yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Пилешкасы

Пилешкасы (чуаш. Пилешкасси, рус. Пилешкасы ) — Чуашстанның Шөмерле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429105. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97250855003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101900003200. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.

# Пилешкасы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 147 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
# Ле Басе (Ровиго)

Ле Басе — Италиянең Венеция төбәге Кастельгульельмо өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Басе (Ровиго)
## Географиясе

Ле Басе Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ле Басе (Ровиго)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Васил Булатов

Васил Булатов, Васил (Василий) Галләм улы Булатов, Булатов Васил (Василий) Галлямович (Галямович, Николаевич) (1921 елның 15 сентябре, Татарстан АССР, Балтач районы, Түбән Чутай — 1988 елның 25 июне, Казан) — Бөек Ватан сугышында катнашкан Советлар Берлеге Каһарманы (23.08.1944), пулемет взводы командиры, майор (1946). ССРБ эчке эшләр министрлыгының (ЭЭМ) атказанган хезмәткәре.

# Васил Булатов
## Тәрҗемәи хәле

1921 елның 15 сентябрендә Татарстан АССР Балтач районы Түбән Чутай авылында туган. 1931 елдан гаиләсе белән Байкал артына күчеп китә. Мәктәптә сигезенче сыйныфны тәмамлагач (1938), Чита өлкәсе (хәзерге Байкал арты крае) Кыра районы Хапчеранга бистәсендә (1997 елдан авыл) урнашкан аккургаш комбинатында өлкән хисапчы булып эшләгән. 1942 елдан Кызыл гаскәр сафында. Байкал аръягы укчы-минометчылар укуханәсен тәмамлагач (Чита, версия: Сретенск, 1944), «кече лейтенант» дәрәҗәсендә Ерак Көнчыгышка хезмәт итәргә җибәрелә.

# Васил Булатов
## Бөек Ватан сугышы

102нче укчы дивизиянең 40нчы укчы Амур полкы составында 1944 елның апреленнән хәрәкәттәге армиядә. 1нче, 2нче, 3нче Белоруссия фронтларында сугыша. Белоруссияне, Польшаны азат итүдә, Берлинны алуда катнаша. 1нче Белоруссия фронтының 102 нче укчы дивизиясе 40нчы укчы полкы пулемет взводы командиры. Бобруйск юнәлешендәге сугышларда каһарманлык күрсәтә. 1944 елның 24 июнендә кече лейтенант Булатов взводы Белоруссиядәге Друть елгасын беренче булып кичә. Яуланган плацдармда Булатов, яраланган пулеметчыны алмаштырып, дошманның бер взводка якын сугышчысын юк иткән. 1944 елның 23 августында Советлар Берлеге Каһарманы исеме бирелгән. Җиңү Парадында катнаша (1945).

# Васил Булатов
## Сугыштан соң

1946 елдан «майор» дәрәҗәсендә запаска чыга. 1947-1974 елларда Татарстан АССР эчке эшләр министрлыгы системасында: җинаятьчеләрне эзләү бүлегендә өлкән уполномоченный, соңрак БХСС бүлеге башлыгы урынбасары, 1965 елдан Горький тимер юлының «Казан» станциясендә линия милиция бүлеге башлыгының сәясәт-тәрбия эше буенча урынбасары. Казан дәүләт университетын тәмамлаган (1961). 1974 елда «милиция подполковнигы» дәрәҗәсендә пенсиягә чыга. 1988 елның 25 июнендә Казанда вафат. Казанның татар зиратында җирләнгән.

# Васил Булатов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Советлар Берлеге Каһарманы (23.08.1944)
* Ленин ордены (23.08.1944)
* 1нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены (11.03.1985)
* Кызыл Йолдыз ордены (12.05.1945)
* Медальләр
* ССРБ ЭЭМ атказанган хезмәткәре

# Васил Булатов
## Хәтер

* Чутай мәктәбе бинасында истәлек тактаташы урнаштырылган.
* Балтачта Җиңү паркындагы Дан аллеясында, Чутайда бюстлары куелган.
* Балтачта һәм Чутайда урамнарга исеме бирелгән.
# Пришкуш

Пришкуш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Брага муниципалитетына карый.

