yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# (15996) 1998 YC12

(15996) 1998 YC12 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15996) 1998 YC12
## Тарихы

1998 елның 27 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 YC12» саналган.
# Роберт Көрл

Роберт Көрл (23 август 1933(1933-08-23), Элис, Техас, Америка Кушма Штатлары — 3 июль 2022(2022-07-03) (88 яшь), Хьюстон, Техас, Америка Кушма Штатлары) — химик, университет профессоры (Америка Кушма Штатлары). Физика өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1996).
# Столенжин

Столенжин — Польшаның Великопольское воеводалыгы Вапно гминасында урнашкан авыл.

# Столенжин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ремеревиль

Ремеревиль (фр. Réméréville) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Ремеревиль
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13,46 км².
# Мөслим җәмигъ мәчете

Мөслим җәмигъ мәчете — Татарстанның Мөслим районы үзәге Мөслим авылында урнашкан мөселманнар гыйбадәтханәсе, Аллаһ йорты, районның үзәк (җәмигъ) мәчете. Татарстан мөселманнары Диния нәзарәте карамагында. 2017 елның 18 августында ачылган. Адресы: 423970 ТР Мөслим районы Мөслим авылы, Пушкин урамы, 92нче Б йорт.
Районның имам-мөхтәсибе:
* 2017 елның 18 августыннан 2019 елның 15 февраленә кадәр) — Венер (Габделкәрим) хәзрәт Моратов (Түбән Кама җәмигъ мәчетеннән күчеп килгән, тумышы белән Минзәлә районы Аю авылыннан).
* 2019 елның 22 февраленнән — Расих хәзрәт Каюмов (Элемтә авылы мәчетенең имам-хатыйбы).

# Мөслим җәмигъ мәчете
## Тарих

2015 елның 11 сентябрендә Мөслимнең өченче мәчете төзелешендә беренче нигез ташы салына. Тантанада ТР мөфтие урынбасары Рөстәм Хәйруллин катнаша.
2016 елның 15 октябрендә мәчеткә айлы манара куела.
2017 елның 18 августында мәчет ачыла, беренче азан әйтелә, беренче җомга намазы укыла. Татарстан мөселманнары Диния нәзарәте вәкиле буларак, Татарстанның баш казые Җәлил хәзрәт Фазлыев, шулай ук Казанның Идел буе һәм Вахитов районнары имам-мөхтәсибе (2017 елның августына кадәр Түбән Кама имам-мөхтәсибе, тумышы белән Сарман авылыннан) Йосыф хәзрәт Дәүләтшин һ.б. катнаша.

# Мөслим җәмигъ мәчете
## Бина

Бер манаралы, ике яруслы мәчет. Манарасы 30 м биеклектә, мәйданы ~800 м². Мәчеттә ирләр һәм хатын-кызлар өчен аерым ике намаз (гыйбадәт) залы, яңа технологияләр буенча эшләнгән интерактив китапханә һәм музей, өч уку бүлмәсе, ашханә, имам-хатыйб бүлмәсе, никах һәм балага исем кушу тантаналары өчен махсус зал һ.б. бүлмәләр бар. Бер меңгә якын кешене сыйдыра. Идәненә 700 мең сумлык келәм җәелгән.

# Мөслим җәмигъ мәчете
## Кызыклы факт

Җәмигъ мәчете халык телендә «Аэропорт мәчете» дип йөртелә, чөнки мәчет төзелгән урында элек Мөслим аэропорты булып, Казанга, Бөгелмәгә, Сарманга, Минзәләгә, Актанышка Ан-2, аннары Ил-14 очкычлары көненә икешәр рейс ясап, әйләнеп кайта торган була.
# Мартиненго (Алесандрия)

Мартиненго — Италиянең Пьемонт төбәге Габьяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Мартиненго (Алесандрия)
## Географиясе

Мартиненго Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Мартиненго (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гашловице

Гашловице (чех. Hašlovice) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Ветршни районында урнашкан авыл.

# Гашловице
## Географиясе

Мәйданы — 4,739 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Гашловице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Гашловице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Гашловице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 117 |
| 1880 | 108 |
| 1890 | 108 |
| 1900 | 91 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 133 |
| 1921 | 153 |
| 1930 | 165 |
| 1950 | 79 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 97 |
| 1970 | 92 |
| 1980 | 61 |
| 1991 | 31 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 38 |
| 2011 | 30 |
| 2021 | 45 |
# Сора (Ковжа кушылдыгы)

Сора (Зур Сорка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ковжа елгасының уң ярыннан 47 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.

