yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Дулкын озынлыгы

Дулкын озынлыгы — бертигез фазада тирбәнүче ике иң якын нокталар арасындагы ераклык, бу нокталарның тибәнешләр фазасы аермасы 2π тигез.
Гадәттә дулкын озынлыгы төшенчәсе гармоник һәм квазигармоник дулкыннар өчен кулланыла. Ләкин гармоник булмаган дулкыннар өчен дулкын озынлыгы да билгеләнә, ул иң түбән ешлыклы гармониканың дулкын озынлыгына тигез (төп гармоника).
Дулкын озынлыгы (тапшыру линиясендә) — таралу юнәлеше буенча электромагнитик дулкынның фазасы 2π үзгәргән ераклык.
Вакыт периоды T аналогиясе буенча дулкын озынлыгы λ - дулкын күренешенең фәза периоды булып тора. Вакыт әйләнүле ешлыгына ω = 2πf = 2π/T "фәза әйләнүле ешлыгы" - дулкын саны k = 2π/λ туры килә.
Дулкын озынлыгы ешлык ярдәмендә исәпләп була:
    $\lambda =vT={\frac {v}{f}}={\frac {2\pi v}{\omega }}.$
биредә: $f$ - сызыкча ешлык, ${\omega }$ - әйләнүле ешлык яки почмакча тизлек

# Дулкын озынлыгы
## Дулкын озынлыгы мохитта

Мохитта таралучы электромагнитик дулкын озынлыгы вакуумныкыннан кыскарак була:
    $\lambda ={\frac {c}{n\nu }},$
биредә $n={\sqrt {\varepsilon \mu }}>1$ — мохитнең сыну күрсәткече ; ε — мохитнең диэлектрик чагыштырма үткәрүчәнлеге; μ — мохитнең магнит чагыштырма үткәрүчәнлеге. n, μ һәм ε ешлыкка бәйле булырга мөмкин, шушы күренеш дисперсия дип атала.

# Дулкын озынлыгы
## Де Бройль дулкыннары

Квант механикасынең нигезе булып Де Бройль дулкыны һәр кисәкчеккә туры килә.
Е энергияле һәм р импульслы кисәкчеккә түбәндәге зурлыклар туры килә:
* ешлык : $\nu ={\frac {E}{h}}$
* дулкын озынлыгы: $\lambda ={\frac {h}{p}}$
биредә h — Планк даимие.

# Дулкын озынлыгы
## Мисаллар

* Элекр челтәрендә электр агымы: ешлык 50 Гц , дулкын озынлыгы 6000 км;
* FM-радиодиапазоны: ешлык 100 МГц (УКВ CCIR) дулкын озынлыгы 3 м;
* Мобиль телефоннар: ешлык 900 (1800) МГц (GSM), дулкын озынлыгы 33,3 (16,7) см;
* Wi-Fi: ешлык 2,4 ГГц , дулкын озынлыгы 12,5 см;
* Хәрби очкычта (бетерүче очкычта) радиолокацион әсбап: ешлык 10 ГГц, дулкын озынлыгы 3 см.
* Күренмә яктылык: ешлык 380 (шәмәхә төс) - 780 (кызыл төс) нанометр (10⁻⁸ м)
# Омилтеми (Чилпансинго де лос Браво)

Омилтеми — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Чильпансинго-де-лос-Браво муниципалитеты составына керә.

# Омилтеми (Чилпансинго де лос Браво)
## Географиясе

Омилтеми Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Омилтеми (Чилпансинго де лос Браво)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Омилтеми (Чилпансинго де лос Браво)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Унишовице

Унишовице — Польшаның Люблин воеводалыгы Конопница гминасында урнашкан авыл.

# Унишовице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Истлавак (Хосе Хоакин де Эрера)

Истлавак — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. José Joaquín de Herrera Municipality муниципалитеты составына керә.

# Истлавак (Хосе Хоакин де Эрера)
## Географиясе

Истлавак Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Истлавак (Хосе Хоакин де Эрера)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Истлавак (Хосе Хоакин де Эрера)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# RIT2

RIT2 (ингл. Ras like without CAAX 2) — кешенең 18-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Константиновка (Туймазы районы)

Константиновка — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452780, ГАТОБК коды — 80251840007.

