yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Хала-Горк

Хала-Горк — Россия территориясеннән ага торган елга. Дагстан Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Губден-үзән елгасының уң ярыннан 27 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 47 км.

# Хала-Горк
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Каспий диңгезе елгаларының су бассейны, Сулак елгасының су бассейны чигеннән Самур елгасының су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 07030000312109300001716
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 109300171
* Бассейн коды — 07.03.00.003
* ГӨ буенча саны — 09
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Пеньчикувек

Пеньчикувек — Польшаның Подлясье воеводалыгы Райгруд гминасында урнашкан авыл.

# Пеньчикувек
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сен-Кантен-сюр-Ноен

Сен-Кантен-сюр-Ноен (фр. Saint-Quentin-sur-Nohain) — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
# Горценьо

Горценьо — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Кунео провинциясе составына керә.

# Горценьо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 319 метр биеклектә урнашкан. Левиче, Момбаркаро, Ниелла-Бельбо, Прунетто һәм Фейзольо коммуналары белән чиктәш.
# Лейк-Лос-Анджелес (Калифорния)

Лейк-Лос-Анджелес — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Лейк-Лос-Анджелес (Калифорния)
## Географиясе

Лейк-Лос-Анджелес халык санын алу урыны мәйданы — 25,355005 км², 25,355004 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 811 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Кроссак

Кроссак (фр. Crossac) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Луара департаментында урнашкан.
# Светлини

Светлини (чех. Světliny) — Чехиянең Устецк крае Варнсдорф һәм Долни Подлужи районында урнашкан авыл.

# Светлини
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Светлини
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Светлини
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Светлини
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Якартовице

Якартовице (чех. Jakartovice) — Чехиянең Моравия-Силезия крае Опава һәм Опава районында урнашкан авыл.

# Якартовице
## Географиясе

Мәйданы — 50,035179 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 356 метр биеклектә урнашкан.

# Якартовице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Якартовице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия, Силезиядәге Моравия анклавлары һәм Чешская Силезия тарихи төбәгенә караган.

# Якартовице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 3451 |
| 1880 | 3699 |
| 1890 | 3661 |
| 1900 | 3504 |
| 1910 | 3113 |
| 1921 | 2843 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 2830 |
| 1950 | 1475 |
| 1961 | 1495 |
| 1970 | 1248 |
| 1980 | 1118 |
| 1991 | 976 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 1060 |
| 2014 | 1082 |
| 2016 | 1045 |
| 2017 | 1032 |
| 2018 | 1016 |
| 2019 | 1038 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 1055 |
| 2021 | 1051 |
| 2021 | 1019 |
| 2022 | 1081 |
| 2023 | 1110 |
| 2024 | 1080 |
# Сен-Мишель-де-Дез

Сен-Мишель-де-Дез (фр. Saint-Michel-de-Dèze һәм фр. Rivière-de-Gardon) — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
# Мишевко

һәм
Мишевко — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Новы-Двур-Гданьский гминасында урнашкан авыл.

# Мишевко
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Глиниште (Стражни)

Глиниште (чех. Hliniště) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Strážný районында урнашкан авыл.

# Глиниште (Стражни)
## Географиясе

Мәйданы — 2,091 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 805 метр биеклектә урнашкан.

# Глиниште (Стражни)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Глиниште (Стражни)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Глиниште (Стражни)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 173 |
| 1880 | 174 |
| 1890 | 187 |
| 1900 | 173 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 173 |
| 1921 | 170 |
| 1930 | 164 |
| 1950 | 49 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 53 |
| 1970 | 52 |
| 1980 | 39 |
| 1991 | 33 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 29 |
| 2011 | 28 |
| 2021 | 18 |
# Мираһор (Мут)

Мираһор (төр. Mirahor) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Мут илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Фестьё

Фестьё (фр. Festieux) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Вилькув (Мазовия воеводалыгы)

Вилькув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Лешно гминасында урнашкан авыл.

# Вилькув (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (10246) Франкенвальд

(10246) Франкенвальд (лат. Frankenwald) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10246) Франкенвальд
## Тарихы

1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6381 P-L» саналган.
# Ижаковци

Ижаковци — Словениянең Белтинци (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Ижаковци
## Географиясе

Мәйданы — 8,62 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 179,4 метр биеклектә урнашкан.
# Кошкино (Тужа районы)

Кошкино (рус. Кошкино) — Киров өлкәсенең Тужа районында урнашкан авыл.

# Кошкино (Тужа районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Кошкино (Тужа районы)
## Сәгать поясы

Кошкино (Тужа районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кошкино (Тужа районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Боза (коммуна)

Боза (фр. Bozas һәм фр. Bosas) — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
# Випра

Випра (алман. Wippra) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Випра
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 46,09 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 320 метр биеклектә урнашкан.
# Бүюкдона (Алаҗа)

Бүюкдона (төр. Büyükdona) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Алаҗа илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Чуркино

Чуркино (рус. Чуркино) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан авыл.

