yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Исмәгыйль Гайфетдинов

Исмәгыйль Гайфетдинов, Исмәгыйль Җәләлетдин (Җәләли) улы Гайфетдинов (1905 елның 18 сентябре, РИ, Казан губернасы, Чистай өязе, Ерыклы волосте, Ерыклы ― билгесез) ― Бөек Ватан сугышында катнашкан хуҗалык-фирка эшлеклесе, Алабуга (1937-1940) һәм Азнакай (1949-1954) районнары партия оешмаларын җитәкләгән. .

# Исмәгыйль Гайфетдинов
## Тәрҗемәи хәле

1905 елның 18 сентябрендә Казан губернасының Чистай өязе Ерыклы волосте (Татарстанның хәзерге Яңа Чишмә районы) Ерыклы авылында туган. 1921 елның июленә кадәр Ерыклы авылында әтисенең хуҗалыгында игенчелек белән шөгыльләнә.

# Исмәгыйль Гайфетдинов
## Хезмәт юлы

1921 елның июленнән 1923 елның мартына кадәр Новгород шәһәрендә тимер юлда кара эшче булып эшли.
1923 елның мартыннан 1924 елның апреленә кадәр – Новгород өлкәсе Чудово бистәсе «Восстание» пыяла заводы эшчесе.
1924 елның апреленнән 1925 елның декабренә кадәр – Ижау леспромхозы эшчесе.
1925 елның декабреннән 1926 елның июленә кадәр – ТАССР Чистай кантоны Ерыклы волосте Ерыклы авылында әтисенең хуҗалыгында эшли.
1926-1928 елларда Чистайда район партия-совет мәктәбендә укый.
1928 елның маеннан 1930 елның маена кадәр – ВЛКСМның Чистай кантоны Каргалы волость комитеты секретаре.
1930 елның маеннан декабренә кадәр – яшь пионерларның Чистай кантон балалар бюросы рәисе.
1931-1933 елларда Казан авыл хуҗалыгы институтында укый.
1933 елның апреленнән 1935 елның февраленә кадәр – ТАССР Ютазы районы Ютазы МТСы сәяси бүлеге башлыгы ярдәмчесе.
1935 елның февраленнән 1936 елның маена кадәр – ВЛКСМның Ютазы район комитеты секретаре.
1936 елның маеннан 1937 елның маена кадәр – ВКП(б)ның Әлмәт район комитеты 2нче секретаре.
1937 елның маеннан 1940 елның февраленә кадәр – ВКП(б)ның Алабуга район комитеты беренче секретаре.
1940 елның февраленнән 1946 елның августына кадәр Кызыл Гаскәрдә хәрби хезмәттә була, 28нче армия составында Бөек Ватан сугышы фронтларында катнаша, гвардия майоры.
1946 елның октябреннән 1947 елның октябренә кадәр – Кызыл Хач җәмгыятенең Татарстан өлкә комитеты рәисе.
1947-1949 елларда – ВКП(б)ның Татарстан өлкә комитеты инструкторы.
1949 елның гыйнварыннан 1954 елның июленә кадәр – ВКП(б)ның (1952 елдан ― КПССның) Азнакай район комитеты беренче секретаре.
* И. Гайфетдиновка, район җитәкчеләреннән беренче булып, районда авыл хуҗалыгын гына түгел, нефть сәнәгатен дә үстерү өстендә эшләргә туры килә. Район 1952 елның апреленнән 1953 елның апреленә кадәр Чистай, аннары Бөгелмә өлкәләренә керә. Район комитеты – өлкә, өлкә комитеты – Татарстан край комитетына буйсынаГ. Хисамиева, культурология кандидаты

# Исмәгыйль Гайфетдинов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 1942 – «Сугышчан хезмәтләре өчен» медале
* 1943 – 2нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены
* 1944 – Кызыл Йолдыз районы
* 1950 – Хезмәт Кызыл Байрагы ордены
* «Кавказ оборонасы өчен» медале
* «1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Алманияне җиңгән өчен» медале
# Эмҗелли (Сарыгөл)

Эмҗелли (төр. Emcelli) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Сарыгөл илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Совья

Совья (фр. Sauviat) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
# Эмирлерьениҗеси (Муданья)

Эмирлерьениҗеси (төр. Emirleryenicesi) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Муданья илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Каза Балугани (Модена)

Каза Балугани — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Кастельветро-ди-Модены өязендә урнашкан торак пункт.

