yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Төньяк Двина

Төньяк Двина (коми Вынва, рус. Северная Двина) — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга губа Белое море елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 744 км.

# Төньяк Двина
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн бүᴫгеында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100312103000005014
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000501
* Бассейн коды — 03.02.01.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Азнабаев

Азнабаев ― фамилия.
* Әхмәр Азнабаев (1934—2021), педагогика фәннәре кандидаты (1967), профессор (1994).
* Марат Азнабаев (1939), медицина фәннәре докторы (1987), профессор (1989), БР ФА академигы (1995), РСФСР (1986) һәм БАССР(1977) атказанган табибы, РФ (2004) һәм БР (1991) атказанган фән эшлеклесе.
* Румил Азнабаев (1941), Бөтендөнья башкортлар корылтае башкарма комитеты рәисе (2012―2015).

# Азнабаев
## Азнабаева

* Лилия Азнабаева (1963), медицина фәннәре докторы (2003), профессор (2012). БР атказанган табибы (2013).
* Флүрә Азнабаева (1937), педагогика фәннәре кандидаты (1988).
# Андриксфурт

Андриксфурт — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Рид-Инн округы составына керә.

# Андриксфурт
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 440 метр биеклектә урнашкан. Утценайх, Тайскирхен-им-Иннкрайс, Петерскирхен, Тумельтсхам һәм Аурольцмюнстер коммуналары белән чиктәш.
# Гүмүшкол (Улубей)

Гүмүшкол (төр. Gümüşkol) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Улубей илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Заленже (Кече Польша воеводалыгы)

Заленже — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Вольбром гминасында урнашкан авыл.

# Заленже (Кече Польша воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Алиефе (Наллыһан)

Алиефе (төр. Aliefe) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Наллыһан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Казино (Реҗо Эмилия)

Казино — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Кастельново-не'-Монти өязендә урнашкан торак пункт.

# Казино (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Казино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казино (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Олари (коммуна, Арад)

Олари — Румыниянең Арад жудецында урнашкан коммуна.

# Олари (коммуна, Арад)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 49,91 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 111 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Олари һәм Синтя-Мике авыллары урнашкан.
# (4820) Фай

(4820) Фай (лат. Fay) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4820) Фай
## Тарихы

1985 елның 15 сентябрендә Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 RZ» саналган.
# Филете (Казерта)

Филете — Италиянең Кампания төбәге Джоя-Саннитика өязендә урнашкан торак пункт.

# Филете (Казерта)
## Географиясе

Филете Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Филете (Казерта)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (20609) 1999 RO225

(20609) 1999 RO225 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20609) 1999 RO225
## Тарихы

1999 елның 3 сентябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RO225» саналган.
# UTP18

UTP18 (ингл. UTP18 small subunit processome component һәм U3 small nucleolar RNA-associated protein 18 homolog) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ольшиць-Фольварк

Ольшиць-Фольварк — Польшаның Мазовия воеводалыгы Доманице гминасында урнашкан авыл.

# Ольшиць-Фольварк
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дон Бенито Лазо (Текпан де Галеана)

Дон Бенито Лазо — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Текпан-де-Галеана муниципалитеты составына керә.

# Дон Бенито Лазо (Текпан де Галеана)
## Географиясе

Дон Бенито Лазо Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Дон Бенито Лазо (Текпан де Галеана)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Дон Бенито Лазо (Текпан де Галеана)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Казчинаре (Фермо)

Казчинаре — Италиянең Марке төбәге Сант'Эльпидио-а-Маре өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчинаре (Фермо)
## Географиясе

Казчинаре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казчинаре (Фермо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Инҗесу Ялы (Атакум)

Инҗесу Ялы (төр. İncesu Yalı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Атакум илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# 752 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 752 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
VI гасыр — VII гасыр — VIII гасыр — IX гасыр — X гасыр :
Хронологик таблица :
752 (җиде йөз илле икенче) ел — кәбисә ел, юлиан тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 752 елы, I меңьеллыкның 752 елы, VIII гасырның 52 елы, VIII гасырның 6 унъеллыгының 2 елы, 750 елларның 3 елы. 752 елдан бирле 1272 ел үтте.

# 752 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:752 елда туганнар

# 752 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:752 елда вафатлар
# (6989) Хосиносато

(6989) Хосиносато (лат. Hoshinosato) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6989) Хосиносато
## Тарихы

1994 елның 6 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 XH1» саналган.
# Борело Басо (Палермо)

Борело Басо — Италиянең Сицилия төбәге Сан-Мауро-Кастельверде өязендә урнашкан торак пункт.

