# Армияләрнең «A» төркеме

Армияләрнең «A» төркеме — (алман Heeresgruppe A) — Алман Кораллы көчләре (вермахт) эчендәге гаскәрләрнең оператив-стратегик берләшмәсе.

# Армияләрнең «A» төркеме
## Тарих
### Төркемне оештыру. Көнбатышта кампания

1939 елның октябрендә Гаҗәп сугышы вакытында Рейнланд-Пфальцта 12-нче һәм 16-нчы армиялардан армияләрнең «A» төркеме оештырыла. 1940 елның май аенда, Францияга һөжүм итергә әзерләнгән чакны, төркемгә 2-нче белән 4-нче армияларны кушалар.

# Армияләрнең «A» төркеме
## Тарих
### 1943—1944 елның кыш-яз кампаниясе

1943—1944 елның кыш-яз кампаниясен Кызыл Армия Украинаның Уңъягында зур һөҗүм (Днепр-Карпаты опреациясе, 24 декабрь 1943 — 17 апрель 1944) белән башлый. Дүрт айлы һөҗүм нәтиҗәсендә алман «Көньяк» һәм «А» армияләр төркемнәре тар-мар ителәләр; Кызыл Армия Украина Уңъягын һәм кайбер көнбатыш өлкәләрен азат итәләр, ә көньякта ССРБ дәүләт чигенә чыгалар; 28 мартта, Прут елгасы аша чыккач, совет гаскәрләре Румыния территориясенә керәләр.
Һөҗүмдә 1-нче, 2-нче, 3-нче һәм 4-нче Украина фронтларның гаскәрләре, Кара диңгез флоты һәм Азак хәрби флотилиясенең кораблары һәм партизаннар катнашканнар; һөҗүм нәтиҗәсендә фронт 250—450 километрга көнбатышка, Ковель — Тернополь — Черновцы — Бельцы сызыгына күчкән.

# Армияләрнең «A» төркеме
## Командирлар
### Армияләрнең «Көньяк» төркеменәң сәргаскәрләре

| Активлык еллар | Сәргаскәрә |
| 1939 елнын 26 октябреннән 1941 елнын 22 июненә хәтле | генерал-фельдмаршал Герд фон Рундштедт |
| 1942 елнын 10 июленнән 1942 елнын 9 сентябренә хәтле | генерал-фельдмаршал Вильгельм Лист |
| 1942 елнын 10 сентябреннән 1942 елнын 22 ноябренә хәтле | |
| 1942 елнын 23 ноябреннән 1944 елнын 30 мартка хәтле | генерал-фельдмаршал Эвальд фон Клейст |
| 1944 елнын 1 апрелдән 1944 елнын 24 сентябренә хәтле | генерал-полковник Фердинанд Шёрнер |
| 1944 елнын 24 сентябреннән 1945 елнын 17 гыйнваргә хәтле | генерал-полковник Йозеф Гарпе |
| 1945 елнын 17 гыйнвардән 25 гыйнваренә хәтле | генерал-полковник Фердинанд Шёрнер |

# Армияләрнең «A» төркеме
## Армияләрнең «A» төркеменең сугыш составы

| Дата | Сугыш составы |
| 1939 ел, ноябрь | 16-нче армия, 12-нче армия |
| 1940 ел, май | 16-нчы армия, 12-нче армия, 4-нче армия, 2-нче армия |
| 1940 ел, июнь | 16-нчы армия, 12-нче армия, 2-нче армия, Гудерианның танклар төркеме |
| 1940 ел, июль | 6-нчы армия, 16-нчы армия, 9-нчы армия |
| 1940 ел, август | 9-нчы армия, 16-нчы армия |
| 1940 ел, сентябрь | 9-нчы армия, 16-нчы армия, |
| 1940 ел, ноябрь | 9-нчы армия, 16-нчы армия |
| 1941 ел, май | 6-нчы армия, 17-нче армия |
| 1942 ел, август | 1-нче танк армиясе, , 11-нче армия |
| 1942 ел, сентябрь | 1-нче танк армиясе, |
| 1943 ел гыйнвар | 1-нче танк армиясе, 17-нче армия, |
| 1943, февраль | 17-нче армия, |
| 1943, март | 17-нче армия, |
| 1943, октябрь | 6-нчы армия, 17-нче армия |
| 1944 ел гыйнвар | 3-нче армия (Румыния), 17-нче армия, |
| 1944, март | 6-нчы армия, 3-нче армия (Румыния), 17-нче армия |
| 1944, октябрь | 4-нче танк армиясе, 17-нче армия, |
| 1944 ел, ноябрь | 4-нче танк армиясе, 17-нче армия, 1-нче танк армиясе |
| 1944 ел, декабрь | 9-нчы армия, 4-нче танк армиясе, 17-нче армия, 1-нче танк армиясе |
| 1945 ел, гыйнвар | 9-нчы армия, 4-нче танк армиясе, 17-нче армия, |