yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Түбән Кама транспорт инфраструктурасы көллияте

Түбән Кама транспорт инфраструктурасы көллияте (рус. Нижнекамский колледж транспортной инфраструктуры, ингл. Nizhnekamsk transport infrastracture college) — Татарстанның Түбән Кама шәһәрендә (1961 елдан шәһәр тибындагы бистә, 1966 елдан шәһәр) урнашкан махсус урта һөнәри белем бирүче уку йорты. Гамәлгә куючысы — ТР мәгариф һәм фән министрлыгы. Түбән Кама районы Иске Чишмә авылында 1нче филиалы урнашкан (423563 ТР Түбән Кама районы, Иске Чишмә авылы, Түбән Кама урамы, 15нче йорт). 2015 елдан Әгерҗе шәһәрендә 2нче санлы филиалы эшли.

# Түбән Кама транспорт инфраструктурасы көллияте
## Тарих

Көллият 1980 елның 2 июнендә 74 номерлы шәһәр һөнәри-техник укуханәсе буларак 168 санлы боерык нигезендә оештырыла.
2024 елда Түбән Кама агросәнәгать көллияте исеме гамәлдәгесенә үзгәртелә.

# Түбән Кама транспорт инфраструктурасы көллияте
## Белгечлекләр

2017-2018 уку елына көллияткә (филиаллары белән) ТР мәгариф һәм фән министрлыгы фәрманы буенча 220 студент кабул ителә.
* Эретеп ябыштыручы (газ белән, электр белән) — 2 ел 10 ай укыйсы.
* Автомеханик — 2 ел 10 ай укыйсы.
* Юл төзү һәм төзелеш машиналары машинисты — 2 ел 10 ай укыйсы.
* Биналар һәм корылмалар төзү һәм файдалану — 3 ел 10 ай укыйсы.
* Автомобиль юлларын һәм аэродромгнарны төзү һәм файдалану — 4 ел 10 ай укыйсы.
* Компьютер системаларында программалаштыру — 3 ел 10 ай укыйсы.
* Автомобиль транспортына хезмәт күрсәтү һәм ремонтлау — 3 ел 10 ай укыйсы.
* Йорт һәм коммуналь хуҗалыклар сервисы — 2 ел 10 ай укыйсы.
* Эретеп ябыштыру җитештерүе — 3 ел 10 ай укыйсы.
* Чәчтараш сәнгате — 2 ел 10 ай укыйсы.
* Электр станцияләре җиһазларын ремонтлау буенча слесарь
* Бакча-парк һәм ландшафт төзелеше остасы
* Авыл хуҗалыгы җитештерүе тракторист-машинисты
* Төзелеш эшләре остасы

# Түбән Кама транспорт инфраструктурасы көллияте
## Шәхесләр
### Директорлар

* 1980-1980 — Рөстәм Муллагали улы Солтанов
* 1980-1983 — Лимәрә Кәлимулла кызы Солтанова
* 1983-2010 — Вәгыйзь Исмәгыйль улы Мохтаров
* 2010-2025 — Алмаз Кави улы Кадыйров.
# Югары Анчиково

Югары Анчиково (чуаш. Анчаккасси, рус. Верхнее Анчиково ) — Чуашстанның Кузлаука районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429442. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97219845002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100800001200.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Югары Анчиково
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 44 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
# Лгота Бубенеч

Лгота Бубенеч (чех. Lhota Bubeneč) — Чехиянең Урта Чехия крае Křivsoudov районында урнашкан авыл.

# Лгота Бубенеч
## Географиясе

Мәйданы — 1,972 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Лгота Бубенеч
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лгота Бубенеч
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лгота Бубенеч
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 75 |
| 1880 | 87 |
| 1890 | 77 |
| 1900 | 87 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 97 |
| 1921 | 89 |
| 1930 | 87 |
| 1950 | 84 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 62 |
| 1970 | 50 |
| 1980 | 44 |
| 1991 | 28 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 20 |
| 2011 | 19 |
| 2021 | 38 |
# Тушнурята

Тушнурята (чирм. Тушнур, рус. Тушнурята) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.