# Борело Басо (Палермо)
## Географиясе

Борело Басо Сицилия утравында, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Борело Басо (Палермо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Енимаһалле (Чаталпынар)

Енимаһалле (төр. Yenimahalle) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Чаталпынар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Вейверли (Флорида)

Вейверли — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Вейверли (Флорида)
## Географиясе

Вейверли халык санын алу урыны мәйданы — 4,103578 км², 4,10358 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 128 Фут биеклектә урнашкан.
# Уйгыр теле

Уйгыр теле (кирил. Уйғурчә яки Уйғур тили; ئۇيغۇر تىلى яки ئۇيغۇرچە; кыт. 维吾尔语/維吾爾語, пиньинь Wéiwú'ěryǔ) — уйгырларның теле. Төрки телләр гаиләсенә керә. Сөйләшүчеләр саны якынча 9 млн. кеше. Кытайда (Шеңҗан-Уйгыр автономияле районында), Казакъстанда, Кыргызстанда, Үзбәкстанда һәм уйгыр халкы яшәгән башка урыннарда сөйләшелә. Үзбәк теле белән берлектә төрки телләрнең уйгыр төркеменә керә.

# = Шулай ук карагыз

* Уйгыр әдәбияты
* Тел порталы
* Тел белеме порталы
# Мютсенуз

Мютсенуз (фр. Mutzenhouse) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Мютсенуз
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2,21 км².
# Бозко Тозка (Пяченца)

Бозко Тозка — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Кастэль-Сан-Джованни өязендә урнашкан торак пункт.

# Бозко Тозка (Пяченца)
## Географиясе

Бозко Тозка Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Бозко Тозка (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Бозко Тозка (Пяченца)
## Халкы

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2001 | 104 | |
# Доньи Рачник

Доньи Рачник (серб. Доњи Рачник) — Сербиянең Поморав округы Ягодина җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Доньи Рачник
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 202 метр биеклектә урнашкан.

# Доньи Рачник
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Месалоча

Месалоча (исп. Mezalocha) — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Месалоча
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 60,637735 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 484 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Нулга

Нулга (эст. Nulga) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
# (17162) 1999 LX13

(17162) 1999 LX13 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17162) 1999 LX13
## Тарихы

1999 елның 9 июнендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 LX13» саналган.
# Дмитрий Яблоков

Дмитрий Яблоков (Дмитрий Дмитрий улы Яблоков, 13 ноябрь 1896(1896-11-13), Уфа, Уфа губернасы, Россия империясе — 18 февраль 1993(1993-02-18) (96 яшь), Томск, Тум өлкәсе, Россия) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1986).
# 792 (сан)

792 (җиде йөз туксан ике) - 791 белән 793 арасындагы натураль сан.

# 792 (сан)
## Математикада

* 792 — өч урынлы җөп сан.
* 792 санның цифрлар суммасы — 18.
* 792 санның цифрлар тапкырчыгышы — 126.
* 792 санның квадраты — 627264.

# 792 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 792 ел
* 792 ел (б. э. к.)
* Юникодта 0318₁₆ — « ̘» символның коды.
# IC 1822

IC 1822 — чикләрендә урнашкан йолдыз .

# IC 1822
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1822 буларак та сурәтләнә.
# Бачко Ново Село

Бачко Ново Село (серб. Бачко Ново Село) — Сербиянең Воеводина автоном крае Бач җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Бачко Ново Село
## Географиясе

Урта Дунай тигезлегенең көньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 89 метр биеклектә урнашкан.

# Бачко Ново Село
## Климаты

Климат уртача, континенталь. Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Июльнең уртача температурасы 22 — 24 °C, гыйнварның -1,2 — 2,6 °C. Явым-төшем күләме елына 550-750 мм.

# Бачко Ново Село
## Демография

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2002 | 1228 | |
# Лексингтон (Миссури)

Лексингтон — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Лексингтон (Миссури)
## Тарихы

Лексингтон шәһәре 1822 елда нигезләнгән.

# Лексингтон (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 14,1328 км², 13,929536 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 259 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Сабали (Краснапольский районы)

Сабали (белар. Сабалі) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Краснапольский районында урнашкан авыл.

# Сабали (Краснапольский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Баҗа

Баҗа — иргә карата хатынының бертуган, шулай ук туганнан туган, апасының яки сеңлесенең ире.
# Юденау-Баумгартен

Юденау-Баумгартен — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Тульн округы составына керә.

# Юденау-Баумгартен
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 187 метр биеклектә урнашкан. Лангенрор, Тульн-ан-дер-Донау, Зигхартскирхен һәм Михельхаузен коммуналары белән чиктәш.
# ARL3

ARL3 (ингл. ADP ribosylation factor like GTPase 3) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Вигоште

Вигоште (серб. Вигоште) — Сербиянең Златибор округы Ариле җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Вигоште
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 353 метр биеклектә урнашкан.

