yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Долни Граховице

Долни Граховице (чех. Dolní Hrachovice) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Табор һәм Q89274388? районында урнашкан авыл.

# Долни Граховице
## Географиясе

Мәйданы — 4,480262 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 552 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Долни Граховице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Долни Граховице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Долни Граховице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 449 |
| 1880 | 420 |
| 1890 | 415 |
| 1900 | 402 |
| 1910 | 379 |
| 1921 | 352 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 294 |
| 1950 | 199 |
| 1961 | 202 |
| 1970 | 176 |
| 1980 | 170 |
| 1991 | 149 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 144 |
| 2014 | 136 |
| 2016 | 129 |
| 2017 | 131 |
| 2018 | 130 |
| 2019 | 129 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 134 |
| 2021 | 133 |
| 2021 | 127 |
| 2022 | 138 |
| 2023 | 129 |
| 2024 | 132 |
# Сьвинки (Люблин воеводалыгы)

Сьвинки — Польшаның Люблин воеводалыгы Модлибожице гминасында урнашкан авыл.

# Сьвинки (Люблин воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 466 (сан)

466 (дүрт йөз алтмыш алты) - 465 белән 467 арасындагы натураль сан.

# 466 (сан)
## Математикада

* 466 — өч урынлы җөп сан.
* 466 санның цифрлар суммасы — 16.
* 466 санның цифрлар тапкырчыгышы — 144.
* 466 санның квадраты — 217156.

# 466 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 466 ел
* 466 ел (б. э. к.)
* Юникодта 01D2₁₆ — «ǒ» символның коды.
# NGC 2716

NGC 2716 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2716
## Тарихы

Әлеге галактика 1864 елда Алмания астрономы Альберт Март тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Тонелия

Тонелия — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Тонелия
## Географиясе

Тонелия халык санын алу урыны мәйданы — 25,719897 км², 25,719903 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1722 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Формиджине

Формиджине — Италиянең Эмилия-Романья төбәгендә урнашкан коммуна. Модена провинциясе составына керә.

# Формиджине
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 82 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Казальгранде, Кастельнуово-Рангоне, Фьорано-Моденесе, Модена, Сассуоло, Рубьера, Кастельветро-ди-Модены һәм Маранело коммуналары белән чиктәш.
# Шаль (Сарта)

Шаль (фр. Challes) — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
# Заллар

Заллар (әзери. Zallar) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
# Салливан (округ, Пенсильвания)

Салливан — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Лапорт шәһәре.

# Салливан (округ, Пенсильвания)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1847 елда оештырыла.

# Салливан (округ, Пенсильвания)
## Халкы

2019 елда халык саны 6428 кеше тәшкил иткән.

# Салливан (округ, Пенсильвания)
## Территориясе

Округ мәйданы 1171,9 км² тәшкил итә.
# Илманду

Илманду (эст. Ilmandu) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
# NGC 5975

NGC 5975 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5975
## Тарихы

Әлеге галактика 1882 елда Франция астрономы Edouard Stephan тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 80.01 см (31.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Боргата Лерда (Кунео)

Боргата Лерда — Италиянең Пьемонт төбәге Дронеро өязендә урнашкан торак пункт.

# Боргата Лерда (Кунео)
## Географиясе

Боргата Лерда Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Боргата Лерда (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Седэ-Яха (Хадуттэ кушылдыгы)

Седэ-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Хадуттэ елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 61 км.

# Седэ-Яха (Хадуттэ кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300062835
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306283
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# TBC1D12

TBC1D12 (ингл. TBC1 domain family member 12) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Апанго (Мартир де Куилапан)

Апанго — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Мартир-де-Куилапан муниципалитеты составына керә.

# Апанго (Мартир де Куилапан)
## Географиясе

Апанго Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Апанго (Мартир де Куилапан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Апанго (Мартир де Куилапан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Мути (Павия)

Мути — Италиянең Ломбардия төбәге Баньярия өязендә урнашкан торак пункт.

# Мути (Павия)
## Географиясе

Мути Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Мути (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Линьоль-ле-Шато

Линьоль-ле-Шато (фр. Lignol-le-Château) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Бар-сюр-Об кантонына карый.
# Грос-Герау

Грос-Герау — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.

# Грос-Герау
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 54,47 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 88 метр биеклектә урнашкан.
# (12705) 1990 TJ

(12705) 1990 TJ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12705) 1990 TJ
## Тарихы

1990 елның 12 октябрендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 TJ» саналган.
# Вацкялюны

Вацкялюны (белар. Вацкялюны) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.

# Вацкялюны
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Төньяк ахвах сөйләше

Төньяк ахвах сөйләше (үзатамасы - садыкьилилIи, цунта-ашвали) - ахвах теленең сөйләше. Көньяк ахвах сөйләшеннән нык аерыла.

