yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# NGC 4854

NGC 4854 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4854
## Тарихы

Әлеге галактика 1865 елда Алмания астрономы Heinrich d'Arrest тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Янгсвилл (Луизиана)

Янгсвилл — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан шәһәр.

# Янгсвилл (Луизиана)
## Тарихы

Янгсвилл шәһәре 1908 елда нигезләнгән.

# Янгсвилл (Луизиана)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 30,85 км², 28,368247 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 8 метр биеклектә урнашкан.
# Эль Торил (Сан Дьего де ла Унион)

Эль Торил — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Диего-де-ла-Унион муниципалитеты составына керә.

# Эль Торил (Сан Дьего де ла Унион)
## Географиясе

Эль Торил Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Торил (Сан Дьего де ла Унион)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Торил (Сан Дьего де ла Унион)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Рабышы

Рабышы (белар. Рабышы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.

# Рабышы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Зур Лих

Зур Лих — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вагран елгасының уң ярыннан 71 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.

# Зур Лих
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосьва елгасы , инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502412111200009985
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111200998
* Бассейн коды — 14.01.05.024
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Форно-ди-Цольдо

Форно-ди-Цольдо — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Беллуно һәм Валь-ди-Зольдо провинциясе составына керә.

# Форно-ди-Цольдо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 848 метр биеклектә урнашкан. Кастеллаваццо, Чибьяна-ди-Кадоре, Ла-Валле-Агордина, Оспитале-ди-Кадоре, Цольдо-Альто, Лонгароне, Водо-Кадоре һәм Цоппе-ди-Кадоре коммуналары белән чиктәш.
# Стунжышки

Стунжышки (белар. Стунжышкі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.

# Стунжышки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Преса Нуева (Агваскальентес)

Преса Нуева — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Агуаскальентес муниципалитеты составына керә.

# Преса Нуева (Агваскальентес)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Преса Нуева (Агваскальентес)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Бениарбеч

Бениарбеч (кат. Beniarbeig) — Испаниянең Аликанте провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Бениарбеч
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 7 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 42 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Зур Коряжемка

Зур Коряжемка — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Вычегда елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.

# Зур Коряжемка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200212103000025058
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002505
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Мадона дел Луме (Месина)

Мадона дел Луме — Италиянең Сицилия төбәге Пираино өязендә урнашкан торак пункт.

# Мадона дел Луме (Месина)
## Географиясе

Мадона дел Луме Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Мадона дел Луме (Месина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Җайдаклар

Җайдакла́р - элпәканатлылар тәртибеннән сабаксыман корсаклы паразит бөҗәкләр гаиләлекләре һәм өсгаиләлекләре төркеме. Гәүдә озынлыгы 0,21-45 мм. Йомырканы башка бөҗәкләрнең гәүдәсенә салалар, еш кына корбанына атланып (исеме шуннан), аларга личинкаларын яки йомыркаларын тышкы яктан беркетәләр. Личинкалары тәңкәканатлылар, элпәканатлылар, катыканатлыларда һ.б. бөҗәкләрдә, шулай ук үрмәкүчләрдә паразитлык итәләр.
Җайдаклар арасында аерым бер төргә генә җайлашкан паразитлар очрый. Кайберләре башка җайдакларның паразитлары булып тора. Чын җайдаклар семьялыгы (Ichneumo­ni­dae) төрләргә аеруча бай. 30 меңгә якын төре билгеле (башка бәяләмәләр буенча 100 меңнән артык). Русиядә 2 меңнән артык төре билгеле, Татарстан территориясендә 30 төр, аеруча Netelia agnatus еш очрый. җайдаклар личинкалары авыл хуҗалыгы үсемлекләре корткычларында паразитлык итә, аларның санын көйләүче булып тора һәм үсемлекләрне биологик саклауда файдаланыла. Трихограмма (Tricho­gramma) ыругының кайбер төрләре яшелчә һәм җиләк-җимеш культуралары корткычларына каршы куллану максатыннан ясалма рәвештә үрчетелә.
Табучы эфиальт төре (Ephialtes manifistator) ТРның Кызыл китабына кертелгән.
# Кале (Эмиргази)

Кале (төр. Kale) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Эмиргази илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Фроанбер

Фроанбер (фр. Frauenberg) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Фроанбер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2,75 км².
# Шеһриман (Мустафакемалпаша)

Шеһриман (төр. Şehriman) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Мустафакемалпаша илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ирль

Ирль (фр. Irles) — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
# Казерун ут гыйбадәтханәсе

Казерун ут гыйбадәтханәсе Сасанидлар Империясенә караган тарихи ут гыйбадәтханәсе һәм Фарс провинциясендә Казерун даирәсендә урнашкан.
# Чернат (Долж)

Чернат — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. Сопот (коммуна) коммунасына карый.

