yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Россин

Россин — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Россин
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12,63 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 5 метр биеклектә урнашкан.
# Юрейир

Юрейир (төр. Yüreğir) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесенең Адана иленә караган бер илчедер.

# Юрейир
## Географиясе

Илче мәйданы — 1443 км².
# Нова Врублина

Нова Врублина — Польшаның Люблин воеводалыгы Станин гминаcында урнашкан авыл.

# Нова Врублина
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Плевиця

Плевиця — Польшаның Мазовия воеводалыгы Жонсник гминасында урнашкан авыл.

# Плевиця
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Потала сарае

Потала сарае :
| тибетчә པོ་ཏ་ལ кытайча 布达 ||
| Урнашуы | Кытай, Тибет, Лһаса |
| Объект төре | Мәдәни |
| Нигезләнгән | 637 ел |
| ЮНЕСКО мирасы | 1994 елдан |
Потала сарае (тибетчә པོ་ཏ་ལ, кытайча 布达) — Кытайның Тибет мохтари районы Лһаса шәһәрендә урнашкан буддист гыйбадәтханәсе комплексы.
Шәһәр өстеннән калкып торган үрдә урнашкан. Гомуми мәйданы 360 мең м² тәшкил итә.
Әлеге сарай Далай-ламаның төп резиденциясе булып торган.
1959 елда Кытай гаскәре Тибетны басып алганнан соң, Далай-лама XIV илдән китеп Һиндстанның Дарамсала шәһәрендә сәяси сыену алган.
Хәзерге вакытта Потала сарае музей булып тора, анда шактый күп туристлар килә, шулай ук буддистлар биредә хаҗ кыла һәм төрле йолалар үткәрәләр.
1994 елда Потала сарае ЮНЕСКО Бөтендөнья Мирасы исемлегенә кертелгән.
2001 елда Потала тарихи ансамбленә Далай-ламалар җәйге йорты - Норбулинка сарае һәм паркы кертелгән.

# Потала сарае
## Тарих

637 елда Тибет патшасы Соңҗән Гампо беренче бинага нигез салган, соңрак ул Лһаса шәһәрен үз башкаласы итеп игълан иткән һәм сарайны төзегән.
VIII гасырда ватандашлар сугышы нәтиҗәсендә сарай җимерелгән.
1645 елда Далай-лама V заманча төрдә сарайны төзи башлаган.
1648 елда Ак сарай (Потранг Карпо), 1690-1694 елда Кызыл сарай (Потранг Марпо) төзелгән.
Төзелештә Тибет, Непал, Кытайның иң яхшы осталары катнашканннар.

# Потала сарае
## Күренешләре

* Ак сарай
* Кызыл сарай
* Кар арысланнары
* Югары террасада
* Потала һәм шәһәр
* Потала артындагы буа
# 38 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) — I гасыр — II гасыр :
Хронологик таблица :
38 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.

# 38 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:38 елда (б. э. к.) туганнар

# 38 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:38 елда (б. э. к.) вафатлар
# Церова (Арилье)

Церова (серб. Церова ) — Сербиянең Златибор округы Ариле җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Церова (Арилье)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 451 метр биеклектә урнашкан.

# Церова (Арилье)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Сан Җорҗо (Ла Специя)

Сан Җорҗо — Италиянең Лигурия төбәге Бонассола өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Җорҗо (Ла Специя)
## Географиясе

Сан Җорҗо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Сан Җорҗо (Ла Специя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# PRR5L

PRR5L (ингл. Proline rich 5 like һәм Proline-rich protein 5-like) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# NGC 2763

NGC 2763 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2763
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Балеста (коммуна)

Балеста (фр. Balesta) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Ошакты (Келес районы)

Ошакты (каз. Ошақты) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Ошакты (Келес районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Дәлләкли (Товуз)

Дәлләкли (әзери. Dəlləkli) — Әзербайҗанның Товуз районына караган авыл.
# Гиш (коммуна)

Гиш (фр. Guiche) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
# Кече Таловка (Кайгера кушылдыгы)

Кече Таловка — Россия территориясеннән ага торган елга. Томск өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кайгер елгасының сул ярыннан 25 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.

# Кече Таловка (Кайгера кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010400312115200020349
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202034
* Бассейн коды — 13.01.04.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Богуша

һәм
Богуша — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Камёнка-Велька гминасында урнашкан авыл.

