yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Златоуст

Златоуст — Чиләбе өлкәсендә урнашкан шәһәр (1865 елдан), халык саны буенча Чиләбе өлкәсенең өченче шәһәре.
Халык саны — 174 985 кеше.
2022 елның 15 ноябреннән — «Хезмәт даны шәһәре».

# Златоуст
## География

Шәһәр Әй елгасыда, Чиләбедән 110 километр (тимер юл буенча 160 км), Мәскәүдән 1750 километр (тимер юл буенча 1941 км) ераклыкта урнаша. Златоуст аша Көньяк Урал тимер юлы һәм М5 «Урал» мәгистрәле уза.

# Златоуст
## География
### Климат

Златоуст климаты :
| Күрсәткеч | Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| Уртача температура, °C | −13,7 | −13 | −7,1 | 2,5 | 11,7 | 17,7 | 19,0 | 16,0 | 9,9 | 2,1 | −7,8 | −13,2 | 2,1 |
| Чыганак: NASA. База данных RETScreen ||||||||||||||

# Златоуст
## Тарих

Златоуст 1754 елда тимер ясау, бакыр эретү һәм чуен кою заводлары янында бистә буларак нигезләнгән.
1773—1775 елларда завод эшчеләре Пугачёв күтәрелешендә катнашканнар.
1815 елда монда корал фабрикасы төзелә, 1857 елда корыч кою фабрикасы төзелә.
1865 елдан Златоуст бер үк исемдәге өязенең үзәге була һәм шәһәр статусын ала.
1917 елның декабрендә шәһәрдә совет хакимияте урнаштырыла; 1918 елның июльдә Кызыл Армия частьләре Златоустны ташлыйлар. 1919 елда, Златоуст операциясе нәтиҗәсендә, Көнчыгыш фронтының 5нче армия частьләре шәһәрне азат итәләр.
1980 елда Златоуст Октябрь Революциясе ордены белән бүләкләнгән.

# Златоуст
## Халык

| 1840 | 1897 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002 | 2010 |
| 8 651 | 20 502 | 161 342 | 180 488 | 197 760 | 207 794 | 194 551 | 174 985 |

# Златоуст
## Икътисад

Шәһәрнең төп предприятиеләре:
* Металлургия заводы
* Машиналар төзү заводы
* Локомотивлар депосы
* Корал фабрикасы

# Златоуст
## Югары уку йортлары

* Көньяк Урал дәүләт университетының филиалы
* Урал дәүләт элемтә юллары университетының филиалы
* Заманча һуманитар академиясенең филиалы

# Златоуст
## Шәһәрдә туганнар

* Шапошников Борис (1882—1942) — ССРБ маршалы.
* Карпов Анатолий (1951) — халыкара гроссмейстер, шахматлар буенча 12нче дөнья чемпионы.
* Александр Алемасов (1902-1972) - сәясәтче. ТАССРда массакүләм репрессия оештыручы.

# Златоуст
## Шәһәрдә туганнар
#### Татарлар

* Рәис Фәтхетдинов (1938-2009) - икътисадчы-галим, профессор.

# Златоуст
## Фотогалерея

* Герб (1966)
* Вокзал
* 1910 елдагы фотография
# Сельма (кратер)

Сельма (лат. Selma) — Венера планетасының 68°30′ к. к. 155°54′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 11.4 километр озынлыкта булган кратеры.

# Сельма (кратер)
## Исеме

Кратер швед исеме Сельма хөрмәтенә аталган. Исеме рәсми рәвештә 1985 елда билгеләнә.
# Яниково (Великопольское воеводалыгы)

һәм
Яниково — Польшаның Великопольское воеводалыгы Сважендз гминасында урнашкан авыл.

# Яниково (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Херпешешть

Херпешешть — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. Попешть (коммуна, Ясси) коммунасына карый.

# Херпешешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 117 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мартинес (Калифорния)

Мартинес — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.

# Мартинес (Калифорния)
## Тарихы

Мартинес шәһәре 1849 елда нигезләнгән.

# Мартинес (Калифорния)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 35,313395 км², 34,019109 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 23 Фут биеклектә урнашкан.
# Сен-Виктер

Сен-Виктер (фр. Saint-Victeur) — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
# Николай Леваковский

Николай Леваковски (рус. Николай Фёдорович Леваковский, 10 (22) май 1833, Санкт-Петербург, Россия империясе — 8 (20) май 1898 (64 яшь), Харьков, Харьков губернасы, Россия империясе) — ботаник, биология фәннәре докторы (1868), Казан университеты проректоры (1875-1881).
# Кече Киня (Кина кушылдыгы)

Кече Киня — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Киня елгасының сул ярыннан 6,1 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.

