yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# HD43770

HD43770 — Яссы Тау йолдызлыгында урнашкан A2mA2-A8 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,64 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Сырбешти (Флорешти)

Сырбешти (рум. һәм молдав. Sîrbești ) — Молдова Республикасының Флорешти районына караган авыл.
# Үнүр (Чанкыры)

Үнүр (төр. Ünür) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Чанкыры илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Каньолети (Сондрио)

Каньолети — Италиянең Ломбардия төбәге Торре-ди-Санта-Мария өязендә урнашкан торак пункт.

# Каньолети (Сондрио)
## Географиясе

Каньолети Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Каньолети (Сондрио)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Платтевилл (шәһәр, Висконсин)

Платтевилл — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Платтевилл (шәһәр, Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Казе ди Мелфа (Фрозиноне)

Казе ди Мелфа — Италиянең Лацио төбәге Атина өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе ди Мелфа (Фрозиноне)
## Географиясе

Казе ди Мелфа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Казе ди Мелфа (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дембувко (Любуш воеводалыгы)

Дембувко — Польшаның Любуш воеводалыгы Пшиточна гминасында урнашкан авыл.

# Дембувко (Любуш воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Верни (Сарта)

Верни (фр. Vernie) — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
# Куеган

Куеган — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ельцовка елгасының уң ярына тамагыннан 2 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 10 км.

# Куеган
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Васюган елгасы кушылган урынган Вах елгасы кушылган урынга кадәр . Кече елга бассейны — Васюган, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010900112115200035098
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203509
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Сарычичек (Бозкурт)

Сарычичек (төр. Sarıçiçek) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Денизли иле Бозкурт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Тропея

Тропея — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. Вибо-Валентия провинциясе составына керә.

# Тропея
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 59 метр биеклектә урнашкан. Драпия, Паргелия һәм Рикади коммуналары белән чиктәш.
# Мексико (Джуниата округы, Пенсильвания)

Мексико — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Мексико (Джуниата округы, Пенсильвания)
## Географиясе

Мексико халык санын алу урыны мәйданы — 0,7 квадрат миль, 2,806824 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 443 Фут биеклектә урнашкан.
# Таппенбек

Таппенбек — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Таппенбек
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,13 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 69 метр биеклектә урнашкан.
# Винченци (Римини)

Винченци — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Сантарканджело-ди-Романья өязендә урнашкан торак пункт.

# Винченци (Римини)
## Географиясе

Винченци Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Винченци (Римини)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Табаклы (Кавак)

Табаклы (төр. Tabaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Кавак илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Орбита (Авила)

Орбита (исп. Orbita) — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Орбита (Авила)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 14 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 871 метр биеклектә урнашкан.
# Дормеллетто

Дормеллетто — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Новара провинциясе составына керә.

# Дормеллетто
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 235 метр биеклектә урнашкан. Анджера, Арона, Коминьяго, Кастеллетто-сопра-Тичино һәм Сесто-Календе коммуналары белән чиктәш.
# Абасханлы

Абасханлы (әзери. Abasxanlı) — Әзербайҗанның Агсу районына караган авыл.
# Фарнето-Ла Торе (Фрозиноне)

Фарнето-Ла Торе — Италиянең Лацио төбәге Мороло өязендә урнашкан торак пункт.

# Фарнето-Ла Торе (Фрозиноне)
## Географиясе

Фарнето-Ла Торе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Фарнето-Ла Торе (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пинилья-де-Хадраке

Пинилья-де-Хадраке (исп. Pinilla de Jadraque) — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Пинилья-де-Хадраке
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 13,27 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 955 метр биеклектә урнашкан.
# Кече Ясног-Ю

Кече Ясног-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Зур Ясног-Ю елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.

# Кече Ясног-Ю
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200112103000019881
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001988
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Турусу

Турусу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Турусу
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 254,933 км².
# Сан Висенте, Лас Трохас (Сан Мигел де Альенде)

Сан Висенте, Лас Трохас — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Мигель-де-Альенде муниципалитеты составына керә.