# Тушнурята
## Сәгать поясы

Тушнурята Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Тушнурята
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (82,4%), чирмешләр (17,6%).
# Фәрхәт Хөснетдинов

Фәрхәт Госман улы Хөснетдинов (1964 елның 18 ноябре, Зур Кукмара, Кукмара районы, Татарстан АССР, ССРБ) — Совет һәм Россия юристы, Татарстан Республикасы Конституция суды рәисе. Беренче квалификация класслы судья (2014 елдан). Татарстан Республикасының атказанган юристы. Юридик фәннәр кандидаты. 2023 елның 17 мартыннан Болгар ислам академиясе ректоры.

# Фәрхәт Хөснетдинов
## Тормыш юлы

Фәрхәт Хөснетдинов 1964 елның 18 ноябрендә Татарстанның Кукмара районы Зур Кукмара авылында туа. Хезмәт эшчәнлеген 1982 елда 18 нче Казан урта мәктәбенең химия кабинеты лаборанты булып башлый. 1984—1986 елларда Совет Армиясе сафларында хезмәт итә. 1992 елда «Хокук белеме» белгечлеге буенча В. И. Ульянов-Ленин исемендәге Казан дәүләт университетын тәмамлый. Югары уку йортында укыган вакытта, 1987 елдан 1989 елга кадәр, Казан дәүләт университетында лаборант булып эшли.
1989 елдан Республика «Фармация» предприятиесе даруханә базасы юрисконсульты. 1993 елдан 2000 елга кадәр Татарстан Республикасы юстиция министрлыгында кече юридик вазыйфаларны биләгән (2 категорияле белгеч, 1 категорияле белгеч, Татарстан Юстиция министрлыгы каршындагы мәгълүмати-хокукый бюро мөдир). 2000—2003 елларда — «Татэнерго» җитештерү-энергетика берләшмәсе генераль директорының юридик мәсьәләләр буенча ярдәмчесе. 2003 елдан «Третейский энергетический суд» автономияле коммерцияле булмаган оешма директоры.
2005 елда Татарстан Республикасы Премьер-министры ярдәмчесе итеп билгеләнә, шул ук елны Татарстан Республикасы Премьер-министры секретариатын җитәкли. 2010—2011 елларда — Татарстан Республикасы Президенты Эшләр идарәчесе. 2011 елдан «Связьинвестнефтехим» ААҖ Директорлар советы Рәисе булып эшли. Бу вазыйфада 2014 елга кадәр эшли.
2014 елда «Психология» юнәлеше буенча Казан (Идел буе) федераль университетын тәмамлый. 2014 елның 24 декабрендә Татарстан Республикасы Дәүләт Советы тарафыннан Татарстан Республикасы Конституция суды судьясы булып сайлана һәм Рәисе итеп раслана. 2016 елның апрелендә Татарстан Республикасы Президенты Указы белән Фәрхәт Хөснетдиновка «Татарстан Республикасының Атказанган юристы» дигән мактаулы исем бирелә.
Россия юристлары ассоциациясе әгъзасы (2015 елдан), Россия көрәш сәнгате берлегенең Татарстан буенча филиалы президенты. «Кукмара якташлыгы» җирле Казан иҗтимагый оешмасы рәисе (2015 елдан).

