yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Алгабаш (Кайыңды авыл округы)

Алгабаш (каз. Алғабас) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Алгабаш (Кайыңды авыл округы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Дмитрий Сенников

Дмитри Сенников (рус. Дмитрий Александрович Сенников, 24 июнь 1976(1976-06-24) (48 яшь), Санкт-Петербург, РСФСР, СССР — , ) — Россия футболчысы (сакчы), Россия милли футбол җыелмасы әгъзасы, Россия чемпионатларының алтын (2002, 2004), көмеш (1998, 2000-2001) һәм бронза (2005-2006), Россия кубогы (1999/2000, 2000/01, 2006/07) һәм суперкубогы (2003, 2005) иясе.
# Бутырки (Слободской районы)

Бутырки (рус. Бутырки) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.

# Бутырки (Слободской районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Бутырки (Слободской районы)
## Сәгать поясы

Бутырки (Слободской районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Бутырки (Слободской районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# IC 4434

IC 4434 — Үгезкөтүче йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 4434
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4434, 2MASX J14275471+1612256, PGC 51651, UZC J142754.8+161226, SDSS J142754.74+161226.0, SDSS J142754.74+161225.9, NPM1G +16.0386, LEDA 51651 һәм SDSS J142754.73+161226.0 буларак та сурәтләнә.
# (17989) 1999 JE64

(17989) 1999 JE64 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17989) 1999 JE64
## Тарихы

1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JE64» саналган.
# Дроздава (Лидский районы)

Дроздава (белар. Дроздава) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.

# Дроздава (Лидский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Бистрица (Лесковац)

Бистрица (серб. Бистрица ) — Сербиянең Ябланич округы Лесковатс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Бистрица (Лесковац)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 631 метр биеклектә урнашкан.

# Бистрица (Лесковац)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# .tv

.tv — Тувалуның югары дәрәҗәле милли домены.
# Миранда-ду-Дору

Миранда-ду-Дору (порт. Miranda do Douro) — Португалиядә урнашкан шәһәр, Браганса округына карый торган шул ук исемдәге муниципалитет үзәге.

# Миранда-ду-Дору
## Тарихы

Шәһәр 1136 елда нигезләнгән. 1936 елдан алып 1976 елга кадәр Португалиянең тарихи Траз-уж-Монтиш и Алту-Дору провинциясенә караган.

# Миранда-ду-Дору
## Географиясе

Мәйданы — 487,18 ± 0,01 км². Муниципалитет составына Конштантин и Сикору, Ifanes e Paradela, Сендин и Атенор, Silva e Águas Vivas, Сан-Мартинью-де-Ангейра, Повуа (Миранда-ду-Дору), Вила-Шан-де-Брасиоза, Паласолу, Дуаз-Игрежаш (Миранда-ду-Дору), Женизиу, Пикоте, Мальядаш һәм Миранда-ду-Дору (район) фрегезияләре керә.
# (12592) 1999 RD134

(12592) 1999 RD134 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12592) 1999 RD134
## Тарихы

1999 елның 9 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RD134» саналган.
# Марат Гыйльфанов

Марат Гыйльфанов (Марат Равил улы Гыйльфанов, 18 июль 1962(1962-07-18) (62 яшь), Казан, РСФСР, СССР — , ) — СССР һәм РФ астрофизигы, физика-математика фәннәре докторы (1996), профессор, РФАнең мөхбир әгъзасы (2010), ТР ФАнең шәрәфле әгъзасы (2016).

