yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Уң Бехтемир

Уң Бехтемир — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Бехтемир елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.

# Уң Бехтемир
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100212115100001332
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100133
* Бассейн коды — 13.01.01.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Камил Галимов (табиб)

Камил Галимов (Камил Нуриман улы Галимов) – табиб-хирург. Мәскәүдә ветеринария клиникасына нигез салучы. BONPET ЯАҖ (Мәскәү) генераль директоры. Медицина фәннәре кандидаты. Россия ветеринария хезмәткәрләре һөнәри берлеген оештыручыларның берсе.

# Камил Галимов (табиб)
## Тәрҗемәи хәле

1962 елның 6 июнендә Уфада табиблар гаиләсендә туган. ВЛКСМ ның 15 еллыгы исемендәге дәүләт медицина институтын (1985), Мәскәүдә ЦОЛИУВта аспирантура (1992) тәмамлаган. Чит илдә (Утрехт, Һолландия) ветеринария буенча махсуслашу үткән. Уфада 10- санлы шәһәр клиникасында ординатура, Мәскәүдә ЦОЛИУВ микрохирургия кафедрасында (проф. В.С. Крылов җитәкчелегендә) клиник ординатура (1997) үтә. 1993 елда «Хроник вена җитенкерәмәве шартларында тирән веналарның клапаннарын микрохирургия юлы белән төзәтү» темасына кандидатлык диссертациясе яклый.

# Камил Галимов (табиб)
## Хезмәт юлы

* 1986 Уфада 10-санлы клиникада күз табибы-хирург.
* 1987-1989 Россия медицина фәннәре академиясенең хирургия фәнни үзәге (рус. РНЦХ РАМН) клиник ординаторы, аспирант.
* 1989-1991 Мәскәүнең 71- санлы клиникасында табиб-хирург.
* 1991-1993 Мәскәүнең 56- санлы клиникасында табиб-хирург.
* 1993 елдан «Бон-Пет» ЯАҖ генераль директоры.

# Камил Галимов (табиб)
## Хезмәттәге уңышлары

Мәскәүдә беренчеләрдән булып ветеринария клиникасы оештыра. Клиникада 8 000 уңышлы операция уздыра. Малларны дәвалау тәҗрибәсенә микрохирургия һәм яңадан үстерү алымнарын кертеп җибәрә. Йорт хайваннарын дәвалауда эндохирургия алымнарын куллана башлый. 1994 елда микрохирургия техникасын кулланып, йорт хайваннарында аяк күчереп утыртуны (реплантация) уңышлы башкара. Патентлары, махсуслашкан матбугат чараларында фәнни мәкаләләре бар.
Камил Галимов: «Йорт хайваннары тотучыларның күпчелеге бик тәрбияле, тәртипле кешеләр булуга игътибар итәм. Мөгаен, кешеләргә “кече туганнар” белән аралашуның уңай йогынтысы бардыр. Шуңа күрә хайваннарны коткару, алар турында кайгырту кешеләргә яхшырак, йомшак күңелле булырга ярдәм итә, дип уйлыйм. Үземнең дә бу эшкә катнашым булу белән мин бәхетле».

# Камил Галимов (табиб)
## Мавыгулары

Шигърият белән мавыга. «Салават уклары» (Стрелы Салавата) (2006) шигырьләр җыентыгы чыгарган.
# Вао (Вәике-Маарья)

Вао (эст. Vao) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Серантона (Пистоя)

Серантона — Италиянең Тоскана төбәге Пистоя өязендә урнашкан торак пункт.

# Серантона (Пистоя)
## Географиясе

Серантона Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Серантона (Пистоя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дзевяница

Дзевяница (белар. Дзевяніца) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Бярэзинский районында урнашкан авыл.

# Дзевяница
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Лесце

Лесце — Словениянең Радовлиця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Лесце
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 494 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Угржице (Бланско)

Угржице (чех. Uhřice) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Босковице, Бланско һәм Босковице районында урнашкан авыл.