# Пришкуш
## Географиясе

Мәйданы — 3,65 км².
# Прадуш (Селорику-да-Бейра)

Прадуш — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. Селорику-да-Бейра муниципалитетына карый.

# Прадуш (Селорику-да-Бейра)
## Географиясе

Мәйданы — 14,23 км².
# Илһам Әлиев

Илһам Әлиев, Илһам Һейдәр улы Әлиев (әзери. İlham Heydər oğlu Əliyev; 24 декабрь 1961, Бакы, Азәрбайҗан ССР, ССРБ) — азәри дәүләт һәм сәяси эшлеклесе, 2003 елдан — Азәрбайҗан президенты.

# Илһам Әлиев
## Биография

Илһам Әлиев 1961 елның 24 декабрендә Бакы шәһәрендә туган. Атасы — киләчәктә Азәрбайҗан президенты Хәйдәр Әлиев, бу вакытта ДИК-ның Бакы бүлеге башлыгының урынбасары булып эшләгән.
Мәктәпне тәмамлагач, Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институтына укырга керә һәм 1985 елда аны тәмамлый. 1985—1987 елларда МДХМИда укытучы булып эшли.
1991—1994 елларда шәхси эшкуарлык сферасында эшләгән. 1994—2003 елларда — Азәрбайҗан Республикасы дәүләт нефть компаниясенең вице-президенты; 1995—2003 елларда — Азәрбайҗан Милли Мәҗлесе депутаты. 2003 елның августыннан — Азәрбайҗан премьер-министры. 2003 елның октябрендә президент вазифасына сайланыла. 2008 һәм 2013 елларда кабат сайланылган.
# Яңа Чирмешән

һәм
Яңа Чирмешән (рус. Новочеремшанск) — Сембер өлкәсенең Яңа Малыклы районында урнашкан бистә, 1940—2003 елларда — шәһәр тибындагы бистә.
Халык саны — 2 529 кеше.

# Яңа Чирмешән
## География

Яңа Чирмешән Олы Чирмешән елгада, Сембердән 150 километр көнчыгыштарак урнаша. Тимер юл станциясе.

# Яңа Чирмешән
## Тарих

Салаван авыла 18 гасырдан соңрак түгел нигезләнә.
1930 елда авылда экстракт заводы ниегзләнә.
1940 елда Салаван шәһәр тибындагы бистә статусын ала; 1962 елда аңа Яңа Чирмешән исеме кушыла.
2003 елда авыл торак пунктына үзгәртеп корыла.

# Яңа Чирмешән
## Халык

| 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002 | 2010 |
| 7 980 | 7 097 | 5 062 | 3 866 | 3 323 | 2 926 |
# Паймыр

Паймыр (чирм. Паймер, рус. Паймыр) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.

# Паймыр
## Сәгать поясы

Паймыр Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Паймыр
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Мата-де-Лобуш

һәм
Мата-де-Лобуш — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. Фигейра-ди-Каштелу-Родригу муниципалитетына карый.

# Мата-де-Лобуш
## Географиясе

Мәйданы — 36,97 км².
# С.П. Горбунов исемендәге Казан авиация заводы

С.П. Горбунов исемендәге Казан авиация заводы, КАЗ (рус. Казанский авиационный завод имени С. П. Горбунова) — Россия авиацион сәнагатенең иң зур ширкәтләренең берсе.
Ширкәт Казанның Авиатөзелеш районының көнчыгыш өлешендә, Каравай бистәсендә Максимов һәм Акдемик Павлов ураманары янында урнашкан. Шәһәр чигендә урнашкан «Борисоглебское» аэродромына ия була.
Хәрби һәм ватандашлар очкычларны, халык куллану тауарларны җитештерә.
Янында урнашкан Казан моторлар төзү берләшмәсе белән беррәттән районны барлыкка китерүче ширкәтләренең берсе булып тора.
# Шихабылово

Шихабылово (чуаш. Аслӑ Пинер, рус. Шихабылово) — Чуашстанның Ормар районында урнашкан авыл.