# Төньяк ахвах сөйләше
## Таралышы

Төньяк ахвах сөйләше Төньяк Кавказда таралган.
# Лидо Манфрия

Лидо Манфрия — Италиянең Сицилия төбәге Җела өязендә урнашкан торак пункт.

# Лидо Манфрия
## Географиясе

Лидо Манфрия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Лидо Манфрия
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Валерий Казаков

Валери Казаков (Валери Пөтр улы Казаков, 11 июль 1934(1934-07-11), Владимиро-Александровское, Партизанск районы, Диңгез буе өлкәсе, Ерак Көнчыгыш крае, РСФСР, СССР — 6 август 2010(2010-08-06) (76 яшь), Уфа, Башкортстан, Россия) — физик-химик, РФА мөхбир әгъзасы (1991), химия фәннәре докторы (1983), профессор (1986), БАССРның атказанган фән эшлеклесе (1984).
# Издебки

Издебки — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Нозджец гминасында урнашкан авыл.

# Издебки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# RBM14

RBM14 (ингл. RNA binding motif protein 14) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Николай Сапожников

Николай Сапожников (5 август 1949(19490805), Иске Никольcкᴎ, Әгерҗе районы, Татарстан АССР, СССР) — совет һәм россияле дәүләт эшлеклесе.
Ижау механика институтын (1949) бетергән. Технолог, өлкән мастер, цех башлыгы урынбасары, Ижау радиозаводы партия комитеты секретаре (1968–1983), Воткинск радиотехник җиһазлау заводы директоpы (1983–1986); КПСС Удмурт өлкә комитеты саклау сәнәгате бүлеге мөдире (1986–1988), КПСС Ижау шәһәр комитеты беренче секретаре (1988–1990), КПСС Удмурт өлкә комитеты беренче секретаре (1990–1991), РФА Удмурт бүлегендә өлкә фәнни хезмәткәр, сектыр мөдире, директоp урынбасары (1991–1995), РФКФ Удмурт җөмһүрият комитеты беренче сәркәтибе (1993–2004). КПСС Үзәк комитеты әгъзасы (1990-1991), 2-6 чакырылыш Россия Дәүләт думасы депутаты.
# Зур Ирмиз

Зур Ирмиз – Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Бисерть елгасының уң ярыннан 126 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.

# Зур Ирмиз
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы – Караидел елгасы, Нязепетровск гидротөененнән Павловск гидротөененә чаклы Әй елгасын кертмичә. Кече елга бассейны – Агыйдел, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды – 10010201112111100021114
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды – 111102111
* Бассейн коды – 10.01.02.011
* ГӨ буенча саны – 11
* ГӨ буенча чыгарылышы – 1
# (4822) Карге

(4822) Карге (лат. Karge) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4822) Карге
## Тарихы

1986 елның 4 октябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 TC1» саналган.
# LHFPL4

LHFPL4 (ингл. LHFPL tetraspan subfamily member 4) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Айдынлык (Амасья)

Айдынлык (төр. Aydınlık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Амасья илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Рой (Вашингтон)

Рой — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.

# Рой (Вашингтон)
## Тарихы

Рой шәһәре елда нигезләнгән.

# Рой (Вашингтон)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,260071 км², 0,48 квадрат миль, 1,26007 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 98 метр һәм 322 Фут биеклектә урнашкан.
# Әгер

Әгер — Татарстан Республикасының Азнакай районындагы авыл.
Халык саны — 110 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 423316.

# Әгер
## Тарих

1750 елда нигезләнгән.

# Әгер
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Әгер
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11 °C | -5.8 °C | 4.6 °C | 13.8 °C | 19.1 °C | 20.9 °C | 18.3 °C | 12.5 °C | 4.5 °C | -4.8 °C | -10.4 °C | 4.2 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.
# Монтекурто (Маса-Карара)

Монтекурто — Италиянең Тоскана төбәге Фивиццано өязендә урнашкан торак пункт.

# Монтекурто (Маса-Карара)
## Географиясе

Монтекурто Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Монтекурто (Маса-Карара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 2755

IC 2755 — чикләрендә урнашкан йолдыз .

# IC 2755
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2755 буларак та сурәтләнә.
# (4371) Фёдоров

(4371) Фёдоров (лат. Fyodorov) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4371) Фёдоров
## Тарихы

1983 елның 10 апрелендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 GC2» саналган.
# Тынбакты

Тынбакты — Башкортстанның Калтасы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452852, ГАТОБК коды — 80233847008.
# Тржич (община)

Тржич — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).

