yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Рязань губернасы

Рязань губернасы (рус. Рязанская губерния) — Россия империясенең, РСФСРның һәм ССРБнең административ берәмлеге.

# Рязань губернасы
## Географиясе

Рязань губернасы төньякта Владимир губернасы, төньяк-көнбатышта Мәскәү губернасы белән, көнчыгышта һәм көньякта Тамбов губернасы белән, көнбатышта Тула губернасы белән чиктәш булган.

# Рязань губернасы
## Тарих

Рязань губернасы 1796 елда Рязань калгайлыгын үзгәртеп кору юлы белән барлыкка килгән. 1802 дә яңа өч өяз оештырыла һәм 1919 га кадәр губернаның эчке бүленеше үзгәрешсез булып кала.
1919 елда Спас-Клепики районы (1921 елдан — өяз) оештырылган. 1923 дә Егорьевск өязе Мәскәү губернасына күчерелә; 1924 елда губерна составына Ялатма һәм Шацк өязләре күчерелә, Данков, Ялатма, Михайлов, Пронск, Спасск һәм Спас-Клепики өязләре бетерелә. 1928 дә Раненбург өязе Үзәк кара туфраклы өлкәсе составына күчерелә.
Рязань губернасы БҮБК Президиумының 1929 елның 14 гыйнварындагы карары нигезендә шул ук елның 1 октябрьдә бетерелгән.

# Рязань губернасы
## Халык

| 1897 | 1926 |
| 1 802 196 | 2 428 914 |
Туган тел буенча состав, 1897: рус теле — 99,36%, татар теле — 0,27%, украин теле — 0,10%.
Дини состав, 1897: православлар — 98,56%, искейолачылар — 0,92%, мөселманнар — 0,27%, католиклар — 0,10%.
Иҗтимагый төркемнәр, 1897: керәстияннәр — 93,2%, мишчәннәр (мещане) — 4,3%, дин әһелләре — 0,8%, нәселле дворяннар һәм аларның гаилә әгъзалары — 0,6%, шәхси дворяннар, дворян булмаган мәэмүрләр һәм аларның гаилә әгъзалары — 0,4%, сәүдәгәрләр һәм аларның гаилә әгъзалары — 0,3%, нәселдән килгән һәм шәхси мактаулы ватандашлар вә аларның гаилә әгъзалары — 0,25%, башкалар — 0,13%.
Милли состав, 1926: руслар — 99,37%, татарлар — 0,44%.

# Рязань губернасы
## Эчке бүленеш

| № | Өяз | Өяз үзәге | Мәйдан, чакырым² | Халык саны (1897), кеше |
| 1 | Данков өязе | Данков (9 121 кеше) | 2 204,4 | 105 746 |
| 2 | Егорьевск өязе | Егорьевск (19 239 кеше) | 3 471,4 | 153 299 |
| 3 | Зарайск өязе | Зарайск (8 054 кеше) | 2 398,8 | 114 834 |
| 4 | Касыйм өязе | Касыйм (13 547 кеше) | 4 991,5 | 167 247 |
| 5 | Михайлов өязе | Михайлов (9 162 кеше) | 2 579,1 | 151 709 |
| 6 | Пронск өязе | Пронск (7 907 кеше) | 2 113,4 | 109 755 |
| 7 | Раненбург өязе | Раненбург (15 331 кеше) | 2 701,7 | 152 691 |
| 8 | Ряжск өязе | Ряжск (14 835 кеше) | 2 562,3 | 138 854 |
| 9 | Рязань өязе | Рязань (46 122 кеше) | 3 897,9 | 212 683 |
| 10 | Сапожок өязе | Сапожок (8 550 кеше) | 3 653,2 | 161 720 |
| 11 | Скопин өязе | Скопин (13 247 кеше) | 2 434,8 | 176 682 |
| 12 | Спасск өязе | Спасск (4 759 кеше) | 3 836,2 | 156 976 |
# HD39178

HD39178 — Рәссам йолдызлыгында урнашкан A2mA5-F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,35 ± 0,024 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Лигард

Лигард (фр. Ligardes) — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
# Алтай Википедиясе

Алтай Википедиясе – Википедиянең алтай телендәге бүлеге.

