yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Муса Җәлил һәйкәле (Симәй)

Симәйдә Муса Җәлил һәйкәле (каз. Семей қаласындағы Мұса Жәлел ескерткіші, Semeı qalasyndaǵy Musa Jalıl eskertkishi, рус. Памятник Мусе Джалилю в Семее) ― 2023 елның 9 ноябрендә Казакъстанның Абай өлкәсе административ үзәге Симәй шәһәрендә бөек татар шагыйре Советлар Союзы Герое Муса Җәлил (1906–1944) хөрмәтенә ачылган һәйкәл (бюст).

# Муса Җәлил һәйкәле (Симәй)
## Тарих

Яңа оештырылган Абай өлкәсенең административ үзәге (2022 елның 8 июненнән) Симәй шәһәрендә Муса Җәлил һәйкәлен (бюстын) ачу тәкъдиме 2022 елда ук күтәрелгән. 2022 елның 25 августында Күкчәтауда Муса Җәлил һәйкәлен ачу тантанасына килгәч, Татарстан Республикасы премьер-министры урынбасары, Бөтендөнья татар конгрессы Милли шурасы рәисе Васил Шәйхразиев җитәкчелегендәге делегация Симәйгә барып, Муса Җәлил һәйкәлен урнаштыру мөмкин булган урында (Муса Җәлил урамында) булган. Шәһәр хакимияте һәйкәл урнаштыруда ярдәм итәргә өметләндергән.
«Иртыш буе татарлары: тарих һәм хәзерге заман» конференциясен рәсми ачуда Татарстан вице-премьеры Васил Шәйхразиев: «Әлеге мәсьәлә өйрәнелә, барлык протокол таләпләре үтәләчәк», ― дип аңлата.
2023 елның 9 ноябрендә Муса Җәлил бюсты герой-шагыйрь исемен йөрткән һәм күп кенә татарлар яшәгән урамда урнаштырылган.
Бюстның авторы – Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе Винера Абдуллина, Санкт-Петербург дәүләт кино һәм телевидение институтының компьютер графикасы һәм дизайны кафедрасы доценты.
2023 елның 9 ноябрендә Советлар Союзы Герое, шагыйрь Муса Җәлил бюстын ачу тантанасы уза. Тантанада Татарстан Республикасы премьер-министры урынбасары, Бөтендөнья татар конгрессы Милли шурасы рәисе Васил Шәйхразиев, Абай өлкәсе акимы вазыйфаларын башкаручы Абай Шалкар Байбеков катнашкан. Чара кунаклары булачак сквер урынында чыршылар утырткан.

# Муса Җәлил һәйкәле (Симәй)
## Тасвирлама

Герой-шагыйрь исемен йөрткән урамда, скверда (кечкенә бакча) кара мәрмәр аслыкка Муса Җәлилнең бронза бюсты урнаштырылган. Шагыйрь политрук вакытында итеп сурәтләнгән, хәрби дәрәҗәсе күренеп торучы киемнән. Бюсттан астарак, постаментка беркетелгән металл табличкага, Советлар Союзы Героеның Алтын Йолдызыннан астарак 3 телдә (казакъча, русча, татарча ) «Мұса Жәлел ұлы татар ақыны Кеңес Одағының Батыры / Муса Джалиль великий татарский поэт Герой Советского Союза / Mуса Җәлил бөек татар шагыйре Советлар Союзы Герое» дип язылган.
Һәйкәл тирәсендә яңа сквер булдыру һәм агачлар утырту планлаштырыла.
# HD250662

HD250662 — Җәүза йолдызлыгында урнашкан B9 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,94 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Yunıs Mirğäziän

