yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# HD105768

HD105768 — Гидра йолдызлыгында урнашкан A5mA8-F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,624 ± 0,096 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Пекари (Кракивский повяты)

Пекари — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Лишки гминасында урнашкан авыл.

# Пекари (Кракивский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Каракөй (Варто)

Каракөй (төр. Karaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Варто илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Туари (Савойя)

Туари (фр. Thoiry) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Сент-Альбан-Лес кантонына карый.

# Туари (Савойя)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 28,93 км².
# Ноу-Нейм (Колорадо)

Ноу-Нейм — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Ноу-Нейм (Колорадо)
## Географиясе

Ноу-Нейм халык санын алу урыны мәйданы — 0,462885 км², 0,459168 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 5870 Фут һәм 1789 метр биеклектә урнашкан.
# Дораз

Дораз — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Жечиця-Мокра гминасында урнашкан авыл.

# Дораз
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Анпон

Анпон (фр. Annepont) — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Кемер (Көнбатыш Казакъстан өлкәсе)

Кемер (каз. Кемер) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Кемер (Көнбатыш Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Разтильионе (Верчели)

Разтильионе — Италиянең Пьемонт төбәге Вальдуджа өязендә урнашкан торак пункт.

# Разтильионе (Верчели)
## Географиясе

Разтильионе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Разтильионе (Верчели)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Хорхаузен (Нассау)

Хорхаузен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Хорхаузен (Нассау)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,46 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 310 метр биеклектә урнашкан.
# Казе Кол Волпер (Тревизо)

Казе Кол Волпер — Италиянең Венеция төбәге Монфумо өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Кол Волпер (Тревизо)
## Географиясе

Казе Кол Волпер Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Кол Волпер (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сен-Леонар (Па-де-Кале)

Сен-Леонар (фр. Saint-Léonard һәм фр. Pont-de-Brique) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Сьвенценин

Сьвенценин — Польшаның Подлясье воеводалыгы Радзилув гминасында урнашкан авыл.

# Сьвенценин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Залессе (Чэрвеньский районы)

Залессе (белар. Залессе) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Чэрвеньский районында урнашкан авыл.

# Залессе (Чэрвеньский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Югары Кугенер (Сернур районы)

Югары Кугенер (чирм. Кугэҥер, рус. Верхний Кугенер) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.

# Югары Кугенер (Сернур районы)
## Сәгать поясы

Югары Кугенер (Сернур районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Югары Кугенер (Сернур районы)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (97,6%).
# Ланка хөкемдарлары исемлеге

Ланка Һинд динендә Рамаяна һәм Махабхарата эпосларында риваять шәйтан патшасы Равананың утрау кальга башкаласына бирелгән исем. Кальга Трикута Таулары буларак мәгълүм өч тау пиклары арасындагы платода урнашкан. Борынгы шәһәрне Ланкапураны Хануман Ходае яндырган дип фикер йөртелә. Патша Равана Равананың ир-туганы Вибхишана ярдәме белән Рама тарафыннан үтерелгән булган. Вибхишана Ланкапураның патшасы итеп таҗ киенгән булган. Ланканың урынын Шри Ланка белән тәңгәл китерәләр. Аның токымнары патшалык белән Пандавалар вакытында һаман хөкем итәләр дип әйтелә. "Махабхарата" буенча Пандава Сахадэва бу патшалыкка Юдхиштхираның раджасуясы өчен көньяк хәрби кампания вакытында зиярәт кылган.

# Ланка хөкемдарлары исемлеге
## Ланка хөкемдарлары

Рамаяна һәм Махабхарата буенча Ланка белән башта Сумали дигән ракшаса хөкем иткән. Уттара Канда буенча Ланка башта архитектор Вишвакарма буенча Ходайлар өчен төзелгән булган, әмма соңрак Мальяван, Сумали һәм Мали тарафыннан тартылып алынган булган. Иртуганнар еллар буе хөкем иткәннәр һәм күкне яулап алганнар. Вишну кулларында һәлакәтле итеп тар-мар ителгәннән соң, иртуганнарга Ланкага кайтырга оят булган. Кубера Ланка өстеннән контрольны тартып алган һәм Якша Патшалыгын нигезләгән, аның башкаласын ракшасалар саклаган. Вишрайя хәкиме һәм Сумалиның кызының улы, аның ярым-туганы Равана Кубера белән сугышкан һәм үзе өчен Ланканы алган. Равана Ланка белән Ракшаса Патшалыгы патшасы буларак хәким иткән. Ланкадагы сугыш мәшһүр 12-енче гасыр Кхмер гыйбадәтханәсе Ангкор Ватта мәшһүр рельефта сурәтләнгән. Равананың үлеменнән соң, аның варисы Вибхишана булган.