# Алтай Википедиясе
## Тарихы

2021 елның 23 февралендә алтай телендә Википедия бүлеге ачыла, ул alt.wikipedia.org доменда эшли башлый.
Проект Викимедиа инкубаторында озак үсеш юлы уза — алтай телендәге беренчел бит (Тӧс бӱк) 13 ел элек — 2008 елның 28 апрелендә булдырыла. Чагыштырмача активлыкның беренче чоры 2012-2015 елларга туры килә, берничә дистә статья булдырыла, шулай ук иң мөһим система хәбәрләренең бер өлеше алтайчага күчерелә.
Бүлек тарихында иң яңа этап 2020 елның мартында башлана. Кулланучы Толуш (Надежда Енчинова) инкубаторда проектны үстерүгә актив кушылган волонтерлар төркемен оештыруга ирешә. Аларга шулай ук Википедиянең тәҗрибәле катнашучылары да ярдәм итә. Надежда Алтай Республикасы географиясенә багышланган мәкаләләрдә көч куярга тәкъдим итә. Бер ел эчендә 403 бит (мәкаләләр, категорияләр, шаблоннар) булдырыла, шул ук вакытта 2021 елның 22 февраленә битләрнең гомуми саны 496 тәшкил итә башлый. Параллель рәвештә катнашучы Батыр Комдошев translatewiki.net порталындагы төп система хәбәрләрен алтайчага күчерү буенча зур эш башкара, алтай теленә тәрҗемә итүне 100 %-ка җиткерә.
Алтай инкубаторында катнашучылар Толуш (тест викисы администраторы) һәм Bakpay (Клавдия Кудачина) 6 меңнән артык төзәтмә ясаган. 500-дән алып 1 меңгә кадәр төзәтмәнеКергил һәм Maksyanya катнашучылары ясыйлар. Aiding toyushev, Soul Train, Ereldej һәм Failed Translator катнашучылары 100 дән артык төзәтмә ясый.
Алтай Википедиясендә төп киңлеккә күчкән вакытта 362 энциклопедия мәкаләсе була. Алтай Википедиясе Россия халыклары телләрендәге 29-нчы бүлек (БМОның башка илләрендә дәүләт статусына ия булган телләрне санамыйча), шулай ук, исәп буенча Википедиянең глобаль дәрәҗәдә 298-нче актив бүлеге. Алтай Википедиясе 2021 елның гыйнварында Бөтендөнья электрон энциклопедиясенең 20 еллыгын бәйрәм иткәннән соң ачылган беренче тел бүлеге була.
Надежда Николаевна кыска вакыт эчендә (бер елдан кимрәк) Википедиянең яңа бүлеген төзү буенча волонтерлар оештырган өчен 2021 ел Вики-премиясенә лаек була.

# Алтай Википедиясе
## Статистика

Алтай Википедиясендә 1097 мәкалә бар (2024 елның 17 сентябрь аена карата). Теркәлгән кулланучылар саны — 3293, шул исәптән 16 кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәл кылган, 3 кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны — 46 939.
# Стаи (Крупский районы)

Стаи (белар. Стаі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Крупский районында урнашкан авыл.

# Стаи (Крупский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Казе Мусато (Тревизо)

Казе Мусато — Италиянең Венеция төбәге Паезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Мусато (Тревизо)
## Географиясе

Казе Мусато Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Мусато (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пантюхины

Пантюхины (рус. Пантюхины) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.

# Пантюхины
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Пантюхины
## Сәгать поясы

Пантюхины Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Пантюхины
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# NGC 5763

NGC 5763 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5763
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Lewis Swift тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Сьенес

Сьенес (исп. Sienes) — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Сьенес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 29,5 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1033 метр биеклектә урнашкан.
# 589 (сан)

589 (биш йөз сиксән тугыз) - 588 белән 590 арасындагы натураль сан.

# 589 (сан)
## Математикада

* 589 — өч урынлы так сан.
* 589 санның цифрлар суммасы — 22.
* 589 санның цифрлар тапкырчыгышы — 360.
* 589 санның квадраты — 346921.

# 589 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 589 ел
* 589 ел (б. э. к.)
* Юникодта 024D₁₆ — «ɍ» символның коды.
# Пеньялен

Пеньялен (исп. Peñalén) — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Пеньялен
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 59 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1341 метр биеклектә урнашкан.
# Файстриц-ан-дер-Драу

Файстриц-ан-дер-Драу — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. Патернион округы составына керә.

