yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Байрамшаһ (Һайраболу)

Байрамшаһ (төр. Bayramşah) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Һайраболу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# IC 1776

IC 1776 — Хут йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 1776
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1776, PGC 7952, 2MASX J02051524+0606249, UGC 1579, IRAS F02026+0552, MCG+01-06-038, NFGS 24, Z 413-37, Z 0202.6+0552, UZC J020515.2+060619, HIPASS J0205+06 һәм LEDA 7952 буларак та сурәтләнә.
# (7392) Kowalski

(7392) Kowalski (лат. Kowalski) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7392) Kowalski
## Тарихы

1984 елның 6 мартында Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 EX» саналган.
# Понте Оливети (Тренто)

Понте Оливети — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Мадруццо өязендә урнашкан торак пункт.

# Понте Оливети (Тренто)
## Географиясе

Понте Оливети Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Понте Оливети (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нью-Баффоло (Мичиган)

Нью-Баффоло — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.

# Нью-Баффоло (Мичиган)
## Тарихы

Нью-Баффоло шәһәре елда нигезләнгән.

# Нью-Баффоло (Мичиган)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 6,548377 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 195 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (10921) Romanozen

(10921) Romanozen (лат. Romanozen) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10921) Romanozen
## Тарихы

1998 елның 17 гыйнварында Madonna di Dossobuono тарафыннан Dossobuono обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 BC2» саналган.
# (4160) Sabrina-John

(4160) Sabrina-John (лат. Sabrina-John) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4160) Sabrina-John
## Тарихы

1989 елның 3 июнендә Элеанора Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 LE» саналган.
# Майбуа

Майбуа (фр. Maillebois) — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
# Какастель-де-Корбьер

Какастель-де-Корбьер (фр. Cascastel-des-Corbières һәм фр. Cascastel) — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
# Алмаз Әхмәтшин

Алмаз Сәлим улы Әхмәтшин (1967 елның 11 марты, Биккол авылы, Норлат районы, Татарстан АССР, ССРБ) — Россия дәүләт эшлеклесе. Смоленск өлкәсе губернаторы урынбасары (2023 елдан). Норлат муниципаль районы башлыгы (2018―2023 елларда). Татарстан Республикасының атказанган төзүчесе.

# Алмаз Әхмәтшин
## Тормыш юлы

Алмаз Әхмәтшин 1967 елның 11 мартында Татарстан АССРның Норлат районы Биккол авылында туа. 1985—1987 елларда Совет Армиясе сафларында хезмәт итә. 1991 елда «сәнәгать һәм гражданлык төзелеше» белгечлеге буенча Казан инженер-төзелеш институтын тәмамлый. 1991—1996 елларда «Татагропромстрой» ААҖндә мастер, прораб, участок башлыгы.
1996 елдан Норлат районы һәм Норлат шәһәре администрациясе архитектура бүлеге мөдире — баш архитекторы. 1998—1999 елларда — «Татсельжилкомхоз» республика җитештерү берләшмәсенең капиталь төзелеш бүлегенең әйдәп баручы инженеры. 1999 елда «Татагропромстрой» ААҖ баш инженеры. 1999—2001 елларда «"Агрострой" Казан тресты», «Татагропромстрой» ААҖ баш инженеры. 2001 елдан «Татсельжилкомхоз» генераль директорының капиталь төзелеш буенча урынбасары, баш инженер, 2002 елдан генераль директоры.
2008—2010 елларда — Татарстан Республикасы Экология һәм табигый байлыклар министрлыгының әйләнә-тирә мохитне саклау департаменты җитәкчесе, инвестиция-инновация эшчәнлеге буенча министр урынбасары. 2010 елда, Татарстан Премьер-министры Илдар Халиков карары белән, Татарстан Республикасы Төзелеш, архитектура һәм торак-коммуналь хуҗалык министры урынбасары итеп билгеләнә. 2016 елдан 2018 елга кадәр «Энергопрогресс» инженер үзәгенең генераль директоры булып эшли.
2018 елның 7 февралендә Алмаз Әхмәтшин Норлат районы башкарма комитеты җитәкчесе вазыйфаларын башкаручы итеп билгеләнә. 2018 елның 23 сентябрендә Норлат районы башлыгы итеп сайлана.
2023 елның 25 маенда Смоленск өлкәсе Думасы Алмаз Сәлим улы Әхмәтшинны өлкә губернаторы в.в.б. Василий Анохинның төзелеш буенча урынбасары вазыйфасына раслаган.
2023 елның 1 июнендә, Смоленск өлкәсе губернаторы урынбасары итеп билгеләнү сәбәпле, Норлат районы башлыгы вазифасыннан азат ителә.