# Ланка хөкемдарлары исемлеге
## Хөкемдарлар (Шәйтаннар)

* Хеди һәм Прахеди диңгез сөт имезүчеләре булган. Брахма тозлы су диңгезеннән дөнья диңгезен ясаганда алар аны борчыганнар һәм Брахма аларны Асуралар булырга каргаган һәм алар (Ланка) дигән Утрау Патшалыгын формалаштырганнар.
* Видуткеша Хединың улы булган
* Сукеша Видуткешаның улы булган
* Сумали, Мальяван һәм Мали Сукешаның уллары булган
* Кубера Якша Патшасы булган. Вишну Ходаеның әмере буенча, ул Ланка белән идарә иткән.
* Равана Брахма һәм Шивага аскезасыннан соң үзенең өлкән иртуганын Кубераны Ланкадан качарга мәҗбүр иткән һәм Сумали янә Ланка Патшасы булып киткән. Сумалиның үлеменнән соң, ул Ланканың хөкемдары булып киткән.
* Вибхишана Равананың үлеме һәм Раманың әмере буенча Ланка белән идарә иткән.
# Көчәюче субретиналь фиброз һәм увеит синдромы

Көчәюче субретиналь фиброз һәм увеит синдромы — гадәттә еш миопияле яшь хатын-кызларны зарарлаучы идиопатияле хроник ике яклы сирәк чир.
1. Әкренләп бер күз күрүе томанлану белән билгеләнә, ләкин вакыт белән барыш гадәттә ике яклы була.
2. Билгеләре
* Аз чагылган алгы увеит һәм витреит.
* Арткы котыпта һәм урта перифериядә пычрак-сары калкулыкларга кушылучы сары төстәге тонык субретиналь чыганаклар (рәс. 14.58а).
* Әкренләп таралган субретиналь фиброз өлкәләре ясалу (рәс. 14.58б).
3. ФАГ хориоидея һәм челтәркатлау тамырларының гадәти тулуын, башлангыч фазада тимгелле гиперфлюоресценция һәм «тәрәзәсыман» кимчелекләрен һәм соңгы фазада чыганаклар кырые буенча гиперфлюоресценцияне ачыклый.
4. ЭРГ. Күрсәткечләр кими ала.
5. СЯКЧ дәвалау уңай нәтиҗә бирә ала. Җөйләнү башланса стероидларны системалы куллану нәтиҗәле түгел, ләкин кабатлану, ХТ һәм КМШ-не дәвалау өчен дәлил була ала.
6. Фараз. Еш кабатланулар һәм күрү буенча тисәре фараз белән дәвамлы барыш.
7. Дифференциаль диагностика. Чирнең соңгы стадияләре «шуышучы» хориоидопатия һәм дисциформалы ЯБМД белән охшаш күренешкә ия.
# Нарти (Влоцлавский повяты)

Нарти — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Любень-Куявский гминаcында урнашкан авыл.

# Нарти (Влоцлавский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бутоешть

Бутоешть — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. Бутоешть (коммуна) коммунасына карый.

# Бутоешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 138 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Храст-при-Югорю

Храст-при-Югорю — Словениянең Метлика (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Храст-при-Югорю
## Географиясе

Мәйданы — 1,08 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 419,8 метр биеклектә урнашкан.
# Армутлу (Дефне)

Армутлу (төр. Armutlu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Дефне илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Белдерү

Белдерү яки игълан — аерым кешеләр белергә, танышырга тиешле хәбәр/яңалык. Ул гәҗиттә, журналда бастырылырга, радио, телевидениедән әйтелергә, берәр урынга язылып эленергә мөмкин.
Белдерү аерым кешеләр, оешмалар исеменнән языла. Ул, гадәттә, эндәш сүзләр белән башлана (мәсәлән, хөрмәтле укучылар, ата-аналар, укытучылар, иптәшләр).

# Белдерү
## План

* Кемгә мөрәҗәгать ителә
* Чара үткәреләчәк көн
* Урыны
* Исеме
* Вакыты
* Җаваплы кеше яки оешма

# Белдерү
## Мисаллар

Яки:
# Башөрен (Кулунҗак)

Башөрен (төр. Başören) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Кулунҗак илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Лесковик (Бела Паланка)

Лесковик (серб. Лесковик ) — Сербиянең Пирот округы Бела-Паланка җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Лесковик (Бела Паланка)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 294 метр биеклектә урнашкан.

