yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Сен-Сикст (Ло һәм Гаронна)

Сен-Сикст (фр. Saint-Sixte) — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Абернати (Техас)

Абернати — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Абернати (Техас)
## Тарихы

Абернати шәһәре елда нигезләнгән.

# Абернати (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 7,001836 км², 3,175233 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1020 метр биеклектә урнашкан.
# Кюнтюштук-су

Кюнтюштук-су — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чульча елгасының сул ярыннан 40 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.

# Кюнтюштук-су
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Телец күле су бассейны. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100112115100002187
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100218
* Бассейн коды — 13.01.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Шамван (Югары Сона)

Шамван (Верхняя Сона) (фр. Champvans) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Шамван (Югары Сона)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,15 км².
# Моллаҗелил (Һыныс)

Моллаҗелил (төр. Mollacelil) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Һыныс илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# PITX2

PITX2 (ингл. Paired like homeodomain 2) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Дмитриевка (Благовар районы)

Дмитриевка — Башкортстанның Болгавар районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452749, ГАТОБК коды — 80214813001.
# Кьямпо

Кьямпо — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Виченца провинциясе составына керә.

# Кьямпо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 175 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Арциньяно, Ногароле-Вичентино, Ронка, Сан-Джованни-Иларионе, Сан-Пьетро-Муссолино һәм Вестенанова коммуналары белән чиктәш.
# Пайнвилл (Миссури)

Пайнвилл — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Пайнвилл (Миссури)
## Тарихы

Пайнвилл шәһәре елда нигезләнгән.

# Пайнвилл (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 8,299436 км², 8,059896 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 274 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (6634) 1987 KB

(6634) 1987 KB (лат. 1987 KB) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6634) 1987 KB
## Тарихы

1987 елның 23 маенда Campinas тарафыннан Campinas обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 KB» саналган.
# Итманн (Көнбатыш Виргиния)

Итманн — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Итманн (Көнбатыш Виргиния)
## Географиясе

Итманн халык санын алу урыны мәйданы — 2,608825 км², 2,608823 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1388 Фут биеклектә урнашкан.
# NGC 5968

NGC 5968 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5968
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Парва

Парва — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. Бистрица-Нэсэуд коммунасына карый.

# Парва
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 530 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# 108 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 108 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
I гасыр (б. э. к.) — I гасыр — II гасыр — III гасыр — IV гасыр :
Хронологик таблица :
108 (йөз сигезенче) ел — кәбисә ел, юлиан тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 108 елы, I меңьеллыкның 108 елы, II гасырның 8 елы, II гасырның 1 унъеллыгының 8 елы, 100 елларның 9 елы. 108 елдан бирле 1916 ел үтте.

# 108 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:108 елда туганнар

# 108 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:108 елда вафатлар
# SRSF8

SRSF8 (ингл. Serine and arginine rich splicing factor 8) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Льяно Гранде, Аройо Пила (Сочистлавака)

һәм
Льяно Гранде, Аройо Пила — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Xochistlahuaca Municipality муниципалитеты составына керә.

# Льяно Гранде, Аройо Пила (Сочистлавака)
## Географиясе

Льяно Гранде, Аройо Пила Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Льяно Гранде, Аройо Пила (Сочистлавака)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Льяно Гранде, Аройо Пила (Сочистлавака)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Старакраснае

Старакраснае (белар. Старакраснае) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рэчыцкий районында урнашкан авыл.

# Старакраснае
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Порайсць

Порайсць (белар. Порайсць) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.

# Порайсць
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Тремерёк

Тремерёк (фр. Tréméreuc) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Плелен-Тригаву кантонына карый.

# Тремерёк
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,56 км².
# Белици Ирпино (Авелино)

Белици Ирпино — Италиянең Кампания төбәге Авеллино өязендә урнашкан торак пункт.

# Белици Ирпино (Авелино)
## Географиясе

Белици Ирпино Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Белици Ирпино (Авелино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бергия

Бергия — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. Пенет (коммуна) коммунасына карый.

