# Ильяс Камал

Ильяс Камал (Ильяс Фәйзрахман улы Камалов) — композитор, музыкант (виолончель), дирижер, Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе солисты (2014), К.Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театрының сәнгать җитәкчесе һәм баш дирижеры (2019), ТР һәм РФ композиторлар берлекләре әгъзасы (2017). Халыкара конкурслар һәм Муса Җәлил премиясе лауреаты (2021). Татарстан Республикасы композиторлар берлеге идарәсе рәисе (2024 елның декабреннән).

# Ильяс Камал
## Тәрҗемәи хәле

Ильяс Камалов 1992 елда Санкт-Петербург шәһәрендә, татар гаиләсендә туа. Әтисе - рәссам, дизайнер Фәйзрахман Камалов, әнисе - педагог һәм журналист Гөлзадә Камалова. Бала чактан ук музыкага мәхәббәт гаиләдән килә: әнисе татар халык җырларын бик яратып башкара иде, Санкт-Петербург татарлары җәмгыятендәге үзешчән хорда җырлый иде, әтисе - башкорт кураенда үзешчән башкаручы.
2007 елда татар халкына һәм музыкасына мәхәббәт Ильясны Татарстанның башкаласына - И. В. Әүхәдиев исемендәге Казан музыка көллиятенә алып килә. Монда ул атаклы виолончельчы, Татарстан Республикасының халык артисты Лариса Маслова классында белем ала. Көллияттә укыган вакытта ук Ильяс Камал музыка иҗат итә башлый, төрле ансамбльләр өчен эшкәртмәләр ясый, Казан Дәүләт консерваториясенең профессоры, атаклы композитор Борис Трубиннан дәресләр ала.
2011 елда Казан музыка көллиятен тәмамлап, укуны Казан дәүләт Консерваториясендә дәвам итә. Монда ул берьюлы ике факультетта (оркестр факультеты һәм музыка теориясе һәм композиция факультеты) белем ала. Остазлары арасында - Татарстанның халык артисты, Россия Федерациясенең атказанган артисты, профессор, Альберт Әсәдуллин, Россия Федерациясенең атказанган сәнгать эшлеклесе Борис Трубин, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе Виталий Харисов.
2014 елдан башлап Ильяс Камал - Татар Дәүләт филармониясенең әдәби-музыкаль лекториеның (рус. Филармонический музыкально-литературный лекторий) солисты. Филармониянең лекторие составында Татарстанның һәм Россия Федерациясенең күп шәһәрләрендә концертлар бирә.
2017 елдан башлап Ильяс Камал Россия Федерациясенең һәм Татарстан Республикасының композиторлар берлеге составына керде.
2019 елда Казан дәүләт Консерваториясенең ассистентура-стажировкасын тәмамлый, иҗади җитәкчесе - Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе Виталий Харисов, шулай ук опера-симфоник дирижерлык буенча Айдар Яруллин классында укып чыга.
2019 елның октябрендә Ильяс Камалны Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театрына баш дирижер итеп билгелиләр.
2024 елның декабреннән ― Татарстан Республикасы композиторлар берлеге идарәсе рәисе.

# Ильяс Камал
## Иҗаты

Ильяс Камалның иҗатының иң зур өлешен - камера инструменталь һәм оркестр өчен әсәрләр тәшкил итә. Үз иҗатыннан тыш Ильяс Камал аранжировкачы буларак танылган. Татарстанның атаклы коллективлары өчен оркестровкалар һәм әшкәртмәләр авторы, шул исәптән: Татарстан дәүләт симфоник оркестры, "La Primavera" Казан камера оркестры, "Яңа музыка" оркестры, Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театрының оркестры, "Sforzando" оркестры, Татарстан Дәүләт фольклор музыкасы ансамле, "Alqanat" рок төркеме, һәм башка коллективлар өчен йөзләгән эшкәртмәләр эшләп башкарган.

# Ильяс Камал
## Иҗаты
### Төп әсәрләр:

* "Минем Такташ" камера операсы, Рүзәл Мөхәммәтшин либреттосы
* Илһам Шакировка багышланган симфоник поэма
* Виолончель һәм симфоник оркестр өчен концерт
* Альт-саксофон белән симфоник оркестр өчен поэма
* Симфоник оркестр өчен "Бәйрәм рондосы"
* "Сак-Сок канатларының сере" исемле балалар өчен мюзикл
* Фортепиано өчен соната
* Альт һәм фортепиано өчен соната
* Труба һәм Фортепиано өчен "Идел-Урал" исемле сюитасы (Татар һәм Башкорт фольклорыннан илһам алып)
* Виолончель һәм фортепиано өчен 5 эскиз
* 8 виолончель өчен "Сихри сәфәр"
* Кыллы квартет ("Кыллы квартет өчен 3 пьеса")
* Кыллы оркестр өчен "Кыпчак увертюрасы"
* Төрле ансамбльләр өчен әсәрләр, җырлар, романслар.

# Ильяс Камал
## Иҗаты
### Дирижер-куючы буларак башкарган эшләре:

* 2019, 18 май – «Минем Такташ» камера операсы. Рүзәл Мөхәммәтшин либреттосы, "Sforzando" фондының оркестры
* 2019, 27 июнь – «Башмагым-jazz» мюзиклы. Җәүдәт Фәйзи музыкасы, Ильяс Камал эшкәртүендә. К. Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры
* 2019, 15 ноябрь – Артур Исламов һәм Эльза Заяриның "Бер сулышта" дип исемләнгән концерт программасы, "Театр на Булаке" оркестры, Татар дәүләт филармониясе
* 2019, 29 ноябрь – «Өч аршин җир» спектакленә музыка. Аяз Гыйләҗев пьесасы буенча, Эльмир Низамов музыкасы. К. Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры. Язма рәвешендә.
* 2020, 1 октябрь – «Безнең җыр» иҗат лабораториясенең музыкаль җитәкчесе һәм дирижеры
* 2020, 19 ноябрь – «Полиционер» комедиясе, драматург Илгиз Зәйниев, режиссер Туфан Имаметдинов. К. Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры.
* 2020, 25 ноябрь – «Мадмуазель Нитуш» опереттасы. К. Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры оркестры белән берлектә, Яшел Үзән музыкаль театры сәхнәсендә.

# Ильяс Камал
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Халыкара конкурслар лауреаты
* 2021 — Муса Җәлил премиясе — Татарстан Республикасы музыка сәнгате үсешенә зур өлеш керткәне өчен
* 2024 ― III «Партитура» Бөтенроссия яшь композиторлар конкурсы (Мәскәү) ― «Опера» номинациясендә җиңүче («Урал бөркетләре» операсы белән (С. Камал либреттосы)).