yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Диалектика

Диалектика ул — һәрьяклы бәйләнеш һәм үсеш турындагы тәгълимат.
«Диалектика» сүзен фәнни кулланышка кертүче дип Сократны атыйлар. Платон, Сократның шәкерте буларак, үзенең кайбер хезмәтләрен әнә шул Сократ стилендәрәк, бәхәс шәкелендә язып калдырган. Платон диалектиканы әйберләрнең барлык сыйфатларын туплаган идеяләрне танып белү турындагы гыйлем дип санаган. Аристотель исә «Платон идеяләрен» әйберләрнең формаларына «әверелдерә», диалектика төшенчәсен, башлыча, галәмгә бәйләп куллана. Диалектиканың аерым принциплары Дж. Бруно (капма-каршылыкларның бердәмлеге), Декарт (галәми сузулыкның төрлелеге), Спиноза (зарурлык белән иреклелек мөнәсәбәте) хезмәтләрендә чагылган. Алман классик философиясендә диалектика универсаль теория һәм танып белү методы турындагы гыйлем дәрәҗәсенә күтәрелә. Бу күренеш бигрәк тә Һегель хезмәтләрендә урын таба. Ләкин аның диалектикасы объектив реальлектә түгел, бәлки аның идеаль чагылышында гәүдәләнә. Ф. Энгельс үзенең «Анти-Дюринг» хезмәтендә (1877), Һегельнең идеалистик концепциясен тәнкыйть итеп, диалектиканы һәрьяклы бәйләнеш һәм алгарыш турындагы тәгълимат дип бәяли, аның төп кануннарын характерлый.
Ф. Энгельс, беренче буларак, диалектиканы ике баскычта торган күренеш икәнлеген күрсәтә: материаль дөньяның үзендә булган бәйләнешләр — объектив диалектика; шушы бәйләнешләрнең кеше башында чагылышы — субъектив диалектика. Шуларны өйрәнә торган фән дә ике бүлеккә аерыла: объектив диалектика бүлеге һәм субъектив диалектика бүлеге.

# Диалектика
## Чыганак

* Гыйззәтов К.Т., Философия: 2 китап. 1 нче китап: Кыскача философия тарихы. Философиянең нигез проблемалары: Югары уку йорты өчен дәреслек. бит348 2016 елның 5 март көнендә архивланган.
# Глувчице (Ополе воеводалыгы)

Глувчице — Польшаның Ополе воеводалыгы Добродзень гминасында урнашкан авыл.

# Глувчице (Ополе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Навасёлки (Уздзенский районы)

Навасёлки (белар. Навасёлкі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Узденский районында урнашкан авыл.

# Навасёлки (Уздзенский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Кастеллина-Мариттима

Кастеллина-Мариттима — Италиянең Тоскана төбәгендә урнашкан коммуна. Пиза провинциясе составына керә.

# Кастеллина-Мариттима
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 375 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Чечина, Кьянни, Розиньяно-Мариттимо, Санта-Луче һәм Рипарбелла коммуналары белән чиктәш.
# Франсийон-сюр-Рубйон

Франсийон-сюр-Рубйон (фр. Francillon-sur-Roubion һәм фр. Francillon) — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
# Згорний Лехен-на-Похорю

Згорний Лехен-на-Похорю — Словениянең Рибниця-на-Похорю (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Згорний Лехен-на-Похорю
## Географиясе

Мәйданы — 6,94 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 611,5 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 5915

NGC 5915 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5915
## Тарихы

Әлеге галактика 1836 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Канаш (мәгънәләр)

«Канаш» сүзе чуашчадан «киңәш» дигәнне аңлата һәм бу терминның берничә аңлатмасы бар:
* Канаш — Чуашстанның Канаш районына керүче шәһәр.
* Канаш — Татарстанның Югары Ослан районындагы авыл.
* Канаш — Татарстанның Зәй районындагы авыл.
* Канаш — Башкортстанның Бәләбәй районындагы авыл.
* Канаш — Чуашстанның Муркаш районындагы авыл.
* Канаш — Чуашстанның Шомырша районындагы авыл.
# Түбән Түре

Түбән Түре (рус. Нижняя Тура) — Россия Федерациясенең Свердловск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 20 800 кеше (2015).