Yunıs Mirğäziän (Mirğäziän Zakır ulı Yunısov, 1927-2014) — dönyanıñ törle qıytğalarında, okeannarında, diñgezlärendä bulğan, yözlägän danlı qalalarnı üz küze belän kürgän ädip.
Mirğäziän Yunıs tatar uquçısın bötenläy yaña dönyağa alıp kerde. Anıñ äsärlären uqığan keşe üzen bütän dönya keşese dıp xis itä kebek. Bu äsärlärdän tuğan telne, tuğan ilne-cirne sağınu, yaratu xise börkelep tora.
M. Yunıs 1927 yılda Tatarstannıñ Bawlı yağında tua. 1944. yılda armiägä alına häm xärbi aviatiä mäktäbendä uqıy, annarı eskadriliada xezmät itä. 1955. yılda xärbi xezmättän azat itelä häm Mäskäw Universitätenä uqırğa kerä. Ul çittän torıp tel beleme bülegendä uqí. Şul uq yıllarda Qara diñgez paraxodçılığında, säwdä qorablarında kapitan yärdämçese bulıp eşli. 1968–1977. yıllarda Mäskäwdäge diñgez transportı fänni-tikşerenü institutında ğilmi xezmätkär, "Наука и религия (Nauka i religiya)" jurnalında bülek mödire bulıp eşli. Läkin diñgez anı üzenä haman çaqırıp tora: 1977. yılda yañadan säwdä qorablarında yözä başlí.
Dönya kürü, yaña tä'sirlär, tormış üze anı ädäbi dönyağa alıp kerä: ul ber-ber artlı povestlär yaza ("Tozlı cil", "Teläp alğan dawıl", "Tañda Bospor aşa"). Äsärläreneñ isemnäre ük mawıqtırğıç: "Timer fil", "Zanzibar zäñgär bolıtlar artında"...
Yazuçınıñ "Tabu häm yuğaltu", "Şämdällärdä genä utlar yana", "Yulda uylawlar" kebek äsärläre – oçuçı, diñgezçe xezmäte turında.
Mirğäziän Yunıs sınlı sänğät belän dä mawığa. Anıñ sınnarı ("Bezneñ yıraq babalarıbız", "İrdäwkä", "Diñgezçe cirsüe" h.b.) tamaşaçını uylandıra, yıraq taríxıbıznı iskä töşerä.
# Кече Бишкурай

Кече Бишкурай — Башкортстанның Илеш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452268, ГАТОБК коды — 80230816003.

# Кече Бишкурай
## Авыл белән бәйле шәхесләр

* Хәләф Гыйльданыв
* Әнис Минһаҗев
# Чәмбәрәкәнд

Чәмбәрәкәнд (әзери. Çəmbərəkənd) — Әзербайҗанның Лачын районына караган авыл.
# Пальияте (Новара)

Пальияте — Италиянең Пьемонт төбәге Новара өязендә урнашкан торак пункт.

# Пальияте (Новара)
## Географиясе

Пальияте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пальияте (Новара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Аккечили (Сениркент)

Аккечили (төр. Akkeçili) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Ыспарта иле Сениркент илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Соргоно

Соргоно — Италиянең Сардиния төбәгендә урнашкан коммуна. Нуоро провинциясе составына керә.

# Соргоно
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 700 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Атцара, Аустис, Бельви (Италия), Неонели, Самугео, Тиана, Тонара һәм Ортуери коммуналары белән чиктәш.
# Чырвоная Харкавка

Чырвоная Харкавка (белар. Чырвоная Харкаўка) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.

# Чырвоная Харкавка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# SDHC

SDHC (ингл. Succinate dehydrogenase complex subunit C) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Мокшк

Мокшк — Польшаның Мазовия воеводалыгы Дробин гминасында урнашкан авыл.

# Мокшк
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мон-Сен-Сюльпис

Мон-Сен-Сюльпис (фр. Mont-Saint-Sulpice) — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
# Вжонца (Калиский повяты)

Вжонца — Польшаның Великопольское воеводалыгы Бжезины гминасында урнашкан авыл.

