yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Юнцавичы

Юнцавичы (белар. Юнцавічы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.

# Юнцавичы
## Тарихы

Авыл 1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Вилейский өязе Илья гминасы составында булган.

# Юнцавичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.

# Юнцавичы
## Халык саны

* 1921 елда авылда 214 кеше, 37 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 269 кеше, 52 хуҗалык исәпләнгән.
# Радоши

Радоши — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. Красна (коммуна, Горж) коммунасына карый.

# Радоши
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 500 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# PLA2G16

PLA2G16 (ингл. Phospholipase A and acyltransferase 3) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Венгжиновице-Моджеве

Венгжиновице-Моджеве — Польшаның Лодзь воеводалыгы Будзишевице гминаcында урнашкан авыл.

# Венгжиновице-Моджеве
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гави (Гавай)

Гави — Америка Кушма Штатларының Гавай штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гави (Гавай)
## Географиясе

Гави халык санын алу урыны мәйданы — 3,065663 км², 3,066026 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 159 метр биеклектә урнашкан.
# Серье

Серье (фр. Sériers) — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
# КечеУшал

КечеУшал — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# КечеУшал
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010800112115200032069
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203206
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# DNAJB1

DNAJB1 (ингл. DnaJ heat shock protein family (Hsp40) member B1 һәм DnaJ homolog subfamily B member 1) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Айдогмуш (Чай)

Айдогмуш (төр. Aydoğmuş) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Чай илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Күкертле су тудыргыч

Күкертле су тудыргыч (H₂S) - төссез, черегән йомырка исле янучан газ, су тудыргыч һәм күкертнең бинар химик кушылмасы. Этанолда яхшы, суда начар эри; күп металлар белән тәэсир итешә. Химия сәнәгатендә кайбер кушылмаларны синтезлау, күкерт, күкерт әчелеге һәм сульфидларны алу өчен кулланыла. H₂S ванналары дәвалану максатында кулланыла.
Водород сульфиды (сероводород), H2S- водород белән күкерт кушылмасы; бозылган күкәй исе килгән төссез һәм зәхәрле газ; кайнау температурасы — 60,38°, сыеклану температурасы — 8,29°, суда эреп, сульфид кислотасы хасил була; бу кислотаның тозлары сульфидлар дип атала. Составында 2 валентлы кэкерт булганга күрә водород сульфиды кöчле кайтаручы булып тора. Водород сульфиды техникада нефть, табигый һәм сәнагать газларын кайтару юлы белән, лабораториядә исә металл сульфидларына концентрациясе киметелгән сульфат кислотасы тәэсир итеп алына. Aналитик химиядә катионнарны ачыклауда кулланыла. Моляр массасы 34 г/моль, тыгызлыгы 1.19. Эшләп чыгару объектларында ПДКсы 10 мг/м3, торак пунктларында 0.008 мг/м3. Водород сульфиды газы зәхәрле булып, 1.4 мг/м3 кискен ис сизелә, 10 мг/м3 тан артканда исе кимеп, күз ярсынуы, тамак қычытуы, хәлсезлек булып йокы килә.
# (10690) 1981 DO3

(10690) 1981 DO3 (лат. 1981 DO3) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10690) 1981 DO3
## Тарихы

1981 елның 28 февралендә Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 DO3» саналган.
# Шассаль

Шассаль (фр. Chassal) — Франциянең Юра департаментына караган коммуна.

# Шассаль
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,19 км².
# Монҗардион (Алесандрия)

Монҗардион — Италиянең Пьемонт төбәге Тальоло-Монферрато өязендә урнашкан торак пункт.

# Монҗардион (Алесандрия)
## Географиясе

Монҗардион Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Монҗардион (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Рязановка (Стәрлетамак районы)

Рязановка, Рязань — Башкортстанның Стәрлетамак районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 616 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453162, ГАТОБК коды — 80249880001.

# Рязановка (Стәрлетамак районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Себердә һәм Үзәк Азиядә борынгы төрки дәүләтләр (китап)

Себердә һәм Үзәк Азиядә борынгы төрки дәүләтләр - 2005 елда Мәгариф нәшриятында тарихчы Габделбәр Фәйзрахмановның басылган китабы. Китапның тиражы - 3000 д.