# Түбән Түре
## Сәгать поясы

Түбән Түре Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Түбән Түре
## Тарих

Шәһәр тибындагы бистә статусын 1929 елдан, шәһәр статусын 1949 елдан башлап йөртә.

# Түбән Түре
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (93,0%), татарлар (1,8%), украиннар (1,1%).
# Футбол буенча Татарстан чемпионаты

Футбол буенча Татарстан чемпионаты — ел саен Россиянең футбол буенча дүртенче дивизионы кысаларында Татарстан Республикасы һәвәскәр командалары арасында үткәрелә торган футбол турниры.
1970 елда «Татарстан АССР чемпионаты» исеме астында нигез салына, ССРБ таркалганнан соң, 1993 елда «Татарстан Республикасы чемпионаты» дип атала. Татарстан Республикасы футбол федерациясе эгидасы астында үткәрелә, ул, үз чиратында, Россия футбол берлегенә буйсына.

# Футбол буенча Татарстан чемпионаты
## Үткәрү структурасы

Республика чемпионаты лига системасыннан тора: Югары лига (иерархиядә иң югары), Беренче лига һәм Икенче лига. Югары лига җиңүчесе өченче дивизионның «Идел буе» Төбәкара футбол берлегендә уйнарга хокуклы.
Ел саен республика чемпионы Татарстан Кубогы иясе белән Суперкубок өчен матч уйный. Кышын «Татарстан Республикасының Кышкы чемпионаты» үткәрелә. Шулай ук февраль аенда Профессиональ футбол лигасы командалары арасында «Татарстан Республикасы Футбол федерациясе кубогы» үткәрелә.

# Футбол буенча Татарстан чемпионаты
## Республика чемпионнары

| Ел | Җиңүче | Көмеш призёр | Бакыр призёр |
| 1993 | (билгесез) | (билгесез) | (билгесез) |
| 1994 | (билгесез) | (билгесез) | (билгесез) |
| 1995 | (билгесез) | (билгесез) | (билгесез) |
| 1996 | «Факел» Яр Чаллы | «Старт» Зәй | «Энергетик» Бөгелмә |
| 1997 | «Волга» Васильево | «Нефтяник» Баулы | «Мензеля» Минзәлә |
| 1998 | (билгесез) | (билгесез) | (билгесез) |
| 1999 | «Нефтехимик» Түбән Кама | «Стрела» Казан | «Аверс» Чистай |
| 2000 | (билгесез) | (билгесез) | (билгесез) |
| 2001 | КАМАЗ-Д Яр Чаллы | «Арсенал» Түбән Кама | «Нефтяник» Бөгелмә |
| 2002 | КАМАЗ-Д Яр Чаллы | «Позис» Яшел Үзән | «Нефтяник» Бөгелмә |
| 2003 | «Искра» Казан | «Нефтяник» Бөгелмә | «Ново-Заречье» Казан |
| 2004 | Чистай ФК | «Нефтяник» Бөгелмә | «Позис»-2 Яшел Үзән |
| 2005 | «Авангард» Яшел Үзән | ННПЗ Түбән Кама | «Нефтяник» Бөгелмә |
| 2006 | «Бугульма-Рунако» | «Авангард» Яшел Үзән | «Шинник» Түбән Кама |
| 2007 | «Шинник» Түбән Кама | «Авангард» Яшел Үзән | «Нефтяник» Бөгелмә |
| 2008 | «Авангард» Яшел Үзән | «Шинник» Түбән Кама | «Нефтяник» Бөгелмә |
| 2009 | «Шинник» Түбән Кама | «Нефтеград» Әлмәт | «Нефтяник» Бөгелмә |
| 2010 | «Шинник» Түбән Кама | «ТароЛайт» Казан | «Рубин»-2 Казан |
| 2011 | «Шинник» Түбән Кама | «Спутник» БЯСМ Әгерҗе | «ТароЛайт» Казан |
| 2012 | «Шинник» Түбән Кама | Яшел Үзән ФК | «Бугульма-Рунако» |
| 2013 | «Бугульма-Рунако» | Яшел Үзән ФК | «Шинник» Түбән Кама |
| 2014 | «Бугульма-Рунако» | «Мотор» Казан | «Рубин»-М Казан |
| 2015 | «Шинник» Түбән Кама | «Бугульма-Рунако» | (билгесез) |
| 2016 | Яшел Үзән ФК | «Шинник» Түбән Кама | «Бугульма-Рунако» |
| 2017 | «Бугульма-Рунако» | «Шинник» Түбән Кама | Мотор Академия |
| 2018 | «Бугульма-Рунако» | «Шинник» Түбән Кама | «Энергетик» Бөгелмә |
| 2019 | «Бугульма-Рунако» | «Делин» Ижау | «Энергетик» Бөгелмә |
| 2020 | «Авангард» Яшел Үзән | «Нефтехимик-Д» Түбән Кама | «Смена» Казан |
| 2021 | «Нэфис» Казан | «Нефтяник» Бөгелмә | «Шинник» Түбән Кама |
# Тастүбе (Җамбыл өлкәсе)

