yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Росица

Росица (серб. Росица) — Сербиянең Расина округы Крушеватс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Росица
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 318 метр биеклектә урнашкан.

# Росица
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Рандвилле

Рандвилле (фр. Randevillers) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# IC 5020

IC 5020 — Микроскоп йолдызлыгы чикләрендә урнашкан спираль галактика .

# IC 5020
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 5020, MCG-06-45-006, IRAS 20274-3339, IRAS F20274-3339, ESO 400-34, PGC 64845, ESO-LV 400-0340, 2MASX J20303849-3329079, HIPASS J2030-33, AM 2027-333, NVSS J203038-332916, 6dFGS gJ203038.5-332908, SGC 202729-3339.2, PSCz Q20274-3339 һәм LEDA 64845 буларак та сурәтләнә.
# 1738 ел

2 меңьеллык :
XVI гасыр — XVII гасыр — XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр :
Хронологик таблица :
{{Ел башка тәкъвимнәрдә|1738

# Туулар =

Шулай ук карагыз: Төркем:1738 елда туганнар
* 11 октябрь — Артур Филлип (ингл. Arthur Phillip) инглиз адмиралы, беренче Австралия губернаторы.
* Канзафар Усаев — Е. Пугачев җитәкчелегендәге хәрәкәт юлбашчыларының берсе.

# Туулар =
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1738 елда вафатлар
# Ист-Енд (Арканзас)

Ист-Енд — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Ист-Енд (Арканзас)
## Географиясе

Ист-Енд халык санын алу урыны мәйданы — 52,513154 км², 52,510977 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 107 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Някрасав (Краснапольский районы)

Някрасав (белар. Някрасаў) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Краснапольский районында урнашкан авыл.

# Някрасав (Краснапольский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# 247 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
247 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.

# 247 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:247 елда (б. э. к.) туганнар

# 247 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:247 елда (б. э. к.) вафатлар
# Темешешть (Арад)

Темешешть — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. Севиршин (коммуна) коммунасына карый.

# Темешешть (Арад)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Бож-Кетун

Бож-Кетун — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. Кожокна (коммуна) коммунасына карый.

# Бож-Кетун
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 414 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Караҗа (Мармарис)

Караҗа (төр. Karaca) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Мармарис илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Казтелир (Тревизо)

Казтелир — Италиянең Венеция төбәге Мазерада-суль-Пьяве өязендә урнашкан торак пункт.

# Казтелир (Тревизо)
## Географиясе

Казтелир Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казтелир (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Хацинава (Камянецкий районы)

Хацинава (белар. Хацінава) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.

# Хацинава (Камянецкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Брюйер-э-Монберо

Брюйер-э-Монберо (фр. Bruyères-et-Montbérault) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Талеем-Ягун

Талеем-Ягун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Волокта-Ягун елгасының сул ярына тамагыннан 38 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 28 км.

# Талеем-Ягун
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100112115200043195
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204319
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Педрегер

Педрегер (кат. Pedreguer) — Испаниянең Аликанте провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Педрегер
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 29,57 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 83 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (15300) 1992 RV2

(15300) 1992 RV2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15300) 1992 RV2
## Тарихы

1992 елның 2 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 RV2» саналган.
# Әһмәдбәйли (Самух)

Әһмәдбәйли (әзери. Əhmədbəyli) — Әзербайҗанның Самух районына караган авыл.
# Лез-Ивето

Лез-Ивето (фр. Les Yveteaux) — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
# Айдиал (Джорджия)

Айдиал — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.

# Айдиал (Джорджия)
## Тарихы

Айдиал шәһәре елда нигезләнгән.

# Айдиал (Джорджия)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,991702 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 147 метр биеклектә урнашкан.
# RCHY1

RCHY1 (ингл. Ring finger and CHY zinc finger domain containing 1 һәм RING finger and CHY zinc finger domain-containing protein 1) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Лигово

һәм
Лигово — Польшаның Мазовия воеводалыгы Мохово гминасында урнашкан авыл.

# Лигово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Биргиш

Биргиш — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. Биргиш (коммуна) коммунасына карый.

# Биргиш
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 445 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Аугустово (Мендзиходский повяты)

Аугустово — Польшаның Великопольское воеводалыгы Квильч гминасында урнашкан авыл.

