yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Karlos Alonso

Karlos Alonso (isl. Carlos Alonso; 1929 yılnıñ 4 fevrale, Argentina, Tunuyan) — Argentina rässamı, illüstratorı häm gravörı. İcat yulınıñ başında ul sotsial’ realizm ideyası tarafdarı bulsa da, soñınnan ul yaña realist bularaq tanılu alğan. Sıyır ite — anıñ eşläreneñ traditsion elementı.

# Karlos Alonso
## Biografiäse

Karlos Alonso Tunuyanda tuğan, cide yäşkä qädär şunda yäşägän, annarı anıñ ğailäse Mendosağa küçengän. 14 yäşendä ul Milli näfis sänğät akademiäsenä uqırğa kergän, anda Serxio Serxidan räsem häm gravüra, Lorenso Domingestan skulptura häm Bernareggi Fransisko häm Ramon Gomes Kornettan räsem sänğäte öyrängän. Kuyo milli universitetında anıñ ostazı Lino Enea Spilimbergo bulğan.
Alonso üzeneñ sänğäte öçen berençe bülägen 1947 yılda alğan. 1951 yılda ul San-Rafaeldäge räsem sänğäte salonında, Santyago-del-Esterodağı Tönyaq zalda häm Tukumandağı Tönyaq salonda räsem öçen berençe büläklärne yawlağan.
1953 yılda Alonso Buenos-Ayrestağı Viau galereyasında kürgäzmälärdä qatnaşqan, ä annarı Awrupağa kitkän, anda Parijda häm Madridta kürgäzmälärdä qatnaşqan. 1957 yılda ul Migel de Servantesnıñ «Don Kixot» romanınıñ ikençe öleşen häm 1959 yılda Xose Ernandesnıñ «Martin Fyerro» poemasın illüstratsiäläw buyınça Emecé Editores ütkärgän konkursında ciñgän.
1961 yılda ul Buenos-Ayresta Akvarelistlar häm gravörlar salonında Şantal premiäsenä layıq bulğan. 1963 yılda anıñ «Don Kixot»qa illüstratsiäläre SSRBda otkrıtkalarda basılğan.
Alonso eşläre küpsanlı kürgäzmälärdä, şul isäptän Buenos-Ayrestağı Xalıqara sänğät galereyasında kürsätelgän, anda 1967 yılda anıñ Dante Aligyerinıñ «İlahi kämit»enä bağışlanğan 250gä yaqın äsäre täqdim itelgän. Monnan tış, anıñ eşläre Mexikodağı Näfis sänğät sarayında häm Havanadağı Milli näfis sänğät muzeyında kürsätelgän.
1971 yılda anıñ äsärläre Rimda Villa Giulia, Milanda Eidos häm Londonda Bedford kebek Awrupa galereyalarında kürsätelgän.
2005 yılda, «Don Kixot»nıñ berençe öleşen bastıruğa 400 yıl tulu uñayınnan, Dizayn häm illüstratsiälär muzeyı Buenos-Ayresta, Eduardo Sivori surätläw sänğäte muzeyında kürgäzmä oyıştırğan, anda Alonsonıñ gravüraları häm original’ räsemnäre täqdim itelgän. Anıñ illüstratsiäläre Roberto Arltnıñ «Usal uyınçıq» romanına kertelgän.

# Karlos Alonso
## Şäxsi tormışı

Alonso rässam İvonna Fovetiğa öylängän.
1976 yılda Argentinada däwlät tüntäreleşennän häm anıñ artınnan 1956 yılnıñ 25 iyülendä tuğan qızı Palomanıñ yuğaluwınnan soñ Alonso İtaliägä sörgengä kitkän, ä 1979 yılda Madridqa küçengän. İke yıldan soñ ul tuğan yağına qaytqan.
1990 yılda Alonso häm Tereza Naxman initsiativası belän Paloma Alonso istälegenä bağışlanğan räsem sänğäte biennalese oyıştırılğan.
# (345) Терцидина

(345) Терцидина (лат. Tercidina) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (345) Терцидина
## Тарихы

1892 елның 23 ноябрендә Огюст Шарлуа тарафыннан Ницца обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1892 O» саналган.
# Ослава-Домброва

Ослава-Домброва — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Студзенице гминасында урнашкан авыл.