# Бергия
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Раздрто (Постойна)

Раздрто — Словениянең Постойна (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Раздрто (Постойна)
## Географиясе

Мәйданы — 5,39 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 574 метр биеклектә урнашкан.
# Эйнехан (Ушак)

Эйнехан (төр. Eynehan) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Ушак илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Бжег (Томашовский повяты)

Бжег — Польшаның Лодзь воеводалыгы Жечица гминаcында урнашкан авыл.

# Бжег (Томашовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Василий Поджогин

Васили Поджогин (Васили Юри улы Поджогин, билгесез, — 1523, Казан, Казан ханлыгы) — дипломат, Мәскәү кенәзлегенең Казандагы илчесе (?-1523).
# Лос Органос, Лос Органос де Абахо (Акамбаро)

Лос Органос, Лос Органос де Абахо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Акамбаро муниципалитеты составына керә.

# Лос Органос, Лос Органос де Абахо (Акамбаро)
## Географиясе

Лос Органос, Лос Органос де Абахо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Лос Органос, Лос Органос де Абахо (Акамбаро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лос Органос, Лос Органос де Абахо (Акамбаро)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Пилазтро (Виченца)

Пилазтро — Италиянең Венеция төбәге Костабиссара өязендә урнашкан торак пункт.

# Пилазтро (Виченца)
## Географиясе

Пилазтро Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Пилазтро (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фрационе Черизола Вила Кроче (Кунео)

Фрационе Черизола Вила Кроче — Италиянең Пьемонт төбәге Гарессио өязендә урнашкан торак пункт.

# Фрационе Черизола Вила Кроче (Кунео)
## Географиясе

Фрационе Черизола Вила Кроче Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Фрационе Черизола Вила Кроче (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Добромисль (Холмский повяты)

Добромисль — Польшаның Люблин воеводалыгы Седлище гминаcында урнашкан авыл.

# Добромисль (Холмский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мозечень (коммуна)

Мозечень — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан коммуна.

# Мозечень (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 82,43 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Мозечень, Бабароага һәм Зидуриле авыллары урнашкан.
# Уаньи-ан-Валуа

Уаньи-ан-Валуа (фр. Oigny-en-Valois) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Фишбек (Эльба)

Фишбек (алман. Fischbeck) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Фишбек (Эльба)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 20,66 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 32 метр биеклектә урнашкан.
# Бюшинг (ай кратеры)

Бюшинг (лат. Büsching) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 53,49 км булган кратер.

# Бюшинг (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Антон Бюшинг (1724—1793) хөрмәтенә бирелә.

# Бюшинг (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Мәрага

Мәрага (фар. مراغه) — Иранның Көнчыгыш Азәрбайҗан устанында урнашкан шәһәр.

# Мәрага
## Тарих

Хәзерге статусын 1921 елдан башлап йөртә.

# Мәрага
## Кардәш шәһәрләр

* Горажде, Бүснә-Һәрсәк
# Бюллиньи

Бюллиньи (фр. Bulligny) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Бюллиньи
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,49 км².
# Салумифичо (Пяченца)

Салумифичо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Сармато өязендә урнашкан торак пункт.

# Салумифичо (Пяченца)
## Географиясе

Салумифичо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Салумифичо (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# STXBP4

STXBP4 (ингл. Syntaxin binding protein 4) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бухедо

Бухедо (исп. Bugedo) — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Бухедо
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 9,93 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 534 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Брикмений-Флоксикур

Брикмений-Флоксикур (фр. Briquemesnil-Floxicourt) — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
# Корела җире

Корела җире (Кирьяланд, Корела, Карел җире) — X-XVI гасырларда төньяк-көнбатыш Ладога буе территориясенең тарихи исеме. Корел — хәзерге карелларның ата-бабалары нәселе буенча үз исемен ала.