# Аугустово (Мендзиходский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Нючапягунъяха

Нючапягунъяха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.

# Нючапягунъяха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300056285
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305628
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Иске Кыргыз

Иске Кыргыз — Башкортстанның Илеш районында урнашкан авыл.
ᴨyчты индексы — 452274, ГАТОБК коды — 80230856005.
# Лун-Вож (Ямщиков-Содмес кушылдыгы)

Лун-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ямщиков-Содмес елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 43 км.

# Лун-Вож (Ямщиков-Содмес кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200212103000020947
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002094
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# (4549) Буркхардт

(4549) Буркхардт (лат. Burkhardt) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4549) Буркхардт
## Тарихы

1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хоутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1276 T-2» саналган.
# Куарту-Сант-Элена

Куарту-Сант-Элена (итал. Quartu Sant'Elena) — Италиянең Сардиния төбәгендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 68,585 кеше (1 гыйнвар 2023).

# Куарту-Сант-Элена
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Куарту-Сант-Элена Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

# Куарту-Сант-Элена
## Рәсми сайт

* comune.quartusantelena.ca.it
# Изоле (Алесандрия)

Изоле — Италиянең Пьемонт төбәге Спиньо-Монферрато өязендә урнашкан торак пункт.

# Изоле (Алесандрия)
## Географиясе

Изоле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Изоле (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бжег-Глоговский

һәм
Бжег-Глоговский — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Жуковице гминасында урнашкан авыл.

# Бжег-Глоговский
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Игдир (Ешилова)

Игдир (төр. İğdir) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Бурдур иле Ешилова илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Мений-сюр-л'Естре

Мений-сюр-л'Естре (фр. Mesnil-sur-l'Estrée) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# HD147259

HD147259 — Почмаклык йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,9 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Фордернберг

Фордернберг — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. Леобен округы составына керә.

# Фордернберг
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 820 метр биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
# Бозкөй (Эзине)

Бозкөй (төр. Bozköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Эзине илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# SLC17A2

SLC17A2 (ингл. Solute carrier family 17 member 2) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# CFHR5

CFHR5 (ингл. Complement factor H related 5) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Лешница (Бярэзинский районы)

Лешница (белар. Лешніца) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Бярэзинский районында урнашкан авыл.

# Лешница (Бярэзинский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Парваталар Патшалыгы

Парваталар Патшалыгы ул Маһабһарата эпосында искә алынган Парваталар (Таулылар) дигән кабиләгә караган атама. Парвата патшалыгының күпчелек тасвирламалары Гималайларда таулы төбәккә карый. Инд-Ганг Тигезлегенең төньяк көнбатышында, көнбатышында һәм көнчыгышында кабиләләр шулай ук Парваталар буларак мәгълүм булган, туплама исем буларак кулланганда. Парваталар Курукшетра Сугышында катнашканнар. Эпоста шулай ук Нараданың дусты буларак Парвата дигән олы фикер иясе искә.

# Парваталар Патшалыгы
## Махабхаратада искә алулар
### Васудэва Кришнаның яулап алулары

Парваталар Кришна тарафыннан яулап алынган кабиләләр исемлегендә искә алырнган булган:-

# Парваталар Патшалыгы
## Махабхаратада искә алулар
### Курукшетра Сугышында

Парваталар Курукшетра Сугышында Кауравалар белән бер якта катнашканнар.
Дрона ясаган Гаруда хәрби формациясе артында Калингалар, Амвастһалар, Магадһалар, Паундралар, Мадракалар, Гандһаралар, Сакуналар, Көнчыгыш кешеләре, Парваталар һәм Васатилар булган (7:20) Арджуна Яудһейяларны, Парваталарны, Мадракаларны һәм, Малаваларны үлгәннәрнең төбәкләренә җибәргән (7:158). Тушаралар, Яваналар, Кһасалар, the Дарвабһисаралар, Дарадалар, Сакалар, Каматхалар, Раматхалар, Танганалар Андһракалар, Пулиндалар, ярсу көчкә ия Кираталар, Млеччхалар, Парваталар һәм диңгез ярында расалар барысы да Куралар белән берләшкән булган һәм Дурьодһана өчен ярсулы сугышканнар (8:73). Сакалар, the Млеччһалар, Парваталар һәм Яваналар белән барлык Самсаптакалар һәм Камбоджалар үтерелгән булган. (9:1)

