yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Спрингфилд (Көнбатыш Виргиния)

Спрингфилд — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Спрингфилд (Көнбатыш Виргиния)
## Географиясе

Спрингфилд халык санын алу урыны мәйданы — 3,474247 км², 3,474241 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 224 метр биеклектә урнашкан.
# Портирань

Портирань (фр. Portiragnes) — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
# Кәшиф Ибәтуллин

Кәшиф Ибәтуллин (Кәшиф Ибәтулла улы Ибәтуллин, 17 март 1926(1926-03-17), Юлбат, Саба (Сатыш) вулысы, Мамадыш кантуны, Татарстан АССР, РСФСР, СССР — 10 октябрь 2003(2003-10-10) (77 яшь), Казан, Россия) — администрив-хуҗалык эшлеклесе, РСФСРның атказанган сәүдә эшлеклесе (1975). 1958-1964 һәм 1966-1967 елларда ТАССР сәүдә министрлыгында: бүлек мөдире урынбасары, министр урынбасары. 1964-1966 елларда «Восток» тегү җитештерү берләшмәсенең директоры урынбасары, 1967-1992 елларда ТАССР МШ каршындагы җәмәгать туклануы идарәсе башлыгы. ТАССР ЮШ депутаты (1980-1990).
# Фьюмединизи

Фьюмединизи — Италиянең Сицилия төбәгендә урнашкан коммуна. Мессина (метрополитенский город) провинциясе составына керә.

# Фьюмединизи
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 199 метр биеклектә урнашкан. Али-Терме, Манданичи, Монфорте-Сан-Джорджо, Роккалумера, Санта-Лючия-дель-Мела, Али, Итала, Мессина, Ницца-ди-Сицилия һәм Сан Пьер Ничето коммуналары белән чиктәш.
# Дебрц

Дебрц (серб. Дебрц) — Сербиянең Мачва округы Владимирси җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Дебрц
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 140 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Дебрц
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Ароль (Вогез)

Ароль (фр. Harol) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Барханчак

Барханчак — Россия территориясеннән ага торган елга. Ставрополь крае, Калмыкия биләмәләрендә ага. Елга Калаус елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 27 км.

# Барханчак
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Басс. притоков Дона ниже впадения Северского Донца, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010500212108200001190
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 108200119
* Бассейн коды — 05.01.05.002
* ГӨ буенча саны — 08
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Нижний Грабовець

Нижний Грабовець (словак. Nižný Hrabovec, маҗар. Alsóhrabóc һәм маҗар. Alsógyertyán) — Словакиянең Вранов-над-Топлёу округында урнашкан авыл.

# Нижний Грабовець
## Тарихы

Авыл 1357 елда нигезләнгән.

# Нижний Грабовець
## Географиясе

Мәйданы — 11,29 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 126 метр биеклектә урнашкан.

# Нижний Грабовець
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# NGC 218

NGC 218 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 218
## Тарихы

Әлеге галактика 1876 елда Франция астрономы Эдуард Стефан тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 80.01 см (31.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Бедина Варош

Бедина Варош (серб. Бедина Варош) — Сербиянең Моравич округы Иваница җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Бедина Варош
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 622 метр биеклектә урнашкан.

# Бедина Варош
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Сендзини

һәм
Сендзини — Польшаның Великопольское воеводалыгы Душники гминасында урнашкан авыл.

# Сендзини
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (17289) 2037 P-L

(17289) 2037 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17289) 2037 P-L
## Тарихы

1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2037 P-L» саналган.
# (2002) Эйлер

(2002) Эйлер (лат. Euler) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2002) Эйлер
## Тарихы

1973 елның 29 августында Смирнова Т. М. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1973 QQ1» саналган.
# Веьер (Болцано)

Веьер — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Предой өязендә урнашкан торак пункт.

# Веьер (Болцано)
## Географиясе

Веьер Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Веьер (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Брехен

Брехен — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.

