# 22 апрель

22 апрель — Милади тәкъвимендә дүртенче айның егерме икенче көне. Ел ахырына кадәр 253 көн кала.
* Тарих порталы
* Вакыт порталы
* Бәйрәмнәр порталы
Дөнья тарихында бу көн:

# 22 апрель
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Халыкара

* БМО - Халыкара Җир-анабыз көне (ингл. International Mother Earth Day, рус. Международный день Матери-Земли).
       Халыкара ана Җир көне БМОның A/RES/63/278 резолюциясы нигезендә кабул ителде..

# 22 апрель
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Милли

* Бразилия – Ачу көне (порт. Dia do Descobrimento, ингл. Discovery Day).
* Испания – Изобелла патшабикәсе көне.

# 22 апрель
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* Җир көне (ингл. Earth Day).
* АКШ / Оклахома (штат) – Оклахома көне (ингл. Oklahoma Day).
* Астрономия белән кызыксынучылар - Лира йолдызлыгы (Lyra) юнәлешеннән очучы метеорлар агымы (Лиридалар, исп. Líridas) максимумы.
* Бразилия:
** Португалия тамырлы Бразилия ватандашлары җәмгыяте көне (порт. Dia da Comunidade Luso Brasileira).
** Бразилия хәрби һава көчләре көне (порт. Dia da Força Aérea Brasileira).
       Хөҗүм авиациясе (порт. Dia da Aviação de Caça) көне.
* Португалия - Милли геологик мирасы көне (порт. Dia Nacional do Património Geológico).

# 22 апрель
## Вакыйгалар

* 1500 — / Португал империясе (en) сәяхәтчесе Педру Кабрал (pt) Бразилияне ача (башта ул аны утрау дип уйлаган).
* 1529 — Испан империясе һәм / Португал империясе үз арасында Көнчыгыш ярымшарны бүләләр.
* 1838 — Атлантик океан аша беренче тапкыр пароход (ингл. SS Sirius (1837)) уза.
* 1923 — Казанда Татарны гыйльми өйрәнү җәмгыяте барлыкка килә.
* 1945 — Кызыл армиясенең алдынгы гаскәрләре Берлинга керә.
* 1964 — Танганьика Җөмһүрияте һәм Занзибар һәм Пемба Халык Җөмһүрияте берләшеп, Танзания буларак яшәүләрен дәвам итәчәкләре турында ирештерәләр.
* 1980 — Канада Мәскәү Олимпия уеннарында катнашмаячагын игълан итә.
* 2007 — Казанның Татнефть-Арена сараенда татар җырының II «Җиде йолдыз» Халыкара фестивале концерты узган.
* 2022 — Донецк Халык Республикасы мөселманнарының Диния нәзарәте оеша.

# 22 апрель
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:22 апрель көнне туганнар
* 1658 — Джузеппе Торелли, итальян композиторы.
* 1724 — Иммануил Кант, алман фәлсәфәчесе, алман классик фәлсәфәсенең башлап җибәрүчесе.
* 1852 — Ильяс Бораганский, Петербургтагы татар нәшрияты хуҗасы.
* 1854 — Анри Лафонтен, Бельгия юристы.
* 1870 — Владимир Ленин, сәяси һәм дәүләт эшлеклесе, революционер.
* 1876 — Роберт Барани,
* 1884 — Владимир Каврайский,
* 1897 — Усеин Баккал,
* 1899 — Владимир Набоков,
* 1903 — Әкъдәс Нигъмәт Курат, тарихчы-галим.
* 1904 — Роберт Оппенһеймер,
* 1907 — Ирина Зарубина,
* 1909 — Павел Горбулин,
* 1909 — Рита Леви-Монтальчини,
* 1910 — Әюп Гәрәй, шагыйрь.
* 1912 — Малик Каюмов,
* 1913 — Василий Вырин,
* 1915 — Мөхәммәт Хәмзин, артист.
* 1917 — Василий Мосин,
* 1919 — Дональд Җеймс Крәм,
* 1920 — Григорий Вульфсон,
* 1924 — Зәкәрия Акназаров, Башкорт АССР министрлар шурасы рәисе (1962-1986).
* 1928 — Владислав Дьяконов,
* 1929 — Фәйзулла Шәяхмәтов,
* 1930 — Әхмәтзаһит Вәлиев,
* 1930 — Вәли Псәнчин,
* 1932 — Айно Первик,
* 1933 — Марат Әмирханов, татар язучысы, журналист.
* 1935 — Григоре Эремей,
* 1936 — Сәет Меняльщиков, кинофильмнарны куючы рәссам.
* 1937 — Габделәхәт Чинкин, күренекле биолог-галим,
* 1937 — Джек Николсон, АКШ киноактёры, кинорежисёр, сценарист.
* 1940 — Равил Җамалетдинов,
* 1942 — Әхтәм Фәтхетдинов,
* 1942 — Илфак Абдуллин, галим.
* 1943 — Луиза Глюк,
* 1957 — Дональд Туск,
* 1962 — Владимир Латыйпов-Догадов,
* 1968 — Айдар Әхмәтов, балет артисты, балетмейстер. РФ атказанган, ТР халык артисты.
* 1980 — Руслан Айсин,
* 1986 — Виктор Фәйзуллин,
* 1987 — Сергей Бреев,
* 1991 — Данило Анҗушич,

# 22 апрель
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:22 апрель көнне вафатлар
* 1566 — Шәехгали, Касыйм ханы (1516—19, 1537—46, 1546—51, 1552—66), Казан ханы (1519 елның апреле — 1521 елның мае, 1546 елның июне — июле, 1551 елның августы — 1552 елның марты).
* 1866 — Матвей Гусев,
* 1890 — Александр Лилов,
* 1937 — Иосиф Адамович,
* 1945 — Мәхмүт Аипов, Советлар Берлеге Каһарманы (Иске Кулаткы районы).
* 1948 — Николай Чемберджи,
* 1951 — Дмитрий Сабинин,
* 1952 — Николай Чижевский,
* 1975 — Хәбир Пазиков,
* 1976 — Иван Людников,
* 1980 — Мостафа Кырымал,
* 1989 — Эмилио Сегре,
* 1994 — Ричард Никсон, 37нче АКШ президенты.
* 2001 — Шамил Рәхмәтуллин,
* 2006 — Фирая Зыятдинова, татар шагыйрәсе.
* 2014 — Рәиф Бәкерев,
* 2015 — Валентин Андреев,
* 2020 — Риф Мифтахов,
* 2021 — Мөфтәдин Гыйләҗев,