# Лесковик (Бела Паланка)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# (475) Оклло

(475) Оклло (лат. Ocllo) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (475) Оклло
## Тарихы

1901 елның 14 августында Д. Стюарт тарафыннан Арекипа обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1901 HN» саналган.
# Плазиште

Плазиште — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. Джебел җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Плазиште
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 312 метр биеклектә урнашкан.
# Бараклы (Дэлиҗе)

Бараклы (төр. Baraklı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кырыккале иле Дэлиҗе илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Марион (Миссисипи)

Марион — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Марион (Миссисипи)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Марион (Миссисипи)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 7,56527 км², 7,565268 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 112 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# CABCOCO1

CABCOCO1 (ингл. Ciliary associated calcium binding coiled-coil 1) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (7124) Глинос

(7124) Глинос (лат. Glinos) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7124) Глинос
## Тарихы

1990 елның 24 июлендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 OJ4» саналган.
# Тинсман (Арканзас)

Тинсман — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Тинсман (Арканзас)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,392613 км², 1,392612 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 54 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Җенес

Кеше һәм җенси якынлык юлы белән үрчүче башка имезүчеләрнең җәмгыятьләре эчендәге кыланышларын аеручы үзенчәлекләре өчен Җенсият мәкаләсен карагыз.
Биологиядә, җенси үрчү процессының төп элементы булып торучы организмнарның генетик үзенчәлекләренең кушылуы, еш җенес дип аталган ата зат яки ана зат үзлекләрен алуга китерә.
Җенси үрчү процессында, ата-ана затларының икесенең дә биологик үзенчәлекләрен ташучы бала организмнының барлыкка килүе бу затларның сыйфатларын ташучы махсус күзәнәкләр булган гаметаларның кушылуы таләп ителә.
# (810) Атосса

(810) Атосса (лат. Atossa) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (810) Атосса
## Тарихы

1915 елның 8 сентябрендә Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1915 XQ» саналган.
# Сен-Крепен-о-Буа

Сен-Крепен-о-Буа (фр. Saint-Crépin-aux-Bois һәм фр. Blanchérie) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# NGC 3175

NGC 3175 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3175
## Тарихы

Әлеге галактика 1835 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# CD93

CD93 (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Хенндорф-ам-Валлерзе

Хенндорф-ам-Валлерзе — Австриянең Зальцбург федераль җирендә урнашкан коммуна. Зальцбург округы составына керә.

# Хенндорф-ам-Валлерзе
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 551 метр биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
# (19930) 1981 EV2

(19930) 1981 EV2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19930) 1981 EV2
## Тарихы

1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EV2» саналган.
# Мйодуси-Сток

Мйодуси-Сток — Польшаның Подлясье воеводалыгы Высоке-Мазовецке гминасында урнашкан авыл.

# Мйодуси-Сток
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шорштедт

Шорштедт (алман. Schorstedt) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Шорштедт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 39 метр биеклектә урнашкан.
# Сользе-ле-Потье

Сользе-ле-Потье (фр. Saulzais-le-Potier) — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
# NGC 1229

NGC 1229 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1229
## Тарихы

Әлеге галактика 1885 елда Америка астрономы Фрэнк Ливенворт тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Нина Барчукова

Барчукова Нина Сергеевна ( 29 октябрь, 1930 ел — 13 ноябрь, 1999 ел) — юрист, халыкара хокук һәм халыкара фәнни хезмәттәшлек буенча белгеч; Мәскәү дәүләт университетының юридик факультетын тәмамлаучы (1955); юридик фәннәр кандидаты, профессор, Россия халыклар дуслыгы университетының халыкара хокук кафедрасы (1997); ССРБ ФА өлкән гыйльми хезмәткәре

