yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Цешкавка

Цешкавка (белар. Цешкаўка) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Барысавский районында урнашкан авыл.

# Цешкавка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Колледжове

Колледжове — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. Риети провинциясе составына керә.

# Колледжове
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1001 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Аскреа, Колалто Сабино, Марчетели, Поццалья-Сабина, Турания һәм Паганико Сабино коммуналары белән чиктәш.
# ST8SIA4

ST8SIA4 (ингл. ST8 alpha-N-acetyl-neuraminide alpha-2,8-sialyltransferase 4) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Енвиль

Енвиль (фр. Yainville) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Валя-Дачилор

Валя-Дачилор — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. Мәҗидия коммунасына карый.

# Валя-Дачилор
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 100 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вимоль

Вимоль — Словениянең Костел (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Вимоль
## Географиясе

Мәйданы — 0,58 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 475,1 метр биеклектә урнашкан.
# Блюссанжо

Блюссанжо (фр. Blussangeaux) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# Эорез ди Сопра (Болцано)

Эорез ди Сопра — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Брессаноне өязендә урнашкан торак пункт.

# Эорез ди Сопра (Болцано)
## Географиясе

Эорез ди Сопра Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Эорез ди Сопра (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Агрономика

Агрономика — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.

# Агрономика
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 135,923 км².
# (20797) 2000 SD172

(20797) 2000 SD172 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20797) 2000 SD172
## Тарихы

2000 елның 27 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 SD172» саналган.
# NGC 1760

NGC 1760 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1760
## Тарихы

Әлеге галактика 1826 елда Шотландия астрономы Джеймс Данлоп тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 22.86 см (9 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# 18 де Марзо, Гранха (Пабельон де Артеага)

18 де Марзо, Гранха — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Пабельон-де-Артеага муниципалитеты составына керә.

# 18 де Марзо, Гранха (Пабельон де Артеага)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# 18 де Марзо, Гранха (Пабельон де Артеага)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Верайцы

Верайцы (белар. Верайцы) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.

# Верайцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Сетеюв

Сетеюв — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Скальбмеж гминасында урнашкан авыл.

# Сетеюв
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 708

NGC 708 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 708
## Тарихы

Әлеге галактика 1786 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# WikiLeaks

WikiLeaks (/ˌwɪkɪˈliːks/) — халыкара социаль интернет-проект. Проектның максаты булып "саркып югалу нәтиҗәсендә киң җәмәгатьчелеккә ачылган документларны нәшер итү һәм тарату" санала.

# WikiLeaks
## Нәшер ителгәннәре
### Vault7

2017 елның 7 март көнендә Үзәк күзләү идарәсенең барлыктагы төрле операцион системалар нигезендә (мәс. Microsoft'ның төрле буын Windows, Apple Inc.'ның Mac OS X һәм IOS, Google'ның Android, Linux һ.б.) эшләүче бар смартфон, планшет (мәс. iPad) һәм гади санаклар, акыллы телевизорларны ерактан үзенә буйсындыра алуы мөмкинлеген тасвирлаучы мәгълүмат тупланмасының беренче 8761 документны бастыра. АКШның күзләү оешмаларның UMBRAGE исемле программасы чикләрендә башка көчләрнең АКШ оешмалары эшләренә тыкшынуын дәлилләүче дип саналган электроник эзләрне оештыра алганнары, автомобилләрдәге навигацион һәм йөртүдә ярдәм итүче системаларын контроль астына алу тырышлыклары күрсәтелде. Бу АКШ дәүләт сөрен дөнья җәмәгәтчелегенә ачучыларны табу һәм җәзалау буенча тикшеренү башлатылган. Тышкы чыганаклар бу скандал аркасында SAMSUNG SmartTV кулланучылар документациясендәге текстында Джордж Оруэлл'ның мәшһүр «1984» романындагы Фикерләр полициясе турындагы юллары арасында якын охшашлык таба.

