yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Фёдор Токарев

Фёдор Токарев (14 ноябрь 1903(1903-11-14), Белорет, Верхнеурал өязе, Ырынбур губернасы, Россия империясе — 1963 елдан иртә түгел, СССР) — суд эшлеклесе. Эшчеләр гаиләсендә туган. 1915 тән Белорет металлургия заводында. 1928-1929 тә шул ук шәһәрдә халык судьясы. 1929 дан БАССР Баш Судында: әгъза, рәис урынбасары, махсус коллегия рәисе, рәис (1937-1943). 1943-1950 тә РСФСР Юстиция министрлыгының Чиләбе өлкәсе буенча идарәсе башлыгы. 1950-1954 тә ТАССР Югары Суды рәисе. 1954 тән соң РСФСР Юстиция министры урынбасары, РСФСР Югары Суды рәисе урынбасары.
# OR8K1

OR8K1 (ингл. Olfactory receptor family 8 subfamily K member 1) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Седико

Седико — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Беллуно провинциясе составына керә.

# Седико
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 317 метр биеклектә урнашкан. Беллуно, Гозальдо, Ла-Валле-Агордина, Лимана, Лонгароне, Borgo Valbelluna, Ривамонте-Агордино, Санта-Джустина һәм Соспироло коммуналары белән чиктәш.
# (8324) Juliadeléon

(8324) Juliadeléon (лат. Juliadeléon) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8324) Juliadeléon
## Тарихы

1981 елның 28 февралендә Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 DF2» саналган.
# Макина (Гавай)

Макина — Америка Кушма Штатларының Гавай штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Макина (Гавай)
## Географиясе

Макина халык санын алу урыны мәйданы — 29,9 км², 29,88741 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# (5526) Кэндзо

(5526) Кэндзо (лат. Kenzo) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5526) Кэндзо
## Тарихы

1991 елның 18 октябрендә Т. Урата тарафыннан Симидзу обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 UP1» саналган.
# ZNF583

ZNF583 (ингл. Zinc finger protein 583 һәм Zinc finger protein 583) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ведерниково (Киров өлкәсе)

Ведерниково (рус. Ведерниково) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.

# Ведерниково (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Ведерниково (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Ведерниково (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Ведерниково (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Чамарды

Чамарды (төр. Çamardı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесенең Нигде иленә караган бер илчедер.

# Чамарды
## Географиясе

Илче мәйданы — .
# NGC 4891

NGC 4891 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4891
## Тарихы

Әлеге галактика 1882 елда Алмания астрономы Wilhelm Tempel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Дибекли (Синоп)

Дибекли (төр. Dibekli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Синоп илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Баельваль

Баельваль (фр. Bailleulval) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# HD138151

HD138151 — Почмаклык йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,31 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Лос Орнитос, Ла Канья (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)

Лос Орнитос, Ла Канья — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ла-Унион-де-Исидоро-Монтес-де-Ока муниципалитеты составына керә.

# Лос Орнитос, Ла Канья (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)
## Географиясе

Лос Орнитос, Ла Канья Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Лос Орнитос, Ла Канья (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Лос Орнитос, Ла Канья (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Алмезио (Торино)

Алмезио — Италиянең Пьемонт төбәге Черес өязендә урнашкан торак пункт.

# Алмезио (Торино)
## Географиясе

Алмезио Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Алмезио (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# ZMAT4

ZMAT4 (ингл. Zinc finger matrin-type 4) — кешенең 8-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Уппалури Шива Рамачандра Мурти

Уппалури Шива Рамачандра Мурти, яки U. S. R. Murty (ул үзе исемен шулай язарга ярата), Ватерлоо Университетының Комбинаторика һәм Оптимизация Департаментының отставкада профессоры.
U. S. R. Murty Ph.D. дәрәҗәсен 1967 елда Калькуттадагы Һиндстан Статистика Институтында экстремаль графлар теориясе буенча тезис өчен алган.; аның киңәшчесе булып C. R. Rao булган. Мурти үзенең матроид теориясе һәм графлар теориясе буенча эшләре өчен мәшһүр, һәм күбесенчә Джон Адриан Бонди белән автордашлыкта графлар теориясе буенча дәреслек язган. Мурти Комбинаторика Теориясе Журналы, B Сериясенең менеджер мөхәррире һәм баш мөхәррирдәше буларак хезмәт иткән.

