yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Шәүрә Гыйльманова

Гыйльманова Шәүрә Габбас кызы (1 гыйнвар, 1954 ел) — тележурналист, югары мәктәп укытучысы. 1985 елдан ССРБ Журналистлар берлеге әгъзасы (1985). Россия Федерациясеның (2005) һәм Татарстанның (1997) атказанган сәнгать эшлеклесе, Башкортстанның атказанган мәдәният хезмәткәре (1994). Шәһит Ходайбирдин (1994) һәм Мәҗит Гафури исемендәге (2005) премияләр лауреаты.

# Шәүрә Гыйльманова
## Биографиясе

Шәүрә Габбас кызы Гыйльманова 1954 елның 1 гыйнварында БАССРның Гафури районы Имәндәш авылында туган. 1973 елдан бирле Гафури районының Красноусол башлангыч мәктәбе директоры, район халык мәгарифе бүлеге инспекторы. Казан дәүләт университетын тәмамлаган (1981). 1975 елдан алып «Башкортстан» дәүләт телерадиокомпаниясенең федераль дәүләт унитар предприятиесендә эшли: 1992 елдан бирле «Тамаша» телевизион иҗат берекмәс җитәкчесе, 1998-2005 елларда баш мөхәррир; бер вакытта 1990-2004 елларда Башкорт дәүләт университетында укыта. 2005 елдан алып «Башкортстан» телерадиокомпаниясе дәүләт унитар предприятиесе чакта Телерадио сәнгате мәктәп-студиясы директоры.

# Шәүрә Гыйльманова
## Журналист эшмәкәрлеге

Мостай Кәрим турында 20 документаль фильм, Башкортостаннан читтә яшәүче башкортлар тормышы («Араларны якынайтып» — «Сокращая расстояния», «Башкортлар»), исламның әхлакый кыйммәтләре («Җомга»), Башкортстан әдәбияты, мәдәнияте һәм сәнгате («Иптәш һәм сәхнә артында» — «На сцене и за кулисами») турында телетапшырулар, «Сәлам» иртә мәгълүмат һәм җыр-моң программасы, «Җыр бүләк итәм» («Дарю песню») җыр-моң программасы, һ.б. авторы. М. Кәримгә багышланган Дәүләт аудио-видеоархив формалаштырган, фильмографик белешмә төзегән, «Мостайның алтын мирасы» аудиопродукция сериясен чыгарган. Ф. М. Бүләков сценарие буенча «Ай кызы» — беренче башкорт телесериалы (2001-2002; «Башкортстан» телерадиокомпаниясе) проекты инициаторы һәм продюсеры.

# Шәүрә Гыйльманова
## Мактаулы исемнәре

* Россия Федерациясенең атказанган сәнгать эшлеклесе (2005);
* Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе (1997);
* Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре (1994);
* Шаһит Ходайбирдин исемендәге бүләк лауреаты (1994);
* Мәҗит Гафури исемендәге бүләк лауреаты (2005).
# Фраксионамьенто Балконес де ла Эсперанза (Гуанахуато )

Фраксионамьенто Балконес де ла Эсперанза — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Гуанахуато муниципалитеты составына керә.

# Фраксионамьенто Балконес де ла Эсперанза (Гуанахуато )
## Географиясе

Фраксионамьенто Балконес де ла Эсперанза Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Фраксионамьенто Балконес де ла Эсперанза (Гуанахуато )
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Фраксионамьенто Балконес де ла Эсперанза (Гуанахуато )
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Сарамбай

һәм
Сарамбай (таулы чирм. Марьясола, рус. Сарамбаево) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.

# Сарамбай
## Сәгать поясы

Сарамбай Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Сарамбай
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (94,8%), урыслар (5,2%).
# Неутла (Комонфорт)

Неутла — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Комонфорт муниципалитеты составына керә.

# Неутла (Комонфорт)
## Географиясе

Неутла Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Неутла (Комонфорт)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Неутла (Комонфорт)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# IC 2679

IC 2679 — чикләрендә урнашкан астрономик җисем һәм радиогалактика .