# WikiLeaks
## Карашлар

Җәмәгатьчелек арасында проектка бердәм караш юк, аны АКШ хөкүмәтенең мәгълүмат сугышындагы яңа бер адымы дип санаучылар да бар. Шул ук арада, АКШның эчке сәяси көрәшендә катнашучы тарафлары да WikiLeaks һәм аның белдергәннәр мәгълүматларын көндәшләренең ялгышлыгын белдерү өчен кулланыла, үз карашларына туры килмәгәндә «ялган» дип белдерелә.
# Дуаери (Фатса)

Дуаери (төр. Duayeri) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Фатса илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гачки

Гачки (чех. Hačky) — Чехиянең Оломоуц крае Простеёв һәм Q89192452? районында урнашкан авыл.

# Гачки
## Географиясе

Мәйданы — 2,684896 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 473 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Гачки
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Гачки
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Гачки
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 253 |
| 1880 | 250 |
| 1890 | 272 |
| 1900 | 249 |
| 1910 | 236 |
| 1921 | 259 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 264 |
| 1950 | 194 |
| 1961 | 215 |
| 1970 | 180 |
| 1980 | 152 |
| 1991 | 115 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 99 |
| 2014 | 102 |
| 2016 | 101 |
| 2017 | 98 |
| 2018 | 99 |
| 2019 | 101 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 112 |
| 2021 | 121 |
| 2021 | 111 |
| 2022 | 124 |
| 2023 | 121 |
| 2024 | 120 |
# 467 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 467 — Милади тәкъвим буенча V гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 467 — безнең эрага кадәр V гасырга кергән ел.
* 467 — сан.
# (16785) 1997 AL1

(16785) 1997 AL1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16785) 1997 AL1
## Тарихы

1997 елның 2 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 AL1» саналган.
# Сераферликио

Сераферликио — Италиянең Сицилия төбәге Агриҗенто өязендә урнашкан торак пункт.

# Сераферликио
## Географиясе

Сераферликио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сераферликио
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 2720

NGC 2720 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2720
## Тарихы

Әлеге галактика 1864 елда Алмания астрономы Альберт Март тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Әхәт Вилданов

Әхәт Вилданов (1 август 1944 ел) — әдәбият белгече, югары мәктәп укытучысы. Филология фәннәре кандидаты (1978). Башкортстан Республикасының атказанган мәгариф хезмәткәре (2007), Россия Федерациясенең мактаулы югары һөнәри белем бирү хезмәткәре (2009), Башкортстанның мәгариф отличнигы (2006). Башкортстан Язучылар берлеге әгъзасы (1994).

# Әхәт Вилданов
## Биографиясе

* Әхәт Ханнан улы Вилданов 1944 елның 1 августында БАССРның Макар районы Кәбәч бистәсендә туган.
* 1970 елда Башкорт дәүләт университетының филология факультетын тәмамлый.
* 1974 елдан Тарих, тел һәм әдәбият институтында эшли.
* 1982 елдан алып Башкорт дәүләт педагогия университетында укыта: 1984-1990 елларда әзерлек факультеты деканы, 1993-2004 елларда башкорт әдәбияты һәм мәдәнияте кафедрасы мөдире, бер үк вакытта 1995-1996 елларда башкорт филологиясе факультеты деканы.

# Әхәт Вилданов
## Гыйльми эшчәнлеге

Әхәт Вилдановның фәнни тикшеренүләре башкорт әдәбияты тарихына багышланган. Мифтахетдин Акмулла, Ибраһим Абдуллин, Әнүр Вахитов, Рәшит Солтангәрәев һ. б. иҗаты турында тәнкыйть мәкаләләре авторы. 6 томлы «Башкорт әдәбияты тарихы» (1990-1996) басмасы авторларының берсе, 60-тан артык фәнни хезмәт авторы.

# Әхәт Вилданов
## Мактаулы исемнәре

* Мифтахетдин Акмулла исемендәге премия лауреаты (1990)
* Башкортстан Республикасының мәгариф отличнигы (2006)
* Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре (2007)
* Россия Федерациясенең мактаулы югары һөнәри белем бирү хезмәткәре (2009)

# Әхәт Вилданов
## Хезмәтләре

* Акмулла — яктылык җырчысы. — Уфа, 1981.
* Башкирские просветители-демократы XIX века. — М., 1981 (автордаш) .
# Моллаһаҗы (Коҗасинан)

Моллаһаҗы (төр. Mollahacı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Коҗасинан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Альоса

Альоса (исп. Alloza) — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Альоса
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 81,600486 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 664 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Фант (Белуно)

Фант — Италиянең Венеция төбәге Соспироло өязендә урнашкан торак пункт.

