yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Перекресток

«Перекрёсток» — X5 Retail Group идарә итә торган Русиянең эре супермаркетлар челтәре.
2018 елның июлендә челтәрнең 700 нче супермаркеты ачылды.
«Перекресток» челтәренә 1995 елда нигез салынган, беренче супермаркет Мәскәүдә ачылган. 2002 елда» Перекресток " Русиянең башка төбәкләрендә кибетләр ача башлый.
2003-2004 елларда «Перекресток» берничә төбәк челтәре сатып ала: Түбән Новгородта Spar Middle Volga (2003) һәм Ярославльдә «365» һәм Краснодарда " Далпорт» (2004).
2006 елда «Пятерочка» һәм «Перекресток» Сәүдә челтәрләре кушылган, X5 Retail Group компаниясе төзелгән, шул ук вакытта сәүдә челтәренең исеме сакланган.
2014 елда яңа концепциягә күчү башланды,ул заманча җиһазлар урнаштыруны, сәүдә киңлеген нәтиҗәлерәк оештыруны, эчке һәм тышкы бизәлешен үзгәртүне күздә тота. 2018 елның 30 июненә яңа концепциядә эшләүче объектлар өлеше «Перекресток»супермаркетларының гомуми саныннан 77% тәшкил итте.
# Лашуки

Лашуки (белар. Лашукі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.

# Лашуки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Пена (Лиссабон)

Пена — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. Arroios муниципалитетына карый.

# Пена (Лиссабон)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Лгота под Горжичками

Лгота под Горжичками (чех. Lhota pod Hořičkami) — Чехиянең Кралове Градец крае Наход һәм Q89660574? районында урнашкан авыл.

# Лгота под Горжичками
## Географиясе

Мәйданы — 5,918717 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 319 метр биеклектә урнашкан.

# Лгота под Горжичками
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лгота под Горжичками
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лгота под Горжичками
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 978 |
| 1880 | 862 |
| 1890 | 763 |
| 1900 | 746 |
| 1910 | 711 |
| 1921 | 633 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 588 |
| 1950 | 440 |
| 1961 | 363 |
| 1970 | 326 |
| 1980 | 275 |
| 1991 | 222 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 246 |
| 2014 | 291 |
| 2016 | 299 |
| 2017 | 301 |
| 2018 | 295 |
| 2019 | 302 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 304 |
| 2021 | 303 |
| 2021 | 268 |
| 2022 | 284 |
| 2023 | 275 |
| 2024 | 273 |
# Заштраночная

Заштраночная (чуаш. Заштранкă, рус. Заштраночная ) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429065. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253848003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000013400.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Заштраночная
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 25 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (52,00%), руслар (52,00%).
# Кишля

Кишля (чуаш. Кишля, рус. Кишля ) — Чуашстанның Кызыл Чутай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429055. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97226815003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101100002400.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Кишля
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 32 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
# Синьялы (Чабаксар районы)

Синьялы (чуаш. Ҫӗнъял, рус. Синьялы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Синьялы (Чабаксар районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Синьялы (Чабаксар районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 124 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (99%) алып тора.
# Урта Немдеж

Урта Немдеж (чирм. Яндыган, рус. Средний Немдеж) — Мари Илнең Оршанка районында урнашкан авыл.

# Урта Немдеж
## Сәгать поясы

Урта Немдеж Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Урта Немдеж
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (88%), чуашлар (12%).
# Пашнино

Пашнино (рус. Пашнино) — Чиләбе өлкәсенең Кызыл Армия районы составына керүче авыл.

# Пашнино
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Русиянең Аурупа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Пашнино
## Сәгать поясы

Пашнино Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Пашнино
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (86%), чирмешләр (14%).
# Ласинцы (авыл)

Ласинцы (белар. Ласінцы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Драгичынский районында урнашкан авыл.

# Ласинцы (авыл)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Макаркино (Таулы Мари районы)

һәм
Макаркино (таулы чирм. Макарсир, рус. Макаркино) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.