# Шихабылово
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Шихабылово
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 702 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (99%) алып тора.
# Шенген килешүе

* [[КипрКипр]]
* И м з а л а г а н н а р
* Имзалаганнар
* Көчкә кермәде
* Фәкать полиция һәм мәхкәмә хезмәттәшлеге
Шенге́н килешүе — Европа Берлеге илләренең паспорт һәм таможня контролен кире кагучы килешү.
# Яңа (Әлек районы)

Яңа (чуаш. Ҫӗнушкӑнь, рус. Новая) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.

# Яңа (Әлек районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Яңа (Әлек районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 114 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# 1940 ел

2 меңьеллык :
XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр — XXII гасыр :
Хронологик таблица :
1940 (бер мең тугыз йөз кыргынчы) ел — кәбисә ел, милади тәкъвим буенча дүшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1940 елы, II меңьеллыкның 940 елы, XX гасырның 40 елы, XX гасырның 4 унъеллыгының 10 елы, 1940 елларның 1 елы. 1940 елдан бирле 85 ел үтте.

# 1940 ел
## Вакыйгалар

* 28 март — Америка галимнәре уран — плутоний-239-ның яңа изотопын ачу турында игълан иттеләр.
* 9 апрель — Нацист Алмания Норвегия һәм Даниягә гаскәрләрен кертә.
* 10 апрель — Исландия Даниядән аерылып чыкты.
* 17 июнь — Латвия һәм Эстониягә совет гаскәрләре кертелгән.
* 22 июнь — Икенче бөтендөнья сугышында Франция капитуляциясе.
* 6 август — Эстония ССРБ составына керә.
* 27 август — «Буржуаз милләтчеләрнең Совет хакимиятенә каршы оешмасы» эше буенча бер төркем татарлар хөкем ителә.
* 7 сентябрь — 50 төн дәвам иткән Лондон бомбардировкасы башлана.
* 13 сентябрь — Икенче дөнья сугышы: Итальян гаскәрләре Мисырга керәләр.
* 18 декабрь — Алмания диктаторы Адольф Гитлер ССРБ-га бәреп керү турындагы «Барбаросса планын» раслый.

# 1940 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1940 елда туганнар
* 1 февраль — Рафаэль Билялов, татар композиторы.
* 3 февраль — Тәүфикъ Камалиев, шагыйрь, әдәби хезмәткәр.
* 8 февраль — Мәхмүт Газизов, татар шагыйре.
* 11 февраль — Пётр Прихожан (1940—2010), шагыйрь.
* 22 февраль — Әзһәр Шакиров, татар артисты.
* 25 февраль — Рим Һидиятуллин, Башкортстанда яшәп иҗат иткән татар шагыйре.
* 16 март — Җәгъфәр Пончаев, Ленинград мәчете имамы.
* 1 май — Мансур Шиһапов, татар шагыйре.
* 19 май — Хәлимә Искәндәрова, Камал театры артисты.
* 5 апрель — Гайнан Мөхәммәтҗанов, журналист.
* 27 апрель — Хәлим Җәлалов, артист.
* 23 июнь — Исмәгыйль Шәрифҗанов, тарихчы, профессор.
* 6 июль — Нурсолтан Назарбаев, беренче Казакстан президенты.
* 4 август — Энгель Таһиров, татар галиме, тарих фәннәре докторы.
* 6 сентябрь — Зөфәр Фәтхетдинов, татар язучысы, хокук белгече, профессор, хокук фәннәре докторы.
* 8 октябрь — Наил Сәхибуллин, татар галиме, астрофизик.
* 9 октябрь — Джон Леннон (John Winston Ono Lennon), АКШ җырчысы.
* 12 октябрь — Галина Стаханова, киноактриса.
* 21 октябрь — Пеле, Бразилия футболчысы.
* 18 ноябрь — Наилә Гәрәева, татар артисткасы.

# 1940 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1940 елда вафатлар
* 27 гыйнвар — Шәйгардан Шәймәрдәнов, ТАССР дәүләт эшлеклесе.
* 28 гыйнвар — Мирсәет Солтангалиев, атаклы совет сәясәт һәм дәүләт эшлеклесе.
* 10 март — Михаил Булгаков, рус язучысы һәм драматургы.
* 17 июнь — Артур Гарден, инглиз биохимигы.
* 21 август — Лев Троцкий, Россия сәясәт эшлеклесе.
* 17 ноябрь — Хуҗа Бәдигый, тел галиме, фольклорчы.
# Ласицкавшчына

Ласицкавшчына (белар. Ласіцкаўшчына) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Дзяржынский районында урнашкан авыл.

# Ласицкавшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Uber

Uber — taksi yäki şäxsi maşına yörtüçelärne ezläw, çaqırıp alu häm alarğa tüläw öçen mobil quşımta buldırğan San-Fransiskodağı xalıqara şirkät. Quşımtadan 68 ildä häm dönyanıñ 409 şähärendä, şul isäptän Qazanda, Ufada, İstanbulda, Baqıda, Mäskäwdä, Peterburda, faydalanıp bula. Uber quşımtası yärdämendä yomış birüçe keşe üzeñä şoför belän maşınanı taba häm anıñ kiräkle urınğa yöreşen küzätä ala, bank kartası yärdämendä tüli ala. Küp oçraqta maşına yörtüçelär üz häm şulay uq taksi parklarındağı maşınaların qullana. Ğädättägeçä, tüläw summasınıñ 20 %-ı şoförgä küçerelä, 80 %-ı Uber isäbenä küçerelä. Dara Xosrovşahi 2017 yılnıñ avgust ayında Ubernıñ yaña baş icraçı direktorı itep bilgelände.

# Uber
## Tarix

Uber (elek UberCab) Travis Kalanik belän Garret Kamp tarafınnan 2009 yılda nigezlände. Şul uq yılnıñ cäyendä isemdäş quşımta da çığarıldı. Baştan Uberdä qatnaşuçı şoförlärdä tik Lincoln Town Car, Cadillac Escalade, 7 seriäle BMW, Mercedes-Benz S550 kebek maşınaların qullanırğa röxsät bar ide, 2012 yılda isä ekonom-klass maşınaların qullanu röxsät itelde (yaña xezmätkä UberX iseme birelde) häm şirkätneñ xalıqara üsüe başlandı.
# Лахендорф

Лахендорф — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Лахендорф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 38,43 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 49 метр һәм 47 метр биеклектә урнашкан.
# Кельмекеево

Кельмекеево (чирм. Кельмак, рус. Кельмекеево) — Мари Илнең Медведево районында урнашкан авыл.

# Кельмекеево
## Сәгать поясы

Кельмекеево Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кельмекеево
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Кучки (Мари Ил)

Кучки (чирм. Кучкасола, рус. Кучки) — Мари Илнең Медведево районында урнашкан авыл.

# Кучки (Мари Ил)
## Сәгать поясы

Кучки (Мари Ил) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кучки (Мари Ил)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (72,9%), руслар (27,1%).
# Биографиясе

Алисә Атлас кызы Камалова 1979 елның 30 августында Башкорт АССРның Мәчетле районы Олы Ыктамак авылында туган.
1996 елда Олы Ыктамак урта мәктәбен, 2002 елда Башкорт дәүләт медицина университетын тәмамлаган.
2002 елда интернатура, 2003—2006 елларда клиник ординатура үтә.
2006 елдан Башкорт дәүләт медицина университетының поликлиника терапиясе кафедрасында укыта.

# Биографиясе
## Гыйльми эшчәнлеге

Гастроэнтерология, терапия, саклану чаралары өлкәсендә гыйльми эзләнүләр алып бара.
2006 елда рус. Клинико-функциональная характеристика билиарной патологии у лиц призывного возраста темасына диссертация яклый һәм медицина фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсен ала.
4 монография, 122-дән артык гыйльми басма авторы. Башка авторлар белән бергә 4 уку кулланмасы, 2 укыту методикасы кулланмасы, 22 методик тәкъдим нәшер иткән.
# Латексо (Техас)

Латексо — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Латексо (Техас)
## Тарихы

Латексо шәһәре елда нигезләнгән.

# Латексо (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,541522 км², 2,541525 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 121 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Марвила (Сантарен)

һәм
Марвила — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. União de Freguesias da cidade de Santarém муниципалитетына карый.

# Марвила (Сантарен)
## Географиясе

Мәйданы — 14,23 км².
# Мартинганса

Мартинганса — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. Алкобаса (шәһәр) муниципалитетына карый.