Тастүбе (каз. Тастөбе) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Тастүбе (Җамбыл өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Майдан (гмина Сточек)

Майдан — Польшаның Мазовия воеводалыгы Сточек гминасында урнашкан авыл.

# Майдан (гмина Сточек)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Санта Фе (Хесус Мария)

Санта Фе — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Хесус-Мария муниципалитеты составына керә.

# Санта Фе (Хесус Мария)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Санта Фе (Хесус Мария)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Хохшайд

Хохшайд — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Хохшайд
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,4 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 510 метр биеклектә урнашкан.
# Каза Файни (Гросето)

Каза Файни — Италиянең Тоскана төбәге Сорано өязендә урнашкан торак пункт.

# Каза Файни (Гросето)
## Географиясе

Каза Файни Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Каза Файни (Гросето)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гиденнайт (Төньяк Каролина)

Гиденнайт — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гиденнайт (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Гиденнайт халык санын алу урыны мәйданы — 4,14491 км², 4,130237 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 350 метр биеклектә урнашкан.
# Тукуман (правинсә)

Тукуман (исп. Tucumán) — Аргентина провинцияләренең берсе.
Башкаласы — Сан-Мигел-де-Тукуман шәһәре.

# Тукуман (правинсә)
## Тарих

1825 елда барлыкка килгән.

# Тукуман (правинсә)
## Административ бүленеш

17 департамент (2020).
# Суплаку-де-Тинка

Суплаку-де-Тинка — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. Кепилна (коммуна) коммунасына карый.

# Суплаку-де-Тинка
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Сан-Раймунду-Нонату

Сан-Раймунду-Нонату — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.

# Сан-Раймунду-Нонату
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 2427,894 км².
# Эль Сипрес, Тьерас Колорадас (Гуанахуато )

һәм
Эль Сипрес, Тьерас Колорадас — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Гуанахуато муниципалитеты составына керә.

# Эль Сипрес, Тьерас Колорадас (Гуанахуато )
## Географиясе

Эль Сипрес, Тьерас Колорадас Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Сипрес, Тьерас Колорадас (Гуанахуато )
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Сипрес, Тьерас Колорадас (Гуанахуато )
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Тидоре

Тидоре (индон. Tidore) — Индонезиянең Төньяк Малуку правинсәсендә урнашкан шәһәр.