# Нина Барчукова
## Биографиясе

Нина Сергеевна Барчукова 1930 елның 29 октябрендә Мәскәү өлкәсендә туган; 1955 елда М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының юридик факультетын тәмамлый. Шул ук елларда ул фән өлкәсендә эшли башлый — СССР Фәннәр академиясенең өлкән гыйльми хезмәткәр була. 1967 елда Барчукова укыту эшчәнлеге белән шөгыльләнә: ул Патрис Лумумба исемендәге халыклар дуслыгы университетында (РУДН) укыта башлый. Ике елдан соң, 1969 елда, Россия халыклар дуслыгы университетында «Международно-правовые (Международные) аспекты научного сотрудничества стран социалистического содружества» темасы буенча кандидатлык диссертациясе яклый, оппонентлары булып профессор Лидия Монджорян һәм фәннәр кандидаты Геннадий Константинович Ефимов тора —Нина Сергеевна Барчукова юридик фәннәр кандидаты була.
Россиядә, 1997 елда Нина Барчукова Россия халыклар дуслыгы университетының юридик факультетына караган халыкара хокуе кафедрасы профессоры итеп сайлана. 1999 елның 13 ноябрендә Мәскәүдә вафат була һәм җирләнә.

# Нина Барчукова
## Эшләре

Нина Сергеевна Барчукова йөздән артык фәнни эшләр авторы һәм автордашы булып тора, шул исәптән алты монографиясе бар; ул туризм өлкәсендә халыкара хезмәттәшлекнең юридик мәсьәләләре, шулай ук — халыкара фәнни хезмәттәшлек белән шөгыльләнә:
* Международное сотрудничество государств в области туризма / Н. С. Барчукова. — М. : Междунар. отношения, 1986. — 172 с.
* Правовое регулирование международного туризма на многосторонней основе : Учеб. пособие / Н. С. Барчукова; Гос. ком. СССР по нар. образованию. — М. : Изд-во Ун-та дружбы народов, 1990. — 81 с.; ISBN 5-209-00368-8.
* К вопросу о международном научном сотрудничестве социалистических стран / Н. С. Барчукова, К. Г. Борисов // Советский ежегодник международного права. 1969 = Soviet year-book of international law. 1969 / Советская Ассоциация международного права. — М.: Наука, 1970. — С. 299—300.
* Меры по усилению защиты консульскими учреждениями законных прав и интересов советских организаций и граждан за границей // Информационный бюллетень МИД СССР. М., 1989.
# Түбән Пузинерь

Түбән Пузинерь (рус. Нижняя Пузинерь) — Киров өлкәсенең Лебяжье районында урнашкан авыл.

# Түбән Пузинерь
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Түбән Пузинерь
## Сәгать поясы

Түбән Пузинерь Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Түбән Пузинерь
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Дрена

Дрена — Италиянең Трентино — Альто-Адидже төбәгендә урнашкан коммуна. Трентино провинциясе составына керә.

# Дрена
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 398 метр биеклектә урнашкан. Арко, Каведине, Вилла-Лагарина һәм Дро коммуналары белән чиктәш.
# Гаилә

Гаилә́ (гарәп. عائلة - өй җәмәгате, ғәйлә дип укыла) – әгъзалары көндәлек тормыш, үзара әхлакый җаваплылык белән берләштерелгән оештырылган иҗтимагый төркем. Гаилә әгъзалары үз арасында туганлык мөнәсәбәтләре белән бәйләнгән.
Гаилә җәмгыятьнең иң мөһим кыйммәтләре арасына керә.
Бала өчен гаилә аның физик, психик, эмоциональ һәм интеллектуаль үсешен тәэмин итүче тирәлек булып тора.
Олы кеше өчен гаилә аның кайбер ихтыяҗларын тәэмин итүче чыганак һәм аңа төрлелеге һәм катлаулылыгы белән аерылып торучы төрле җаваплылык йөкләүче бер төркем булып тора. Яшәү дәверендә аның гаилә каршысындагы вазифалары һәм аның эчендә алып торган урыны үзгәрә.
# Брайни-Бризес (Флорида)

Брайни-Бризес — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Брайни-Бризес (Флорида)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1963 елда нигезләнгән.

# Брайни-Бризес (Флорида)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,285609 км², 0,285606 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 4 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Хәдичә Байчурова

Хәдичә Байчурова (18 май 1901(1901-05-18), Бәбки, Зур Фырул вулысы, Тәтеш өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 13 декабрь 1977(1977-12-13) (76 яшь), Казан, РСФСР, СССР) — агроном-селекцияче, авыл хуҗалыгы фәннәре нәмзәте (1950), СССР дәүләт премисе иясе (1950), Е. Борисова белән бергә уҗым арышының «Казанская» сортын чыгаручы.
# Ясённа (Мазовия воеводалыгы)

һәм
Ясённа — Польшаның Мазовия воеводалыгы Бялобжеги гминасында урнашкан авыл.

