yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# 1756 ел

2 меңьеллык :
XVI гасыр — XVII гасыр — XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр :
Хронологик таблица :
1756 ел башка тәкъвимнәрдә :
| Милади тәкъвим | 1756 MDCCLVI |
| Юлиан тәкъвим | 1755—1756 (12 гыйнвардан) |
| Юлиан тәкъвим византия эрасы белән | 7264—7265 (12 сентябрьдән) |
| Римны нигезләгәннән башлап | 2508—2509 (2 майдан) |
| Яһүдләр тәкъвиме | 5516—5517 ה'תקט"ז — ה'תקי"ז |
| Һиҗри тәкъвим | 1169—1170 |
| Борынгы әрмәннәр тәкъвиме | 4248—4249 (11 августтан) |
| Әрмәннәрнең чиркәү тәкъвиме | 1205 ԹՎ ՌՄԵ |
| Кытай тәкъвиме | 4452—4453 乙亥 — 丙子 яшел дуңгыз — кызыл күсе |
| Хәбәш тәкъвим | 1748 — 1749 |
| Борынгы һинд тәкъвиме | |
| - Викрам-самват | 1812—1813 |
| - Шака самват | 1678—1679 |
| Шәмси тәкъвим | 1134—1135 |
| Буддачылык тәкъвиме | 2299 |
| Япон ел исәбе | 6 ел Хорэки |
1756 (бер мең җиде йөз илле алтынчы) ел — кәбисә ел, милади тәкъвим буенча пәнҗешәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1756 елы, II меңьеллыкның 756 елы, XVIII гасырның 56 елы, XVIII гасырның 6 унъеллыгының 6 елы, 1750 елларның 7 елы. 1756 елдан бирле 268 ел үтте.

# 1756 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1756 елда туганнар
* 27 гыйнвар — Вольфганг Амадей Моцарт, Австрия композиторы.
* 22 июнь — Джордж Ванкувер, инглиз сәяхәтчесе.

# 1756 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1756 елда вафатлар
* 30 октябрь — Осман III, Госман империясе солтаны.
# Шостаки (Бильский повяты)

Шостаки — Польшаның Люблин воеводалыгы Кодень гминасында урнашкан авыл.

# Шостаки (Бильский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Малыгино

Малыгино (рус. Малыгино) — Свердловск өлкәсенең Югары Саллы шәһәр округы составына керүче авыл.

# Малыгино
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Малыгино
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Долни Лажани

Долни Лажани (чех. Dolní Lažany) — Чехиянең Высочина крае Тршебич һәм Q89269382? районында урнашкан авыл.

# Долни Лажани
## Географиясе

Мәйданы — 5,448141 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 472 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Долни Лажани
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Долни Лажани
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Долни Лажани
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 247 |
| 1880 | 283 |
| 1890 | 268 |
| 1900 | 253 |
| 1910 | 258 |
| 1921 | 274 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 245 |
| 1950 | 189 |
| 1961 | 176 |
| 1970 | 148 |
| 1980 | 149 |
| 1991 | 147 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 152 |
| 2014 | 159 |
| 2016 | 153 |
| 2017 | 150 |
| 2018 | 148 |
| 2019 | 148 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 149 |
| 2021 | 150 |
| 2021 | 145 |
| 2022 | 158 |
| 2023 | 155 |
| 2024 | 155 |
# Рибник (Серадзький повяты)

һәм
Рибник — Польшаның Лодзь воеводалыгы Бжезнё гминаcында урнашкан авыл.

# Рибник (Серадзький повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шарлык районы

Шарлык районы (рус. Шарлыксᴋи район) — Ырынбур өлкәсе cастaфына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Шарлык саласы.

# Шарлык районы
## Халык

Милли cастaф (2010): руслар — 76,2%, татарлар — 18,5%, украиннар — 1,7%.

# Шарлык районы
## Административ бүленеш

Шарлык районы cоставына 17 авыл шурасы керә.

