yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Залезли

Залезли (чех. Zálezly) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Прахатице һәм Вимперк районында урнашкан авыл.

# Залезли
## Географиясе

Мәйданы — 9,310387 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 565 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Залезли
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Залезли
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Залезли
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 765 |
| 1880 | 737 |
| 1890 | 760 |
| 1900 | 800 |
| 1910 | 770 |
| 1921 | 705 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 660 |
| 1950 | 509 |
| 1961 | 551 |
| 1970 | 470 |
| 1980 | 373 |
| 1991 | 339 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 312 |
| 2014 | 301 |
| 2016 | 304 |
| 2017 | 303 |
| 2018 | 308 |
| 2019 | 313 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 317 |
| 2021 | 317 |
| 2021 | 313 |
| 2022 | 342 |
| 2023 | 355 |
| 2024 | 349 |
# GPR61

GPR61 (ингл. G protein-coupled receptor 61) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Иске Татар Әдәмсуы

Иске Татар Әдәмсуы — Татарстан Республикасының Аксубай районындагы авыл.
Почта индексы — 423055.

# Иске Татар Әдәмсуы
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.6 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 5.3 °C | 14.3 °C | 19.2 °C | 20.9 °C | 18.5 °C | 12.9 °C | 5 °C | -4.1 °C | -9.8 °C | 4.6 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.

# Иске Татар Әдәмсуы
## Авыл белән бәйле шәхесләр

* Абруй Сәйфи
* Ркаил Зәйдулла
# Шиккард (ай кратеры)

Шиккард (лат. Schickard) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 212,18 км булган кратер.

# Шиккард (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Вильгельм Шиккард (1592—1635) хөрмәтенә бирелә.

# Шиккард (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Унеюв-Рендзини

һәм
Унеюв-Рендзини — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Харшница гминасында урнашкан авыл.

# Унеюв-Рендзини
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Яңа Никольское (Благовар районы)

Яңа Никольское — Башкортстанның Болгавар районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452746, ОКАТО коды — 80214804007.
# Ениҗами (Алачам)

Ениҗами (төр. Yenicami) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Алачам илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бозалиоглу (Низип)

Бозалиоглу (төр. Bozalioğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Низип илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сан Иполито (Рьети)

Сан Иполито — Италиянең Лацио төбәге Фьяминьяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Иполито (Рьети)
## Географиясе

Сан Иполито Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Сан Иполито (Рьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# TTC22

TTC22 (ингл. Tetratricopeptide repeat domain 22) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Анне-сюр-Марн

Анне-сюр-Марн (фр. Annet-sur-Marne) — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Моллаосман (Агры)

Моллаосман (төр. Mollaosman) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Агры илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Падсосенка

Падсосенка (белар. Падсосенка) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Крупский районында урнашкан авыл.

# Падсосенка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Мансилья-де-лас-Мулас

Мансилья-де-лас-Мулас (исп. Mansilla de las Mulas) — Испаниянең Леон провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Мансилья-де-лас-Мулас
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 35,36 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 797 метр биеклектә урнашкан.
# Троицкое (Архангель районы)

Троицкое — Башкортстанның Архангель районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453037, ГАТОБК коды — 80203828003.

# Троицкое (Архангель районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 63 кешенең яшәве мәгълүм.
# Погоржелице (Злин)

Погоржелице (чех. Pohořelice) — Чехиянең Злин крае Злин һәм Q89187598? районында урнашкан авыл.

# Погоржелице (Злин)
## Географиясе

Мәйданы — 5,879694 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 252 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Погоржелице (Злин)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Погоржелице (Злин)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Погоржелице (Злин)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 544 |
| 1880 | 654 |
| 1890 | 627 |
| 1900 | 672 |
| 1910 | 670 |
| 1921 | 715 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 765 |
| 1950 | 841 |
| 1961 | 920 |
| 1970 | 931 |
| 1980 | 803 |
| 1991 | 765 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 796 |
| 2014 | 848 |
| 2016 | 879 |
| 2017 | 879 |
| 2018 | 885 |
| 2019 | 897 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 898 |
| 2021 | 890 |
| 2021 | 859 |
| 2022 | 897 |
| 2023 | 900 |
| 2024 | 902 |
# Рәис Кашапов