# Вигоште
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Войице

Войице (чех. Vojice) — Чехиянең Кралове Градец крае Подгорни Уезд а Войице районында урнашкан авыл.

# Войице
## Географиясе

Мәйданы — 4,576 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Войице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Войице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Войице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 720 |
| 1880 | 752 |
| 1890 | 744 |
| 1900 | 694 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 681 |
| 1921 | 624 |
| 1930 | 652 |
| 1950 | 405 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 404 |
| 1970 | 350 |
| 1980 | 314 |
| 1991 | 313 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 339 |
| 2011 | 326 |
| 2021 | 344 |
# Пурпар

һәм
Пурпар (Варвара) — Төмән өлкәсенең Яркәү районында урнашкан торак пункт.

# Пурпар
## Сәгать поясы

Пурпар Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Пурпар
## Тарих

Октябрь инкыйлабына кадәр Тубыл губернасының Төмән өязенә караган.

# Пурпар
## Халык

* Н/Д
Милләтләр (2010): татарлар — 98,2%.
# Пётр Голубев

Пётр Голубев (рус. Пётр Александрович Голубев, 10 (22) гыйнвар 1855 яки 1855, Омутнинск, Глазау өязе, Нократ губернасы, Россия империясе — 5 (18) февраль 1915, 1915 яки 5 февраль 1912(1912-02-05), Самар, Россия империясе) — РИ публицисты, статистик, этнограф, педагог, гәҗит мөхәррире һәм җәмәгать эшлеклесе.
# Радикулит

Радикулит — (лат. radicula — тамырча) арка мие нервылары тамырчаларының зарарлануы сәбәпле вакыты белән көчәя торган хроник авыру.

# Радикулит
## Төрләре

Авырткан урынына бәйле бил‑әвернә сөяге, муен‑күкрәк һәм муен радикулитына аерыла.

# Радикулит
## Үсеш сәбәпләре

Остеохондроз, тумыштан килгән үсеш кимчелекләре, умырткалыкның җәрәхәтләре, эчке әгъза авырулары, периферик нерв системасында, сөяк‑бәйләвеч аппаратында шешләр һ.б.

# Радикулит
## Төп билгеләре

Зарарланган тамырчалар тупланган урында авырту, умырткалыкның хәрәкәтләнә алуның чикләнүе, сизү‑тоюның һәм хәрәкәтнең какшавы (ешрак аяк‑кулларның дисталь бүлекләрендә). Диагностика өчен нейротортопедик методикалар, нейровизуализация тикшеренүләре (рентгенография, компьютер һәм магнит‑резонанс томографиясе), электронейромиография һ.б. кулланыла.

# Радикулит
## Дәвалау

Медикаментоз (авыртуны баса торган, спазмолитик, нестероид ялкынсынуга каршы препаратлар, анестетиклар файдаланып блокаданың паравертебраль һәм башка төрләре), физиотерапия, энә‑рефлекс, бальнео - һәм мануаль терапия, дәвалау физкультурасы, ортезлар киеп йөрү. Мөмкин өзлегүләр: табан парезы, оча әгъзаларның функцияләренең бозылуы һ.б.

# Радикулит
## Искәртү

Гәүдәне дөрес тоту, умырткалыкка кирәк кадәр физик йөкләнеш бирү, хезмәт һәм ялны рациональ алмаштырып тору. Башкортстанда радикулит авыруы проблемалары буенча фәнни тикшеренүләр 20 гасырның 40 нчы елларына башлап Өфө медицина университетында алып барыла.
# Птаки (Мазовия воеводалыгы)

Птаки — Польшаның Мазовия воеводалыгы Сенница гминасында урнашкан авыл.

# Птаки (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мазето (Верона)

Мазето — Италиянең Венеция төбәге Треньяго өязендә урнашкан торак пункт.

# Мазето (Верона)
## Географиясе

Мазето Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Мазето (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Одеболт (Айова)

Одеболт — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Одеболт (Айова)
## Тарихы

Одеболт шәһәре елда нигезләнгән.

# Одеболт (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,713561 км², 2,712732 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 415 ± 1 метр һәм 414 метр биеклектә урнашкан.
# Халылар (Каргы)

Халылар (төр. Halılar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Каргы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# 871 ел (б. э. к.)

871 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр IX гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
XI гасыр (б. э. к.) — X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 871 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:871 елда (б.э.к.) туганнар

# 871 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:871 елда (б.э.к) вафатлар
# Вотинская

Вотинская (рус. Вотинская) — Коми Республикасының Луза буе районында урнашкан авыл.

# Вотинская
## Климат

Вотинская климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Вотинская
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (100%).
# NAF1

NAF1 (ингл. Nuclear assembly factor 1 ribonucleoprotein) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Нузена (Сьена)

Нузена — Италиянең Тоскана төбәге Гайоле-ин-Кьянти өязендә урнашкан торак пункт.