# Брехен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 24,86 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 179 метр биеклектә урнашкан.
# (17309) 6528 P-L

(17309) 6528 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17309) 6528 P-L
## Тарихы

1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6528 P-L» саналган.
# (18147) 2000 OY50

(18147) 2000 OY50 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18147) 2000 OY50
## Тарихы

2000 елның 31 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 OY50» саналган.
# Акчаязы (Илич)

Акчаязы (төр. Akçayazı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Илич илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Булдук (Пазарьери)

Булдук (төр. Bulduk) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Билеҗик иле Пазарьери илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Едвардув (Рицкий повяты)

Едвардув — Польшаның Люблин воеводалыгы Рыки гминаcында урнашкан авыл.

# Едвардув (Рицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Си-Фур-ле-Плаж

Си-Фур-ле-Плаж (фр. Six-Fours-les-Plages) — Франциянең Вар департаментына караган коммуна.

# Си-Фур-ле-Плаж
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 26,58 км².
# Ранчо лос Лаурелес (Игвала де ла Индепенденсия)

Ранчо лос Лаурелес — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Игуала-де-ла-Индепенденсия муниципалитеты составына керә.

# Ранчо лос Лаурелес (Игвала де ла Индепенденсия)
## Географиясе

Ранчо лос Лаурелес Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Ранчо лос Лаурелес (Игвала де ла Индепенденсия)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Ранчо лос Лаурелес (Игвала де ла Индепенденсия)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Падьельники

Падьельники (белар. Пад’ельнікі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Узденский районында урнашкан авыл.

# Падьельники
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Гондно

Гондно — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Морынь гминаcында урнашкан авыл.

# Гондно
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Багна (Силезия воеводалыгы)

Багна — Польшаның Силезия воеводалыгы Пшистайнь гминасында урнашкан авыл.

# Багна (Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Күрү нурланышы

Күрү нурланышы латераль буынтыклы җисеменнән баш артының медиаль өлешендәге типке буразнасыннан астарак һәм өстәрәк урнашкан стриар кабыкка кадәр сузыла (рәс. 21.34). Күрү нурланышы һәм күрү кабыгы икеләтә урта һәм арткы церебраль артерияләрдән кан белән тәэмин ителә. Нурланышның арткы бүлекләрендә челтәркатлауның күрше өлкәләреннән җепселләр әкренләп якынлаша. Шул сәбәптән нурланышның арткы бүлекләре зарарлану өчен барлыкка килгән тулы булмаган гемианопсия алгы бүлекләр зарарлануга караганда конгруэнтлырак. Латераль буынтыклы җисемнән башланган җепселләр өченче тәртиптәге нейроннар дип санала, шуңа күрә күрү нурланышының зарарлануы күрү нервының атрофиясенә китерми.

# Күрү нурланышы
## Нурланышның чигә өлеше

1. Күрү кыры кимчелекләре контралатераль гомоним өске квадрантанопсиядән гыйбарәт («күктә тап»), чөнки күрү кырының өске бүлекләренә җавап биргән күрү нурланышының аскы җепселләре башта чигә өлешенең (Мейер әйләнеше) алгы аскы бүлегеннән латераль карынчыкның чигә мөгезе очы тирәли үтә (рәс. 21.34а).
2. Бергә булган күренешләргә контралатераль гемианестезия һәм уртача гемипарез керә, чөнки нурланышның чигә өлеше өске җепселләр белән тоташканчы, эчке капсуланың сизгер һәм хәрәкәт җепселләренә бик якын уза. Чигә өлеше зарарлануының башка күренешләренә пароксизмаль ис һәм тәм сизү саташулары (ыргак зарарланганда өянәкләр), формалашкан күрү саташулары, тартышу һәм доминант ярымшар зарарланганда рецептив дисфазия керә.