# Ослава-Домброва
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кампо ди Сопра (Маса-Карара)

Кампо ди Сопра — Италиянең Тоскана төбәге Трезана өязендә урнашкан торак пункт.

# Кампо ди Сопра (Маса-Карара)
## Географиясе

Кампо ди Сопра Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Кампо ди Сопра (Маса-Карара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Васкеаль

Васкеаль (фр. Wasquehal) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Круа кантонына карый.
# Кавали (авыл, Акцябрский районы)

Кавали (белар. Кавалі) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Акцябрский районында урнашкан авыл.

# Кавали (авыл, Акцябрский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Ненинце

Ненинце (словак. Nenince) — Словакиянең Вельки-Кртиш округында урнашкан авыл.

# Ненинце
## Тарихы

Авыл 1135 елда нигезләнгән.

# Ненинце
## Географиясе

Мәйданы — 13,48 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 170 метр биеклектә урнашкан.

# Ненинце
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Шәрәфетдин Шәһидуллин

Шәрәфетдин Шәһидуллин (Шәрәфетдин Кәшшафетдин улы Шәһидуллин, 1879, Шәмәк, Кабык Күпер вулысы, Мамадыш өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 25 август 1942(1942-08-25), Казан, РСФСР, СССР) — нашир, журналист, эшкуар һәм мөхәррир, «Игъланәт» гәҗите һәм «Россия сәүдәсе» журналы мөхәррире.
# Уэрканос

Уэрканос (исп. Huércanos) — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Уэрканос
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 21,48 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 512 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 5088

NGC 5088 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5088
## Тарихы

Әлеге галактика 1855 елда инглиз астрономы William Parsons тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 182.88 см (72 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Вишкув (Түбән Силезия воеводалыгы)

Вишкув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Богатыня гминасында урнашкан авыл.

# Вишкув (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (1191) Альфатерна

(1191) Альфатерна (лат. Alfaterna) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1191) Альфатерна
## Тарихы

1931 елның 11 февралендә Л. Вольта тарафыннан Пино Торинез обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1931 CA» саналган.
# Нова Весь-Уйска

Нова Весь-Уйска — Польшаның Великопольское воеводалыгы Уйсце гминасында урнашкан авыл.

# Нова Весь-Уйска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Златица

Златица — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. Сокол (коммуна) коммунасына карый.

# Златица
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 100 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Имам әт-Тирмизи

Имам әт-Тирмизи (гарәп. الترمذي; һ. 209, 824 — һ. 279, 892)- танылган хәдисләр белгече, имам. Тулы исеме: Әбу Гайсә Мөхәммәд ибн Гайсә әт-Тирмизи.
Имам һ. 209(824) елда Амудәрья елгасының уң ярындагы, Әфганстанның төньяк чикләреннән ерак түгел булган Тирмиз шәһәрендә туа. Әлеге шәһәр Трансоксаниядә урнашкан була.
Мөхәммәд ибн Гайсә башлангыч белемне Хорасан шәһәрендә ала. Аның укытучылары арасында әл-Бухари белән Мөслим дә булалар.
Әт-Тирмизи "әл-Җәмиг" исемлек хәдисләр җыентыгын төзи. Әлеге җыентык соңрак "Сүнән әт-Тирмизи" исеме ала. Әлеге җыентык имам исән вакытта ук абруй казана. Аны Хиҗаз, Гыйрак һәм Хорасан галимнәре уңай яктан бәялиләр. Әлеге хезмәт алты иң авторитетлы җыентыкларның берсе.
Әт-Тирмизи хәдисләр эзләп күп сәяхәт иткән, Әхмәд ибн Хәнбәл, Әбу Дәвыд кебек галимнәр белән очрашкан. Имам бик яхшы хәтере һәм тәкъвалыгы белән аерылып торган. Гомеренең соңгы елларында, тәкъвалыктан күп елау сәбәпле, Тирмизи сукырая, ләкин хәдисләр эзләп сәяхәт итүдән туктамый. Ул "Сүнән"не сукыр килеш тәмамлый.
Тирмизи һ. 279(892) елның 13 рәҗәбендә 70 яшендә вафат була.
# OR13C8

