yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Сан Фернандо де Серда (Абасоло)

Сан Фернандо де Серда — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Абасоло муниципалитеты составына керә.

# Сан Фернандо де Серда (Абасоло)
## Географиясе

Сан Фернандо де Серда Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Фернандо де Серда (Абасоло)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Фернандо де Серда (Абасоло)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Гейл-Милл (Көньяк Каролина)

Гейл-Милл — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гейл-Милл (Көньяк Каролина)
## Географиясе

Гейл-Милл халык санын алу урыны мәйданы — 1,693204 км², 1,693 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 145 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Чероки (округ, Алабама)

Чероки — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Сентр шәһәре.

# Чероки (округ, Алабама)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1836 елда оештырыла.

# Чероки (округ, Алабама)
## Территориясе

Округ мәйданы 1435 км² тәшкил итә.
# Отриби

Отриби (чех. Otryby) — Чехиянең Урта Чехия крае Собешин (Чехия) районында урнашкан авыл.

# Отриби
## Географиясе

Мәйданы — 2,539 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Отриби
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Отриби
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Отриби
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 241 |
| 1880 | 224 |
| 1890 | 224 |
| 1900 | 241 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 219 |
| 1921 | 224 |
| 1930 | 212 |
| 1950 | 141 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 127 |
| 1970 | 101 |
| 1980 | 79 |
| 1991 | 63 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 60 |
| 2011 | 57 |
| 2021 | 66 |
# Нидере-Бёрде

Нидере-Бёрде (алман. Niedere Börde) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Нидере-Бёрде
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 77,75 км², 77,88 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 89 метр биеклектә урнашкан.
# Сарман районы энциклопедиясе

Сарман районы энциклопедиясе (рус. Энциклопедия Сармановского района. Биография знаменитых личностей) — берничә томлы итеп уйланылган Сарман энциклопедиясенең шәхесләргә караган өлешен тәшкил итүче белешмәлек. 2000 елда төзелеп бетеп, нәшриятка тапшырылган. 2001 елда Яр Чаллының «Идел-йорт» нәшриятында 1 500 данәдә басылган. Төзүче-мөхәррире – Дамир Гарифуллин.

# Сарман районы энциклопедиясе
## Эчтәлек

Белешмәлектә Сарман районында туган күренекле шәхесләр: районда туган язучылар (Аяз Гыйләҗев, Рәфкать Кәрами, Сөббух Рәфыйков, Адлер Тимергалин, Мәдинә Маликова һ.б.), шагыйрьләр (Гөлшат Зәйнашева, Клара Булатова, Вәсимә Хәйруллина, Нияз Акмал, Ямаш Игәнәй, Мифтах Вәдүт һ.б.), галимнәр (Флёра Сафиуллина, Фәрит Яхин һ.б.), рәссамнар (Мәснәви Хәертдинов), журналистлар (Марсель Зарипов, Изаил Зарипов, Рафис Гыйззәтуллин, Диләрә Зөбәерова, Саимә Ибраһимова, Рафис Могыйнов һ.б.), җырчылар (Илһам Шакиров, Зөһрә Сәхәбиева, Гөлдания Хәйруллина һ.б.), композиторлар (Разим Вәлиуллин һ.б.), генераллар (Әмирҗан Гәрәев, Рәфкать Ризатдинов, Марат Латфуллин, Дамир Тимерханов һ.б.), архитекторлар (Марат Бибишев, Әүфәр Зәкиев һ.б.), дәүләт премиясе лауреатлары, Ленин ордены белән бүләкләнүчеләр, Татарстанның һәм Россия Федерациясенең «атказанган» һәм «халык» исемен алучылар турында җентекле мәгълүмат бирелгән. Шулай ук районнан читтә туып, бирегә эшкә килеп, хезмәте белән «атказанган» исемен алучылар да (мәсәлән, Әнвәр Залаков) кертелгән. Татарстан Югары Советына, соңрак Татарстан Дәүләт Советына районнан депутат булып сайланучылар, күп еллар район хакимиятендә җитәкче урында эшләп ихтирам яулаган җитәкчеләр (мәсәлән, Усман Җиһаншин) турында белешмә бар. Советлар Берлеге Каһарманнары (Александр Казаков, Нурмый Шәрипов), Социалистик хезмәт батырлары (Дамир Әхмәтов), Әфганстанда орден-медаль белән бүләкләнгән якташлары турында да сәхифәләр ачылган.
Заманында шөһрәт казанган элекке дин әһелләре, атаклы мәдрәсә мөгаллимнәренең кайберләренең (шул исәптән, Габдрахман Тайсугани (Бикчурин), Шәйхелислам Хәмидинең) тәрҗемәи хәлләре белән танышырга мөмкин.
Башка халыкларның атаклы шәхесләре булып киткән якташлары (мәсәлән, казакъ акыны Кашшафетдин әс-Сөлеки) турында да мәгълүмат бирелгән.