# Себердә һәм Үзәк Азиядә борынгы төрки дәүләтләр (китап)
## Эчтәлек

* Көнъяк Себернең археологик мәдәниятләре
* Сөннәр
** Бөек дала
** Үзәк Азиянең борынгы халкы
** Сөннәр
** Сөннәрнең күршеләре
** Сөннү дәүләте
** Кытай белән мөнәсәбәтләр
** Кытай диверсиясе
** Сөннү җәмгыятенең кризисы. Бүленү
** Сөннүнең хуҗалыгы һәм рухи мәдәнияте
** Сөннүнең иҗтимагый һәм дәүләт төзелеше
** Һәләкәттән соң сөннәрнең язмышы. Көньяк сөннәр, Юебань һәм һуннар
* Бөек Төрки каһанлыгы
** Борынгы төркиләр
** Беренче Төрки каһанлыгы
** Икенче Төрки каһанлыгы
** Хәзәр каһанлыгы һәм Азов буендагы Бөек Болгар дәүләте
** Борынгы төркиләрнең дәүләт һәм иҗтимагый төзелеше
** Бөек Төрки каһанлыгының халкы
** Борынгы төркиләрнең хуҗалыгы
** Борынгы төркиләрнең дине
** Мәдәният
* Уйгыр каһанлыгы
* Кимәк каһанлыгы һәм борынгы төркиләр язмышы
** Кимәк каһанлыгы
** Кимәк каһанлыгы халкы
** Кимәк каһанлыгының хуҗалыгы һәм мәдәнияте
** Кимәк дәүләтенең һәләкәте
** Кимәк дәүләтенең һәләкәтеннән соң борынгы төркиләрнең язмышы
* Енисей кыргызлары дәүләте
** Минуса каһанлыгының борынгы халкы
** Енисей кыргызлары дәүләте
** Монголларга каршы көрәш
** Енисей кыргызлары дәүләтенең иҗтимагый төзелеше
** Кыргызларның хуҗалыгы
** Рухи мәдәният
* Йомгак
# Сотчемвыв

Сотчемвыв (рус. Сотчемвыв) — Коми Республикасының Сыктывдин районында урнашкан авыл.

# Сотчемвыв
## Климат

Сотчемвыв климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Сотчемвыв
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (91%), руслар (7%).
# Дмитрий Таганов

Дмитрий Таганов (эрз. Дмитрий Тагановонь), Митё Таганонь — эрзә шагыйре.

# Дмитрий Таганов
## Биографиясе

Дмитрий Анатолий улы Таганов 1971 елның 2 гыйнварында Искеборискино авылында (Ырынбур өлкәсенең Северный районы) туа. 9 яшендә Түбән Камага күчеп, урта мәктәпне тәмамлаган. 1990 елда Богырыслан медицина училищесын тәмамлый, аннары Ырынбур дәүләт медицина университетына «Дәвалау эше» юнәлеше буенча укырга керә, «Анестезиология — реанимация» белгечлеге ала. Уку вакытында 1992 елдан В.И. Даль исемендәге өлкә әдәби берләшмәсендә булып, Саранскиның «Сятко» («Чаткы») журналында һәм «Оренбуржье»газетасында беренче шигырьләр җыентыгын бастырып чыгара. 1998 елда Оренбург медицина институтын тәмамлый, Оренбург һәм Бугуруслан хастаханәләрендә эшли башлый. 2001 елдан Дмитрий Таганов Бөгелмә үзәк район хастаханәсенең реанимация бүлеге мөдире булып тора.
Таганов Россия Язучылар берлегендә тора. Аның шигырьләре «Чилисема», «Странник», «Дон», Оренбургның «Гостиный двор», «Эрзянь правда», «Эрзянь мастор», «Кичке Оренбург», «Южный Урал», «Оренбуржье», «Оренбург атналыгы», «яңа буын» һ.б. журналларда басылып чыккан. Тагановның шигырьләре «Красный угол», «җырлы Яшьлек кире кайта», «Вещий Боян оныклары» (Оренбург), «мәхәббәт турында — кельгомать колга — Вечкемадо» (Саранск шәһәре), «Пӧсь öö» (кайнар төн, Таллинн) җыентыкларына керде. Теганов эрзянның «Сола вал» («назлы сүз», Саранск, 1997) һәм «Седейсэ тарка» («йөрәгендә урын», 2009) шигырь җыентыкларында дөнья күрә. Русчага шигырьләрне Евгений Семичев, Диана Кан һәм Людмила Эсаулова (Семичев тәрҗемәләре 2008 елда Самараның «Аргуван» җыентыгында чыккан) тәрҗемә иткәннәр.
# Күкҗыра (Тарбагатай районы)