# Ясённа (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Монтедивали-Кьеза (Маса-Карара)

Монтедивали-Кьеза — Италиянең Тоскана төбәге Поденцана өязендә урнашкан торак пункт.

# Монтедивали-Кьеза (Маса-Карара)
## Географиясе

Монтедивали-Кьеза Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Монтедивали-Кьеза (Маса-Карара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Төшке аш

Төшке аш - тәүлектәге икенче яки өченче тапкыр ашау, гадәттә беренче яки икенче иртәнге ашлардан соң ашала.
Төшке ашка, гадәттә, кайнар ризыклар бирелә. Күпчелек илләрдә төшке аш вакыты төш вакытыннан алып кичке сәгать өчләргә кадәр бара. Тик кайвакыт төшке аш, кичке ашны алыштырып, кичен дә ашала ала.
Кунакханәләрдә төшке аш тулы пансионга кертелә.
# LILRB5

LILRB5 (ингл. Leukocyte immunoglobulin like receptor B5) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (5094) Серёжа

(5094) Серёжа (лат. Seryozha) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5094) Серёжа
## Тарихы

1982 елның 20 октябрендә Карачкина Л. Г. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 UT6» саналган.
# Татэнергосбыт

«Татэнергосбыт» АҖ (тулы исеме - «Татэнергосбыт» акционерлык җәмгыяте) — Россиянең региональ энергияне тарату компаниясе. «Татэнергосбыт идарәсе» офисы Казанда урнашкан. «Татэнергосбыт» АҖ — Татарстан Республикасы территориясендә электр энергиясен гарантияле төстә җибәрүче. 2021 елның 1 октябренә «Татэнергосбыт» АҖ 43 000 юридик затка һәм 1 919 280 физик затка хезмәт күрсәткән.

# Татэнергосбыт
## Тарихы

1932 елга кадәр электр энергиясен сату функцияләрен Казанның «Эльводтрам» коммуналь трестының абонентлар хезмәте башкара, аның карамагында Казанда электр белән тәэмин итү, су белән тәэмин итү һәм трамвай була. Абонент хезмәтендә 30га якын хезмәткәр исәпләнә: контролерлар, техника-яңа электр җайланмаларын кабул итү буенча инспекторлар, бухгалтерия һәм акча кабул итү өчен кассирлар.
1932 елның гыйнварында абонентлар хезмәте һәм счетчиклар остаханәсе «Энергосбыт» цехына берләштерелә. Шул ук елны цех «Татэнерго» РЭУның мөстәкыйль бүлегенә хуҗалык исәп-хисап предприятиесе хокукларында үзгәртеп корыла.
Бөек Ватан сугышы елларында Энергосбытның җитештерү эшчәнлеге, Казанга илнең көнбатыш районнарыннан берничә завод эвакуацияләнүгә бәйле рәвештә, шактый киңәя. Шәһәр халкы куәтләргә кытлык һәм ягулык җитмәү белән очраша. Электр энергиясен экономияләүнең катгый режимы кертелә: һәр абонентка счетчикка 5 квт исәбеннән чыгым нормасы билгеләнгән була. Аена бер кеше өчен бер сәгать күләмендә исәпкә алу приборларына ток чикләүләре куелган. Чикләү буенча бөтен эшне махсус төркем башкарган, ул кирәк булганга 1943 елда төзелгән була. Соңрак төркем режим һәм контроль бүлегенә үзгәртелә. Сугыштан соңгы елларда Татарстан АССРда эшләп килгән ике Энергосбыт — Казан һәм Урыссу базасында «Татэнерго» РЭУның Бердәм энергия саклау системасы төзелә.
2009 елның беренче февралендә Энергосбыт ачык акционерлык җәмгыяте статусын ала һәм «Татэнергосбыт» ААҖ дип атала башлый.
2016 елның 18 июлендә «Татэнергосбыт» ААҖ оештыру хокукый форма атамасын акционерлык җәмгыятенә алыштыра.

# Татэнергосбыт
## Төзелеше

Җәмгыять структурасына тугыз филиал керә:
* Әлмәт
* Бөгелмә
* Буа
* Алабуга
* Идел буе
* Чистай
* Кама
* Чаллы
* Казан шәһәр бүлеге

# Татэнергосбыт
## Эшчәнлеге

«Татэнергосбыт» АҖ күпләп сату базарында электр энергиясе һәм егәрлек сатып ала һәм аны Татарстан Республикасы кулланучыларына сата.