yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Виллапа (Вашингтон)

Виллапа — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Виллапа (Вашингтон)
## Географиясе

Виллапа халык санын алу урыны мәйданы — 0,719941 км², 0,28 квадрат миль, 0,719942 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 9 метр һәм 30 Фут биеклектә урнашкан.
# Эзенс

Эзенс — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Эзенс
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 21,67 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 метр биеклектә урнашкан.
# Зябликово (метро станциясе)

«Зябликово» метро станциясе (рус. станция метро «Зябликово») — Мәскәү метрополитенының Люблино-Дмитров сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - Н. Шумаков, В. Волович.
Станция 2011 елның 2 декабрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Зябликово районнарында урнашкан.
# HD79752

HD79752 — Гидра йолдызлыгында урнашкан A0V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,318 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# 1674 ел

2 меңьеллык :
XV гасыр — XVI гасыр — XVII гасыр — XVIII гасыр — XIX гасыр :
Хронологик таблица :
1674 ел башка тәкъвимнәрдә :
| Милади тәкъвим | 1674 MDCLXXIV |
| Юлиан тәкъвим | 1673—1674 (11 гыйнвардан) |
| Юлиан тәкъвим византия эрасы белән | 7182—7183 (11 сентябрьдән) |
| Римны нигезләгәннән башлап | 2426—2427 (1 майдан) |
| Яһүдләр тәкъвиме | 5434—5435 ה'תל"ד — ה'תל"ה |
| Һиҗри тәкъвим | 1084—1085 |
| Борынгы әрмәннәр тәкъвиме | 4166—4167 (11 августтан) |
| Әрмәннәрнең чиркәү тәкъвиме | 1123 ԹՎ ՌՃԻԳ |
| Кытай тәкъвиме | 4370—4371 癸丑 — 甲寅 кара үгез — яшел юлбарыс |
| Хәбәш тәкъвим | 1666 — 1667 |
| Борынгы һинд тәкъвиме | |
| - Викрам-самват | 1730—1731 |
| - Шака самват | 1596—1597 |
| Шәмси тәкъвим | 1052—1053 |
| Буддачылык тәкъвиме | 2217 |
1674 (бер мең алты йөз җитмеш дүртенче) ел — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча дүшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1674 елы, II меңьеллыкның 674 елы, XVII гасырның 74 елы, XVII гасырның 8 унъеллыгының 4 елы, 1670 елларның 5 елы. 1674 елдан бирле 350 ел үтте.

# 1674 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1674 елда туганнар

# 1674 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1674 елда вафатлар
# Горно-Трапе

Горно-Трапе — Болгариянең Ловеч өлкәсендә урнашкан авыл. Троян җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Горно-Трапе
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 593 метр биеклектә урнашкан.
# Вилькув (Злоторийский повяты)

һәм
Вилькув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Злоторыя гминасында урнашкан авыл.

# Вилькув (Злоторийский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сергей Измайлов

Сергей Измайлов (Сергей Геннадий улы Измайлов, 27 сентябрь 1958(1958-09-27) (66 яшь), Саранск, Мордва Автономияле Совет Социалистик Республикасы, РСФСР, СССР — , ) — җәррах, медицина фәннәре докторы (1995), профессор (1996), РФнең атказанган табибы (2002), 1996 елдан Түбән Новгород дәүләт медицина академиясе каршындагы Федераль чик буе хезмәтенең хәрби медицина акадмеиясендә: хирургрия авырулары кафедрасы мөдире, башлык урынбасары.
# Колчура

Колчура (баш. Ҡолсора) — Башкортстанның Баймак районында урнашкан авыл.

# Колчура
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 429 кешенең яшәве мәгълүм.

# Колчура
## Билгеле шәхесләр

* Гафаров Шәмсетдин Шәйхетдин улы (1896-1937) — хәрби эшлекле.
* Мостафин Әхәт Газизҗан улы (21.01.1957), галим-химик, югары мәктәп укытучысы. 2010-2013 елларда Башкорт дәүләт университеты ректоры. Башкортстан Фәннәр академиясе академигы (2009), химия фәннәре докторы (1999), профессор (2003). Башкортстанның атказанган фән эшмәкәре (2007).
* Җиһанур Фазуллин (1955), галим-математик, физика‑математика фәннәре докторы (2006), профессор (2007).
# NGC 1734

NGC 1734 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1734
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Топиле

Топиле — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. Валя-Сяке (коммуна, Ясси) коммунасына карый.

# Топиле
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 283 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ерак Кардаил

Ерак Кардаил — Россия территориясеннән ага торган елга. Волгоград өлкәсе, Воронеж өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кардаил елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.

# Ерак Кардаил
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010200412107000007705
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107000770
* Бассейн коды — 05.01.02.004
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Новы Друцк

Новы Друцк (белар. Новы Друцк) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.