# Фант (Белуно)
## Географиясе

Фант Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Фант (Белуно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# TBC1D15

TBC1D15 (ингл. TBC1 domain family member 15 һәм TBC1 domain family member 15) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Комыч

Комыч — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга Порыш елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 30 км.

# Комыч
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100112111100001310
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100131
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Блатнице под Сватим Антонинкем

Блатнице под Сватим Антонинкем (чех. Blatnice pod Svatým Antonínkem) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Мораву, Годонин һәм Мораву районында урнашкан авыл.

# Блатнице под Сватим Антонинкем
## Географиясе

Мәйданы — 13,914782 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 214 метр биеклектә урнашкан.

# Блатнице под Сватим Антонинкем
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Блатнице под Сватим Антонинкем
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Блатнице под Сватим Антонинкем
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1591 |
| 1880 | 1790 |
| 1890 | 2003 |
| 1900 | 2230 |
| 1910 | 2335 |
| 1921 | 2184 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 2129 |
| 1950 | 2228 |
| 1961 | 2393 |
| 1970 | 2299 |
| 1980 | 2106 |
| 1991 | 2227 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 2163 |
| 2014 | 2081 |
| 2016 | 2068 |
| 2017 | 2061 |
| 2018 | 2051 |
| 2019 | 2027 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 2018 |
| 2021 | 2013 |
| 2021 | 1865 |
| 2022 | 1946 |
| 2023 | 1945 |
| 2024 | 1926 |
# Валя-Лупулуй (Бузеу)

Валя-Лупулуй — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. Пэтырладжеле коммунасына карый.

# Валя-Лупулуй (Бузеу)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 318 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# 1151 ел

2 меңьеллык :
X гасыр — XI гасыр — XII гасыр — XIII гасыр — XIV гасыр :
Хронологик таблица :
1151 (бер мең йөз илле беренче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча дүшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1151 елы, II меңьеллыкның 151 елы, XII гасырның 51 елы, XII гасырның 6 унъеллыгының 1 елы, 1150 елларның 2 елы. 1151 елдан бирле 873 ел үтте.

# 1151 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1151 елда туганнар

# 1151 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1151 елда вафатлар
# Флавери-Бранч (Джорджия)

Флавери-Бранч — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.

# Флавери-Бранч (Джорджия)
## Тарихы

Флавери-Бранч шәһәре елда нигезләнгән.

# Флавери-Бранч (Джорджия)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 18,371748 км², 16,658353 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 342 метр биеклектә урнашкан.
# Гродно

Гродно (рус. Гродно, белар. Гродна, пол. Grodno, литв. Gardinas) — Беларус шәһәре, Гродно өлкәсенең административ үзәге.
Халык саны — 327 540 кеше (2009).

# Гродно
## География

Гродно өлкәнең көнбатышта, Польша һәм Литва белән чиге янында урнашкан. Автомобиль һәм тимер юллар төене.

# Гродно
## География
### Климат

Гродно климаты :
| Күрсәткеч | Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| Абсолют максимум, °C | 11,8 | 15,0 | 22,2 | 29,2 | 32,0 | 32,2 | 35,3 | 35,4 | 32,0 | 25,0 | 17,2 | 12,8 | 35,4 |
| Уртача максимум, °C | −1,1 | −0,1 | 4,9 | 12,9 | 19,0 | 21,5 | 23,9 | 23,4 | 17,5 | 11,3 | 4,4 | −0,1 | 11,5 |
| Уртача температура, °C | −3,5 | −3,1 | 0,8 | 7,3 | 13,1 | 15,9 | 18,1 | 17,4 | 12,3 | 7,2 | 1,8 | −2,2 | 7,1 |
| Уртача минимум, °C | −5,8 | −5,7 | −2,5 | 2,5 | 7,5 | 10,6 | 12,7 | 12,0 | 8,1 | 3,8 | −0,2 | −4,4 | 3,2 |
| Абсолют минимум, °C | −33,9 | −36,1 | −27,2 | −9 | −6,1 | −1 | 2,8 | −2,2 | −4 | −12,8 | −20 | −32,2 | −36,1 |
| Явым-төшем нормасы, мм | 34 | 29 | 32 | 33 | 55 | 66 | 75 | 57 | 52 | 36 | 42 | 41 | 552 |
| Чыганак: Погода и климат ||||||||||||||

