yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Алексей Холмогоров

Алексе́й Павлович Холмогоров, Алексей Павлов улы Холмогоров (1925 елның 1 марты — 1987 елның 30 сентябре) — совет ы-рәссам һәм портретчы. СССР Рәссамнар берлеге әгъзасы (1960), И. Е. Репин исемендәге РСФСР Дәүләт премиясе лауреаты (1981), РСФСРның Атказанган рәссамы (1972), РСФСРның халык рәссамы (1981).
Бөек Ватан сугышында катнашучы. РСФСР Рәссамнар берлеге секретаре (1972—1985). РСФСР Рәссамнар берлегенең удмурт бүлеге идарәсе рәисе (1962—1965).

# Алексей Холмогоров
## Бүләк

* II дәрәҗә Ватан сугышы ордены (1985 елның 11 июне)
# (2813) Дзаппала

(2813) Дзаппала (лат. Zappalà) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2813) Дзаппала
## Тарихы

1981 елның 24 ноябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 WZ» саналган.
# Попово (Тржич)

Попово — Словениянең Тржич (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Попово (Тржич)
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 575,3 метр биеклектә урнашкан.
# Стволинки

Стволинки (чех. Stvolínky) — Чехиянең Либерец крае Ческа-Липа һәм Q89581435? районында урнашкан авыл.

# Стволинки
## Географиясе

Мәйданы — 12,640745 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 289 метр биеклектә урнашкан.

# Стволинки
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Стволинки
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Стволинки
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1194 |
| 1880 | 1119 |
| 1890 | 980 |
| 1900 | 951 |
| 1910 | 895 |
| 1921 | 820 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 893 |
| 1950 | 495 |
| 1961 | 439 |
| 1970 | 354 |
| 1980 | 277 |
| 1991 | 217 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 289 |
| 2014 | 343 |
| 2016 | 339 |
| 2017 | 336 |
| 2018 | 332 |
| 2019 | 330 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 318 |
| 2021 | 323 |
| 2021 | 311 |
| 2022 | 320 |
| 2023 | 328 |
| 2024 | 328 |
# Сакьятан (Каратай)

Сакьятан (төр. Sakyatan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Каратай илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Врублево (Млавский повяты)

Врублево — Польшаның Мазовия воеводалыгы Радзанув гминасында урнашкан авыл.

# Врублево (Млавский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Стиллмор (Джорджия)

Стиллмор — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.

# Стиллмор (Джорджия)
## Тарихы

Стиллмор шәһәре елда нигезләнгән.

# Стиллмор (Джорджия)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 8,287394 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 80 метр биеклектә урнашкан.
# Ашыккөй (Каракөпрү)

Ашыккөй (төр. Aşıkköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Каракөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гарыдавичы

Гарыдавичы (белар. Гарыдавічы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.

# Гарыдавичы
## Тарихы

1793 елдан, Речь Посполитаяның икенче бүленешеннән соң, Дзядзичы, бөтен Вилейка төбәге кебек, Россия империясе составына керә. Баштан Минск губернасына, һәм 1843 елдан — Вильно губернасына караган Вилейка өязе (үзәге Вилейка) составында була.
Авыл 1921—1945 елларда Польша Республикасы Вильно воеводалыгы Вилейка өязе, Куранец гминасы составында булган.

# Гарыдавичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.

# Гарыдавичы
## Халык саны

* 1921 елда авылда 63 кеше, 11 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 62 кеше, 9 хуҗалык исәпләнгән.
# Велка Полом

Велка Полом (чех. Velká Polom) — Чехиянең Моравия-Силезия крае Острава-город һәм Острава-город районында урнашкан авыл.

# Велка Полом
## Географиясе

Мәйданы — 11,659081 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 336 метр биеклектә урнашкан.

# Велка Полом
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Велка Полом
## Тарихы

Авыл җирләре элек Чешская Силезия тарихи төбәгенә караган.

# Велка Полом
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 907 |
| 1880 | 932 |
| 1890 | 1033 |
| 1900 | 1125 |
| 1910 | 1272 |
| 1921 | 1318 |
| 1930 | 1534 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 1202 |
| 1961 | 1357 |
| 1970 | 1312 |
| 1980 | 1579 |
| 1991 | 1523 |
| 2001 | 1604 |
| 2011 | 1861 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 2036 |
| 2016 | 2036 |
| 2017 | 2056 |
| 2018 | 2067 |
| 2019 | 2065 |
| 2020 | 2071 |
| 2021 | 2065 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 1989 |
| 2022 | 2084 |
| 2023 | 2085 |
| 2024 | 2146 |
# Кызан

Кызан (Татарская Башмаковка) — Әстерхан өлкәсенең Идел буе районында урнашкан торак пункт.