# Угржице (Бланско)
## Географиясе

Мәйданы — 6,556776 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 406 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Угржице (Бланско)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Угржице (Бланско)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Угржице (Бланско)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 588 |
| 1880 | 589 |
| 1890 | 558 |
| 1900 | 553 |
| 1910 | 551 |
| 1921 | 567 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 508 |
| 1950 | 431 |
| 1961 | 469 |
| 1970 | 401 |
| 1980 | 377 |
| 1991 | 335 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 305 |
| 2014 | 311 |
| 2016 | 304 |
| 2017 | 307 |
| 2018 | 307 |
| 2019 | 315 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 307 |
| 2021 | 303 |
| 2021 | 293 |
| 2022 | 299 |
| 2023 | 293 |
| 2024 | 301 |
# Билки (Подлясье воеводалыгы)

Билки — Польшаның Подлясье воеводалыгы Нарев гминасында урнашкан авыл.

# Билки (Подлясье воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пурисима де Гомез (Абасоло)

Пурисима де Гомез — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Абасоло муниципалитеты составына керә.

# Пурисима де Гомез (Абасоло)
## Географиясе

Пурисима де Гомез Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Пурисима де Гомез (Абасоло)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Пурисима де Гомез (Абасоло)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Пюрмай-Кикя

Пюрмай-Кикя — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Таз елгасының сул ярыннан 1016 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.

# Пюрмай-Кикя
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000112115300063945
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306394
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Вишньове (Жилина)

Вишньове (словак. Višňové) — Словакиянең Жилина округында урнашкан авыл.

# Вишньове (Жилина)
## Тарихы

Авыл 1393 елда нигезләнгән.

# Вишньове (Жилина)
## Географиясе

Мәйданы — 15,17 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 450 метр биеклектә урнашкан.

# Вишньове (Жилина)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Белевичы (Лидский районы)

Белевичы (белар. Белевічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.

# Белевичы (Лидский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Розо (округ, Миннесота)

Розо — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Розо шәһәре.

# Розо (округ, Миннесота)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1894 елда оештырыла.

# Розо (округ, Миннесота)
## Халкы

2019 елда халык саны 15 679 кеше тәшкил иткән.

# Розо (округ, Миннесота)
## Территориясе

Округ мәйданы 4306 км² тәшкил итә.
# Жирон

Жирон (фр. Giron) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Бельгард-сюр-Вальсерин кантонына карый.

# Жирон
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,39 км².
# Березовка (Костанай өлкәсе)

Березовка (каз. Березовка) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Березовка (Костанай өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Бюльйон

Бюльйон (фр. Bullion) — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
# Гөчер (Пазарҗык )

Гөчер (төр. Göçer) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Пазарҗык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Малыя Якавчыцы

Малыя Якавчыцы (белар. Малыя Якаўчыцы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Жабинскавский районында урнашкан авыл.

# Малыя Якавчыцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Гай (Калиште)

Гай (чех. Háj) — Чехиянең Высочина крае Калиште (Пелгржимов) районында урнашкан авыл.

# Гай (Калиште)
## Географиясе

Мәйданы — 0,584 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Гай (Калиште)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Гай (Калиште)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Гай (Калиште)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 64 |
| 1880 | 69 |
| 1890 | 70 |
| 1900 | 0 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 68 |
| 1921 | 0 |
| 1930 | 64 |
| 1950 | 0 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 56 |
| 1970 | 49 |
| 1980 | 28 |
| 1991 | 24 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 16 |
| 2011 | 10 |
| 2021 | 20 |
# Винтон (Миннесота)

Винтон — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Винтон (Миннесота)
## Тарихы

Винтон шәһәре 1895 елда нигезләнгән.

# Винтон (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,334159 км², 0,333482 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 406 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Стахановская (метро станциясе)

«Стахановская» метро станциясе (рус. станция метро «Стахановская») — Мәскәү метрополитенының Некрасовка сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - билгесез.
Станция 2020 елның 27 март көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Рязанский районнарында урнашкан.
# Озьель

Озьель (фр. Auzielle) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# (13771) 1998 SG159

(13771) 1998 SG159 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13771) 1998 SG159
## Тарихы

1998 елның 26 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SG159» саналган.
# Поду-Корбулуй

Поду-Корбулуй — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. Бряза коммунасына карый.