# Марат Гыйльфанов
## Биографиясе

1962 елның 18 июлендә Казан шәһәрендә туган. 131нче физика-математика мәктәбен (математика укытучысы Т.И. Шаронова, 1979), Мәскәү физика-техник институтын (физика һәм энергетика проблемалары факультеты, 1985), МФТИ аспирантурасын (1988) тәмамлый. Физика-математика фәннәре докторы (1996).
Россия Фәннәр академиясе әгъза-корреспонденты (2016), Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең мактаулы әгъзасы (2010).
"Астрофизика һәм йолдызлы астрономия" белгечлеге буенча профессор (Югары аттестация комиссиясе, 2010). РФА космик тикшеренүләр институтының әйдәп баручы фәнни хезмәткәре, Макс Планк (Германия) исемендәге астрофизика институты хезмәткәре, Амстердам университетының экстраординар профессоры (Нидерланд). Халыкара астрономия берлеге әгъзасы, космик тикшеренүләр комитеты (КСПАР) әгъзасы, Journal of Cosmology and Astroparticle Physics журналының редколлегия әгъзасы.
Астрофизика өлкәсендә белгеч, югары энергия һәм рентген астрономиясе, ул теория һәм эксперименталь һәм күзәтү астрофизикасы чикләрендә эшли. РЕНТГЕН обсерваториясенең («Мир» совет орбита комплексы квантлары модулендә) һәм «Гранат» халыкара орбиталь обсерваториясе мәгълүматларын анализлау һәм интерпретацияләү лидерларының берсе. «Планк» космик юлдашының ассоциацияләнгән галиме (Европа космик агентлыгы, Екатеринбург). «Спектр-РГ» перспективалы халыкара астрофизик обсерваториясенең фәнни лидерларының берсе булып тора.
Россиянең алдынгы һәм нәтиҗәле астрофизикларының берсе. 300 дән артык эш авторы. NASA/Astrophysics Data System (ADS) мәгълүматларына караганда, 2017 елга: цитаталаулар саны - 9700 дән артык, Хирш индексы — 49.
Аның җитәкчелегендә 15 аспирант диссертация яклады.

# Марат Гыйльфанов
## Мөһим фәнни нәтиҗәләре

М.Р. Гыйльфанов - аккретацияләүче нейтрон йолдызлар һәм кара тишекләр тирәлегендә физик процесслар, аларның алмашынуын анализлаучы, нейтронлы йолдыз өслегендә чик катламын диагностикалау һәм компактлы объектның табигатен (кара тишек яки нейтронлы йолдыз) аның рентген нурланышының спектраль характеристикалары буенча билгеләү буенча киң цитаталый торган эшләр авторы.
Химик элементларның диффузиясе һәм кайнар галактик газда фотоннарны резонанслы таркату эшләре хәзерге вакытта орбиталь рентген обсерваторияләре Chandra (НАСА) һәм XMM-Newton (ЕКА)да кулланыла.
Соңгы елларда зур масштаблы структураны һәм Галәмдәге рентген астрономиясенең методлары белән зур күләмле кара тишекләрнең үсүе белән актив шөгыльләнә, космик рентген фонының флуктуацияләрен тикшерү һәм бу мәгълүматларны космология бурычлары өчен куллану пионерларының берсе булып тора.
# Түбән Муйнак

Түбән Муйнак — Башкортстанның Зиянчура районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453390, ГАТОБК коды — 80226822004.

# Түбән Муйнак
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 73 кешенең яшәве мәгълүм.
# Күпчәнәй

Күпчәнәй (удм. Куктянай) — Башкортстанның Ярмәкәй районында урнашкан удмурт авылы.
Удмуртлар бу якларга хәзерге Удмуртиянең көньяк районнарыннан 1773 елда күченеп килгән. Төп этник халкыннан һәм республиканың Яңавыл, Тәтешле, Калтасы, Борай районнарында яшәүче удмуртлардан ерак урнашсалар да, күпчәнәйлеләр милли традицияләрен, гореф-гадәтләрен, ата-бабаларының яшәү рәвешен, һөнәр-кәсепләрен саклый, буыннан-буынга кадерләп тапшыра килә.
Күпчәнәй — районда өзлексез үсештә булган авылларның берсе. Ул элек-электән балта осталары, умартачылары, яшелчә үстерүчеләре, пима басучылары, үз куллары белән техника җыючылары белән дан тота. Күпчәнәйдә шәхси торак төзүчеләр дә елдан-ел арта.
# NGC 5320

NGC 5320 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5320
## Тарихы

Әлеге галактика 1787 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# HD191000

HD191000 — Бөркет йолдызлыгында урнашкан B9IV спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,05 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Паса-и-Фика

Паса-и-Фика — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатына карый.

# Паса-и-Фика
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 42,137 км².
# Зеранд (коммуна)

Зеранд — Румыниянең Арад жудецында урнашкан коммуна.