# Кече Киня (Кина кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502512111200011635
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111201163
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Ардеоань

Ардеоань — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Ардеоань (коммуна) коммунасына карый.

# Ардеоань
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 327 метр биеклектә урнашкан.
# Мунтенешть

Мунтенешть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. Штефан-чел-Маре (коммуна, Васлуй) коммунасына карый.

# Мунтенешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 231 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Субою (Низип)

Субою (төр. Suboyu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Низип илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Екреттвиль-сюр-Мер

Екреттвиль-сюр-Мер (фр. Écretteville-sur-Mer) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Середне Село

Середне Село — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Леско гминасында урнашкан авыл.

# Середне Село
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сан-Пеллегрино-Терме

Сан-Пеллегрино-Терме — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Бергамо провинциясе составына керә.

# Сан-Пеллегрино-Терме
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 358 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Серина, Альгуа, Цоньо, Бракка, Val Brembilla, Доссена һәм Сан-Джованни-Бьянко коммуналары белән чиктәш.
# Жариково

Жариково (рус. Жариково) — Диңгез буе краеның Пограничный районында урнашкан авыл.

# Жариково
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# Жариково
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%), украиннар (8%).
# Тубулоинтерстициаль нефрит

Увеит белән тубулоинтерстициаль нефрит — кискен идиопатияле тубулоинтерстициаль нефрит һәм увеит катнашмасы белән сыйфатланган иммун табигатьле сирәк окулореналь чир. Күбесенчә яшүсмер кызлар чирли. Бөер чирләре гадәттә увеитка хәтле була.
1. Үзенчәлекле булмаган гомуми симптоматика, протеинурия, анемия, гипертензия һәм бөер җитешсезлеге белән билгеләнә. Нәтиҗәле системалы стероидлы терапия һәм чир берничә ай эчендә тәмамлана.
2. Увеитны (гадәттә алгы ике яклы гранулематоз булмаган) стероидлар белән дәвалыйлар. Кайвакыт увеит хроник кабатланучы холыкка керә, бу очракта иммуносупрессорлар билгелиләр. Арадаш һәм арткы увеитлар, шулай ук КНД шешүе мөмкин.
# Надалама (Кеһтна)

Надалама (эст. Nadalama) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
# Деде (Одунпазары)

Деде (төр. Dede) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Одунпазары илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Шулетя (коммуна)

Шулетя — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан коммуна.

# Шулетя (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 50 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Шулетя, Федешть, Жигелия һәм Решкань (Шулетя, Васлуй) авыллары урнашкан.
# Риджвей (Виргиния)

Риджвей — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Риджвей (Виргиния)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,473147 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 289 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Сан Луиҗи (Салерно)

Сан Луиҗи — Италиянең Кампания төбәге Баттипалья өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Луиҗи (Салерно)
## Географиясе

Сан Луиҗи Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Сан Луиҗи (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бокейхон

Бокейхон (гал. Boqueixón) — Испаниянең Ла-Корунья провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Бокейхон
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 70,9 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 289 метр биеклектә урнашкан.
# Әмҗә (станция)

Әмҗә (рус. Амзя) — Горький тимер юлының Ижау төбәгенә караган тимер юл станциясе. Кама — Дружинино сызыгының бер өлеше.
1933 дә нигезләнә.
Нигезләнгән көненнән Мәскәү-Казан, 1936 дан Казан, 1961 тән Горький тимер юлы эчендә.
# Якуплу (Еркөй)

Якуплу (төр. Yakuplu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Еркөй илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Мартинес (Джорджия)

Мартинес — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Мартинес (Джорджия)
## Географиясе

Мартинес халык санын алу урыны мәйданы — 37,843668 км², 37,871202 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 110 метр биеклектә урнашкан.
# Любятово (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)

Любятово — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Пшелевице гминаcында урнашкан авыл.

# Любятово (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Леверетт (Массачусетс)

Леверетт — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Леверетт (Массачусетс)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1713 елда нигезләнгән.