# Богуша
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# CNOT8

CNOT8 (ингл. CCR4-NOT transcription complex subunit 8 һәм CCR4-NOT transcription complex subunit 8) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Быково (Болгария)

Быково — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. Сливен җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Быково (Болгария)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 148 метр биеклектә урнашкан.
# Барра-ди-Санту-Антониу

Барра-ди-Санту-Антониу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Алагоас штатына карый.

# Барра-ди-Санту-Антониу
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 137,977 км².
# Боркслебен

Боркслебен (алман. Borxleben) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Боркслебен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,33 км², 5,35 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 134 метр биеклектә урнашкан.
# Алкоберташ

Алкоберташ — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. Риу-Майор муниципалитетына карый.

# Алкоберташ
## Географиясе

Мәйданы — 32,03 км².
# Марат Йосыпов (1969)

Марат Рафаэл улы Йосыпов (3 июнь 1969 ел, СССР) - Татарстан Республикасының Атказанган табибы, «Саба үзәк район хастаханәсе» баш табибы.

# Марат Йосыпов (1969)
## Биографиясе

Казан дәүләт медицина институтының дәвалау факультетын тәмамлый (1988 ел).
1985-1986 елларда - 6 нчы номерлы Казан шәһәр клиник хастаханәсенең урология бүлеге санитары.
1987 елдан 1988 елга кадәр - Казан ашыгыч медицина ярдәме станциясенең ашыгыч ярдәм фельдшеры.
1988 елдан 1989 елга кадәр - 6нчы номерлы Казан шәһәр клиник хастаханәсенең урология бүлегенең табиб-урологы.
1989-2003 елларда - Казан Республика клиник хастаханәсенең табиб-урологы.
2003 елдан 2014 елга кадәр - «Аксубай РҮХ» ДАССОның баш табибы.
2014 елдан 2016 елга кадәр - Норлат үзәк район хастаханәсенең баш табибы.
2016 елның июленнән - «Саба үзәк район хастаханәсе» ДАССОның баш табибы.

# Марат Йосыпов (1969)
## Мактаулы исемнәре

* Татарстан Республикасының атказанган табибы
# Валле-Ломелина

Валле-Ломелина — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Павия провинциясе составына керә.

# Валле-Ломелина
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 101 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Бреме, Кандия-Ломеллина, Коццо, Семьяна, Велеццо-Ломеллина, Цеме һәм Сартирана-Ломеллина коммуналары белән чиктәш.
# ZNF782

ZNF782 (ингл. Zinc finger protein 782) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Валбжих

Валбжих (пол. Wałbrzych, алман. Waldenburg) — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгында урнашкан шәһәр.
Халык саны — 120197 кеше (2011).

# Валбжих
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Валбжих Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

# Валбжих
## Тарих

Шәһәр статусын 1400 елдан йөртә.
# Кадерна

Кадерна (эст. Kaderna) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
# Кобета

Кобета (исп. Cobeta) — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Кобета
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 43,59 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1116 метр биеклектә урнашкан.
# Дизветро (Модена)

Дизветро — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Кавеццо өязендә урнашкан торак пункт.

# Дизветро (Модена)
## Географиясе

Дизветро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Дизветро (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Джаганнатх Гыйбадәтханәсе, Райагада

Джаганнатх Гыйбадәтханәсе, Райагада, (шулай ук Шрадһа Шрикһетра буларак мәгълүм) Райагада шәһәрчегенең көньяк ягында урнашкан.
Гыйбадәтханә башта 50 елдан артык элек төзелгән булган.

# Джаганнатх Гыйбадәтханәсе, Райагада
## Тарихы

Ходай Джаганнатх, Балабһадра һәм Субһадра Илаһлары гыйбадәтханәдә төп Илаһлар булып тора. Яңа күренеше белән гыйбадәтханәнең хәзерге корылмасы 2007 елда төзелгән булган. Пуриның Гаджапати Раджасы яңа гыйбадәтханәнең инаугураль функциясен 2007 елның 20 июнендә хөрмәтләгән. Ратх ятра Илаһларның төп фестивале булып тора.
Гыйбадәтханә Сабара Шрикхетра Корапуттан 110 км да урнашкан.
# Томпсонвилл (Пенсильвания)

Томпсонвилл — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Томпсонвилл (Пенсильвания)
## Географиясе

Томпсонвилл халык санын алу урыны мәйданы — 5,423772 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Иджипт (Етова округы, Алабама)

Иджипт — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Иджипт (Етова округы, Алабама)
## Географиясе

Иджипт халык санын алу урыны мәйданы — 23,341363 км², 23,341371 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 945 Фут биеклектә урнашкан.
# (19097) 1981 EY2

(19097) 1981 EY2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19097) 1981 EY2
## Тарихы

1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EY2» саналган.
# Валезе-Дуе Понти (Верона)

Валезе-Дуе Понти — Италиянең Венеция төбәге Оппеано өязендә урнашкан торак пункт.