# Макаркино (Таулы Мари районы)
## Сәгать поясы

Макаркино (Таулы Мари районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Макаркино (Таулы Мари районы)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%), .
# Ossewabrandwag

Ossewabrandwag (; OB) — 1939 yılnıñ 4 fevralendä Könyaq Afrikada Blumfonteynda nigezlängän afrikaner millätçeläre pronatsist oyışması. Könyaq Afrikanıñ İkençe bötendönya suğışında qatnaşuwına qarşı kisken çığış yasağan häm açıqtan-açıq Natsist Almaniäsen xuplağan. 1940 yılnıñ axırında Ossewabrandwag premyer-ministr Yan Smetsqa qarşı Almaniä yaqlı kütäreleşne niätlägän, gärçä plan özelgän bulsa da.
OB däwlät infrastrukturasına qarşı sabotaj kampaniäsen uzdırğan, bu xökümät repressiälärenä kitergän. Bu repressiälärneñ populär bulmawı 1948 yılda Könyaq Afrikada ğomumi saylawlarda Milli partiäneñ ciñüwenä häm aparteidnıñ barlıqqa kilüwenä kitergän faktor bularaq täqdim itelgän.

# Ossewabrandwag
## Tarixı

Oyışmanıñ liderı Yohannes van Rensburg bulğan, ul elegräk Yan Smets kabinetında yustitsiä ministrı urının bilägän häm Almaniädäge natsistlar xökümäten xuplağan advokat.
OB Könyaq Afrikanıñ suğışta qatnaşuwına qarşı çığış yasağan, xätta Berlek 1939 yılnıñ sentäberendä Böyekbritaniägä yärdäm itü öçen suğış iğlan itkännän soñ. 1941 yılğa Ossewabrandwagta yaqınça 350 000 äğza bulğan.
OB äğzaları Berlek saqlanu köçlärenä kerüdän baş tartqan häm qaywaqıt xärbi xezmätkärlärne ezärleklägännär. Bu 1941 yılnıñ 1 fevralendä Yohannesburgta açıq tärtipsezleklärgä kitergän; 140 soldat citdi cäräxätlär alğan.
Ossewabrandwagnıñ xärbiläşterelgän qanatı bulğan — Stormjaers. Stormjaers xolığı yaña xärbilär alıp kilgän ant belän raslanğan: «Ägär min çigensäm, mine atıp üteregez. Ägär min ülsäm, minem öçen üç alığız. Ägär min höcüm itsäm, minem arttan iäregez» (afr. As ek omdraai, skiet my. As ek val, wreek my. As ek storm, volg my). Şiğärneñ avtorı bulıp Fransiä royalistı Anri de la Roşjaklen sanala, ämmä ul şulay uq 1930-yıllarda Benito Mussolini faşistlarınıñ populär lozungı bulğan.
1940 yılnıñ avgustında Ossewabrandwag Abwehrga alar Yan Smetsqa qarşı baş kütärergä äzer dip xäbär itkän. Oyışma alarnıñ 160 000 äğzası häm höcüm yasarğa äzer 15 000 soldatı barlığın beldergän. Alar almannarnıñ qoralların Könyaq Rodeziädä yäki Könyaq-Könbatış Afrikada taşlawların täqdim itkännär. «Könbatış plan» küpkä yaxşıraq planlaştırılğan ide.
Plan barıber tormışqa aşırılmağan, çönki OB citärlek qoral ala almağan. Şuña da qaramastan, ayırım äğzalar Berlek xökümätenä qarşı sabotaj aktların başqarunı däwam itkän. Stormjaers äğzaları elektr tapşıru sızıqların häm timer yullarnı şartlatqannar, şulay uq telegraf häm telefon sızıqların kiskännär.
Berlek xökümäte OB häm Stormjaers’qa qarşı qatğıy çaralar kürgän, meñnärçä keşene suğış waqıtında internlaştırılğan öçen lagerlärgä urnaştırğan. Şuña da qaramastan, internlaştırılğannarnıñ kübese, bulaçaq premyer-ministr Con Forsternı da kertep, aparteid waqıtında idärä itüçe Milli partiäneñ liderları bulğannar. Monnan tış, internlaştıru afrikanerlarnıñ xökümätkä oppozitsiäsen uyatqan häm MPğa 1948 yılğı ğomumi saylawlarda ciñärgä yärdäm itkän.
Suğış azağında Ossewabrandwag Milli partiä sostavına kergän häm ayırım organ bularaq yäşäwdän tuqtağan.
# Александр II һәйкәле (Казан)