# Шарлык районы
## Мәдәният

* Шарлык «Мәдәният-ял үзәге» муниципаль автоном мәдәният учреждениесе
** Муса Җәлил музее (Мостафа)

# Шарлык районы
## Танылган шәхесләр

* Муса Мостафа улы Җәлил (1906 – 1944) – татар язучысы, Советлар Берлеге Каһарманы.

# Шарлык районы
## Һәйкәлләр

* Муса Җәлил һәйкәле (Мостафа авылы)
# Поромбка (Лимановский повяты)

Поромбка — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Добра гминасында урнашкан авыл.

# Поромбка (Лимановский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Михаил Суднишников

Михаил Суднишников (рус. Михаил Владимирович Суднишников, 21 ноябрь 1919(1919-11-21), Менделеевск, Городское поселение город Менделеевск, Күрәк вулысы, Алабуга өязе, Казан губернасы, РСФСР — 2 декабрь 1985(1985-12-02) (66 яшь), Мәскәү, СССР) — Советлар Берлеге каһарманы (1945).
# Чилянъёль

Чилянъёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Лемью елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.

# Чилянъёль
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050100212103000061449
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006144
* Бассейн коды — 03.05.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Анна Квирентия Нильссон

Анна Квирентия Нильссон (ингл. Anna Quirentia Nilsson; 30 март 1888 ел — 11 февраль 1974 ел) — «телсез кино» дәверендә билгелек яулаган Америка актеры, чыгышы буенча Швециядан.

# Анна Квирентия Нильссон
## Биографиясе

Эшче гаиләсендә туган. Мәктәпне тамамлаганнан соң Швециянең көнбатышында сатучы булып эшли.1905 елда ул АКШка күчеп китә һәм анда беренче вакытта бала караучы булып эшли. Озакламый Анна модель бизнесында уңышлы карьерага ирешә һәм 1911 елда кинога килеп эләгә. Ананры ел саен Нильссон катнашлыгындагы дистәләп фильмнар экранга чыга башлый. «Kalem» студиясендә ул үзенең рольләренең күпчелеген башкара һәм Элис Джойс белән беррәттән йолдыз булып санала. 1920 нче елда Нильссон «Рaramount Рictures» белән уңышлы хезмәттәшлек итә һәм зур уңышка ирешә. 1923 елда Анна Нильссон Рекс Бичның әсәре буенча куелган «Негодяй» фильмында Шерри Мэлоут ролен уйный, аннары бу рольне ремейкларда Бетти Компсон (1930), Марлен Дитрих (1942) һәм Бакстер. Э. (1955) башкаралар.
Тавышлы кино чоры башлану белән Анна Нильссонның карьерасы аска тәгәри, әммә вак рольләрне ул аннары да, 1950 нче елларның уртасына кадәр, уйный әле. 1950 елда «Сансет бульвары» фильмында күренеп кала, бу фильмда Норма Десмонд йортындагы «балавыз фигуралары» кичәсендә ул үз-үзен уйный.
Анна К. Нильссон йөрәк авыруынан 1974 елның февралендә Калифорниянең зур булмаган Хамлет шәһәрендә вафат була.Кинематографияга керткән өлеше өчен актриса Голливуд аллеясындагы йолдызга лаек була.
# (5324) Ляпунов

(5324) Ляпунов (лат. Lyapunov) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5324) Ляпунов
## Тарихы

1987 елның 22 сентябрендә Карачкина Л. Г. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 SL» саналган.
# Тапона

Тапона (фр. Taponas) — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
# Бетмәс куян

Бетмәс куян — татар халык уены.

# Бетмәс куян
## Уйнау тәртибе

Уен ачык һавада уйнала. Балалар санамыш ярдәмендә бер «эт» сайлыйлар. Калганнары «куяннар» була. Эт берәр куянны куып тотып: «һау!» — ди. Шуннан соң тотылган куян эткә әйләнә, ә эт куян була. Шул рәвешчә уен берөзлексез дәвам итә.
# Дольчеаккуа

Дольчеаккуа — Италиянең Лигурия төбәгендә урнашкан коммуна. Империя провинциясе составына керә.