# IC 2679
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда FIRST J111623.1+120055, LEDA 1402378, 2MASX J11162320+1200554 һәм SDSS J111623.19+120055.3 буларак та сурәтләнә.
# Горем (сан алу урыны, Нью-Йорк)

Горем — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Горем (сан алу урыны, Нью-Йорк)
## Географиясе

Горем халык санын алу урыны мәйданы — 4,913371 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Шәүлегән

Шәүлегән (лат. Oriolus oriolus) — чыпчыксыманнар
* отрядыннан урманда яши, агач кортлары белән туена торган сайрар кош; яңгыр теләнчесе.
# Ясковице (Ключборский повяты)

Ясковице — Польшаның Ополе воеводалыгы Бычина гминасында урнашкан авыл.

# Ясковице (Ключборский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гурафи (Месина)

Гурафи — Италиянең Сицилия төбәге Барчеллона-Поццо-ди-Готто өязендә урнашкан торак пункт.

# Гурафи (Месина)
## Географиясе

Гурафи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Гурафи (Месина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Агабәйли (Агҗабәди)

Агабәйли (әзери. Ağabəyli) — Әзербайҗанның Агчабәди районына караган авыл.
# Эль Баул (Пуебло Нуево)

Эль Баул — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Пуэбло-Нуэво муниципалитеты составына керә.

# Эль Баул (Пуебло Нуево)
## Географиясе

Эль Баул Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Баул (Пуебло Нуево)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Баул (Пуебло Нуево)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Нюни-Яха

Нюни-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Зур Хадырь-Яха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.

# Нюни-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300060572
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306057
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Грабки-Мали

Грабки-Мали — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Гнойно гминасында урнашкан авыл.

# Грабки-Мали
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Путракамешти

Путракамешти - ул Һинд динендә ир бала/угылга ия булу өчен башкарылган махсус Яджна булып тора. Бу Каамья карма.
Борынгы Һинд дине эпосы Рамаянада, олы фикер иясе Васиштха киңәше буенча, Айодхьяның Патшасы Дашаратха Ришишринга Муни күзәтүе астында Путракамешти Яджнаны башкарган. Риширинга Муни Яджурведа буенча белгеч булган, бу шул дога өчен белешмә булган. Аның уңышлы тәмамлануыннан соң Ут Ходае, Агнидэв пәйда булган һәм Айодхья Патшасына татлы әйбер чүлмәге биргән, бу аның өч патшабикәсенә угылларны - Шри Раманы, Лакшмананы, Бхаратаны һәм Шатругхнаны тудырыр өчен бирелгән булган.
# Чима Мозкардо (Удине)

Чима Мозкардо — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Палуцца өязендә урнашкан торак пункт.

# Чима Мозкардо (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тынкото

Тынкото — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. Мадан җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Тынкото
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 916 метр биеклектә урнашкан.
# Окрашовице

Окрашовице (чех. Okrašovice) — Чехиянең Высочина крае Славички районында урнашкан авыл.

# Окрашовице
## Географиясе

Мәйданы — 2,553 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 495 метр биеклектә урнашкан.

# Окрашовице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Окрашовице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Окрашовице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 109 |
| 1880 | 101 |
| 1890 | 113 |
| 1900 | 108 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 114 |
| 1921 | 131 |
| 1930 | 125 |
| 1950 | 68 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 66 |
| 1970 | 69 |
| 1980 | 76 |
| 1991 | 65 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 64 |
| 2011 | 64 |
| 2021 | 61 |
# Гыйззәтуллин