”Авылым яме”(1997)-туган авылы Чупай турында тарихи очек;”Чулман язлары” (1997)исемле күмәк җыентыкта хикәяләр,шигырьләр ”Якташларым яктысы”(2000)-хикәяләр,шигырьләр,нәсел шәҗәрәсе; ”Язмышлар кочагында” (2002)- шигырьләр,хикәяләр; “Син дә шагыйрь-мин дә шагыйрь ”(2001); ”Җирсү “(2011)- 3 бүлектән торган шигырьләр.
Чулманда йөгерек дулкыннар узыша, Агымга жайланып көймәләр чайкала, Шул елга буенда ,син хәзер дан тоткан Дөньяны шаулаткан,гөрләткән чал кала.
1.Р.Мингалим “Әдәби түгәрәкләрдә”,”Шәһри Казан"газетасы - 1992 ел. 2.Р.Кашапов”.Язмышлар кочагында.”Алабуга нәшрият йорты- 2002ел. 3.Р.Әхмәтшин”Авылым турында җыр”,”Әлмәт таңнары”газетасы-1999ел 4.Р. Кашапов.”Авылым яме.” Алабуга: Алабуга-1997. 5 . М.Саримова”Иҗат уңышлары юлдаш булсын,”Алабуга нуры”-1998ел.
# Туран уты

Туран уты (лат. Anéthum), укроп, шөет буларак та билгеле - чатыр чәчәклеләр семьялыгыннан культуралы үләнчел үсемлек.

# Туран уты
## Дару үләне сыйфатлары

Бу үсемлектә каротин, күмерсулар, эфир майлары, флавоноидлар, фи­тонцидлар, минераль матдәләр (кальций, тимер, калий, фосфор), С, Р, В1 В2, РР витаминнары мул. Аның яфракларын һәм сабакларын сидек кудыру чарасы итеп, кан басымы югары булганда һәм йокысызлыктан интеккәндә кулланалар. Орлыклары — бавыр һәм ашкайнату әгъзалары, сулыш юлла­ ры (какырык чыгару өчен) авырганда файдалы. Күзләр арыганда, тиредә эренле яра барлыкка килгәндә яфракларыннан примочкалар ясыйлар. Укроп төнәтмәсе эч кипкәндә, хроник эчәк ялкынсынуы булганда ярдәм итә. Корсак куышлыгыннан газлар китүгә булыша.
Укроп актив рәвештә үтне кудыра. Ашказаны согы ясалуны көчәйтә. Аның төнәтмәсе кан тамырларын киңәйтә, басымны төшерә. Ул эчәклекнең киеренкелеген киметә. Укроп сөт бизенең эшчәнлеген көчәйтә. Бала имезүче һәм әни булырга й җыенган хатын-кызларга укроп төнәтмәсе эчү файдалы. Төнәтмә ясау өчен 1 аш кашыгы укроп орлыгына 1 стакан кайнар су салып, 2 сәгать тотарга кирәк. Сөзеп, кечкенә йотым белән, авыз эчендә бераз тотып, көненә 21 тапкыр яртышар стакан эчәргә. Элекке заманда укропны һәм аның орлыкларыннан ясалган төнәтмәне нерв киеренкелеге вакытында тынычландыру чарасы итеп кулланганнар. Моннан башка бу үлән баш авыртуын басу һәм кан тамырларын ныгыту өчен кулланылган. Хәтердә тотыгыз: кан басымы түбән булган кешеләргә укропны кул­ ланырга ярамый.
# Ниньейра

Ниньейра — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Ниньейра
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1114,242 км².
# Котипоран

Котипоран — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Котипоран
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 172,375 км².
# HD223438

HD223438 — Хут йолдызлыгында урнашкан A3III спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,7 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Казе Коцо (Павия)

Казе Коцо — Италиянең Ломбардия төбәге Кандия-Ломеллина өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Коцо (Павия)
## Географиясе

Казе Коцо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казе Коцо (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лос Анхелитос, Лос Анхельитос (Зиватанехо де Азуета)

һәм
Лос Анхелитос, Лос Анхельитос — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Сиуатанехо-де-Асуэта муниципалитеты составына керә.

# Лос Анхелитос, Лос Анхельитос (Зиватанехо де Азуета)
## Географиясе

Лос Анхелитос, Лос Анхельитос Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Лос Анхелитос, Лос Анхельитос (Зиватанехо де Азуета)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Лос Анхелитос, Лос Анхельитос (Зиватанехо де Азуета)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Гутка (Ивацэвицкий районы)

Гутка (белар. Гутка) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ивацеицкий районында урнашкан авыл.

# Гутка (Ивацэвицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Казчина Финалето (Бергамо)

Казчина Финалето — Италиянең Ломбардия төбәге Ково өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Финалето (Бергамо)
## Географиясе

Казчина Финалето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казчина Финалето (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лясишча (Бабруйский районы)

Лясишча (белар. Лясішча) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.

# Лясишча (Бабруйский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Пече

Пече — Словениянең Моравче (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Пече
## Географиясе

Мәйданы — 1,78 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 439,2 метр биеклектә урнашкан.
# Темалак (Атенанго дел Рио)

Темалак — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Атенанго-дель-Рио муниципалитеты составына керә.