# Фәрхәт Хөснетдинов
## Бүләкләр

* 2005 — «Казанның 1000 еллыгы истәлегенә» медале;
* 2010 — «Фидакарь хезмәт өчен» Татарстан Республикасы медале;
* 2011 — «Хәрби бердәмлекне ныгыту өчен» медале;
* 2014 — «Җәмгыять алдындагы казанышлар өчен» медале;
* 2009, 2011 — Татарстан Республикасы Президентының Рәхмәт хаты;
* 2014 — Татарстан Республикасы Президентының Рәхмәт сүзе;
* 2019 — «Татарстан Республикасы алдындагы казанышлары өчен» ордены медале.
* 2024 ― «Әл-Фәхр» мактау ордены ― Россиядә ислам мәгарифен үстергән һәм Россия җәмгыятенең дини-әхлакый кыйммәтләрен саклауга аерым өлеш керткән өчен
# Авдан-Сирмы

Авдан-Сырмы (чуаш. Автан Ҫырми, рус. Авдан-Сирмы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Авдан-Сирмы
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Авдан-Сирмы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 22 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Пику (Вила-Верде)

Пику — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Вила-Верди муниципалитетына карый.

# Пику (Вила-Верде)
## Географиясе

Мәйданы — 2,05 км².
# Помареш (Арганил)

Помареш — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. Арганил муниципалитетына карый.

# Помареш (Арганил)
## Географиясе

Мәйданы — 31,52 км².
# Хәбетдинов

Хәбетдинов — татар фамилиясе. Гарәп теленнән кергән «Хәбетдин» (Хәбибетдин) («диннең дусты») исеменнән ясалган.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
* Айдар Хәбетдинов (30.04.1972), тарих фәннәре докторы.
* Равил Хәбетдинов (1928-1997), спортчы (авыр атлетика), Олимпия уеннары көмеш призеры (1956).

# Хәбетдинов
## Хәбетдинова

* Алсу Хәбетдинова (1973), Яр Чаллы дәүләт татар драма театры актрисасы (1993 елдан), ТР атказанган артисты (2015).
* Гүзәл Хәбетдинова (1969), Әлмәт районы башлыгы (2024 елның 15 ноябреннән). Татарстанның атказанган икътисадчысы.
* Миләүшә Хәбетдинова (1972), КФУ доценты, фән кандидаты
# Педросуш

Педросуш — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Майа муниципалитетына карый.

# Педросуш
## Географиясе

Мәйданы — 2,25 км².
# Олу

Олу — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Амаранти муниципалитетына карый.

# Олу
## Географиясе

Мәйданы — .
# Лашапель (Ло һәм Гаронна)

Лашапель (фр. Lachapelle) — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Педроган-Гранде (район)

Педроган-Гранде — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. Педроган-Гранди муниципалитетына карый.

# Педроган-Гранде (район)
## Географиясе

Мәйданы — 80,07 км².
# Ле Виньяце (Бьела)

Ле Виньяце — Италиянең Пьемонт төбәге Монграндо өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Виньяце (Бьела)
## Географиясе

Ле Виньяце Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Ле Виньяце (Бьела)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мильяраду

һәм
Мильяраду — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. Мафра муниципалитетына карый.

# Мильяраду
## Географиясе

Мәйданы — 24,43 км².
# Закиров исемендәге хуҗалык

«Закиров исемендәге хуҗалык» - Татарстан Республикасының Кайбыч районы Иске Чәчкаб авылында урнашкан авыл хуҗалыгы һәм авыл хуҗалыгы продукциясе җитештерү, сату белән шөгыльләнүче җаваплылыгы чикле җәмгыять. Компания директоры - Орлов Сергей Анатолий улы.
Бүгенге «Закиров исемендәге хуҗалык» 20 гасырның беренче яртысында, 1931 елда «Беренче май» колхозы буларак оеша.
Хуҗалык нигездә итчелек, сөтчелек, игенчелек белән шөгыльләнә.
Юридик адресы: 422330, Татарстан Республикасы, Кайбыч районы, Иске Чәчкаб авылы, Совет ур., 30.
# Лорисал-ду-Кампу

һәм
Лорисал-ду-Кампу — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. Каштелу-Бранку муниципалитетына карый.