Александр ІІ һәйкәле— Россия императоры Александр ІІгә һәйкәл, ул 1895 елның 30 августында Казанда тантаналы рәвештә ачылган. Иваново мәйданында (хәзер — 1 Май мәйданы), шәһәр думасы, шәһәр музее һәм Казан кремленең Спас манарасы арасында урнашкан була. 1918 елда җимерелә.

# Александр II һәйкәле (Казан)
## Һәйкәл тарихы

1837 елның июнендә һәм 1871 елның августында Казанга ике тапкыр килгән Александр ІІнең истәлеген мәңгеләштерү турындагы фикер казанлыларда 1881 елда фаҗигале рәвештә һәлак булганнан соң ук туа.
Әлеге һәйкәлнең авторы — академик В. О. Шервудның шәхси күзәтүе астында ясалган.
Һәйкәлнең бронза өлешләренә Мәскәүдәге танылган бронза фабрикасына, Мәскәү мраморщигы Захаровка заказ бирелгән. Түбән постамент Сембер губернасы Сенгилей өязе таш вату урынындагы таштан (кварц комыннан) төзелгән.
Һәйкәлнең гомуми бәясе 43 856 сум 31 тиенгә билгеләнгән.
Һәйкәл 1894 елда әзер була һәм аны ачу тантанасын шул ук елның көзендә (22 октябрь) үткәрү күздә тотыла, ләкин 20 октябрьдә вафат булган император Александр III дәүләт матәме аркасында һәйкәл ачылу 1895 елның августына күчерелә.$^{:590-591}$}}
1918 елның февраль-март айларында (Февраль революциясенә бер ел тулганда) һәйкәл пьедесталыннан императорның бронза сыны демонтажлана. Ул 1930 еллар ахырына кадәр Кунак Сарае территориясендә торган. 1938 елның апрелендә «Кызыл Татария» газетасы хәбәр иткәнчә, монументтан металл трамвай тәгәрмәчләре өчен тормоз втулкалары әзерләүгә китә.$^{:591}$
Ленин планын үтәү кысаларында, Александр II һәйкәленең пьедесталында 1920 елның 1 маенда икенче һәйкәл — «Хезмәт монументы» яки «Азат ителгән хезмәт» һәйкәле куела. Казан рәссамы Василий Богатырев башкарган эшче-металлчы скульптурасы кулына чүкеч тоткан билдән өстән ялангач тәнгә фартук кигән ир-атны гәүдәләндергән, чүкече белән ул арба көпчәге куелган тимер кою урынына таянып тора. Спас чиркәвенә карап торган император һәйкәленнән аермалы буларак, эшче-металлчының карашы Воскресенск (хәзерге Кремль) урамына каршы якка юнәлтелә. Эшче-металлчы скульптурасы начар гипстан ясалганга күрә, ул үз урынында бер елга якын гына торган.
1966 елның 3 ноябрендә Беренче Май мәйданында монументаль комплекс ачыла, аның үзәгендә Муса Җәлил сыны тора (авторы-скульптор В.Е. Цигаль һәм архитектор Л. Г. Голубовский).
# Оливейра-де-Аземейш (район)

Оливейра-де-Аземейш — Португалиянең Авейру округына керә торган фрегезия. Oliveira de Azeméis, Santiago de Riba-Ul, Ul, Macinhata da Seixa e Madail муниципалитетына карый.

# Оливейра-де-Аземейш (район)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Илсөя Бәдретдинова

Илсөя Бәдретдинова – популяр татар җырчысы. Татарстанның атказанган артисты (2021).