# Вжонца (Калиский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дибекли (Ипекйолу)

Дибекли (төр. Dibekli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Ипекйолу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Перико де Разос (Саламанка)

Перико де Разос — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Саламанка муниципалитеты составына керә.

# Перико де Разос (Саламанка)
## Географиясе

Перико де Разос Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Перико де Разос (Саламанка)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Перико де Разос (Саламанка)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Фигацано (Бриндизи)

Фигацано — Италиянең Апулия төбәге Чистернино өязендә урнашкан торак пункт.

# Фигацано (Бриндизи)
## Географиясе

Фигацано Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Фигацано (Бриндизи)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лотенбак

Лотенбак (фр. Lautenbach) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Гебвиллер кантонына карый.

# Лотенбак
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13,02 км².
# Глинишча (Чавуский районы)

Глинишча (белар. Глінішча) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чавуский районында урнашкан авыл.

# Глинишча (Чавуский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Звенигород

Звенигород (рус. Звенигород) — Россия Федерациясенең Мәскәү өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 19 279 кеше (2015).

# Звенигород
## Сәгать поясы

Звенигород Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Звенигород
## Тарих

Шәһәр статусын 1336 елдан башлап йөртә.

# Звенигород
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (91,5%), украиннар (1,7%), әрмәннәр (1,1%).
# Спитковице (Новотарзький повяты)

Спитковице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Спытковице гминасында урнашкан авыл.

# Спитковице (Новотарзький повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Попешть (Джурджу)

Попешть — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. Михэйлешти коммунасына карый.

# Попешть (Джурджу)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 83 метр биеклектә урнашкан.
# Мартини (Кунео)

Мартини — Италиянең Пьемонт төбәге Сан-Микеле-Мондови өязендә урнашкан торак пункт.

# Мартини (Кунео)
## Географиясе

Мартини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Мартини (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лезинн

Лезинн (фр. Lézinnes) — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
# (2330) Онтакэ

(2330) Онтакэ (лат. Ontake) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2330) Онтакэ
## Тарихы

1977 елның 18 февралендә Х. Косай, К. Фурукава тарафыннан Кисо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 DS3» саналган.
# Стружа (Паенчанский повяты)

Стружа — Польшаның Лодзь воеводалыгы Жонсня гминаcында урнашкан авыл.

# Стружа (Паенчанский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Поеница (Вилча)

Поеница — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Голешть (коммуна, Вилча) коммунасына карый.

# Поеница (Вилча)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Эль Каракол (Вильягран)

Эль Каракол — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Вильягран муниципалитеты составына керә.

# Эль Каракол (Вильягран)
## Географиясе

Эль Каракол Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Каракол (Вильягран)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Каракол (Вильягран)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Ганка (йолдыз)

Ганка (гарәп. العنقاء‎ әл-‘әнқа’ — «ганка», «феникс»; Ганка α, Ганка альфасы, α Phe) — Ганка йолдызлыгының иң якты йолдызы. Бу К0 спектр сыйныфылы кызгылт-сары икеле йолдыз. Аның күренмә йолдызча зурлыгы +2,4ᵐ тәшкил итә.
Ганка Җирдән якынча 80 яктылык елы ераклыкта урнаша. Уртача зурлыклы кызгылт-сары зур йолдыз булуы сәбәпле, Ганка үзенең хасиятләре буенча Арктурга һәм Әлдәбәранга ошый. Йолдызда кечкенә иптәш-йолдыз бар, әмма аның турында мәгълүматлар юк.
Күк йөзендә йолдыз янында ике якты йолдыз — Ахирнәр (Эридан α) һәм Фәмелхут (Көньяк Балык α) урнашалар. Урта гасырлар гарәп астрономлары йолдызлыкны «ганка кошы белән көймә» рәвешендә күзәттеләр, шуңа күрә йолдызның икенче исем бар — Нәййирелзәүрак (гарәп. النائر الزورق‎ ән-нә’ир әз-зәүрәқ — «көймәнең яктысы»). Европа телләрендә аның исеме Анкаа (ингл. Ankaa) формасында куллана.
# Закари (Луизиана)

Закари — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан шәһәр.