# Кызан
## Сәгать поясы

Кызан Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кызан
## Халык

Милләтләр (2010): татарлар — 88,7%, урыслар — 8,3%.

# Кызан
## География һәм климат

Авыл Идел елгасы дельтасында урнашкан. Авылның урнашуы янында Идел елгасы Иске Идел, Бахтемир һәм Кизань якаларына бүленә.

# Кызан
## Тарихи белешмә

Биредәге йорт татарлары тарафыннан нигезләнгән. Нигезләү датасы төгәл билгеле түгел. Документларда беренче искә алу 1614 елга карый. Нигезләүче булып Гила Кызан дигән биредәге татарларның җитәкчесе санала. С.Гмелин (1768) һәм П.Небольсин эшләрендә тасвирлана. Элеккеге заманда дүрт даирә - мәхәлләгә бүленгән: Курнат авыл, Базар авыл, Хуҗа авыл һәм Кинегас авыл. Авыл янында Хәзәр Каханлыгы һәм Алтын Урда чоры археологик һәйкәлләре күп.

# Кызан
## Икътисад

Халыкның төп шөгыле булып теплицаларда яшелчә культураларын үстереп аларны Әстерхан һәм ил базарларына илтү тора. Шулай ук халык төрле шәһәр һәм биредәге предприятие һәм учреждениеләрендә эшли.

# Кызан
## Шәхесләр

* Бикбулат Салиев (Пулат Салиев, 1882—1942), тарихчы, публицист, укытучы, Ташкәнт педагогика институты профессоры (1930 елдан).
* Дәүләт Умеров (1966), хореограф, культурология кандидаты (2018), Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре (2019).
# Сарражуа

Сарражуа (фр. Sarrageois) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# Навики (Ивевский районы)

Навики (белар. Навікі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.

# Навики (Ивевский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Новий Двур (Семполенский повяты)

Новий Двур — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Венцборк гминаcында урнашкан авыл.

# Новий Двур (Семполенский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Табатинга (Сан-Паулу)

Табатинга — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Табатинга (Сан-Паулу)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 366,456 км².
# Меда (муниципалитет)

Меда (порт. Mêda) — Португалиядә урнашкан шәһәр, Гуарда округына карый торган шул ук исемдәге муниципалитет үзәге.

# Меда (муниципалитет)
## Тарихы

Шәһәр 1519 елда нигезләнгән. 1936 елдан алып 1976 елга кадәр Португалиянең тарихи Бейра-Алта провинциясенә караган.

# Меда (муниципалитет)
## Географиясе

Мәйданы — 286,05 ± 0,01 км². Муниципалитет составына Mêda, Outeiro de Gatos e Fonte Longa, Prova e Casteição, Vale Flor, Carvalhal e Pai Penela, Рабасал (Меда), Мариалва (Меда), Авелозу, Баррейра (Меда), Коришкада, Лонгройва, Посу-ду-Канту һәм Раньядуш (Меда) фрегезияләре керә.
# Гараханбәйли (Фүзули)

Гараханбәйли (әзери. Qaraxanbəyli) — Әзербайҗанның Фүзули районына караган авыл.
# Кече Дубенка

Кече Дубенка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Идел елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Кече Дубенка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010100412110000000229
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110000022
* Бассейн коды — 08.01.01.004
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Сен-Венсан-Лепинасс

Сен-Венсан-Лепинасс (фр. Saint-Vincent-Lespinasse) — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Карраль

Карраль (гал. Carral) — Испаниянең Ла-Корунья провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Карраль
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 48 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 130 метр биеклектә урнашкан.
# Балнеариу-Барра-ду-Сул

Балнеариу-Барра-ду-Сул — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.

# Балнеариу-Барра-ду-Сул
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 110,428 км².
# Керфексыман җисем меланомасы

Керфексыман җисем меланомасы увеаль меланомаларның 5% тәшкил итә.