# Каза Балугани (Модена)
## Географиясе

Каза Балугани Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Каза Балугани (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мольвисар

Мольвисар (исп. Molvízar) — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Мольвисар
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 21,47 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 241 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Девина

Девина — Словениянең Словенська Бистриця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Девина
## Географиясе

Мәйданы — 1,45 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 302,6 метр биеклектә урнашкан.
# Лаатре күла

Лаатре күла (эст. Laatre küla) — Эстониянең Вильяндимаа өязендә урнашкан авыл.
# Өмербей (Муданья)

Өмербей (төр. Ömerbey) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Муданья илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# IC 1110

IC 1110 — Кече Җидегән йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 1110
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1110, 2MASX J15120513+6721459, UGC 9773, MCG+11-19-001, PGC 54265, 2MFGC 12300, K73 666, Z 318-22, Z 319-4, Z 1511.5+6733, UZC J151205.0+672146, LEDA 54265 һәм Gaia DR2 1645470935387793536 буларак та сурәтләнә.
# Җасталап (Алматы өлкәсе)

Җасталап (каз. Жасталап) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Җасталап (Алматы өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Тромбки (Гарволинский повяты)

һәм
Тромбки — Польшаның Мазовия воеводалыгы Пилява гминасында урнашкан авыл.

# Тромбки (Гарволинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бырзица

Бырзица — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. Провадия җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Бырзица
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 65 метр биеклектә урнашкан.
# (1926) Демидделер

(1926) Демидделер (лат. Demiddelaer) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1926) Демидделер
## Тарихы

1935 елның 2 маенда Эжен Дельпорт тарафыннан Уккел обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1935 JA» саналган.
# Акһарем (Орһангази)

Акһарем (төр. Akharem) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Орһангази илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бизәр

Бизәр (Баяска) — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь краеның төньягы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Төй елгасының уң ярыннан 119 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.

# Бизәр
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Нязепетровск гидротөененнән Павловск гидротөененә чаклы Әй елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010201112111100022821
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111102282
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# 980-еллар (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
XII гасыр (б. э. к.) — XI гасыр (б. э. к.) — X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
980-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 989 елда башланган һәм б. э. к. 980 елда тәмамланган унъеллык.
# Кефалогематома

Кефалогематома — баш сөягенең гөмбәз өслеге астына кан йөгерү.
Бу— җитдирәк травма. Баш сөяге белән сөякнең өске катлавындагы тоташтыргыч тукымаларның тышчасы арасында кан сауганда күзәтелә. Гадәттә, бала С туганда баланың сөяк өслегендәге кан тамырлары шартлаганда очрый. Кан агып сөяк өслеген сөяктән куптара һәм, кан тулып, «капчык» ясала.
Шул ук вакытта шеш сөяк ялганган җөйләрдән читкә чыга алмый, чөнки сөяк өслеге бу җөйләр белән бик нык тоташкан. Катлауланмаганда кефалогематоманы дәваламыйлар, баланы яхшы итеп тәрбияләү, өзлегүләрдән са клау, чиста тоту да җитә. Кайчак беренче көннәрдә шеш тиз үсеп китә, бу вакытта аңа суык куярга кирәк. Әгәр үлекләсә, аны абсцессны чистарткан кебек, операция ясап, үлеген чыгаралар. Табиблар сабыйга антибиотиклар билгеләргә мөмкин.
Артык тиз бәбиләү, бала табучы ананың тар очалы булуы һәм хатын-кызның беренче баланы олы яшьтә табуы еш кына травмалар барлыкка килүгә сәбәп булып тора.
# Фудзи (Сидзуока)

Фудзи (яп. 富士市) — Япония дәүләтенең Сидзуока префектурасында урнашкан шәһәр.