# Константиновка (Туймазы районы)
## Танылган шәхесләр

* Алексей Лысенков (1921-1945), Сәвитләр Берлеге Каһарманы.
# Цырки-кал

Цырки-кал — Россия территориясеннән ага торган елга. Дагстан Республикасы, Чечен Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Акташ елгасының сул ярыннан 130 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Цырки-кал
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сулак елгасы, Чиркей гидроузеленән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 07030000212109300000024
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 109300002
* Бассейн коды — 07.03.00.002
* ГӨ буенча саны — 09
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Осек-Вулька

Осек-Вулька — Польшаның Мазовия воеводалыгы Голымин-Осьродек гминасында урнашкан авыл.

# Осек-Вулька
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Никовице

Никовице (чех. Níkovice) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Грейковице районында урнашкан авыл.

# Никовице
## Географиясе

Мәйданы — 2,793 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Никовице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Никовице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Никовице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 266 |
| 1880 | 250 |
| 1890 | 255 |
| 1900 | 232 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 236 |
| 1921 | 223 |
| 1930 | 201 |
| 1950 | 173 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 158 |
| 1970 | 123 |
| 1980 | 102 |
| 1991 | 93 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 89 |
| 2011 | 91 |
| 2021 | 80 |
# Монтандри

Монтандри (фр. Montendry) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Сен-Пьер-д’Альбиньи кантонына карый.

# Монтандри
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,28 км².
# Драгонице

Драгонице (чех. Drahonice) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Страконице һәм Водняны районында урнашкан авыл.

# Драгонице
## Географиясе

Мәйданы — 12,721773 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 468 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Драгонице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Драгонице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Драгонице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 670 |
| 1880 | 663 |
| 1890 | 611 |
| 1900 | 631 |
| 1910 | 681 |
| 1921 | 675 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 613 |
| 1950 | 485 |
| 1961 | 489 |
| 1970 | 428 |
| 1980 | 424 |
| 1991 | 365 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 370 |
| 2014 | 363 |
| 2016 | 360 |
| 2017 | 350 |
| 2018 | 357 |
| 2019 | 357 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 360 |
| 2021 | 371 |
| 2021 | 389 |
| 2022 | 372 |
| 2023 | 390 |
| 2024 | 401 |
# (4268) Гребеников

(4268) Гребеников (лат. Grebenikov) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4268) Гребеников
## Тарихы

1972 елның 5 октябрендә Смирнова Т. М. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1972 TW3» саналган.
# Сөгүтагыл (Гүмүшхане)

Сөгүтагыл (төр. Söğütağıl) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Гүмүшхане илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Елбегый (Бозкыр)

Елбегый (төр. Yelbeği) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Бозкыр илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Яңатормыш (Торар Рысколов районы)

Яңатормыш (каз. Жаңатұрмыс) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Яңатормыш (Торар Рысколов районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Ареа Артиҗанале (Белуно)

Ареа Артиҗанале — Италиянең Венеция төбәге Арсье өязендә урнашкан торак пункт.

# Ареа Артиҗанале (Белуно)
## Географиясе

Ареа Артиҗанале Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ареа Артиҗанале (Белуно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Голя-Вонсоска

Голя-Вонсоска — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Вонсош гминасында урнашкан авыл.

# Голя-Вонсоска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Әртәпә

Әртәпә (әзери. Ərtəpə) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
# Грем (Вашингтон)

Грем — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Грем (Вашингтон)
## Географиясе

Грем халык санын алу урыны мәйданы — 91,081437 км², 21,4 квадрат миль, 91,081451 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 186 метр һәм 610 Фут биеклектә урнашкан.
# Чакмаккөй (Узункөпрү)

Чакмаккөй (төр. Çakmakköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Эдирне иле Узункөпрү илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Зялёны Курган

Зялёны Курган (белар. Зялёны Курган) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Салигорский районында урнашкан авыл.

# Зялёны Курган
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Баноне (Парма)

Баноне — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Траверсетоло өязендә урнашкан торак пункт.

# Баноне (Парма)
## Географиясе

Баноне Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Баноне (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Заазерье (Глыбоцкий районы)

Заазерье (белар. Заазер’е) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.

# Заазерье (Глыбоцкий районы)
## Тарихы

1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Залессе гминасы составында авыл.

# Заазерье (Глыбоцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.

# Заазерье (Глыбоцкий районы)
## Халык саны

* 1921 елда авылда 48 кеше, 7 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 50 кеше, 8 хуҗалык исәпләнгән.
# Болотино (Авыргазы районы)

Болотино — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453489, ГАТОБК коды — 80205852005.

# Болотино (Авыргазы районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 281 кешенең яшәве мәгълүм.
# Бозкөй (Каракөпрү)

Бозкөй (төр. Bozköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Каракөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Яңа Нежино

Яңа Нежино (рус. Новонежино) — Диңгез буе краеның Шкотово районында урнашкан авыл.

