yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Капил Ашрам

Капил Ашрам (Санскрит телендә: कपिल आश्रम ) Ведик олы хәким иясе Капиланың Һинду монастыре булган. Капила Муни борынгы һинд фәлсәфәсенең Шанкхья Шастраның авторы. Ул Биһарның Митһила төбәгенең Мадһубани районында Какраул авылында урнашкан.

# Капил Ашрам
## Килеп чыгышы

Ведик олы фикер иясе Капила Шива Ходаеның тугърысы булган дип ышаныла. Ул Какраул авылында Капилешвар Стһан буларак мәгълүм Шивлинга корган. Ул һинд фәлсәфәсенең Шанкхья Шастрасын үстергән һәм язган Капила Ашрамы булган. Анда ул өйрәнчекләренә күп еллар буена Шанкхья Шастрасын өйрәткән. Митһиланың патшасы Сеердһаваджа Джанака шулай ук монда Ведик фикер иясе Капиладан Шанкхья Шастраны өйрәнер өчен килгән. Бу Митһила төбәгендә Һинду пилигримнары өчен җәлеп итүче турист максаты булып тора. Районның төрле өлешләреннән һәм бөтен Митһиладан Һинду тугърылары бирегә Капилешвар Стһан гыйбадәтханәсенең Шивлингасына табыну өчен киләләр.
# Векшинка

Векшинка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Долгоун елгасының сул ярыннан 24 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.

# Векшинка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010400212115200020029
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202002
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Кынгылат

Кынгылат — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Нюролька елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 95 км.

# Кынгылат
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010800112115200031604
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203160
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Кайбас

Кайбас авыл (себ.тат. Посейнын-аул, Безнең авыл, рус. Кайбасово) — Томск өлкәсенең Кривошеино районындагы элеккеге авыл. Ул хәзерге Иштан авыл җирлеге территориясендә урнашкан була.

# Кайбас
## Халык саны

Башта авылда об татарлары яшәгәннәр. XIX гасырда руслар килеп утыра башлый. ХХ гасыр башында об татарлары тулысынча руслашып бетә.
1897 елгы җанисәп буенча төп халкы об татарлары булган әле.

# Кайбас
## Тарихы

Беренче тапкыр XVII гасырда телгә алына.
1740-нчы елда немец тарихчысы Г.Ф. Миллер авыл турында «Путешествии по воде вниз по Томи и Оби от Томска до Нарыма. 1740 год» (Тум һәм Ум елгалары буйлап Томсктан Нарымга сәяхәт. 1740 ел) китабында авыл турында түбәндәгене язган:
   Кайбасовы юрты, по-татарски Посейнын-аул, на западном берегу, в 6 верстах от села Николаевского по прямой сухопутной дороге, а по реке, которая здесь делает небольшой поворот на восток, насчитывается около 10 верст. Там насчитывают 10 татарских жилищ Соргулиной волости.
1897 елгы җанисәп буенча биредә 41 кеше яшәгән, шул исәптән 36 татар һәм 5 рус. Бу Соргылы волостенең бер өлеше була. Бу як татарлары үзләрен Яүштә аймагы ыруы дип санаганнар.
# Полаевко

Полаевко — Польшаның Великопольское воеводалыгы Полаево гминасында урнашкан авыл.

# Полаевко
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Духанҗылар (Гөкчебей)

Духанҗылар (төр. Duhancılar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Гөкчебей илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Пяно Озпедале (Палермо)

Пяно Озпедале — Италиянең Сицилия төбәге Ганджи өязендә урнашкан торак пункт.

# Пяно Озпедале (Палермо)
## Географиясе

Пяно Озпедале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пяно Озпедале (Палермо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Колпенка (Зуша кушылдыгы)

Колпенка — Россия территориясеннән ага торган елга. Орловкая өлкәсе, Тула өлкәсе, Калуга өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Зуша елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 33 км.