OR13C8 (ингл. Olfactory receptor family 13 subfamily C member 8) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Муттершид

Муттершид — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Муттершид
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,07 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 410 метр биеклектә урнашкан.
# HIBCH

HIBCH (ингл. 3-hydroxyisobutyryl-CoA hydrolase һәм 3-hydroxyisobutyryl-CoA hydrolase, mitochondrial) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Нәҗип Хөсәенов

Нәҗип Хөсәенов, Нәҗип Хөсәен улы Хөсәенов (1885-1937) — сәясәтче, фирка эшлеклесе, Бохара коммунистлар фиркасе җитәкчесе (1919-1920). Бохара халык шуралар җөмһүрияте дәүләт контроле халык комиссары (1920). РСДРП(б) әгъзасы (1917 елдан).

# Нәҗип Хөсәенов
## Тәрҗемәи хәле

1885 елда Казан губернасы Мамадыш өязе (хәзерге Мамадыш районы) Сәртек авылында туган. Казанда ветеринария-фельдшерлык укуханәсендә укыган. 1905 елда Урта Азиягә китә. Анда ялланып, мамык басуында, соңыннан тимер юлда эшли. Беренче бөтендөнья сугышы елларында патша армиясендә хезмәт итә.

# Нәҗип Хөсәенов
## Инкыйлаб
#### Бохарада

Февраль инкыйлабыннан соң, Бохарадан 12 км читтәге Яңа Бохарада (Каган шәһәре) тимер юлга эшкә керә. Вакытлы хөкүмәт чорында ук әлеге шәһәрдә эшче-крестьян депутатлары шурасы оеша. Н. Хөсәенов П.Г. Полторацкий һ.б. белән шураның большевиклар фракциясенә керә.
1918 елның 2 мартында халыкка һәрьяклы ирек вәгъдә иткән Бохара әмире Сәет Галимханның «бөек манифесты»ның вакытлы манёвр икәнен мамык игүчеләргә, ефәк җитештерүчеләргә, чабаннарга аларның туган телләрендә аңлата.
1918 елда Бохара коммунистлар фиркасен оештыруда катнаша: Азимҗан Якубов, Галимҗан Акчурин, Адаз Абдусамазовлар белән бергә инициатив төркем барлыкка китереп, сентябрь аенда Ташкәнтта I (оештыру) корылтае чакыралар. 1920 елның 16 августында Чарджуй шәһәрендә узган Бохара коммунистлар фиркасенең IV корылтаенда Н. Хөсәенов Үзәк комитетның җитәкчесе итеп сайлана.
А. Алиев, Н. Корбанов, А. Тураев белән бергә Бохара әмирлегендә коралланган фетнә әзерли.
1920 елның 23 августында Сакар-Базар кышлагында диһканнар кораллы фетнә башлый. Иске Чарджуй фетнәчеләр кулына күчкәч, Н. Хөсәенов белән Фәйзулла Хуҗаев Бөтенроссия ҮБКның Төркистан комиссиясенә ярдәм сорап мөрәҗәгать итәләр. М.В. Фрунзе һәм инкыйлаби хәрби шура (рус. Реввоенсовет) әгъзасы Й.И. Ибраһимов Бохарага Төркистан фронты гаскәрләрен җибәрә. Иске Бохара алынгач, Ф. Хуҗаев җитәкчелегендә Бохара халык комиссарлары шурасы төзелә. Н. Хөсәенов хөкүмәт әгъзасы итеп сайлана.
* 1920-1926 елларда фирканең Сырдәрья өлкә комитетында үгетләү һәм пропаганда бүлеге мөдире урынбасары булып эшли, Ташкәнтта фирка район комитетында үгетләү һәм пропаганда бүлеген, «Кызыл Үзбәкстан» газетасында фирка тормышы бүлеген җитәкли.
* 1927-1928 елларда Үзбәкстан ССР коммунистлар фиркасе үзәк комитеты инструкторы.
* 1928-1930 Үзбәкстан ССР дәүләт нәшриятында мөхәррир.