# Мартинганса
## Географиясе

Мәйданы — .
# Нуръял Карамас

Нуръял Карамас (чирм. Нуръял Корамас, рус. Нуръял Карамас) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.

# Нуръял Карамас
## Сәгать поясы

Нуръял Карамас Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Нуръял Карамас
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (97,5%).
# Паншорра

Паншорра — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. Ovadas e Panchorra муниципалитетына карый.

# Паншорра
## Географиясе

Мәйданы — 13,25 км².
# Ивашкино (Комсомол районы)

Ивашкино (чуаш. Йӑвашкел, рус. Ивашкино) — Чуашстанның Комсомол районында урнашкан авыл.

# Ивашкино (Комсомол районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Ивашкино (Комсомол районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 240 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (96%) алып тора.
# Липово (Кузлаука районы)

Липово (чуаш. Ҫӑкалӑх, рус. Липово ) — Чуашстанның Кузлаука районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429436. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97219825006. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100800003000.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Липово (Кузлаука районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 129 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
# Урыс Кугунуры

Рус Кугунуры (чирм. Руш Кугунур, рус. Русский Кугунур) — Мари Илнең Көҗәңәр районында урнашкан сала.

# Урыс Кугунуры
## Сәгать поясы

Урыс Кугунуры Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Урыс Кугунуры
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (74,1%), руслар (24,5%).
# Әссәламү галәйкүм

Әссәламү галәйкүм (гарәп. ٱلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ‎ тат. Әссәламү галәйкүм, Ässälamü ğäläyküm) — Мөселман кешесе тарафыннан әйтелә торган сәләмлек(иминлек) теләү сүзе. Тәрҗемәсе гарәп теленнән: "Сәләм телим" дигәнне аңлата. Ошбу сүзне китап әһелләренә дә әйтү рөхсәт ителгән. Кемгә карата әйтелгән шул وعليكم السلام "вә галәйкүм әс-сәлам"(сиңа да сәләм) дип җавап бирергә тиеш.
Мөселманнарга карата ул тулысынча әйтелә ٱلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ ٱللهِ وَبَرَكَاتُهُ Әссәламү галәйкүм вә рахмәтуллаһи вә бәракәтүһү тәрҗемәсе "Аллаһының сәламе вә рәхмәтен вә бәракәтен телим сиңа". Бу сүзгә: وعليكم السلام ورحمة الله وبركاته дип җавап кайтарыла.
# Яңа Янашево

Яңа Янашево (чуаш. Питтĕпел, рус. Новое Янашево ) — Чуашстанның Ялчык районында урнашкан авыл.

# Яңа Янашево
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 156 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
# Ле-Кротуа

Ле-Кротуа (фр. Le Crotoy) — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
# Сормпось-Мочей

Сормпось-Мочей (чуаш. Сурӑмпуҫ Мучикасси, рус. Сормпось-Мочей) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.

# Сормпось-Мочей
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Сормпось-Мочей
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 78 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Ле-Вер

Ле-Вер (фр. Le Vert) — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
# Түбән Шиуши

Түбән Шиуши (чуаш. Пӗчӗк Шӗвӗш, рус. Нижние Шиуши) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.

# Түбән Шиуши
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Түбән Шиуши
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 27 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Ле Ботеге (Фиренца)

Ле Ботеге — Италиянең Тоскана төбәге Фучеккьо өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Ботеге (Фиренца)
## Географиясе

Ле Ботеге Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Ле Ботеге (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Чуаш Исеневосы

Чуаш Исеневосы (чуаш. Ҫӳлти Ҫулмалуй, рус. Чувашское Исенево ) — Чуашстанның Кузлаука районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429435. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97219805008. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100800005700.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Чуаш Исеневосы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 3 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
# Негройнш

Негройнш — Португалиянең Вила-Реал округына керә торган фрегезия. Монталегри муниципалитетына карый.

# Негройнш
## Географиясе

Мәйданы — 18,98 км².
# Актүш (Мари Иле)

Актүш (таулы чирм. Актусола, рус. Актушево) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.

# Актүш (Мари Иле)
## Сәгать поясы

Актүш (Мари Иле) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Актүш (Мари Иле)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%), .
# Латюй

Латюй (фр. Lathuile) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Фаверж кантонына карый.