Күкҗыра (каз. Көкжыра) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Күкҗыра (Тарбагатай районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# IC 2178

IC 2178 — Җәүза йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 2178
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2178, 2MASX J07073763+3230449, PGC 20196, NPM1G +32.0129, Z 146-26, Z 0704.4+3236, LEDA 20196 һәм Gaia DR2 890015703038439552 буларак та сурәтләнә.
# Тонкин Хаус

Тонкин Хаус - トンキンハウス （TONKINHOUSE）- ул санак программа тәэминатының бренды. 1986 елда чыккан булган. Башта уен программа тәэминаты сатарга тиеш булган. 1989 елдан бирле "Тонкин Хаус" брэнды исеме куллана башлаган. 2000 елда Media Flow дип исеме үзгәртелде. Белем бирү программа тәэминаты чыгарыла торган булган.

# Тонкин Хаус
## Бренд исеме астында чыгарылганнарның исемлеге

* けいさんゲームシリーズ （小学校向け算数科教科書である『新しい算数』のファミコン版） (башлангыч мәктәп өчен математика дәреслеге)
* けいさんゲームさんすう1年
* けいさんゲーム算数2年
* けいさんゲーム算数3年
* けいさんゲーム算数4年
* けいさんゲーム算数5・6年
* いきなりミュージシャン （小学校及び中学校向け音楽科教科書である『新しい音楽』のファミコン版）(башлангыч һәм урта мәктәп өчен музыка дәреслеге)
* ファミリーコンポーザー
* ロマンシア
* エリュシオン - キャラクターデザインは魔夜峰央。
* 太陽の神殿 ASTEKA 2 - 日本ファルコム発売の同タイトルPC版アドベンチャーゲームを、ジュヴナイル風の物語にアレンジした作品。開発はコンパイルが担当。
* サイクルレース ロードマン 劇走!! 日本一周4000km
* 暗黒神話 ヤマトタケル伝説 - 諸星大二郎の同名漫画を原作とした章別クリア制のアドベンチャーゲーム。アクションゲームの要素も盛り込まれている。開発はZAP。ファミコンとMSX2で発売。
* トンキンハウス名義
* パーフェクトボウリング (Боулинг)
* ソフトボール天国
* ブロディアランド
* ガンナック - コンパイル制作のシューティングゲーム。
* シーサイドバレー (Диңгез яр буенда волейбол)
* ブロディア
* ボクシング (Бокс)
* ロードスター
* サッカー (Футбол)
* ドッジボーイ
* マサカリ伝説金太郎 アクション編
* マサカリ伝説金太郎 RPG編
* スポーツコレクション
* 竜の子ファイター
* 関ヶ原
* サイバーナイト - グループSNEデザインのPCエンジン用SFRPG。山本弘により小説化。
* サイバーナイトII 地球帝国の野望 - スーパーファミコン用の続編。
* カットビ！宅配君
* サイバードッジ
* シルフィア
* イースIII ワンダラーズフロムイース（SFC版）
* イースIV MASK OF THE SUN
* LightFantasy（ライトファンタジー）
* ポップなグラフィックとかわいいキャラクター
* 前作『LightFantasy』に負けず劣らずの難易度で、お使いイベントが多い上に移動が面倒。ボス戦の前でセーブすると次の戦闘に勝つまで進めず、そのまま詰むことも。前作同様、ゲームとしての評価は芳しくない。
* 雨月奇譚
* V-Tennis
* 松方弘樹のスーパートローリング - 松方本人が監修したスーパーファミコンの釣りゲーム。
* 黒ノ十三 (Кара 13)
* 黄昏のオード
* Cat the Ripper 13人目の探偵士
* 鋼仁戦記
* Juggernaut〜戦慄の扉
* 伸縮対戦It's a のに～!
* Lの季節 -A piece of memories-
* ブレンド×ブランド <おでかけ合成RPG>
* Missing Blue
D→A:BLACK D→A:WHITE
# NGC 5795

NGC 5795 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5795
## Тарихы

Әлеге галактика 1887 елда Америка астрономы Lewis Swift тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Буче (Козе)

Буче — Словениянең Козе (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Буче (Козе)
## Географиясе

Мәйданы — 2,46 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 250,8 метр биеклектә урнашкан.
# Оксе-Дюрес

Оксе-Дюрес (фр. Auxey-Duresses) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Бон-Север кантонына карый.

