yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# (6279) 1977 UO5

(6279) 1977 UO5 (лат. 1977 UO5) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6279) 1977 UO5
## Тарихы

1977 елның 18 октябрендә K. L. Faul тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 UO5» саналган.
# 1407 ел

2 меңьеллык :
XIII гасыр — XIV гасыр — XV гасыр — XVI гасыр — XVII гасыр :
Хронологик таблица :
1407 (бер мең дүрт йөз җиденче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 1407 елы, II меңьеллыкның 407 елы, XV гасырның 7 елы, XV гасырның 1 унъеллыгының 7 елы, 1400 елларның 8 елы. 1407 елдан бирле 617 ел үтте.

# 1407 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1407 елда туганнар

# 1407 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1407 елда вафатлар
# Бель (Седлецкий повяты)

Бель — Польшаның Мазовия воеводалыгы Седльце гминасында урнашкан авыл.

# Бель (Седлецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бриминген

Бриминген — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Бриминген
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,79 км², 5,92 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 400 метр биеклектә урнашкан.
# İnter Milan futbol taqımı

İnter Milan futbol taqımı yäki İnternatsionale Milan, Inter (italiança «Football Club «Internazionale» Milano») — Milan (Lombardiä) şähäreneñ italian hönäri futbol taqımı. İtaliäneñ iñ küp titullar yawlağan taqımnarnıñ berse.
1908 yılda nigezlängän, İtaliä Seria A yarışında çığış yasıy.
Taqım tösläre - qara häm zäñgär.
Taqımnıñ töp xäyriäçese - Pirelli şirkäte.
İnter - yuğarı divizionnan kitmägän İtaliäneñ berdänber taqımı.
İnter - 19 tapqır İtaliä çempionı, 7 İtaliä kuboğı, 5 İtaliä suprkuboğı iäse.
2006-2010 5 skudetto (yarış) rättän ciñep, rekord quya. 3 tapqır Çempionnar ligasında ciñä.
Canatarlar sanı buyınça İnter - İtaliäneñ ikençe taqımı.
Taqımnıñ prezidentı - Erik Tohir. İñ qıybat taqımnarnıñ berse.
Öy stadionı - "Cuzeppe Meatsa", 80 000 keşe sıydıra.
Baş trenerı - Roberto Mançini.

# İnter Milan futbol taqımı
## Qazanışlar

* Çempionnar ligası - 1964, 1965, 2010
* UEFA Superkuboğı - kömeş 2010
* UEFA kuboğı - 1991, 1994, 1998
* Qıytğaara kuboğı - 1964, 1965
# Ету-Яха (Вэнга-Пур кушылдыгы)

Ету-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Вэнга-Пур елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Ету-Яха (Вэнга-Пур кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300056216
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305621
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Красная Гора (Коми)

Красная Гора (рус. Красная Гора) — Коми Республикасының Усть-Вымь районында урнашкан авыл.

# Красная Гора (Коми)
## Климат

Красная Гора климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Красная Гора (Коми)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: билгесез
# Виларапа (Падова)

Виларапа — Италиянең Венеция төбәге Санта-Джустина-ин-Колле өязендә урнашкан торак пункт.

# Виларапа (Падова)
## Географиясе

Виларапа Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Виларапа (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кыйссаи Йосыф (китап)

«Кыйссаи Йосыф» ― Болгар-татар шагыйре Кол Галинең XIII гасырда иҗат ителгән поэмасы татар телендә күп мәртәбә тапкыр басыла.

# Кыйссаи Йосыф (китап)
## 1989 ел

1989 елда Татарстан китап нәшриятында басыла. Китапның тиражы - 100 мең данә.