# Фудзи (Сидзуока)
## Тарихы

Фудзи шәһәре 1966 елның 1 ноябрендә шәһәр статусын ала.

# Фудзи (Сидзуока)
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 237279 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 1108 кеше тәшкил иткән.

# Фудзи (Сидзуока)
## Географиясе

Шәһәр территориясе 214.10 км² тәшкил итә.

# Фудзи (Сидзуока)
## Кардәш шәһәрләр

* Оушенсайд, Америка Кушма Штатлары
* Сидзукуиси, Япония (1 ноябрь 2013)
* Цзясин, Кытай
# Сезимбра

Сезимбра (порт. Sesimbra) — Португалиядә урнашкан шәһәр, Сетубал округына карый торган шул ук исемдәге муниципалитет үзәге.

# Сезимбра
## Тарихы

Шәһәр 1201 елда нигезләнгән. 1936 елдан алып 1976 елга кадәр Португалиянең тарихи Эштремадура провинциясенә караган.

# Сезимбра
## Географиясе

Мәйданы — 196 км², 195,72 ± 0,00999999999999 км². Муниципалитет составына Сантьягу, Каштелу һәм Кинта-ду-Конде фрегезияләре керә.
# Тужиство

Тужиство — Польшаның Люблин воеводалыгы Адамув гминасында урнашкан авыл.

# Тужиство
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Фескам

Фескам (фр. Fescamps) — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
# 676 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 676 — Милади тәкъвим буенча VII гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 676 — безнең эрага кадәр VII гасырга кергән ел.
* 676 — сан.
# Сипахилер (Эгирдир)

Сипахилер (төр. Sipahiler) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Ыспарта иле Эгирдир илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (6775) Giorgini

(6775) Giorgini (лат. Giorgini) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6775) Giorgini
## Тарихы

1989 елның 5 апрелендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 GJ» саналган.
# Магнет-Коув (Арканзас)

Магнет-Коув — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Магнет-Коув (Арканзас)
## Географиясе

Магнет-Коув халык санын алу урыны мәйданы — 2,07 квадрат миль, 0,025346 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 518 метр биеклектә урнашкан.
# Рудно (Кральево)

Рудно (серб. Рудно ) — Сербиянең Рашка округы Кралево җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Рудно (Кральево)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1057 метр биеклектә урнашкан.

# Рудно (Кральево)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Грязнуха (Көнгера кушылдыгы)

Грязнуха — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае , Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Көнгер елгасының уң ярыннан 10 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.

# Грязнуха (Көнгера кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100812111100013545
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111101354
* Бассейн коды — 10.01.01.008
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Паруа-сюр-Со

Паруа-сюр-Со (фр. Paroy-sur-Saulx) — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Дембина (Гнезненский повяты)

Дембина — Польшаның Великопольское воеводалыгы Витково гминасында урнашкан авыл.

# Дембина (Гнезненский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вилла-Панчо (Техас)

Вилла-Панчо — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Вилла-Панчо (Техас)
## Географиясе

Вилла-Панчо халык санын алу урыны мәйданы — 0,718786 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 4 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Икизолук (Сеетгази)

Икизолук (төр. İkizoluk) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сеетгази илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Пакаве

Пакаве — Польшаның Великопольское воеводалыгы Вронки гминасында урнашкан авыл.

# Пакаве
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Плеханы

Плеханы (белар. Плеханы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.

# Плеханы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Александрова (Валожынский районы)

Александрова (белар. Александрова) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Валожынский районында урнашкан авыл.

# Александрова (Валожынский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# 86 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 86 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) — I гасыр — II гасыр — III гасыр :
Хронологик таблица :
86 (сиксән алтынчы) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча якшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 86 елы, I меңьеллыкның 86 елы, I гасырның 86 елы, I гасырның 9 унъеллыгының 6 елы, 80 елларның 7 елы. 86 елдан бирле 1938 ел үтте.