# Дольчеаккуа
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 51 метр биеклектә урнашкан. Айроле, Априкале, Изолабона, Перинальдо, Сан-Бьяджо-делла-Чима, Вентимилья, Роккетта-Нервина, Кампороссо һәм Брей-сюр-Руайя коммуналары белән чиктәш.
# NGC 3050

NGC 3050 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3050
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Зубрэвичы (Аршанский районы)

Зубрэвичы (белар. Зубрэвічы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.

# Зубрэвичы (Аршанский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Горна-Ковачица

Горна-Ковачица — Болгариянең Монтана өлкәсендә урнашкан авыл. Чипровци җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Горна-Ковачица
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Габделкәрим (Баймак районы)

Габделкәрим — Башкортстанның Баймак районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453679, ГАТОБК коды — 80206804001.

# Габделкәрим (Баймак районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 425 кешенең яшәве мәгълүм.
# Тьеблемон-Фаремон

Тьеблемон-Фаремон (фр. Thiéblemont-Farémont) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Кантон (Нью-Йорк)

Кантон — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Кантон (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1805 елда нигезләнгән.

# Кантон (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 105,86 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Серека

Серека — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. Бериу (коммуна) коммунасына карый.

# Серека
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Екатерина Скулкина

Екатерина Скулкина (рус. Екатерина Анатольевна Скулкина, 3 июнь 1976(1976-06-03) (48 яшь), Йошкар-Ола, РСФСР, СССР — , ) — Россия кино актеры, КВНның «Четыре татарина» такымы әгъзасы.
* 1 2 ČSFD — 2001.https://wikidata.org/wiki/Track:P2605https://wikidata.org/wiki/Track:P2529https://wikidata.org/wiki/Track:Q3561957
* ↑ https://ziteli.info/kazan
# Дубцы

Дубцы (белар. Дубцы) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Киравский районында урнашкан авыл.

# Дубцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Куркуре (Аргут кушылдыгы)

Куркуре — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Аргут елгасының сул ярына тамагыннан 68 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 11 км.

# Куркуре (Аргут кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Катунь елгасы. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100312115100004820
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100482
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Гуджарати

Гуджарати теле(/ˌɡʊdʒəˈrɑːti/;[5] Гуджарати язмасында: ગુજરાતી, латин транскрипциясендә: Gujarātī, әйтелеше [ɡudʒˈɾɑːtiː]) Гуджарат штатының асаба теле булган Һинд-Арий теле һәм күбесенчә Гөҗарат халкы тарафыннан сөйләшелә. Гөҗарати зуррак Һинд-Европа гаиләсенең өлеше булып тора. Гуджарати борынгы Гуджарати теленнән (б.э. 1100 - 1500 елы) килеп чыккан. Һиндстанда ул Гуджарат штатының рәсми теле һәм шулай ук Дадра һәм Нагар-Хавели һәм Даман һәм Диу берлек территориясенең рәсми теле булып тора. 2011 елда Гуджарати сөйләшүчеләр саны буенча Һиндстанда алтынчы урында торган, анда 55,5 млн кеше сөйләшкән, бу Һиндстан халкының 4,5%-ы. Дөньяда ул сөйләшүчеләр саны буенча 26-ынчы тел булып тора. Гуджарати теленә 700 елдан күбрәк һәм анда дөньяда 55 млн нан артык кеше сөйләшә. Гуджараттан тыш Гуджарати телендә Көньяк Азиянең башка өлешләрендә Гуджарати мигрантлары сөйләшә, аеруча Мумбаи һәм Пакистанда (күбесенчә Карачида). Гуджарати телендә шулай ук Көньяк Азиядән тыш Гуджарати диаспорасы кешеләре сөйләшә. Төньяк Америкада Гуджарати Америка Кушма Штатларында һәм Канадада иң тиз үсүче һәм иң күп сөйләшелә торган Һиндстан теле. Европада Гуджаратилар сан буенча икенче Британия Көньяк Азия җәмәгатен формалаштыра һәм Гуджарати Берләшкән Корольлекнең башкаласы Лондонда дүртенче иң күп сөйләшелә торган тел. Гуджаратида шулай ук Көньяк-Көнчыгыш Африкада сөйләшәләр, аеруча Танзаниядә, Замбиядә һәм Көньяк Африкада. Моннан кала, Гуджарати телендә әзрәк дәрәҗәдә Кытайда (аеруча Һоң Коңта), Индонезиядә, Сингапурда, Австралиядә һәм Бәхрәйн кебек Якын Көнчыгыш илләрендә сөйләшәләр.
# Бистшиця (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

