# Шри Рамана Махарши

Шри Рамана Махарши (1879 елның 30 декабре — 1950 елның 14 апреле) — мәшһүр Һиндстан фәйләсуфы һәм олы фикер иясе. Адвайта-веданта нигезендә фәлсәфи тәгълимат барлыкка китерүчесе. Аның үзеңне белү фәлсәфәсе «Мин» төшенчәсендә һәм үзеңә : «Кем мин?», «Мин нәрсә?» һ.б. сорауларында нигезләнгән..

# Шри Рамана Махарши
## Биографиясе

Шри Рамана Махарши (туганда исеме Венкатараман Айяр) 1879 елның 30 декабрендә Тиручули авылында (хәзер көньяк Һиндстан Тамилнад штатында) брахманнар гаиләсендә туган. 16 яшендә колледжта укуы вакытында ул үлем кичереше аша узган, бу аның ул үзен тән түгел, ә үлемсез рух икәнлеге аңлавына китергән. Бу аны тулысынча үзгәрткән. Шулай итеп джняна (олы фикер иясе) булып ул өеннән киткән һәм Шива яки Абсолют чагылышы дип саналган изге Аруначала тавына Тируваннамалай шәһәренә барган һәм анда 1950 елның 14 апрелендә физик үлеменә кадәр калган. Акча калдыкларын, дөньяви киемнәрен ташлап һәм бот бәйләвечен киеп ул озак вакыт дини сәфәр кылучылар хәеренә яшәгән. Озак вакыт ул мауна (дәшмичә калу) үткән, шуңа күрә аңа беренче өйрәнчекләре килгәч ул сөйләмен торгызырга мәҗбур булган. 1907 елда ул Бхагаван Шри Рамана Махарши буларак мәгълүм булган (Махарши — (сандхины исәпкә алып) «Махариши» сүзенең Санскритта әйтелеше, аның мәгънәсе «бөек олы фикер иясе”, ә Рамана исеме Венкатарамандан кыскартылма) — алкышлы Рамана Ходае, бөек олы фикер иясе. Аның тирәли ашрам үскән, аннан үз өйрәнүләр (атма-вичара) “Кем мин?” соравына сорауларга җаваплар һәм кичерешләр аша азат ителү – кешенең беренчел халәте дигән тәгълимат үскән дә. Шри Рамана Махаршиның мәшһүр туры өйрәнчекләре арасында — Пападжи, Аннамалай Свами, Шри Муруганар, К. Лакшмана Шарма («Кем» мәхәллүсе астында мәшһүр), Роберт Адамс, Йоги Рамсураткумар, Папа Рамдас, А.Девараджа Мудальяр, Свами Бхаратананда һәм күп башкалар. Рамана Махаршиның турыдан-туры булмаган тарафдарлары булып Аруначала Рамана, Цезарь Теруэль һәм башкалар тора. Рамана Махаршиның фикерләре мәшһүр Америка фәйләсуфы һәм язучы Кен Уилберга йогынты ясаган.

# Шри Рамана Махарши
## Фәлсәфәсе

Махаршины Неоадвайта вәкилләренә кертәләр. Аның төп ысулы «Мин кем?» соравы аша медитатив үзеңне өйрәнү. Рамана әйләнә-тирә дөньяны аңлаудан алдан үзеңне белергә кирәк дип раслый.
* Сезнең бурычыгыз — булырга, ә бу, яки теге булырга түгел. «Мин бар»да бөтен Хакыйкать бар, ә практика методын ике сүз белән йомгакларга була: «тыныч булырга». Һәм Тынлык нәрсә ул? Аның мәгънәсе «Үзегезне бетерегез», чөнки теләсә нинди исем яки форма дулкынлану сәбәбе булып тора. «Мин ул Мин» — Атман, Сезнең чын табигатегез. «Мин бу яки теге» — ул эго, Сезнең иллюзор табигатегез. Мин бары тик Мин буларак сакланып калганда, бу нәкъ Атман булып тора. Ул кинәт үзеннән китә һәм «Мин - ул бу яки теге» дип әйткәндә — бу инде эго.
Махарши ысулы буенча эшләгәндә һәм «Кем инде ул „мин“?» дип сораганда эзләүче үз чыганагының, “үз” сизелешенең табигатен, килеп чыгышын өйрәнә. Ул гомуми фикер буенча Он обнаруживает, что «үз» бу барлык практикаларны башкара һәм булган түгел, ә бары тик күренә торган икәнлеген аңлый. Нәтиҗәдә ул үзенең чын табигатен таба — ягъни бердәнбер Чынлыгы иң олы Үз, дулкынланмгаган абсолют тынычлык икәнлеген аңлый; Бердәнбер-табигате сат-чит-ананда (булу-аң-хозурлык) булган икенчедән башка. Сез үзегезне : «Кем мин?» дип сорыйсыз һәм бөтен акыл игътибарын бу сорауга җавапны алуда тотарга тырышасыз. Чынлап та, сезнең эчегездә төрле чакырылмаган фикерләр килеп чыгачак һәм Сезнең игътибарыгызны алырга тырышачак. Әмма бөтен бу фикерләр өчен «мин» фикере чыганак һәм ризык булып тора. Шуңа күрә бу яки теге фикер пәйда булганда аңа үсеш бирмичә: «Бу фикерне кем уйлый?» дип сорагыз. Җавап «мин» булачак. Аннан соң үзегезне: «Бу ‘мин’ кем һәм кайда?» дип сорагыз; шунда барлыкка килгән фикернең тынчулануы була. Фикерләр пәйда була башлагач, аларны «Кем мин?» өйрәнүен кулланып бетерергә кирәк. Бөтен фикерләр беткәч, үзәк яки тамыр фикер — «мин», акыл яки эго — шулай ук булмый башлар һәм чын табигать, чын «Мин», берне балкый башлаячак — тын итеп, үзеннән, акыл белән тасвирламаслык итеп, бары тик акыл (фикерләр) булудан беткәннән соң кичерелергә мөмкин нәрсә. Чын табигатьтә (санскр. Атман) булырга, чөнки эго, мысль «Мин ул тән» фикере тулаем, калдыксыз, океан белән бер булган елга кебек юк булган — нәкъ моны олы фикер ияләре Азат ителү (мокша-мукти) дип атыйлар да.

# Шри Рамана Махарши
## Шулай ук карарга мөмкин

* Пападжи
* Нисаргадатта Махарадж
* Свами Абхишиктананда