# Уппалури Шива Рамачандра Мурти
## Сайланган бастырылган эшләре

* John Adrian Bondy and U. S. R. Murty (1976), Graph Theory with Applications. North-Holland. Book's page at the University of Paris VI.
* John Adrian Bondy and U. A. R. Murty (1979), "Graph Theory and Related Topics." Academic Press Inc. [[Махсус:Китап чыганаклары/[[[{{{lc}}}|просмотр]]] [[{{fullurl:{{{lc}}}|action=edit}} править]] [[{{fullurl:{{{lc}}}|action=history}} история]] [[{{fullurl:{{{lc}}}|action=watch}} следить]] [обновить]|ISBN 978-0121143503]].
* U. S. R. Murty (1971) How Many Magic Configurations are There? The American Mathematical Monthly.
* U. S. R. Murty (1971) Equicardinal matroids. Journal of Combinatorial Theory, Series B
* U. S. R. Murty (1970) Matroids with Sylvester property. Aequationes Mathematicae.
* Murty, U. S. R. (1968), "On some extremal graphs", Acta Mathematica Academiae Scientiarum Hungaricae, 19: 69–74, doi:10.1007/BF01894681, MR 0224509
* de Carvalho, Marcelo H.; Lucchesi, Cláudio L.; Murty, U. S. R. (2002), "On a conjecture of Lovász concerning bricks. II. Bricks of finite characteristic", Journal of Combinatorial Theory, Series B, 85 (1): 137–180, doi:10.1006/jctb.2001.2092, MR 1900684.
# Река (Кральево)

Река (серб. Река ) — Сербиянең Рашка округы Кралево җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Река (Кральево)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 895 метр биеклектә урнашкан.

# Река (Кральево)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# 801 (сан)

801 (сигез йөз бер) - 800 белән 802 арасындагы натураль сан.

# 801 (сан)
## Математикада

* 801 — өч урынлы так сан.
* 801 санның цифрлар суммасы — 9.
* 801 санның цифрлар тапкырчыгышы — 0.
* 801 санның квадраты — 641601.

# 801 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 801 ел
* 801 ел (б. э. к.)
* Юникодта 0321₁₆ — « ̡» символның коды.
# Амюре

Амюре (фр. Amuré) — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
# HD91941

HD91941 — Җилкәннәр йолдызлыгында урнашкан A2mA8-F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,34 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Улет

Улет (фр. Houlette) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Сен-Набор (Түбән Рейн)

Сен-Набор (фр. Saint-Nabor) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Сен-Набор (Түбән Рейн)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 1,89 км².
# GRINA

GRINA (ингл. Glutamate ionotropic receptor NMDA type subunit associated protein 1) — кешенең 8-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Доберлуг-Кирххайн

Доберлуг-Кирххайн — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.

# Доберлуг-Кирххайн
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 150,36 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 97 метр биеклектә урнашкан.
# Фрезкароло (Модена)

Фрезкароло — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Фьюмальбо өязендә урнашкан торак пункт.

# Фрезкароло (Модена)
## Географиясе

Фрезкароло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Фрезкароло (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Казелина (Форли-Чезена)

Казелина — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Баньо-ди-Романья өязендә урнашкан торак пункт.

# Казелина (Форли-Чезена)
## Географиясе

Казелина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казелина (Форли-Чезена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Боргата Баса Меана (Торино)

Боргата Баса Меана — Италиянең Пьемонт төбәге Меана-ди-Суза өязендә урнашкан торак пункт.

# Боргата Баса Меана (Торино)
## Географиясе

Боргата Баса Меана Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Боргата Баса Меана (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Жарновска

Жарновска — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Вицко гминасында урнашкан авыл.

# Жарновска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# KRTAP5-2

KRTAP5-2 (ингл. Keratin associated protein 5-2) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Чаткөй (Күре)

Чаткөй (төр. Çatköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Күре илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Люттов-Фаллун

Люттов-Фаллун — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Люттов-Фаллун
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 24,3 км², 24,53 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 44 метр биеклектә урнашкан.
# Старий Сельць

Старий Сельць — Польшаның Мазовия воеводалыгы Жевне гминасында урнашкан авыл.