# Поду-Корбулуй
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Апаклар (Назилли)

Апаклар (төр. Apaklar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Назилли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Түрбе (Эрегъли)

Түрбе (төр. Türbe) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# 1934 елда авиация

1934 елда авиациядә булган вакыйгалар исемлеге:

# 1934 елда авиация
## Вакыйгалар

* гыйнвар — Boeing P-26 Peashooter файдалану башы.
* 4 февраль — Японнарның Mitsubishi A5M палуба истребителе беренче очышы.
* 22 апрель — югославларның Икарус ИК-2 истребителе беренче очышы.
* 2 май — совет эксперименталь ерак бомбалаучы В.Ф. Болховитинов төзегән ДБ-А беренче очышы.
* 17 июнь — совет АНТ-20 беренче очышы.
* 11 июль — совет УТ-2 уку-күнегү очкыч беренче очышы.

# 1934 елда авиация
## Вакыйгалар
### Төгәл даталарсыз

* Г-14 планерның беренче очышы.
* Aero Portuguesa авиакомпаниясына нигез салынган.
* Ala Littoria авиакомпаниясына нигез салынган.
* җәй — ССРБ ерактан бомбага тотучы очкычы ДБ-3 (ЦКБ-26) (очучы-сынап караучы Владимир Коккинаки үтәгән) беренче очышы.

# 1934 елда авиация
## Вакыйгалар
### Авиа һәлакәтләр

* 18 май — АНТ-20 «Максим Горький» очкычы һәлакәткә тап була. 45 кеше һәлак була.

# 1934 елда авиация
## Шәхесләр
### Тудылар

* 2 август - Валерий Быковский, ССРБ очучы-космонавты.
# Балленштедт

Балленштедт (алман. Ballenstedt) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Балленштедт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 86,65 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 228 метр биеклектә урнашкан.
# HD135679

HD135679 — Үгезкөтүче йолдызлыгында урнашкан A0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,96 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Орньяно (Удине)

Орньяно — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Базилиано өязендә урнашкан торак пункт.

# Орньяно (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Хёфрёшен

Хёфрёшен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Хёфрёшен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,17 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 344 метр биеклектә урнашкан.
# Брондо (Кунео)

Брондо — Италиянең Пьемонт төбәге Прунетто өязендә урнашкан торак пункт.

# Брондо (Кунео)
## Географиясе

Брондо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Брондо (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вожский

Вожский (рус. Вожский) — Коми Республикасының Удора районында урнашкан авыл.

# Вожский
## Климат

Вожский климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Вожский
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (6%), руслар (65%), украиннар (18%), белоруслар (7%).
# Жеготи

Жеготи — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Кивиты гминасында урнашкан авыл.

# Жеготи
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бурсык (Калтасы районы)

Бурсык — Башкортстанның Калтасы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452876, ГАТОБК коды — 80233845002.
# Бонней-сюр-Марн

Бонней-сюр-Марн (фр. Bonneuil-sur-Marne) — Франциянең Валь-де-Марн департаментында урнашкан коммуна.
# 700-еллар

1 меңьеллык :
VI гасыр — VII гасыр — VIII гасыр — IX гасыр — X гасыр :
Хронологик таблица :
700-еллар — 700 елда башланган һәм 709 елда тәмамланган унъеллык.
# Геннадий Дмитриев