# Күрү нурланышы
## Нурланышның алгы түбә өлеше

1. Күрү кыры кимчелекләре контралатераль гомоним аскы квадрантанопсиядән гыйбарәт («күктә тап»), чөнки күрү кырының аскы өлешенә җавап биргән нурланышның өске җепселләре арткы кабыкка түбә өлкәсе аша туры артка бара. Нурланышның аерым алтүбә өлеше зарарлануы бик сирәк очрый. Гомумән, түбә өлеше зарарлану өчен гемианопсия чагыштырмача конгруэнт була (рәс. 21.34б). 2. Доминант түбә өлеше зарарлануының башка күренешләренә акалькулия, аграфия, уң һәм сул якны билгеләүдә кыенлык һәм агнозия керә. Доминант булмаган өлеш зарарланганда конституциональ апраксия һәм аралыкны тою кыенлыгы барлыкка килә ала.

# Күрү нурланышы
## Нурланышның төп өлеше

Күрү нурланышы түбә өлеше тирәнлегендә латераль карынчыкның өчпочмагы һәм баш арты мөгезеннән тыштарак урнаша. Бу өлкәнең зарарлануы гадәттә тулы гомоним гемианопсиягә китерә (рәс. 21.34в). Оптокинетик нистагм (ОКН) бернинди клиник күренешкә туры килмәгән, бергә булган неврологик какшауларсыз аерым гомоним гемианопсиягә китергән зарарлануның урнашуын билгеләргә булыша ала. Нормада ОКН салмак кына эзләү хәрәкәте белән киләсе әйберне билгеләү өчен кире якка юнәлгән саккададан гыйбарәт. Ярымшарның арткы өлешендә оптомотор юллар зарарланганда әйбер зарарлану ягына (гемианопсиядән) әйләнгәндә ОКН кимрәк булачак. Бу башның арткы өлеше ипсилатераль күзәтү хәрәкәтләрен бүтән идарә итә алмаганы белән аңлатыла һәм бу очракта контралатераль гемианопсия рефиксацион саккадалар ясалуын тоткарлый. Бу уңай ОКН симптомы
NB Конгруэнт булмаган гомоним гемианопсия белән асимметрияле ОКН түбә өлеше зарарлануы турында аңлата. Конгруэнт гомоним гемианопсия белән симметрияле ОКН баш арты өлеше зарарлануы турында аңлата.
# Благадаць (Славгарадский районы)

Благадаць (белар. Благадаць) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Славгарадский районында урнашкан авыл.

# Благадаць (Славгарадский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Звлеча

Звлеча — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Сецемин гминасында урнашкан авыл.

# Звлеча
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Нозедоле (Мантова)

Нозедоле — Италиянең Ломбардия төбәге Ронкоферраро өязендә урнашкан торак пункт.

# Нозедоле (Мантова)
## Географиясе

Нозедоле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Нозедоле (Мантова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сёйе

Сёйе (фр. Seuillet) — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
# Живково (Вармия-Мазурия воеводалыгы)

Живково — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Гурово-Илавецке гминасында урнашкан авыл.

# Живково (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 151 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) — I гасыр :
Хронологик таблица :
151 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.

# 151 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:151 елда (б. э. к.) туганнар

# 151 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:151 елда (б. э. к.) вафатлар
# Либартово

Либартово — Польшаның Великопольское воеводалыгы Костшин гминасында урнашкан авыл.

# Либартово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вяликия Бортники

Вяликия Бортники (белар. Вялікія Бортнікі) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.

# Вяликия Бортники
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Бенсон (Нью-Йорк)

Бенсон — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Бенсон (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Бенсон (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 83,2 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 705 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# PARP10

PARP10 (ингл. Poly(ADP-ribose) polymerase family member 10 һәм Poly [ADP-ribose] polymerase 10) — кешенең 8-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Потсдам конференциясе

Потсдам конференциясе - 1945 елның 7 июль-2 августында Потсдам шәһәренең Цецилиенһоф сараенда узган Икенче Бөтендөнья сугышында антиһитлер бердәмлегенең җитәкчеләре сөйләшүләрдә сугыштан соң Аурупаның язмышын билгелиләр. Потстамда Зур өчлек: Сталин, Трумен, Чөрчилл соңгы тапкыр очраша (сөйләшүләр ахырында Чөрчилл урынында яңа сайланган премьер Эттли катнаша).
Зур өчлек 1943 елда Тәһранда, 1945 ел башында Ялтада һәм Потсдамда очраша.

