yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Бушнева

Бушнева (белар. Бушнева) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.

# Бушнева
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Мацеевцы (Крыпульски авыл советы)

Мацеевцы (белар. Мацееўцы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.

# Мацеевцы (Крыпульски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# HD95899

HD95899 — Әсәт йолдызлыгында урнашкан Fm_dD спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,28 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Базенвиль

Базенвиль (фр. Bazainville) — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
# (1075) Гелина

(1075) Гелина (лат. Helina) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1075) Гелина
## Тарихы

1926 елның 29 сентябрендә Неуймин Г. Н. тарафыннан Кырым (Симеиз) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1926 SC» саналган.
# Юрий Пиголкин

Юрий Пиголкин (23 март 1952 ел) — ССРБ һәм Россия галиме, суд медицинасы өлкәсендә белгеч, Россия Медицина фәннәре академиясенең (2002) һәм Россия Фәннәр академиясенең әгъза-корреспонденты (2014).

# Юрий Пиголкин
## Биографиясе

Юрий Иванович Пиголкин 1952 елның 23 мартында Владивостокта туган.
1975 елда Владивосток медицина институтының дәвалау факультетын тәмамлый, аннары Приморье хөкем-медицина экспертизасы бюросында эшли.
1978 елдан 1995 елга кадәр Владивосток медицина институтының суд медицинасы кафедрасында укыта, анда ассистенттан алып профессорга кадәр юл үтә.
1991 елда «Функциональная морфология нервного аппарата кровеносных сосудов спинного мозга в норме и при механической травме» темасына докторлык диссертациясе яклый.
1993 елда профессор гыйльми исеме бирелә.
1994 елдан 1995 елга кадәр Диңгез буе краеның Хөкем-медицина экспертизасы бюросы начальнигы.
1995 елдан 2004 елга кадәр —Россия Федерациясе Сәламәтлек саклау министрлыгының суд-медицина экспертизасы үзәгендә эшли: танатология бүлеге мөдире, фән эше буенча директор урынбасары (1996), директор (2003-2004).
2001 елдан алып әлеге көнгә кадәр — И.М. Сеченов исемендәге Мәскәү медицина академиясенең суд медицинасы кафедрасы мөдире.
2002 елда Россия медицина фәннәре академиясенең әгъза-корреспонденты булып сайлана.
2014 елда Россия Фәннәр әгъза-корреспонденты.

# Юрий Пиголкин
## Фәнни эшчәнлеге

Гыйльми эшенең төп юнәлешләре — күп билгесез мәрхүм шәхесләрне идентификацияләү буенча алымнарны булдыру; эчке органнарын һәм сөяк тукымаларын гистологик тикшерү нигезендә яшен билгеләү; наркотиклар белән кискен агулануның суд-медицина диагностикасы критерийларын төзү.
21 монография, 3 атлас, 13 дәреслек,10 уку әсбабы, «Судебная медицина и судебно-медицинская экспертиза» методик кулланма, Сәламәтлек саклау министрлыгының 3 методик тәкъдиме, 4 яңа медицина технологиясе, 225 фәнни мәкалә, 10 уйлап табу, шулай ук шәхесне идентификацияләү диагностикасының яңа алымын булдырганы өчен патент авторы.
Россия югары аттестация комиссиясе эксперт составының әгъзасы, «Судебно-медицинская экспертиза» һәм «Вестник судебной медицины» журналларының мөхәрририят әгъзасы

# Юрий Пиголкин
## Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре

* Россия Федерациясенең атказанган табибы (2003)
# Форест-Сити (Флорида)

Форест-Сити — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Форест-Сити (Флорида)
## Географиясе

Форест-Сити халык санын алу урыны мәйданы — 12,769224 км², 12,749984 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 95 Фут биеклектә урнашкан.
# Гажин-над-Цирохоу

Гажин-над-Цирохоу (словак. Hažín nad Cirochou) — Словакиянең Гуменне округында урнашкан авыл.

# Гажин-над-Цирохоу
## Тарихы

Авыл 1451 елда нигезләнгән.

# Гажин-над-Цирохоу
## Географиясе

Мәйданы — 7,18 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 167 метр биеклектә урнашкан.

