# 15 сентябрь

15 сентябрь — Милади тәкъвимендә тугызынчы айның унбишенче көне. Ел ахырына кадәр 107 көн кала.
* Тарих порталы
* Вакыт порталы
* Бәйрәмнәр порталы
Дөнья тарихында бу көн:

# 15 сентябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Халыкара

* Халыкара демократия көне.
* Халыкара лимфома көне (ингл. World Lymphoma Awareness Day)..
* Халыкара уку-укытү иреге көне..

# 15 сентябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Милли

* Азәрбайҗан — Милли белем көне (әзери. Bilik Günü).
* АКШ — Испан-теллеләр мәдәни мирасы ае (ингл. National Hispanic Heritage Month) башлана.
* Бөекбритания — Британия өчен сугыш көне (ингл. Battle of Britain Day), 1940.
* Гватемала, Һондурас, Коста-Рика, Никарагуа, Сальвадор — Бәйсезлек көне (исп. Día de la Independencia, 1821, Испаниядән).
* Һиндстан — Инженер көне (ингл. Engineer's Day).
* Мексика — Долорес авазын искә алу көне (ингл. Grito de Dolores)
* Словения — Приморьеның ана ватанына кайтарылу көне (словен. Dan vrnitve Primorske k matični domovini).
* Таиланд — Силпа Бхирасри көне (ингл. Silpa Bhirasri Day).

# 15 сентябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре
#### Һөнәри

* Белорусия — Китапханәләр көне (рус. День библиотек).

# 15 сентябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре
#### Өлкә

* Бразилиядагы шәһәрләр нигезләнү көне:
** Мату-Гросу (урысча) штатындагы Барра-ду-Гарсас (урысча) (1914)
** Парана (урысча) штатындагы Понта-Гроса (урысча) (1855) һәм Жагуариаива (урысча) (1823).
** Сан-Паулу (урысча) штатындагы Лимейра (урысча) (1826) һәм Аваре (урысча) (1861)
* Португалияның Сетубал (урысча) (1249) һәм Фундан (1747) шәһәрләре көннәре.

# 15 сентябрь
## Вакыйгалар

* 1805 — Россия империясе Наполеонга беренче сугышны игълан итә.
* 1821 — Гватемала, Һондурас, Коста-Рика һәм Сальвадор үз бәйсезлеген игълан итәләр.
* 1925 — «Сәнәк» журналының беренче саны дөнья күрә.
* 1959 — ССРБ җитәкчеләреннән беренче булып Никита Хрущев АКШка килә.
* 1971 — «Гринпис» оешмасы нигезләнә.
* 1989 — Сембер шәһәрендә «Өмет» газетасының беренче саны дөнья күрде.
* 2000 — Сиднейда XXVII җәйге Олимпия уеннары ачыла.
* 2003 — Татар Википедиясе ачыла.