# Колпенка (Зуша кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010100212110000018346
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110001834
* Бассейн коды — 09.01.01.002
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Тамалы районы

Тамалы районы (рус. Тамалинский район) — Пенза өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Тамалы шәһәр тибындагы бистәсе.

# Тамалы районы
## Халык

Милли состав (2010): урыслар (94,8%), украиннар (1,5%), мордва (1,1%).

# Тамалы районы
## Административ бүленеш

Тамалы районы составына 1 шәһәр һәм 5 авыл җирлек керә.
# Стрелка (мәгънәләр)
## Топонимнар
### Ойконимнар

* Стрелка — Амур өлкәсеның Зея районында урнашкан торак пункт.
* Стрелка — Амур өлкәсеның Тында районында урнашкан торак пункт.
* Стрелка — Красноярск краеның Эвенкия районында урнашкан торак пункт.
# Фрагуаш (Вила-Нова-де-Пайва)

Фрагуаш — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. Vila Nova de Paiva, Alhais e Fráguas муниципалитетына карый.

# Фрагуаш (Вила-Нова-де-Пайва)
## Географиясе

Мәйданы — 16,63 км².
# Ноймаркт-им-Мюлькрайс

Ноймаркт-им-Мюлькрайс — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Фрайштадт округы составына керә.

# Ноймаркт-им-Мюлькрайс
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 632 метр биеклектә урнашкан. Хиршбах-им-Мюлькрайс, Вальдбург (Югары Австрия), Фрайштадт, Кефермаркт, Прегартен, Хагенберг-им-Мюлькрайс, Унтервайтерсдорф, Альберндорф-ин-дер-Ридмарк һәм Оттеншлаг-им-Мюлькрайс коммуналары белән чиктәш.
# Кастаньеда (Кантабрия)

Кастаньеда (исп. Castañeda) — Испаниянең Кантабрия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Кастаньеда (Кантабрия)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 19,19 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 66 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Лос-Альтос (Техас)

Лос-Альтос — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Лос-Альтос (Техас)
## Географиясе

Лос-Альтос халык санын алу урыны мәйданы — 0,098499 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Габди

Габди — XVII һәм XVIII гасыр әдәбиятларын тоташтыручы, Мәүла Колыйдан алган шигъри эстафетаны үзеннән соң килгән әдипләргә, иң беренче чиратта, Габдессәламгә, Утыз Имәнигә җиткерүче шагыйрь.
«Габди» — әдипнең тәхәллүсе. Аерым шигырьләрендә ул үзен «Мескен Габди» дип атый.
Шагыйрьнең тормыш юлы хакында мәгълүматлар бөтенләй юк диярлек. Шуңа күрә без аның кемлеге хакында әсәрләренә таянып кына фикер йөртәбез. Бер шигырендән аңлаганча, авторга 30 яшь тулган була. Шуңа карап аның туган елы 1679 ел дип билгеләнә. Ә үлгән елы билгеле түгел.
Әсәрләреннән Габдинең Казан белән бәйләнешле булуы аңлашыла: «Шәһрең булгай һәм Казан», «Шәһре — Казан, теле — төрки» һ. б.
Шагыйрь — үз чорының укымышлы, билгеле кешесе.
Габдинең безгә билгеле иҗат мирасы зур түгел: 60 тан артык кыска-кыска лирик шигырьләр. Жанр ягыннан алар төрле: хикмәт, робагый, мәдхия, мөнәҗәт һ. б. Бу шигырьләр «Тәгърифнамә» исеме астында бирелгәннәр.
Габди дә, нәкъ Мәүла Колый кебек, үзенең уй-кичерешләрен Ислам дине белән тыгыз бәйләнештә белдерә. Чор күренешләрен, кешеләрнең холык-фигыльләрен, эш-гамәлләрен дә ул нәкъ әнә шул тәгълиматка, дини әхлакка таянып бәяли.
Шагыйрь яшәгән чор — татар тормышының иң авыр, иң катлаулы еллары. Габди дә кыенлыкны күрә, җәбер-золымда яшәгән халыкка кызгану, теләктәшлек тойгысын белдерә, әмма сабыр итәргә, түзәргә чакыра. Шагыйрь өчен кешеләрнең үзара тату булып, килешеп яшәве мөһим.
Габди, үз элгәрләре Мөхәммәдьяр, Мәүла Колый традицияләрен дәвам итеп, кешеләрдә булырга тиешле матур әхлакый сыйфатларны, күркәм эш-гамәлләрне тасвирлауга зур урын бирә. Кешене бизи торган сыйфатларның иң изгесе — «сәхилек», ягъни юмартлык, ди ул.
Шагыйрь тәкәбберлек, масаю, хәрам мал җыю, кешене рәнҗетү, саранлык кебек күренешләрне кискен тәнкыйтьләп, аларга тыйнаклык, әдәплелек, юмартлык кебек матур сыйфатларны каршы куя.
# NGC 6855