# Лорисал-ду-Кампу
## Географиясе

Мәйданы — 22,07 км².
# Баймәт (Чуашстан)

Байметево (чуаш. Паймит, рус. Байметево ) — Чуашстанның Кузлаука районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429442. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97219810002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100800000800.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Баймәт (Чуашстан)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 31 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
# «Mäğärif» näşriäte

«Mäğärif» näşriäte Qazanda urnaşqan, Tatarstannıñ iñ olı näşriätlär isäbenä kerä.
Näşriät yıl sayın 100 çaması törle kitap çığara, ğömümi nösxä sanı 1.5 millionğa citä. Töp yünäleş bularaq Tatarstan mäğärifen däresleklär belän tä'min itü. Monnan tış matur ädäbiat, beleşmäleklär, süzleklärne bastıra.
# Оливейра (Амаранте)

Оливейра — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Vila Meã муниципалитетына карый.

# Оливейра (Амаранте)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Дмитрий Бәдретдинов бюсты (Чаллы)

Дмитрий Бәдретдиновка һәйкәл — Татарстанның Яр Чаллы шәһәрендә Батырлык ордены кавалеры Дмитрий Бәдретдинов истәлеген мәңгеләштерү өчен урнаштырылган мемориаль бюст.

# Дмитрий Бәдретдинов бюсты (Чаллы)
## Максаты

2000 елның 1 мартында Аргун тарлавыгында Чечня территориясендә контртеррористик операция үткәргәндә 76 һава-десант дивизиясе 104нче гвардия парашют-десант полкының 6нчы парашют-десант ротасы террорчыларның күп тапкыр көчлерәк булган каты һөҗүмен кабул итә. Десантчылар селкенми, чигенми, ахырга кадәр үзләренең хәрби бурычларын үтиләр, кыюлык һәм батырлык күрсәтеп, үз тормышлары бәрабәренә дошманның юлын киртәлиләр. РФ Президенты РФ субъектларының дәүләт хакимияте органнарына 104нче гвардия парашют-десант полкының 6нчы парашют-десант ротасы хәрбиләренең истәлеген мәңгеләштерү буенча чараларны тормышка ашырырга тәкъдим итә. Россиядә алтынчы рота сугышчыларына барлыгы 75 һәйкәл куелачак. Десантчыларның Аргун тарлавыгында батырлыгына егерме ел тулу уңаеннан Дмитрий Бәдретдиновка Чаллыда мемориаль бюст ачыла.

# Дмитрий Бәдретдинов бюсты (Чаллы)
## Урыны

Бюст Дмитрий Бәдретдинов укыган 46нчы урта мәктәп территориясендә (423831, Татарстан Республикасы, Яр Чаллы шәһәре, Чулман проспекты, 56 йорт) ачылган.

# Дмитрий Бәдретдинов бюсты (Чаллы)
## Катнашучылар

Тантаналы чарада Яр Чаллы мэры Наил Мәһдиев, ТР Баш федераль инспекторы Ренат Тимерҗанов, ТР хәрби комиссары Сергей Погодин, «армиягә, авиациягә һәм флотка ярдәм итү буенча ирекле җәмгыять» (ДОСААФ) төбәк иҗтимагый-дәүләт берләшмәсе идарәсе рәисе эчке хезмәт генерал-майоры Дамир Динниулов катнаша. Һәлак булган солдатларның әниләре дә чакырылган иде. Чарада шулай ук Дмитрий Бәдретдиновның кызы Диана (Березина) да катнаша.
# Бакый Урманче музей-йорты (Күл Черкене)

Бакый Урманче музей-йорты (рус. Дом-музей Баки Урманче) — Татарстанның Буа районы Күл Черкене авылында урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). Буа туган якны өйрәнү музее филиалы.
Авылда туган һәм балачагын уздырган татар рәссамы, сынчы Бакый Урманченың (1897—1990) тормышы һәм иҗаты белән таныштыра. Музей бинасы алдында Б. Урманченың бюсты урнаштырылган.