# Гажин-над-Цирохоу
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Чевреҗик (Решадие)

Чевреҗик (төр. Çevrecik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Решадие илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Булбоака (Бричени)

Булбоака (рум. һәм молдав. Bulboaca ) — Молдова Республикасының Бричени районына караган авыл.
# Дэлавэрдан Ширди Саи

Дэлавэрдан Ширди Саи - ул Америка Кушма Штатларында Һинд дине гыйбадәтханәсе. Төп Ходай булып Ширдидан Саи Баба булып тора. Ул 1639 South Old Baltimore Pike, Newark, New Castle County, Delaware адресы буенча урнашкан.
# IC 649-1

IC 649-1 — чикләрендә урнашкан галактика низкой поверхностной яркости .

# IC 649-1
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 649, 2dFGRS TGN432Z064, KPG 252, LEDA 32506, 2MASX J10505208+0109554, UZC J105052.1+010957, Z 10-34, IC 649N, KPG 252a, MCG+00-28-019 һәм Z 1048.3+0127 буларак та сурәтләнә.
# Бугай (Буский повяты)

һәм
Бугай — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Гнойно гминасында урнашкан авыл.

# Бугай (Буский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Карахасан (Ушак)

Карахасан (төр. Karahasan) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Ушак илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Бартемка

Бартемка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Нократ елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.

# Бартемка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300212111100030153
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103015
* Бассейн коды — 10.01.03.002
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Пашовка

Пашовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга Челва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Пашовка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100912111100009028
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100902
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# (18633) 1998 EU

(18633) 1998 EU — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18633) 1998 EU
## Тарихы

1998 елның 2 мартында ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 EU» саналган.
# Үчкая (Гергер)

Үчкая (төр. Üçkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Гергер илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Юкарыдарыҗа (Башкале)

Юкарыдарыҗа (төр. Yukarıdarıca) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Башкале илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (19919) Погорелов

(19919) Погорелов — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19919) Погорелов
## Тарихы

1977 елның 8 октябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 TQ6» саналган.
# Нова Воля (Радомский повяты)

Нова Воля — Польшаның Мазовия воеводалыгы Едлиньск гминасында урнашкан авыл.

# Нова Воля (Радомский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Агваксотла, Пуебло Вьехо (Куалак)

һәм
Агваксотла, Пуебло Вьехо — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Куалак муниципалитеты составына керә.

# Агваксотла, Пуебло Вьехо (Куалак)
## Географиясе

Агваксотла, Пуебло Вьехо Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Агваксотла, Пуебло Вьехо (Куалак)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Агваксотла, Пуебло Вьехо (Куалак)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# CEACAM21

CEACAM21 (ингл. CEA cell adhesion molecule 21) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Маурина (Тренто)

Маурина — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Спормаджоре өязендә урнашкан торак пункт.

# Маурина (Тренто)
## Географиясе

Маурина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Маурина (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Альтендорф (Түбән Австрия)

Альтендорф — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Нойнкирхен округы составына керә.

# Альтендорф (Түбән Австрия)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 680 метр биеклектә урнашкан. Энценрайт, Графенбах-Санкт-Валентин, Варт (Түбән Австрия), Кирхберг-на-Векселе һәм Рах-ам-Хохгебирге коммуналары белән чиктәш.
# Кальета (район, Азор утраулары)

Кальета — Португалиянең Азор утраулары округына керә торган фрегезия. Кальета муниципалитетына карый.

# Кальета (район, Азор утраулары)
## Географиясе

Мәйданы — 18,98 км².
# Лода

Лода (әзери. Loda) — Әзербайҗанның Лерик районына караган авыл.
# Белявки (Лодзь воеводалыгы)

һәм
Белявки — Польшаның Лодзь воеводалыгы Кутно гминаcында урнашкан авыл.

# Белявки (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# CCDC126

CCDC126 (ингл. Coiled-coil domain containing 126 һәм Coiled-coil domain-containing protein 126) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Цона Индузтрияле (Удине)

Цона Индузтрияле — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Индузтрияле (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 1924

NGC 1924 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1924
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Жэльцы (авыл)

Жэльцы (белар. Жэльцы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.

# Жэльцы (авыл)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Теразили (Кальяри)

Теразили — Италиянең Сарденья төбәге Ассемини өязендә урнашкан торак пункт.

# Теразили (Кальяри)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Евгений Бердников

Евгени Бердников (рус. Евгений Александрович Бердников, 21 октябрь 1936(1936-10-21), Бакы, Азәрбайҗан Совет Социалистик Республикасы, СССР — 11 гыйнвар 2015(2015-01-11) (78 яшь), ) — СССР һәм РФ химигы, химия фәннәре докторы (1989), профессор (2002), КФУ органик кушыламалар структурасын өйрәнү лабораториясенең баш фәнни хезмәткәре.
# Галим Акчурин

Галим Акчурин, Мөхәммәтгалим Мөхәммәтхафиз улы Акчурин (1892 елның 20 апреле, РИ, Акмола өлкәсе, Кызылъяр — 1945 елның 14 июле, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Казан) — тәрҗемәче, җәмәгать эшлеклесе, Милләт Мәҗлесе сәркатибе (1917-1918 елларда), Габдулла Тукайның әсәрләрен русчага беренче тәрҗемә итүчеләрдән.