# Сора (Ковжа кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Шексна елгасыинештән Шекснинск ГЭС-ына чаклы, Аккүлде (Вологда өлкәсе ) керетеп. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы елгалары бассейндары, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010200312110000008568
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110000856
* Бассейн коды — 08.01.02.003
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Фокси (Тренто)

Фокси — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Валларса өязендә урнашкан торак пункт.

# Фокси (Тренто)
## Географиясе

Фокси Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Фокси (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шыхлар (Сабирабад)

Шыхлар (әзери. Şıxlar) — Әзербайҗанның Сабирабад районына караган авыл.
# Каменистая (Чангыль-Кы кушылдыгы)

Каменистая — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чангыль-Кы елгасының уң ярыннан 14 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.

# Каменистая (Чангыль-Кы кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000112115300068896
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306889
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Стенеги (Тренто)

Стенеги — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Бедолло өязендә урнашкан торак пункт.

# Стенеги (Тренто)
## Географиясе

Стенеги Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Стенеги (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Хызарбашы (Ладик)

Хызарбашы (төр. Hızarbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Ладик илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Дедебагы (Генч)

Дедебагы (төр. Dedebağı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Генч илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Азатлык сыны

Азатлык сыны (ингл. Statue of Liberty, тулы исеме — Дөньяны яктыртучы азатлык, ингл. Liberty Enlightening the World) — АКШның иң мәшһүр сыны, шулай ук «Нью-Йорк һәм АКШ символы», «Азатлык һәм демократия символы» дип атала. Америка инкыйлабының йөзьеллыгына Франциядән бүләк булып бирелгән. 1886 елның 28 октябрендә аны АКШ президенты Гровер Кливленд ача.
Азатлык сыны Нью-Йоркның Азатлык утравында, Манхэттеннан 3 км ераклыкта урнаша. 1956 елга кадәр «Бедлоу утравы» дип аталган.
Сында хатын бер кулы белән чырак, икенчесендә скрижаль (китап) тота. Китапта «JULY IV MDCCLXXVI» («1776 елның 4 июле»), Бәйсезлек декларациясен имзалаган көн.
Җирдән чыракка кадәр биеклек 93 метрны тәшкил итә.
Шулай ук Парижда дүрт, Кольмарда, Токиода, Ригада берешәр Азатлык сыннары бар.
# Сарылы Хәштаб

Сарылы Хәштаб (әзери. Sarılı Xəştab) — Әзербайҗанның Зәнгилан районына караган авыл.
# Малыя Бясяды

Малыя Бясяды (белар. Малыя Бясяды) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Лагойский районында урнашкан авыл.

# Малыя Бясяды
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Сан-Исидоро (Донья-Ана округы, Нью-Мексико)

Сан-Исидоро — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Сан-Исидоро (Донья-Ана округы, Нью-Мексико)
## Географиясе

Сан-Исидоро халык санын алу урыны мәйданы — 6,850701 км², 6,850712 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3911 Фут биеклектә урнашкан.
# Смолевцы

Смолевцы (белар. Смолеўцы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.

# Смолевцы
## Тарихы

1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Новы Пагост гминасы составында авыл.

# Смолевцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.

# Смолевцы
## Халык саны

* 1921 елда авылда 98 кеше, 19 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 119 кеше, 17 хуҗалык исәпләнгән.
# Каналело

Каналело — Италиянең Калабрия төбәге Ферруццано өязендә урнашкан торак пункт.

# Каналело
## Географиясе

Каналело Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Каналело
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Понор (коммуна)

Понор — Румыниянең Алба жудецында урнашкан коммуна.

# Понор (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 62,16 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 869 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Понор, Дупе-Дял (Понор, Алба), Джоджел, Мекерешть, Вале-ин-Жос һәм Валя-Букурулуй авыллары урнашкан.
# Актүбек (Аягүз районы)

Актүбек (каз. Ақтүбек) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Актүбек (Аягүз районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Сол Сугульда-Чор

Cол Сугульда-Чор — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сугульда-Чор елгасының сул ярыннан 21 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.

