yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Атценбруг

Атценбруг — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Тульн округы составына керә.

# Атценбруг
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 186 метр биеклектә урнашкан. Цвентендорф-ан-дер-Донау, Михельхаузен, Вюрмла, Першлинг һәм Зитценберг-Райдлинг коммуналары белән чиктәш.
# Рииса

Рииса (эст. Riisa) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
# NGC 208

NGC 208 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 208
## Тарихы

Әлеге галактика 1863 елда Алмания астрономы Альберт Март тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Жарнак (кантон)

Жарнак (фр. canton de Jarnac) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Әртил

Әртил яки артил (рус. артель) — нинди дә булса бер һөнәр, хезмәт кешеләренең гомуми җаваплылыкны өсләренә алып бергә эшләү һәм табышны уртаклашу турында килешеп оештырылган берләшмәләре.

# Әртил
## Сүзнең килеп чыгышы

Артель — төрки сүз. Рус теленә XVI гасырда татар теленнән кергән. Артил (тат. арт + тат. ил) — «артта торучы халык», резерв.
# (16638) 1993 QN3

(16638) 1993 QN3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16638) 1993 QN3
## Тарихы

1993 елның 18 августында Эрик Эльст тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 QN3» саналган.
# Нефтебаза (Киров өлкәсе)

Нефтебаза (рус. Нефтебаза) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.

# Нефтебаза (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Нефтебаза (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Нефтебаза (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Нефтебаза (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Ла-Рош-сюр-Йон (округ)

Ла-Рош-сюр-Йон — Франциядәге округ (фр. Arrondissement). Вандея департаментына карый.

# Ла-Рош-сюр-Йон (округ)
## Географиясе

Мәйданы — 2495 км². Округ 11 кантоннан тора, алар үз чиратында 92 коммунага бүленгән.
# Старий Бжесць

Старий Бжесць — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Бжесць-Куявский гминаcында урнашкан авыл.

# Старий Бжесць
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# MSC

MSC (ингл. Musculin) — кешенең 8-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# HD204972

HD204972 — Җәди йолдызлыгында урнашкан A0mA7-F2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,74 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Драчкава (Смалявицкий районы)

Драчкава (белар. Драчкава) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Смалявицкий районында урнашкан авыл.

# Драчкава (Смалявицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Илори (Фрозиноне)

Илори — Италиянең Лацио төбәге Патрика өязендә урнашкан торак пункт.

# Илори (Фрозиноне)
## Географиясе

Илори Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Илори (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гняздзин

Гняздзин (белар. Гняздзін) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бялыницкий районында урнашкан авыл.

# Гняздзин
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Боряна

Боряна — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. Дылгопол җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Боряна
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 87 метр биеклектә урнашкан.
# Шеврлюге

Шеврлюге (серб. Шеврљуге) — Сербиянең Златибор округы Косьеритс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Шеврлюге
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 647 метр биеклектә урнашкан.

# Шеврлюге
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Ле-Пужоль-сюр-Орб

Ле-Пужоль-сюр-Орб (фр. Le Poujol-sur-Orb) — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
# Никан-Ю

Никан-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми җɵᴍһүриятсы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Уса елгасының сул ярыннан 266 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.

# Никан-Ю
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны бүлᴦeында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000067661
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006766
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Семехув (Кече Польша воеводалыгы)

һәм
Семехув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Громник гминасында урнашкан авыл.

# Семехув (Кече Польша воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (1089) Тама

(1089) Тама (лат. Tama) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1089) Тама
## Тарихы

1927 елның 17 ноябрендә О. Оикава тарафыннан Токио обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1927 WB» саналган.
# Орхан (Еркөй)

Орхан (төр. Orhan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Еркөй илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Аруэйрас

Аруэйрас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.

# Аруэйрас
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 374,674 км².
# Мачуль

Мачуль (белар. Мачуль) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Столинский районында урнашкан авыл.

# Мачуль
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Торца (Ла Специя)

Торца — Италиянең Лигурия төбәге Майссана өязендә урнашкан торак пункт.