# Файстриц-ан-дер-Драу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
# Нидервамбах

Нидервамбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Нидервамбах
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,9 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 225 метр биеклектә урнашкан.
# Липина (Штабловице)

Липина (чех. Lipina) — Чехиянең Моравия-Силезия крае Штабловице районында урнашкан авыл.

# Липина (Штабловице)
## Географиясе

Мәйданы — 3,397 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 465 метр биеклектә урнашкан.

# Липина (Штабловице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Липина (Штабловице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Чешская Силезия һәм Силезиядәге Моравия анклавлары тарихи төбәгенә караган.

# Липина (Штабловице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 170 |
| 1880 | 189 |
| 1890 | 174 |
| 1900 | 161 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 181 |
| 1921 | 140 |
| 1930 | 131 |
| 1950 | 106 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 99 |
| 1970 | 67 |
| 1980 | 54 |
| 1991 | 32 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 41 |
| 2011 | 41 |
| 2021 | 33 |
# Алгы лентиконус

1. Билгеләре. Ясмыкның алгы өслегенең алгы камерага ике яклы күчәрле чыгынтысы (рәс. 3.22а).
2. Бергә булган патология. Авыруларның якынча 90% Альпорт синдромыннан интегә, ул үз чиратында катаракта, челтәркатлау таплары һәм мөгезкатлауның полиморфлы арткы дистрофиясе белән бергә була ала.
# Маранчон

Маранчон (исп. Maranchón) — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Маранчон
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 153,32 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1254 метр биеклектә урнашкан.
# Тенак (Шаранта-Маритим)

Тенак (фр. Thénac) — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# (3232) Брест

(3232) Брест (лат. Brest) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3232) Брест
## Тарихы

1974 елның 19 сентябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1974 SL» саналган.
# Кари Дасс

Кари Дасс Һиндстанның Харьяна штатында Чархи Дадри районында Бадһра тэһсилда авыл. Ул Чархи Дадри шәһәрчеге район штаб-фатирыннан якынча 34 км көньяк-көнбатышта урнашкан. 2011 ел Һиндстан халык санын алу буенча авылда 257 йорт булып, тулаем халкы 1387 кеше, шуларның 720-нче ир кешеләр, ә 667-нче хатын-кызлар. Биредә Хануман Мандир урнашкан.
# IC 2056

IC 2056 — Челтәр йолдызлыгы чикләрендә урнашкан спираль галактика .

# IC 2056
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2056, ESO-LV 118-0160, 2MASX J04162454-6012246, IRAS 04155-6019, IRAS F04155-6019, ESO 118-16, PGC 14773, QDOT B0415360-601940, 6dFGS gJ041624.5-601225, SGC 041535-6019.7, PSCz Q04155-6019, LEDA 14773, APMBGC 118+068+013 һәм Gaia DR2 4678505302848939776 буларак та сурәтләнә.
# Бачетин

Бачетин (чех. Bačetín) — Чехиянең Кралове Градец крае Рихнов-над-Кнежноу һәм Добрушка районында урнашкан авыл.

# Бачетин
## Географиясе

Мәйданы — 8,13179 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 462 метр биеклектә урнашкан.

# Бачетин
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Бачетин
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Бачетин
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 623 |
| 1880 | 632 |
| 1890 | 648 |
| 1900 | 563 |
| 1910 | 577 |
| 1921 | 532 |
| 1930 | 466 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 338 |
| 1961 | 328 |
| 1970 | 306 |
| 1980 | 314 |
| 1991 | 382 |
| 2001 | 383 |
| 2011 | 393 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 410 |
| 2016 | 399 |
| 2017 | 403 |
| 2018 | 398 |
| 2019 | 395 |
| 2020 | 392 |
| 2021 | 390 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 368 |
| 2022 | 382 |
| 2023 | 386 |
| 2024 | 385 |
# Мартини (Торино)

Мартини — Италиянең Пьемонт төбәге Турин өязендә урнашкан торак пункт.