# Сол Сугульда-Чор
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000112115300064119
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306411
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Мехово (Каменский повяты)

Мехово — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Гольчево гминаcында урнашкан авыл.

# Мехово (Каменский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Залесе (Монецкий повяты)

Залесе — Польшаның Подлясье воеводалыгы Моньки гминасында урнашкан авыл.

# Залесе (Монецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Цирквице (Кутна Гора)

Цирквице (чех. Církvice) — Чехиянең Урта Чехия крае Кутна-Гора һәм Q89884964? районында урнашкан авыл.

# Цирквице (Кутна Гора)
## Географиясе

Мәйданы — 10,128729 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 214 ± 1 метр һәм 214 метр биеклектә урнашкан.

# Цирквице (Кутна Гора)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Цирквице (Кутна Гора)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Цирквице (Кутна Гора)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1349 |
| 1880 | 1355 |
| 1890 | 1347 |
| 1900 | 1418 |
| 1910 | 1367 |
| 1921 | 1332 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 1231 |
| 1950 | 1079 |
| 1961 | 1185 |
| 1970 | 1170 |
| 1980 | 1099 |
| 1991 | 1073 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 1151 |
| 2014 | 1231 |
| 2016 | 1243 |
| 2017 | 1257 |
| 2018 | 1287 |
| 2019 | 1331 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 1319 |
| 2021 | 1328 |
| 2021 | 1258 |
| 2022 | 1311 |
| 2023 | 1344 |
| 2024 | 1337 |
# Уарини

Уарини — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Амазонас штатына карый.

# Уарини
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 10 246,237 км².
# Казе Казтелацо (Трапани)

Казе Казтелацо — Италиянең Сицилия төбәге Трапани өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Казтелацо (Трапани)
## Географиясе

Казе Казтелацо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казе Казтелацо (Трапани)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мид-Велли (Калифорния)

Мид-Велли — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Мид-Велли (Калифорния)
## Географиясе

Мид-Велли халык санын алу урыны мәйданы — 49,424981 км², 49,647836 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1663 Фут биеклектә урнашкан.
# Рембув (Пиньчовский повяты)

Рембув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Кийе гминасында урнашкан авыл.

# Рембув (Пиньчовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сюси (Болцано)

Сюси — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Кастельротто өязендә урнашкан торак пункт.

# Сюси (Болцано)
## Географиясе

Сюси Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сюси (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Таскодык (Бәйдебек районы)

Таскодык (каз. Тасқұдық) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Таскодык (Бәйдебек районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Канстанполле

Канстанполле (белар. Канстанполле) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.

# Канстанполле
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Казмаҗа (Османие)

Казмаҗа (төр. Kazmaca) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Османие иле Османие илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Яңа Хаҗи

Яңа Хаҗи — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452944, ОКАТО коды — 80237812003.

# Яңа Хаҗи
## Авыл белән бәйле шәхесләр

* Мөсанниф Яһүдин
* Эсфир Яһудин
* Эсфир Яһудин (1949―2022), татар язучысы, драматург.
# Папатья (Пазар)

Папатья (төр. Papatya) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Пазар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Охтин арагонит мәгарәсе

Охтин арагонит мәгарәсе (словак. Ochtinská aragonitová jaskyňa, маҗар. Martonházi-aragonitbarlang) — Словакиядәге арагонит мәгарәсе. Арагонит (Арагон сүзеннән - Испаниянең бер төбәге) - минераль, кальций карбонатның табигый полиморфларының берсе (CaCO3).

# Охтин арагонит мәгарәсе
## Тасвирлау

Дөньяда әлегә кадәр өч арагонит мәгарәсе ачылган. Milky Way Hall дип аталган мәгарәнең төп җәлеп итү урыны, ак ботаклар һәм арагонит кластерлары Сөт юлындагы йолдызлар кебек балкып тора. Мәгарә 1954-нче елда Мартин Кангар һәм Джири Просек тарафыннан ачылган һәм 1972-нче елда халыкка ачылган. Словакия Карстының башка мәгарәләре белән беррәттән, ул ЮНЕСКО Бөтендөнья мирасы исемлегенә Агтелек Карст һәм Словакия Карст мәгарәләренең өлеше буларак кертелгән.
Мәгарә Словакиянең көньяк өлешендә урнашкан. Охтин арагонит мәгарәсе 1954 елда ачылган. Ул туристлар өчен 1971 елдан бирле ачык. Килүчеләр өчен хәзерге маршрут озынлыгы 230 м. Бөтендөнья мирасы исемлегенә кертелгән. Мәгарәнең гомуми озынлыгы 300 м, һава температурасы +7.2 ° дан +7,8 º C га кадәр. Мәгарәгә экскурсия 30 минут дәвам итә. Мәгарә түшәме уникаль арагонит формалары белән бизәлгән.
# Тәңерберген Җайлыбаев авылы