NGC 6855 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6855
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Казимерек

Казимерек — Польшаның Лодзь воеводалыгы Бедльно гминаcында урнашкан авыл.

# Казимерек
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Просачив

Просачив (словак. Prosačov) — Словакиянең Вранов-над-Топлёу округында урнашкан авыл.

# Просачив
## Тарихы

Авыл 1363 елда нигезләнгән.

# Просачив
## Географиясе

Мәйданы — 4,28 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 200 метр биеклектә урнашкан.

# Просачив
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Меккенбах (Кирн)

Меккенбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Меккенбах (Кирн)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,96 км², 6,97 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 280 метр биеклектә урнашкан.
# Плейнфилд (Нью-Йорк)

Плейнфилд — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Плейнфилд (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Плейнфилд (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 29,51 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 446 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# TCN1

TCN1 (ингл. Transcobalamin 1) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Барацкош

Барацкош — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. Лунка-де-Жос (коммуна) коммунасына карый.

# Барацкош
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 897 метр биеклектә урнашкан.
# Мусе (Об)

Мусе (фр. Moussey) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Вандёвр-сюр-Барс кантонына карый.
# Зуды

Зуды (рус. Зуды) — Киров өлкәсенең Юрья районында урнашкан авыл.

# Зуды
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Зуды
## Сәгать поясы

Зуды Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Зуды
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Ташагыл (Чумра)

Ташагыл (төр. Taşağıl) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Чумра илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (4062) Скиапарелли

(4062) Скиапарелли (лат. Schiaparelli) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4062) Скиапарелли
## Тарихы

1989 елның 28 гыйнварында биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Сан-Витторе обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 BF» саналган.
# Иске Шимбер

Иске Шимбер — Татарстан Республикасының Әтнә районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422741.

# Иске Шимбер
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.4 °C | -11.2 °C | -6 °C | 4.2 °C | 13.3 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 11.9 °C | 4.1 °C | -5.2 °C | -10.7 °C | 3.8 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.
# Страсбург (Төньяк Дакота)

Страсбург — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.

# Страсбург (Төньяк Дакота)
## Тарихы

Страсбург шәһәре 1902 елда нигезләнгән.

# Страсбург (Төньяк Дакота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,770175 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 552 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Руший-Менестиоара

Руший-Менестиоара — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. Удешть (коммуна) коммунасына карый.

# Руший-Менестиоара
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 261 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Прёйи-сюр-Клез

Прёйи-сюр-Клез (фр. Preuilly-sur-Claise) — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Гарнова (Сенненский районы)

Гарнова (белар. Гарнова) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.

# Гарнова (Сенненский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Ранчо ла Соледад (Ирапуато)

Ранчо ла Соледад — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ирапуато муниципалитеты составына керә.

# Ранчо ла Соледад (Ирапуато)
## Географиясе

Ранчо ла Соледад Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Ранчо ла Соледад (Ирапуато)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ранчо ла Соледад (Ирапуато)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Грольманның әкияти шахматлары

Грольманның әкияти шахматлары — шахмат төзү буенча өч тапкыр дөнья чемпионы булган Казаннан Л.В.Грольманның әкияти шахмат төрләре.