# Валезе-Дуе Понти (Верона)
## Географиясе

Валезе-Дуе Понти Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Валезе-Дуе Понти (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Иль-Молен

Иль-Молен (фр. Île-Molène) — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
# (3777) Макколи

(3777) Макколи (лат. McCauley) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3777) Макколи
## Тарихы

1981 елның 5 маенда Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 JD2» саналган.
# 578 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 578 — Милади тәкъвим буенча VI гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 578 — безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
* 578 — сан.
# NGC 2390

NGC 2390 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2390
## Тарихы

Әлеге галактика 1866 елда Ирляндия астрономы тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 182.88 см (72 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Граждански (Чиләбе өлкәсе)

Гражданский (рус. Гражданский) — Чиләбе өлкәсенең Карталы районы составына керүче авыл.

# Граждански (Чиләбе өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Граждански (Чиләбе өлкәсе)
## Сәгать поясы

Граждански (Чиләбе өлкәсе) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Граждански (Чиләбе өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (38%), украиннар (8%), казахлар (54%).
# Бобовец

Бобовец — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. Балчик җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Бобовец
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 235 метр биеклектә урнашкан.
# MGAT1

MGAT1 (ингл. Alpha-1,3-mannosyl-glycoprotein 2-beta-N-acetylglucosaminyltransferase һәм Alpha-1,3-mannosyl-glycoprotein 2-beta-N-acetylglucosaminyltransferase) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Вяликия Гаяны

Вяликия Гаяны (белар. Вялікія Гаяны) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Лагойский районында урнашкан авыл.

# Вяликия Гаяны
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Чавакан (Ирапуато)

Чавакан — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ирапуато муниципалитеты составына керә.

# Чавакан (Ирапуато)
## Географиясе

Чавакан Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Чавакан (Ирапуато)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Чавакан (Ирапуато)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Груда (Реҗо ди Калабрия)

Груда — Италиянең Калабрия төбәге Палицци өязендә урнашкан торак пункт.

# Груда (Реҗо ди Калабрия)
## Географиясе

Груда Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Груда (Реҗо ди Калабрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Превенторио (Пяченца)

Превенторио — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Беттола өязендә урнашкан торак пункт.

# Превенторио (Пяченца)
## Географиясе

Превенторио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Превенторио (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Белае (Лагойский районы)

Белае (белар. Белае) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Лагойский районында урнашкан авыл.

# Белае (Лагойский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Кавпень

Кавпень (белар. Каўпень) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Лоевский районында урнашкан авыл.

# Кавпень
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Арчешть

Арчешть — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. Плешою (коммуна) коммунасына карый.

# Арчешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 129 метр биеклектә урнашкан.
# Лимиди (Модена)

Лимиди — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Сольера өязендә урнашкан торак пункт.

# Лимиди (Модена)
## Географиясе

Лимиди Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Лимиди (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (8754) Leucorodia

(8754) Leucorodia (лат. Leucorodia) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8754) Leucorodia
## Тарихы

1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4521 P-L» саналган.
# Казе Белини (Тревизо)

Казе Белини — Италиянең Венеция төбәге Спрезиано өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Белини (Тревизо)
## Географиясе

Казе Белини Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Белини (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тогочевце

Тогочевце (серб. Тогочевце) — Сербиянең Ябланич округы Лебане җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Тогочевце
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 346 метр биеклектә урнашкан.

# Тогочевце
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Борзовка

Борзовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ржавка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 5,6 км.

# Борзовка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010400312110000034103
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003410
* Бассейн коды — 08.01.04.003
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Исалы (Шухут)

Исалы (төр. İsalı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Шухут илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# NGC 3604

NGC 3604 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3604
## Тарихы

Әлеге галактика 1786 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Туралы

Туралы (Кондейка, Кыци) — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулым елгасының уң ярыннан км ераклыкта Чулым урнашкан. Елга озынлыгы 53 км.

# Туралы
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010400212115200017975
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115201797
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Веракрус

Веракрус (исп. Veracruz), рәсми исеме Эройка-Веракрус (исп. Heroica Veracruz) — Мексиканың Веракрус штатында урнашкан шәһәр.

# Веракрус
## Географиясе

Шәһәр Мексика култыгы яр буенда, Тамаулипас түбәнлегендә урнашкан.