# Илсөя Бәдретдинова
## Тәрҗемәи хәл

Татарстанның Лениногорск районы Иске Шөгер авылыннан, музыка училищесында укыган, Казан дәүләт технология университетында җиңел сәнәгать белгечлеге буенча укый, укыун тәмамлый алмый. Баштарак ул матбугат битләрендә үткен каләмле журналист буларак күренә. 2002-2004 елларда «Татарстан яшьләре»ндә хәбәрче булып эшли. Соңрак тулысы белән эстрадага күчә.

# Илсөя Бәдретдинова
## Иҗаты

Җәмгыятьтә әйтер сүзен рок җырлары аша халыкка җиткерүне үтемлерәк карый. Илсөянең җырларына, халык җырларыннан кала (Любизар), сүзне дә, көйне дә аның тормыш иптәше, журналист Илфак Шиһапов язган. «Президентка хат», «Азатлык», «Көтүчеләр», «Алсу» кебек җырлар Татарстандагы сәяси-иҗтимагый тәртипләр белән кискен килешмәүчәнлек ярылып ята. Бүгенге җәмгыятьтә кешеләрнең үз-үзен тотышы турындагы “Өметсез юл”, фахишә кызлар турындагы “Алсу” җырлары. Тәнкыйтьчеләр аның беренче җырларын татарча рок-музыка итеп тә, альтернатива итеп тә бәялиләр.
Читтән торып Казан Дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетында белем ала.

# Илсөя Бәдретдинова
## Альбомнары

2004 елда аның беренче альбомы – «Тыелган җыр» чыкты. Барлыгы 19 альбом чыккан.

# Илсөя Бәдретдинова
## Гаиләсе

Ире (2016 елга кадәр) Илфак Шиһапов (05.04.1968-30.05.2017), уллары Нариман. Илфак һөнәре буенча журналист иде, шул ук вакытта (2016 елга хәтле) Илсөянең продюсеры да булды.

# Илсөя Бәдретдинова
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2021 ― Татарстанның атказанган артисты
# Башкортостан кызы (журнал)

«Башкортостан кызы» (баш. Башҡортостан ҡыҙы, Башкортстан кызы) журналы — Уфа шәһәрендә хатын-кызлар һәм гаилә өчен нәшер ителүче айлык иҗтимагый-сәяси һәм әдәби-нәфис басма.
* Оештыручылары — БР матбугат һәм киң мәгълүмат чаралары агентлыгы, „БР «Башҡортостан ҡыҙы» журналы редакциясе” ДУП.
* Баш мөхәррире — 2013 елдан Гөлназ Мират кызы Кутуева, 2024 елдан Миләүшә Сайгафар кызы Каһарманова.

# Башкортостан кызы (журнал)
## Тарихы

* 1968 елның гыйнварыннан КПСС ҮК сәркатибәте карары белән нәшер ителә..
* 1991 елдан оештыручылары — БР Дәүләт җыелышы-Корылтай, БР хөкүмәте, басма мөхәрририяте.

# Башкортостан кызы (журнал)
## Баш мөхәррирләр

* 1968 елдан Кәтибә Кинҗәбулатова
* 1975 елдан Р.С. Рөстәмова
* 1978 елдан Гөлфия Юнысова
* 1999 елдан Йомабикә Ильясова
* 2013 елдан Гөлназ Кутуева
* 2024 елдан Миләүшә Каһарманова.

# Башкортостан кызы (журнал)
## Бурычлары

* Җөмһүрият хатын-кызларының дәүләт һәм җәмәгать тормышында катнашу мәсьәләләре, аларның хокукый, социаль-иктисадый, психологик проблемалары яктыртыла.
* Әхлак, тәрбия, мәгариф, сәламәтлек проблемалары буенча мәкаләләр бастырыла.
* Йорт хуҗалыгы һ. б. көнкүреш мәсьәләләре буенча киңәшләр урын ала.
* Хатын-кыз язучылар, шагыйрәләр иҗатына аерым игътибар бирелә.