# Алмаз Әхмәтшин
## Бүләкләр

* 2005 — «Казанның 1000 еллыгы истәлегенә» медале;
* 2013 — «Фидакарь хезмәт өчен» медале;
* 2005 — Татарстан Республикасының атказанган төзүчесе;
* 2007 — Россия торак-коммуналь хуҗалыгының Мактаулы хезмәткәре.
# Якшалар

Я́кша (санскр. यक्ष, санскр. (IAST) yakṣa), яки Пали телендә яккха — Һинд динендә, Буддизмда һәм Джайнизмда — агачлар белән ассоциацияләнгән һәм табигый хәзинәләрнең саклаучылары булып торган табигый рухларның бер төре.. Хатын-кыз формасы — якши яки якшини. Бер яктан, якша урманнар һәм таулар белән ассоциацияләнгән зыянсыз мәхлукат булырга мөмкин, ә икенче яктан Ракшасага охшаш кешеашар-монстр, куе урманда юлчыларны ашаучы усал рух яки шәйтан булырга мөмкин. Калидасаның "Мегхадута" поэмасында якша сөйгәне белән аерылганга күрә интегүче булып күрсәтелгән һәм ул сөйләүче булып тора. Моның белән контрастта "Якшапрашна" ("Якша сораулары") дигән дидактик Һинд дине трактатында якша күрсәтелгән. Монда ул Юдхиштхира каһарманы тормышына янаучы куркыныч кешеашар, сулар рухы булып күрсәтелгән. Һиндстан сәнгатендә якшалар я дәһшәтле гаскәриләр буларак, я юан гномнар буларак күрсәтелә. Якшини дип аталучы якши кызлары зур күкрәкле һәм ботлы гүзәл, елмаючы, түгәрәк битле кызлар буларак тасвирлана. Көньяк Һиндстанның Керала штатында якшини сихерче-вампирлар буларак сурәтләнә. Шри-Ланкада наглар, ракшаслар һәм дэвлар белән беррәттән мифик асаба халык булып санала.

# Якшалар
## Шулай ук карарга мөмкин

* Манибхадра
# Каракуэль-де-Калатрава

Каракуэль-де-Калатрава (исп. Caracuel de Calatrava) — Испаниянең Сьюдад-Реаль провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Каракуэль-де-Калатрава
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 10 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 660 метр биеклектә урнашкан.
# Бёризо

Бёризо (фр. Beurizot) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Витто кантонына карый.

# Бёризо
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14.50 км².
# Собене-Келчевски-Перши

Собене-Келчевски-Перши — Польшаның Мазовия воеводалыгы Собене-Езёры гминасында урнашкан авыл.

# Собене-Келчевски-Перши
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сөр-Варангер

Сёр-Варангер коммунасы-Финнмаркның иң көнчыгыш ноктасында урнашкан. Коммунаның көнчыгыш чиге артында Россия Печенг районы (элеккеге 1920-1944 елларда фин өлкәсе Петрово) урнашкан.
# Каменар (Бургас өлкәсе)

Каменар — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. Поморие җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Каменар (Бургас өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 32 метр биеклектә урнашкан.
# Умурбей (Һайраболу)

Умурбей (төр. Umurbey) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Һайраболу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (20571) Tiamorrison

(20571) Tiamorrison — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20571) Tiamorrison
## Тарихы

1999 елның 9 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RA135» саналган.
# Гленвуд (Висконсин)

Гленвуд — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гленвуд (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 34,4 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 363 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# GSC3168-1051

GSC3168-1051 — Аккош йолдызлыгында урнашкан F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,3 ± 0,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Джанаки Мандир