# Парваталар Патшалыгы
## Махабхаратада искә алулар
### Карна тарафыннан искә алынган кабиләләр

Парваталар Карна һәм Шальяның әңгәмәсендә искә алынган булган. Бу әңгәмәдә борынгы Һиндстанның төрле мәдәниятләре искә алына, Куру-Панчала патшалыгында хөкем сөргән Ведик мәдәнияткә игътибар бирелә. Магадһалар билгеләрне аңлаучылар; Кошалалар күргәнне аңлаучылар; Куралар һәм Панчалалар ярым әйтелгән сөйләүдән аңлыйлар; Салвалар бөтен сөйләм беткәнче аңламыйлар. Парваталар Сивилар кебек бик аңгыра. Яваналар бөтен нәрсәне белүчеләр; аеруча Суралар. Млеччхалар үзләрен олылар өчен кеше аңламый торган эшләрне эшлиләр. The Баһликалар алкышлы киңәшләрне түзә алмыйлар. Мадракалар Җирдә теләсә нинди милләтнең пычрагы буларак карала. (8:45)

# Парваталар Патшалыгы
## Махабхаратада искә алулар
### Парвата исемле олы фикер иясе

Парвата дигеән олы фикер иясе булган ул Махабхаратада һәм Пураналарда искә алынган олы фикер иясе Нараданың дусты булган. Парвата да, Нарада да тарихкача чорлар вакытында сәфәр кылучылар булган. Алар Борынгы Һиндстан Патшалыкларына һәм Гималайлардан тыш Үзәк Азиядә, Кытайда һәм Көнбатыш Азиядә башка патшалыкларга зиярәт кылганнар. Парвата исеме (Санскрит телендә “тау” дигәнне аңлата), сәяхәтчегә мөгаен аны Ведик цивилизация кешеләре аны Һималайя тауларын кичеп чыкканнан соң күргәнгә күрә бирелгән булган. Ходай Шиваның хатынынң исеме Парвати булган. Исеменнән билгеле булганча ул Парваталар кабиләсеннән булган.

# Парваталар Патшалыгы
## Шулай ук карарга мөмкин

* Борынгы Һиндстан Патшалыклары
* Һималайя Патшалыклары
* Кирата Патшалыклары
# Энтре-Риос

Энтре-Риос (исп. Entre Ríos) — Аргентина правинсәләренең берсе.
Башкаласы — Парана шәһәре.

# Энтре-Риос
## Тарих

1814 елда барлыкка килгән.

# Энтре-Риос
## Административ бүленеш

17 департамент (2020).
# Бланчард (Оклахома)

Бланчард — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.

# Бланчард (Оклахома)
## Тарихы

Бланчард шәһәре елда нигезләнгән.

# Бланчард (Оклахома)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 77,096536 км², 85,327045 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 387 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Стадола

Стадола (белар. Стадола) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.

# Стадола
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Потоси (Миссури)

Потоси — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Потоси (Миссури)
## Тарихы

Потоси шәһәре 1826 елда нигезләнгән.

# Потоси (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 6,028489 км², 6,028488 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 268 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Кокино (Киров өлкәсе)

Кокино (рус. Кокино) — Киров өлкәсенең Юрья районында урнашкан авыл.

# Кокино (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Кокино (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Кокино (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кокино (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
# Бәзилдон

Бәзилдон (ингл. Basildon) — Англиянең Эссекс графлыгында урнашкан шәһәр.

# Бәзилдон
## Тарих

Беренче мәртәбә 1086 елда телгә алына.

# Бәзилдон
## Кардәш шәһәрләр

* Мо, Франция
* Һайлигенһаус, Германия
# Норагугуме

Норагугуме — Италиянең Сардиния төбәгендә урнашкан коммуна. Нуоро провинциясе составына керә.