# Новы Друцк
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# .li

.li — Лихтенштейнның югары дәрәҗәле милли домены.
# Варзеа-Нова

Варзеа-Нова — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.

# Варзеа-Нова
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1165,165 км².
# (19573) Cummings

(19573) Cummings — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19573) Cummings
## Тарихы

1999 елның 9 июнендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 LW13» саналган.
# Анкуды (Ашмянский районы)

Анкуды (белар. Анкуды) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.

# Анкуды (Ашмянский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Залесе (Хойницкий повяты)

Залесе — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Брусы гминасында урнашкан авыл.

# Залесе (Хойницкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (13807) 1998 XE13

(13807) 1998 XE13 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13807) 1998 XE13
## Тарихы

1998 елның 15 декабрендә ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 XE13» саналган.
# Варонина (Сенненский районы)

Варонина (белар. Вароніна) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.

# Варонина (Сенненский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Брийон-ле-Сабль

Брийон-ле-Сабль (фр. Briosne-lès-Sables) — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
# CCDC34

CCDC34 (ингл. Coiled-coil domain containing 34) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Челалба (Перуҗа)

Челалба — Италиянең Умбрия төбәге Сан-Джустино өязендә урнашкан торак пункт.

# Челалба (Перуҗа)
## Географиясе

Челалба Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Челалба (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бхактиведанта-колледж

Бхактиведа́нта-ко́лледж (ингл. Bhaktivedanta College) — Вайшнав дини тәгълимат югары уку йорты, Честер Университеты һәм Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте (ISCKON) белән аффилирланган.

# Бхактиведанта-колледж
## Кампус

Колледжның кампусы Радхадеш кришнаит җәмәгате территориясендә Арденн тауларының ямьле авыл районында урнашкан. Радхадеш Европада ИСККОН үзәкләренең иң эресе булып тора һәм шулай ук Бельгиянең туристик манзараларының берсе булып тора, анда ел саен берничә мең турист килә.

# Бхактиведанта-колледж
## Тарих

Бхактиведанта-колледж 2002 елда нигезләнгән булган, моңа ИСККОН җәмгыятенең белем алу Министрлыгы ярдәм иткән, максат булып ИСККОН җәмгыяте ихтыяҗларына туры килгән Вайшнав югары уку йорты барлыкка китерү булган. Лампетерда Велс Университеты белән партнёрлыкта колледж дини тәгълимат буенча бакалавр программасын төзегән, ул Аккредитация алган беренче ИСККОН югары уку йорты булган. 2010 елда Велс университетының янә үзгәртеп оештырып куюы булган, аннан соң колледж Честер университеты белән партнёрлыкта эшли башлаган.

# Бхактиведанта-колледж
## Миссиясе

Бхактиведанта-колледжның миссиясе булып Вайшнав дәгъвачылары, дини тәгълимат белгечләре, остазлар, галимнәр һәм рухи җитәкчеләр әзерләү булып тора.

# Бхактиведанта-колледж
## Программалар

Өч ел уку курсын бетергәч, колледж бетергән студентларга ике белгечлекнең берсе буенча: "дини тәгълимат һәм дин өйрәнмәләре" яки "педагогика, дини тәгълимат һәм дин" бакалавр дәрәҗәсе бирелә.

# Бхактиведанта-колледж
## Ректоры

Бхактиведанта-колледжның ректоры булып Ядунандана Свами тора. Ул тумышы белән Каталониядән һәм Сатсварупа Даса Госвами укучысы. Бер вакыт ул Испаниядә ИСККОН җәмгыятенең төбәк сәркатибе (вице-президент) вазифаларын үтәгән.
# Сан Җакомо (Мачерата)

Сан Җакомо — Италиянең Марке төбәге Монтекозаро өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Җакомо (Мачерата)
## Географиясе

Сан Җакомо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Җакомо (Мачерата)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# PHF10

PHF10 (ингл. PHD finger protein 10) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Менфи

Менфи — Италиянең Сицилия төбәгендә урнашкан коммуна. Агридженто һәм Free municipal consortium of Agrigento провинциясе составына керә.

# Менфи
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 109 ± 0 метр биеклектә урнашкан. Кастельветрано, Монтеваго, Санта-Маргерита-ди-Беличе, Шакка һәм Самбука-ди-Сицилия коммуналары белән чиктәш.
# 336 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 336 — Милади тәкъвим буенча I гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 336 — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
* 336 — сан.
# Гандра (Понте-де-Лима)

Гандра — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. Понти-ди-Лима муниципалитетына карый.

# Гандра (Понте-де-Лима)
## Географиясе

Мәйданы — 4,32 км².
# 69 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) — I гасыр — II гасыр :
Хронологик таблица :
69 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.