# Чуркино
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Чуркино
## Сәгать поясы

Чуркино Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Чуркино
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Будзишув-Великий

Будзишув-Великий — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Вондроже-Вельке гминасында урнашкан авыл.

# Будзишув-Великий
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бондары Старыя

Бондары Старыя (белар. Бондары Старыя) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шаркавшчынский районында урнашкан авыл.

# Бондары Старыя
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Маршовице (Хлум)

Маршовице (чех. Maršovice) — Чехиянең Либерец крае Хлум (Ческа Липа) районында урнашкан авыл.

# Маршовице (Хлум)
## Географиясе

Мәйданы — 2,138 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 400 метр биеклектә урнашкан.

# Маршовице (Хлум)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Маршовице (Хлум)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Маршовице (Хлум)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 96 |
| 1880 | 99 |
| 1890 | 96 |
| 1900 | 75 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 80 |
| 1921 | 87 |
| 1930 | 92 |
| 1950 | 30 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 23 |
| 1970 | 2 |
| 1980 | 0 |
| 1991 | 0 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 0 |
| 2011 | 6 |
| 2021 | 6 |
# (9101) 1996 XG2

(9101) 1996 XG2 (лат. 1996 XG2) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9101) 1996 XG2
## Тарихы

1996 елның 3 декабрендә галимнәр тарафыннан Фарра-д’Изонцо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 XG2» саналган.
# MOGAT2

MOGAT2 (ингл. Monoacylglycerol O-acyltransferase 2) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# IC 3586

IC 3586 — Сөмбелә йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 3586
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3586, 2MASX J12365485+1231124, MCG+02-32-157, PGC 42099, VCC 1695, EVCC 950, Z 70-193, UZC J123654.9+123113, Z 1234.4+1248, SDSS J123654.84+123112.2 һәм LEDA 42099 буларак та сурәтләнә.
# Бер-Лейк (Пенсильвания)

һәм
Бер-Лейк — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Бер-Лейк (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1887 елда нигезләнгән.

# Бер-Лейк (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,69 квадрат миль, 1,799518 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1552 Фут биеклектә урнашкан.
# Сарыбаер (Рефахие)

Сарыбаер (төр. Sarıbayır) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Рефахие илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Морис (Айова)

Морис — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Морис (Айова)
## Тарихы

Морис шәһәре елда нигезләнгән.

# Морис (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,574642 км², 1,435653 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 402 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (4943) Lac d'Orient

(4943) Lac d'Orient (лат. d'Orient) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4943) Lac d'Orient
## Тарихы

1987 елның 27 июлендә Эрик Эльст тарафыннан Верхний Прованс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 OQ» саналган.
# (4954) Эрик

(4954) Эрик (лат. Eric) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4954) Эрик
## Тарихы

1990 елның 23 сентябрендә Б. Роман тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 SQ» саналган.
# HD181835

HD181835 — Бөркет йолдызлыгында урнашкан A0V(pSrEu) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,97 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Ле-Мени-Обер

Ле-Мени-Обер (фр. Le Mesnil-Aubert) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# DISP3

DISP3 (ингл. Dispatched RND transporter family member 3) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (15309) 1993 FZ7

(15309) 1993 FZ7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15309) 1993 FZ7
## Тарихы

1993 елның 17 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FZ7» саналган.
# Зенит (футбол клубы, Санкт-Петербург)

«Зенит» футбол клубы — Санкт-Петербург шәһәренең спорт оешмасы. Россиянең Премьер Лигасында уйный.
Рәсми нигезләнү датасы — 1925 ел. Такым тренеры — Сергей Семак.
# Джилиани (кратер)

Джилиани (лат. Giliani) — Венера планетасының 72°54′ к. к. 142°06′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 19,9 километр озынлыкта булган кратеры.

# Джилиани (кратер)
## Исеме

Гилиани кратеры итальян анатомигы Алессандра Джилиани хөрмәтенә аталган.
# Угриновци (Горньи Милановац)

Угриновци (серб. Угриновци ) — Сербиянең Моравич округы җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Угриновци (Горньи Милановац)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 319 метр биеклектә урнашкан.

# Угриновци (Горньи Милановац)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Бракамолино (Бергамо)

Бракамолино — Италиянең Ломбардия төбәге Цоньо өязендә урнашкан торак пункт.

# Бракамолино (Бергамо)
## Географиясе

Бракамолино Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Бракамолино (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вайдаги

Вайдаги (белар. Вайдагі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.