# Оксе-Дюрес
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11.09 км².
# Атакент (Эрегли)

Атакент (төр. Atakent) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Вила Сканела (Пескара)

Вила Сканела — Италиянең Абруцци төбәге Лорето-Апрутино өязендә урнашкан торак пункт.

# Вила Сканела (Пескара)
## Географиясе

Вила Сканела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Вила Сканела (Пескара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# HD53321

HD53321 — Зур Эт йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,9 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (13836) 1999 XF24

(13836) 1999 XF24 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13836) 1999 XF24
## Тарихы

1999 елның 6 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XF24» саналган.
# Эль Хококе (Апасео эль Гранде)

Эль Хококе — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Апасео-эль-Гранде муниципалитеты составына керә.

# Эль Хококе (Апасео эль Гранде)
## Географиясе

Эль Хококе Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Хококе (Апасео эль Гранде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Хококе (Апасео эль Гранде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Каракесек (Шеһиткамил)

Каракесек (төр. Karakesek) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шеһиткамил илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Надрибе-Указове

Надрибе-Указове — Польшаның Люблин воеводалыгы Пухачув гминаcында урнашкан авыл.

# Надрибе-Указове
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Секержице

Секержице (чех. Sekeřice) — Чехиянең Кралове Градец крае Йичин һәм Йичин районында урнашкан авыл.

# Секержице
## Географиясе

Мәйданы — 3,191649 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 274 метр биеклектә урнашкан.

# Секержице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Секержице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Секержице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 415 |
| 1880 | 437 |
| 1890 | 475 |
| 1900 | 430 |
| 1910 | 416 |
| 1921 | 410 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 364 |
| 1950 | 334 |
| 1961 | 297 |
| 1970 | 245 |
| 1980 | 179 |
| 1991 | 140 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 116 |
| 2014 | 116 |
| 2016 | 115 |
| 2017 | 114 |
| 2018 | 115 |
| 2019 | 119 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 119 |
| 2021 | 119 |
| 2021 | 116 |
| 2022 | 120 |
| 2023 | 118 |
| 2024 | 120 |
# Воллингфорд (Коннектикут)

Воллингфорд — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Воллингфорд (Коннектикут)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1667 елда нигезләнгән.

# Воллингфорд (Коннектикут)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 39,9 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 46 ± 1 метр һәм 27 метр биеклектә урнашкан.
# 127 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) — I гасыр :
Хронологик таблица :
127 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.

# 127 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:127 елда (б. э. к.) туганнар

# 127 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:127 елда (б. э. к.) вафатлар
# Lao-tszı

Lao-tszı yäki Laozı (Qart Sabıy, Ziräk Qart, qıtayça 老子, pinyin Lǎo Zǐ, VI b.e.q.) - VI-V b.e.q. ğasırda yäşägän borınğı Qıtay fälsäfäçese, ul klassik dao fälsäfä traktatı "Dao De Tszin"nı yazğan dip isäplänä.
Zamana fän anıñ tarixi şäxes buluın şik astına quya, läkin Lao-tszı fänni ädäbiättä daosizmğa nigez saluçı bulıp sanala.
Küpçelek Dao dini-fälsäfä täğlimatlarında Lao-tszı "Öç saf keşedän berse" - täñre bulıp olılana.

# Lao-tszı
## Tärcemäi xäle

Daosizmnıñ başlanğıç çorında uq äle Lao-tszı riwäyättäge şäxes bularaq tanıla häm anı ilahilaştıru küzätelä.
Anıñ tarixi şäxes buluın şik astına alıp, bälki Konfutsiy belän butıylar digän fiker dä bar.
Şulay uq Lao-tszı - daosizm fälsäfäsenä nigez salğan, riwäyätlärgä kümelgän Qıtay fiker iäse dip sanaw da bar.