# Сарман районы энциклопедиясе
## Төзелеше

Белешмәлекнең 1 томында:
* Шәхесләр исемлеге (467 мәгълүмат)
* «Татар энциклопедия сүзлеге»нә кертелгән күренекле сарманлылар (48 сәхифә)
* «Җәлилнефть» идарәсенең «Татарстанның атказанган нефтьчеләре» исемлеге (41 исем) урнаштырылган.

# Сарман районы энциклопедиясе
## Иганә

Белешмәлек, Сарман районы оештырылуның 70 еллыгы уңаеннан, район хакимиятенең матди ярдәме белән нәшер ителгән.

# Сарман районы энциклопедиясе
## Сылтама

Район сайты 2019 елның 7 февраль көнендә архивланган.
# Больдеков

Больдеков — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Больдеков
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 48,52 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 14 метр биеклектә урнашкан.
# Җабербурһан (Алашеһир)

Җабербурһан (төр. Caberburhan) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Алашеһир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сан Пьетро а Монте (Перуҗа)

һәм
Сан Пьетро а Монте — Италиянең Умбрия төбәге Читта-ди-Кастелло өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Пьетро а Монте (Перуҗа)
## Географиясе

Сан Пьетро а Монте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Пьетро а Монте (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Альшанец

Альшанец (белар. Альшанец) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Бярэзинский районында урнашкан авыл.

# Альшанец
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# MSI1

MSI1 (ингл. Musashi RNA binding protein 1) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Щугор (Вишерка кушылдыгы)

Щугор — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Вишерка елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 53 км.

# Щугор (Вишерка кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100212111100006475
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100647
* Бассейн коды — 10.01.01.002
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Сент-Ави-Франда

Сент-Ави-Франда (фр. Saint-Avit-Frandat) — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
# IC 4061-1

IC 4061-1 — чикләрендә урнашкан йолдыз һәм иң якты туплану галактикасы .

# IC 4061-1
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда 2MASX J13005735+3934589, SDSS J130057.38+393459.2 һәм Gaia DR2 1523852167534374784 буларак та сурәтләнә.
# Сен-Бенуа (Вьенна)

Сен-Бенуа (фр. Saint-Benoît) — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
# Полва (Кизьва кушылдыгы)

Полва — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга Кизьва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 29 км.

# Полва (Кизьва кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100912111100009288
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100928
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Границе (Мазовия воеводалыгы)

Границе — Польшаның Мазовия воеводалыгы Тересин гминасында урнашкан авыл.

# Границе (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Реале ди Сопра (Мантова)

Реале ди Сопра — Италиянең Ломбардия төбәге Вольта-Мантована өязендә урнашкан торак пункт.

# Реале ди Сопра (Мантова)
## Географиясе

Реале ди Сопра Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Реале ди Сопра (Мантова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Жужоли

Жужоли — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Яновец-Велькопольский гминаcында урнашкан авыл.

# Жужоли
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Де Тони (Падова)

Де Тони — Италиянең Венеция төбәге Куртароло өязендә урнашкан торак пункт.

# Де Тони (Падова)
## Географиясе

Де Тони Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Де Тони (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ханвайлер

Ханвайлер — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Ханвайлер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2,28 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 500 метр биеклектә урнашкан.
# ZMIZ1

ZMIZ1 (ингл. Zinc finger MIZ-type containing 1) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Җевизли (Гэлиболу)

Җевизли (төр. Cevizli) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Гэлиболу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (15980) 1998 RC19

(15980) 1998 RC19 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15980) 1998 RC19
## Тарихы

1998 елның 14 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 RC19» саналган.
# Балури (Кунео)

Балури — Италиянең Пьемонт төбәге Нейве өязендә урнашкан торак пункт.

# Балури (Кунео)
## Географиясе

Балури Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Балури (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Рудзец Малы

Рудзец Малы (белар. Рудзец Малы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.