# Керфексыман җисем меланомасы
## Клиник күренешләре

1. Гомернең 6 дистәсендә күрү начарлану белән билгеләнә, ләкин симптоматика булмаганда очраклы табыла ала.
2. Билгеләре шешнең күләме һәм урнашуына бәйле.
* Зур булмаган шешләрне мидриазсыз һәм гониоскопиясез ачыклау гадәттә мөмкин түгел.
* Зур күләмдәге шешләрне мидриаз шартларында күз төбен караганда ачыклап була (рәс. 15.19а).
* Шеш урнашу квадрантында киң эписклераль тамырлар («сакчы» тамырлар — рәс. 15.19б).
* Төсле катлау тамыры аша үсеп керү төсле катлау меланомасы дип ялгыш уйлау мөмкин (рәс. 15.19в).
* Ясмыкка механик басым астигматизм, сублюксация яки катаракта барлыкка килүенә китерә ала (рәс. 15.19г).
* Склера эмиссарияләре буенча үсеп керү күренешкә конъюнктива меланомасын хәтерләткән караңгы эпибульбар чыганаклар барлыкка китерә ала (рәс. 15.19д).
* Шешнең артка таралышы челтәркатлауның экссудатив кубарылуына китерә (рәс. 15.19е).
* Шешнең некрозы нәтиҗәсендә алгы увеит — сирәк күренеш.
* 360° аннуляр үсешнең иң начар фаразы, чөнки бу халәтне ачыклау авыр.

# Керфексыман җисем меланомасы
## Тикшерү ысуллары

1. Өч көзгеле ялганма линза. Максималь мидриазда аеруча почмак өлкәсенә төсле катлау тамыры аша үсеп керүен билгеләү өчен аның ярдәмендә тикшерү бик файдалы.
2. Трансиллюминация чамалап шеш озынлыгын бәяләргә мөмкинлек бирә, әмма үтәли күренә торган тутсыз шешләрдә файдасыз.
3. УТТ шешнең күләмен һәм урнашуын билгеләргә булыша.
4. Биопсия, шулай ук нечкә инәле аспирацион, кайбер очракларда ачыклауда файдалы була ала.

# Керфексыман җисем меланомасы
## Дәвалау

1. Гомуми мәсләкләр(«Хориоидея меланомасы»н кара).
2. Почмакның 1/3 артык булмаган озынлыктагы зур булмаган һәм уртача күләмдәге шешләрдә иридоциклотомия. Өзлегүләр: төсле катлау колобомасы, гемофтальм, катаракта үсеше, ясмык сублюксациясе, гипотония һәм шешнең тулы булмаган кисеп алу.
3. Радиотерапия. Брахитерапия яки протонлы бәйләм белән нурланыш.
4. Зур шешләрдә һәм шлемм каналын шеш бикләү нәтиҗәсендә икенчел глаукома белән катлауланганда энуклеация.

# Керфексыман җисем меланомасы
## Дифференциаль диагностика

1. Увеаль эффузия синдромы керфексыман җисемнең аннуляр меланомасын хәтерләтә ала. Әмма эффузия өлешчә сыман була, трансиллюминациядә үтәли күренә һәм УТТ киста кебек күренә.
2. Керфексыман җисемнең тумыштагы эпителиаль кисталары ясмыкны күчерә ала, әмма УТТ-дә меланомадан җиңел аерыла.
3. Керфексыман җисемнең башка шешләре бик сирәк, шулардан меланоцитома, медулоэпителиома, метастазлар, аденокарцинома, аденома, нейролеммома һәм лейомиома. Бу формаларның күпчелеген төгәл ачыклау гистологик тикшерү ярдәмендә генә мөмкин.
# Стацо (Рим)

Стацо — Италиянең Лацио төбәге Риано өязендә урнашкан торак пункт.

# Стацо (Рим)
## Географиясе

Стацо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Стацо (Рим)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# ADAD1

ADAD1 (ингл. Adenosine deaminase domain containing 1) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гольек

Голек — Словениянең Требне (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Гольек
## Географиясе

Мәйданы — 0,99 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 425,9 метр биеклектә урнашкан.
# Мельбек (Шлезвиг-Гольштейн)

Мельбек (алман. Mehlbek) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Мельбек (Шлезвиг-Гольштейн)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,92 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 14 метр биеклектә урнашкан.
# Хамзаоглу (Ташкөпрү)

Хамзаоглу (төр. Hamzaoğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Ташкөпрү илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# GALNT15

GALNT15 (ингл. Polypeptide N-acetylgalactosaminyltransferase 15 һәм Polypeptide N-acetylgalactosaminyltransferase 15) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сен-Пьерр-дю-Перре

Сен-Пьерр-дю-Перре (фр. Saint-Pierre-du-Perray) — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
# Кинемка

Кинемка — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе , Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вадья елгасының уң ярыннан 8 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.