# Темалак (Атенанго дел Рио)
## Географиясе

Темалак Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Темалак (Атенанго дел Рио)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Темалак (Атенанго дел Рио)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Ростворово

Ростворово — Польшаның Великопольское воеводалыгы Рокетница гминасында урнашкан авыл.

# Ростворово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бич (Требне)

Бич — Словениянең Требне (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Бич (Требне)
## Географиясе

Мәйданы — 1,79 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 306,1 метр биеклектә урнашкан.
# Олы Неньга

Олы Неньга — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кенга елгасының уң ярына тамагыннан 294 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 20 км.

# Олы Неньга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Кеть елгасы кушылган урынган Васюган елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Кеть, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010700112115200028676
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202867
* Бассейн коды — 13.01.07.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Фрат Сөләйманов

Сөләйманов Фрат Госман улы - капитан дәрәҗәсендәге күренекле очучы, вертолет ярышларында катнаша, СССРның атказанган спорт мастеры дәрәҗәсенә ирешә, Германиядәге Совет гаскәрләре чемпионы, Чернобыль АЭСта аварияне бетерүдә катнаша, күпсанлы орден һәм медальләр иясе.

# Фрат Сөләйманов
## Тормыш юлы

Сөләйманов Фрат Госман улы Татарстан Республикасы Кайбыч районында туган. Балачагы туган ягында үтә. Ул кече яшьтән үк очучы булырга хыяллана. 1958 нче елда Кайбыч урта мәктәбен тәмамлап, Сызрань авиация хәрби училищесына укырга керә. Хәрби училищены "бик яхшы" билгеләренә тәмамлый, хәрби очучы, лейтенат дәрәҗәсе ала. Очучы һавага күтәрелгәч, иксез-чиксез күктә очкычы белән икәүдән-икәү генә кала. Зәңгәр күк үзенең сихри матурлыгы белән ничек кенә тартып тормасын - ул бернәрсәгә дә таяныч була алмый. Биредә очучы үзенең осталыгы белән алдыра.
1962 нче елда Азәрбайҗан Республикасы чикләрен сакларга җибәрелә, бригада командиры вазифасын башкара, 1 нче класслы очучы дәрәҗәсенә күтәрелә, капитан чины ала.
1966 нче елда яшь офицерны Германиягә күчерәләр. Ул анда 15 ел хәрби антына тугрылыклы хезмәт итә.
Фрат Госман улы Сөләйманов, оста очучы буларак, вертолет ярышларында катнаша, Германиядәге Совет гаскәрләре чемпионы, Төрекмәнстан ССР чемпионы, СССРның атказанган спорт мастеры дәрәҗәсе ала.
1986 нчы елда Сөләйманов Фрат Госман улын Чернобыль АЭСда аварияне бетердүдә катнашкан очучыларның штаб начальнигы урынбасары итеп билгелиләр. Ул аварияне бетерүдә батырларча, үзен-үзе аямый катнаша, сәламәтлеген югалта.
Хөкүмәт Фрат Госман улы Сөләймановның хәрби эшчәнлеген югары бәяли. Ул күпсанлы орденнар һәм медальләр белән бүләкләнә. 1999 нчы елда дөньядан китеп бара.

# Фрат Сөләйманов
## Чыганак

* Туган җирем – Кайбычым. (Кайбицы – край мой родной). Автор-төзүче Р.А.Гарәфетдинов. – Казан: Идел-Пресс, 2007. – 656 бит.
# Сент-Етьенн-сюр-Юссон

Сент-Етьенн-сюр-Юссон (фр. Saint-Étienne-sur-Usson) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
# (1322) Коперник

(1322) Коперник (лат. Coppernicus) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1322) Коперник
## Тарихы

1934 елның 15 июнендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1934 LA» саналган.
# Макдональд (Канзас)

Макдональд — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.

# Макдональд (Канзас)
## Тарихы

Макдональд шәһәре елда нигезләнгән.

# Макдональд (Канзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,574338 км², 0,574339 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1025 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Флера Тарханова

Флёра Тарханова, Флёра Габдрахман кызы Тарханова (1947 елның 25 мае, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Чистай районы, Яуширмә — 2018 елның 31 июле, РФ, ТР, Казан) — шагыйрә һәм тәрҗемәче. Татарстанның журналистлар (1995) һәм язучылар (1998) берлекләре әгъзасы.

# Флера Тарханова
## Тәрҗемәи хәле

1947 елның 25 маенда Татарстан АССР Чистай районы Яуширмә авылында укытучылар гаиләсендә, 9 балалы ишле гаиләдә туган. Яуширмә сигезьеллык мәктәбен (1962), Арча педагогия укуханәсен (1966), Казан дәүләт университеты тарих-филология факультетының татар теле һәм әдәбияты бүлеген (1975) тәмамлаган. «Эш кәгазьләрендә һәм рәсми документларда русча терминнарның татарча эквивалентлары» темасына филология фәннәре кандидатлыгына диссертация яклый (2005).
2018 елның 31 июлендә каты авырудан соң вафат була, туган авылында (Чистай районы Яуширмә авылы) җирләнә .