# Потсдам конференциясе
## Карарлар

* Оккупация вакытында Алманиядә денацификация, демилитаризация, демократизация, децентрализация һәм декартелизация уздырыласы
* Алманиянең бердәмлеге игълан ителә
* Алманиядә югары хакимият ССРБ, АКШ, Бөекбритания, Франция кораллы гаскәрләр сәргаскәрләре тарафыннан үз оккупация зонасында башкарыла
* Алманиянең территориясе кыскартыла, алынган җирләр Польша, ССРБга тапшырыла.
* Репарация түләүләре билгеләнә
* ССРБ өч айдан соң Япониягә сугыш игълан итәсе
* Алдан килешү буенча Корея ССРБ һәм АКШ оккупацион зонасында бүленәсе
Потсдам конференциясендә берекләр арасында килеп чыккан каршылыклар тиздән Салкын сугышка китерә.
# Салкын Чишмә (Төги авыл җирлеге)

Салкын Чишмә (рус. Холодный Ключ) ― Татарстанның Зәй районы Төги авыл җирлегенә караучы, юкка чыгу стадиясендәге торак пункт (авыл). 2012 елдан авылда даими яшәүче юк.

# Салкын Чишмә (Төги авыл җирлеге)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11.1 °C | -5.8 °C | 4.3 °C | 13.3 °C | 18.6 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 12 °C | 4.2 °C | -5.1 °C | -10.5 °C | 3.9 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

# Салкын Чишмә (Төги авыл җирлеге)
## География

Авыл Чишмә бассейны Батрас елгасының сулъяк кушылдыгы Салкын Чишмә инеше буенда, Зәй тимер юл станциясеннән көньяк-көнбатышка 30 км ераклыкта, Зәй ― Төги автомобиль юлыннан 1,5 км эчтәрәк урнашкан. Координаталар: киңлек 55.166382, 51.753556.

# Салкын Чишмә (Төги авыл җирлеге)
## Демография

Төп халык – руслар.

# Салкын Чишмә (Төги авыл җирлеге)
## Тарих

Авылга 1927 елда Олы Батраста чыккан янгында авылның яртысы (50 дән артык йорт һәм хуҗалык) янып беткәннән соң, күченеп утырган крестьяннар нигез салган. Йортлары янган 36 гаилә Салкын Чишмә инеше буендагы җирләрдә яңадан нигез салырга ризалаша. Авылга исем инеш исеменнән алып куелган. Беренче күчеп утыручылар тарихта билгеле: И. Тихонов, Г. Ерундов, Д. Ерундов, Н. Мельников һ. б.
1927 елдан авыл Татарстан АССР Чаллы кантоны Зәй волосте, 1930 елның 10 августыннан – Акташ, 1944 елның 19 февраленнән – Ямаш, 1956 елның 7 декабреннән – Акташ, 1959 елның 26 мартыннан – Зәй, 1963 елның 1 февраленнән – Әлмәт, 1972 елның 1 ноябреннән Зәй районнары составында.
Күмәк хуҗалыклар төзү башлангач, 1931 елда авылда «Красный двигатель» колхозы оештырыла (беренче рәисе Я. Александров).
Бөек Ватан сугышы елларында (1941―1945) фронтка авылдан киткән 9 кеше әйләнеп кайтмаган (һәлак була яисә хәбәрсез югала, шул исәптән колхозның беренче рәисе Я. Александров) .
Күмәк хуҗалыкларны эреләндерү башлангач, 1951 елның апрелендә «Красный двигатель» (Салкын Чишмә), «Красная Зорька» (Водоохранный), «Пятилетка» (Соколка), «Товарищ» (Новая) авыл хуҗалыгы артельләрен районның «Энгельс» күмәк хуҗалыгына (Алексеевка) кушалар. 1959 елда Энгельс исемендәге күмәк хуҗалык (Алекссевка) «Пролетарий» (Төги) колхозы белән кушыла, Энгельс исемен соңрак 10 авылны, шул исәптән Салкын Чишмәне, берләштерүче «Рассвет»ка алыштыралар (үзәге Төги авылы). Эреләндерелгән колхозларның беренче рәисләре булып И. П. Маланкин, Н. Я. Бабатов эшли.
1993 елда 2 хуҗалыкта 4 кеше яшәгән. 2012 елдан авылда даими яшәүче юк.
# Ботини (Торино)