Джанаки Мандир (Непал телендә - जानकी मन्दिर) Непалның Митхила төбәгендә Җанакпурда Һинд дине Алиһәсе Ситага багышланган Һинд дине гыйбадәтханәсе.
Ул Һинду-Коири Непал архитектурасының мисалы булып тора. Ул еш Непалда Коири архитектурасының иң әһәмиятле моделе булып тора. Тулысынча ачык ак итеп төзелгән булып, ул 4860 квадрат фут мәйданын алып тора һәм катнаш стильдәге Могол һәм Коири гөмбәзләргә ия, гыйбадәтханә 50 метр биеклектә. Ул өч катлы һәм тулысынча таштан һәм мәрмәрдән тора. Аның барлык 60 бүлмәсе дә Непал байраклары, төсле пыяла, гравировкалар һәм рәсемнәр, белән бизәлгән, аның матур рәшәткәле тәрәзәләре һәм турельләре бар. Риваятьләр һәм эпослар буенча, Патша Джанак Рамаяна чоры вакытында бу өлкә белән идарә иткән (ул Видеха) дип атала. Сваямвара вакытында аның кызы Сита Раманы ире итеп сайлаган һәм Айодхьяның патшабикәсе булган. Аларның өйләнү-кияүгә чыгулары якындагы гыйбадәтханә янында булган һәм шулай ук виваха мандап дип аталган. Бу урын 2008 елда ЮНЕСКО тарафыннан сайланган булган.

# Джанаки Мандир
## Тарихы

Гыйбадәтханә популяр рәвештә Нау Лакха Мандир дип атала (мәгънәсе "тугыз лакх"). Лакх 100 000 дигән сүз. Һиндстандагы Тикамгархның патшабикәсе гыйбадәтханәне безнең эраның 1910 елда төзегән. 1657 елда шул урында Алиһә Ситаның алтын поты табылган булган һәм Сита шунда яшәгән дип әйтелә. Риваятьтә әйтелгәнчә ул Санньяси "Шуркишордас" Алиһә Ситә сурәтләрен тапкан урында төзелгән булган. Фактик рәвештә, Шуркишордас хәзерге Джанакпурның нигезләүчесе булган һәм бөек изге һәм шагыйрь булган, ул "Сита Упасана" (шулай ук "Сита Упанишад") фәлсәфәсе турында вәгазь сөйләгән. Риваять бу урында Патша Джанак (Сиравадж) Шива-Дхануска табынган дип сөйли. 2015.4.26 датасына гыйбадәтханә 2015 Апрель Непал җир тетрәвеннән өлешчә җимерелгән дип әйтелә.

# Джанаки Мандир
## Дини сәфәр кылулар

Һәр елны Непалдан, Һиндстаннан, Шри Ланкадан һәм башка илләрдән меңнәрчә пилигримнар Рам Джанаки Гыйбадәтханәсенә Ходай Рама һәм Ситага табыну өчен киләләр. Күп табынучылар Рам Навами, Виваха Панчами, Дашайн һәм Тихар фестивальләре вакытында киләләр.
# Сен-Пер-сюр-Мер

Сен-Пер-сюр-Мер (фр. Saint-Pair-sur-Mer һәм фр. Pair-Libre) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# Тринидад (Калифорния)

Тринидад — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.

# Тринидад (Калифорния)
## Тарихы

Тринидад шәһәре 7 ноябрь 1870 елда нигезләнгән.

# Тринидад (Калифорния)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,738029 км², 1,737398 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 53 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сан Антонио де Падуа (Леон)

Сан Антонио де Падуа — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Леон муниципалитеты составына керә.

# Сан Антонио де Падуа (Леон)
## Географиясе

Сан Антонио де Падуа Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Антонио де Падуа (Леон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Антонио де Падуа (Леон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Ялгызлык исем