# 86 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:86 елда туганнар

# 86 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:86 елда вафатлар
# Хвашчова (Лепельский районы)

Хвашчова (белар. Хвашчова) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лепельский районында урнашкан авыл.

# Хвашчова (Лепельский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Кече Салтык

Кече Салтык — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422812.

# Кече Салтык
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.8 °C | -10.8 °C | -5.7 °C | 4.6 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.6 °C | -10 °C | 4.1 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
# FAM237A

FAM237A (ингл. Family with sequence similarity 237 member A) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Хайран (Акдагмадени)

Хайран (төр. Hayran) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Акдагмадени илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Яневице

һәм
Яневице — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Славно гминаcында урнашкан авыл.

# Яневице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гобера (Тренто)

Гобера — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Каналь-Сан-Бово өязендә урнашкан торак пункт.

# Гобера (Тренто)
## Географиясе

Гобера Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Гобера (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# COPZ1

COPZ1 (ингл. COPI coat complex subunit zeta 1 һәм Coatomer subunit zeta-1) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Роса Мария Торес Охеда, Фраксион ла Палма (Кортазар)

Роса Мария Торес Охеда, Фраксион ла Палма — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Кортасар муниципалитеты составына керә.

# Роса Мария Торес Охеда, Фраксион ла Палма (Кортазар)
## Географиясе

Роса Мария Торес Охеда, Фраксион ла Палма Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Роса Мария Торес Охеда, Фраксион ла Палма (Кортазар)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Роса Мария Торес Охеда, Фраксион ла Палма (Кортазар)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# NGC 5956

NGC 5956 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5956
## Тарихы

Әлеге галактика 1865 елда Алмания астрономы Heinrich d'Arrest тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ди-Бек (Колорадо)

Ди-Бек — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Ди-Бек (Колорадо)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1880 елда нигезләнгән.

# Ди-Бек (Колорадо)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 11,206531 км², 11,234716 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1509 метр биеклектә урнашкан.
# Цона И. Н. И. - П. И. П. Конзортиле (Торино)

Цона И. Н. И. - П. И. П. Конзортиле — Италиянең Пьемонт төбәге Кастелламонте өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона И. Н. И. - П. И. П. Конзортиле (Торино)
## Географиясе

Цона И. Н. И. - П. И. П. Конзортиле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Цона И. Н. И. - П. И. П. Конзортиле (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ышаныч (газета)

* Татар матбугаты порталы
Ышаныч – татар телендә Башкортстанның Аскын районында нәшер ителүче иҗтимагый — сәяси басма. Атнага ике тапкыр чыга. русча «Аскинская новь», башк. «Йәнтөйәк» гәҗитләре чыгып килә.

# Ышаныч (газета)
## Төп темалар

Башкортстанның төньягы һәм районның иҗтимагый, мәдәни тормышы, күренекле якташлары турында мәкаләләр, сугыш һәм хезмәт ветераннарын, эш кешеләрен хөрмәтләү. Гәҗит төрле катлау укучыга исәпләнгән. Реклама да басыла.

# Ышаныч (газета)
## Тарих

1931 елның 7 ноябренда чыккан беренче татарча гәҗит «Колхозчы» кулдан язылып, стеклографта 150 данәдә җыела. Беренче мөхәррире һәм оештыручысы Әхнәф Кирәев (Кирәй Мәргән) була.
Гәҗит берничә тапкыр исемен алыштыра: «Социализм юлы», «Коммунизм юлы», «Ышаныч».
Башка районнардан аермалы буларак, Аскын районында татарча һәм русча район гәҗитләре аерым мөстәкыйль гәҗитләр булып чыга, бер-берсенең дубляжы булмый.
2002 елдан башк. «Йәнтөйәк» гәҗите чыга башлый.