# Кинемка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03010000112103000001274
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000127
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Мондаи

Мондаи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.

# Мондаи
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 202,145 км².
# DCAF8L1

DCAF8L1 (ингл. DDB1 and CUL4 associated factor 8 like 1) — X-хромосома аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Һамбургер

Һамбургер — сөндвич төре киселгән кыздырылган казаннар, бирелүчән эчендә киселгәгән ипи эшсезләр рәтендә килгән . Иткә өстәп һамбургердә күп төрле тутыргыч, мәсәлән: кетчуп һәм майонез, калдык ташкабак, салат яфраклары , мариналы кыяр, чи яки кыздыралаган суган һәм помидор булырга мөмкин
Һамбургернең исеме башта исемнәре зурлыгы буенча икенче шәһәр, Алманиядә — "Һамбург, каян күбесе чит илләргә китә Америкага була . Немец телендә әйтү «һамбургер» мөмкин тасвирлау, ягъни билгеләү кемнедер берсе Һамбург яки сыйфат , ниндидер бер Һамбург тасвирлаучы
* Чизбургер (ингл. cheeseburger, от cheese — сыр) — һамбургерңның төре , һичшиксез, составына сыр, чынлыкта да булып тора һамбургер булмый ,ул аерым төре ашлары.
* Фишбургер (ингл. fish — балык) — төре һамбургер, анда ит котлета алыштырыла кызды рган балык белән.
* Чикенбургер(ингл.)татар. (ингл. chicken — тавык) — төре һамбургер, һичшиксез, составында тавык ите
* Веҗибургер, гарденбургер(ингл.)татар. — вегетариан һамбургеры , ите белән тотмаган
* Тофубургер — һамбургер, ит урынына тофу котлетын үз эченә алган
* Эггбургер (ингл. egg — йомырка) — һамбургер,мыек урынына йомырка алган
# Соснувка (Свентокшиж воеводалыгы)

һәм
Соснувка — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Нова-Слупя гминасында урнашкан авыл.

# Соснувка (Свентокшиж воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Канелли

Канелли — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Асти провинциясе составына керә.

# Канелли
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 157 метр биеклектә урнашкан. Буббио, Каламандрана, Калоссо, Лоаццоло, Моаска, Сан-Марцано-Оливето, Санто-Стефано-Бельбо һәм Кассинаско коммуналары белән чиктәш.
# (1010) Марлен

(1010) Марлен (лат. Marlene) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1010) Марлен
## Тарихы

1923 елның 12 ноябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1923 PF» саналган.
# Гаракечди

Гаракечди (әзери. Qarakeçdi) — Әзербайҗанның Лачын районына караган авыл.
# Ойбин

Ойбин (алман. Oybin) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Ойбин
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 18,28 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 389 метр биеклектә урнашкан.
# GPR75-ASB3

GPR75-ASB3 (ингл. GPR75-ASB3 readthrough һәм Protein GPR75-ASB3) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (18077) Dianeingrao

(18077) Dianeingrao — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18077) Dianeingrao
## Тарихы

2000 елның 4 мартында CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 EM148» саналган.
# Лоригилья

Лоригилья (исп. Loriguilla) — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Лоригилья
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 72,4 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 110 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Будзьки (Талачынский районы)

Будзьки (белар. Будзькі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.

# Будзьки (Талачынский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Малкоч (Румыния)

Малкоч — Румыниянең Тулча жудецында урнашкан авыл. Нуферу (коммуна) коммунасына карый.

# Малкоч (Румыния)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 11 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гөкешме (Каман)

Гөкешме (төр. Gökeşme) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кыршеһир иле Каман илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Багенице-Дуже

Багенице-Дуже — Польшаның Мазовия воеводалыгы Кучборк-Осада гминасында урнашкан авыл.