Бер төрдән булган предметлар һәм затларның бер­сенә генә бирелгән исем ялгызлык исем дип атала.
Ялгызлык исемнәргә түбәндәгеләр керә:
1. Кеше исемнәре һәм фамилияләре: Нияз, Гөл­нара, Саматов, Галиева һ. б.
2. Кушаматлар: Алмачуар, Акбай, Мыраубикә, Күркә Нәгыйм һ. б.
3. Географик атамалар — ил, дәүләт, шәһәр, авыл, тау, елга, күл исемнәре: Татарстан, Казан, Актаныш, Агыйдел һ. б.
4. Газета, журнал, китап исемнәре: «Ватаным Татарстан» газетасы, «Идел» журналы, «Туган тел» китабы һ. б.
5. Тарихи вакыйга, истәлекле көн исемнәре: икен­че бөтендөнья сугышы, Җиңү бәйрәме, 8 нче Март һ. б.
6. Мактаулы исемнәр: Хезмәт Герое, Тукай бүләге лауреаты, Дәүләт премиясе лауреаты һ. б.
7. Кинофильм, спектакль исемнәре: «Чапаев» фильмы, «Җәлил» операсы, «Шүрәле» балеты һ. б.
8. Учреждение, предприятие, күмәк хуҗалык һ. б. исемнәре: «Алга» күмәк хуҗалыгы, «Тасма» произ­водство берләшмәсе, «Стимул» кооперативы һ. б.
# I Бринцин (Кунео)

I Бринцин — Италиянең Пьемонт төбәге Мальяно-Альпи өязендә урнашкан торак пункт.

# I Бринцин (Кунео)
## Географиясе

I Бринцин Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# I Бринцин (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Белҗардино (Тревизо)

Белҗардино — Италиянең Венеция төбәге Повельяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Белҗардино (Тревизо)
## Географиясе

Белҗардино Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Белҗардино (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Финилети Матина (Бреша)

Финилети Матина — Италиянең Ломбардия төбәге Кастенедоло өязендә урнашкан торак пункт.

# Финилети Матина (Бреша)
## Географиясе

Финилети Матина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Финилети Матина (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# CTSK

CTSK (ингл. Cathepsin K) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Линоза

Линоза — Италиянең Сицилия төбәге Агридженто өязендә урнашкан торак пункт.

# Линоза
## Географиясе

Линоза Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Линоза
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Барбаҗелата (Җенова)

Барбаҗелата — Италиянең Лигурия төбәге Лорсика өязендә урнашкан торак пункт.

# Барбаҗелата (Җенова)
## Географиясе

Барбаҗелата Лигур диңгезе һәм Альп таулары белән Апеннин таулары арасында, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Барбаҗелата (Җенова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вяликия Павлавичы

Вяликия Павлавичы (белар. Вялікія Паўлавічы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.

# Вяликия Павлавичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# (8188) Окэгая

(8188) Окэгая (лат. Okegaya) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8188) Окэгая
## Тарихы

1992 елның 18 декабрендә Ё. Мидзуно, Т. Фурута тарафыннан Кани обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 YE3» саналган.
# Асылбейли (Кыркларэли)

Асылбейли (төр. Asılbeyli) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Кыркларэли иле Кыркларэли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# PTAFR

PTAFR (ингл. Platelet activating factor receptor) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ормсби (Миннесота)

Ормсби — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Ормсби (Миннесота)
## Тарихы

Ормсби шәһәре елда нигезләнгән.

# Ормсби (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,91553 км², 0,917436 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 367 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Абак (Карпузлу)

Абак (төр. Abak) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Карпузлу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Леричи

Леричи — Италиянең Лигурия төбәгендә урнашкан коммуна. Специя провинциясе составына керә.

# Леричи
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 10 метр биеклектә урнашкан. Аркола (Италия), Сарцана, Амелья һәм Ла-Специя коммуналары белән чиктәш.
# Ка-52

Ка-52 «Аллигатор», татарча Ка-52 "Тимсах" (эшләнмә «800.06», НАТО буенча Hokum B) — Россиянең яңа буын күзләү-һөҗүм итүче боралагы.
Боралак броньланган һәм броньланмаган техника, гаскәриләр һәм һава тәмекләрен сугыш кырында тидерә ала. Ка-50 "Кара акула" моделен үстерелгән боралак булып тора.
Ка-50 боралагын җитештерү вакытында, Ка-52 - харби һава көчләренең командир боралагы булган, ул хәрби боралаклар төркеме белән идарә иткән.
Ка-52К - кораблар өчен боралак, анда көчлерәк ракеталар һәм радиолокацион җайланма урнаштырылган.
«Жук-АЭ» радиолокацион системасы 200-300 км өлкәсендә тәмекләрне таба.
Боралакта урнаштырылган Гермес-А ракеталар комплексы 30-100 км ераклыгында бронетехника тидерә ала.
Ка-52 боралаклары Франциядә җитештерелгән "Мистраль" боралак ташучысында урнаштырылырга тиеш иде, ләкин әлеге боралак ташучы санкцияләр сәбәпле Россиягә сатылмаган.
2016 елда "Адмирал Кузнецов" авиаташучысында Ка-52 урнаштыруы турында карар ителә.
Камов боракларының төп үзлеге - күчәрдәш ротор системасы (руль винты юк, ике ротор бер үк күчәрдә урнаштырыла һәм төрле юнәлешләрдә әйләнә, шуннан импульс саклану кануны буенча стабиль очыш тәэмин ителә).