# Зеранд (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 72,55 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 123 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Зеранд һәм Чинтей авыллары урнашкан.
# Идрис мәгарәсе

һәм
Идрис (шулай ук Краснопольск, Кисәташ, Сарай,Салават) мәгарәсе — Башкортстан Республикасының Салават районындагы мәгарә. Тарихи, табигать һәм федераль әһәмияттәге археология комарткысы.
Идрис авылыннан көньяк-көнчыгышка таба 1 километр алыслыкта, Йөрүзәннең сул як ярында, елга кимәленнән 45 метр биеклектәге кыя өстендә урнашкан.
Беренче тапкыр сәяхатьче Петр Симон Паллас тарафыннан 1770 елның май азагында сүрәтләнгән. Аның фикеренчә, бу урында борынгы кешеләр торулыгы булган::
   «На той же горе лежит маленькая деревня Идресс, а в горе пещера, которую я осматривать вознамерился». «…повсюду сыскивали мы много звериных костей, сажу, овечий кал и другие следы, которые доказывают, что некогда здесь люди жили».
Башкорт халкының «Салават мәгарәсе» риваятенә ярашлы, 4 кенә ел үткәч бу мәгарәдә, 1774 елда, биредә Салават Юлаев үз аркадашлары белән яшеренеп яткан

# Идрис мәгарәсе
## Тасвирламасы

Идрис мәгарәсе - карст мәгарәсе, түбән һәм урта карбон известьташы мохитендә барлыкка килгән. Классификация буенча Көнбатыш Урал спелеологик провинциясе урта спелеологик өлкәсенең Уфа спелеорайонының Йөрүзән-Лаклы спелеологик бүленешенә карый. Төньякка һәм көнбатышка сузылган горизонталь коридорны хасил итә. Озынлыгы 93 метр, киңлеге 3,8 метр, биеклеге 2,6 метр, амплитудасы 10 метр, мәйданы 215 м², күләме 482 м³.
Мәгарәнең киңлеге 2,4 метр һәм биеклеге 3,8 метр булган тура почмаклы авызының уң ягында өч тәрәзә бар. Алар аша озынлыгы 5 метр булган һәм өлешчә су белән тулган коридорга керергә мөмкин.
Мәгарә түбәсендә анда-санда сталактит калдыклары сакланган. Идәне — балчык. Мәгарәдәге температура +8 °C. XX гасырның 30 нчы елларында крайны өйрәнүче М. И. Касьянов кызыл охра буявы белән төшерелгән язулар таба. Алар ары таба Идрис язулары (рус. Идрисовские писаницы) исемен ала.
Тәүге табылган Идрис язулары мәгарәгә кергән урында кыя киртләченә урнашкан. 1934 елда М.И.Касьянов тарафыннан ачыла, 1945 елда Б.А.Копиевский, 1951 елда М.А.Бадер өйрәнә. Кызыл буяу м‑н төшерелгән кеше сынлы (башлыча парлы) сүрәтләр ачыкланган. Күмер, ярчыклар табылган. Икенче язу мәгарә авызыннан көньякта шәрә кыяда урнашкан. 1976 елда В.К.Петрин тарафыннан ачыла, 1988 елда В.Н. Широков, 2000 елда В.Г.Котов өйрәнә. 14 сүрәт төркеменнән тора. Кызыл һәм куе кызыл буяу белән төшерелгән кеше, җәнлек (хайваннар, кошлар) сынлы, геометрик (кәкерчәкләр, ромблар, тамгага охшаш билгеләр һ.б.) сүрәтләр өстенлек итә. Агач, аның астында кеше һәм төрле таплар төшерелгән 10 нчы сүрәтләр төркеме бар.
# Платынерь

Платынерь (рус. Платынерь) — Киров өлкәсенең Малмыж районында урнашкан авыл.

# Платынерь
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Платынерь
## Сәгать поясы

Платынерь Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Платынерь
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (10%).
# HD207723

HD207723 — Көньяк Балык йолдызлыгында урнашкан A1mA7-F3 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,812 ± 0,029 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Сохоцин

Сохоцин — Польшаның Мазовия воеводалыгы Сохоцин гминасында урнашкан авыл.

# Сохоцин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гута (Брэсцкий районы)

Гута (белар. Гута) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Брэсцкий районында урнашкан авыл.