# Галим Акчурин
## Тәрҗемәи хәле

1892 елның 20 апрелендә РИ Акмола өлкәсе Кызылъяр шәһәрендә туган. 1910 елда мәктәпне тәмамлаган. 1913 елда Лазарев Көнчыгыш телләре институтының (ru) махсус классының тулы курсын үтеп бетереп, диплом ала. Татар һәм рус телләреннән тыш, төрек, үзбәк, казакъ, азәрбайҗан телләрен камил белгән, текстларны, сүзлек кулланып, алман, француз, гарәп, фарсы телләренә тәрҗемә итә алган. 1915 елда Петроград университетының (ru) тарих-филология факультетына укырга керә. Февраль инкыйлабы вакыйгалары аны 3нче курста укудан бүленергә мәҗбүр итә. Кызылъярга кайткач, җәмәгать эшчәнлеге белән шөгыльләнә башлый. Милләт Мәҗлесенә депутат итеп сайлана. 1917 елның ноябреннән 1918 елның ноябренә кадәр Уфада эшләгән Милләт Мәҗлесенең сәркатибе булып тора. Советлар хакимияте урнашкач, округ инкыйлаби комитетының кыргыз (казакъ) бүлеге сәркатибе, мәгариф бүлеге әгъзасы һ. б. вазифаларда эшли. Г. Акчурин астма һәм туберкулездан интегә. 1925 елда өченче төркем инвалидлык бирелә. 1932 елда табиблар киңәше буенча, гаиләсе белән Казанга күченә. Биредә күпчелек вакыт сәүдә өлкәсендә эшли. Соңгы эшләгән урыны — Казан шәһәр азык-төлек сәүдәсе икътисадчысы. Казанда да авыруы көчәя. Аны Гадел Кутуйның бертуганы З. М. Кутуева дәвалый. 1944 елда сәяси репрессиягә эләгеп, 1 ноябрьдә кулга алына. «1917-1919 елларда Кызылъярда милләтчел оешмалар эшендә актив катнаша, Колчакка ярдәм итә, татар милләчтчел инкыйлабка каршы оешманың элекке башлыклары Гаяз Исхакый һәм Туктаров белән милләтчел «Маяк» һәм «Юл» газеталары чыгара» дигән гаеп белдерелә. 1945 елның 14 июлендә хастаханәдә вафат була. 1957 елда аклана.

# Галим Акчурин
## Тәрҗемәләре

Г. Х. Акчурин, беренчеләрдән булып, Габдулла Тукайның кайбер әсәрләрен («Теләнче», «Эштән чыгарылган татар кызына», «Мөкатдәс тәсбих өзелде» (Л. Н. Толстойның вафатына) һ. б.) русчага тәрҗемә итә һәм 1914 елда Лазарев исемендәге Мәскәү көнчыгыш телләре институтының гыйльми хезмәтләр җыентыгында («Көнчыгыш җыентыгы») бастырып чыгара. Җыентык өчен көнчыгыш язучыларының әсәрләрен тәрҗемә итүчеләр — О. Е. Корш, В. А. Гордлевский, Н. И. Ашмарин (Тукайның «Мәхәббәт» һәм тагын берничә шигырен тәрҗемә иткән). Шулай ук Гаяз Исхакыйның «Башкорт бәхете» әсәрен русчага тәрҗемә иткән. «Шура» журналының авторы буларак, анда мәкаләләре («Туктамыш хан ярлыгы», «Каюм Насыйриның тәрҗемәи хәле хакында кайбер мәгълүматлар» һ. б.) басылган.

# Галим Акчурин
## Нәселе

Фәһми Галим улы Акчурин (1923, Кызылъяр — ?), Казан шәһәр азык-төлек сәүдәсенең 19нчы куст директоры, 1945 елда репрессиягә эләккән
    Тимур Фәһми улы Акчурин, юридик фәннәр кандидаты, ТР атказанган укытучысы.
    Ирек Фәһми улы Акчурин, йөзү буенча спорт мастеры.
Җәвит Галим улы Акчурин (1930-2018), фотожурналист, КФУ доценты, ТР атказанган мәдәният хезмәткәре.
    Гадел Җәвит улы Акчурин, КФУ доценты, физика-математика фәннәре кандидаты.
# Адамув-Весь

һәм
Адамув-Весь — Польшаның Мазовия воеводалыгы Радзеёвице гминасында урнашкан авыл.