# Рудзец Малы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Сантьюсте-де-Педраса

Сантьюсте-де-Педраса (исп. Santiuste de Pedraza) — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Сантьюсте-де-Педраса
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 29 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1108 метр биеклектә урнашкан.
# Дембовець (Володавский повяты)

Дембовець — Польшаның Люблин воеводалыгы Уршулин гминаcында урнашкан авыл.

# Дембовець (Володавский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сәйдәшев (мәгънәләр)

Сәйдәшев — татар фамилиясе.
* Альфред Сәйдәшев (1926―2007), юрист. С. Җ. Сәйдәшевның улы.
* Салих Сәйдәшев (1900―1954), композитор, дирижёр. ТАССР атказанган сәнгать эшлеклесе (1939), ТАССР халык артисты (1951).
# Сант'Эузебио (Модена)

Сант'Эузебио — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Кастельветро-ди-Модены өязендә урнашкан торак пункт.

# Сант'Эузебио (Модена)
## Географиясе

Сант'Эузебио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сант'Эузебио (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мачице

Мачице (чех. Mačice) — Чехиянең Пльзень крае Собешице районында урнашкан авыл.

# Мачице
## Географиясе

Мәйданы — 2,732 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Мачице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Мачице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Мачице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 390 |
| 1880 | 362 |
| 1890 | 350 |
| 1900 | 355 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 336 |
| 1921 | 304 |
| 1930 | 256 |
| 1950 | 186 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 158 |
| 1970 | 120 |
| 1980 | 85 |
| 1991 | 63 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 45 |
| 2011 | 51 |
| 2021 | 53 |
# Форкола

Форкола — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Сондрио провинциясе составына керә.

# Форкола
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 289 метр биеклектә урнашкан. Бульо-ин-Монте, Колорина, Таламона, Арденно, Фузине һәм Тартано коммуналары белән чиктәш.
# Әлкәй (Азнакай районы)

Әлки — Татарстан Республикасының Азнакай районындагы авыл. Ул Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгының төньяк өлешендә урнашкан, Ык елгасының сул як ярларын һәм Ык, Зәй елгалары субүләрен үз эченә алган Азнакай районында урнашкан.

# Әлкәй (Азнакай районы)
## Тарих

1748 елда нигезләнгән. Аның исеменең тарихы бик борынгы заманнардан ук килә. Әлкәй авылы урнашкан җирләргә иң беренче булып Галкәй атлы кеше килеп урнашкан. Тора-бара авылның исеме дә Әлкәйгә әйләнгән. 1920 нче елга кадәр ул Бөгелмә өязенә кергән.
Авылтирәсендә нефть чыгару скважиналары күп. Кара алтын 1500-1900 метр тирәнлектә ята.
Авылга терәлеп Койгылдаш инеше ага. Авылда Сабантуй чишмәсе, Әҗми чишмәсе, Атлар чишмәсе, Габбас чишмәсе, Хәмзә чишмәсе, Ташлы сылау чишмәсе бар.

# Әлкәй (Азнакай районы)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Әлкәй (Азнакай районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11 °C | -5.8 °C | 4.6 °C | 13.8 °C | 19.1 °C | 20.9 °C | 18.3 °C | 12.5 °C | 4.5 °C | -4.8 °C | -10.4 °C | 4.2 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.
# Олы Руниха

Олы Руниха — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Назым елгасының сул ярына тамагыннан 45 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 31 км.

# Олы Руниха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200051601
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115205160
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# NGC 3332

NGC 3332 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3332
## Тарихы

Әлеге галактика 1796 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Монтевидео (Хенерал Элиодоро Кастильо)

Монтевидео — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Хенераль-Элиодоро-Кастильо муниципалитеты составына керә.

# Монтевидео (Хенерал Элиодоро Кастильо)
## Географиясе

Монтевидео Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Монтевидео (Хенерал Элиодоро Кастильо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Монтевидео (Хенерал Элиодоро Кастильо)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Карлсруе (Төньяк Дакота)

Карлсруе — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.

# Карлсруе (Төньяк Дакота)
## Тарихы

Карлсруе шәһәре 1912 елда нигезләнгән.

# Карлсруе (Төньяк Дакота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,945561 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 470 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Анде

Анде (фр. Andé) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Успенка (Мари Ил)

Успенка (чирм. Успенке почиҥга, рус. Успенка) — Мари Илнең Оршанка районында урнашкан авыл.

# Успенка (Мари Ил)
## Сәгать поясы

Успенка (Мари Ил) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Успенка (Мари Ил)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Шувиска

Шувиска — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Шувиска
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 219,17 км².
# Тигава

Тигава (чех. Tihava) — Чехиянең Урта Чехия крае Котопеки районында урнашкан авыл.