Гыйззәтуллин – татар халкында еш очрый торган фамилия. Гарәп теленнән кергән «Гыйззәт» («кадер») исеменнән ясалган.
Кыска варианты — Гыйззәт (Иззәт).
Татар Википедиясендә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
* Абдулла Гыйззәтуллин (1904-1945), Советлар Берлеге Каһарманы, сержант.
* Альберт Гыйззәтуллин (1938-), патофизиолог, фән докторы (Уфа).
* Булат Гыйззәтуллин (1920-1989), ТАССР мәдәният министры, Казан циркы директоры.
* Вәлиулла Гыйззәтуллин (1827-1916), Казан сәүдәгәре, җәмәгать эшлеклесе.
* Зиннәтулла Гыйззәтуллин (1924―2022), Бөек Ватан сугышы ветераны, запастагы капитан, Татарстанның атказанган укытучысы (2002).
* Ибраһим Гыйззәтуллин, Г. Сәләм премиясе лауреаты (1968).
* Илдус Гыйззәтуллин (1935-), Казан хисаплау системалары җитештерү берләшмәсе генераль директоры (1979-1994).
* Миңнулла Гыйззәтуллин (1925-1993), Советлар Берлеге Каһарманы, гвардия рядовое.
* Нур Гыйззәтуллин (12.06.1928), әдәбият галиме.
* Рафис Гыйззәтуллин (1955-2011), язучы, журналист.
* Ренат Гыйззәтуллин (1976) ― «Татмедиа» ААҖ филиалы ― «Чаллы-ТВ» телерадиокопманиясе җитәкчесе (2022).
* Ринат Гыйззәтуллин :
** Ринат Гыйззәтуллин (1949), авыл хуҗалыгы фәннәре докторы (2005).
** Ринат Гыйззәтуллин (1980), РФ министр урынбасары (2011).
* Сафуан Гыйззәтуллин (1930—1999), галим-агроном, фән кандидаты (1965), профессор (1991). БАССР атказанган фән эшлеклесе (1980).
* Риф Гыйззәтуллин (Сергей Тулин, 11.09.1957), РФ Каһарманы (1996), генерал-майор (2007 елдан запаста).
* Таҗи Гыйззәтуллин (Таҗи Гыйззәт, 1895-1955), драматург, ТАССР (1939), РСФСР (1940) атказанган сәнгать эшлеклесе.
* Төхфәт Гыйззәтуллин (Төхфәт Ченәкәй, 1893—1959), шагыйрь, укытучы.
* Фәрит Гыйззәтуллин (1949), техник фәннәр докторы (1996), профессор (1999). БР атказанган фән эшлеклесе (2002).
* Хамазан Гыйззәтуллин (1921-2007), Советлар Берлеге Каһарманы, полковник.
* Хәмит Гыйззәтуллин (10.02.1932), фән докторы, математика галиме.
* Хөсәен Гыйззәтуллин (1910-1980), эпизоотолог, фән докторы, ТАССР (1965), РСФСР (1975) атказанган сәнгать эшлеклесе.
# Калберсон (округ, Техас)

Калберсон — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Ван-Хорн шәһәре.

# Калберсон (округ, Техас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1911 елда оештырыла.

# Калберсон (округ, Техас)
## Халкы

2019 елда халык саны 2975 кеше тәшкил иткән.

# Калберсон (округ, Техас)
## Территориясе

Округ мәйданы 9876 км² тәшкил итә.
# Хулиян Бланко, Дос Каминос (Чилпансинго де лос Браво)

Хулиян Бланко, Дос Каминос — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Чильпансинго-де-лос-Браво муниципалитеты составына керә.

# Хулиян Бланко, Дос Каминос (Чилпансинго де лос Браво)
## Географиясе

Хулиян Бланко, Дос Каминос Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Хулиян Бланко, Дос Каминос (Чилпансинго де лос Браво)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Хулиян Бланко, Дос Каминос (Чилпансинго де лос Браво)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Устье Степная

Устье Степная — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Старая Об кылымыгының сул ярына тамагыннан 17 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 39 км.

# Устье Степная
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200512115200003889
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200388
* Бассейн коды — 13.01.02.005
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Казтелчериоло (Алесандрия)

һәм
Казтелчериоло — Италиянең Пьемонт төбәге Алессандрия өязендә урнашкан торак пункт.