# Корела җире
## Тарихы

Кирьялаланд (Карелия җире) турында иң иртә язма истәлекләр Көнбатыш Ауропа чыганакларында — «Легендаризге Олав сагасы», Норвегиянең «Матур тире», «Җир тиресе» һ.б. сагалары җыентыгында бар. Бу чыганакларда X гасыр азагы — XI гасыр башында Норвегия конунгларының Кирьяландка хәрби походлары турында сөйләнә.
Кореланың борынгы рус язма чыганакларында беренче тапкыр Бөек Новгородның 590нчы берестян грамотасында искә алына.
XIII гасырга кадәр Корела һәм Новгород җире арасындагы мөнәсәбәтләр союзник-конфедератив булып тора. Новгород һәмкорелларның берлек элемтәләре Швеция экспансиясенә каршы торуда мәнфәгатьләр каршылыгына туры килүгә корылган. Новгородта булу билгесе булып Корела тарафыннан түләнә торган ясак торган. «Рус җиренең һәлак булуы турында» сүздә (XIII гасыр уртасы), Россия кенәзлекләре белән чик буе территорияләрен күчергәндә, Корела мөстәкыйль территория буларак бүлеп бирелгән.
Ганзия берлеге (1259-1263) белән килешү нигезендә, Бөек Новгород Кореладагы ганзия сәүдәгәрләренең куркынычсызлыгы өчен җаваплылыкны үз өстенә алмаган.
1270 елдан башлап Корела Новгород волосте составында булган.
1293 елдан шведларның Финляндиядә экспансиясе барнышында Новгород белән бәрелешләр Корела территориясендә була.
1302 елда Кореланың Төньяк Норвегиягә кабат һөҗүмнәре билгеле.
XIV гасыр башыннан Корела җиренең Ладога буе өлеше Новгород белән билгеләнгәнна местнигы идарә иткән. Ладогабуе өлешендә наместник резиденциясе итеп Корела ныгытмасы билгеләнгән.
1323 елда, нәтиҗәдә, 30 елга якын хәрби гамәлләр, Швеция Корольлеге һәм Новгород Республикасы арасында төзелгән Ореховецкий килешүе буенча, Кореяла көньяктан төньякка бүленә. Швед Корольлеге һәм Новгород Республикасы арасында дәүләт чиге Сестра елгасы буенча, төньякта Сайма күленә кадәр һәм аннары төньяк-көнбатышта Ботаника култыгы ярына кадәр урнаштырылган. Кореланың Новгород өлеше — Новгород җиренең су пятинасы составына, шведлар Швед Корольлегенең Финляндия Герцоглыгының Выборг Лены составына керә. Ореховецкий килешүе буенча беренче тапкыр рәсми рәвештә яңа административ өлкә — Корела җире турыдан-туры Новгород карамагына кергән дип искә алынган.
1478 елда, Мәскәү - Новгород сугышы нәтиҗәсендә бөек кенәз Иван III кенәзе державасына кушылганнан соң (1477-1478), Новгород наместниклыгының Ладога буе өлеше административ мөстәкыйль Корела өязенә бүлеп бирелә.
# Хуҗакай (Чиләбе өлкәсе)

Хуҗакай (рус. Худяково) — Чиләбе өлкәсенең Кызыл Армия районы составына керүче авыл.

# Хуҗакай (Чиләбе өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Хуҗакай (Чиләбе өлкәсе)
## Сәгать поясы

Хуҗакай (Чиләбе өлкәсе) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Хуҗакай (Чиләбе өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (87%), татарлар (5%), алманнар (5%).
# Меришор (Муреш)

Меришор — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. Глодень (коммуна, Муреш) коммунасына карый.

# Меришор (Муреш)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# NGC 6127

NGC 6127 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6127
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Lewis Swift тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (16960) 1998 QS52

(16960) 1998 QS52 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16960) 1998 QS52
## Тарихы

1998 елның 25 августында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QS52» саналган.
# Имрелкайс

Имрелкайс ибн Хөҗүр ибн әл-Харис әл-Кинди (гарәп. اِمرؤ القيس بن حجر بن الحارث الكندي‎‎‎) — VI гасыр гарәп шагыйре, «Мөгалләка» поэмасы авторы, җаһилият чоры гарәп әдәбиятының күренекле вәкиле.
Урта гасыр әдәбиятын өйрәнүчеләр җаһилият чорының күпсанлы әсәрләре арасыннан җиде касыйдәне, шаһәсәр дәрәҗәсенә күтәреп, аерып куялар. Бу әсәрләрне «Мөгалләка» термины белән атыйлар. Авторлары — исламгача чорның танылган бәдәви шагыйрьләре — Имрелкайс, Гантара, Ләбид, Зөхәйр, Тарафа, әл-Харис ибн Хиллиз, Амр ибн Кульсум.
# Триплетт (Миссури)

Триплетт — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Триплетт (Миссури)
## Тарихы

Триплетт шәһәре елда нигезләнгән.