Тәңерберген Җайлыбаев авылы (каз. Тәңірберген Жайлыбаев ауылы) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Тәңерберген Җайлыбаев авылы
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Носи-Понятки

Носи-Понятки — Польшаның Мазовия воеводалыгы Мщонув гминасында урнашкан авыл.

# Носи-Понятки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (11664) Kashiwagi

(11664) Kashiwagi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11664) Kashiwagi
## Тарихы

1997 елның 4 апрелендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 GX24» саналган.
# Санта-Мария (Обидуш)

Санта-Мария — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. Santa Maria, São Pedro e Sobral da Lagoa муниципалитетына карый.

# Санта-Мария (Обидуш)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Салуель

Салуель (фр. Salouël) — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
# Тумыштагы ретиношизис

Тумыштагы ретиношизис ике яклы макулопатия белән бергә 50% пациентта периферияле ретиношизис белән сыйфатлана. Төп кимчелек Мюллер күзәнәкләрендә урнаша, бу челтәркатлауның нерв җепселләре катламы калган сенсорлы өлешеннән аерылуына китерә. Монда тумыштагы ретиношизисның булдырылганнан (картлык) аермасы да, ансында аерылу тышкы тоташтыргыч катлам дәрәҗәсендә барлыкка килә.
1. Нәселдәнлек төре — RS1 гены җәлеп ителү белән Х-хромосома белән бәйле.
2. 5 һәм 10 яшь арасында макулопатия өчен уку кыенлыгы белән билгеләнә. Чир сирәгрәк иртә балачакта кылыйлык яки нистагм белән үскән периферия ретиношизисы белән бергә була, пыяласыман җисемгә еш кан савулар белән.
3. Фовеаль шизис радиаль сырлар сыман («велосипед тәгәрмәче») (рәс. 18.27а) нәфис кистасыман аралыклар булу белән сыйфатлана, кызылсыз яктылыкта тикшергәндә яхшырак күренә. Вакыт белән радиаль җыерчыклар чагылганлыгы кимеп нәтиҗәсендә тупас фовеаль рефлекс калдыра.
4. Периферия шизисы күбесенчә аскы чигә квадрантын зарарлый. Шизис киңәйми, ләкин түбәндәге икенчел үзгәрешләргә дучар була ала.
* Эчке чик мембранасы һәм нерв җепселләре катламыннан торган эчке катламда оваль кимчелекләр үсә ала (рәс. 18.276).
* Аерым очракларда кимчелекләр кушыла ала, нәтиҗәсендә челтәркатлау тамырлары пыяласыман җисемдә ирекле урнаша («витреаль вәл») (рәс. 18.27в).
* Тыгылган һәм аерым тамырлардан торган периферияле агачсыман зарарлану (рәс. 18.27г).
* Башка симптомнарга борын ягына челтәркатлау тамырлары сузылу, челтәркатлау таплары, субретиналь экссудатлар һәм тамырлану керә.
5. Өзлегүләр. Витреаль кан савулар һәм шизис эченә кан савулар, челтәркатлау кубарылу.
6. ОКТ макулопатия көчәюен рәсми раслау өчен кулланалар (рәс. 18.27д).
7. ЭРГ аерым макулопатия белән күзләрдә норма чигендә. Периферия шизисы белән күзләрдә үзенчәлекле билге — скотопияле һәм фотопияле тикшерүдә а-дулкын белән чагыштырганда б-дулкын амплитудасының аерым кимүен ачыклыйлар (рәс. 18.28).
8. ЭРГ аерым макулопатия белән күзләрдә норма чигендә, перифериядә үскән зарарлану белән күзләрдә аснормаль.
9. Макулопатиядә ФАГ буяу чыгусыз бераз «тәрәзәле» кимчелек ачыклый.
10. Периферия шизисында күрү кырының туры килгән абсолют кимчелекләре була.
11. Көчәюче макулопатия өчен фараз начар. Күрү үткенлеге гомернең беренче 2 декадасы дәвамында начарлана һәм гомернең 5 нче яки 6 нчы декадасына кадәр тотрыклы кала ала, шуннан соң алга таба начарлану була ала. Периферия шизисы белән пациентларда кан саву яки челтәркатлау кубарылуы нәтиҗәсендә һәрвакыт кинәт күрү начарлану ихтималлыгы бар.
# Остре (Силезия воеводалыгы)