# Старий Сельць
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Эвора-де-Алкобаса

Эвора-де-Алкобаса — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. Алкобаса (шәһәр) муниципалитетына карый.

# Эвора-де-Алкобаса
## Географиясе

Мәйданы — 42,32 км².
# Цона Индузтрияле ди Пасирана (Милано)

Цона Индузтрияле ди Пасирана — Италиянең Ломбардия төбәге Ро өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Индузтрияле ди Пасирана (Милано)
## Географиясе

Цона Индузтрияле ди Пасирана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Цона Индузтрияле ди Пасирана (Милано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вила Дел Форо (Алесандрия)

Вила Дел Форо — Италиянең Пьемонт төбәге Алессандрия өязендә урнашкан торак пункт.

# Вила Дел Форо (Алесандрия)
## Географиясе

Вила Дел Форо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Вила Дел Форо (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Болонья (Асти)

Болонья — Италиянең Пьемонт төбәге Альяно-Терме өязендә урнашкан торак пункт.

# Болонья (Асти)
## Географиясе

Болонья Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Болонья (Асти)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ялгурик (кратер)

Ялгурик (лат. Jalgurik) — Венера планетасының
координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 7,5 километр озынлыкта булган кратеры.

# Ялгурик (кратер)
## Исеме

Ялгурик кратеры эвенклар хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
# Коспаш

Коспаш — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга Чаньва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.

# Коспаш
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100912111100007185
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100718
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Якуцина

Якуцина (белар. Якуціна) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.

# Якуцина
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Гүзельялы (Алтынорду)

Гүзельялы (төр. Güzelyalı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Алтынорду илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Чероки (округ, Техас)

Чероки — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Раск шәһәре.

# Чероки (округ, Техас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1846 елда оештырыла.

# Чероки (округ, Техас)
## Халкы

2019 елда халык саны 46 659 кеше тәшкил иткән.

# Чероки (округ, Техас)
## Территориясе

Округ мәйданы 2725 км² тәшкил итә.
# Теро ди Сото (Мачерата)

Теро ди Сото — Италиянең Марке төбәге Сарнано өязендә урнашкан торак пункт.

# Теро ди Сото (Мачерата)
## Географиясе

Теро ди Сото Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Теро ди Сото (Мачерата)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Караманите

Караманите — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. Вылчи-Дол җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Караманите
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 220 метр биеклектә урнашкан.
# Казан Родионов затлы кызлар институты

* Мәдәният порталы
Казан Родионов затлы кызлар институты – Казан шәһәрендә 1841 – 1918 елларда эшләгән хатын-кызлар өчен югары уку йорты. Толстой урамы, 14 йорт адресы буенча урнашкан.

# Казан Родионов затлы кызлар институты
## Тарих

1841 елда ачыла. Институтның барлыкка килүе Казан байбичәсе Анна Родионованың (1751-1827) хәйрия эшчәнлеге белән бәйле. Балык кәсебендә баеп киткәч, ул патшабикә Мария Федоровнага мөрәҗәгать итеп, үзенең ике утарын һәм Казанның Воскресение урамындагы таш пулатын кызлар өчен югары уку йорты төзү өчен һәдия итәргә рөхсәт сорый. Рөхсәт алына. 1827 елда әлеге биналарны кызлар институтына мирас итеп калдыра. Пугачев явында һәлак булган полковник иренең туганнары, биналарны бирмәс өчен, ун ел хөкем ителәләр. Әлеге тарткалашка соңгы ноктаны Сенат куя. Институт ачыла.

# Казан Родионов затлы кызлар институты
## Бина

Институт бинасы архитекторлар М.П. Коринфский, Ф.И. Петонди (1841 елда әлеге бина өчен IV дәрәҗә Изге Владимир ордены белән бүләкләнә), А.И. Песке проекты буенча 1838-1842 елларда төзелә. 1933-1936 елларда архитектор П.Н. Ашмарин проекты буенча бинага өченче кат өстәлә.