# 69 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:69 елда (б. э. к.) туганнар

# 69 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:69 елда (б. э. к.) вафатлар
# (9973) Шпильман

(9973) Шпильман (лат. Szpilman) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9973) Шпильман
## Тарихы

1993 елның 12 июлендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 NB2» саналган.
# Блага (Бакеу)

Блага — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Дялу-Морий (коммуна) коммунасына карый.

# Блага (Бакеу)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 178 метр биеклектә урнашкан.
# PUS7

PUS7 (ингл. Pseudouridine synthase 7 һәм Pseudouridylate synthase 7 homolog) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Пшеродки

Пшеродки — Польшаның Мазовия воеводалыгы Любовидз гминасында урнашкан авыл.

# Пшеродки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Села-при-Врчицях

Села-при-Врчицях — Словениянең Семич (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Села-при-Врчицях
## Географиясе

Мәйданы — 1,28 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 509,2 метр биеклектә урнашкан.
# Аталая-ду-Норти

Аталая-ду-Норти — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Амазонас штатына карый.

# Аталая-ду-Норти
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 76 351,667 км².
# (9972) Миноруода

(9972) Миноруода (лат. Minoruoda) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9972) Миноруода
## Тарихы

1993 елның 26 маенда С. Отомо тарафыннан Такане обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 KQ» саналган.
# HD146860

HD146860 — Почмаклык йолдызлыгында урнашкан A2(m)A8-A7/8 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,01 ± 0,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (19778) Louisgarcia

(19778) Louisgarcia — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19778) Louisgarcia
## Тарихы

2000 елның 24 августында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 QE29» саналган.
# Липини (Лукивский повяты)

Липини — Польшаның Люблин воеводалыгы Адамув гминаcында урнашкан авыл.

# Липини (Лукивский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# TGFBI

TGFBI (ингл. Transforming growth factor beta induced һәм Transforming growth factor-beta-induced protein ig-h3) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Иң зур уртак бүлүче

Математикада ике яки күбрәк бөтен саннар өчен иң зур уртак бүлүче (ИЗУБ) дип иң зур уңай бөтен, бу саннарны калдыксыз бүлә торган, сан атала. Мәсәлән, ИЗУБ(12, 8) = 4.
Саннарның кимендә берсе нульгә тигез булмаган очракта, бу саннар өчен иң зур уртак бүлүче бар һәм бердән бер.
$m$ һәм $n$ саннары өчен иң зур уртак бүлүчене билгеләү ысуллары:
* ИЗУБ$(m,n)$;
* $(m,n)$;
* $\gcd(m,n)$ (ингл. greatest common divisor);
* $\mathrm {hcf} (m,n)$ (брит. highest common factor).
# Левенвиль

Левенвиль (фр. Levainville) — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
# STAT2

STAT2 (ингл. signal transducer and activator of transcription 2) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Динис Бүләков

Динис Бүләков (Динис Мөдәрис улы Бүләков, баш. Динис Мөҙәрис улы Бүләков) – язучы. Г. Сәләм премиясе (1980), Салават Юлаев премиясе (1993) лауреаты. БР язучылар берлеге рәисе.

# Динис Бүләков
## Тәрҗемәи хәле

1944 елның 18 маенда БАССР Мәләвез районы Арслан авылында туган. Воскресенский урта мәктәбен , Бәләбәй авыл хуҗалыгы техникумын (1964), Мәскәүдә әдәбият институтын (1974) тәмамлый. 1964-1965 елларда Бәләбәй районы «Җиңү байрагы» газетасында эшли. 1965-1968 елларда хәрби хезмәттә. «Совет Башкортстаны» газетасында, «Агыйдел» журналында әдәби хезмәткәр, «Пионер» урналының баш мөхәррире була.
* 1986 елдан радио һәм телевидение комитеты рәисе.
* 1986-1990 – БР журналистлар берлеге рәисе.
* 1988-1995 – БАССР (БР) язучылар берлеге рәисе.

# Динис Бүләков
## Иҗаты

Урта мәктәптә, техникумда укыганда ук әдәбият белән кызыксына, шигырьләрен республика матбугатында бастыра. Беренче хикәяләр җыентыгы «Кояш ярчыгы» 1971 елда нәшер ителә. «Авылымның ак өйләре» (1973), «Сары сандугач баласы» (1975), «Акбүз алышка чыга» (1977), «Кыңгырау чәчәк» (1979) повестьларында мавыктыргыч образлар тудыра. «Упкын читендә бию» (1981), «Кыерчык ай» (1983), «Чаган яфрак яңарта» (1985), «Шарлавык» (1987), «Килмешәк» (1988) повесть-романнары белән сәләтле прозаик икәнен раслый. «Гомер бер генә» (1994), «Туздырылган тәмуг» (1996) романнары рухи дөнья проблемасын калку күтәрә. «Төнге оҗмах» (1994) пьесасын язды. Балалар өчен әсәрләре бар.