# Бакый Урманче музей-йорты (Күл Черкене)
## Экспонатлар

Музейда Бакый Урманче эшләреннән Нәкый Исәнбәт, Шәехзадә Бабич, Габдулла Тукай, Салих Сәйдәшев, Галимҗан Ибраһимов, Мәҗит Гафури һ. б. сыннары урын алган. Музейга 15 сынны Бакый Урманченың улы Айдар бүләк иткән. Күргәзмәдә рәссамның шәхси әйберләре (1951 елгы рәсем дәфтәре, каләмнәр, вафат булганнан соң алынган битлеге һ. б.), акварель, гуашь белән ясалган рәсемнәре, татар халык киемнәре эскизлары, «Шүрәле», «Кисекбаш» сериясеннән рәсемнәре куелган.

# Бакый Урманче музей-йорты (Күл Черкене)
## Тарих

1972 елда Урманче гаиләсенең нигезендә авыл урта мәктәбе бинасы салынган. 2007 елда мәктәп диварына «Биредә танылган сынчы, рәссам, график Бакый Идрис улы Урманченың (1897 – 1990) балачагы узды» дип язылган истәлек тактаташ эленгән.
2012 елның 11 февралендә нараттан салынган бер катлы агач йортта ачылган. Тантанада ТР премьер-министры урынбасары – авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министры М. Г. Әхмәтов, язучылар Фоат Галимуллин, Ренат Харис һ. б. катнаша.

# Бакый Урманче музей-йорты (Күл Черкене)
## Җитәкчелек

* Люция Мәүләтҗан кызы Әхмәтҗанова, Буа туган якны өйрәнү музее директоры
* Илдия Рифкать кызы Гыйниятуллина, филиал мөдире
# Загуры

Загуры (чирм. Загуры, рус. Загуры) — Мари Илнең Медведево районында урнашкан авыл.

# Загуры
## Сәгать поясы

Загуры Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Загуры
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (79,6%), чирмешләр (13%), татарлар (7,4%).
# Очкасы

Очкасы (чуаш. Очкасси, рус. Очкасы) — Чуашстанның Кызыл Армия районында урнашкан авыл.

# Очкасы
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Очкасы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 24 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Александр Прядко

Александр Прядко, Александр Александр улы Прядко (рус. Александр Александрович Прядко, 1964 елның 28 марты, СССР, РСФСР, Чиләбе өлкәсе, Коркино районы, Коркино) ― эчке эшләр хезмәткәре, полиция генерал-лейтенанты (2024 елдан), 2023 елның 6 мартыннан Башкортстан буенча Эчке эшләр министрлыгы җитәкчесе. Россия Эчке эшләр министрлыгының Архангельск өлкәсе буенча Баш идарәсе начальнигы (2019―2022), Самар өлкәсе буенча Баш идарәсе начальнигы урынбасары (2018―2019).

# Александр Прядко
## Тәрҗемәи хәле

1964 елның 28 мартында Чиләбе өлкәсенең Коркино районы үзәге Коркино шәһәрендә эшче гаиләдә туган, әтисе – слесарь, әнисе – нормировщица булып эшләгән. Ростов өлкәсендә урта мәктәп һәм төзелеш техникумын тәмамлаган һәм шунда ук армия сафларына алынган, аннан соң укуын РФ Эчке эшләр министрлыгының Ростов югары мәктәбендә дәвам итә. 1994 елдан эчке эшләр органнарында хезмәт итә башлаган – карьерасын Новочеркасск полициясендә башлый, җинаятьчеләрне эзләү бүлеге оперуполномоченные вазифасында эшли.
1997 елда Россия Эчке эшләр министрлыгының Ростов югары мәктәбен (1998 елдан Россия Федерациясе Эчке эшләр министрлыгының Ростов юридик институты, рус. Ростовский юридический институт МВД РФ, РЮИ МВД РФ) тәмамлаган. Җинаятьләрне тикшерү бүлеге оперуполномоченныеннан алып оператив подразделениеләрдә җитәкче вазифаларга күтәрелгән.