# Леверетт (Массачусетс)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 23 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 134 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Арри (Мозель)

Арри (фр. Arry) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Арри (Мозель)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,88 км².
# Макакило (Гавай)

Макакило — Америка Кушма Штатларының Гавай штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Макакило (Гавай)
## Географиясе

Макакило халык санын алу урыны мәйданы — 9 900 000 квадрат метр. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 200 метр биеклектә урнашкан.
# Риджфилд (сан алу урыны, Коннектикут)

Риджфилд — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Риджфилд (сан алу урыны, Коннектикут)
## Географиясе

Риджфилд халык санын алу урыны мәйданы — 16,591767 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Ранчо де Фаусто Мендоза, Фаустино Мендоза (Куахиникуилапа)

Ранчо де Фаусто Мендоза, Фаустино Мендоза — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Куахиникуилапа муниципалитеты составына керә.

# Ранчо де Фаусто Мендоза, Фаустино Мендоза (Куахиникуилапа)
## Географиясе

Ранчо де Фаусто Мендоза, Фаустино Мендоза Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Ранчо де Фаусто Мендоза, Фаустино Мендоза (Куахиникуилапа)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Ранчо де Фаусто Мендоза, Фаустино Мендоза (Куахиникуилапа)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Мирослав (Мазовия воеводалыгы)

Мирослав — Польшаның Мазовия воеводалыгы Слупно гминасында урнашкан авыл.

# Мирослав (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Речуль

Речуль — Польшаның Лодзь воеводалыгы Глухув гминаcында урнашкан авыл.

# Речуль
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кандор (Төньяк Каролина)

Кандор — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Кандор (Төньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Кандор (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 5,245072 км², 4,149872 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 222 ± 1 метр һәм 223 метр биеклектә урнашкан.
# Липовица (Лебане)

Липовица (серб. Липовица ) — Сербиянең Ябланич округы Лебане җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Липовица (Лебане)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 690 метр биеклектә урнашкан.

# Липовица (Лебане)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Мелетий (Заборовский)

Мелети (рус. Михаил Васильевич Заборовский, 19 июль 1868(1868-07-19), Гилөво, Төмән өязе, Тубыл гөбернәсе, Россия империясе — 6 апрель 1946(1946-04-06) (77 яшь), Харбин, Кытай Республикасы) — праваслау дин эшлеклесе, Барнавыл (1908-1912), Якутск һәм Вилюйск (1912-1916) һәм Байкал аръягы һәм Нерчинск (1916-1927) япискебе, Хәрбин һәм Манҗурия митрополиты (1931-1946).
# Малито

Малито — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. Козенца провинциясе составына керә.

# Малито
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 728 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Альтилия, Дипиньяно, Гримальди, Доманико, Бельсито һәм Патерно-Калабро коммуналары белән чиктәш.
# Бретеньер

Бретеньер (фр. Bretenière) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Женли кантонына карый.

# Бретеньер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6.03 км².
# Сексфонтен

Сексфонтен (фр. Sexfontaines) — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
# (4419) Алланкук

(4419) Алланкук (лат. Allancook) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4419) Алланкук
## Тарихы

1932 елның 24 апрелендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1932 HD» саналган.
# Пянели (Пяченца)

Пянели — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Боббио өязендә урнашкан торак пункт.

# Пянели (Пяченца)
## Географиясе

Пянели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пянели (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (15458) 1998 YW9

(15458) 1998 YW9 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15458) 1998 YW9
## Тарихы

1998 елның 25 декабрендә К. Корлевич, М. Юрич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 YW9» саналган.
# Вицов

Вицов (чех. Vícov) — Чехиянең Оломоуц крае Простеёв һәм Q89192451? районында урнашкан авыл.

# Вицов
## Географиясе

Мәйданы — 5,990581 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 364 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Вицов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Вицов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Вицов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 462 |
| 1880 | 499 |
| 1890 | 527 |
| 1900 | 543 |
| 1910 | 561 |
| 1921 | 585 |
| 1930 | 636 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 550 |
| 1961 | 617 |
| 1970 | 590 |
| 1980 | 577 |
| 1991 | 493 |
| 2001 | 468 |
| 2011 | 466 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 494 |
| 2016 | 516 |
| 2017 | 513 |
| 2018 | 535 |
| 2019 | 544 |
| 2020 | 553 |
| 2021 | 552 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 532 |
| 2022 | 553 |
| 2023 | 558 |
| 2024 | 559 |
# Ганц (Штирия)

Ганц — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. Брук-Мюрцушлаг һәм Мюрццушлаг округы составына керә.