һәм
Остре — Польшаның Силезия воеводалыгы Липова гминасында урнашкан авыл.

# Остре (Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Маррачи

Маррачи (кат. Marratxí) — Испаниянең Балеар утраулары провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Маррачи
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 54 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 126 метр биеклектә урнашкан.
# Чукха-дзонг

Чукха-дзонг (ингл. Chhukha Dzong) — Бутан дәүләтенең Чукха дзонгхагында урнашкан авыл.

# Чукха-дзонг
## Географиясе

Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2 002 метр биеклектә 27°06′00″ т. к. 89°58′00″ кб. о. координаталы буенча урнашкан.
# Мурсвилл (Индиана)

Мурсвилл — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Мурсвилл (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Мурсвилл (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 16,40939 км², 16,424988 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 217 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Флюра Абдуллина

Флюра Абдуллина, Флюра Галимҗан кызы Абдуллина (1963 елның 30 июле, СССР, РСФСР, ТАССР, Балык Бистәсе районы, Кече Укмас) ― Татарстан телевидениесе дикторы һәм журналисты, Татарстан — Яңа Гасыр каналында «Татарлар» тапшыруының 10 ел дәвамында алыштыргысыз алып баручысы. Казан кооператив институтының Дәрдемәнд исемендәге татар мәдәнияте үзәге җитәкчесе. ТР атказанган сәнгать эшлеклесе (2023).

# Флюра Абдуллина
## Тәрҗемәи хәле

1963 елның 30 июлендә Татарстан АССР Балык Бистәсе районы Кече Укмас авылында туган.
Казан дәүләт университетының журналистика белгечлеген тәмамлаган.
Конкурс буенча Татарстан телевидениесенә кабул ителгән. 26 ел гомерен татар телевидениесенә багышлаган шәхес. «Чулпан», «Татарстан хәбәрләре» тапшыруларын алып барган.
10 ел дәвамында Татарстан — Яңа Гасыр каналында үзе исемен һәм идеясен уйлап тапкан (авторы булган) «Татарлар» мәгълүмати-танып белү программасының алыштыргысыз мөхәррире һәм алып баручысы булып эшләгән.
Хәзерге вакытта Россия кооперация университетының Казан кооператив институтында (филиал) Дәрдемәнд исемендәге Татар мәдәнияте үзәге җитәкчесе вазыйфасында.

# Флюра Абдуллина
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2023 ― ТР атказанган сәнгать эшлеклесе (2023)
# Габриел Ац

Габриел Ац (порт. Gabriel Fernando Atz, 4 август 1981(1981-08-04) (43 яшь), Портан (Бразилия), Риу-Гранди-ду-Сул, Бразилия — , ) — Бразилия футболчысы (сакчы), Казан «Рубины» составында ике мәртәбә Россия чемпионы (2008, 2009).
* 1 2 Transfermarkt.com — 2000.https://wikidata.org/wiki/Track:Q2449070https://wikidata.org/wiki/Track:P3699https://wikidata.org/wiki/Track:P7455https://wikidata.org/wiki/Track:P2447https://wikidata.org/wiki/Track:P7223https://wikidata.org/wiki/Track:P2446
* 1 2 Argentine Soccer Databasehttps://wikidata.org/wiki/Track:P6188https://wikidata.org/wiki/Track:Q19368470
# Чунгкар

Чунгкар (ингл. Chungkar) — Бутан дәүләтенең Пемагацел дзонгхагында урнашкан авыл.

# Чунгкар
## Географиясе

Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1 763 метр биеклектә 27°03′00″ т. к. 91°25′00″ кб. о. координаталы буенча урнашкан.
# Санта-Моника (Парана)

Санта-Моника — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.

# Санта-Моника (Парана)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 259,956 км².