# Сан Висенте, Лас Трохас (Сан Мигел де Альенде)
## Географиясе

Сан Висенте, Лас Трохас Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Висенте, Лас Трохас (Сан Мигел де Альенде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Висенте, Лас Трохас (Сан Мигел де Альенде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Эсенлер (Ислаһие)

Эсенлер (төр. Esenler) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Ислаһие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Марсено

Марсено (фр. Marcenod) — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Адворня

Адворня (белар. Адворня) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.

# Адворня
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Вале (Удине)

Вале — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Фаедис өязендә урнашкан торак пункт.

# Вале (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Уң Рассоха Олы Чецы

Уң Рассоха Олы Чецы — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Олы Чеца елгасының уң ярына тамагыннан 36 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 34 км.

# Уң Рассоха Олы Чецы
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень Малонистогорская авылы янындагы су үлсәү посынан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03030000212103000050695
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103005069
* Бассейн коды — 03.03.00.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Гранха лас Маргаритас (Ромита)

Гранха лас Маргаритас — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ромита муниципалитеты составына керә.

# Гранха лас Маргаритас (Ромита)
## Географиясе

Гранха лас Маргаритас Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха лас Маргаритас (Ромита)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха лас Маргаритас (Ромита)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Каракол (Усть-Кан районы)

Каракол (рус. Каракол) — Алтай Республикасының Усть-Кан районында урнашкан авыл.

# Каракол (Усть-Кан районы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.

# Каракол (Усть-Кан районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (55%), руслар (36%), казакълар (5%).
# Пьеве ал Топо (Арецо)

Пьеве ал Топо — Италиянең Тоскана төбәге Чивителла-ин-Валь-ди-Кьяна өязендә урнашкан торак пункт.

# Пьеве ал Топо (Арецо)
## Географиясе

Пьеве ал Топо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Пьеве ал Топо (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Хаҗыбүкү (Эрбаа)

Хаҗыбүкү (төр. Hacıbükü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Эрбаа илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Репище (Видем)

һәм
Репище — Словениянең Видем (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Репище (Видем)
## Географиясе

Мәйданы — 1,8 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 270 метр биеклектә урнашкан.
# Маунт-Эйр (Индиана)

Маунт-Эйр — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Маунт-Эйр (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Маунт-Эйр (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,453324 км², 0,386468 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 216 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Поцо ла Кянка-Саламина-Дифеза (Бриндизи)

Поцо ла Кянка-Саламина-Дифеза — Италиянең Апулия төбәге Чистернино өязендә урнашкан торак пункт.

# Поцо ла Кянка-Саламина-Дифеза (Бриндизи)
## Географиясе

Поцо ла Кянка-Саламина-Дифеза Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Поцо ла Кянка-Саламина-Дифеза (Бриндизи)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пухерж

Пухерж (чех. Pucheř) — Чехиянең Урта Чехия крае Клуки (Кутна Гора) районында урнашкан авыл.

# Пухерж
## Географиясе

Мәйданы — 2,063 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Пухерж
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Пухерж
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Пухерж
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 162 |
| 1880 | 180 |
| 1890 | 238 |
| 1900 | 214 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 183 |
| 1921 | 188 |
| 1930 | 144 |
| 1950 | 79 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 75 |
| 1970 | 59 |
| 1980 | 44 |
| 1991 | 34 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 32 |
| 2011 | 33 |
| 2021 | 29 |
# Чобанчешме (Чорлу)

Чобанчешме (төр. Çobançeşme) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Чорлу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Яңа Московское

Яңа Московское (рус. Новомосковское) — Чиләбе өлкәсенең Октябрьское районы составына керүче авыл.

# Яңа Московское
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Яңа Московское
## Сәгать поясы

Яңа Московское Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Яңа Московское
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (71%), украиннар (20%).
# Пянҗипане (Равена)

Пянҗипане — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Равенна өязендә урнашкан торак пункт.