# Ганц (Штирия)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 750 метр биеклектә урнашкан. Реттенегг коммуналары белән чиктәш.
# Смаржова

Смаржова — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Бжостек гминасында урнашкан авыл.

# Смаржова
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Хаҗиәхмәт Унасов

Унасов Хаҗиәхмәт Габидулла улы (7 ноябрь 1887 ел — 17 гыйнвар 1921 ел) — хәрби эшлекле. Беренче дөнья сугышында, Русиядә Гражданнар сугышларында һәм Башкорт милли хәрәкәтендә катнашучы. Бөрҗән-Түңгәвер күтәрелеше җитәкчеләренең берсе.

# Хаҗиәхмәт Унасов
## Биографиясе

Хаҗиәхмәт Габидулла улы Унасов 1887 елның 7 ноябрендә Ырынбур губернасы Орск өязенең Баеш авылында туган.
Беренче дөнья сугышында катнашкан.
1918-1919 елларда Башкорт гаскәрендә каптенармус дәрәҗәсендә хезмәт иткән.
1920 елда Бөрҗән-Түңгәвер күтәрелеше җитәкчеләренең берсе була. Июль-август айларында Хаҗиәхмәт Унасов большевикларга каршы кораллы отряд оештыра, ул сентябрьдә башка баш күтәрүчеләр белән бергә Башкорт Кызыл Армиясенә берләштерелә. Башкорт Кызыл Армиясе командующие итеп Ф. Б. Мәгасүмов, ә 1-нче дивизия начальнигы итеп Х. Г. Унасов сайлана. Аның дивизиясе саны 3 мең кешегә җитә. Ноябрь аенда властьларның баш күтәрүчеләр белән сөйләшүе барышында корал салудан баш тартып, аркадашлары Мәгасүмов һәм Зәйнуллин белән бергә Бөрҗән-Түңгәвер кантонында кораллы көрәшне дәвам итә.
Декабрьдә С. Ш. Морзабулатов һәм башҡалар арадашлыгында Хаҗиәхмәт Унасов һәм совет власте арасында күтәрелешне туктату, аның отрядындагы бөтен командирларның Стәрлетамакка килүе турында килешү төзелә. Темәстә Ш. А. Ходайбирдин, Унасов һәм баш күтәрүчеләр катнашында митинг оештырыла, анда Унасов Хаҗиәхмәт тагы да бер тапкыр баш күтәрүчеләрнең таләпләрен әйтеп ишеттерә:
* азык развёрсткасын бетерергә;
* ирекле базар;
* Бөтен башкорт булмаган халыклар отрядларын Башкортстан Республикасынан читкә чыгарырга.
1921 елның 16 гыйнварында комиссар Чирков командасы баш күтәрүчеләр отряды командирлары белән Стәрлетамакка китә. Темәстән чыкканнан соң, комиссар Чирков боерыгы буенча, кызылармеецлар аларны атып үтерәләр. 17 гыйнварда С. Ш. Морзабулатов, Г. И. Симонов һәм Х. Г. Унасов Стәрлетамакка чыга, ләкин үзенең командирлары кебек үк, Х. Г. Унасов та эчке сак гаскәрләренең 68-нче бригадасы командиры Г. И. Симоновның яшерен боерыгы буенча үтерелә
# Хвалки (Великопольское воеводалыгы)

Хвалки — Польшаның Великопольское воеводалыгы Роздражев гминасында урнашкан авыл.

# Хвалки (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Плам-Крик (Виргиния)

Плам-Крик — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Плам-Крик (Виргиния)
## Географиясе

Плам-Крик халык санын алу урыны мәйданы — 3,981208 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Марсулас

Марсулас (фр. Marsoulas) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Фероль

Фероль (фр. Férolles) — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
# Деребою (Пүлүмүр)

Деребою (төр. Dereboyu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Пүлүмүр илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Бараки (Красноставский повяты)

Бараки — Польшаның Люблин воеводалыгы Сенница-Ружана гминаcында урнашкан авыл.

# Бараки (Красноставский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вьехо Симатарио (Сан Мигел де Альенде)

Вьехо Симатарио — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Мигель-де-Альенде муниципалитеты составына керә.

# Вьехо Симатарио (Сан Мигел де Альенде)
## Географиясе

Вьехо Симатарио Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Вьехо Симатарио (Сан Мигел де Альенде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Вьехо Симатарио (Сан Мигел де Альенде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Ила (Джорджия)

Ила — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.