# Флера Тарханова
## Хезмәт юлы

* 1966-1970 елларда Чистай районы Чирүле Шонталысы мәктәбендә, аннары Кыргызстан ССРның Ош өлкәсе мәктәпләрендә математика һәм рус теле укытучысы.
* 1970-1975 Казан дәүләт университеты студенты.
* 1975-1976 Университетны тәмамлагач, аспирантурада укый, ләкин аны тәмамлап бетерми.
* 1976-1988 «Радиоприбор» заводында инженер-конструктор.
* 1990 елларда хезмәт юлы журналистика белән бәйле: «Шәһри Казан» газетасында — тәрҗемәче, «Татарстан хәбәрләре» газетасында тәрҗемәче һәм тәрҗемә бүлеге мөдире (1994).
* 1995 елдан Татарстан министрлар кабинеты аппаратында тәрҗемәче — баш референт, беркетмәләр бүлеге баш киңәшчесе. Татарстан фәннәр академиясе каршында төзелгән терминология комиссиясе әгъзасы.

# Флера Тарханова
## Иҗаты

1990 елларда көндәлек матбугатта һәм күмәк нәшрият басмаларында әдәби тәрҗемәләре, очерк-хикәяләре һәм шигырьләре басылып чыга. Мәхәббәт, яшьлеккә багышланган, милләт язмышы турында борчулы уйланулы лирик шигырьләр, балалар өчен шигырьләр һәм әкиятләр яза. Әсәрләрендә әдәп-әхлак, тәрбия мәсьәләләрен күтәрә. Шигырьләренә композиторлар көйләр яза.

# Флера Тарханова
## Иҗаты
#### Тәрҗемә

1971 елда чыккан «Азәрбайҗан хикәяләре» китабына Н. Аббасзадә һәм М. Ибраһимов әсәрләре Ф. Тарханова тәрҗемәсендә урнаштырылган. Рәсми документлар, эш кәгазьләре, төрле кулланма-ярдәмлекләр белән беррәттән, рус, украин, азәрбайҗан язучылары хикәяләрен тәрҗемә итә. Кәфил Әмировның «Хокук саклау органнарында эш кәгазьләре» (Деловые бумаги в правоохранительных органах), Зөфәр Фәтхетдиновның «Өзелгән куллар кемне эләктерер» һәм «Унынчы корбан» исемле детектив повестьларын, Г. Сәйфуллина-Михееваның «Мөхәммәд пәйгамбәр тормышыннан хикәяләр» китабын (1997), Д. Әхмәрова-Сәинованың «Салих Сәйдәшев» китабын (2001), Гүзәл Яхинаның «Зөләйха күзләрен ача» романын (2015) тәрҗемә итә. 1997 елда басылып чыккан «Русча-татарча иҗтимагый-сәяси сүзлек»не төзүчеләрнең берсе. «Республика Татарстан. Увлекательное путешествие» китабын тәрҗемә итә (2013) .

# Флера Тарханова
## Иҗаты
#### Китаплары

| 1998 «Синең кайнар сулышың» 1998 «Уңган кыз» 2001 «Йөрәгемә ишерелгән серләр» 2002 «Серле дөнья» | 2003 «Өч каурый» 2005 «Яшьлек эзем калган сукмаклар» 2007 «Алтын уклар» 2007 «Язмышлар язылганда» |
# Подзь (Сысола кушылдыгы)

Подзь — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Сысола елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Подзь (Сысола кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200112103000019287
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001928
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Юмрукая (Болу)

Юмрукая (төр. Yumrukaya) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Болу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Уерта де лос Мераза (Бенито Хуарез)

Уерта де лос Мераза — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Бенито-Хуарес муниципалитеты составына керә.

# Уерта де лос Мераза (Бенито Хуарез)
## Географиясе

Уерта де лос Мераза Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Уерта де лос Мераза (Бенито Хуарез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Уерта де лос Мераза (Бенито Хуарез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# HD105686

HD105686 — Гидра йолдызлыгында урнашкан A0V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,17 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Явори-Клепаче

Явори-Клепаче — Польшаның Подлясье воеводалыгы Рутки гминасында урнашкан авыл.

# Явори-Клепаче
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пихни

Пихни (словак. Pichne) — Словакиянең Снина округында урнашкан авыл.

# Пихни
## Тарихы

Авыл 1312 елда нигезләнгән.

# Пихни
## Географиясе

Мәйданы — 16,93 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 278 метр биеклектә урнашкан.

# Пихни
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.