# Ка-52
## Очу сыйфатламалары

* Тизлек:
** керәйсер тизлеге: 260 км/сәг
** иң зур: 300 км/сәг
* Очыш озынлыгы: 460-1110 км
* Экипаж - 2 кеше
# IC 2282

IC 2282 — Саратан йолдызлыгы чикләрендә урнашкан спираль галактика .

# IC 2282
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2282, IRAS F08162+2456, 2MASX J08191550+2447335, MCG+04-20-020, PGC 23333, SDSS J081915.52+244733.5, AGC 180196, KUG 0816+249A, Z 119-49, Z 0816.3+2456, UZC J081915.6+244734, SDSS J081915.52+244733.6, IC 2283 һәм LEDA 23333 буларак та сурәтләнә.
# Дилекташы (Генч)

Дилекташы (төр. Dilektaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Генч илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# FAM222B

FAM222B (ингл. Family with sequence similarity 222 member B) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ромен (Мёрт һәм Мозель)

Ромен (фр. Romain) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Ромен (Мёрт һәм Мозель)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,15 км².
# Чивита (Перуҗа)

һәм
Чивита — Италиянең Умбрия төбәге Каша (Италия) өязендә урнашкан торак пункт.

# Чивита (Перуҗа)
## Географиясе

Чивита Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Чивита (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Циковице

Циковице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Бохня гминасында урнашкан авыл.

# Циковице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Хардегг

Хардегг — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Холлабрунн округы составына керә.

# Хардегг
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 309 метр биеклектә урнашкан. Шафов, Подмиче, Вранов-над-Дыей, Горни Бржечков, Lukov, Подмоли, Гнанице, Рецбах, Рец, Вайтерсфельд һәм Лангау коммуналары белән чиктәш.
# (17092) Sharanya

(17092) Sharanya — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17092) Sharanya
## Тарихы

1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JP21» саналган.
# Сарачлар (Гөкчебей)

Сарачлар (төр. Saraçlar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Гөкчебей илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Псезуапсе

Псезуапсе (рус. Псезуапсе, адыг. Псышӏопэпс) — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кара диңгездә урнашкан. Елга озынлыгы 39 км.

# Псезуапсе
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгез елгалары бассейны Шепси елгасының көнбатыш чигеннән Псоу елгасына чаклы (РФ һәм Абхазия чиге). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Кара диңгез бассейны елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 06030000312109100000516
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 109100051
* Бассейн коды — 06.03.00.003
* ГӨ буенча саны — 09
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Небтя-Яга

Небтя-Яга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Торавей күл — Песчанка елгасы урнашкан. Елга озынлыгы 56 км.

# Небтя-Яга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03060000112103000086290
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103008629
* Бассейн коды — 03.06.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# NGC 3376

NGC 3376 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3376
## Тарихы

Әлеге галактика 1863 елда Алмания астрономы Генрих Луи д’Арре тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Мальш (Визло)

Мальш (алман. Malsch) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Мальш (Визло)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,77 км² (1961). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 171 метр биеклектә урнашкан.
# Петит Сариод (Валле д'Аоста)

Петит Сариод — Италиянең Валле д'Аоста төбәге Сен-Никола өязендә урнашкан торак пункт.

# Петит Сариод (Валле д'Аоста)
## Географиясе

Петит Сариод Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Петит Сариод (Валле д'Аоста)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гарево (Коми)

Гарево (рус. Гарево) — Коми Республикасының Усть-Цильма районында урнашкан авыл.

# Гарево (Коми)
## Климат

Гарево климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Гарево (Коми)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (98%).
# Барбарка (Великопольское воеводалыгы)

һәм
Барбарка — Польшаның Великопольское воеводалыгы Голина гминасында урнашкан авыл.

# Барбарка (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.