# Динис Бүләков
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Г. Сәләм премиясе (1980) – «Иң озын төн» (1978), «Кыңгырау чәчәк»(1979) китаплары өчен.
* Салават Юлаев премиясе (1993) – «Гомер бер генә» (1993) романы өчен.
* РБ атказанган мәдәният хезмәткәре (1992)
* Ф. Кәрим премиясе (1999)
ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (1973)

# Динис Бүләков
## Хәтер

Мәләвездә, Сибайда урамнар язучының исеме белән аталган.
# Дембниця (Островский повяты)

һәм
Дембниця — Польшаның Великопольское воеводалыгы Пшигодзице гминасында урнашкан авыл.

# Дембниця (Островский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# CDH10

CDH10 (ингл. Cadherin 10 һәм Cadherin 10 type 2 isoform B) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гринвилл (шәһәр, Нью-Йорк)

Гринвилл — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гринвилл (шәһәр, Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1774 елда нигезләнгән.

# Гринвилл (шәһәр, Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 39,1 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Завади (гмина Трошин)

Завади — Польшаның Мазовия воеводалыгы Трошин гминасында урнашкан авыл.

# Завади (гмина Трошин)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сыртински

Сыртинский (рус. Сыртинский) — Чиләбе өлкәсенең Кызыл районы составына керүче авыл.

# Сыртински
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Сыртински
## Сәгать поясы

Сыртински Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Сыртински
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (80%), башкортлар (7%), чирмешләр (7%), , казахлар (6%).

# Сыртински
## Танылган шәхесләр

* Михаил Ташкин (1918-1945), Сәвитләр Берлеге Каһарманы.
# Хадуттэтарка

Хадуттэтарка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Хадуттэтарка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300061593
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306159
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Акчай (Эдремит)

Акчай (төр. Akçay) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Эдремит илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Фликсекур

Фликсекур (фр. Flixecourt) — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
# 113 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 113 — Милади тәкъвим буенча II гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 113 — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.
* 113 — сан.
# Илдус Хәниф улы Әхмәтҗанов

Чистай районы башлыгы, сенатор Илдус Әхмәтҗанов белән бутамагыз
Илдус Әхмәтҗанов — Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры артисты.

# Илдус Хәниф улы Әхмәтҗанов
## Тормыш юлы

Илдус Әхмәтҗанов 1950 елныңның 19 июнендә Баулы районы Татар Кандызы авылында туа. 1973 елда Ленинград театр институтын (ЛГИТМиК) тәмамлый һәм Татар академия театрында эшли башлый. Сәхнә эшчәнлеге белән бергә татар теленә пьесалар тәрҗемә итә, нәфис сүз остасы. Көчле төрле драматик һәм көлкеле рольләр иҗат итүче артист.
Илдус Әхмәтҗанов — Татарстанның Муса Җәлил исемендәге премиясе һәм Татарстанның Габдулла Тукай исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты (2000), Татарстанның халык артисты, Русиянең атказанган (2013) артисты.

# Илдус Хәниф улы Әхмәтҗанов
## Рольләре

* Педро — «Канлы күләгәләр» (Г.Боровик)
* Рәүф — «Ике килен килендәш» (Х.Вахит)
* Дионис — «Ташлама утны, Прометей!» (М.Кәрим)
* Максим — «һаваларда йолдыз» (М.Горький буенча)
* Шәйхел — «Татар хатыны ниләр күрми» (Г.Ибраһимов)
* Закир — «Банкрот» (Г.Камал)
* Габдулла Тукай — «Без китәбез, сез каласыз» (Т. Миңнуллин)
* Бостан — «Ахырзаман» (Ч.Айтматов)
* Ялчыгол — «Ай тотылган төндә» (М.Кәрим)
* Бәдри — «Галиябану» (М.Фәйзи)
* Әхмәтҗан — «Зөләйха» (Г.Исхакый)
* Ислам — «Әни килде» (Ш.Хөсәенов)
* Гаделша — «Су төбендә сөйгәнем» (З.Хәким)
* Субра — «Идегәй» (Ю.Сафиуллин)
* Задорожный — «Урланган мәхәббәт» (И.Франко)
* Диоген — «Баскетболист» (М.Гыйләҗев) һ.б.
# Казе Лидо (Порденоне)

Казе Лидо — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Правиздомини өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Лидо (Порденоне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Горнитос (Калифорния)

Горнитос — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Горнитос (Калифорния)
## Географиясе

Горнитос халык санын алу урыны мәйданы — 3,019837 км², 3,019834 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 257 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Норвуд (Массачусетс)

һәм
Норвуд — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Норвуд (Массачусетс)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1678 елда нигезләнгән.

# Норвуд (Массачусетс)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 10,6 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 45 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Йыэсуу (Тори)

Йыэсуу (эст. Jõesuu) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.