# Адамув-Весь
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Нәриман (шәһәр)

Нариман (рус. Нариманов) — Россия Федерациясенең Әстерхан өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 11 334 кеше (2014).

# Нәриман (шәһәр)
## Сәгать поясы

Нариман Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Нәриман (шәһәр)
## Тарих

Шәһәр тибындагы бистә статусын 1967 елдан, шәһәр статусын 1984 елдан башлап йөртә.

# Нәриман (шәһәр)
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (74,7%), казакълар (13,3%), төрекләр (3,3%), татарлар (2,1%), украиннар (1,1%).
# Устынь

Устынь — Россия территориясеннән ага торган елга. Мәскәү өлкәсе, Рязань өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 36 км.

# Устынь
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010102012110000024626
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110002462
* Бассейн коды — 09.01.01.020
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Завидавка (Горацкий районы)

Завидавка (белар. Завідаўка) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.

# Завидавка (Горацкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# HD62251

HD62251 — Корма йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Айһанкөй (Кулп)

Айһанкөй (төр. Ayhanköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Кулп илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (2511) Паттерсон

(2511) Паттерсон (лат. Patterson) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2511) Паттерсон
## Тарихы

1980 елның 11 июнендә Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 LM» саналган.
# Ляжайка

Ляжайка (белар. Ляжайка) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.

# Ляжайка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# DEPDC7

DEPDC7 (ингл. DEP domain containing 7) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Русаковичы (Пухавицкий районы)

Русаковичы (белар. Русаковічы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Пухавицкий районында урнашкан авыл.

# Русаковичы (Пухавицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Кече Лосёвая

Кече Лосёвая — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Кече Мег-Тыг-Еган елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Кече Лосёвая
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011000112115200038804
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203880
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Турбаслы сөйләше

Турбаслы сөйләше — татар теленең урта диалектына караган сөйләш. Үз атамасын Башкортстанның Иглин районы Турбаслы авылы исеменнән ала.

# Турбаслы сөйләше
## Таралышы

Бу сөйләштә Уфадан көнчыгышка таба урнашкан Иглин районында яшәгән татарлар һәм башкортлар сөйләшә. Иглин районында турбаслы сөйләшендә Турбаслы, Иске Юрмаш, Бибакты, Әмит, Орынды, Карамалы Акбирде авылларында сөйләшәләр. Бу авыллар һәрвакыт татар авыллары гына булып саналган. Турбаслы сүзе мари һәм чуашчадан (’ (чув. турпас, мар. турпаш ‘йомычка’) 'йомычкалы' дигәнне аңлата.

# Турбаслы сөйләше
## Үзенчәлекләре

Турбаслы авылында туып-үскән Рифгать Әхмәтьянов фәнни әйләнешкә татар теленең турбаслы сөйләшен кертеп җибәргән. Бу сөйләш татар теленең урта диалекты сузык һәм тартык авазлары системасы белән характерлана, ягъни аңа җ-лаштыру, татар әдәби телендәге кебек алгы телле [ч], [с], [з] куллану хас.
Шуның белән бергә, Уфа тирәсендәге җирләр алган мишәрләрнең дә сөйләш формалашуда катнашуын да билгеләп үтәргә кирәк. Бу сөйләшне формалаштыруда Татарстанның Тау ягындагы татарлар (XVIII йөздә), татар\-мишәрләр катнашкан.
Үзенчәлекләрдән [ң] урынына ңг, ңғ (йаңга, миңгә), [с] урынына [ч]: қычқыч, бачқыч куллану, шулай ук сөйләшкә Көньяк Башкортстанда таралган сөйләшләр үзенчәлекләре хас.
Сөйләшнең үзенчәлеге булып Тау ягы сөйләшләрендәге кебек хәзерге заман формасында а -п җата (қайтып җата ‘кайта’, җөгөрөп җаталар, уқып җаталар (балалар) классларында) аналитик формасын актив куллану да тора.
# Казчина деле Доне (Лоди)

һәм
Казчина деле Доне — Италиянең Ломбардия төбәге Турано-Лодиджано өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина деле Доне (Лоди)
## Географиясе

Казчина деле Доне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казчина деле Доне (Лоди)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.