# Ила (Джорджия)
## Тарихы

Ила шәһәре 1910 елда нигезләнгән.

# Ила (Джорджия)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,996444 км², 1,996443 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 244 метр биеклектә урнашкан.
# Нәгыть

Нәгыть яки нәгът-и шәриф — Көнчыгыш шигъриятендә Мөхәммәд пәйгамбәрне мактап язылган шигырь, пәйгамбәрнең эчке һәм тышкы барлыгын шигырь белән язарга омтылыш.

# Нәгыть
## Тарих

Гарәп әдәбиятында хәзрәти Хәсән, Кәгъб Ибн-ү Зөхәйр, фарсы әдәбиятында Сәгъди (1205—1292), Урфи, Җәлаләтдин Руми (1207—1273), Фөзүли, төрки әдәбиятта Нәби, Шәйх Галиб, Госман Шәмс һ. б. әдипләрнең нәгът-и шәриф язулары билгеле.
Мөхәммәд пәйгамбәрне мактап, нәгыть кебек әсәр язу эшенә иң сәләтле каләм ияләре генә алынган. Элек халык арасында гаять популяр булган әлеге төр әсәрләрдә Мөхәммәд пәйгамбәрнең «Аллаһ тарафыннан сайлап алынуы, бу дөньяны аның өчен яратуы» турында әйтелә.
Мөхәммәд пәйгамбәрне олылап, мактап, мөселманнар салат-салават әйтәләр. Аларда шулай ук пәйгамбәрнең башыннан кичкәннәрне, тормыш юлын сөйләү дә еш кулланылган:
   Атаң-анаң вафаты сәне ятим калдырды, Сәне Аллаһ үстерде, йә Мөхәммәд Мостафа.

# Нәгыть
## Эпитетлар

Көнчыгыш шигъриятендә Мөхәммәд пәйгамбәр өчен кулланылган кайбер эпитетлар:
* Рәсүл, Рәсүллуллаһ — илче, Аллаһ тарафынан илаһи китап белән, илаһи миссия белән кешеләргә җибәрелгән пәйгамбәр.
* Хәбибуллаһ — сөекле, сөелгән (Аллаһның иң сөекле колы).
* Хәлиуллаһ — чын, самими дус (Аллаһның иң тугъры һәм самими дусты).
* Нәбиуллаһ — Аллаһы тарафыннан колларына илаһи хөкемнәрен аңлату вазыйфасы йөкләнгән кеше.
* Хәйрүл-халкиллаһ — хәерле (Аллаһы барлыкка китергән адәмнәрнең иң хәерлесе, бөеге). .
* Шәфигу-л-мөзнибин — өммәтенең гөнаһларына шәфәгать күрсәтүче һ. б.

# Нәгыть
## Татар әдәбиятында нәгыть жанры

Фольклор әсәрләрендә (бигрәк тә, мөнәҗәтләрдә) нәгытькә мисаллар күп.
* Йә рәсүлем Мөхәммәт,
* Кыйлдың галәмгә рәхәт.
* Чиктең дөньяда зәхмәт,
* Өммәтең өчен, Мостафа.«Йә рәсүлем» (мөнәҗәт)
Нәгыть жанрының татар әдәбиятында уңышлы үрнәге итеп Әбелмәних Каргалыйның (1782—1826?) «Мәдхе рәсүл» әсәрен күрсәтергә мөмкин. Шагыйрь әлеге әсәрендә пәйгамбәрнең кеше буларак күркәм сыйфатларына соклана. Пәйгамбәрне мактар өчен шагыйрь «Сөрүре галәм» (галәм сөенече), «хәбибе хәбрия» (Аллаһның сөеклесе), «зи сәгадәт» (искиткеч зур бәхетле) эпитетларын кулланган. Рәсүлнең кешелек өчен эшләгән иң зур эшләренең берсе — халыкны әдәпкә өйрәтүе, ди:
* Сәндин үгрәнде әдәб гыйльмен каму халкы җиһан,
* Зирә сәнсен, дәр хакыйкать мәгъдәне хилме-хәя !Әбелмәних Каргалый. «Мәдхе рәсүл»
# NGC 7286

NGC 7286 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7286
## Тарихы

Әлеге галактика 1828 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Гауерн

Гауерн (алман. Gauern) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Гауерн
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,67 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 303 метр биеклектә урнашкан.