# Гута (Брэсцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Калдыраяк (аянҗык)

Калдыраяк (төр. Kaldırayak) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле аянҗык илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (17756) 1998 DM13

(17756) 1998 DM13 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17756) 1998 DM13
## Тарихы

1998 елның 25 февралендә NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 DM13» саналган.
# (3914) Котогахама

(3914) Котогахама (лат. Kotogahama) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3914) Котогахама
## Тарихы

1987 елның 16 сентябрендә Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 SE» саналган.
# Тето Дьетро Колето (Кунео)

Тето Дьетро Колето — Италиянең Пьемонт төбәге Энтраккуе өязендә урнашкан торак пункт.

# Тето Дьетро Колето (Кунео)
## Географиясе

Тето Дьетро Колето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Тето Дьетро Колето (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пояна (Унгени)

Пояна (рум. һәм молдав. Poiana ) — Молдова Республикасының Унгени районына караган авыл.
# Аллегр

Аллегр (фр. Allègre) — Франциянең Югары Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Наваскуэс

Наваскуэс (исп. Navascués һәм баск. Nabaskoze) — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Наваскуэс
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 96,02 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 636 метр биеклектә урнашкан.
# Ольшак (Мазовия воеводалыгы)

Ольшак — Польшаның Мазовия воеводалыгы Пултуск гминасында урнашкан авыл.

# Ольшак (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Покровка (Благовещен районы)

Покровка — Башкортстанның Благовещен районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453445, ГАТОБК коды — 80215840001.

# Покровка (Благовещен районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 455 кешенең яшәве мәгълүм.
# Троарн (кантон)

Троарн (кантон) (фр. canton de Troarn) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Навинка (Смаргонский районы)

Навинка (белар. Навінка) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.

# Навинка (Смаргонский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Линнаалусте

Линнаалусте (эст. Linnaaluste) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
# IC 3313

IC 3313 — Вероника чәче йолдызлыгы чикләрендә урнашкан спираль галактика .

# IC 3313
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3313, PGC 40551, MCG+03-32-033, VCC 817, EVCC 565, SDSS J122536.42+154947.3, Z 99-46, Z 1223.1+1606 һәм LEDA 40551 буларак та сурәтләнә.
# Михоешть

Михоешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Кымпени коммунасына карый.

# Михоешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Очина-де-Сус

Очина-де-Сус — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. Адунаць (коммуна) коммунасына карый.

# Очина-де-Сус
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Лаппеэнранта

Лаппеенранта (фин. Lappeenranta), яки Вильманстранд (швед. Villmanstrand) — Финляндиянең кала һәм муниципалитеты, Көнчыгыш Финляндия губернасында, Көньяк Карелия муниципалитетында. Тарихи Карелиянең (тарихи Финляндия ягы) көнбатышта, Сайма ярының көньягында, Россия һәм Финляндия чиге янында урнашкан. Муниципалитетта 72 000 кеше яши. Кала халык саны буенча Финляндиядә 13-нче урында тора.
Фин һәм швед телендә шәһәрнең исемнәре аерыла (илнең башка калалары кебек). Фин исеме ике сүздән тора: "lappeen" (Lappee) һәм "ranta" (яр). Швед исеме шулай да ике сүздән тора: "vildman" (кыргый) и "strand" (яр). Исем кала гербында сүрәтләнгән (вәхши).
# Ржашин

Ржашин (чех. Rašín) — Чехиянең Кралове Градец крае Йичин һәм Q89660611? районында урнашкан авыл.

# Ржашин
## Географиясе

Мәйданы — 2,189659 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 284 метр биеклектә урнашкан.