# Нузена (Сьена)
## Географиясе

Нузена Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Нузена (Сьена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Казе Белио (Тревизо)

Казе Белио — Италиянең Венеция төбәге Тревизо өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Белио (Тревизо)
## Географиясе

Казе Белио Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Белио (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Алкоголь кардиомиопатиясе

Алкоголь белән кирәгеннән артык мавыгу бик еш йөрәкнең эчке зарарлануына китерә. Этанол турыдан-туры йөрәкнең миокардына тәэсир итеп, аның нерв регуляциясен һәм микроциркуляциясен боза.
Матдәләр һәм энергия алмашының бозылуы, миокардның урынлы яки ) диффуз дистрофиясенә, йөрәк эшенең ритмы үзгәрүгә, соңрак йөрәк ; җиткелексезлегенә китерә.
Туктаусыз эчүдән чирләгән сырхауларны йөрәк тирәсендә бик еш тынычсызлап торган авырту күп очракларда алкоголь кардиомиопатиясенең билгесе дә булып тора. Гадәттә мондый авыртулар бик күп — берничә көн буе спиртлы эчемлекләр кулланганнан соң күзәтелә. Акрынлап авырту йөрәгалдына тарала; ул сызлаучан, чәнчүчән, үзен даими рәвештә сиздереп торучан була, кайвакыт авырулар йөрәк тирәсендә яндыру тойгысына зарланалар. Авырту барлыкка килү физик йөкләнешкә бәйләнмәгән, стенокардия өянәгенә дә охшамаган була — күкрәк сөяге артында түгел кебек тоела. Авырту сәгатьләргә, тәүлекләргә сузылырга мөмкин һәм сулаганда һава җитмәү белән, йөрәк кагу, янбашлар туңу кебек билгеләр белән дә характерлана. Хәлен сорашканнан соң, стенокардиядән, инфаркттан аермалы буларак, башта авыруны кардиалгия белән чирли дип уйларга мөмкин.
Еш кына сырхау ыгы-зыгы килүчән була, зарларын стенокардия белән авыручыдан аермалы буларак, бик күп чит сүзләр кертеп сөйли, йөзе кызарып тора, аның бите, гәүдәсе тиз тирләүчән, дымлы куллары калтырый. Алкоголь кардиомиопатиясенең морфологик нигезе булган миокард 5 дистрофиясе кардиосклероз, миокардның кыскару сәләте бозылуы һәм йөрәк җиткелексезлеге симптомнары белән чагыла. Йөрәк җиткелексезлеге белән катлауланган алкоголь кардиомиопатиясе вакытында сырхау спиртлы эчемлекләрдән озак вакытка тыелып торса, йөрәкнең кыскару функциясе яхшырырга мөмкин. Кагыйдә буларак, эчкече яман гадәтләрен дәвам итсә, болар йөрәк җиткелексезлегенә, тик торганда тын бетүгә, вакыты-вакыты белән буылу өянәгенә, озак саклана торган тахикардиягә, шешенүләр, ә кайвакыт корсак куышлыгында сары су җыелуга китерә.
Йөрәк зурая, пульс басымы кими. Бу авыруларга спиртлы эчемлекләрдән бөтенләй баш тартырга кирәк. Аларга аксымга бай ризык белән туклану һәм В группасы витаминнары кабул итү ярдәм итәргә мөмкин.
# Ахуно (Зирандаро)

Ахуно — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Мексика һәм Сирандаро муниципалитеты составына керә.

# Ахуно (Зирандаро)
## Географиясе

Ахуно Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Ахуно (Зирандаро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Ахуно (Зирандаро)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# PPP2R2D

PPP2R2D (ингл. Protein phosphatase 2 regulatory subunit Bdelta һәм Serine/threonine-protein phosphatase 2A 55 kDa regulatory subunit B delta isoform) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Галина (кратер)

Галина (лат. Galina) — Венера планетасының 47°36′ к. к. 307°06′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 16.8 километр озынлыкта булган кратеры.

# Галина (кратер)
## Исеме

Кратер рус, болгар, украин исеме Галина хөрмәтенә аталган. Исеме рәсми рәвештә 1985 елда билгеләнә.
# Навадворшчына

Навадворшчына (белар. Навадворшчына) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Минский районында урнашкан авыл.

# Навадворшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# RDH5

RDH5 (ингл. Retinol dehydrogenase 5 һәм 11-cis retinol dehydrogenase) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Делавер (Огайо)

Делавер — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.

# Делавер (Огайо)
## Тарихы

Делавер шәһәре 1808 елда нигезләнгән.

# Делавер (Огайо)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 49,550713 км², 49,40094 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 255 метр биеклектә урнашкан.