# Кыйссаи Йосыф (китап)
## 2008 ел

2008 елда Казанның «Дом печати» нәшриятында татар телендә нәшер ителгән әдәби-нәфис басма.
Халкыбызның газиз бу китабы Русия Мөфтиләр шурасының матди ярдәме белән дөньяга чыга. Моның өчен нәшрият басманы әзерләүче белән берлектә Мөфтият рәисе шәйхелислам Равил хәзрәт Гайнетдингә һәм аның урынбасары Дамир әфәнде Гыйззәтуллинга кайнар рәхмәтләрен юллый. Ислам уку йортлары, мәдрәсә һәм көллият мөгаллимнәре вәшәкертләре, бу китапны кулга алгач, әлеге мөхтәрәм затларга хәер-догаларын кылсыннар.
Борынгы бөек шагыйребезнең шушы мөкатдәс дастаны нәшер ителгәнгә күп еллар үтте. Ул арада укучыларның яңа буыны үсеп җитте. Әлеге басма, киң катлау укучыларны күздә тотып, әсәрнең хәзерге әдәби телебезгә шигъри күчермәсен һәм русчага шигъри тәрҗемәне эченә ала. Шигъри күчермәне Нурмөхәммәт Хисамов, русчага тәрҗемәне Ленинград университеты профессоры Сергей Иванов эшләгән иде.

# Кыйссаи Йосыф (китап)
## 2013 ел

2013 елда Татарстан китап нәшриятында басыла. Китап мәшһүр шагыйрьнең тууына 830 ел тулу уңаеннан нәшер ителде. Китапның рәссамы - Булат Гыйльванов. Китапның тиражы - 5000 данә.
# Мейдан (Антакья)

Мейдан (төр. Meydan) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Антакья илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ленин юлыннан (гәҗит)

Ленин юлыннан — иҗтимагый-сәяси һәм әдәби гәҗит. ВКП(б)ның Пермь шәһәр комитеты һәм шәһәр шурасы органы. 1932 елның 17 февраленнән 1938 елның 1 маена кадәр Пермь шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 568 саны чыга.
# Паредес-де-Эскалона

Паредес-де-Эскалона (исп. Paredes de Escalona) — Испаниянең Толедо провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Паредес-де-Эскалона
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 25 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 490 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Барранкуэ

Барранкуэ (фр. Barrancoueu) — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# (4805) Астеропей

(4805) Астеропей (лат. Asteropaios) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4805) Астеропей
## Тарихы

1990 елның 13 ноябрендә Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 VH7» саналган.
# Нью-Бедфорд (Массачусетс)

Нью-Бедфорд — Америка Кушма Штатларының Массчусетс штатында урнашкан шәһәр.

# Нью-Бедфорд (Массачусетс)
## Тарихы

Нью-Бедфорд шәһәре 1640 елда нигезләнгән.

# Нью-Бедфорд (Массачусетс)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 62,49944 км², 62,500232 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 15 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Күпчәнәй (елга)

Күпчәнәй — Рә елгасы кушылдыгы. Башкортстанның Ярмәкәй районы биләмәләрендә ага. Күпчәнәй авылы янында башланып, Ярмәкәй янында Рә елгасына кушыла, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Күпчәнәй (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010101312111100027896
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111102789
* Бассейн коды — 10.01.01.013
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Палучча (авыл)

Палучча (белар. Палучча) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.

# Палучча (авыл)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Кутузовская (метро станциясе)

«Кутузовская» метро станциясе (рус. станция метро «Кутузовская») — Мәскәү метрополитенының Фили сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - Ю. П. Зенкевич, Р. И. Погребной.
Станция 1958 елның 7 ноябрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Дорогомилово районнарында урнашкан.
# Моми (Огайо)

Моми — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.

# Моми (Огайо)
## Тарихы

Моми шәһәре елда нигезләнгән.

# Моми (Огайо)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 10,61 квадрат миль, 27,457114 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 193 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Казтелнуово Скало (Сьена)

Казтелнуово Скало — Италиянең Тоскана төбәге Ашано һәм Кастельнуово-Берарденга өязендә урнашкан торак пункт.