Бистшиця — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Могильно гминаcында урнашкан авыл.

# Бистшиця (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Розендейл (Миссури)

Розендейл — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Розендейл (Миссури)
## Тарихы

Розендейл шәһәре 1856 елда нигезләнгән.

# Розендейл (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,773263 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 278 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Екимыуци (Резина)

Екимыуци (рум. һәм молдав. Echimăuți ) — Молдова Республикасының Резина районына караган авыл.
# Семинол (Техас)

Семинол — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Семинол (Техас)
## Тарихы

Семинол шәһәре елда нигезләнгән.

# Семинол (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 9,488041 км², 8,714311 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1005 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Пеунешть (коммуна)

Пеунешть — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан коммуна.

# Пеунешть (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 73 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 249 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Пеунешть һәм Виишоара (Пеунешть, Вранча) авыллары урнашкан.
# Дялу-Кукулуй

Дялу-Кукулуй — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. Пояна-Кристей (коммуна) коммунасына карый.

# Дялу-Кукулуй
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 488 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Балгөзе (Мерзифон)

Балгөзе (төр. Balgöze) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Мерзифон илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Поарта-Селажулуй

Поарта-Селажулуй — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. Роминаши (коммуна) коммунасына карый.

# Поарта-Селажулуй
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 264 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Янгутейяга

Янгутейяга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Баренцев диңгезе урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.

# Янгутейяга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03040000112103000057197
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103005719
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Варка-Игай

Варка-Игай — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Лонтын-Ях елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Варка-Игай
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010800112115200030850
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203085
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Лёвка (елга)

Лёвка — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Тап елгасының уң ярына тамагыннан 175 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 15 км.

# Лёвка (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Конда елгасы. Кече елга бассейны — Конда, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010600112115300016719
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301671
* Бассейн коды — 14.01.06.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Җумхуриет (Чай)

Җумхуриет (төр. Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Чай илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Мин Шабай

Мин Шабаев, Мин Гариф улы Шабаев — татар совет прозасында үзенчәлекле лирик хикәяләре белән танылган данлыклы татар язучысы.