# Триплетт (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,597469 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 201 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 7228

NGC 7228 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7228
## Тарихы

Әлеге галактика 1872 елда Франция астрономы Edouard Stephan тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 80.01 см (31.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Фаддей Беллинсһаузен

Фаддей Фаддей улы Беллинсһаузен (алман. Fabian Gottlieb Thaddeus von Bellingshausen, 9 (20) сентябрь 1778(17780920), Эзель утравы — 13 (25) гыйнвар 1852, Кронштадт) — рус диңгез сәяхәтчесе һәм тәдкыйкатьчесе, адмирал.
1803—1806 елларда дөнья тирәли диңгез сәяхәтендә катнашкан. 1819—1821 елларда "Восток" һәм "Мирный" көймәләрендә Антарктиданың котып яны зоналарын өйрәнү һәм намәгълүм җирләрне кәшеф итү өчен җибәрелгән экспедициясенең башлыгы булган. Экспедиция 1820 елның гыйнварда Антарктида ярларына якынлашкан. Антарктида янында һәм Тын океанның тропик өлешендә берничә утрау кәшеф иткән. Экспедиция 1821 елның июль—августта 751 көнлек диңгез әфәреннән соң Кронштадтка кайтып килгән. 1839 елдан Кронштадт губернаторы. Экспедиция тәфсиләтләрен хариталар атласы белән нәшер иткән.
Беллинсгаузен исемен Тын океандагы диңгез һәм суасты сайлыгы, Антарктидада шельф бозлыгы һәм фәнни станция, Туамоту архипелагындагы утраулар төркеме һ.б.н. йөртә.
# Уш (Айфель)

Уш — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Уш (Айфель)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 1,33 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 328 метр биеклектә урнашкан.
# Плимптонвилл (Пенсильвания)

Плимптонвилл — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Плимптонвилл (Пенсильвания)
## Географиясе

Плимптонвилл халык санын алу урыны мәйданы — 3,375438 км², 3,37544 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 350 метр биеклектә урнашкан.
# Берзунць

Берзунць — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Берзунць (коммуна) коммунасына карый.

# Берзунць
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 320 метр биеклектә урнашкан.
# Каркар (Испания)

Каркар (исп. Cárcar) — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Каркар (Испания)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 40,45 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 417 метр биеклектә урнашкан.
# Әптек

Әптек — Башкортстанның Ишембай районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 311 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 453220, ОКАТО коды — 80231875007.
# Михаил Кутузов

Михаил Илларион улы Голенищев-Кутузов (рус. Михаи́л Илларио́нович Голени́щев-Куту́зов , tat.lat. Mixail Qutuzov(үле сылтама)) (1745-1813) - Россия гаскәр башлыгы, генерал-фельдмаршал, Россия каһарманы, 1812 елгы Ватан сугышында Россия гаскәренең җитәкчесе. «Изге» Георгий ордены тулы кавалеры.
Рус тарихчысы Николай Баскаков "Рус фамилиясе чыгышы турында" китабы буенча һәм Бәрхет китабы буенча Кутузов фамилиясе борыңгы татар Кутуз нәселеннән чыккан. Иске татар телендә Кутуз - "кызы канлы" сүзенә туры килә. Михаил Кутузов бабалары - Булыг һәм Бордык мирзалары Алтын Урдадан 14-15 гасырларда чыккан.
Россия-Төркия сугышларында 18 гасырда (башта Александр Суворов һәм Румянцев җитәкчелегендә), Наполеон сугышында 1805 елда (Өченче бердәмлекнең сугышы), Россия-Төркия сугышында 1811 елда, Ватан сугышында 1812 елда катнашкан.
1788 елда Очаков чолгавында Кутузов икенче тапкыр башына яраланган, соңрак уң күзен бәйләвеч белән ябыла иде.