# Грольманның әкияти шахматлары
## Казан шахматлары

"Лидер артыннан ияр" сериясеннән әкияти шахматның бер төре: фигура хәрәкәт иткәндә, аннан соң буш калган урынга шул ук төснең башка фигурасы йөри, буш урынга - киләсе фигура күчә һ.б.
Әгәр дә бушаган урынга бер үк төстәге берничә фигура күчә алса, чират түбәндәгечә бара: пешка, ат,фил, каек, ферзь, патша (өстенлек көчсез фигураларга бирелә), чылбырдагы һәр фигура бер тапкыр гына катнаша.
Рокировка булганда буш калаган урынга көчсез фигураның берсе күчә.
Әгәр дә бер үк исемдәге ике (яки күбрәк) фигура буш урынга күчә алса, каршы як аларның теләсә кайсысын сайларга хокуклы.
Бу төр әкиятишахматның үзенчәлеге шунда: башка фигура аның урынын алган очракта, бәйле рәвештә хәрәкәт итү мөмкинлеген күздә тота.
Искәрмәдә, барлык хәрәкәтләр чылбыры беренче хәрәкәттән соң җәяләр эченә языла.

# Грольманның әкияти шахматлары
## Татарстан шахматлары

Шахматның бу версиясендә (1999 елда тәкъдим ителә) түбәндәге өстәмә шартлар кертелә. Фигура үз төсендәге фигураларны яклаганда, саклаучы фигура аны саклаучы фигурага әйләнә, әлбәттә, патшадан кала. Әгәр дә бер үк төстәге башка фигуралар үзгәртелгән фигураның өлкәсенә эләксәләр, алар да бу фигурага әйләнәләр һ.б. Үзгәрүләр чылбырындагы соңгы үзгәртелгән фигура үз төсендәгеләрне якламаган очракта хәрәкәт тәмамлана.
Күчкәннән соң, ак һәм кара фигуралар якланса, үзгәртүләр чылбыры ак һәм кара кисәкләр белән бер үк вакытта була, һәм бер үк төснең берничә фигурасын берьюлы саклаган очракта, үзгәртүләр чылбырында көчсез фигураларга чиратны саклап өстенлек бирелә: пешка, ат, фил, каек, ферзь. Ягъни, башта барлык үзгәрешләр пешкага әверелә, аннан соң атка һ.б. Әгәр дә соңгы горизонтальдәге фигура пешка белән сакланса, беренче тапкыр пешкага әйләнгәннән соң, теләсә нинди фигурага әйләнергә мөмкин.
Искәрмәдә, барлык хәрәкәт чылбыры беренче хәрәкәттән соң җәяләр эченә язып барыла. Татарстан шахматында фигураларның үзгәрүенең эффекты төрле идеяларны тормышка ашыруда үзенчәлекле булып тора. Ике игезәктә дә башта кара пешканы патшабикәгә, аннары җиңел фигурага әйләндерергә кирәк.
# Фонтанези-Санта Луча (Козенца)

Фонтанези-Санта Луча — Италиянең Калабрия төбәге Кастролиберо өязендә урнашкан торак пункт.

# Фонтанези-Санта Луча (Козенца)
## Географиясе

Фонтанези-Санта Луча Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Фонтанези-Санта Луча (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Висо-дель-Маркес

Висо-дель-Маркес (исп. Viso del Marqués) — Испаниянең Сьюдад-Реаль провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Висо-дель-Маркес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 533,2 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 785 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Палино II (Пезаро һәм Урбино)

Палино II — Италиянең Марке төбәге Урбино өязендә урнашкан торак пункт.

# Палино II (Пезаро һәм Урбино)
## Географиясе

Палино II Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Палино II (Пезаро һәм Урбино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Магдалин

Магдалин (белар. Магдалін) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.