# Тидоре
## Географиясе

Тидоре Риау утраулары территориясендә урнашкан.
# Лойтенберг

Лойтенберг (алман. Leutenberg) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Лойтенберг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 57,52 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 300 метр биеклектә урнашкан.
# Фонте-дю-Разес

Фонте-дю-Разес (фр. Fonters-du-Razès) — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
# Оркс

Оркс (фр. Orx) — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
# Чарнаручча (Талачынский районы)

Чарнаручча (белар. Чарнаручча) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.

# Чарнаручча (Талачынский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Лекын-Тальбей

Лекын-Тальбей — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Хуута елгасының уң ярыннан 49 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Лекын-Тальбей
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15010000112115300036279
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115303627
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Бжежно

һәм
Бжежно — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Бжежно гминаcында урнашкан авыл.

# Бжежно
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Хадзявичы

Хадзявичы (белар. Хадзявічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Слонимский районында урнашкан авыл.

# Хадзявичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Новаково (Варна өлкәсе)

Новаково — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. Аксаково җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Новаково (Варна өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 344 метр биеклектә урнашкан.
# Арденган

Арденган (фр. Hardinghen) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Монсюрван

Монсюрван (фр. Montsurvent) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# Виттенайм

Виттенайм (фр. Wittenheim) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Виттенайм кантонына карый.

# Виттенайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 19,01 км².
# Малки (гмина Сусець)

Малки — Польшаның Люблин воеводалыгы Сусец гминаcында урнашкан авыл.

# Малки (гмина Сусець)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Желишево

Желишево — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Реч гминаcында урнашкан авыл.

# Желишево
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# IC 3636

IC 3636 — чикләрендә урнашкан оптик икеле йолдыз .

# IC 3636
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3636 буларак та сурәтләнә.
# Узунпынар (Шухут)

Узунпынар (төр. Uzunpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Шухут илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ярабайкасы

Ярабайкасы (чуаш. Ярапайкасси, рус. Ярабайкасы ) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429543. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232888001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300017800.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Ярабайкасы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 307 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%), .
# Казчина Элиза (Варезе)

Казчина Элиза — Италиянең Ломбардия төбәге Самарате өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Элиза (Варезе)
## Географиясе

Казчина Элиза Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казчина Элиза (Варезе)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Арка-Ноутой-Яха

Арка-Ноутой-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Пур-Пе елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.

# Арка-Ноутой-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300056971
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305697
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Лысково (Чиләбе өлкәсе)

Лысково (рус. Лысково) — Чиләбе өлкәсенең Октябрьское районы составына керүче авыл.

# Лысково (Чиләбе өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Лысково (Чиләбе өлкәсе)
## Сәгать поясы

Лысково (Чиләбе өлкәсе) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Лысково (Чиләбе өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%).
# Сычэва (Сенненский районы)

Сычэва (белар. Сычэва) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.

# Сычэва (Сенненский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Павловски

Павловский (рус. Павловский) — Чиләбе өлкәсенең Бреды районы составына керүче авыл.

# Павловски
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Павловски
## Сәгать поясы

Павловски Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Павловски
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (66%), татарлар (7%), украиннар (5%), казахлар (18%).

# Павловски
## Авылның танылган кешеләре

* Әмир Чаныш (1909-1996) - татар язучысы, әдәбият галиме, Уфада БДУ укытучысы (1957-1977).
# Дейтон (Вашингтон)

Дейтон — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.

# Дейтон (Вашингтон)
## Тарихы

Дейтон шәһәре елда нигезләнгән.

# Дейтон (Вашингтон)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 3,776898 км², 1,44 квадрат миль, 3,693471 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 506 метр һәм 1660 Фут биеклектә урнашкан.
# Булонь-сюр-Жес (кантон)

Булонь-сюр-Жес — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Виишоара (Вилча)

Виишоара — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Фринчешть (коммуна) коммунасына карый.