# Михаил Кутузов
## Мөһим вакыйгалар

* Наполеон сугышында йә Өченче бердәмлеге сугышында 1805 елда Кутузов Россия һәм Австрия патшаларын Александр I һәм Франц II Аустерлиц бәрелешендә катнашмавын ышандырырга тырыша, ләкин Александр I һәм рус аксөякләре Кутузовны мыскылап көлә. Кутузовның тыңламавы нәтиҗәсендә 1805 елның 20 ноябрендә рус-австрия көчләре тар-мар ителә.
Шушы сугыштан соң Александр I Кутузовны нәфрәт итә башлый һәм "Кутузов анда юри җиңелде" дип бер хатта язып куя. Шушы вакыйгадан соң Кутузовны гаскәр башлыгыннан Киевкә җибәрә.
* Александр I Кутузовны яратмавына карамастан каты хәлдә 1812 елда Кутузовны гаскәр башлыгына яңадан билгеләргә мәҗбүр була. Кутузов сак тактиканы сайлап Россия гаскәрен саклый һәм Мәскәүнең югалышына карамастан Ватан сугышы нәтиҗәсендә җиңә.
Кутузов 1813 елда үлгән, Санкт-Петербург шәһәрендә, Казан Чиркәвендә күмелгән.

# Михаил Кутузов
## Истәлек

Кутузов аның тәнкыйтьләвенә карамастан (мәсәлән Тарле тәнкыйте) Россия халкы каһарманы булып санала.
Бөек рус шагыйре Александр Пушкин Кутузовка мәшһүр шигырен багышлый:
* Перед гробницею святой
* Стою с поникшею главой...
* Все спит кругом; одни лампады
* Во мраке храма золотят
* Столпов гранитные громады
* И их знамен нависший ряд.
* Под ними спит сей властелин,
* Сей идол северных дружин,
* Маститый страж страны державной,
* Смиритель всех её врагов,
* Сей остальной из стаи славной
* Екатерининских орлов.
* В твоем гробу восторг живёт!
* Он русский глас нам издаёт;
* Он нам твердит о той године,
* Когда народной веры глас
* Воззвал к святой твоей седине:
* «Иди, спасай!» Ты встал — и спас...
* Внемли ж и днесь наш верный глас,
* Встань и спасай царя и нас,
* О старец грозный! На мгновенье
* Явись у двери гробовой,
* Явись, вдохни восторг и рвенье
* Полкам, оставленным тобой!
* Явись и дланию своей
* Нам укажи в толпе вождей,
* Кто твой наследник, твой избранный!
* Но храм — в молчанье погружен,
* И тих твоей могилы бранной
* Невозмутимый, вечный сон...
* 1831
* Пушкин
Күп дөнья шәһәрләрендә Кутузов исемендәге урамнар, мәктәпләр бар. Бөек Ватан сугышында Кутузов ордены нигезләнә (уңышлы саклану операцияләр өчен бирелә).
# Хвойинек

Хвойинек (чех. Chvojínek) — Чехиянең Урта Чехия крае Невеклов районында урнашкан авыл.

# Хвойинек
## Географиясе

Мәйданы — 1,91 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Хвойинек
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Хвойинек
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Хвойинек
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 134 |
| 1880 | 123 |
| 1890 | 137 |
| 1900 | 138 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 130 |
| 1921 | 112 |
| 1930 | 105 |
| 1950 | 78 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 53 |
| 1970 | 45 |
| 1980 | 48 |
| 1991 | 35 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 34 |
| 2011 | 30 |
| 2021 | 29 |
# Зирекле-Каран

Зирекле-Каран — Татарстан Республикасының Баулы районындагы авыл.
Халык саны — 0 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 423936.

# Зирекле-Каран
## Тарих

1930-елларда нигезләнгән.

# Зирекле-Каран
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11 °C | -5.8 °C | 4.6 °C | 13.8 °C | 19.1 °C | 20.9 °C | 18.3 °C | 12.5 °C | 4.5 °C | -4.8 °C | -10.4 °C | 4.2 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.
# Костаривци

һәм
Костаривци — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Санок гминасында урнашкан авыл.

# Костаривци
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.