Геннадий Дмитриев (1 гыйнвар 1935(19350101), Яңа Казмаска, Завьялово районы, Удмурт АССР, РСФСР, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе—27 февраль 2012, Ижау, Удмуртия, Россия) — совет дәүләт эшлеклесе.
Ижау сәнәгать техникумын (1963), СБКФ ҮК каршындагы Югары фирка мәктәбен (1971) бетергән. Ижау икмәк комбинатында эшче (1950-1953), Ижау механика завутында кырдыручы, мачтыр, өлкән мачтыр (1953-1964), СБКФ Удмурт өлкә комитеты инструкторы (1964-1971), Удмурт АССР көнкүреш хезмәт күрсәтү министрлыгында министр урынбасары, өлкән инженер (1971-1972), Удмурт АССР көнкүреш хезмәт күрсәтү министры (1972-1988), Удмурт АССР министрлар шурасы рәисе (1988-1990), Удмурт АССР икътисад буенча дәүләт комитеты рәисе урынбасары (1990-1992), Удмурт Җөмһүрияте икътисад министры урынбасары (1992-1995).
# Шёнглайна

Шёнглайна (алман. Schöngleina) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Шёнглайна
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,76 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 330 метр биеклектә урнашкан.
# Алманза (Селая)

Алманза — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Селая муниципалитеты составына керә.

# Алманза (Селая)
## Географиясе

Алманза Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Алманза (Селая)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Алманза (Селая)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Мариан Ковальски

Мариан Ковальски (пол. Marian Kowalski, 3 (15) июнь 1821 яки 3 октябрь 1821(1821-10-03), Добжин-над-Вислон, Польша патшалыгы — 28 май (9 июнь) 1884 (62 яшь), Казан, Россия империясе) — РИ астрономы, Санкт-Петербург ФАнең мөхбир әгъзасы (1863), Казан университеты обсерваториясе директоры (1854-1884).
# 31 октябрь

31 октябрь — Милади тәкъвимендә унынчы айның утыз беренче көне. Ел ахырына кадәр 61 көн кала.
* Тарих порталы
* Вакыт порталы
* Бәйрәмнәр порталы
Дөнья тарихында бу көн:

# 31 октябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Милли

* Хэллоуин (Halloween), күбесенчә көнбатыш Европа илләрендә билгеләнгән бәйрәм.
* Эквадор — байрак көне.

# 31 октябрь
## Вакыйгалар

* 475 — Көнбатыш Рим империясенең соңгы императоры Флавий Ромул Август император булып сайлана.
* 1864 — Невада АКШга 36нчы штат буларак керә.
* 1892 — Артур Конан Дойль «Шерлок Холмс маҗаралары» китабын нәшер итте.

# 31 октябрь
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:31 октябрь көнне туганнар
* 1760 — Кацусика Хокусай, япон рәссамы.
* 1795 — Джон Китс, инглиз шагыйре.
* 1821 — Карел Гавличек-Боровский,
* 1835 — Адольф Байер, алман химия галиме.
* 1852 — Димитрий,
* 1854 — Отто Свердруп,
* 1887 — Виктор Оберюхтин,
* 1887 — Чаң Кайши,
* 1891 — Мирхәйдәр Фәйзи, татар драматургы.
* 1896 — Андрей Захаров,
* 1902 — Софи Эрһардт,
* 1912 — Михаил Янко,
* 1922 — Анатолий Папанов,
* 1925 — Җон Попл,
* 1926 — Сәимә Кәримова,
* 1934 — Маргарет Шведская,
* 1934 — Ренат Мөслимов, геолог, КФУ профессоры.
* 1938 — Лехте Хайнсалу,
* 1939 — Виталий Племенков,
* 1940 — Эльвира Батыева,
* 1942 — Юрий Кудаков,
* 1943 — Юрий Чекранов,
* 1944 — Шамил Монасыйпов, музыкант (эскрипкә).
* 1955 — Васил Зыятдинов,
* 1961 — Рәмис Хәялиев,
* 1962 — Мари Юнгстедт,
* 1962 — Рәшит Фәтхрахманов, татар әдәби тәнкыйтьче һәм публицист.
* 1979 — Сергей Будылин,
* 1982 — Мәтт Андерсон,