# Норагугуме
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 288 метр биеклектә урнашкан. Дуальки, Оттана, Силанус, Болотана һәм Седило коммуналары белән чиктәш.
# Мемке

Мемке (алман. Mehmke) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Мемке
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 16,69 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 65 метр биеклектә урнашкан.
# Монгуш Кенин-Лопсан

Мөңгүш Борак улы Кенин-Лопсан (рус телендә Монгуш Борахович Кенин-Лопсан, фәнни транслитерациясе Monguš Borakhovič Kenin-Lopsan) 1925 елның 10 апрелендә Тывада, Чөөн-Хемчик районында Чаш-Талда Бора-Хөө гаиләсендә туган. Кенин-Лопсан Россия Федерациясендә, Тыва башкаласы Кызылда язучы, шагыйрь, тарихчы, археолог һәм мәшһүр Тыва шаманизм өйрәнүчесе һәм җитәкчесе.
Аның бабалары/әти-әниләре күчмә булган, мөгезле терлек асраучылар, көтүчеләр, тимерчеләр һәм шулай ук хикәя сөйләүчеләр һәм шаман булган. Кенин-Лопсан башта Чаданда мәктәптә укыган, соңрак Кызылда колледжларда укыган. Ул Ленинград университетында филология өйрәнгән һәм 'Көнчыгыш Фәннәре' буенча магистр дәрәҗәсенә ия булган. Тывага кайтып ул Тыва теле һәм шулай ук рус теле һәм әдәбияты булып хезмәт иткән һәм Тывада нәшрият ширкәте өчен мөхәррир булып эшләгән.
Аның беренче китаплары арасында Зур Юл (1956) булган һәм шулай ук Зур Елга Агымнары (1965), Кыргый кәҗә биюе һәм Ат көтүче йорты кебек романнар. Ул берничә Россия һәм Тыва бүләкләрен откан. Бөтен тормыш буе ул туганнарыннан, хикәя сөйләүчеләрдән, шаманнардан, эшчеләрдән һәм шагыйрьләрдән хикәяләр җыйган. Шаманизм буенча өйрәнүе өчен ул Совет Берлеге вакытларында эзәрлекләнгән булган; аның әнисе шаман хатын Куулар Хандышап ГУЛАГта 15 ел төрмәдә утырганнан соң үлгән булган.

# Монгуш Кенин-Лопсан
## Публикацияләр

* Algyshi Tuvinskich Shamanov (Songs of Tuvan Shamans), Novosti, Kyzyl 1995. - Schamanengesänge aus Tuva (translation into German), Lamuv, Göttingen 2013.
* Mifi Tuvinskich Shamanov (Stories of Tuvan Shamans), Novosti, Kyzyl 2002. - Calling the Bear Spirit (translation into English), Kjellin, Kristianstad 2010. - Schamanengeschichten aus Tuwa (Translation into German), Lamuv, Göttingen 2011.
* Hoppál, Mihaly (ed.): Shamanic Songs and Myths of Tuva (selected stories and songs out of "Algyshi" and "Mifi", English), Istor Books #7, Budapest 1997.
# Богзешти (Теленешти)

Богзешти (рум. һәм молдав. Bogzești ) — Молдова Республикасының Теленешти районына караган авыл.
# Таң Еникеев

Таң Еникеев ― театр рәссамы, 2000 елдан М. Горький исемендәге Ырынбур өлкә драма театрының баш рәсамы. Башкортстанның һәм Русиянең атказанган сәнгать эшлеклесе, Русиянең дәүләт, Башкортстанның Г.Сәлам исемендәге комсомол һәм Татарстанның Дамир Сираҗиев премияләре лауреаты. ССРБ рәссамнар берлеге әгъзасы. Россия Федерациясенең халык рәссамы (2021).

# Таң Еникеев
## Тәрҗемәи хәле

1948 елда Уфа шәһәрендә туган. 1969-1975 елларда В.И. Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт сәнгать институтының театраль декорация бүлегендә, академиклар В.Рындин, М.Курилко, профессор М.Пожарский кебек осталарда белем ала. 1978-1979 елларда Мәскәүнең Е.Вахтангов исемендәге театрында стажировка уза.
1973 – 2000 елларда М. Гафури исемендәге Башкорт академия театрында башта куючы рәссам, соңрак баш рәссам булып эшли. Бүгенге көндә М.Горький исемендәге Ырынбур дәүләт академия театрының баш рәссамы. Русиянең бик күп театрлары белән хезмәттәшлек итә (Г.Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры, Әлмәт Татар дәүләт драма театры, И.С.Тургенев исемендәге Орел дәүләт академия театры һ.б.).
# Палеч

Палеч (чех. Páleč) — Чехиянең Урта Чехия крае Кладно һәм Q89892340? районында урнашкан авыл.