# Пянҗипане (Равена)
## Географиясе

Пянҗипане Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пянҗипане (Равена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Семези-Кашан

Семези-Кашан (фр. Sémézies-Cachan) — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
# Кече Шиш (Шиш кушылдыгы)

Кече Шиш — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Шиш елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 44 км.

# Кече Шиш (Шиш кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010100312115300006874
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115300687
* Бассейн коды — 14.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Жебелин

Жебелин — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. Gebelim e Soeima муниципалитетына карый.

# Жебелин
## Географиясе

Мәйданы — .
# SERPINA9

SERPINA9 (ингл. Serpin family A member 9) — кешенең 14-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Налезь

Налезь – Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Удмуртия, Мари Ил, биләмәләрендә ага. Елга Немда елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Налезь
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Нократ, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды – 10010300512111100038422
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды – 111103842
* Бассейн коды – 10.01.03.005
* ГӨ буенча саны – 11
* ГӨ буенча чыгарылышы – 1
# Хезмәт җитештерүчәнлеге

Хезмәт җитештерүчәнлеге — хезмәт нәтиҗәлелеген характеризулаучы күрсәткеч.
Башка сүз белән әйткәндә, махсуслаштыру кешеләр тарафыннан үзләренә кирәкле икътисади байлыкларны җитештергәндә, иң беренче чиратта, без хезмәт дип атаган ресурсны оештырганда кулланылган барлык ресурсларның (җитештерү факторларының) җитештерүчәнлеген арттыру ысулына әверелә.
Житештерүчәнлек турында сөйләгәндә, билгеле бер вакыт эчендә икътисади ресурс берәмлеге (мәсәлән, кеше) ирешкән файдалы нәтиҗәне күз алдында тотабыз. Мәсәлән, бер кешенең хезмәт җитештерүчәнлеге бер вакыт берәмлеге эчендә (1 көн, 1 ай яки 1 ел) ул җитештергән әйберләр күләменә тиң була. Ә иген басуының җитештерүчәнлеге 1 ел эчендә 1 га сөрүлек җирдән җыеп алынган уңыш күләме белән исәпләнә.
Махсуслаштыруны тагы да көчәйтү хисабына җитештерүчәнлекне арттыру танылган америкалы инженер һәм эшмәкәр Генри Форд үрнәгендә күзәтелә. Ул, өзлексез (конвейерлы) җитештерүне көйләгәндә, җыю конвейерын куллана.
Нәкъ менә хезмәтне махсуслаштыру һәм шул рәвештә җитештерүчәнлекне арттыру нәтиҗәсендә, кешеләр үзләре өчен кирәк булганга караганда күбрәк әйберләр җитештерә башлаган. Димәк, аларның ул әйберләр белән алыш-биреш ясау, алмашу мөмкинлеге туган һәм бу вакыты-вакыты белән генә түгел, ә даими мөмкинлеккә әверелгән. Әйтергә кирәк, үзләре җитештергәннәр белән алыш-биреш ясау — кешеләрне, ике аякта йөрү яки фикерләү сәләте кебек үк. Җирдә яшәүче башка тереклек ияләреннән аерып торучы үзенчәлекле сыйфат.
# SFRP4

SFRP4 (ингл. Secreted frizzled related protein 4) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Liverpul futbol taqımı

Liverpul futbol taqımı (inglizçä Liverpool Football Club) - Liverpul (Mersisayd graflığı) şähäreneñ ingliz futbol taqımı.
1892 yılda nigezlängän.
Öy stadionı - "Enfild", 1884 yılda açılğan, 53 394 keşe sıydıra.
Liverpul - 18 tapqır Angliä çempionı, 5 märtäbä Çempionnar ligası ciñüçese, UEFA kuboğı iäse.
11 tapqır evrokubok yawlıy, bu kürsätkeç buyänça Real, Milan, Barselona taqımnardan soñ 4-nçe urında.
Liverpul canatarları 2 häläkätkä elägä: Eyzel häläkäte (Brüssel, 39 keşe wafat), Hilboro häläkäte (Şeffild, 96 keşe wafat).
Töp köndäşläre - Everton häm Mançester Yunayted, taqım köye - «You’ll Never Walk Alone» cırı.
Baş trenerı Brendan Rocers, kapitanı - Stiven Cerrard.