# Веракрус
## Тарих

1519 елда Эрнан Кортес тарафыннан Ви­лья-Ри­ка-де-ла-Ве­ра-Крус (Villa Rica de la Vera Cruz) исеме астында нигезләнгән. 1599 елда хәзерге урынга күчерелгән. Шәһәр 1838 һәм 1861 елларда франсузлар, 1847 һәм 1914 елларда америкалар тарафыннан кыска гына вакытка басып алына.

# Веракрус
## Икътисад

Икътисад нигезе – хезмәт күрсәтү сферасы.

# Веракрус
## Икътисад
### Транспорт

Тимер һәм автомобил (Тампико – Веракрус – Минатитлан – Кампече – Мерида; Веракрус – Халапа – Пвебла – Мехико, Веракрус – Кордова – Орисаба – Пвебла – Мехико) юллары төене. Мөһим диңгез порты. Эриберто Хара исемендәге халыкара һава лиманы (1969 елдан гамәлдә).

# Веракрус
## Мәдәният
### Архитектурасы

Сан-Хван-де-Улва кирмәне (1528-1565 еллар), рәтүш бинасы (1627), инквизиция йорты (18 йөз азагы), Ла-Асунсьон (Күккә ашу, 1721-1734), Ла-Пастора (1783) чиркәүләре, һ.б.
* Күккә ашу чиркәве
* Сан-Хван-де-Улва кирмәне
* Тамгаханә бинасы
* Диңгез порты

# Веракрус
## Мәдәният
### Мәгариф

Югары уку йортлары: технология институты (1957); Веракрус университеты (Халапа) кампусы; дәүләтнеке булмаган Христофор Колумб ис. университет (1969). Хәрби-диңгез мәктәбе (1897); сәүдә флоты академиясе.

# Веракрус
## Кардәш шәһәрләр

* Валенсия, Испания
* Кадис, Испания
* Кальяо, Перу
* Кесальтенанго, Гватемала (2012)
* Ларедо, Америка Кушма Штатлары
* Майами-Дейд (округ, Флорида), Америка Кушма Штатлары
* Мобил, Америка Кушма Штатлары
* Овьедо, Испания
* Сан-Франсиско-де-Кампече, Мексика
* Сан-Хосе, Америка Кушма Штатлары
* Сантус, Бразилия
* Тампа, Америка Кушма Штатлары
* Халапа, Мексика
# Мацежиш

Мацежиш — Польшаның Мазовия воеводалыгы Ожарув-Мазовецкий гминасында урнашкан авыл.

# Мацежиш
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Идиома

Идиома (гр. idioma) — сүзлек берәмлеге сыйфатында теркәлә торган, кимендә ике сүзле һәм үзенчәлекле мәгънәле тотрыклы сүзтезмә.
Г. Ахунҗанов, татар тел белемендә идиомаларны тикшереп, алар составына фразеологик берәмлекләрне, мәкаль, әйтем, афоризмнарны, канатлы сүзләрне дә кертеп, «фразеология» термины урынына «идиоматика» терминын тәкъдим итә.
Аларның 12 төрен аера:
* әйтем (эт-баш, сыер-аяк)
* афористик идиома буларак мәкаль (үзе юкның күзе юк)
* әйтем һәм мәкаль арасында йөри торган арадаш төрләр (болганчык суда балык тотмыйлар)
* «фигыль+фигыль» калыбындагы идиомалар (үлә яздым)
* аналитик идиома (ак өй, җан ачуы)
* «мөстәкыйль+ярдәмлек сүз» калыбындагы идиома (күңел өчен)
* ярдәмлек сүзләрдән генә төзелгән идиомалар (әмма ләкин, иллә мәгәр)
* лексик-грамматик идиома (ат чабышы)
* кинетик идиома (аяк чалу, койрык болгау)
* термин идиома (сару кайнау, көн тәртибе)
* канатлы әйтелмә (чебеннән фил ясау)
* образсыз идиома (искә төшү, аңга килү)
# (19922) 1978 VV4

(19922) 1978 VV4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19922) 1978 VV4
## Тарихы

1978 елның 7 ноябрендә Элеанора Хелин, Шелте Бас тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 VV4» саналган.
# (8343) Тугендгат

(8343) Тугендгат (лат. Tugendhat) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8343) Тугендгат
## Тарихы

1986 елның 4 октябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 TG3» саналган.
# Трой (Көньяк Каролина)

Трой — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Трой (Көньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Трой (Көньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,070109 км², 2,069 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 156 ± 1 метр биеклектә урнашкан.