# Палеч
## Географиясе

Мәйданы — 5,526353 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 254 метр биеклектә урнашкан.

# Палеч
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Палеч
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Палеч
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 393 |
| 1880 | 431 |
| 1890 | 432 |
| 1900 | 416 |
| 1910 | 477 |
| 1921 | 469 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 433 |
| 1950 | 340 |
| 1961 | 301 |
| 1970 | 256 |
| 1980 | 221 |
| 1991 | 167 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 164 |
| 2014 | 217 |
| 2016 | 205 |
| 2017 | 198 |
| 2018 | 207 |
| 2019 | 214 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 222 |
| 2021 | 219 |
| 2021 | 222 |
| 2022 | 214 |
| 2023 | 221 |
| 2024 | 226 |
# Татикава

Татикава (яп. 立川市) — Япония дәүләтенең Токио префектурасында урнашкан шәһәр.

# Татикава
## Тарихы

Татикава шәһәре 1940 елның 1 декабрендә шәһәр статусын ала.

# Татикава
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 175639 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 7204 кеше тәшкил иткән.

# Татикава
## Географиясе

Шәһәр территориясе 24.38 км² тәшкил итә.

# Татикава
## Кардәш шәһәрләр

* Сан-Бернардино, Америка Кушма Штатлары
# Наталья Поклонская

Наталья Владимир кызы Поклонская (1980, Кырым өлкәсе) — 18 март, 1980 ел, Михайловка авылы, Ворошиловград өлкәсе, УССР, СССР) — баштарак Кырым, Украина, соңрак Россия дәүләт эшлеклесе, юрист. 2021 елның 13 октябреннән Россия Федерациясенең Кабо-Вердедагы Гадәттән тыш һәм вәкаләтле илчесе. 2016―2021 елларда Дәүләт Думасы депутаты (VII чакырылыш).
2014 елның 11 мартынннан Кырым Җөмһүриятенең беренче прокуроры. 11 мартка кадәр Украина прокуратурасы хезмәткәре. 2014 елның 25 мартыннан Россия Федерациясе Кырым Җөмһүрияте прокуроры вазифаларын башкара. 2016 6 октябрьгә кадәр. Юстиция дәүләт 3 класслы киңәшчесе (2015).
РФ иң яшь генералы.
Кайчакта бик сәер гамәлләр ясавы билгеле, мәсәлән Бөек Ватан сугышы каһарманнарына багышланган Үлемсез полк чарасында Россиянең соңгы императоры Николай II сурәте белән чыга. Мәдәният ирегенә каршы чыгып, күренекле режиссер Учитель төшергән "Матильда" дигән фильмны тыярга чакыра.

# Наталья Поклонская
## Гаилә

Аның ике бабасы да Бөек Ватан сугышында һәлак булган, әбисе алман оккупациясендә чыдап яшәгән. Ата-анасы — пенсионерлар, Кырымда торалар.
Гаиләсе: аерылган, кызын тәрбияли. Фортепианода уйный, рәсем ясарга ярата.

# Наталья Поклонская
## Дан

Прокурор хезмәтенә керү сәбәпле чыгыш ясаганнан соң Наталья Поклонская бөтен дөньяда, аеруча Япониядә дан казана (Натальянең тышкы күренеше япон аниме матурлык стандартына туры килә). "Кырымда нәрсә булганын аңламыйбыз, ләкин Наташаны яклыйбыз, ул чибәр" — дип яза япон ирләре блогларында. Пәрәвездә Натальянең күп һәвәскәр сурәтләре, видеоклиплары, аның турында җырлар бар.
Фан-арт галереясе (Викискладта барлык сурәтләр) :
# NGC 354

NGC 354 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 354
## Тарихы

Әлеге галактика 1881 елда Франция астрономы Эдуард Стефан тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 80.01 см (31.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.