# Нәҗип Хөсәенов
## Сарманда

1931-1932 елларда Сарманда контроль комиссия һәм эшче-крестьян инспекциясе инспекторы, соңрак ул комиссиянең рәисе булып эшли.

# Нәҗип Хөсәенов
## Сәяси золым

1937 елда атып үтерелгән.
# Нячаң

Нячаң (вьетн. Nha Trang) — Вьетнамның Каньһоа правинсәсендә урнашкан шәһәр.

# Нячаң
## Тарих

Хәзерге статусын 1977 елдан башлап йөртә.

# Нячаң
## Кардәш шәһәрләр

* Чжучжоу, Кытай
# Карпунина (Байкалово районы)

Карпунина (рус. Карпунина) — Свердловск өлкәсенең Байкалово районы составына керүче авыл.

# Карпунина (Байкалово районы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Карпунина (Байкалово районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Мецоамерико

Мецоамерико — Италиянең Пьемонт төбәге Новара өязендә урнашкан торак пункт.

# Мецоамерико
## Географиясе

Мецоамерико Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Мецоамерико
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Мецоамерико
## Халкы

| Ел | Халык саны |
| 2017 | 1226 |
| 2018 | 1235 |
| 2023 | 1193 |
# Форт-Пирс

Форт-Пирс — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.

# Форт-Пирс
## Тарихы

Форт-Пирс шәһәре елда нигезләнгән.

# Форт-Пирс
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 75,802166 км², 68,666103 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 5 метр биеклектә урнашкан.
# IC 557

IC 557 — Әсәт йолдызлыгы чикләрендә урнашкан LINER .

# IC 557
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 557, 2MASX J09440241+1059174, MCG+02-25-027, PGC 27866, Z 63-55, Z 0941.4+1113, UZC J094402.4+105917, LEDA 27866, SDSS J094402.40+105917.1 һәм Gaia DR2 612836586975271168 буларак та сурәтләнә.
# NXPH3

NXPH3 (ингл. Neurexophilin 3) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Жусины (Воранавский районы)

Жусины (белар. Жусіны) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.

# Жусины (Воранавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# HD182255

HD182255 — Төлке йолдызлыгында урнашкан B6III спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,192 ± 0,009 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Таҗи Гыйззәтнең Алабуга чоры

Алабугада Таҗи Гыйззәт эзләре
Алабугада 3 кенә ел яшәсә дә, Таҗи Гыйззәт биредә онытылмаслык эз калдыра. Бүгенге көндә Алабуганың бер урамы Таҗи Гыйззәт исемен йөртә, ә шәһәрнең 9 нчы мәктәбендә Татарстан Республикасында бердәнбер булган Таҗи Гыйззәт музее эшли.
# Шәнәк

Шәнәк — Башкортстанның Борай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452960, ОКАТО коды — 80218813005.
# Скарбки

һәм
Скарбки — Польшаның Великопольское воеводалыгы Владыславув гминасында урнашкан авыл.

# Скарбки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Арий (Ирена кушылдыгы)

Арий — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае , Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ирень елгасының уң ярыннан 185 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 29 км.

# Арий (Ирена кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100812111100013200
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111101320
* Бассейн коды — 10.01.01.008
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Евгений Климов

Евгений Климов (рус. Евгений Александрович Климов, 11 июнь 1930(1930-06-11), Нократ Аланы, Нулин бүлгесе, Горьки крае, РСФСР, СССР — 31 май 2014(2014-05-31) (83 яшь), Мәскәү, Россия) — СССР һәм РФ психологы, Мәскәү университетының атказанган профессоры (2011), СССР педагогия фәннәре академиясе академигы (1985).
* 1 2 3 4 Педагоги и психологи мира — 2012.https://wikidata.org/wiki/Track:Q126722605
* 1 2 http://www.psy.msu.ru/people/obituary_klimov.html
# (5649) Доннаширлей

(5649) Доннаширлей (лат. Donnashirley) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5649) Доннаширлей
## Тарихы

1990 елның 18 ноябрендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 WZ2» саналган.
# Белен (Көрфез)

Белен (төр. Belen) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Көрфез илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Чукурлухоҗа (Чаэли)

Чукурлухоҗа (төр. Çukurluhoca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Чаэли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Каллевей (Флорида)

Каллевей — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.

