# Эт эчәгесе

Эт эчәгесе (лат. Convolvulus L., 1753), бөрмәкәй — эт эчәгечәләр (бөрмәкәйчәләр) семьялыгына караган үләнчел үсемлекләр ыругы Үләннәр һәм куаклар рәвешендә үсәләр.
Фәнни атамасы лат. convolvere — «уралырга» сүзеннән килеп чыга, чөнки ыругның күп төрләре башка үсемлекләргә уралып үсәләр.
Эт эчәгесе дип хата белән тагын кайбер ыругларны атыйлар. Алар арасында үрелмә сабаклы үргәләк (Calystegia), үрмәле кымызлык (Polygonum convolvulus), яки карабодайчалар (Polygonaceae) семьялыгыннан фаллопия (Fallopia convolvulus).
Ихтимал, иң киң таралган төр — ул басу эт эчәгесе, яки «бөрмәкәй» (Convolvulus arvensis). Чәчүлекләрдә таралган чүп үләне.

# Эт эчәгесе
## Ботаник тасвирлау

Сабагы шома, нәзек, уралучы, кисемендә буразналар белән, озанлыгы 1 метрдан артырга мөмкин.
Яфракларының аскы ягы шома, алар тар, төпләрендә икегә аерылган, сабакта спираль буенча урнашалар.
Чәчәкләре төзек, бүрәнкә рәвешендә, якынча 2 см диаметрлы, ике җенесле, ак яки алсу таҗлы. Караңгырак төстәге буйлар белән биш өлешкә бүленәләр.
Җимеше - ике оялы, дүрт бүлемле тартмачык.
Чәчәк формуласы: $\ast K_{(5)}\;C_{(5)}\;A_{5}\;G_{({\underline {2}})}$

# Эт эчәгесе
## Таралу

Россиянең Европа өлеше, Кавказда, в Көнбатыш Себердә һәм Көнчыгыш Себердә, Ерак Көныгышта һәм Урта Азиядә киң таралган. Татарстанның барлык территориясендә очрый. Төп бер төре - басу эт эчәгесен очратырга мөмкин. Болыннар, аланнарда, шулай ук бакчаларда һәм басу-кырларда чүп үләне буларак үсә.
* Сабагы, яфраклары
* Чәчәк
* Чәчәк диаграммасы
* Орлыклары

# Эт эчәгесе
## Төрләр

The Plant List базасы мәгълүматы буенча, ыруг эченә 75 гамәлдәге төр атамалары керә, тагын 836 атаманың статусы ачыкланмаган.:
* Convolvulus alatus (R. Br.) Spreng.
* Convolvulus althaeoides L.
* Convolvulus ammannii Desr.
* Convolvulus angustissimus R. Br.
* Convolvulus argillicola Pilg.
* Convolvulus aridus Greene
* Convolvulus arvensis L. — Вьюнок полевой
* Convolvulus bidentatus Bernh.
* Convolvulus binghamiae Greene
* Convolvulus boedeckerianus Калып:Peter
* Convolvulus bonariensis Cav.
* Convolvulus chilensis Pers.
* Convolvulus clementii Domin
* Convolvulus crenatifolius Ruiz & Pav.
* Convolvulus crispifolius F. Muell.
* Convolvulus cyclostegius Калып:House
* Convolvulus demissus Choisy
* Convolvulus dregeanus Choisy
* Convolvulus equitans Benth.
* Convolvulus erinaceus Ledeb.
* Convolvulus erubescens Калып:Sims
* Convolvulus eyreanus R.W. Johnson
* Convolvulus farinosus L.
* Convolvulus fruticosus Pall.
* Convolvulus galpinii C.H. Wright
* Convolvulus glomeratus Choisy
* Convolvulus gortschakovii Schrenk ex Fisch. & C.A. Mey.
* Convolvulus graminetinus R.W. Johnson
* Convolvulus hasslerianus (Chodat) O'Donell
* Convolvulus hermanniae L'Hér.
* Convolvulus incisus Choisy
* Convolvulus laciniatus Desr.
* Convolvulus leiocalycinus Boiss.
* Convolvulus lilloi O'Donell
* Convolvulus lineatus L. — Вьюнок узколистный
* Convolvulus macrostegius Greene
* Convolvulus microsepalus R.W. Johnson
* Convolvulus montanus Ooststr.
* Convolvulus multifidus Thunb.
* Convolvulus nashii Калып:House
* Convolvulus nodiflorus Desr.
* Convolvulus nyctagineus Greene
* Convolvulus occidentalis A. Gray
* Convolvulus ottonis Meisn.
* Convolvulus peirsonii Калып:Abrams
* Convolvulus pellitus Ledeb.
* Convolvulus pilosellifolius Desr.
* Convolvulus polymorphus Greene
* Convolvulus prostratus Forssk.
* Convolvulus pseudocantabricus Schrenk ex Fisch. & C.A. Mey.
* Convolvulus pseudoscammonia C. Koch
* Convolvulus recurvatus R.W. Johnson
* Convolvulus remotus R. Br.
* Convolvulus rhyniospermus Choisy
* Convolvulus rozynskii (Standl.) W.H. Lewis & R.L. Oliv.
* Convolvulus schulzei O'Donell
* Convolvulus sericatus Калып:House
* Convolvulus sericocephalus Juz.
* Convolvulus simulans L.M. Perry
* Convolvulus spinosus Burm. f.
* Convolvulus spithamaeus L.
* Convolvulus steppicola Hand.-Mazz.
* Convolvulus stocksii Boiss.
* Convolvulus subacaulis (Hook. & Arn.) Greene
* Convolvulus subhirsutus Regel & Schmalh.
* Convolvulus tauricus Juz.
* Convolvulus tedmoorei R.W. Johnson
* Convolvulus thunbergii Roem. & Schult.
* Convolvulus tomentellus Greene
* Convolvulus tragacanthoides Turcz.
* Convolvulus tricolor L. — Вьюнок трёхцветный
* Convolvulus wimmerensis R.W. Johnson

# Эт эчәгесе
## Халык сынамышлары

* Эт эчәгесенең чәчәкләре йомыла икән — яңгыр килә, болытлы һава торышында ачылсалар — кояшлы көннәргә.

# Эт эчәгесе
## Табигатьтә

Aedia funesta күбәләкләренең личинкалары эт эчәгесендә үсәләр.