# Мин Шабай
## Тәрҗемәи хәле

Мин Шабай 1913 елның 28 апрелендә хәзерге Башкортстан АССРның Кушнаренко районы Каратәкә авылында ярлы крестьян гаиләсендә дөньяга килә. Сабый чагында ук әтисез калып, алты яшеннән үз көнен үзе күрә башлый: иген ура, тамак хакы өчен кулакка батраклыкка яллана, аннары, ниһаять, бәхет эзләп ил гизәргә чыгып китә. 1931 елда тәмам юлдан язу дәрәҗәсенә җиткән яшүсмерне чекистлар тотып алалар һәм Мәскәү өлкәсендәге Хезмәт колониясенә урнаштыралар. Шуннан аның өчен яңа тормыш башлана: колониядә ул хезмәт тәрбиясен уза, укып белем ала, шунда матур әдәбият белән якыннан таныша. Бераздан аның үзендә дә иҗат дәрте уяна: еллар буе күңелендә җыелып килгән тәэсирләр нигезендә ул «Танып» (елга исеме) дигән озын хикәясен яза. 1934 елны әсәр матбугатта басылып та чыга.
Колониядән соң Мин Шабай Кызыл гаскәрдә хезмәт итә, Казан дәүләт педагогика институтында укый, аннары газета редакциясендә һәм Татарстан радиокомитетында эшли. Бу елларда көндәлек матбугатта аның бер-бер артлы хикәяләре, документаль очерклары басыла, колхоз-совхоз театрларында пьесалары куела. 1941 елны Казанда авторның лирик хикәяләре тупланган «Уйналмаган скрипка» исемле китабы дөнья күрә.
Советы заманында чыккан әдәбиятта аның турында «оялып» дигәндәй язалар: «1941—1954 елларда Мин Шабай Себер якларында һәм Себернең төньяк өлкәләрендә яши». Шабайның шул еллардагы чын тормышы турында танылган язучы, сталинизм дошманы Варлам Шаламов (1907-1982) язып калдырган. Аның белән ул 1946 елны Магаданда, ГУЛАГның фельдшерлык курсларында таныша. Шабайны ул контрреволюцион эшчәнлек өчен хөкем ителгән татар язучысы буларак сыйфатлый. Аның урысчаны яхшы белүен билгеләп уза. Срогын тутыргач һәм сөрген шартларына чыгарылгач, Шабайның сәүдә өлкәсенә кереп китүе турында яза. Шабай ике кат хөкем ителә: 1942 һәм 1950 елларда.
Шабай Казанга 1955 елда кайта һәм дәртләнеп әдәби иҗат эшенә керешә. 1959—1964 еллар арасында язучының «Бездә ел буе яз» исемле очерклар китабы, «Тормыш баскычлары», «Тормыш чакыра» исемле хикәя җыентыклары һәм «Уяну» (беренче кисәк) исемле тарихи-социаль романы басылып чыга.
Мин Шабайның хикәяләре, нигездә, авыл темасына багышланган. Аларда революциягә кадәрге, революция чоры, колхозлашу еллары һәм Ватан сугышыннан соңгы татар авылы тормышындагы социаль күренешләр һәм үзгәрешләр, шуларның гади хезмәт кешеләре күңелендәге чагылышлары тасвирлана.
Мин Шабай 1936 елдан СССР Язучылар берлеге әгъзасы була.
Ул 1963 елның 5 сентябрендә, илле беренче яшендә, йөрәге туктаудан Казанда вафат булды.
# Гленвар (Виргиния)

Гленвар — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гленвар (Виргиния)
## Географиясе

Гленвар халык санын алу урыны мәйданы — 3,65181 км², 3,649138 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 332 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Англесквиль-л'Еневаль

Англесквиль-л'Еневаль (фр. Anglesqueville-l'Esneval) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# NGC 207

NGC 207 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 207
## Тарихы

Әлеге галактика 1857 елда инглиз астрономы Уильям Парсонс, 3-й граф Росс тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 182.88 см (72 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Пеуша (Бихор)

Пеуша — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. Ножорид (коммуна) коммунасына карый.

# Пеуша (Бихор)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 140 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Липа (Ходзезький повяты)

Липа — Польшаның Великопольское воеводалыгы Шамоцин гминасында урнашкан авыл.

# Липа (Ходзезький повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дембини-Осуховски

Дембини-Осуховски — Польшаның Мазовия воеводалыгы Мщонув гминасында урнашкан авыл.

# Дембини-Осуховски
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ксюр

Ксюр (фр. Xures) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Ксюр
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,98 км².
# Бөтендөнья мэрлар саммиты

Бөтендөнья мэрлар саммиты (рәсми исеме Бөтендөнья җирле һәм регион лидерлары саммиты, ингл. The World Cities Summit Mayors Forum) — Берләшкән шәһәрләр һәм җирле хакимиятләр халыкара оешмасы тарафыннан уздырылучы, дөньяның иң алдынгы шәһәрләре лидерларының шәһәрләр проблемаларын чишү юллары турында үзара фикер алышу мәйданы, халыкара конференция (конгресс).