# 15 сентябрь
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:15 сентябрь көнне туганнар
* 601 — Гали ибне Әбү Талиб,
* 1254 — Марко Поло, итальян сәүдәгәре һәм сәяхәтчесе.
* 1828 — Александр Бутлеров, химик.
* 1835 — Ричард Олни,
* 1846 — Антоний,
* 1849 — Николай,
* 1857 — Вильям Һовард Тәфт,
* 1870 — Иван Саммер,
* 1872 — Владимир Баранов,
* 1877 — Елена Кульчицкая,
* 1877 — Михаил Залесский, палеоботаника галиме, профессор.
* 1887 — Кәрим Тинчурин, татар драматургы.
* 1890 — Агата Кристи, инглиз язучысы.
* 1890 — Шәйгардан Шәймәрдәнов, ТАССР дәүләт һәм сәясәте эшлеклесе.
* 1894 — Михаил Худяков, Татарстан тарихчысы, археолог.
* 1895 — Таҗи Гыйззәт, татар драматургы.
* 1896 — Алексей Антонов, армия генералы.
* 1898 — Иов,
* 1899 — Абдулла Йосыпов,
* 1901 — Иван Иванов,
* 1904 — Максуд Сөндекле,
* 1906 — Сергей Александров,
* 1908 — Абдулла Алиш, татар язучысы.
* 1909 — Иван Ромашкин,
* 1910 — Иван Куприянов,
* 1910 — Стихван Шаулы,
* 1911 — Муса Исмәгыйлев,
* 1911 — Хәй Мөхәмәдьяров, башкорт шагыйре, тәрҗемәче.
* 1912 — Иван Ищенко,
* 1913 — Метри Кибек,
* 1914 — Салават Кәримов, татар Советлар Берлеге каһарманы, Кызыл Армиясенең коры җир гаскәре офицеры.
* 1915 — Хәй Сабитов,
* 1916 — Алексей Афанасьев,
* 1916 — Газизә Насыйрова,
* 1917 — Кузьма Афанасьев,
* 1917 — Рәфыйк Сәлмәнев,
* 1919 — Мансур Абдуллин, татар Советлар Берлеге каһарманы, Кызыл Армиясенең артиллерия офицеры.
* 1919 — Сәгыйть Улямаев, генерал-майор.
* 1920 — Габбас Измайлов,
* 1920 — Кәтибә Кинҗәбулатова, башкорт язучысы, шагыйрә.
* 1921 — Васил Булатов, Советлар Берлеге Каһарманы.
* 1921 — Иван Кочнев, Советлар Берлеге Каһарманы.
* 1922 — Джеки Купер, американ актеры, телевизион режиссер һәм продюсер.
* 1923 — Таһир Ахунҗанов, БАССР дәүләт һәм коммунистлар фиркасе әһеле, язучы.
* 1924 — Клара Ашрафян,
* 1926 — Иван Буянов,
* 1927 — Дәүләтгәрәй Җангәрәев,
* 1927 — Зилфәт Басыйров, рәссам, сынчы.
* 1928 — Гали Закиров,
* 1928 — Дмитрий Злыдников,
* 1928 — Ишмулла Дилмөхәммәтев,
* 1929 — Мюррей Гел-Мән,
* 1930 — Рафаил Гәрәев,
* 1930 — Салих Абдалов,
* 1932 — Фәрит Баһаветдинов,
* 1932 — Фәхрази Кәримов,
* 1934 — Искәндәр Саяпов,
* 1935 — Байрон Ишморатов, татар галиме.
* 1936 — Мазһар Исәнбаев,
* 1937 — Роберт Лукас,
* 1938 — Аркадий Зубков,
* 1938 — Гөлбикә Кәримова,
* 1940 — Галимә Шәрәфуллина,
* 1940 — Зөһрә Гафурова,
* 1941 — Виктор Зубков,
* 1958 — Рауза Солтанова,
* 1959 — Сергей Абрамов,
* 1965 — Айрат Шәфигуллин, Татарстан Республикасы дәүләт эшлеклесе, икътисадчы.
* 1965 — Франгиза Илбәкова,
* 1966 — Динар Шәрипов,
* 1973 — Андрей Козлов,
* 1973 — Булат Йосыпов,
* 1976 — Михаил Казаков,
* 1977 — Дамир Йосыпов,
* 1977 — Том Һарди,
* 1980 — Максим Шәрәфетдинов,
* 1983 — Кит Ләңфорд,
* 1983 — Станислав Голованов,
* 1988 — Артем Гордеев,
* 1988 — Екатерина Григорьева,
* 1989 — Айгөл Абашева,
* 1989 — Илнур Зәкәрин, шоссе велоузышчысы.

# 15 сентябрь
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:15 сентябрь көнне вафатлар
* 1840 — Людвиг Фогель,
* 1841 — Алексей Бахметев,
* 1862 — Людвик Кондратович, поляк шагыйре, тәрҗемәче, драматург.
* 1880 — Дмитрий Перевощиков,
* 1926 — Рудольф Кристоф Ойкен,
* 1936 — Александр Овчинников,
* 1937 — Варсонофий,
* 1937 — Герман,
* 1945 — Антон Веберн,
* 1967 — Әхмәт Ерикәй, татар шагыйре.
* 1976 — Василий Терновский,
* 1985 — Антон Костарев,
* 1988 — Соломон Смеркович, инженер, караблар төзүче, СССР дәүләт премиясе лауреаты (1949).
* 2007 — Сабира Күмүшалиева,
* 2012 — Әшимҗан Әхмәтов,
* 2018 — Виктор Веселаго,
* 2018 — Юрий Соломенцев,