# Торца (Ла Специя)
## Географиясе

Торца Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Торца (Ла Специя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# LAMA4

LAMA4 (ингл. Laminin subunit alpha 4 һәм Laminin subunit alpha-4) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Якшычы

Якшычы (белар. Якшычы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Клецкий районында урнашкан авыл.

# Якшычы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Лузиньяна (Реҗо Эмилия)

Лузиньяна — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Вилла-Миноццо өязендә урнашкан торак пункт.

# Лузиньяна (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Лузиньяна Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Лузиньяна (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Марянка (Опочинский повяты)

Марянка — Польшаның Лодзь воеводалыгы Мнишкув гминаcында урнашкан авыл.

# Марянка (Опочинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Беле (Франция)

Беле (фр. Bélaye) — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
# Варблевко

Варблевко — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Слупск гминасында урнашкан авыл.

# Варблевко
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мачулы (Астравецкий районы)

Мачулы (белар. Мачулы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.

# Мачулы (Астравецкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Корт (ризык, берләштерү)

Корт — татарларның традицион сөтле ризыгы. Татар камыр ашларында киң кулланыла. Дөрес итеп әзерләгәндә, кортлы ризыклар бик ләззәтле була. Коръән ашлары да аннан башка үтми.

# Корт (ризык, берләштерү)
## Кулланылыш

Корттан татар халкында күп төрле камыр ризыгы әзерләнә: корт тәкәсе (сумса сымак), паштет, майлы корт һәм инде иң киң таралганы - гөбәдия, кабактан вак бәлеш, зур ярмалы бәлеш. Ит бәлешенең дә төбенә корт сала кайсы кеше.

# Корт (ризык, берләштерү)
## Әзерләү
### Курса-Почмак тәртибе

Кортны сөттән, майсыз эремчектән, катыктан һәм кефирдан ясап була. Сыер асраган кешегә, сөтне аерткач, аннан майсыз эремчек ясарга һәм шуның белән корт кайнатырга була. Бу очракта корт күп итеп кайнатыла һәм сатарга куела.
10 литрлы чуен казанны утка куеп майлыйбыз да туңдыргычта саклаган эремчекне салабыз. Ул кайнап торганда аңа бераз катык, сөт һәм ахырга таба шикәр комы, әзрәк май салабыз. 1 кг корт өчен кирәкле продуктлар:
1400г майсыз эремчек
230г шикәр комы
500г сөт
1стакан катык, әзрәк май (нинди дә)

# Корт (ризык, берләштерү)
## Чистартырга

Татар авылында төпчек олан йортта калып, өйләнеп, әти-әни белән бергә яшәү традициясе әле сакланган. Мин шундый төп йортка алтынчы буын килен булып килдем. Ә минем киленем җиденче буын булды. Балалар тәрбияләп үстергәндә төп йортта яшәгән кеше бик бәхетле. Балаларыңның әби-бабай тәрбиясе алып, дәү әни назында үсүләре – бер булса, ачык ишек, әзер ризыкка кайтулары – икенче бәхет. Син төп йорт килене, аның традицияләрен саклаучы, аны яшәтүче, авыл тоткасы. Гореф-гадәтләребез, йолаларыбыз аша элек-электән балаларда хезмәткә мәхәббәт, өлкәннәргә хөрмәт белән караш, ипи һәм җирне зурлау кебек хисләр тәрбияләнгән. Гаиләнең үзәге булып дәү әни торган. Ул кешелеклелек, нәфислек, ягымлылык идеалы булган. Минем каенатам белән каенанам да Курса Почмак авылының бик хөрмәтле кешеләре иде. Каенанам – чын татар хатыны, уңган-булган, тормышның тәртибен белә торган кеше иде. Кайчан ир баланы сөннәткә утыртырга, кыз балага чигәргә-бәйләргә өйрәтеп, бирнә әзерләргә, гаиләдә өлкәннәрне хөрмәт итәргә, гает бәйрәмендә гает турысына балаларны уятып, яңа кием киертергә, теләкләр тели-тели чишмәдән су алып менәргә, гаеттән кайтучы ирләргә чыжлатып коймак пешереп торырга – нинди гореф-гадәт, йола бар – каенанам барысына да өйрәтте, аларны сакларга кирәклеген күңелләргә сеңдерде.
Аш-суны да яратып, элекке төрләрен саклап әзерли иде. Сыер асрагач, сөт ризыкларын ясап, берсен дә әрәм итмәскә өйрәтте. Мин дә үземнем киленемә, шулай ук сезнең барыгызга да татарның сөттән ясалган ризыкларын әзерләргә өйрәтәсем килә. Татар халкында русларда исемнәре дә булмаган сөттән әзерләнгән ашамлыклар бар: катык, корт, сөзмә, әйрән. Руслар аларны сорасалар да, татарча әйтәләр:катык, курт, сюзма, айран дип. – корт әзерләү белән таныштырам.
# Цло (Свентокшиж воеводалыгы)