# Ржашин
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ржашин
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Ржашин
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 209 |
| 1880 | 200 |
| 1890 | 192 |
| 1900 | 207 |
| 1910 | 208 |
| 1921 | 182 |
| 1930 | 181 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 144 |
| 1961 | 143 |
| 1970 | 106 |
| 1980 | 93 |
| 1991 | 73 |
| 2001 | 64 |
| 2011 | 83 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 81 |
| 2016 | 87 |
| 2017 | 86 |
| 2018 | 93 |
| 2019 | 98 |
| 2020 | 97 |
| 2021 | 98 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 108 |
| 2022 | 101 |
| 2023 | 106 |
| 2024 | 107 |
# Ешилпынар (Шаһинбей)

Ешилпынар (төр. Yeşilpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шаһинбей илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Җәүдәт Ильясов

Бу язучы турында мәкалә, математик турында биредән укыгыз.
Җәүдәт Хәсән улы Ильясов — татар, рус, үзбәк телләрендә иҗат иткән совет язучысы.
Тарихи романнар, очерклар, шигырьләр, повестьлар авторы буларак билгеле. Башкорстанның Ярмәкәй районындагы Исламбахты авылында туа. Милләте буенча шулай ук татар. Әдәби әсәрләрне рус телендә яза, публицистик әсәрләрне — башкорт, рус, татар һәм үзбәк телләрендә.

# Җәүдәт Ильясов
## Тәрҗемәи хәле

Белорецк педагогика уку йортында укый, көтүче, тракторчы, слесарь, сызымчы, рәссам-нәккаш, клуб, китапханә мөдире, үзешчән сәнгат төркемеҗитәкчесе булып эшли.
1931 елдан Үзбәкстанда яши. Белорецк шәһәрендәге педагогика училищесын тәмамлый. Көтүче, тракторист, слесарь, пешекче, сызымчы, рәссам-рәсмиләштерүче, клуб һәм китапханә мөдире булып эшли, сәнгати үзешчәнлек белән идарә итә; үзбәк мәктәбендә тел, рәсем, сызым дәресләре алып бара. 1952 елдан – Уфа «Ленинец» газетасында әдәбият һәм сәнгать бүлеге мөдире, тәрҗемәче һәм мөхбир. «Ташкентская правда», «Комсомолец Узбекистана», «Физкультурник Узбекистана» газеталарында, «Звезда Востока» журналында әдәби хезмәткәр.
Әсәрләре: «Стрела и солнце» (1954), «Тропа гнева» (1956), «Согдиана» (1959), «Пятнистая смерть» (1964), «Черная вдова» (1966), «Золотой истукан» (1973), «Месть Анахиты» (1984) тарихи повестьлары һәм романнары; «Заклинатель змей» (1979) һәм Омар Хайям турындагы «Башня молчания» (1982) романнары һ.б.
Башкорт, үзбәк, каракалпак, корея, кырым-татар шагыйрьләрен тәрҗемә иткән. Үзенең әсәрләре үзбәк, татар, словак һ.б. телләренә тәрҗемә ителгән. Ильясов китапларының гомуми тиражы 23 миллионнан артып китә.
1982 елның 19 июнендә Ташкентның Комсомол күлендә коенганда фаҗигале рәвештә һәлак була.

# Җәүдәт Ильясов
## Иҗаты

* Тарихи повесть һәм романнары «Ук һәм кояш » (1954), «Ярсу чукмагы» (1956), «Согдиана» (1959), «Таплы үлем» (1964), «Кара тол» (1966), «Алтын балбал» (1973), « Анахита үче» (1984); романнар «Елан тылсымлаучы» (1979) и «Эндәшмәү манарасы» (1982) Гомәр Хәйям турында (рус телендә).
* Татар, башкорт, үзбәк һәм рус телләрендә шигырьләре, хикәяләре, очерклары.
* Башкорт, үзбәк, каракалпак, корея, кырым татар шагыйрләренең тәрҗемәләре.
Ильясов китаплары 23 млн. данә гомуми тираж белән чыккан.
# Дзямидава (утар)

Дзямидава (белар. Дзямідава) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.

# Дзямидава (утар)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Сьверче (Ополе воеводалыгы)

Сьверче — Польшаның Ополе воеводалыгы Олесно гминасында урнашкан авыл.

# Сьверче (Ополе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Иске Ижма

Иске Ижма — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Подборка кушылдыгының уң ярыннан 6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.

# Иске Ижма
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Золотница елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Воронов борынына чаклы (Төньяк Двина елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегды һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300512103000040147
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103004014
* Бассейн коды — 03.02.03.005
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# ICE1

ICE1 (ингл. Interactor of little elongation complex ELL subunit 1 һәм Little elongation complex subunit 1) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.