# Бөтендөнья мэрлар саммиты
## Максаты

* Саммитның төп максаты — форумда катнашучыларны бөтен дөнья буенча шәһәр үсеше һәм төзекләндерүенә кагылышлы иң яхшы проектлар белән таныштыру.
* Шәһәр проблемалары буенча фикер алышкан вакытта барлык шәһәрләрнең вәкилләре дә үз тәҗрибәсе белән уртаклаша ала.

# Бөтендөнья мэрлар саммиты
## Үзенчәлеге

* Халыкара форум 3 елга 1 мәртәбә җыела.
* Бөтендөнья мэрлар саммиты – ябык форум. Саммитта дөньяның иң үсеш алган (Рум һәм Сицилия (Италия), Тбилиси (Грузия), Сиань (Кытай), Вулахра (Австралия), Куангнгай (Вьетнам) һ.б. шәһәрләрнең хакимият башлыклары җыела.
* Форум Сингапурның «Яшәүгә сәләтле шәһәрләр үзәге», Шәһәр үсеше департаменты, шулай ук Сингапурда 2 елга 1 тапкыр уздырыла торган «WCS» флагман чарасы ярдәмендә оештырыла.
* Саммитта катнашучылар үз шәһәрләрен төрле өлкәләрдәге уңышлы шәһәр проектлары һәм казанышлары ягыннан тәкъдим итәләр.

# Бөтендөнья мэрлар саммиты
## Тарих

* I Бөтендөнья мэрлар саммиты
2004 Парижда (Франция) үтә.
* II Бөтендөнья мэрлар саммиты
2007 Чеджуда (Көньяк Корея) үтә.
* III Бөтендөнья мэрлар саммиты
2010 Мехикода (Мексика) үтә.
* IV Бөтендөнья мэрлар саммиты
2013 Рабатта (Марокко) үтә. Халыкара муниципаль хәрәкәтнең 100 еллыгына багышлана. 100 илдән 3,5 мең вәкил (Россиядән Мәскәү, Казан, Якутск, Улан-Удэ, Воронеж шәһәрләре) катнаша. «Демократик җирле үзидарәне саклау» шигаре астында үтә.
* V Бөтендөнья мэрлар саммиты
Боготада (Колумбия) уза.
* VI Бөтендөнья мэрлар саммиты
2015 елның июнендә Нью-Йорк шәһәрендә уза. Бу елгы саммитның төп темасы – «Инновацион мөмкинлекләр шәһәре» (Innovative features of the city). Саммитта «Төзелеш һәм икътисади үсеш» (Construction and economic development), «Транспорт һәм мобильлек» (Transport and mobility), «Тотрыклылык» (Sustainability) һәм «Белем алу һәм конкурентлыкка сәләтлелек» (Education and competitiveness) секцияләре эшли.

# Бөтендөнья мэрлар саммиты
## Тарих
#### Саммитта Казан

Россияне бу форумда бер генә шәһәр – Казан гына тәкъдим итә. Саммитта Казан мэры Илсур Мәтшин, Казан шәһәре башкарма комитеты җитәкчесенең икътисади үсеш буенча урынбасары Иван Кузнецов катнаша. Казан саммит катнашучылары алдында Су спорт төрләре буенча дөнья чемпионатын тәкъдим итә. Илсур Мәтшин Нью-Йорк мэры Билла де Блазионы, шулай ук башка шәһәрләрнең лидерларын Казанда үтәчәк чемпионатка чакырды.
# Вали (Мантова)

Вали — Италиянең Ломбардия төбәге Аккуанегра-сул-Кьезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Вали (Мантова)
## Географиясе

Вали Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Вали (Мантова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.