# Liverpul futbol taqımı
## Qazanışlar

* Çempionnar ligasında 5 ciñü - 1977, 1978, 1981, 1984, 2005
* UEFA Superkuboğı - 1977, 2001, 2005
* Qıytğaara kubok - kömeş 1981, 1984
* Taqımnar dönya yarışı - kömeş 2005
* 15 Angliä superkuboğı
* 8 Angliä tapqır çempionı
# Каменни-Яз

Каменни-Яз — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Хойна гминаcында урнашкан авыл.

# Каменни-Яз
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Әүнәш

Әүнәш — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453623, ОКАТО коды — 80201846003.

# Әүнәш
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 399 кешенең яшәве мәгълүм.
# NGC 3989

NGC 3989 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3989
## Тарихы

Әлеге галактика 1854 елда инглиз астрономы Уильям Парсонс, 3-й граф Росс тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 182.88 см (72 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# PDPR

PDPR (ингл. Pyruvate dehydrogenase phosphatase regulatory subunit) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Виктория (штат)

Виктория (ингл. Victoria) — Австралия штатларының берсе.
Административ үзәге — Мельбурн шәһәре.

# Виктория (штат)
## Тарих

1901 елдан хәзерге статуста.

# Виктория (штат)
## Административ бүленеш

79 җирле идарә районы (2019).
# 831 (сан)

831 (сигез йөз утыз бер) - 830 белән 832 арасындагы натураль сан.

# 831 (сан)
## Математикада

* 831 — өч урынлы так сан.
* 831 санның цифрлар суммасы — 12.
* 831 санның цифрлар тапкырчыгышы — 24.
* 831 санның квадраты — 690561.

# 831 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 831 ел
* 831 ел (б. э. к.)
* Юникодта 033F₁₆ — « ̿» символның коды.
# Рецбах

Рецбах — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Холлабрунн округы составына керә.

# Рецбах
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 243 метр биеклектә урнашкан. Гнанице, Šatov, Хваловице, Хаугсдорф, Пернерсдорф, Рец һәм Хардегг коммуналары белән чиктәш.
# Са-ан-Донзи

Са-ан-Донзи (фр. Salt-en-Donzy) — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Вале II (Виченца)

Вале II — Италиянең Венеция төбәге Тонецца-дель-Чимоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Вале II (Виченца)
## Географиясе

Вале II Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Вале II (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# FZD8

FZD8 (ингл. Frizzled class receptor 8) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сан Пьетро Векио (Виченца)

Сан Пьетро Векио — Италиянең Венеция төбәге Сан-Пьетро-Муссолино өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Пьетро Векио (Виченца)
## Географиясе

Сан Пьетро Векио Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Сан Пьетро Векио (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мамминг

Мамминг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Мамминг
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Мамминг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 368 метр биеклектә урнашкан.
# Сеславино (Түркестан өлкәсе)

Сеславино (каз. Сеславино) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Сеславино (Түркестан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Жирлеу (коммуна)

Жирлеу — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан коммуна.

# Жирлеу (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 53,42 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Жирлеу һәм Бредянка (Бреила) авыллары урнашкан.
# Мазуло (Потенца)

Мазуло — Италиянең Базиликата төбәге Латронико өязендә урнашкан торак пункт.

# Мазуло (Потенца)
## Географиясе

Мазуло Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Мазуло (Потенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Декер (Индиана)

Декер — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Декер (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Декер (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,467689 км², 0,467694 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 142 ± 1 метр биеклектә урнашкан.