# Магдалин
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Гарвич-Порт (Массачусетс)

Гарвич-Порт — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гарвич-Порт (Массачусетс)
## Географиясе

Гарвич-Порт халык санын алу урыны мәйданы — 7,455117 км², 8,990791 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 6 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Кырымчаклар

Кырымчаклар (кырымч.кърымчахлар, 1917 елга кадәр үзләрен еудилер яки сраэл балалары дип йөрткәннәр) — кырымтатар теленә якын торган кырымчак телендә сөйләшүче яһүд динендәге аз санлы төрки халык.

# Кырымчаклар
## Этник чыгышы

Күпчелек кырымчаклар бүген үзләрен яһүд халкының бер өлеше дип санап Исраилда яшиләр. Азчылыгы Кырымда, Россиядә, Үзбәкстанда да яши.
Төрки халыкларны өйрәнүче А.Н. Самойлович кырымчакларны хәзәр мәдәниятына карауларын билгели.
Кырымчаклар үзләрен Кырымга 7 гасырда Киевтан килгән дип саныйлар.Һәм бу версия дөрес тә була ала, чөнки кайбер чыганаклардан күренгәнчә Киевка яһүд динен тотучы хәзәрләр нигез салуы ачыкланган.

# Кырымчаклар
## Телләре

    Төп мәкалә: Кырымчак теле
Кырымчак теле кырымтатар теленә якын булып тора һәм төрки телләр составына керә. Структур яктан бу тел кырымтатар теленең диалекты булып санала. архаизмнар күпләп сакланганлыктан, шулай ук ул карачай-балкар теленә, караим теленә караганда да якынрак тора.
19 гасырга кадәр кырымчаклар үз телләрен чагадай дип атап йөрткәннр.

# Кырымчаклар
## Диннәре

    Төп мәкалә: Иудаизм агымнары

# Кырымчаклар
## Тарих

Кырымчакларның бабалары Кырымга б.э.к 1 гасырда ук килүләре билгеле. Бу вакытта алар биредәге грек колониләрендә яшәгәннәр.
1309 елда Кафа шәһәрендә элеккеге ССРБдагы иң борынгы синагога төзелә, тик Икенче Бөтендөнья сугышы вакытында җимерелә.
15 гасырда, Кырымга Европадан яһүдләр күпләп килү сәбәпле, биредә кырымчакларның саны бик тиз үсә. Бу вакытта кырымчаклар Кырым ханлыгының 25% яһүди халкын тәшкил иткәннәр(75% караимнар).
19 гасырдан кырым яһүд-раввинистлары үзләрен кырымчаклар дип атап йөри башлый. Бу вакытта аларның якынча саны 800ләп кеше була.
1897 елда Кырымда 3345 кырымчак була.Икенче Бөтендөнья сугышы алдыннан биредә 6 меңләп кырымчак яшәгән, тик фашистлар тарафыннан 5000ләбе калган яһүдиләр белән берлектә үтерелә, ә калганнары кырым татарлары белән берлектә 1944 елда Үзәк Азияга сөрелә.

# Кырымчаклар
## Бүгенге көндә

Барлыгы кырымчаклар 2100ләп кеше исәпләнәләр. Бүгенге көндә күпчелек кырымчаклар Исраилда яши. Биредә алар яһүд халкының бер өлеше булып саналалар.Исраилда, АКШта аларның саны билгеле түгел, чөнки күпчелеге инде башка яһүдләр белән кушылып ассимиляциягә дучар булганнар.
Кырымда 204, Россиядә 157, Литвада 10 кырымчак яши.

# Кырымчаклар
## Чыганак

2013 елның 7 май көнендә архивланган. Крымчаки.
* ↑ Всероссийская перепись населения 2020—2021 годовhttps://wikidata.org/wiki/Track:Q57573219
# Янки-Гилл (Небраска)

Янки-Гилл — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Янки-Гилл (Небраска)
## Географиясе

Янки-Гилл халык санын алу урыны мәйданы — 7,379838 км², 7,426216 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1188 Фут биеклектә урнашкан.
# Тимурчифтлигый (Кызылтепе)

Тимурчифтлигый (төр. Timurçiftliği) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Кызылтепе илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Шише (Марна)

Шише (фр. Chichey) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Юммие Кочак

Юммие Кочак - (1957) —төрек актрисасы, язучы һәм режиссер.