# Вайдаги
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Диофант буразнасы

Диофант буразнасы (лат. Rima Diophatnus) — Айның 29° т. к. 33° кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 150 километр озынлыкта булган буразнасы.

# Диофант буразнасы
## Исеме

Диофант буразнасы якындагы Диофант кратеры хөрмәтенә аталган.
# Галяновка

Галяновка (белар. Галяноўка) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.

# Галяновка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# (6426) Ванысек

(6426) Ванысек (лат. Vanysek) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6426) Ванысек
## Тарихы

1995 елның 2 мартында М. Тихи тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 ED» саналган.
# Коссу

Коссу — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. Мелгасу муниципалитетына карый.

# Коссу
## Географиясе

Мәйданы — 7,14 км².
# Болд-Ноб (Арканзас)

Болд-Ноб — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.

# Болд-Ноб (Арканзас)
## Тарихы

Болд-Ноб шәһәре 1881 елда нигезләнгән.

# Болд-Ноб (Арканзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 12,577387 км², 11,706988 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 68 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Кавали (Трабски авыл советы)

Кавали (белар. Кавалі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.

# Кавали (Трабски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Алтайка

Алтайка (каз. Алтайка) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Алтайка
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Ekaterina II

Ekaterina II Alekseyevna (Yekaterina II Aleksey qızı, tumıştan Sophie Augusta Fredericka of Anhalt-Zerbst, Tatarlarda – Äbi Patşa) (1729. – 96.), Räsäy imperatritsası (1762. yıldan). 1767. yılda Qazanda bula. Yekaterina II idarä itkändä Rusiä İmperiäsendä yäşäwçe Tatarlar tormışında uñay üzgäreşlär küzätelä: 1783. yıldan möselmannarğa din irege iğlan itelä, dini ezärlekläw çiklänä, 1788.dän möselmannar öçen Diniä Näzaräte oyıştırıla; üz xoquqların dälilli alğan Tatar morzaları Rus aqsöyäkläre belän xoquqi yaqtan tigezläşterelä (1784.), Tatarlarğa irekle säwdä itü häm säñäğät-citeşterü belän şöğellänü xoquqı h. b. mömkinleklär birelä.
# Владимир Карасик

Владимир Карасик (рус. Владимир Моисеевич Карасик, 24 август (5 сентябрь) 1894, Самар, Самар губернасы, Россия империясе — 14 июнь 1964(1964-06-14) (69 яшь), Санкт-Петербург, РСФСР, СССР) — фармаколог, токсиколог, СССР медицина фәннәре академиясе академигы (1960), Ленинград педиатрия медицинасы университетының фармакология кафедрасына нигез салучы һәм аның беренче мөдире (1934-1964).
# Аланья ныгытмасы

Аланья ныгытмасы ( тур. Alanya Kalesi ) - Төркиянең көньягында урнашкан Аланья шәһәрендә урта гасыр ныгытмасы. Аның күпчелеге XIII гасырда төзелгән. Крепость 250 м биеклектәге Урта диңгезгә чыккан таш ярымутрауда урнашкан, диңгез аны өч яктан әйләндереп ала.

# Аланья ныгытмасы
## Ныгытма тарихы

Ныгытма калкулык өстендә төзелгән һәм 6,5 км озынлыкта дивар белән әйләндереп алынган, анда 14 башня урнашкан. Диварның көнчыгыш өлеше диңгезгә, Кызыл манарага кадәр төшә. Ныгытма 400гә якын кешене сыйдырган. Аның көнбатыш өлешендә урнашкан калкулыкның иң биеклегендә, диңгез биеклегеннән 250 метр биеклектә замок җимереклекләре күренә.
Сарай XIII гасырда селжук солтаны Ала-ад-дин-Кей-Кубад Византия тарафыннан һәм Рим чорының ныгытмалары булган урында төзелгән. Сарайның берничә капкасы — аларга язылган төп капкалар һәм берничә ярдәмче капкалар булган. Аларның күбесе хәзерге вакытта җимерелгән.

# Аланья ныгытмасы
## Ныгытма тарихы
### Структурасы

Сарай эчендә берничә борыңгы бина бар, мәсәлән, кирпеч цистерналар, ванна һәм б.э. к. 4-5 гасырда Изге Георгийның Византия чиркәве. XIX гасырда ныгытма территориясендә күп торак йортлар төзелгән.

# Аланья ныгытмасы
## Хәзерге вакыт

Хәзерге вакытта ныгытма ачык һавада музейга әйләнде . Сарайга керү өчен түләү бар, ләкин крепостьның күп өлешен бушлай карарга мөмкин.
Сарай - 4 нче шәһәр автобусының соңгы тукталышы. Автобус белән күтәрелү якынча 15 минут, җәяү 1 сәгать чамасы вакыт ала. 2017 елдан башлап, Клеопатра пляжыннан канат юл белән тауга менергә мөмкин
# Фрауэнкирхен

Фрауэнкирхен — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. Нойзидль-ам-Зе һәм Бургенланд округы составына керә.