# Каллевей (Флорида)
## Тарихы

Каллевей шәһәре елда нигезләнгән.

# Каллевей (Флорида)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 24,551563 км², 24,807886 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 10 метр биеклектә урнашкан.
# Ак-Кол

Ак-Кол — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Аргут елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.

# Ак-Кол
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100312115100004356
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100435
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Ачлы-туклы яшәү

Ачлы-туклы яшәү — азык-төлек җитмәү, ашауга мохтаҗлык кичерүдән барлыкка килгән хәлне тасвирлаучы термин. Кагыйдә буларак, сүз рационда азык-төлек җитмәү турында, кайчак аш кайнату трактында аш сеңдерү процессы бозыла һәм аш сеңдерү процессында туклыклы матдәләр югалту турында бара. Аачлы-туклы яшәү очрагында гипотрофия күренеше өч дәрәҗәгә бүленә. Моның өчен индивидуумның нормаль авырлыгыннан проценты җитмәгән авырлыкны исәплиләр.
Ачлык социаль каза булып санала . Абсолют ачлык — ачлы-туклы яшәүнең күзгә күренеп торганы, чагыштырмача (яшерен) ачлык — ачлы-туклы яшәү, азык рационында кирәкле матдәләр җитмәү.
Ачлык, гадәттән тыш табигать шартлары афәтеннән: җир тетрәү, су басулар, озакка сузылган корылык, циклоннар һ.б., шулай ук сугышлар, хәрби конфликтлар нәтиҗәсендә башланып китә. Бу күренеш тар авыл хуҗалыгы җитештерүен кискен киметә һәм көтелмәгән бәла-казаларга алып килә.
2000 елдан 2000 елгача азык-төлек белән тәэмин ителү буенча БМО докладында ачлы-туклы яшәү сәбәпле үлем очрагы 58% җитә дип ачыклана. "Дөньяда ел саен 62 миллион кеше үлә, һәр икенче ун кеше ачлыктан газапланган. 2006 елда 38 миллион ачлы-туклы яшәү белән бәйле, микроэлементлар җитмәүдән үлә". Үлем кимәлен хроник ачлык нәтиҗәсендә билгеләү ифратта авыр. Чөнки үлем очрагы турыдан-туры ачлык белән бәйләнмәгән. Ачлы-туклы яшәү кешеләрнең, яман шеш, кахексия, дистрофия, маразм кебек, күпләп авыруына китерә. Аксым җитмәүдән аеруча балалар, бигрәк тә күкрәк сөте имгән чорда һәм гомеренең беренче елларында, шулай ук йөкле хатын-кыз һәм бала имезүче хатыннар газаплана.

# Ачлы-туклы яшәү
## Ачлы-туклы яшәү сәбәпләре

* Ачлык
* Фәкыйрьлек
* Аш кайнату тракты авырулары
* Аш сеңдерү процессы бозылу
* Депрессия (күңел төшенкелеге)
* Неврозлы анорексия (авыру сәбәпле ашау теләгенең юклыгы)
* Булимия (нык көчле ачыгу тойгысы; еш кына хәлсезлек һәм эч авырту күзәтелә)
* Шикәр диабеты
* Ураза тоту
* Кома (тирән йокыга охшаган аңсыз хәл)
* Эчкечелек
* Май һәм күмерсуларны гадәттән тыш артык куллану
* Халыкның үтә күплеге
* Азык продуктларын сәгатьтә җитештерү
# Каргополь

Каргополь (рус. Каргополь) — Россия Федерациясенең Арxангил өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 10 056 кеше (2014).