Цло — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Казимежа-Велька гминасында урнашкан авыл.

# Цло (Свентокшиж воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Буяки (Подлясье воеводалыгы)

һәм
Буяки — Польшаның Подлясье воеводалыгы Дрохичин гминасында урнашкан авыл.

# Буяки (Подлясье воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Баһши (Ладик)

Баһши (төр. Bahşi) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Ладик илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Камутальио (Бергамо)

Камутальио — Италиянең Ломбардия төбәге Альменно-Сан-Бартоломео өязендә урнашкан торак пункт.

# Камутальио (Бергамо)
## Географиясе

Камутальио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Камутальио (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# 2070 ел

3 меңьеллык :
XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр — XXII гасыр — XXIII гасыр :
Хронологик таблица :
2070 (ике мең җитмешенче) ел — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча чәршәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 2070 елы, III меңьеллыкның 70 елы, XXI гасырның 70 елы, XXI гасырның 7 унъеллыгының 10 елы, 2070 елларның 1 елы. 2024 елдан 2070 елга хәтле 46 ел калды.
# Шунушера

Шунушера — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кече Юра елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.

# Шунушера
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300412103000039173
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003917
* Бассейн коды — 03.02.03.004
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Вале-да-Сеньора-да-Повуа

Вале-да-Сеньора-да-Повуа — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. Пенамакор муниципалитетына карый.

# Вале-да-Сеньора-да-Повуа
## Географиясе

Мәйданы — 19,39 км².
# Мудерсбах

Мудерсбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Мудерсбах
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,48 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 240 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 7678

NGC 7678 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7678
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# ASTL

ASTL (ингл. Astacin like metalloendopeptidase) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Корта (елга)

Корта — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Об елгасының уң ярына тамагыннан 2484 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 135 км.

# Корта (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Чулым кушылган урындан Кеть кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Чулым, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010500112115200022663
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202266
* Бассейн коды — 13.01.05.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Монтеакуто Валезе (Болонья)

Монтеакуто Валезе — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Сан-Бенедетто-Валь-ди-Самбро өязендә урнашкан торак пункт.

# Монтеакуто Валезе (Болонья)
## Географиясе

Монтеакуто Валезе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Монтеакуто Валезе (Болонья)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мукоцеле (күздә)

Мукоцеле инфекция, аллергия, җәрәхәтләр яки үткәрүче юлларның тумыштагы тыгылуы өчен куышлыкларның гадәти бүлендекнең корытуы бозылганда үсеш ала. Лайла һәм эпителийлы детрит белән әкренләп үсүче киста барлыкка килә, ул куышлыкның сөяк диварын әкренләп җимерә һәм якындагы тукымаларга тарала. Орбитага үсүе ешрак маңгай яки рәшәткәле куышлык мукоцелесендә һәм сирәгрәк гаймор куышлыгыннан була.
1. Ул үзе урта яшьтә экзофтальм, дистопия (рәс. 6.31а), диплопия яки яшь түгелү белән билгеләнә. Икенчел инфекция (мукопиоцеле) кушылганчы авырту хас түгел.
2. КТ куышлыкның сөяк диварының юкаруы белән йомшак тукымалы ясалуны ачыклый (рәс. 6.31б).
3. Дәвалау мукоцелене тулаем хирургик кисеп алу белән нормаль агымны торгызудан яки синус куышлыгын томалаудан тора.
# Свидзичы

Свидзичы (белар. Свідзічы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Капыльский районында урнашкан авыл.

# Свидзичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Ле-Сель-де-Бретань

Ле-Сель-де-Бретань (фр. Le Sel-de-Bretagne һәм фр. Le Sel) — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
# Ангри (Мен һәм Луара)

Ангри (фр. Angrie) — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Нергизлик (Караисалы)

Нергизлик (төр. Nergizlik) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Караисалы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Мирманд

Мирманд (фр. Mirmande) — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
# Масерия Паолони (Беневенто)

Масерия Паолони — Италиянең Кампания төбәге Кастельпагано өязендә урнашкан торак пункт.

# Масерия Паолони (Беневенто)
## Географиясе

Масерия Паолони Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Масерия Паолони (Беневенто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Смутяки

Смутяки (рус. Смутяки) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.

# Смутяки
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Смутяки
## Сәгать поясы

Смутяки Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Смутяки
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Мала Бреза

һәм
Мала Бреза — Словениянең Лашко (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Мала Бреза
## Географиясе

Мәйданы — 3,79 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 522 метр биеклектә урнашкан.
# Коди Амман Гыйбадәтханәсе

Коди Амман Гыйбадәтханәсе Тханджавур-Кумбаконам юлында Тханджавур шәһәрчегенннән 2 км ераклыкта, Сунган Тһидалда урнашкан Һинд дине гыйбадәтханәсе.
# Грем (Техас)

Грем — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Грем (Техас)
## Тарихы

Грем шәһәре 1871 елда нигезләнгән.

# Грем (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 14,53067 км², 14,550951 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 319 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Ивайло (авыл)

Ивайло — Болгариянең Пазарҗык өлкәсендә урнашкан авыл. Пазарджик җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Ивайло (авыл)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 216 метр һәм 211 метр биеклектә урнашкан.
# Ка дей Бозки (Комо)

Ка дей Бозки — Италиянең Ломбардия төбәге Кассина-Риццарди өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка дей Бозки (Комо)
## Географиясе

Ка дей Бозки Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Ка дей Бозки (Комо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Есипов

Есипов ― фамилия.
* Константин Есипов (1874―1935), хирург һәм анатом, медицина фәннәре докторы (1921), профессор (1922).
* Павел Есипов (?―1814), антрепренёр.
# Татрасница

Татрасница (серб. Татрасница) — Сербиянең Заечар округы Кнәжеватс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Татрасница
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1126 метр биеклектә урнашкан.

# Татрасница
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Оттрау

Оттрау — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.

# Оттрау
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 48,5 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 378 метр биеклектә урнашкан.
# Санту-Антониу-да-Платина

Санту-Антониу-да-Платина — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.

# Санту-Антониу-да-Платина
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 721,625 км².
# Сан-Жуан-дуж-Монтеш

Сан-Жуан-дуж-Монтеш — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. Alhandra, São João dos Montes e Calhandriz муниципалитетына карый.

# Сан-Жуан-дуж-Монтеш
## Географиясе

Мәйданы — .
# Сан Мартино (Перуҗа)

Сан Мартино — Италиянең Умбрия төбәге Ассизи өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Мартино (Перуҗа)
## Географиясе

Сан Мартино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Мартино (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фонтен-ле-Клер

Фонтен-ле-Клер (фр. Fontaine-lès-Clercs) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Пало-Патаре (Савона)

Пало-Патаре — Италиянең Лигурия төбәге Сасселло өязендә урнашкан торак пункт.

# Пало-Патаре (Савона)
## Географиясе

Пало-Патаре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Пало-Патаре (Савона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Түркбейликкышла (Сөгүтлү)

Түркбейликкышла (төр. Türkbeylikkışla) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Сөгүтлү илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Друксберге

һәм
Друксберге (алман. Druxberge) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Друксберге
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,46 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 150 метр һәм 164 метр биеклектә урнашкан.
# Бральина (Чичевац)

Бральина (серб. Браљина ) — Сербиянең Расина округы Чичеватс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Бральина (Чичевац)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 246 метр биеклектә урнашкан.

# Бральина (Чичевац)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Тесьер-ле-Бульес

Тесьер-ле-Бульес (фр. Teissières-lès-Bouliès) — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.