# Юммие Кочак
## Тормошо

Юммие Кочак 1957 елның 1 мартында Адана шәһәрендә 10 балалы гаиләдә туган. Башлангыч мәктәпне тәмамлаганнан соң, үзлегеннән белем ала, күп китап укый. Максим Горькийның «Ана» әсәре тәүге укылган китапларның берсе була.
Авыл хатын-кызларын актив тормышка җәлеп итү максатында 2001 елда «Арсланкей хатын-кызлар театры» оештыра. Беренче уен берләшмәләре «Таш миндаль» уенын Ремзи Озджелика исеме астында сәхнәләштерә. Аннары сәхнәдә хатын-кыз тормышын чагылдырган пьесалары куела.
2006 елда Адана шәһәрендә узган халыкара театр фестивалендә Юммие Кочак «Сагыш чәчкәсе» пьесасы белән чыгыш ясый.
«Йөн сабый» фильмы сценариен язган, хатын-кызга карата көч куллану һәм хезмәт хакын түләүнең дә гадел булмавын яки икътисади яктан хокукый якланмавын билгели.
Антальяда уздырылган кинофестивальдә «Йөн бала» нәфис фильмы «Алтын әфлисун», Нью-Йоркта «Евразия киносында иң яхшы хатын-кыз» премиясе белән бүләкләнә. 2017 елда Роналд Kristiano төп рольне уйный..

# Юммие Кочак
## Пьесалары

* Эрик Эшкиси
* Озын бөке
* Кара кое
* Түләүсез доктор
* Цитрус - ул тормыш
* Чәчкәләр сулмасын
* Сагыш чәчкәсе
* Тормыш дәвам итә
* Ханымның фермасы
* Касаба
* Таң атканда

# Юммие Кочак
## Хикәяләре

* Туган илгә мәхәббәт
* Грекның тешләре
* Кансыраган яра
* Язмыш
* Обрук
* Баштан аяк басты
* Әти, мин килдем
* Мөхтәр Адайи Хәсрәт Анасы

# Юммие Кочак
## Фильмнары

* Йөн бала

# Юммие Кочак
## Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

* Адана халыкара театр фестивале премияләре
* Әнкара халыкара театр фестивале премияләре
* Белем бирү учреждениеләрендә эшчәнлеге өчен Дарюшшафак премиясе
* Борну рәссам-хатын-кызлар халыкара фестивале премиясе
* Торосский көллиятендә белем алырга ярдәм иткән премиясе
* Хатын-кызга көч куллануга каршы коммерция булмаган оешмаларның хәйрия ярдәме (Язмыш)
* Мерсин (MESIAD) сәнәгатьчеләр һәм эшкуарлар Ассоциациясенең ел саен тапшырыла торган премиясе
* TIKAV - 2012 «Ана мәктәбе» проектларына ярдәм итүче премия
* Нью-Йорк Евразия фестивале: кинода иң яхшы хатын-кыз роле өчен бүләк
* Самсун Эшкуарлыкка карамаган оешмалар премиясе
* KAGIDER - нейзель юри премиясе
# Альдеадавила-де-ла-Рибера

Альдеадавила-де-ла-Рибера (исп. Aldeadávila de la Ribera) — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Альдеадавила-де-ла-Рибера
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 46,16 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 687 метр биеклектә урнашкан.
# Санто Стефано — Боналдо

Санто Стефано — Боналдо — Италиянең Венеция төбәге Цимелла өязендә урнашкан торак пункт.

# Санто Стефано — Боналдо
## Географиясе

Санто Стефано — Боналдо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Санто Стефано — Боналдо
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.