# 31 октябрь
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:31 октябрь көнне вафатлар
* 1894 — Дмитрий Гусев,
* 1905 — Николай Бауман, Россия революционеры.
* 1925 — Михаил Фрунзе, совет дәүләт һәм хәрби эшлеклесе.
* 1939 — Платон Ойунский, якут совет язучысы һәм җәмгыять эшлеклесе.
* 1943 — Григорий Теннер,
* 1949 — Эдвард Стеттиниус,
* 1960 — Иван Буланкин,
* 1970 — Вәлиәхмәт Хәким,
* 1970 — Михаил Едренкин,
* 1973 — Ашальчи Оки, удмурт шагыйрәсе, табиб.
* 1976 — Байназар Әлминов, рәссам, Татарстан АССРның атказанган сәнгать эшлеклесе.
* 1983 — Шәрәф Рәшидов,
* 1984 — Виктор Сулаквелидзе,
* 1984 — Индира Ганди,
* 1986 — Роберт Малликен,
* 1988 — Сергей Петров,
* 1989 — Евгений Зуев, рәссам, Казан сынлы сәнгать училищесы укытучысы.
* 1990 — Генрих Батищев,
* 1991 — Зәйнәп Садриева,
* 1993 — Федерико Феллини, итальян кинорежиссёры.
* 1994 — Георгий Сторожев,
* 2008 — Гафар Габдуллин,
* 2008 — Наил Әхмәтшин,
* 2014 — Любовь Волкова,
* 2016 — Игорь Вәлиәхмәтов,
* 2021 — Ногман Мусин,
# Эрикли (аянҗык)

Эрикли (төр. Erikli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле аянҗык илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Акташ (Йозгат)

Акташ (төр. Aktaş) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Йозгат илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Плешивцы

Плешивцы (чирм. Плешивцы, рус. Плешивцы) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.

# Плешивцы
## Сәгать поясы

Плешивцы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Плешивцы
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Акбулак (Ушак)

Акбулак (төр. Akbulak) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Ушак илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Рот (Түбән Рейн)

Рот (фр. Rott) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Рот (Түбән Рейн)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,24 км².
# DHTKD1

DHTKD1 (ингл. Dehydrogenase E1 and transketolase domain containing 1 һәм Probable 2-oxoglutarate dehydrogenase E1 component DHKTD1, mitochondrial) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (7216) Ишков

(7216) Ишков (лат. Ishkov) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7216) Ишков
## Тарихы

1977 елның 21 августында Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 QQ2» саналган.
# Барж (Югары Сона)

Барж (фр. Barges) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Барж (Югары Сона)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,91 км².
# Марциал (кратер)

Марциал — Меркурий планетасының 69° т. к. 178° кб. о. координаталары буенча урнашкан 45 километрлы кратеры.

# Марциал (кратер)
## Исеме

Кратер Борынгы Рим шагыйре Марк Валерий Марциал хөрмәтенә аталган.
# Гасымкәнд (Хызы)

Гасымкәнд (әзери. Qasımkənd) — Әзербайҗанның Хызы районына караган авыл.
# (9258) Johnpauljones

(9258) Johnpauljones (лат. Johnpauljones) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9258) Johnpauljones
## Тарихы

1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2137 T-2» саналган.
# (15337) 1993 VT2

(15337) 1993 VT2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15337) 1993 VT2
## Тарихы

1993 елның 7 ноябрендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 VT2» саналган.
# (10409) 1997 WP44

(10409) 1997 WP44 (лат. 1997 WP44) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10409) 1997 WP44
## Тарихы

1997 елның 29 ноябрендә LINEAR тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 WP44» саналган.
# (8405) Асбол

(8405) Асбол (лат. Asbolus) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8405) Асбол
## Тарихы

1995 елның 5 апрелендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 GO» саналган.
# Чанга (Алатыр кушылдыгы)

Чанга — Алатыр елгасы кушылдыгы. Мордовиянең Олы Игнатово районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 12 км.

# Чанга (Алатыр кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010500212110000038789
* Гидрологик өйрәнү (ҺӨ) буенча коды — 110003878
* Бассейн коды — 08.01.05.002
* ҺӨ буенча саны — 10
* ҺӨ буенча чыгарылышы — 0