# Багенице-Дуже
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Фокс-Парк (Вайоминг)

Фокс-Парк — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Фокс-Парк (Вайоминг)
## Географиясе

Фокс-Парк халык санын алу урыны мәйданы — 1 квадрат миль, 2,568242 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2762 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# ARPP21

ARPP21 (ингл. CAMP regulated phosphoprotein 21 һәм cAMP-regulated phosphoprotein 21) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Мартр-де-Ривьер

Мартр-де-Ривьер (фр. Martres-de-Rivière) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Буздудҗени (Единец)

Буздудҗени (рум. һәм молдав. Buzdugeni ) — Молдова Республикасының Единец районына караган авыл.
# 2009 елда вафатлар исемлеге

Бу мәкаләдә 2009 елда вафат булган кешләр исемлеге.

# 2009 елда вафатлар исемлеге
## Июнь

* 25 июнь – Майкл Джексон (50) – Америка җырчысы.

# 2009 елда вафатлар исемлеге
## Апрель

* 6 апрель — Мирсәет Яруллин, татар композиторы.
* 27 апрель — Шәех Зәбиров, татар журналисты.

# 2009 елда вафатлар исемлеге
## Март

* 6 март — Габделхак Саматов, күренекле Ислам эшлеклесе.

# 2009 елда вафатлар исемлеге
## Гыйнвар

* 1 гыйнвар — Йоханнес Зиммель (84)

# 2009 елда вафатлар исемлеге
## Июль

* 1 июль – Людмила Зыкина (80) – рус җырчысы.

# 2009 елда вафатлар исемлеге
## Сентябрь

* 23 сентябрь – Флүн Мусин, әдәбият галиме, профессор, язучылар берлеге әгъзасы.

# 2009 елда вафатлар исемлеге
## Ноябрь

* 9 ноябрь – Һидаят Солтанов, артист.

# 2009 елда вафатлар исемлеге
## Декабрь

* 25 декабрь – Мидхәт Миншин, язучы һәм журналист.
# Ашыкзүлали (Пософ)

Ашыкзүлали (төр. Aşıkzülali) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ардахан иле Пософ илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Өренҗик (Бахче)

Өренҗик (төр. Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Османие иле Бахче илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Вандини (Верона)

Вандини — Италиянең Венеция төбәге Сан-Джованни-Иларионе өязендә урнашкан торак пункт.

# Вандини (Верона)
## Географиясе

Вандини Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Вандини (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# CLEC2B

CLEC2B (ингл. C-type lectin domain family 2 member B) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Анадолуһисары (Бейкоз)

Анадолуһисары (төр. Anadoluhisarı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Бейкоз илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (7202) 1995 DX1

(7202) 1995 DX1 (лат. 1995 DX1) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7202) 1995 DX1
## Тарихы

1995 елның 19 февралендә Ц. Ниидзима, Т. Урата тарафыннан Ojima обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 DX1» саналган.
# FAM83G

FAM83G (ингл. Family with sequence similarity 83 member G) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гараханлы (Агҗабәди)

Гараханлы (әзери. Qaraxanlı) — Әзербайҗанның Агчабәди районына караган авыл.
# Дженчево-Перше

Дженчево-Перше — Польшаның Великопольское воеводалыгы Пяски гминасында урнашкан авыл.

# Дженчево-Перше
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Казан (журнал)

* «Казан» — 1905 елда Истанбул шәһәрендә татар телендә нәшер ителгән журнал.
* «Казан» — 1970-1980 елларда Истанбул шәһәрендә төрек телендә нәшер ителгән журнал.
* «Казан» — 1993 елда Казанда татар телендә чыга башлаган журнал. Хәзер рус телендәге игезәге генә нәшер ителә.
# Меркел (Техас)

Меркел — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Меркел (Техас)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Меркел (Техас)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 7,244257 км², 7,244259 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 570 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гатауллина

Гатауллина ― фамилия.
* Ләйсән Гатауллина (1997), Камал театры актрисасы (2021 елдан), «Тантана» премиясе лауреаты (2020).
* Лира Гатауллина (1926―2003), табиб-педиатр, фән докторы (1967), профессор (1968), БАССР атказанган фән эшлеклесе (1972).
* Нәҗибә Гатауллина (Нәҗибә Әминева, 1945), шагыйрә, БАССР атказанган укытучысы (1986).
# Леон (Вошара, Висконсин)

Леон — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Леон (Вошара, Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 36,3 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 264 ± 1 метр биеклектә урнашкан.