# Казтелнуово Скало (Сьена)
## Географиясе

Казтелнуово Скало Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Казтелнуово Скало (Сьена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Поникев-Мала

Поникев-Мала — Польшаның Мазовия воеводалыгы Говорово гминасында урнашкан авыл.

# Поникев-Мала
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD119938

HD119938 — Кентавр йолдызлыгында урнашкан A3mA5-F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,91 ± 0,009 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Бүкәй Урдасы

Бүкәй Урдасы (каз. Бөкей Ордасы, рус. Букеевская Орда) — Рәсәй империясе составындагы вассал ханлык, 1876 елдан — Әстерхан губернасы эчендә административ-территориаль берәмлек.

# Бүкәй Урдасы
## Тарих

Бүкәй Урдасы 1801 елда оештырылып, 1920 елда юкка чыгарылган.

# Бүкәй Урдасы
## Халык

Туган телләр (1897): казакъ теле — 96,5%, татар теле — 2,7%.
# Кече Кавал

Кече Кавал — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.
Почта индексы — 422727.

# Кече Кавал
## Күренекле кешеләр

Кече Кавал авылында татар халкының күренекле мәгърифәтчесе, дин белгече һәм реформаторы, фәлсәфәче, педагог Галимҗан Баруди (1857—1921) туган. Сәнгать белгече, архитектор, сәнгать фәннәре докторы Фоат Хәсән улы Вәлиев (1921—1984) һәм язучы Альберт Бари улы Хәсәнов (1937) шулай ук Кавал авылында туып үскәннәр.

# Кече Кавал
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.8 °C | -10.8 °C | -5.7 °C | 4.6 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.6 °C | -10 °C | 4.1 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
# Гымырлы

Гымырлы (әзери. Qımırlı) — Әзербайҗанның Гах районына караган авыл.
# Бесекеж-Рудни

Бесекеж-Рудни — Польшаның Лодзь воеводалыгы Згеж гминаcында урнашкан авыл.

# Бесекеж-Рудни
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Лоопре (Пылтсамаа)

Лоопре (эст. Loopre) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
# Сен-Жорж-де-Монклар

Сен-Жорж-де-Монклар (фр. Saint-Georges-de-Montclard) — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
# Седэ-Тарка (Арка-Таб-Яха кушылдыгы)

Седэ-Тарка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Арка-Таб-Яха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 36 км.

# Седэ-Тарка (Арка-Таб-Яха кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300062125
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306212
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Яңа Пышма

Яңа Пышма (рус. Новопышминское) — Свердловск өлкәсенең Сухой Лог шәһәр округы составына керүче авыл.

# Яңа Пышма
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Яңа Пышма
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%), арлар (7%).
# Манила (Айова)

Манила — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Манила (Айова)
## Тарихы

Манила шәһәре елда нигезләнгән.

# Манила (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,675615 км², 2,675614 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 413 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Зиллен

Зиллен (фр. Zilling) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Зиллен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,58 км².
# Тети Мечи (Кунео)

Тети Мечи — Италиянең Пьемонт төбәге Лимоне-Пьемонте өязендә урнашкан торак пункт.

# Тети Мечи (Кунео)
## Географиясе

Тети Мечи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Тети Мечи (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сал си Пуедес (Агваскальентес)

Сал си Пуедес — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Агуаскальентес муниципалитеты составына керә.

# Сал си Пуедес (Агваскальентес)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сал си Пуедес (Агваскальентес)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Ормандиби (Юсуфэли)

Ормандиби (төр. Ormandibi) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Юсуфэли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# TTC9

TTC9 (ингл. Tetratricopeptide repeat domain 9) — кешенең 14-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Җебеҗи (Кандыра)

Җебеҗи (төр. Cebeci) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Кандыра илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гөгырчин (Сиверек)

Гөгырчин (төр. Göğerçin) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Сиверек илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Волуси (округ, Флорида)

Волуси — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Де-Лэнд шәһәре.