# Тржич (община)
## Географиясе

Мәйданы — 155,4 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 515 метр биеклектә урнашкан.
# Вильга (Шаранта)

Вильга (фр. Villegats) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Сан-Мауро-ла-Брука

Сан-Мауро-ла-Брука — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Салерно провинциясе составына керә.

# Сан-Мауро-ла-Брука
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 450 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Ашеа, Чентола, Куккаро-Ветере, Футани, Пишотта, Черазо һәм Монтано-Антилия коммуналары белән чиктәш.
# (18877) Stevendodds

(18877) Stevendodds — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18877) Stevendodds
## Тарихы

1999 елның 4 декабрендә Ч. Джулз тарафыннан Фаунтин-Хиллс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XP7» саналган.
# Османгази (Һалылые)

Османгази (төр. Osmangazi) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалылые илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (7273) Garyhuss

(7273) Garyhuss (лат. Garyhuss) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7273) Garyhuss
## Тарихы

1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EK4» саналган.
# Казино (Сьена)

Казино — Италиянең Тоскана төбәге Кьюздино өязендә урнашкан торак пункт.

# Казино (Сьена)
## Географиясе

Казино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Казино (Сьена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нойенштайн (Гессен)

Нойенштайн — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.

# Нойенштайн (Гессен)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 64,84 км², 64,8 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 307 метр биеклектә урнашкан.
# Фоло (Белуно)

Фоло — Италиянең Венеция төбәге Borgo Valbelluna өязендә урнашкан торак пункт.

# Фоло (Белуно)
## Географиясе

Фоло Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Фоло (Белуно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тавуллар (Элмалы)

Тавуллар (төр. Tavullar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Элмалы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# 656 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 656 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
V гасыр — VI гасыр — VII гасыр — VIII гасыр — IX гасыр :
Хронологик таблица :
656 (алты йөз илле алтынчы) ел — кәбисә ел, юлиан тәкъвим буенча җомга көнне башлана. Бу безнең эраның 656 елы, I меңьеллыкның 656 елы, VII гасырның 56 елы, VII гасырның 6 унъеллыгының 6 елы, 650 елларның 7 елы. 656 елдан бирле 1368 ел үтте.

# 656 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:656 елда туганнар

# 656 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:656 елда вафатлар
* 20 июнь — Госман, өченче хәлиф.
# Гошен (округ, Вайоминг)

Гошен — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Торрингтон шәһәре.

# Гошен (округ, Вайоминг)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1911 елда оештырыла.

# Гошен (округ, Вайоминг)
## Территориясе

Округ мәйданы 5763 км² тәшкил итә.
# (19466) Darcydiegel

(19466) Darcydiegel — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19466) Darcydiegel
## Тарихы

1998 елның 20 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HQ34» саналган.
# Маса Сан Җовани (Месина)

һәм
Маса Сан Җовани — Италиянең Сицилия төбәге Мессина өязендә урнашкан торак пункт.

# Маса Сан Җовани (Месина)
## Географиясе

Маса Сан Җовани Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Маса Сан Җовани (Месина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (19686) 1999 RL197

(19686) 1999 RL197 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19686) 1999 RL197
## Тарихы

1999 елның 8 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RL197» саналган.
# (9313) Protea

(9313) Protea (лат. Protea) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9313) Protea
## Тарихы

1988 елның 13 февралендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 CH3» саналган.
# Стране под Татрами

Стране под Татрами (словак. Stráne pod Tatrami) — Словакиянең Кежмарок округында урнашкан авыл.

# Стране под Татрами
## Тарихы

Авыл елда нигезләнгән.

# Стране под Татрами
## Географиясе

Мәйданы — 4,22 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 693 метр биеклектә урнашкан.

# Стране под Татрами
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# FCER2

FCER2 (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# SPATA5L1

SPATA5L1 (ингл. Spermatogenesis associated 5 like 1) — кешенең 15-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Семпере

Семпере (кат. Sempere) — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Семпере
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 3,8 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 250 метр биеклектә урнашкан.
# HERPUD2

HERPUD2 (ингл. HERPUD family member 2 һәм Homocysteine-responsive endoplasmic reticulum-resident ubiquitin-like domain member 2 protein) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Нурулу

Нурулу (әзери. Nurulu) — Әзербайҗанның Имишли районына караган авыл.
# (11079) Мицунори

(11079) Мицунори — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11079) Мицунори
## Тарихы

1993 елның 13 гыйнварында К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 AJ» саналган.
# Шагласер

Шагласер (әзери. Şağlaser) — Әзербайҗанның Ләнкәран районына караган авыл.
# (20001) 1991 CM

(20001) 1991 CM — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20001) 1991 CM
## Тарихы

1991 елның 5 февралендә Х. Мори, М. Араи тарафыннан Йории обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 CM» саналган.
# Гадовске-Голендри

һәм
Гадовске-Голендри — Польшаның Великопольское воеводалыгы Тулишкув гминасында урнашкан авыл.