# Мартини (Торино)
## Географиясе

Мартини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Мартини (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (13736) 1998 RF71

(13736) 1998 RF71 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13736) 1998 RF71
## Тарихы

1998 елның 14 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 RF71» саналган.
# Боканчеа-Скит (Сындҗерей)

Боканчеа-Скит (рум. һәм молдав. Bocancea-Schit ) — Молдова Республикасының Сындҗерей районына караган авыл.
# Пеца (Перуҗа)

Пеца — Италиянең Умбрия төбәге Скеджа-е-Пашелупо өязендә урнашкан торак пункт.

# Пеца (Перуҗа)
## Географиясе

Пеца Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пеца (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Елмалы (Ула)

Елмалы (төр. Elmalı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ула илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Эсендик (Малкара)

Эсендик (төр. Esendik) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Малкара илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ардатау районы (Мордовия)

Ардатау районы (рус. Ардатовский район, эрз. Орданьбуе, мукш. Ардатауань аймак, чуаш. Ӑрдан районӗ) — Мордовия составына керүче муниципаль район.
Үзәге — Ардатау шәһәре.

# Ардатау районы (Мордовия)
## География
### Чиктәшлек

| Як | Район яки регион |
| Төньяк | Түбән Новгород өлкәсе (Сеченово районы) |
| Көнчыгыш | Чуашстан (Порецки районы, Алатыр районы), Сембер өлкәсе (Сурское районы) |
| Көньяк | Әтәш районы, Ичалки районы |
| Көнбатыш | Олы Игнат районы |

# Ардатау районы (Мордовия)
## Тарих

Район 1928 елда элекке Сембер губернасының Ардатау өязе җирләрендә Урта Идел өлкәсенең Мордва округы составында барлыкка килгән.
1937 елда район өлеше Козловка районы составына тапшырылган; 1959 елда кире кайтарылган.
1962 елда Ардатау авыл районына үзгәртеп корылган: Ардатау районы территориясеннән тыш, район составына Олы Игнат һәм Әтәш районы (өлешчә) территориясе кертелгән. 1964 елда район өлеше Ичалки авыл районына тапшырылган.
1965 елда Ардатау районы кире корыла, район өлеше Олы Игнат районына кайтарылган.

# Ардатау районы (Мордовия)
## Демография

* Н/Д

# Ардатау районы (Мордовия)
## Административ бүленеш

* Ардатау шәһәр җирлеге
* Тургенево шәһәр җирлеге
* 1-нче Манадыш авыл җирлеге
* 2-нче Манадыш авыл җирлеге
* Ардатау авыл җирлеге
* Баево авыл җирлеге
* Жабино авыл җирлеге
* Жаренки авыл җирлеге
* Иске Ардатауо авыл җирлеге
* Каласево авыл җирлеге
* Кельвядни авыл җирлеге
* Кечушево авыл җирлеге
* Куракино авыл җирлеге
* Кученяево авыл җирлеге
* Луньга авыл җирлеге
* Луньгинский-Майдан авыл җирлеге
* Лесозавод авыл җирлеге
* Низовка авыл җирлеге
* Октябрьский авыл җирлеге
* Пиксяси авыл җирлеге
* Редкодубье авыл җирлеге
* Силино авыл җирлеге
* Солдатское авыл җирлеге
* Турдаково авыл җирлеге
* Урусово авыл җирлеге
* Чукалы авыл җирлеге
# HD22384

HD22384 — Челтәр йолдызлыгында урнашкан F0III/IVpec спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,3 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Атакөй (Һаймана)

Атакөй (төр. Ataköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Һаймана илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Челник

Челник — Болгариянең Ямбол өлкәсендә урнашкан авыл. Тунджа җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Челник
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 184 метр һәм 172 метр биеклектә урнашкан.
# Арсландеде (Байбурт)

Арсландеде (төр. Arslandede) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Байбурт иле Байбурт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Скварантело (Верона)

Скварантело — Италиянең Венеция төбәге Ровере-Веронезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Скварантело (Верона)
## Географиясе

Скварантело Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Скварантело (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Зала (Железники)

Зала — Словениянең Железники җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Зала (Железники)
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 917,4 метр биеклектә урнашкан.
# Услу (Татван)

Услу (төр. Uslu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Татван илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Пантано Мазкаро (Козенца)

Пантано Мазкаро — Италиянең Калабрия төбәге Патерно-Калабро өязендә урнашкан торак пункт.