# Lao-tszı
## Fälsäfä

Lao-tszı fälsäfäsendä ike nigez - Dao häm De töp urında tora. "Dao" yäki "Tao" qıtay telendä "yul" digändä añlata, läkin bu fälsäfädä ul kiñräk metafizik mäğnägä iä.
"Dao" yul digän süz genä tügel, ul Ğäläm yäşäyeşen, äyberlär asılın añlata. "Dao" - ğomumi Qanun häm Absolüt. Materializm buyınça Dao - tabiğät, obyektiv dönya.
De töşençäse Qıtay ğädät-yolalarında bik qatlawlı urın bili. Ber yaqtan, De - Daonı tuydıruçı, bar itüçe. Şulay uq Daonı qullanu häm aña yaraşlı yäşäw ısul. De - yäşäyeş mäsläge. Ul yäşäw qüäte tuplarğa birüçe köç. De - yäşäyeş qüäten döres faydalanu, döres xolıq-fiğel. Läkin De - äxlaq belän genä çiklänmi, De añnı köndälek mäşäqätlärdän öskä kütärüçe dä.
# Казарата (Реҗо Эмилия)

Казарата — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Веццано-суль-Кростоло өязендә урнашкан торак пункт.

# Казарата (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Казарата Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казарата (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Навароцце

Навароцце (белар. Навароцце) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лёзненский районында урнашкан авыл.

# Навароцце
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Террес

Террес — Италиянең Трентино — Альто-Адидже төбәгендә урнашкан коммуна. Contà провинциясе составына керә.

# Террес
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 593 метр биеклектә урнашкан. Флавон, Нанно, Туенно һәм Кунево коммуналары белән чиктәш.
# Оторуда

Оторуда — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Ковалево-Поморске гминаcында урнашкан авыл.

# Оторуда
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Монтермине (Модена)

Монтермине — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Лама-Моконьо өязендә урнашкан торак пункт.

# Монтермине (Модена)
## Географиясе

Монтермине Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Монтермине (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лог-Лейн-Вилледж (Колорадо)

Лог-Лейн-Вилледж — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Лог-Лейн-Вилледж (Колорадо)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Лог-Лейн-Вилледж (Колорадо)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,70928 км², 0,709279 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1318 метр биеклектә урнашкан.
# Гөллер (Батталгази)

Гөллер (төр. Göller) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Батталгази илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Понтори (Җенова)

Понтори — Италиянең Лигурия төбәге Не өязендә урнашкан торак пункт.

# Понтори (Җенова)
## Географиясе

Понтори Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Понтори (Җенова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вишкавичы

Вишкавичы (белар. Вішкавічы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.

# Вишкавичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Бурк-ан-Брес

Бурк-ан-Брес (фр. Bourg-en-Bresse) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Бурк-ан-Брес-1 кантонына карый.

# Бурк-ан-Брес
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 23,86 км².
# QPRT

QPRT (ингл. Quinolinate phosphoribosyltransferase) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Асыв-Черьшор

Асыв-Черьшор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Черь-Ижемская елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Асыв-Черьшор
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300112103000075663
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007566
* Бассейн коды — 03.05.03.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Аомори

Аомори (яп. 青森市) — Япония дәүләтенең Аомори префектурасында урнашкан шәһәр.

# Аомори
## Тарихы

Аомори шәһәре 2005 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.

# Аомори
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 305884 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 371 кеше тәшкил иткән.

# Аомори
## Географиясе

Шәһәр территориясе 824.52 км² тәшкил итә.

# Аомори
## Кардәш шәһәрләр

* Далянь, Кытай (24 декабрь 2004)
* Кечкемет, Маҗарстан (4 август 1994)
* Накано (махсус район), Япония (9 апрель 2014)
* Пйоңтек, Көньяк Корея (28 август 1995)
* Якусима, Япония (5 август 2000)
* уезд Синьчжу, Кытай Җөмһүрияте (17 октябрь 2014)
* Һакодате, Япония (13 март 1989)
# Сен-Ферреоль-Трант-Па

Сен-Ферреоль-Трант-Па (фр. Saint-Ferréol-Trente-Pas һәм фр. Saint-Ferréol) — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.