# Волуси (округ, Флорида)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1854 елда оештырыла.

# Волуси (округ, Флорида)
## Территориясе

Округ мәйданы 2865 км² тәшкил итә.
# TNFSF12-TNFSF13

TNFSF12-TNFSF13 (ингл. TNF superfamily member 12) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (3920) Обиньян

(3920) Обиньян (лат. Aubignan) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3920) Обиньян
## Тарихы

1948 елның 28 ноябрендә Сильвен Арен тарафыннан Уккел обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1948 WF» саналган.
# Тянк-Лис-Ега

Тянк-Лис-Ега — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Таут-Ях елгасының сул ярына тамагыннан 63 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 16 км.

# Тянк-Лис-Ега
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200050253
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115205025
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Шонув (Ополе воеводалыгы)

Шонув — Польшаның Ополе воеводалыгы Глогувек гминасында урнашкан авыл.

# Шонув (Ополе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# PDCD1LG2

PDCD1LG2 (ингл. programmed cell death 1 ligand 2) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Зур Хэ-Яха

Б.Хэ-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАР/ТАЗ/90/9 урнашкан. Елга озынлыгы 120 км.

# Зур Хэ-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000112115300071384
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115307138
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Гадсон (Айова)

Гадсон — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Гадсон (Айова)
## Тарихы

Гадсон шәһәре 1857 елда нигезләнгән.

# Гадсон (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 21,94869 км², 21,948488 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 275 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Кубовка (Уфтюга кушылдыгы)

Кубовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Уфтюга елгасының сул ярына тамагыннан 48 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 10 км.

# Кубовка (Уфтюга кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кубен күле һәм Сухона елгасы башыннан Кубен гидротөененә кадәр. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100112103000005214
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000521
* Бассейн коды — 03.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Воррен (Сент-Круа, Висконсин)

Воррен — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Воррен (Сент-Круа, Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 35,3 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 315 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Навасфриас

Навасфриас (исп. Navasfrías) — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Навасфриас
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 59,69 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 886 метр биеклектә урнашкан.
# Силвидио (Кьети)

Силвидио — Италиянең Абруцци төбәге Торревеккия-Театина өязендә урнашкан торак пункт.

# Силвидио (Кьети)
## Географиясе

Силвидио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Силвидио (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 3415

IC 3415 — чикләрендә урнашкан йолдыз .

# IC 3415
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3415 буларак та сурәтләнә.
# Лимонтитлан (Атлистак)

Лимонтитлан — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Атлистак муниципалитеты составына керә.

# Лимонтитлан (Атлистак)
## Географиясе

Лимонтитлан Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Лимонтитлан (Атлистак)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Лимонтитлан (Атлистак)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# NGC 4542

NGC 4542 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4542
## Тарихы

Әлеге галактика 1831 елда инглиз астрономы Льюис Свифт тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Zal Mahmud Paşa mäçete

Zal Mahmud Paşa mäçete - İstanbul şähäreneñ mäçete, Äyüp ilçesendä urnaşa.
Mäxmüt-paşa wäzir häm anıñ xatını Şah Soltan (Söläyman I Qanuni qızı) tarafınnan, arxitektor Sinan proyektı buyınça, 1574-1580 yıllarda tözelgän mäçet.
Mhrimax Soltan mäçetenä oxşaş.
Äyüp ilçesendä, Defter (tör. Defterdar Caddesi) häm Paşa (tör. Zal Paşa Caddesi) uramnar arasında cir ala. Kompleks sostavında mäçet, mädräsä, törbä urnaşqan.
# Братуцице

Братуцице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Жезава гминасында урнашкан авыл.

# Братуцице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дреготешть (Долж)

Дреготешть — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. Дреготешть (коммуна, Долж) коммунасына карый.

# Дреготешть (Долж)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 129 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# HD118913

HD118913 — Чебен йолдызлыгында урнашкан ApEuCrSr спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,69 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.