# Александр Прядко
## Хезмәт юлы

2011 елның июненнән ― Россия Эчке эшләр министрлыгының Волгоград өлкәсе буенча Баш идарәсенең полиция башлыгы урынбасары (оператив эш буенча) вазифасында.
2018 елның 2 октябрендә Россия Эчке эшләр министрлыгының Самар өлкәсе буенча Баш идарәсе начальнигы урынбасары – полиция башлыгы итеп билгеләнә.
2019 елның 25 декабреннән ― Россия Эчке эшләр министрлыгының Архангельск өлкәсе буенча идарәсе башлыгы вазифасында.
2023 елның 6 мартыннан ― Башкортстан буенча Эчке эшләр министрлыгы җитәкчесе.
Берничә тапкыр Төньяк Кавказ федераль округы территориясенә махсус командировкага барган. Генерал Чечняда үзен яхшы яктан күрсәтә алган.

# Александр Прядко
## Махсус дәрәҗәләре

* 2019 елның 4 ноябрендә Россия Федерациясе Президенты указы белән «полиция генерал-майоры» махсус дәрәҗәсе бирелә.
* 2024 елның 6 ноябрендә РФ Президенты Указы белән «полиция генерал-лейтенанты» махсус дәрәҗәсе бирелә.

# Александр Прядко
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* «Җәмәгать тәртибен саклаудагы хезмәте өчен» медале,
* «Хезмәттәге батырлык өчен» медале,
* өч дәрәҗә «Хезмәттә фидакарьлек өчен» медале,
* «Хәрби берлек өчен»,
* 3нче дәрәҗә «Идарә итү эшчәнлегендә казанышлары өчен» медале,
* бүләк итеп бирелгән «Макаров пистолеты»,
* Россия Эчке эшләр министрлыгының «И. Д. Путилин» медале
* һәм башкалар.

# Александр Прядко
## Гаиләсе

Өйләнгән, ике баласы бар.
# Альфред Халиков

Альфред Хәсән улы Халиков — күренекле археолог, тарихчы, тарих фәннәре доктоpы. Татарлар һәм Татарстан тарихы буенча күпсанлы фәнни хезмәтләр aвтоpы.

# Альфред Халиков
## Биография

1929 елның 30 маенда TАССРның Чистай кантоны Кизләү авылында дөньяга килә. 1947 елда урта мәктәпне тәмамлаганнан соң Казан дәүләт универcиᴛеᴛының тарих-филология фаᴋультетына укырга керә. 1952 елда аны кызыл диплом белән тәмамлый.
1951 елда ук ул СССР Фәннәр Академиясенең Казан филиалына караган Телләр, әдәбият һәм тарих институтына эшкә урнаша. Анда ул гади фәнни хезмәткәрдән фәннәр доктоpына һәм пpофессорга кадәр юлны үтә. 30 елдан артык Институтта археология һәм этнография бүлеген җитәкли. Аның тырышлыгы белән 1978 елда универcиᴛеᴛта археология музее яңадан ачыла.

# Альфред Халиков
## Дәрәҗәләр һәм бүләкләр

* Татарстан Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы (1992);
* Татарстан АССР атказанган фән эшлеклесе (1974);
* Татарстан җɵмһүрᴎятенең фән һәм техника өлкәсендәге дәүләт премиясе лауреаты (1994, үлгәннән соң)

# Альфред Халиков
## Хәтер

* Казан шәһәр Думасының 2011 елның 3 мартындагы 21-4 санлы карары белән Киров дамбасыннан елга портына хәтле баручы исемез урамга Альфред Халиков исеме бирелгән.
* 2014 елда ачылган Археология институтына исеме бирелгән.
* 2025 елда «Җыен» фонды ярдәме белән Альфред Халиков турында фәнни-популяр җыентык басылган (авторы-төзүчесе Фаяз Хуҗин).
# Ле-Кудре