# Пантано Мазкаро (Козенца)
## Географиясе

Пантано Мазкаро Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Пантано Мазкаро (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# ARHGAP35

ARHGAP35 (ингл. Rho GTPase activating protein 35) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Белешть (Васлуй)

Белешть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. Козмешть (коммуна, Васлуй) коммунасына карый.

# Белешть (Васлуй)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 140 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# IC 217

IC 217 — Кит йолдызлыгы чикләрендә урнашкан эмиссионная галактика .

# IC 217
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 217, IC 1787, 2MASX J02161043-1155361, IRAS 02137-1209, IRAS F02137-1209, MCG-02-06-046, GSC 05283-02119, PGC 8673, SDSS J021611.08-115522.9, NVSS J021610-115541, 2MFGC 1761, AGC 420055, LCSB L105, 6dFGS gJ021610.4-115536, PSCz Q02137-1209, HIPASS J0216-11a һәм LEDA 8673 буларак та сурәтләнә.
# Алашкавшчына

Алашкавшчына (белар. Алашкаўшчына) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.

# Алашкавшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Парота дел Куартел (Зирандаро)

Парота дел Куартел — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Мексика һәм Сирандаро муниципалитеты составына керә.

# Парота дел Куартел (Зирандаро)
## Географиясе

Парота дел Куартел Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Парота дел Куартел (Зирандаро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Парота дел Куартел (Зирандаро)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# (16450) Messerschmidt

(16450) Messerschmidt — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16450) Messerschmidt
## Тарихы

1989 елның 26 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 SY2» саналган.
# Татар ханлыклары

Татар ханлыклары яки төрки-татар дәүләтләре — XV—XVI гасырларда Алтын Урда таркалганнан соң барлыкка килгән дәүләтләр:
Шулай ук соңрак барлыкка килгән Касыйм ханлыгы, Курск төмәнлеге һәм Төмән кенәзлеге (бүгенге Мордовиядә урнашкан) татар дәүләтләренә карыйлар, алар 15 гасырда Рус дәүләте бәйлелегенә эләгә инде.
Татар ханлыкларында Алтын Урданың гадәти идарә институтлары сакланган:
* хан диваны,
* идарә-территориаль бүленеше:олыслар, даруглар һ.б.,
* катлаулар бүленеше: әмирләр, бәкләр, морзалар, огланнан, кара халык,
* төп хакимлек итүче нәселләр: Аргын, Барын, Кыпчак, Ширин.
Татар дәүләтләрендә татар халкының төп төркемнәре формалашкан:
* Идел-Урал татарлары (Казан татарлары, мишәр татарлары)
* Әстерхан татарлары
* Себер татарлары
* Кырым татарлары
* Ногай татарлары яки ногайлар
# 538 (сан)

538 (биш йөз утыз сигез) - 537 белән 539 арасындагы натураль сан.

# 538 (сан)
## Математикада

* 538 — өч урынлы җөп сан.
* 538 санның цифрлар суммасы — 16.
* 538 санның цифрлар тапкырчыгышы — 120.
* 538 санның квадраты — 289444.

# 538 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 538 ел
* 538 ел (б. э. к.)
* Юникодта 021A₁₆ — «Ț» символның коды.
# Сан Пабло (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)

Сан Пабло — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Долорес-Идальго муниципалитеты составына керә.

# Сан Пабло (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Географиясе

Сан Пабло Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Пабло (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Пабло (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Мүлкбүкү (Ташова)

Мүлкбүкү (төр. Mülkbükü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Ташова илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Дружмире

Дружмире — Словениянең Шоштань (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Дружмире
## Географиясе

Мәйданы — 2,33 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 359,8 метр биеклектә урнашкан.
# Aleksey Födorov (şaxmatçı)

Aleksey Födorov, Aleksey Dmitriy ulı Födorov yäki Aläksey Dzmitrıy ulı Födaraw (belar. Аляксей Дзмітрыевіч Фёдараў; 1972 yılnıñ 27 sentäbre, SSRB, BSSR, Mogilöv) — Belarus şaxmatçısı, grossmeyster (1995).
Şaxmat buyınça dürt tapqır Belarus çempionı (1993, 1995, 2005, 2008).
Belarus cıyılması sostavında 7 Olimpiadada (1994, 1998—2008) häm 4 Yevropa komanda çempionatında (1997—2003) qatnaşqan. 2003 yılda Aeroflot Openda 1—4 urınnı bülgän.