# Яңа Нежино
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# Яңа Нежино
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%), украиннар (8%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 0,83%.
# Райхсхоф

Райхсхоф — Алманиянең Төньяк Райн-Вестфалия җирендә урнашкан коммуна.

# Райхсхоф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 114,66 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 357 метр биеклектә урнашкан.
# Ковелу-ду-Жереш

Ковелу-ду-Жереш — Португалиянең Вила-Реал округына керә торган фрегезия. Монталегри муниципалитетына карый.

# Ковелу-ду-Жереш
## Географиясе

Мәйданы — 10,51 км².
# HD33692

HD33692 — Орион йолдызлыгында урнашкан Fm_dD спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,2 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Михаил Муравьёв

Михаил Артемий улы Муравьёв (13 сентябрь (25 сентябрь) 1890, Бурдуково, Ветлуга өязе, Кострома губернасы — 11 июль 1918, Сембер) — Россия империясе гаскәре офицеры, инкыйлабчы (эсер), Кызыл гвардия һәм Кызыл гаскәр корларының командиры.

# Михаил Муравьёв
## Тәрҗемәи хәл

Михаил Муравьёв Кострома губернасы Ветлуга өязенең Бурдуково авылында (хәзер Түбән Новгород өлкәсенең Ветлуга районына карый) крестьян гаиләсендә туган. Кострома укытучылар семинариясендә белем алган. 1898 елда армиягә ирекле хезмәт итүче буларак керә, 1901 елда ике еллы Казан җәяүле гаскәр юнкер уку йортын тәмамлагач соң, Рославль шәһәренә җибәрелә.
Рус-япон сугышында поручик дәрәҗәсендә 122-нче Тамбов полкының ротасы белән җитәкчелек иткән. 1905 елда каты яралана. Якынча биш ел эмиграциядә (иң беренче чиратта — Франциядә) булган. Аннан соң Казан җәяүле гаскәр юнкер уку йортында укытучы булып эшләгән.
Беренче бөтендөнья сугышы башында — капитан. Берничә каты яраланудан соң Муравьӗв Әдис прапорщиклар мәктәбенә тактика укытучысы вазифасына күчерелә.
Февраль инкыйлабы вакытында Көньяк-Көнбатыш фронтында булган. Иреклеләр һөҗүм ясый торган частьлары (рус. добровольческие ударные части) оештыру тәкъдиме белән чыгыш ясаган; Бөтенрусия башкарма комитетының иреклеләрне частьларга яллау буенча оештыру бюросы башында торган.

# Михаил Муравьёв
## Тәрҗемәи хәл
### Ватандашлар сугышы

Октябрь инкыйлабыннан соң Совет хөкүмәтенә үз ярдәмне тәкъдим итә. 1917 елның 28 октябреннән (10 ноябреннән) Петроград саклануы башлыгы, ә 30 октябреннән (12 ноябреннән) — Керенский-Краснов гаскәрләренә каршы сугышкан гәскәрләрнең баш сәргаскәре. 1917 елның 8 (21) ноябрьдә, сул эсерлар үз вәкилләрен барлык дәүләт постларыннан чакырып кайтару сәбәпле, истигъфага чыга.
8 декабрьдән — Россия Көньягының инкыйлабка каршы белән көрәш буенча штабы башлыгы. 1918 елның гыйнвар-февральдә Киев юнәлешендә гаскәр төркеме белән җитәкчелек иткән.
1918 елның 14 февральдә Румыния фронты сәргаскәре урынына билгеләнгән. Апрельдә Мәскәүгә чакырып кайтарыла; анда хакимияттән законсыз файдалануда гаепләнә һәм кулга алына. 9 июньдә, җинаять составы булмау сәбәпле, иреккә чыгарыла.
1918 елның 13 июньдә ЭККА Көнчыгыш фронты сәргаскәре урынына билгеләнгән.