# Гродно
## Тарих

Гродно — Беларусның иң иске шәһәрләреннән берсе; ул 1127 елда беренче тапкыр телгә алына. XIII гасырның уртасында Бөек Литва кенәзлеге составына кертелгән. 1569 елдан башлап Речь Посполитая составында булган.
1795 елда Гродно Россия империясе составына кертелгән, ә 1801 елда губерна шәһәре статусны алган.
1863 елда — Поляк фетнәсе үзәгеннән берсе.
1920 елның июнендә совет контроле астында күчкән, ләкин шул ук елның октябрьдә Польша идарәсе астына күчә. 1939 елның сентябрьдән — ССРБ составында.
1941 елның 23 июньдә алман-фашист гаскәрләре тарафыннан басып алына; 1944 елның 16 июльдә азат ителә. 1944 елның 20 сентябрьдән Гродно өлкәсенең административ үзәге булып тора.

# Гродно
## Халык

Милли состав (2009): беларуслар — 62,6%, поляклар — 19,7%, руслар — 12,2%, украиннар — 1,8%.

# Гродно
## Шәһәрдә туган күренекле шәхесләр

* Алексей Антонов, армия генералы.

# Гродно
## Эчке бүленеш

* Ленин районы
* Октябрь районы

# Гродно
## Икътисад

Төп тармаклар — машиналар төзү, митал эшкәртү, химия, текстиль, күн һәм аяк киемнәре, төзү материаллар сәнәгатьләре. Иң эре предприятиеләре — «Гродно Азот», «Гродно Химволокно» һәм «Белкард».

# Гродно
## Кардәш шәһәрләр

* Белосток, Польша
* Слупск, Польша
* Лимож, Франция
* Минден, Германия
* Алитус, Литва
* Друскининкай, Литва
* Лаздияй, Литва
* Химки, Россия
* Щелково, Россия
* Вологда, Россия
* Дзержинск, Россия
* Чабаксар, Россия
* Кралево, Сербия
* Ашкелон, Израиль
# Далешице (Невеклов)

Далешице (чех. Dalešice) — Чехиянең Урта Чехия крае Невеклов районында урнашкан авыл.

# Далешице (Невеклов)
## Географиясе

Мәйданы — 2,839 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Далешице (Невеклов)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Далешице (Невеклов)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Далешице (Невеклов)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 137 |
| 1880 | 211 |
| 1890 | 170 |
| 1900 | 120 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 132 |
| 1921 | 169 |
| 1930 | 137 |
| 1950 | 96 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 82 |
| 1970 | 80 |
| 1980 | 61 |
| 1991 | 47 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 55 |
| 2011 | 59 |
| 2021 | 68 |
# Рудна Глава

Рудна Глава (серб. Рудна Глава) — Сербиянең Бор округы җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Рудна Глава
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 213 метр биеклектә урнашкан.

# Рудна Глава
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Бурк (Алмания)

Бурк — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Бурк (Алмания)
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Бурк (Алмания)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,1 км², 14,08 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 466 метр биеклектә урнашкан.
# Циганка (Жирардовский повяты)

Циганка — Польшаның Мазовия воеводалыгы Вискитки гминасында урнашкан авыл.

# Циганка (Жирардовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Грек әлифбасы

Грек әлифбасы — грек теленең һәм башка грек группасы телләренең әлифбасы. Ул даими рәвештә б.э.к. IX гасыр соңыннан яки б.э.к. VIII гасыр башыннан кулланыла. Грек алфавиты тартык һәм сузык авазларны үз эченә алып, алар өчен аерым билгеләр кулланган башлангыч әлифба булып тора.
Алфавитта 24 хәреф бар, классик дәвергә кадәр кайбер диалектларда тагын да берничә хәреф — Ϝ, ϝ (дигамма), Ϛ, ϛ (стигма), Ͱ, ͱ (хета), Ϻ, ϻ (сан), Ϙ, ϙ (коппа), Ͳ, ͳ (сампи). Классик грек телендә быларның беренче өчесе саннарны язуда кулланылган.
# Әвәшле

Әвәшле – Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан, Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Олы Иек елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.