# Закари (Луизиана)
## Тарихы

Закари шәһәре 2 август 1889 елда нигезләнгән.

# Закари (Луизиана)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 62,06 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 31 метр биеклектә урнашкан.
# Скерлетешть (Бузеу)

Скерлетешть — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. Ларгу (коммуна) коммунасына карый.

# Скерлетешть (Бузеу)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 45 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Казчина Пива (Лоди)

һәм
Казчина Пива — Италиянең Ломбардия төбәге Бертонико өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Пива (Лоди)
## Географиясе

Казчина Пива Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казчина Пива (Лоди)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сен-Дизье-Лерен

Сен-Дизье-Лерен (фр. Saint-Dizier-Leyrenne) — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
# Муса Җәлил урамы, 16/5 (Казан)

Муса Җәлил урамы, 16/5 — Казанның Муса Җәлил урамында урнашкан, XIX гасыр башында төзелгән өч катлы таш бина. Бу йортта инкыйлабчы Николай Бауман туган, 1919-1937 елларда Кәрим Тинчурин яшәгән.
# (20251) 1998 EA12

(20251) 1998 EA12 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20251) 1998 EA12
## Тарихы

1998 елның 1 мартында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 EA12» саналган.
# Жук-Хергелие

Жук-Хергелие — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. Жуку (Румыния) коммунасына карый.

# Жук-Хергелие
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# IC 1242

IC 1242 — Еланлы Кеше йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика һәм инфракызыл чыганак .

# IC 1242
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1242, 2MASX J17084287+0402596, IRAS 1706+041P06, MCG+01-44-001, PGC 59688, UGC 10718, Z 54-2, Z 1706.2+0406, UZC J170842.9+040300 һәм LEDA 59688 буларак та сурәтләнә.
# Малангеро (Торино)

Малангеро — Италиянең Пьемонт төбәге Сан-Маурицио-Канавезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Малангеро (Торино)
## Географиясе

Малангеро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Малангеро (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Татарстан Республикасының Атказанган азык-төлек сәнәгате хезмәткәре

Татарстан Республикасының Атказанган азык-төлек сәнәгате хезмәткәре (рус. заслуженный работник пищевой промышленности Республики Татарстан, ингл. Merited Food Industry Worker of the Republic of Tatarstan) — Татарстан Республикасы дәүләт бүләге, мактаулы исемнәренең(рус.)татар. берсе. 1984 елның 25 июнь көнендә ТАССР ЮШ Президумы тарафыннан булдырылган.
1991 елдан бирле Татарстан Рәисе тарафыннан бирелә.
Бүләкләнүчеләр саны — 187 кеше (1997), 329 кеше (1.01.2015).

# Татарстан Республикасының Атказанган азык-төлек сәнәгате хезмәткәре
## Бүләкләнү нигезе

сәнәгатьнең азык-төлек, ит, сөт һәм шәраб әзерләү тармаклары, кулланучылар кооперациясе предприятиеләренең, берләшмәләренең, учреждениеләренең һәм оешмаларының шушы сәнәгать һәм куллану кооперациясе тармакларында кимендә 10 ел эшләүче югары квалификацияле эшчеләренә, инженер-техник һәм фәнни хезмәткәрләренә азык-төлек продукциясенең сыйфатын яхшыртудагы һәм ассортиментын киңәйтүдәге, техниканы һәм технологияне камилләштерүдәге, куәтләрдән һәм матди ресурслардан нәтиҗәле файдаланудагы, квалификацияле кадрлар әзерләүдәге казанышлары өчен

# Татарстан Республикасының Атказанган азык-төлек сәнәгате хезмәткәре
## Ияләре

    Шулай ук карагыз: Төркем:Татарстанның атказанган азык-төлек сәнәгате хезмәткәрләре.
# Баков (Студнице)

Баков (чех. Bakov) — Чехиянең Кралове Градец крае Студнице районында урнашкан авыл.