# Казтелчериоло (Алесандрия)
## Географиясе

Казтелчериоло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казтелчериоло (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сен-Бри-ле-Вине

Сен-Бри-ле-Вине (фр. Saint-Bris-le-Vineux һәм фр. Bris-le-Vineux) — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
# Перовский (җыр)

«Перовский» — башкорт халык җыры, тарихи җыр, Хива ханлыгына каршы хәрби поход турында чыгарылган җыр. С. Ә. Галин тарафыннан язып алынган.

# Перовский (җыр)
## Тарих

«Перовский» җыры 1853 елда Хива ханлыгына каршы генерал граф В. А. Перовский (1795-1857) (ru) җитәкчелегендәге (икенче) поход җирлегендә туган. Поход уңышлы тәмамлана. Анда, башка гаскәрләр белән, Башкорт-мишәр гаскәре дә катнашкан. Коканд ханлыгының Ак-мәчет кирмәне (хәзерге Казакъстанның Кызылурда шәһәре) Перовский (1862-1926 елларда Перовск) итеп үзгәртелә.
Риваять буенча, генерал 1853 елгы поход вакытында үзе белән бергә 20 курайчыдан торган хәрби музыкантлар төркемен йөрткән. Ак-мәчет кирмәнен Перовский итеп үзгәртү уңаеннан, музыкантлар шул хөрмәткә көй чыгарырга булганнар. Курайчыларның өлкәне — бөрҗән ыруыннан Мәхмүт курайчы көй чыгарып, генералның үзенә уйнап күрсәткән.
«Перовский» исеме белән марш һәм бию көе дә (үзгәртелгән гопак) чыгарылган. Башкаручылар: А. М. Гаеткулов, К. М. Дияров, Х. Ш. Әхмәтшин.

# Перовский (җыр)
## Тасвирлама

«Перовский» — өч өлештән торган көй. Җырда хәрби яу китергән кайгы-хәсрәт бөтен тулылыгы белән күз алдына баса. Бик күп ирләр канлы яулардан кайта алмыйча, яуда ятып ала. Зур югалтуларга ризасызлык мотивлары поход җитәкчесе генерал В. А. Перовскийга багышланган җырда да ачык күренә:
   Һавадагы акчарлак Баласына җим тапмый. Перовский генерал
   Бер кунарга җир тапмый.
# Перонн-ан-Мелантуа

Перонн-ан-Мелантуа (фр. Péronne-en-Mélantois) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Тамплёв кантонына карый.
# Чаер (Яйладагы)

Чаер (төр. Çayır) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Яйладагы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Һибәтулла Салихов

Һибәтулла Сәедбаттал улы Салихов — татар язучысы.

# Һибәтулла Салихов
## Биографиясе

1794 елда Оренбург губернасы Түбән Чебенле авылында мулла гаиләсендә туа, Бабасының әтисе Бикмәт Азаматов Чистай өязе Иске Адәм авылыннан Каргалыга (Сәгыйт бистәсенә) күчеп килгән. Шагыйрьнең әтисе Сәедбаттал, Каргалы мәдрәсәсен тәмамлагач, Түбән Чебенле мулласы булып кала. Һибәтулланың яшьлек еллары шунда үтә. Биредә ул ишан Дәүләтша бине Гаделша мәдрәсәсендә укый. Һ. Салихов «Төхфәтел-әүлад» («Балаларга бүләк») исемле китабында Каргалыда яшәгән шагыйрь Вәлиетдин Багдадыйны (1832 елда үлгән) үзенең остазы дип атый.
Һ. Салихов, күрәсең, Каргалы мәдрәсәсендә дә укыган. Шагыйрьнең Каргалыдагы шәкертлек еллары бу мәдрәсә татар әдәби тормышының күренекле үзәкләреннән берсенә әйләнгән чорга туры килә. XVIII йөзнең 80 иче елларында ук инде Каргалыда Ишнияз бине Ширнияз, Г. Утыз Имәни кебек зур әдипләр яши. Остазы В. Багдадый да Һ. Салиховның өлкән замандашы Ә. Каргалый 6 шикелле үк ул заманның күренекле шагыйрьләреннән була. Шушындый әдәби мохит күрше Чебенле авылыннан килгән яшь, сәләтле шәкертне үз кочагына ала, чын шагыйрь итеп үстерә.