# Виишоара (Вилча)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# TMX4

TMX4 (ингл. Thioredoxin related transmembrane protein 4) — кешенең 20-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Думлупынар (Оникишубат)

Думлупынар (төр. Dumlupınar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Оникишубат илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Середне Мале

Середне Мале — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Чарна гминасында урнашкан авыл.

# Середне Мале
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Акчабей (Деврек)

Акчабей (төр. Akçabey) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Деврек илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Цона Мелеа (Кунео)

Цона Мелеа — Италиянең Пьемонт төбәге Санта-Виттория-д'Альба өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Мелеа (Кунео)
## Географиясе

Цона Мелеа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Цона Мелеа (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шамплен (Ньевр)

Шамплен (фр. Champlin) — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
# Вилла-Сант'Антонио

Вилла-Сант'Антонио — Италиянең Сардиния төбәгендә урнашкан коммуна. Ористано провинциясе составына керә.

# Вилла-Сант'Антонио
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 249 метр биеклектә урнашкан. Альбаджара, Азуни, Могорелла, Руйнас, Ассоло һәм Сенис коммуналары белән чиктәш.
# Гатин

Гатин — татар фамилиясе. Гарәп теленнән кергән Гата («бүләк итү») исеменнән ясалган.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
* Рүзил Гатин (1987), җырчы, шоумен.
* Марат Гатин:
** Марат Гатин (1976):
*** Марат Илшат улы Гатин (25.09.1976), Россотрудничество хезмәткәре.
*** Марат Салават улы Гатин (3.07.1976), тарихчы, КФУ доценты.
* Мәхмүт Гатин (1946), төзелеш оешмасы башлыгы (Түбән Кама).
* Фоат Гатин (1966), боксчы, ССРБ спорт остасы.
* Фоат Гатин (1956), медицина фәннәре докторы, КДМА профессоры.
# Пистоя

Пистоя — Италиянең Тоскана төбәгендә урнашкан коммуна. Пистойя провинциясе составына керә.

# Пистоя
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 65 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Кантагалло, Alto Reno Terme, Марлиана, Монтале, Куаррата, Самбука-Пистойезе, Серравалле-Пистойезе, Альяна, Лиццано-ин-Бельведере һәм San Marcello Piteglio коммуналары белән чиктәш.
# Вижон

Вижон (фр. фр. Vijon) — Франциянең Эндр департаментында урнашкан коммуна.
# Роказека Стационе (Фрозиноне)

Роказека Стационе — Италиянең Лацио төбәге Рокказекка өязендә урнашкан торак пункт.

# Роказека Стационе (Фрозиноне)
## Географиясе

Роказека Стационе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Роказека Стационе (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Әлдәбәран

Әлдәбәра́н (гарәп. الدبران‎ әд-дәбәран — «иярүче»; Сәвер α, Сәвер альфасы, α Tau) — Сәвер йолдызлыгының иң якты йолдызы һәм күк йөзенең иң якты йолдызларыннан берсе. Аның күренмә йолдызча зурлыгы 0,75–0,95ᵐ тәшкил итә һәм ул якынча 65 яктылык елы ераклыкта урнашкан.

# Әлдәбәран
## Хасиятләр

Әлдәбәран — K5 III спектр сыйныфылы кызгылт-сары зур йолдыз. Ул билгесез периодлы үзгәрмә йолдыз (колач 0,2ᵐ тәшкил итә). Аның эчендә гелий януы бара. Йөзләрчә а.б. ераклыкта урнашкан тонык M2 спектр сыйныфылы кызыл кәрлә аның иптәш-йолдыз булып тора.

# Әлдәбәран
## Күренүчәнлек

Әгәр Орион Билбавының өч йолдызыны уйлап сулдан уңга (төньяк ярымшарда) яки уңдан сулга (көньяк ярымшарда) тоташтырып куйсак, бу күзаллау сызыгында беренче якты йолдыз Әлдәбәран булачак.

# Әлдәбәран
## Моны да кара

* Иң якты йолдызлар исемлеге