# Михаил Муравьёв
## Тәрҗемәи хәл
### «Муравьёв фетнәсе»

9 июльдән унысына каршы төндә Казанда урнашкан фронт штабны ташлый. Үзеңә лояль мең кешеле кор белән пароходларга утырыша һәм пароходлар белән Сембергә барып җитә. Анда стратегик пунктларны сугышып ала, җитәкчелек итә торган совет хезмәтчеләрне арестка сала (шул исәптә 1-нче армиясе сәргаскәре Михаил Тухачевский).
Брест солыхы төзүенә каршы чыгыш ясаган, үз-үзнеңне «Германиягә каршы сугыша торган гаскәрнең баш сәргаскәре» булып игълан иткән РСФСР Халык Комиссарлар Советына, Мәскәүдәге алман илчелегенә һәм Чехословак корпусының сәргаскәрлегенә Германиягә сугышны игълан итү турында тилиграм җибәргән. 11 июльдә РСФСР Халык Комиссарлар Советы шул эшләрне «инкыйлабка каршы» булып бәяләнгән һәм аны кануннан тыш дип игълан итә. Арест вакытында кораллы каршылыкны күрсәткән һәм үтерелгән.
# Омитлан (Хуан Р. Эскудеро)

Омитлан — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Хуан-Эскудеро муниципалитеты составына керә.

# Омитлан (Хуан Р. Эскудеро)
## Географиясе

Омитлан Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Омитлан (Хуан Р. Эскудеро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Омитлан (Хуан Р. Эскудеро)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Паплиц

Паплиц (алман. Paplitz) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Паплиц
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 27,12 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 52 метр биеклектә урнашкан.
# Капапочотл, Эль Почоте (Тлапа де Комонфорт)

һәм
Капапочотл, Эль Почоте — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Тлапа-де-Комонфорт муниципалитеты составына керә.

# Капапочотл, Эль Почоте (Тлапа де Комонфорт)
## Географиясе

Капапочотл, Эль Почоте Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Капапочотл, Эль Почоте (Тлапа де Комонфорт)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Капапочотл, Эль Почоте (Тлапа де Комонфорт)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# IC 4754

IC 4754 — Тавис йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 4754
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4754, ESO-LV 140-0420, 2MASX J18440025-6159247, ESO 140-42, PGC 62331, 6dFGS gJ184400.3-615925, SGC 183923-6202.4, LEDA 62331 һәм LEDA 62321 буларак та сурәтләнә.
# Скабы

Скабы (белар. Скабы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.

# Скабы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Йогунбурч (Каракөпрү)

Йогунбурч (төр. Yoğunburç) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Каракөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Купира (Пернамбуку)

Купира — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пернамбуку штатына карый.

# Купира (Пернамбуку)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 105,924 км².
# Якубовице (Пиньчовский повяты)

Якубовице — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Дзялошице гминасында урнашкан авыл.

# Якубовице (Пиньчовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Косвей

Косвей (Косвий, Косьей) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Покшеньга елгасының сул ярыннан 137 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 39 км.

# Косвей
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300312103000037682
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003768
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Сан-Жулья-дель-Льор-и-Бонмати

Сан-Жулья-дель-Льор-и-Бонмати (кат. Sant Julià del Llor i Bonmatí) — Испаниянең Жирона провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Сан-Жулья-дель-Льор-и-Бонмати
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 9,7 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 160 метр биеклектә урнашкан.
# Домбровиця (Билгорайский повяты)

һәм
Домбровиця — Польшаның Люблин воеводалыгы Билгорай гминаcында урнашкан авыл.

# Домбровиця (Билгорайский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Серо Гранде (Ометепек)

Серо Гранде — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ометепек муниципалитеты составына керә.

# Серо Гранде (Ометепек)
## Географиясе

Серо Гранде Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Серо Гранде (Ометепек)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Серо Гранде (Ометепек)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Монтилгало (Форли-Чезена)

Монтилгало — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Лонджано өязендә урнашкан торак пункт.

# Монтилгало (Форли-Чезена)
## Географиясе

Монтилгало Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Монтилгало (Форли-Чезена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пистина

Пистина (чех. Pístina) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Йиндржихув-Градец һәм Йиндржихув-Градец районында урнашкан авыл.

# Пистина
## Географиясе

Мәйданы — 10,148402 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 458 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Пистина
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Пистина
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Пистина
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 334 |
| 1880 | 374 |
| 1890 | 329 |
| 1900 | 351 |
| 1910 | 339 |
| 1921 | 326 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 281 |
| 1950 | 196 |
| 1961 | 191 |
| 1970 | 181 |
| 1980 | 134 |
| 1991 | 91 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 168 |
| 2014 | 180 |
| 2016 | 181 |
| 2017 | 134 |
| 2018 | 133 |
| 2019 | 126 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 127 |
| 2021 | 129 |
| 2021 | 103 |
| 2022 | 107 |
| 2023 | 184 |
| 2024 | 115 |
# Йолач (Арсин)

Йолач (төр. Yolaç) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Арсин илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).