Ботини — Италиянең Пьемонт төбәге Фаврия өязендә урнашкан торак пункт.

# Ботини (Торино)
## Географиясе

Ботини Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Ботини (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IQSEC3

IQSEC3 (ингл. IQ motif and Sec7 domain ArfGEF 3) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Арай (Акмола өлкәсе)

Арай (каз. Арай) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Арай (Акмола өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Веде

Веде (алман. Weede) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Веде
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 16,41 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 39 метр биеклектә урнашкан.
# Фыгурени (Стрышени)

Фыгурени (рум. һәм молдав. Făgureni ) — Молдова Республикасының Стрышени районына караган авыл.
# Вескимәэ (Мулги)

Вескимәэ (эст. Veskimäe) — Эстониянең Вильяндимаа өязендә урнашкан авыл.
# Би-Ридж (Флорида)

Би-Ридж — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Би-Ридж (Флорида)
## Географиясе

Би-Ридж халык санын алу урыны мәйданы — 10,084205 км², 10,084214 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 10 метр биеклектә урнашкан.
# HHLA2

HHLA2 (ингл. HERV-H LTR-associating 2) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (13077) Edschneider

(13077) Edschneider — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13077) Edschneider
## Тарихы

1991 елның 4 ноябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 VD10» саналган.
# Ноширван Нагарвала

Ноширван Нагарвала Һиндстан крикет ампайры булган. Ул 1952-нче һәм 1960-ынчы еллар арасында биш сынау матчларында торган. 1930-ынчы елларда, Нагарвала 11 беренче дәрәҗә матчында уйнаучы буларак Махараштра, Парсилар һәм Доктор Канганың Парсилар XI такымнарында пәйда булган.
# (11292) Bunjisuzuki

(11292) Bunjisuzuki — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11292) Bunjisuzuki
## Тарихы

1991 елның 8 сентябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 RC28» саналган.
# (12483) 1997 FW1

(12483) 1997 FW1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12483) 1997 FW1
## Тарихы

1997 елның 28 мартында BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 FW1» саналган.
# Радд (Айова)

Радд — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Радд (Айова)
## Тарихы

Радд шәһәре елда нигезләнгән.

# Радд (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,25397 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 338 ± 1 метр һәм 338 метр биеклектә урнашкан.
# Янъю

Янъю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сынь елгасының уң ярыннан 89 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 56 км.

# Янъю
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000071651
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007165
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Баласе

Баласе (фр. Balacet) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Көнбатыш Кузеран кантонына карый.
# Багыш (Свердловск өлкәсе)

Багыш (рус. Багышково) — Свердловск өлкәсенең Әртә шәһәр округы составына керүче авыл. Ака елгасы буенда урнашкан.

# Багыш (Свердловск өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Багыш (Свердловск өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (88%).
# Бейчень (Ботошань)

Бейчень — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. Куртешть (коммуна) коммунасына карый.

# Бейчень (Ботошань)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 135 ± 1 метр биеклектә урнашкан.