# Һибәтулла Салихов
## Иҗаты

Һ. Салиховның башлангыч иҗаты 10 нчы еллар ахырына туры килә. «Төхфәтел-әүлад» китабы — шул чор иҗатының җимеше. Әсәр фәнни мәгълүматны шигъри сүз белән аңлату рәвешендә язылган.
Гарәп грамматикасы терминнары белән чуарланган бу китапта гарәпчә сүзләрдә аерым авазларның әйтелү үзенчәлеге Шәм язудагы «хәрәкәтләрнең укылуы өйрәтелә. Әсәренең азабында автор акрошигырь белән «Һибәтулла» һәм «Төхфәтел-әүлад» дигән сүзләрне бирә.
«Дөррел-кәлям» («Сүз энҗеләре», 1856 елда басылган) дигән китапның да авторы Һ. Салихов дигән караш бар. Бу китапның аерым мотивларына аваздаш фикерләр шагыйрьнең «Мәҗмәгыл-әдәб» («Әдәп турындагы җыентык») китабында очрый.
Шагыйрьнең «Тәэссеф» («Үкенү») дигән бер касыйдәсе. Әсәр «Мәҗмәгыл-әдәб»тән ун ел соңрак язылган («Илле .биш ел гомер сөрдем, рәнҗү-михнәт күрмәдем»). Гарәпчә, Һиҗри белән, әсәрнең язылган елы текст азагында да бирелгән, 1851 елга туры килә. Шагыйрь игътибары монда да изелгән дезмәт халкына юнәлгән.
Шагыйрьнең мәрсияләрен «Мәҗмәгыл-әдәб»нең эскизлары дип карарга мөмкин. Китапның төзелеше, проблемалары, шигъри сурәтләре дә шул шигырьләрне хәтерләтә. Әмма китапта |шде ул проблемалар төгәл системага салынган, күп яклы яктыртылган.
«Мәҗмәгыл-әдәб» катлаулы композицияле. Беренче карашkа, әсәр — шигырь белән язылган гадәти дини-дидактик трактат. Анда «әмре мәгъруф» (яхшылыкка өндәү) һәм «нәһи мөнкәр»нең (начарлыктан тыю) унар шарты, шәех һәм мөрит булуның егермешәр шарты тәфсилләнә. Икенче карашка, шул ук .әсәр суфилык кагыйдәләрен сөйләү булып күренә. Китапның исеме белән дә автор шул мәгънәгә басым ясый кебек. Өченче карашка, ул — мөритнең «гшре» үлү уңае белән моңаюлары?-уйланулары, шөбһәләнүләре, ходайга сыгынулары. Шул традицион формаларда шагыйрь үзенең борчылулы кичерешләрен, фикерләрен укучыларына җиткерә.
«Мәҗмәгыл-әдәб», авторның мәрсияләре шикелле, лирикадан башлана. Баштагы ике зур лирик шигырьдә ул хис-кичерешләрен сөйли, укучыда билгеле бер тойгы тудыра.
# Фридрих фон Шпигель

Фри́дрих фон Шпи́гель (Алман телендә: Friedrich von Spiegel) — Алман шәркыять белгече, нәшир һәм тәрҗемәче, Иранистика даирәсендә белгеч..