# Казан Родионов затлы кызлар институты
## Эчке тәртип

Россия патшасы Николай I фәрманы белән институтка «Родионов(а)» исеме бирелә.
Родионов(а) институты ябык төрдәге уку йорты булып исәпләнгән. Әлеге уку йортына морза, рухани, 1-2 гилдия сәүдәгәрләре гаиләләреннән 8-13 яшьлек кызларны кабул иткәннәр. Уку 1862 елга кадәр - 6 ел, аннан соң – 8, 1911 елдан соң – 10 ел дәвам иткән. Дәресләр җәдвәлендә Аллаһ кануны (рус. Закон Божий), рус теле һәм әдәбияты, француз һәм алман телләре, арифметика, география, тарих, рәсем ясау, музыка, кул эшләре торган. Дәресләр һәр көнне (якшәмбедән кала) иртәнге сәгать 9 дан кичке 4 кә кадәр барган. Укучылар җәйге ялга кайтарылмаган.
Родионов(а) институтында Россия патшалары Александр II һәм Александр III булып киткәннәр.
1841-1861 елларда уку йорты белән Елена Загоскина идарә итә.

# Казан Родионов затлы кызлар институты
## Инкыйлабтан соң

1918 елда уку йорты ябыла. Соңрак әлеге бинада һәлак булган кызыл гаскәриләрнең балалары, акгвардиячеләр террорына дучар булганнарның балалары, күп балалы эшче гаиләләрдәге балалар өчен Карл Маркс исемендәге Беренче күргәзмә мәктәп-коммуна оештырыла. 1931 елга кадәр Көнчыгыш мәгариф институты, Татар мәгариф институты (1931-1934), Казан дәүләт педагогика институты (1934-1941), 1941 елда хәрби госпиталь урнаша. 1944 елдан Казан Суворов хәрби укуханәсенең уку бинасы булып хезмәт итә.

# Казан Родионов затлы кызлар институты
## Күренекле талибәләр

* Вера Фигнер – «народниклар» иҗтимагый хәрәкәте әгъзасы, инкыйлабчы (1863-1869 елларда укыган)
* Лидия Фигнер – Вера Фигнерның сеңлесе
* Мария Толстая – Л.Н. Толстойның сеңлесе

# Казан Родионов затлы кызлар институты
## Кызыклы факт

Уку йортының иң алдынгы талибәләренә исем-фамилиясенең беренче хәрефләре (вензель) төшерелгән алтын шарф бүләк ителә.

# Казан Родионов затлы кызлар институты
## Чыганак

Деревянный крест, чугунное забвение Анны Родионовой
# Мейданлы (Һайрат)

Мейданлы (төр. Meydanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Һайрат илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Шәһәр

Шәһә́р, яки кала — торак пункт. Яшәүче халыкның күпчелеге хезмәткәр, зур өлеше акыл хезмәте ияләре. Авыл хуҗалыгы тармагында эшләүчеләр саны юк дәрәҗәсендә түбән.

# Шәһәр
## Критерийлар

Торак пунктның шәһәр булу-булмавы илнең кануннарына күрә санала. Мәсәлән, Даниядә шәһәр халкының саны 250 кешедән, ә Япониядә исә 30 мең кешедән.
# Җумһуриет (Чубук)

Җумһуриет (төр. Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чубук илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сарчони (Казерта)

Сарчони — Италиянең Кампания төбәге Марцано-Аппьо өязендә урнашкан торак пункт.

# Сарчони (Казерта)
## Географиясе

Сарчони Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Сарчони (Казерта)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Агайбаш

Агайбаш — Татарстан Республикасының Лаеш районындагы авыл.
Халык саны — 466 тирәсендә. Почта индексы — 422620.

# Агайбаш
## Тарих

1565 елда нигезләнгән.

# Агайбаш
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Агайбаш
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.8 °C | -10.8 °C | -5.7 °C | 4.6 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.6 °C | -10 °C | 4.1 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

# Агайбаш
## Шәхесләр

* Рәхимә Арсланова (1964), укытучы, 2019 елдан Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы, «Ак калфак» оешмасының Казан бүлеге җитәкчесе (2017 елдан), «Мәгарифтәге казанышлары өчен» күкрәк билгесе иясе, Каюм Насыйри исемендәге премия лауреаты.
# HD91089

HD91089 — Җилкәннәр йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,52 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Игедь

Игедь — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Мет елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Игедь
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200112103000019027
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001902
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Клаузиус (ай кратеры)

Клаузиус (лат. Clausius) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 24,2 км булган кратер.

# Клаузиус (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Рудольф Клаузиус (1822—1888) хөрмәтенә бирелә.

# Клаузиус (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.