# Башкортостан кызы (журнал)
## Рубрикалар

| Мөхәррир сүзе | Юллар чакыра | Мәшһүр хатын-кызларыбыз | Язмышлардан көчлерәк | Рухиятта-вакыйга | Аһ, бу хатын-кыз |
| Аталы бала — аркалы | Ирләрнең асыллары | Авыл сулышы | Эшкуар хатын-кызлар | Ефәк тирмә | Рухи үсеш |
| Тәрбия сабаклары | Парлы гомерләр | Безнең шәҗәрә | Тарихка күчкән битләр | Бәхәс алмасы | Милли йолаларыбыз |
| Ни хәлдә син, олы кеше? | Чит өлкәләрдә | Әдибә | Әдәби балкыш | Кызлар моңы | Балалар куандыра |
| Аллаһы бәрәкәте | Янбирде белән Янбикә | Безнең журнал тышында | Ходай саклар сакланганны | Йолдызлы яңалыклар | Безгә килгән хатлардан |
| Сихәт | Камиллеккә омтылыш | Кулыңнан куан | Безнең бәйгеләр | Шәп бакчачы бәйгесе |
# Мижеркасы

Мижеркасы (чуаш. Мишеркасси, рус. Мижеркасы ) — Чуашстанның Кызыл Чутай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429045. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97226835004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101100003900.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Мижеркасы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 307 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
# Вязовка (Елхау районы)

Вязовка (рус. Вязовка) — Самар өлкәсенең Елхау районында урнашкан сала.

# Вязовка (Елхау районы)
## Сәгать поясы

Вязовка (Елхау районы) Самар вакыты (Samara Time Zone, SAMT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +4:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +1 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+1 итеп күрсәтелә.

# Вязовка (Елхау районы)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (89,5%), чуашлар (5,1%).
# Ле Казеле (Арецо)

Ле Казеле — Италиянең Тоскана төбәге Суббьяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Казеле (Арецо)
## Географиясе

Ле Казеле Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Ле Казеле (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лас Эстакас (Атлистак)

Лас Эстакас — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Атлистак муниципалитеты составына керә.

# Лас Эстакас (Атлистак)
## Географиясе

Лас Эстакас Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Лас Эстакас (Атлистак)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Лас Эстакас (Атлистак)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Эләң (Ница кушылдыгы)

Иленка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ница елгасының уң ярына тамагыннан 56 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 70 км.

# Эләң (Ница кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ница елгасы Реж һәм Нейва елгалары кушылган урынган тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010501912111200007361
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111200736
* Бассейн коды — 14.01.05.019
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Урыс Шуе

Рус Шуе (чирм. Руш Шуй, рус. Русский Шуй) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.

# Урыс Шуе
## Сәгать поясы

Урыс Шуе Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Урыс Шуе
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (64,6%), чирмешләр (35,3%).
# Качикасы

Качикасы (чуаш. Качикасси, рус. Качикасы ) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429068. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253865005. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000004000.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Качикасы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 82 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
# Зеленовка (Канаш районы)

Зеленовка (чуаш. Уйпуç , чуаш. Çĕнĕ Шăхаль , рус. Зеленовка ) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429316. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216880005. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700011400.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.

# Зеленовка (Канаш районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 39 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
# Миомайнш

Миомайнш — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. Freigil e Miomães муниципалитетына карый.

# Миомайнш
## Географиясе

Мәйданы — .
# Дәвеш

Дәвеш — Татарстан Республикасының Апас районындагы торак пункт. Әлегә муниципаль статусы — авыл (федераль классификатор буенча). Дәвеш авылы Апас районында, район үзәге Апас авылыннан 12 чакрымда, Килдураз тимер юл станциясеннән—4, Тәтештән 45 чакрым ераклыкта урнашкан. Халык саны — 448 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422361.