# Фридрих фон Шпигель
## Биографиясе

Китцингенда туган, 1839 елда Эрланген Университетына теология өйрәнү өчен кергән, әмма тиздән анда гомумән яңа фарсы әдәбиятына һәм хосусан Иранга кызыксыну тудырган шагыйрь һәм шәркыять белгече Рюккерт, Фридрих белән танышуга рәхмәтле игътибар үзәгендә шәркыять белемен тота башлаган. Шуннан соң Шпигель Лейпциг университетында (Генриха Леберехт Флейшер һәм Германа Брокгаузтан) һәм Бонн университетында (Христиан Лассен һәм Иоганна Гильдемайстердан) белем алуын дәвам иткән. Ахырда күрсәтелгәненә рәхмәтле ул пали белән танышкан булган; Лассен тарафыннан ясалган бер Париж кулъязмасы күчермәсен кулланып, киләчәк шәркыять белгече будущий востоковед издал в 1841 елда Буддачылык монахлары өчен кагыйдәләр тупланмасы Каммавачаның оригиналь текстын һәм бу текстның беренче биш бүлегенең латин теленә тәрҗемәсен нәшер иткән. Моңа рәхмәтле 1842 елның ноябрендә ул Йен университетын тәмамлый алган. Шуннан соң берничә ел Копенгаген, Париж, Лондон һәм Оксфорд китапханәләрендә уздырган; 1849 елдан 1890 елга кадәр ул Эрланген Университетында Шәрыкъ телләре профессоры булган. Галимнең Пали өлкәсендә өйрәнүләре нәтиҗәсе булган Каммавача һәм «Anecdota Palica» (1845) нәшер итүе көньяк Буддачылык өйрәнү эшенә гаять зур кертем ясаган. Тиздән галим Зәрдөштлеккә һәм Авестага кызыксыну күрсәткән. Шулай, 1851 елдан бирле Шпигель өлешләр белән пәһләви теленә тәрҗемәсе белән ике томлы авестий текстларының тәнкыйди басмасын (1853—1858) нәшер итә башлаган һәм бу текстларның алман теленә өч томлы тәрҗемәсен (1852—1863) нәшер итә башлаган, аларга вакыт узу белән комментарий өстәлгән булган (1865—1869). Шулай ук борынгы фарсы теле һәм Авеста теле грамматикасы кебек Фарсы тематикасына рәт эш нәшер ителгән булган. Шуннан соң Die altpersischen Keilinschriften (1862), Erân (1863), Erânische Altertumskunde (1871-78), Vergleichende Grammatik der alterânischen Sprachen (1882) и Die arische Periode und ihre Zustände (1887) кебек лингвистика һәм археология буенча кыйммәтле хезмәтләр дәвам итеп барган. Авеста һәм Пали законына фәнни кызыксынуны Шпигель өйрәнчекләренә тапшырган. Бу юнәлешнең лаеклы дәвамчыларының берсе булып профессор Вильгельм Гейгер булган. 1870 елдан бирле — Петербург фәннән академиясенең корреспондент-әгъзасы..
# Гуздек (Гарволинский повяты)

һәм
Гуздек — Польшаның Мазовия воеводалыгы Желехув гминасында урнашкан авыл.

# Гуздек (Гарволинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Осипи-Видзёри-Други

Осипи-Видзёри-Други — Польшаның Подлясье воеводалыгы Высоке-Мазовецке гминасында урнашкан авыл.

# Осипи-Видзёри-Други
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сподне Водале

Сподне Водале — Словениянең Севниця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Сподне Водале
## Географиясе

Мәйданы — 3,34 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 292,7 метр биеклектә урнашкан.
# Алтынпарк (Алтындаг)

Алтынпарк (төр. Altınpark) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Алтындаг илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гүргендаг (Дүзкөй)

Гүргендаг (төр. Gürgendağ) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Дүзкөй илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Дженнингс (Миссури)

Дженнингс — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Дженнингс (Миссури)
## Тарихы

Дженнингс шәһәре елда нигезләнгән.

# Дженнингс (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 9,668206 км², 9,592231 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 158 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (14512) 1996 GL1

(14512) 1996 GL1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14512) 1996 GL1
## Тарихы

1996 елның 6 апрелендә BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 GL1» саналган.
# POLRMT

POLRMT (ингл. RNA polymerase mitochondrial) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Озынкүл (Габит Мүсерепов районы)

Озынкүл (каз. Ұзынкөл) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Озынкүл (Габит Мүсерепов районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Осакүҗә

Осакүҗә (әзери. Osakücə) — Әзербайҗанның Ләнкәран районына караган авыл.