# Әвәшле
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Асбассейн юк, елга бассейны – Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды – 12010000612112200005767
* Гидрологик өйрәнү (ҺӨ) буенча коды – 112200576
* Бассейн коды – 12.01.00.006
* ҺӨ буенча саны – 12
* ҺӨ буенча чыгарылышы – 2
# Грыбёл

Грыбёл (белар. Грыбёл) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Расонский районында урнашкан авыл.

# Грыбёл
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# STAC3

STAC3 (ингл. SH3 and cysteine rich domain 3 һәм SH3 and cysteine rich domain 3, isoform CRA_a) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ханлыг (Губадлы)

Ханлыг (әзери. Xanlıq) — Әзербайҗанның Губадлы районына караган авыл.
# Лиссабон килешүе (1668)

1668 елгы Лиссабон килешүе (порт. Tratado de Lisboa (1668), исп. Tratado de Lisboa (1668)) — Испания белән Португалия арасындагы халыкара солых килешүе. 1640-1668 елларда барган Реставрация сугышларын туктата. 1580 елдан Испания белән династия берлегендә торган Португалия испан таҗыннан тулы бәйсезлеккә ирешә. Килешү төзегәндә Бөекбритания арадашчы була.

# Лиссабон килешүе (1668)
## Тарих

Ависс династиясеннән Жуан I хакимлек иткән XV гасырдан башлап, Португалия колонияләр тотучы илгә әверелә. XVI гасырның 1нче яртысы — Португалия колониаль империясенең чәчәк аткан чоры. 1580 елда король Энрике вафат булгач, Португалия таҗы Испания корольы Филипп II Габсбург кулына күчә. 1640 елга кадәр Португалия Испания корольлыгына керә.

# Лиссабон килешүе (1668)
## Солых килешүе

1668 елның 13 февралендә Лиссабонда Сан-Элой монастыренда (порт. el convento de San Eloy) имзаланган. Испания ягыннан, Испания корольбикәсе-регент Мариана Австрияле исеменнән Гаспар де Аро, маркиз дель Карпио, Португалия ягыннан, Португалия корольы Альфонсо VI исеменнән, Нуно Альвареш Перейра де Мело, Васко Луиш да Гама, Жуан да Силва, Антониу Луис Менесес, Энрике де Соуза Тавареш да Сильва, Педро Виейра да Силва катнаша.
Килешү төзегәндә, Бөекбритания корольы Карл II исеменнән граф Эдвард Монтегю арадашчы була. Испан хакимиятенә каршы көрәштә Португалиягә ярдәм иткән Бөекбритания, моңа бәрабәр, сәүдә өлкәсендә Португалиядән күп өстенлекләр ала.
Килешү буенча:
* илләр арасында сугыш хәрәкәтләре алып баруны туктату;
* даими солых килешүе төзү;
* Испания басып алган җирләрне кире кайтара (Сеутадан кала);
* сәүдә мөнәсәбәтләрен торгызу;
* диңгез һәм елгаларда карабларга иркен һәм хәвефсез йөзүне тәэмин итү;
* пиратларга каршы көрәштә бер-береңә ярдәм итү һ.б үтәү карала.
Бәйсез дәүләт буларак, Португалия Бөекбритания һәм Испания арасында яки алар аерым-аерым башка илләр белән төзегән һәртөрле хәрби берлекләргә кушылу хокукы ала.
Лиссабон солых килешүе төзелү Испаниянең Португалиянең бәйсезлеген тануы дип карала.
Португалия бәйсезлегенең гаранты булган Бөекбритания Пиреней ярымутравында үзенең йогынтысын көчәйтә.
Португалиядә 1 декабрь — 1640 елда Испаниядән бәйсезлекне игълан иткән көн буларак, «Бәйсезлек көне» итеп бәйрәм ителә.
# Альмасан

Альмасан — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Альмасан
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# HD173261

HD173261 — Телескоп йолдызлыгында урнашкан A0/1mA7-F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,88 ± 0,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# NGC 1799

NGC 1799 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1799
## Тарихы

Әлеге галактика 1887 елда Америка астрономы Льюис Свифт тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (19982) Barbaradoore

(19982) Barbaradoore — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19982) Barbaradoore
## Тарихы

1990 елның 22 гыйнварында Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 BJ» саналган.