Ле-Кудре (фр. Le Coudray) — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
# Ле-Ланд-Женюссон

Ле-Ланд-Женюссон (фр. Les Landes-Genusson) — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
# Кильдишево

Кильдишево (чуаш. Килтĕш, рус. Кильдишево ) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429068. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253835001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000004100.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Кильдишево
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 426 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,25%).
# Радик Зөфәр улы Бариев

Бу Камал театры артисты турында мәкалә, очучы турында биредән укыгыз.
Радик Бариев (Радик Барый), Радик Зөфәр улы Бариев (1970 елның 30 июне, СССР, РСФСР, ТАССР, Казан) — драма артисты. Татарстанның атказанган артисты (2007). Дамир Сираҗиев премиясе (2010), «Тантана» премиясе (2016, 2024), Тукай премиясе (2019) лауреаты.

# Радик Зөфәр улы Бариев
## Тәрҗемәи хәле

1970 елның 30 июнендә Казан шәһәрендә туган. Казан сәнгать һәм мәдәният институтын тәмамлаган (1995), Г. Камал исемендәге Татар академия театрында эшли башлый.
Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетында укыта.

# Радик Зөфәр улы Бариев
## Иҗаты

Студент елларында ук Камал театрында күмәк сәхнә күренешләрендә катнаша. Төгәл эчтәлекле, форма ягыннан җиренә җиткереп эшләнгән, акыллы образлар иҗат итә. Искиткеч пластикага ия.

# Радик Зөфәр улы Бариев
## Иҗаты
#### Уйнаган рольләре

* Абрам, Паж — «Ромео һәм Джульетта» Уильям Шекспир
* Вандалино — «Биюче» Лопе де Вега
* Поль — «Тол ханымда тукталыш» Э. Лабиш
* Шурик — «Җанкисәккәем» Туфан Миңнуллин
* Чал карт, Дәрвиш — «Сукыр патша» Назыйм Хикмәт
* Дорн — «Акчарлак» Антон Чехов
* Хан — «Җирән чичән һәм Карачәч сылу» Нәкый Исәнбәт
* Җирән — «Мәхәббәт хатирәсе» Флорид Бүләков
* Фирдәвес — «Казан егетләре» Мансур Гыйләҗев
* Роберто — «Гаугалы гаилә» Эдуард де Филиппо
* Фәридун — «Баскетболист» Мансур Гыйләҗев
* Көтүче — «Кара чикмән» Георгий Хугаев
* Ильяс — «Казан сөлгесе» Кәрим Тинчурин һ.б.

# Радик Зөфәр улы Бариев
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2007 Татарстанның атказанган артисты
* 2010 Дамир Сираҗиев премиясе
* 2016 «Тантана» премиясе
* 2019 Тукай премиясе — «татар сәнгате үсешенә керткән өлеше һәм татар театры үсешендә зур роль уйнаган «Гөлҗамал», «Җирән чичән белән Карачәч сылу», «Кара чикмән», «Три сестры», «Дон Жуан» спектакльләрендә сәхнә образларын тудырган өчен».
* 2024 — «Тантана» премиясе — «Иң яхшы ир-ат роле» номинациясендә Камал театрында Туфан Миңнуллин пьесасы буенча куелган «Дуслар җыелган җирдә» спектаклендәге Рафис роле өчен
# Гүлһүюк (Шерефликочһисар)

Гүлһүюк (төр. Gülhüyük) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Шерефликочһисар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ле-Вей

Ле-Вей (фр. Les Veys) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# Алдияр

Алдияр (чуаш. Кивĕ Элпуç, рус. Алдиарово ) — Чуашстанның Янтык районында урнашкан авыл.

# Алдияр
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 400 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).