# Дәвеш
## Тарих

XVII гасырда нигезләнгән.
Дәвеш тарихи белешмәләрдә, халык авыз иҗаты әсәрләрендә телгә алына. Дәвеш авылы янында элек борынгы шәһәрлек хәрабәләре булуын С.М.Шпилевский билгеләп калдырган (1877, 495—496). XVIII йөз мәгълүматларын эченә алган Д.А.Корсаков белеш­мәсендә Дәвеш авылы да теркәлгән. Анда барлыгы 60 йомыш­лы һәм 14 керәшен татары көн иткән. К.П.Берстель белешмәсендә күрсәтелгәнчә, Дәвеш авылында 807 татар кешесе яшәгән.
Дәвеш авылы халкы июнь башында Колгына, Коштавыл һәм Кара Борнаш белән бергә Юа, Юалык җыенын бәйрәм иткән Дәвешнең өч ягында урманнар сузылган. Якында гына бормалана-бормалана Зөя елгасы ага. Зөянең уң як ярында бер-бер артлы калкулыклар, кечкенә генә таулар тезелеп киткән. Авылның көнчыгыш өлешендә Бола суы Зөягә кушыла. Авыл янын­да Үле Бола елгасы бар. Бу елга 1940 елларда тимер юл салын­ганнан соң, Бола суының агышы үзгәргәч барлыкка килгән.
Заманасында авыл урынында урман булганлыкны ышна ата­малары раслый. Ышна басулары урманнан чистартылып ясалган: Сәйдәш ышнасы, Шаһи бабай ышнасы.
Кыр уртасында Мәмәт чардуганы бар. Ул изге урыннардан санала. Анда Мәмәт исемле кеше күмелгән. Яңгыр озак яу­мый торса, өлкәннәр шунда барып яңгыр сорый, дога укыйлар.

# Дәвеш
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Дәвеш
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.5 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 4.9 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.9 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.4 °C | -9.7 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

# Дәвеш
## Авыл белән бәйле күренекле шәхесләр

* Хәлил Сәлимов (1947-2006), телче-галим, профессор, филология фәннәре докторы.
* Илсөя Төхфәтуллина (1967), драма актрисасы, ТР халык артисты (2016).
* Роберт Миңнегалиев (1972), «Казан Экспо» күргәзмә үзәге генераль директоры (2019 елдан).
# Ласко (Коррез)

Ласко — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
# Пеньяроль

Пеньяроль (исп. Club Atlético Peñarol) — Уругвайның Монтевидео шәһәреннән футбол клубы. Футбол буенча Уругвай чемпионаты лигасында чыгыш ясый. 1891 елда Монтевидеода инглиз тимер юлчылары такымы буларак нигезләнә. 54 тан артык тапкыр Уругвай чемпионы; Либертадорес кубогы иясе (1960, 1961, 1966, 1982, 1987).
# Черная Грязь (Мари Ил)

Черная Грязь (чирм. Руш Куптӱр, рус. Черная Грязь) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.

# Черная Грязь (Мари Ил)
## Сәгать поясы

Черная Грязь (Мари Ил) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Черная Грязь (Мари Ил)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (85,5%), руслар (14,5%).
# Ле Бореле (Модена)

Ле Бореле — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Пьевепелаго өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Бореле (Модена)
## Географиясе

Ле Бореле Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Ле Бореле (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Латину

Латину — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан авыл. Мексинень (коммуна) коммунасына карый.

# Латину
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Лаузето (Кунео)

Лаузето — Италиянең Пьемонт төбәге Аччельо өязендә урнашкан торак пункт.

# Лаузето (Кунео)
## Географиясе

Лаузето Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Лаузето (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Носа-Сеньора-ди-Фатима (Лиссабон)

Носа-Сеньора-ди-Фатима — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. Avenidas Novas муниципалитетына карый.

# Носа-Сеньора-ди-Фатима (Лиссабон)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Аккомодация (биология)

Аккомодация (лат. accomodatio җайлашу) - нәрсәгә булса да җайлашу.
Күз аккомодациясе - төрле ераклыктагы әйберләрне яхшы күрү өчен, күзнең предметлардан килгән нурларны төрле почмакта сындырып кабул итүгә җайлашуы.
Кошларда һәм имезүчеләрдә күз аккомодациясе — хрусталикның кыеклыгын үзгәртү; күзләре якыннан күрүгә җайлашкан балыкларда — шарсыман хрусталикны арткарак тарту; күзләре ерактан күрүгә җайлашкан амфибия һәм сөйрәлүчеләрдә хрусталикны алгарак этү нәтиҗәсендә ирешелә. Өлкәнәя барган саен, күз аккомодациясе көчсезләнә, пресбиопия башлана.