# Ышаныч (газета)
## Мөхәррирләр

* Кирәй Мәргән
* А.Е.Симаков (сугыштан соң)
* С.В.Смольников (1960 елларда)
* Ә.Ә.Әсраров
* Г.З.Гимазов
* М.С.Ситдыйков
* Ә.М.Әюпов
* Р.Х.Сәлимгәрәев

# Ышаныч (газета)
## Бүләкләре

* 2007 – Бөтенрусия «Агро-СМИ» конкурсы дипломы
* 2013 — «Матбугатның алтын фонды» («Золотой фонд прессы») тамгасы иясе.
# 300 ел

1 меңьеллык :
I гасыр — II гасыр — III гасыр — IV гасыр — V гасыр :
Хронологик таблица :
300 (өч йөзенче) ел — кәбисә ел, юлиан тәкъвим буенча дүшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 300 елы, I меңьеллыкның 300 елы, III гасырның 100 елы, III гасырның 10 унъеллыгының 10 елы, 300 елларның 1 елы. 300 елдан бирле 1724 ел үтте.

# 300 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:300 елда туганнар

# 300 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:300 елда вафатлар
# Исток (гмина Нарва)

Исток — Польшаның Подлясье воеводалыгы Нарев гминасында урнашкан авыл.

# Исток (гмина Нарва)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# GSC3260-162

GSC3260-162 — Кассиопея йолдызлыгында урнашкан ApSr һәм A P SR спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (1084) Тамарива

(1084) Тамарива (лат. Tamariwa) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1084) Тамарива
## Тарихы

1926 елның 12 февралендә Белявский С. И. тарафыннан Кырым (Симеиз) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1926 CC» саналган.
# Горнате Супериоре (Варезе)

Горнате Супериоре — Италиянең Ломбардия төбәге Кастильоне-Олона өязендә урнашкан торак пункт.

# Горнате Супериоре (Варезе)
## Географиясе

Горнате Супериоре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Горнате Супериоре (Варезе)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Баулы туган якны өйрәнү музее

* Мәдәният порталы
Баулы туган якны өйрәнү музее (рус. Бавлинский краеведческий музей) — Татарстанның Баулы шәһәрендә урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). Шәһәр һәм район тарихы белән таныштыра.

# Баулы туган якны өйрәнү музее
## Филиалы

* Фәнис Яруллин музее (Кызылъяр)

# Баулы туган якны өйрәнү музее
## Тарих

1986 елның 9 гыйнварында җәмәгать башлангычында оештырыла. Музей оештыру эшендә фирка район комитеты сәркатибе Әнсәл Мирза улы Рәхмәнкулов башлап йөри. Музейның беренче директоры — Рәисә Михаил кызы Нурисламова. 1990 елның сентябреннән — ТАССР Дәүләт музее филиалы. 2011 елның гыйнварыннан — муниципаль бюджет оешмасы.

# Баулы туган якны өйрәнү музее
## Экспонатлар

Мәйданы — 420 кв. м. Музей фондында 16 882 (11 162 төп һәм 5 720 ярдәмче фондта) саклау берәмлеге. 1996 елга кадәр музейда вакытлы күргәзмәләр генә эшли. 1996 елда шәһәр һәм район тарихын ачып бирә торган төп экспозиция — «Баулы – минем туган як» экспозициясе ачыла. Экспозициядә татар, рус, чуаш, удмурт халкының көнкүреш әйберләре куелган. 1997 елда «Безнең төбәк табигате» экспозициясе ачыла. Район җирлегендә яшәүче хайваннар һәм кошларның токсидермик фигуралары урнаштырылган. Районда нефть табу һәм аны үзләштерү еллары яктыртыла. Якташлар — Советлар Берлеге Каһарманнары Ф. З. Шәрипов, И. Д. Зиновьев, Г. П. Евсеев турында мәгълүмат тупланган. Музей каршында «Тарих битләре». «Почемучка», «Сударушка» клублары эшли.

# Баулы туган якны өйрәнү музее
## Экскурсияләр

* Баулыга нигез салыну тарихы
* Төбәк халкының мәдәнияте
* Район 1941-1945 елларда
* Баулы нефте тарихы
* Туган як табигате