# Каргополь
## Сәгать поясы

Каргополь Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Каргополь
## Тарих

Шәһәр cтaтысын 1146 елдан башлап йөртә.

# Каргополь
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (97,7%).
# CCL19

CCL19 (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Кабасакыз (Шеһиткамил)

Кабасакыз (төр. Kabasakız) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шеһиткамил илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Вудсвилл (Нью-Йорк)

Вудсвилл — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Вудсвилл (Нью-Йорк)
## Географиясе

Вудсвилл халык санын алу урыны мәйданы — 0,317 квадрат миль, 0,821568 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 188 метр биеклектә урнашкан.
# Секи (Сейдикемер)

Секи (төр. Seki) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Сейдикемер илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Вильямспорт (Индиана)

Вильямспорт — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Вильямспорт (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1828 елда нигезләнгән.

# Вильямспорт (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 3,372427 км², 3,372429 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 201 метр биеклектә урнашкан.
# IC 3379

IC 3379 — Вероника чәче йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 3379
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3379, VCC 1066, SDSS J122804.24+171821.0 һәм UZC J122804.2+171821 буларак та сурәтләнә.
# Валя-Маре (Негрешть, Васлуй)

Валя-Маре — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. Негрешти коммунасына карый.

# Валя-Маре (Негрешть, Васлуй)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 160 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ла-Буассер-дю-Доре

Ла-Буассер-дю-Доре (фр. La Boissière-du-Doré һәм фр. Boissière) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Луара департаментында урнашкан.
# Лядский бакчасы

Лядский (Лядской) бакчасы - Казан паркы. Шәһәрнең Вахитов районында Щапов, Мөштәри, Горький һәм Гоголь урамнары киселешендә урнашкан.

# Лядский бакчасы
## Тарихы

Парк тарихы XVIII гасырдан башлана. Казан үзәгендә генерал-майор Алексей Петрович Лецкийның (1725-1800 еллар) бер катлы йорты була, анда 1798 елда император Павел I туктый һәм кунакчыллыгы өчен генералга рәхмәт йөзеннән янәшәдәге урамга (хәзер – Горький урамы) аның исемен атарга боера. Генерал Лецкий йорты янында бакча оештыра. Бакчада агачлар утыртыла, төнлә яктырту өчен 600 шәмгә исәпләнгән өч фонарь урнаштырыла, шулай ук Казанда беренче суүткәргеч ачылу уңаеннан кулларында кувшин тоткан кызның бронза скульптурасы рәвешендәге фонтанчык урнаштырыла. Лецкий дип аталган бакча шәһәрнең югары җәмгыять вәкилләренең очрашу урынына әйләнә һәм биредә дөньяви раутлар үткәрелә. Тик Лецкий бакчасын халык Лядский дип атый һәм акрынлап ул шушы исем белән аталып йөртелә башлый.
Совет чорында Лецкий йорты сүтелә, ә 1950 елда аның урынына Горький һәйкәле (скульптор М. К. Аникушин, архитектор А. А. Любимов) урнаштырыла, 1999 елда һәйкәл Горький урамы башына күчерелә. 1970 елларда кыз скульптурасы сүтелә, аның урынында халык телендә алма дип аталган шар формасындагы яңа фонтан ачыла.
2003 елда парк үзгәртеп корыла: биредә утыртылган агач аралары чистартыла, юллар яңадан салына, паркка кергән урында Державинга 1847-1932 елларда Казанда булган һәйкәл күчермәсе куела. 2015 елда сквер төзекләндерелә, анда фонтан торгызыла. Скверда агачларда ике тиен яши. Балалар мәйданчыгы янында Винера Абдуллинаның «әбики» скульптурасы барлыкка килә. Лядский бакчасы территориясендә Казанның географик үзәге урнашкан. Шул ук вакытта «Казанның географик үзәге» истәлекле тамгасы Бауман һәм Кави Нәҗми урамнары киселешендә гамәлдәге географик үзәктән бер километр ераклыкта урнашкан.
* Фонтан