# Баков (Студнице)
## Географиясе

Мәйданы — 0,371 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Баков (Студнице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Баков (Студнице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Баков (Студнице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 148 |
| 1880 | 143 |
| 1890 | 121 |
| 1900 | 109 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 108 |
| 1921 | 106 |
| 1930 | 89 |
| 1950 | 63 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 61 |
| 1970 | 87 |
| 1980 | 32 |
| 1991 | 27 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 22 |
| 2011 | 39 |
| 2021 | 47 |
# Караарша

Караарша (каз. Қараарша) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Караарша
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Веналба (Бьела)

Веналба — Италиянең Пьемонт төбәге Valdilana өязендә урнашкан торак пункт.

# Веналба (Бьела)
## Географиясе

Веналба Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Веналба (Бьела)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Горне Лазе

Горне Лазе — Словениянең Семич (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Горне Лазе
## Географиясе

Мәйданы — 0,66 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 455,1 метр биеклектә урнашкан.
# Тархуты-Харвута-Яха

Тархуты-Харвута-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Мудуй-Яха елгасының уң ярыннан 25 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 47 км.

# Тархуты-Харвута-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000212115300073578
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115307357
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Пантен (Франци)

Пантен — Франциядә урнашкан коммуна, Иль-де-Франс регионы Сен-Сен-Дени департаментында урнашкан.
# Тривиньо

Тривиньо — Италиянең Базиликата төбәгендә урнашкан коммуна. Потенца провинциясе составына керә.

# Тривиньо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 735 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Альбано-ди-Лукания, Анци, Кастельмеццано һәм Бриндизи-Монтанья коммуналары белән чиктәш.
# Гарретт (Вашингтон)

Гарретт — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гарретт (Вашингтон)
## Географиясе

Гарретт халык санын алу урыны мәйданы — 4,969226 км², 4,956055 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 234 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Паленсьяна

Паленсьяна (исп. Palenciana) — Испаниянең Кордова провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Паленсьяна
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 16 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 399 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Диҗле (Сур)

Диҗле (төр. Dicle) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Сур илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Нөгеш (Мәләвез районы)

Нөгеш — Башкортстанның Мәләвез районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453870, ГАТОБК коды — 80241860001.

# Нөгеш (Мәләвез районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1190 кешенең яшәве мәгълүм.
# HD73253

HD73253 — Гидра йолдызлыгында урнашкан A5III/IV(m) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,3 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# PF4V1

PF4V1 (ингл. Platelet factor 4 variant 1) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Кобра (Нагорск районы)

Кобра (рус. Кобра) — Киров өлкәсенең Нагорск районында урнашкан авыл.

# Кобра (Нагорск районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Кобра (Нагорск районы)
## Сәгать поясы

Кобра (Нагорск районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кобра (Нагорск районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%), татарлар (1%), арлар (2%), чирмешләр (1%), украиннар (1%).
# Шаро (кантон)

Шаро (фр. canton de Chârost) — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
# Байкы-Юныс

Байкы-Юныс — Башкортстанның Караидел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452386, ГАТОБК коды — 80234812005.
# Кажуэйру-да-Прая

Кажуэйру-да-Прая — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.

# Кажуэйру-да-Прая
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 271,348 км².
# Яленшчына

Яленшчына (белар. Яленшчына) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.

# Яленшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Ишмәмәт

Ишмәмәт — Башкортстанның Борай районында урнашкан авыл.
ᴨyчты индексы — 452967, ГАТОБК коды — 80218825004.

# Ишмәмәт
## Авыл белән бәйле шәхесләр

* Муллаҗан Дәүләтъяров