# Гадовске-Голендри
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Брежани (Блаце)

Брежани (серб. Брежани ) — Сербиянең Топлич округы Блатсе җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Брежани (Блаце)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 456 метр биеклектә урнашкан.

# Брежани (Блаце)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Шеһитлер Тепеси (Тарсус)

Шеһитлер Тепеси (төр. Şehitler Tepesi) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Тарсус илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Зур Исток (Свердловск өлкәсе)

Зур Исток (рус. Большой Исток) — Свердловск өлкәсенең Сысерть шәһәр округы составына керүче бистә.

# Зур Исток (Свердловск өлкәсе)
## География

Бистә Исәт елгасында, Екатеринбургдан 10 километр көньяктарак урнашкан.

# Зур Исток (Свердловск өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Зур Исток (Свердловск өлкәсе)
## Тарих

1943—2004 елларда шәһәр тибындагы бистә статусын йөрткән.

# Зур Исток (Свердловск өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар, татарлар һ.б.
# Цибенешть (коммуна)

Цибенешть — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан коммуна.

# Цибенешть (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 94 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 167 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Цибэнешти, Глодений-Гиндулуй, Гриешть, Жигорень, Ресбоень, Реча, Тунгужей һәм Велений авыллары урнашкан.
# Норманнар

Норманнар (тәрҗемәсе: төньяк кешеләр) — VIII - XI гасырларда Европа илләренә һөҗүм иткән һәм талаган Скандинавия кешеләренә карата Көнбатыш Европада кулланылган төшенчә. Норманнар талаучы диңгез һөҗүмнәре белән дан казанган.
Скандинав кабиләләре берләшмәләренең бер өлеше - даннар төньяк Франциядә торырга калган һәм соңрак франкларга бәйлелеген таныган.
Скандинав кабиләләре берләшмәләренең икенче өлеше, күбесенчә норвеглар Көнчыгыш Англиядә торырга калып җирле халыкка кушылган.
Норман теориясе тарафдарлары норманнарны варяглар белән тиңлиләр.

# Норманнар
## Һөҗүмнәр

VIII — XI гасырларда норманнар франкларга каршы диңгез һөҗүмнәре ясыйлар.
Һөҗүмнәре беренче чорында ( VIII—IX гасыр) норманнар Франк дәүләтенә, Англия яр буена, Шотландиягә, Ирландиягә яу белән бара, шулай ук Оркней, Фарер, Гебрид, Шетланд утрауларына, Исландиягә күченеп китә.
IX гасырның азагыннан бирле Франциягә һәм Англиягә норманнар зуррак гаскәрләре һөҗүм итә башлый, һәм талаудан тыш басып алынган җирләрдә торырга кала.
911 елда норманнар Төньяк Франциядә Нормандия һерцоглыгына (Норманнар һерцоглыгына) нигез сала һәм соңрак төньяк-көнчыгыш Англияне басып ала.
Норманнар нәселеннән чыкканнар - Нормандиядә туганнар 1066 елда Англияне тулысынча яулап ала - Англияне норманд яулап алуы.
1130 елда норманнар нәселеннән чыкканнар Көньяк Италияне һәм Сицилияне басып ала һәм анда Сицилия патшалыгына нигез сала.
# Царицынны Саклау

Калып:Россия ватандашлар сугышының хәрби бәрелешның көньяк театры
Царицынны Саклау — Царицын шәһәре өстеннән контроль алу өчен Россия ватандашлар сугышы вакытында «кызыллар» гаскәрләренең «аклар» гаскәрләренә каршы хәрби кампаниясе.

# Царицынны Саклау
## Царицынны беренче Саклау

Царицынны беренче Саклау дип белеп атарга 1918 елның июль — сентябрьда гы Кызыл армияның Царицынны генерал Пётр Краснов Дон армиясыннан саклау операциясен.

# Царицынны Саклау
## Царицынны икенче Саклау

1918 елның сентябрь уртасында Дон армиясы Царицынга икенче һөжүмне башлады.

# Царицынны Саклау
## Царицынны өченче Саклау

1919 елның 1 гыйнварендә Дон армиясы Царицынга өченче һөжүмне башлады.
# SLC35F6

SLC35F6 (ингл. Solute carrier family 35 member F6) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Чигдемалан (Мутки)

Чигдемалан (төр. Çiğdemalan) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Мутки илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Башчелуци

Башчелуци (серб. Башчелуци) — Сербиянең Мачва округы җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Башчелуци
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 202 метр биеклектә урнашкан.

# Башчелуци
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Фонтене-ле-Луве

Фонтене-ле-Луве (фр. Fontenai-les-Louvets) — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.