# Фрауэнкирхен
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 119 метр биеклектә урнашкан. Подерсдорф-ам-Зе коммуналары белән чиктәш.
# Лиму

Лиму (фр. Limoux) — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
# Аризона-Вилледж

Аризона-Вилледж — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Аризона-Вилледж
## Географиясе

Аризона-Вилледж халык санын алу урыны мәйданы — 4,118644 км², 4,11864 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 141 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (7224) Веснина

(7224) Веснина (лат. Vesnina) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7224) Веснина
## Тарихы

1982 елның 15 октябрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 TK3» саналган.
# Галимова

Галимова — фамилия.
* Әлфия Галимова (1922―2015), җырчы. ТАССР халык артисты (1985).
* Дания Галимова (1932-), дуңгыз караучы. Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
* Резеда Галимова (1966), җырчы (лирик сопрано). ТР халык (2011), РФ атказанган (2018) артисты.
* Эльмира Галимова (1982), композитор. Муса Җәлил премиясе (2013).
# Киноплёнка (оештырылган җинаятьчел төркем)

Киноплёнка — 1970 еллар азагында – 1980 еллар башында Восстания, Коләхмәтов, Окольный һәм Бакалея урамнарын үз эченә алган территориясендә барлыкка килгән оештырылган җинаятьчел төркем.
Нигезләүчеләре булып «Шакир», «Әхмәт» һәм «Трактор» кушаматлы рецидивистлар санала. «Асфальт сугышлары» чорында «Грязи», «Жилка», «Чайники» ОҖТлары белән сугышканлыгы билгеле. 1987 дә Югары Осланда күпләп сугышуда канташкан өчен ОҖТ «өлкәннәренең» шактый өлеше кулга алына, җиткәчелек Илфат Сөнгатуллин («Ильфатей») кулына китә. ОҖТнең төп шөгыльләре булып эшкуарлардан «яклау акчасы»н таләп итү, яшерен төстә исерткеч, аудиокассеталар җитештерү торган.
1990-еллар башында ике төркемгә таркала: «Ильфатей» төркеме бизнеска китү яклы булса, Ирек Миңгазизов («Ташкент») төркеме исә караклар законнары буенча яшәү яклы булган. «Жилка» белән «Севастопольские» ОҖТлары арасындагы сугышта Ильфатей кешеләре «Севастопольские» ягын, Ташкент кешеләре – «Жилка» ягын сайлый. Төркемара сугыш нәтиҗәсендә 20 гә якын кеше һәлак була, ул 1998 та Ташкентның үтерүе белән тәмамлана.
1990-2000 елларда ОҖТ кулы астында Мәскәү базары, «Тасма» җитештерү берләшмәсе, Сембер автомобиль заводының бер өлеше, Буа шәһәрендәге бер төркем предприятеләр һәм башка оешмалар булган.
2000 елларның азагында – 2010 елларның башында ОҖТ әгъзаларының шактый өлеше кулга алынып, төрле срокларга хөкем ителә, ОҖТ яшәүдән туктый. 2023 дә Киноплёнканың элекке җитәкчесе кулга алынган.
# Бейфилд (округ, Висконсин)

Бейфилд — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уошберн шәһәре.

# Бейфилд (округ, Висконсин)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1845 елда оештырыла.

# Бейфилд (округ, Висконсин)
## Территориясе

Округ мәйданы 3823 км² тәшкил итә.
# Бугальюш

һәм
Бугальюш — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. Алканена муниципалитетына карый.

# Бугальюш
## Географиясе

Мәйданы — 16,46 км².
# Вири-о-Мон

Вири-о-Мон (фр. Wiry-au-Mont) — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
# Риц (Австрия)

Риц — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. Имст округы составына керә.

# Риц (Австрия)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 685 метр биеклектә урнашкан. Миминг коммуналары белән чиктәш.
# Преска (Севниця)

Преска — Словениянең Севниця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Преска (Севниця)
## Географиясе

Мәйданы — 1,78 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 513,5 метр биеклектә урнашкан.
# Будахув

һәм
Будахув — Польшаның Любуш воеводалыгы Бытница гминасында урнашкан авыл.

# Будахув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Абезь (Лемвавом)

Абезь (рус. Абезь) — Коми Республикасының Инта шәһәр округында урнашкан авыл.

# Абезь (Лемвавом)
## Климат

Абезь климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Абезь (Лемвавом)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (56%), руслар (40%).