# 12 октябрь

12 октябрь — Милади тәкъвимендә унынчы айның уникенче көне. Ел ахырына 80 көн кала.
* Тарих порталы
* Вакыт порталы
* Бәйрәмнәр порталы
Дөнья тарихында бу көн:

# 12 октябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Халыкара

* БМО — Испан теле көне (исп. Día de la Lengua Española en las Naciones Unidas).

# 12 октябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Милли

* Колумб тарафыннан Американың беренче территорияләр ачылуы көне, Испания һәм бар Американың бар дәүләтләрендә төрле исемнәр астында билгеләнә:
** Аргентина — Мәдәни күптөрлелеккә хөрмәт көне (исп. Día del Respeto a la Diversidad Cultural).
** АКШ — Колумб көне (ингл. Columbus Day).
** Багам утраулары — Ачылыш көне (ингл. Discovery Day).
** Белиз — Америкалар көне (ингл. Day of the Americas).
** Венесуэла, Никарагуа — Җирле халыклар мәдәнияте көне (исп. Día de la resistencia indígena).
** Испания — Милли бәйрәме көне (исп. Fiesta nacional de España).
** Колумбия, Чили — Ике дөньяның танышуы көне (исп. Descubrimiento de Dos Mundos).
** Коста-Рика — Мәдәниятләр очрашуы көне (исп. Día del Encuentro de Culturas, ингл. Cultures National Day).
** Мексика, Уругвай, Боливия — Америка ачылышы көне (исп. Descubrimiento de América яки исп. Día de la Raza).
** Сальвадор — Испан теллелек көне (исп. Día de la Hispanidad).
* Бразилия — Балалар көне (порт. Dia da Criança).
* Сахра Гарәп Демократик Җөмһүрияте — Милли бердәмлек көне (гарәп. Day of National Unity‎, ингл. Day of National Unity).
* Экваториаль Гвинея — бәйсезлек көне (исп. Día de la Independencia, ингл. Independence Day).

# 12 октябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* АКШ — Ирекле фикер көне (ингл. Freethought Day).
* Польша — Санак иминлеге көне (пол. Dzień Bezpiecznego Komputera).
* Россия — Авыл хуҗалыгы һәм аның продуктларын сәнәгый эшкәртү тармагы хезмәткәрләре көне (рус. День работника сельского хозяйства и перерабатывающей промышленности), октябрь аеның икенче якшәмбесе билгеләнә.

# 12 октябрь
## Вакыйгалар

* 1552 — Явыз Иван гәскәрләре озак камаудан соң Казан ханлыгы башкаласын Казанны яулап алалар.
* 1884 — Испанлылар тарафыннан Җир шарының иң төньякта урнашкан шәһәр нигезләнде – Ушуайя.
* 1999 — Җир шарының халык саны 6 миллиардны уза.

# 12 октябрь
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:12 октябрь көнне туганнар
* 1705 — Эммануэль Эре,
* 1820 — Михаил Ляпунов,
* 1864 — Николай Фирсов,
* 1865 — Артур Һарден,
* 1871 — Федор Эрнст,
* 1889 — Альма Карлин,
* 1896 — Эуҗенио Монтале,
* 1898 — Имай Насыйри, язучы һәм журналист.
* 1907 — Гуннар Ярринг, швед Төрки телләр белгече, Швеция дәүләт эшлеклесе.
* 1910 — Мотыйк Әхмәдуллин, Советлар Берлеге Каһарманы, сапёр.
* 1912 — Рәшит Саттаров,
* 1913 — Сергей Соколов,
* 1916 — Николай Козлов,
* 1921 — Равил Иманголов,
* 1923 — Александр Орлов,
* 1924 — Әлфия Ибраһимова,
* 1924 — Борис Аполлонов,
* 1928 — Түркән Акйол,
* 1930 — Алексей Блинов,
* 1930 — Габделхак Саматов, күренекле Ислам эшлеклесе.
* 1937 — Александр Суздальцев,
* 1940 — Галина Стаханова, киноактриса.
* 1941 — Гарифҗан Мөхәммәтшин, татар шагыйре.
* 1942 — Рәмилә Ходайголова,
* 1944 — Илдус Илдарханов, татар журналисты.
* 1946 — Евгений Щеголев,
* 1947 — Фидан Гафаров, артист, җырчы.
* 1948 — Тәлгат Таҗетдин, мөфти.
* 1949 — Равия Абдуллина,
* 1951 — Искәндәр Биктаһиров, җырчы.
* 1954 — Владимир Алтухов,
* 1954 — Рәсиха Хәмидуллина,
* 1955 — Владимир Чиркин,
* 1957 — Владимир Дмитриев,
* 1959 — Наил Мәһдиев,
* 1960 — Алексей Кудрин, 2000-2011 елларда РФ финанс министры.
* 1962 — Айрат Янчур улы Зарипов,
* 1968 — Нурия Сәләхова,
* 1968 — Хью Джекман, Австралия киносы һәм телеактеры, продюсер.
* 1977 — Жасмин,
* 1981 — Дъор Фишер,

# 12 октябрь
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:12 октябрь көнне вафатлар
* 322 ел (б. э. к.) — Афиналар ораторы һәм сәясәтчесе Демосфен (Δημοσθένης), үз-үзенә кул сала.
* 1694 — Мацуо Басё, япон шагыйре.
* 1870 — Павел Бычков,
* 1921 — Филандер Чейз Нокс,
* 1924 — Анатоль Франс, француз язучысы, Нобель премиясе лауреаты.
* 1925 — Павел Бычков,
* 1936 — Фелия Литвин,
* 1944 — Дәүләтгәрәй Ногманов, Советлар Берлеге каһарманы, Кызыл Гаскәренең танк взводы командиры.
* 1944 — Зәкәрия Хөсәенов, Бөек Ватан сугышы чоры Кызыл Гаскәре танк командиры, Советлар Берлеге каһарманы.
* 1965 — Пауль Һерман Мүллер,
* 1969 — Соня Хени,
* 1970 — Салих Вәлиев,
* 1971 — Дин Әчесон,
* 1993 — Фәрит Гыйльми, язучы.
* 1998 — Миңсадыйк Гарипов,
* 2000 — Герман Балуев,
* 2019 — Рада Нигъмәтуллина, сынчы.
* 2024 — Фән Вәлиәхмәтов,