# Латюй
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,76 км².
# Ямбулат (Янтык районы)

Ямбулат (чуаш. Анаткас Тушкил, рус. Ямбулатово ) — Чуашстанның Янтык районында урнашкан авыл.

# Ямбулат (Янтык районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 562 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (99,08%).
# Луиза Хаммарстрём

Хаммарстрём Луиза (швед. Lovisa (Louise) Katarina Hammarström, 25 май 1849 ел — 5 ноябрь 1917 ел) — Швеция химигы, илнең химия буенча махсус белем алган беренче хатын-кызы.

# Луиза Хаммарстрём
## Биографиясе

Луиза (Ловис) Хаммарстрём Хошё (швед. Hosjö församling) Даларны приходында туган. Аның атасы медицина белеме алган рухани була. Кыз бик яшли ятим кала. Металлургия җитештерүендә эшләгән химиклар белән аралашу аркасында ул бала чактан химия белән кызыксына башлый. Соңыннан ул Стокгольм шәһәренең Констфак университеты (швед. Konstfack) студенты булып китә, химия буенча дәресләр ала, ә 1870 елның икенче яртысында ул Вернер Кронквист лабораториясендә ассистент булып эшли, мышьякка анализлар ясый. Шуннан соң Брангбро (1881-1887), Фагерста (1887-1891), Шиссхюттана (1893) предприятиеларында химик-минералог була. 1893 елда, 18 ел ассистент булып эшләгәннән соң, ул Коппарбергта үз лабораториясен ача һәм минералогия һәм геология өлкәсендә тикшерүләр үткәрә. Монда ул башта руда, көмеш һәм химия матдәләргә гомуми химик анализ ясый. Эльса Кронквист (мөгаен, Вернер Кронквистның кызыдыр), Мария Лейдстрем аның ассистентлары була. Луиза Хаммарстрёмның шәхси лабораториясе 16 ел эчендә барлыгы 29 мең анализ ясый.
Луиза Хаммарстрём 1917 елда Стокгольмда вафат була.
# Мятиково

Мятиково (таулы чирм. Шарык Шурмар, рус. Мятиково) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.

# Мятиково
## Сәгать поясы

Мятиково Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Мятиково
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%), .
# 1876 ел

2 меңьеллык :
XVII гасыр — XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр :
Хронологик таблица :
1876 (бер мең сигез йөз җитмеш алтынчы) ел — кәбисә ел, милади тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 1876 елы, II меңьеллыкның 876 елы, XIX гасырның 76 елы, XIX гасырның 8 унъеллыгының 6 елы, 1870 елларның 7 елы. 1876 елдан бирле 148 ел үтте.

# 1876 ел
## Вакыйгалар

* 7 март — Александр Белл телефонны патентлаштыра.
* 22 март — Испания конституциясе кабул ителә.
* 1 август — Колорадо Америка Кушма Штатларына 38-нче штат буларак керә.
* 13 сентябрь — Казан Татар укытучылар мәктәбе ачыла.
* 24 октябрь — Казан педагогия институты нигезләнә.

# 1876 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1876 елда туганнар
* 15 август — Һади Атласи, татар язучысы һәм тарихчысы.
* 21 октябрь — Степан Эрьзя, сынчы.
* 29 ноябрь — Йосыф Акчура, татар нәшире, язучы.
* 25 декабрь — Мөхәммәт Гали Җиннаһ, бәйсез Пакистан дәүләтен оештыручы.
* 26 декабрь — Исхак Казаков, җәмәгать эшлеклесе, педагог, журналист.

# 1876 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1876 елда вафатлар
* 28 апрель — Томас Эйрд (Thomas Aird), шотланд шагыйре, публицист.
# Еметкино

Еметкино (чуаш. Кунер, рус. Еметкино ) — Чуашстанның Кузлаука районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429438. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97219825001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100800001800.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Еметкино
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 374 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98%).
# Лаха (Подлясье воеводалыгы)

Лаха — Польшаның Подлясье воеводалыгы Туросль гминасында урнашкан авыл.

# Лаха (Подлясье воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Эмметево

Эмметево (чуаш. Элпуç, рус. Эмметево ) — Чуашстанның Ялчык районында урнашкан авыл.

# Эмметево
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 145 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98%).