# Тигава
## Географиясе

Мәйданы — 2,108 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Тигава
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Тигава
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Тигава
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 127 |
| 1880 | 134 |
| 1890 | 131 |
| 1900 | 159 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 216 |
| 1921 | 211 |
| 1930 | 208 |
| 1950 | 170 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 175 |
| 1970 | 165 |
| 1980 | 181 |
| 1991 | 167 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 166 |
| 2011 | 173 |
| 2021 | 174 |
# Эйда (округ, Айдахо)

Эйда — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Бойсе шәһәре.

# Эйда (округ, Айдахо)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1864 елда оештырыла.

# Эйда (округ, Айдахо)
## Территориясе

Округ мәйданы 2745 км² тәшкил итә.
# Үштогай

Үштогай (каз. Үштоғай) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Үштогай
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Старе Липини

Старе Липини — Польшаның Мазовия воеводалыгы Воломин гминасында урнашкан авыл.

# Старе Липини
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шлютер (ай кратеры)

Шлютер (лат. Schlüter) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 87,55 км булган кратер.

# Шлютер (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Хенрик Шлютер (1815—1844) хөрмәтенә бирелә.

# Шлютер (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1964 елда раслана.
# Камино Реал (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)

Камино Реал — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Коауаютла-де-Хосе-Мария-Исасага муниципалитеты составына керә.

# Камино Реал (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
## Географиясе

Камино Реал Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Камино Реал (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Камино Реал (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Лимерик (Мэн)

Лимерик — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Лимерик (Мэн)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1775 елда нигезләнгән.

# Лимерик (Мэн)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 28,25 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 143 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сан-Джованни-Театино

Сан-Джованни-Театино — Италиянең Абруццо төбәгендә урнашкан коммуна. Кьети провинциясе составына керә.

# Сан-Джованни-Театино
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 145 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Чепагатти, Кьети, Франкавилла-аль-Маре, Спольторе, Торревеккия-Театина һәм Пескара коммуналары белән чиктәш.
# BIRC7

BIRC7 (ингл. Baculoviral IAP repeat containing 7) — кешенең 20-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Валморе (Форли-Чезена)

Валморе — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Бертиноро өязендә урнашкан торак пункт.

# Валморе (Форли-Чезена)
## Географиясе

Валморе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Валморе (Форли-Чезена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Саланик

Саланик (белар. Саланік) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.

# Саланик
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Караманлар (Дурсунбей)

Караманлар (төр. Karamanlar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Дурсунбей илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Орфография

* Тел белеме порталы
Имля яки орфогра́фия (фарсы. املا гарәп. الإملاء, бор. юнан. ορθός — дөрес һәм бор. юнан. γράφω — язам) — язуда сүзләрнең һәм грамматик шәкелләрнең дөрес язылыш кагыйдәләре җыелмасын тәшкил иткән фонетика бүлеге. Имла анык бер язма телнең билгеле бер үсеш этабындагы язылыш нормаларын билгели.
Дөньядагы орфографик системалар хәрефләрне куллануның нигезендә нинди принцип ятуына карап бер-берсеннән аерылып торалар. Барлыгы 5 принцип бар дип санала:
* Фонетик принцип
* Сарыф принцип (морфологик)
* Тарихи-традицион принцип
* График принцип
* Дифференциацияләнгән принцип
Орфографик нормалар дөрес язылышны тәэмин итәләр. Хәзерге чорның күп халыкара телләрнең язу системасы бар һәм күпчелек шундый телләр өчен стандарт орфография булдырылган булган, еш телнең стандарт юрамасында нигезләнеп, һәм шулай итеп сөйләм теленнән әзрәк диалект юрамалары күрсәтелә. Кайвакыт телнең орфографиясендә юрамалар булырга мөмкин, мәсәлән, инглиз теле очрагында Америка һәм Британия язылышында кебек. Кайбер телләрдә (мәсәлән, француз телендә) орфография тел академияләре тарафыннан көйләнә. Кайбер телләр өчен (инглиз телен кертеп) андый идарә итүче оешмалар юк һәм "дөрес" орфография сиземләве уку-укытуда, эш урыннарында һәм рәсми булмаган контекстлары аша үсә.

# Орфография
## Шулай ук кара

* Орфоэпия
* Иске Имлә
* Яңа Имлә
# Громбкув

Громбкув — Польшаның Великопольское воеводалыгы Малянув гминасында урнашкан авыл.

# Громбкув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.