# Чернат (Долж)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Остшиково

Остшиково — Польшаның Мазовия воеводалыгы Старозьребы гминасында урнашкан авыл.

# Остшиково
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ботка

Ботка — кыяклылар орлыкларын яки ярмаларын суда (яки сөттә) изелеп пешерелгән, еш аш тозы, шикәр, тәмләткечләр, сөт, җимеш, коры җимеш, кайнатма кушылган ашамлык.

# Ботка
## Ботка төрләре

* Карабодай боткасы
* Борчак боткасы
* Бодай ярмасыннан ботка
* Солы боткасы
* Арпа боткасы
* Тары ярмасыннан ботка
* Деге боткасы
* Кукуруз боткасы (Мамалыга, Полента)
* Ногыт борчагы боткасы
* Талкан
* Бодай боткасы
# Падлужжа (Мсциславский районы)

Падлужжа (белар. Падлужжа) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.

# Падлужжа (Мсциславский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Анопаль (посёлок)

Анопаль (белар. Анопаль) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Минский районында урнашкан авыл.

# Анопаль (посёлок)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Чарне-Пйонтково

һәм
Чарне-Пйонтково — Польшаның Великопольское воеводалыгы Чрода-Велкопольска гминасында урнашкан авыл.

# Чарне-Пйонтково
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Таганрог култыгы

Таганрог култыгы (рус. Таганрогский залив, укр. Таганрозька затока) — Азак диңгезенең төньяк-көнчыгыш өлешендәге култык. Долгая вә Белосарайская ком телләре култыкны диңгездән аерып торалар. Озынлыгы 140 км, керү урынында киңлеге 31 км, уртача тирәнлеге 5 м. Декаҗрьдән мартгача боз белән каплана. Таганрог култыгына Тын, Кальмиус, Миус вә Ея елгалары коялар. Мөһим портлар — Мариуполь (Украина), Таганрог, Ейск (Россия).
# 59-нчы танк төмәне

59-нчы танк төмәне — Бөек Ватан сугышы вакытында ССРБ хәрби берләшмәсе.

# 59-нчы танк төмәне
## Дивизия тарихы

1941 елның язында Ерак Көнчыгышта аерым танк дивизиясе итеп оештырылган, 43-нче җиңел танк бригадасы нигезендәдер. 1941 елның 22 июнендә Хабарау янында урнашкан.
# Бучъе (Трстеник)

Бучъе (серб. Бучје ) — Сербиянең Расина округы Расинский округ җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Бучъе (Трстеник)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 296 метр биеклектә урнашкан.

# Бучъе (Трстеник)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Збожи (Двур Кралове над Лабем)

Збожи (чех. Zboží) — Чехиянең Кралове Градец крае Двур-Кралове-над-Лабем районында урнашкан авыл.

# Збожи (Двур Кралове над Лабем)
## Географиясе

Мәйданы — 3,253 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 292 метр биеклектә урнашкан.

# Збожи (Двур Кралове над Лабем)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Збожи (Двур Кралове над Лабем)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Збожи (Двур Кралове над Лабем)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 249 |
| 1880 | 236 |
| 1890 | 242 |
| 1900 | 219 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 244 |
| 1921 | 226 |
| 1930 | 250 |
| 1950 | 184 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 209 |
| 1970 | 179 |
| 1980 | 178 |
| 1991 | 164 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 153 |
| 2011 | 181 |
| 2021 | 165 |
# Андерсон (округ, Теннесси)

Андерсон — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Клинтон шәһәре.

# Андерсон (округ, Теннесси)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1801 елда оештырыла.

# Андерсон (округ, Теннесси)
## Халкы

2019 елда халык саны 75 936 кеше тәшкил иткән.

# Андерсон (округ, Теннесси)
## Территориясе

Округ мәйданы 894 / 873 км² тәшкил итә.
# Ист-Бернард (Техас)

Ист-Бернард — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Ист-Бернард (Техас)
## Тарихы

Ист-Бернард шәһәре елда нигезләнгән.

# Ист-Бернард (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 9,822079 км², 9,82208 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 38 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Пулан (Джорджия)

Пулан — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.

# Пулан (Джорджия)
## Тарихы

Пулан шәһәре елда нигезләнгән.

# Пулан (Джорджия)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 4,333998 км², 4,334001 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 116 метр биеклектә урнашкан.
# Термотөш коралы

Термотөш коралы яки сутуар бомбасы (tat.lat. Termotöş qoralı(үле сылтама)) — атом-төш коралы төре, атом-төш синтез реакциясе энергиясен куллану нигезендә ясалган.
Җиңел элементлар синтезы нәтиҗәсендә авыррак элементлар хасил була һәм зур энергия чыгарыла, мәсәлән: ике дейтерий төшеннән гелий төше синтезы.
Бертигез тидерү үзлекләренә хас булып термотөш коралының шартлау егәрлеге атом коралына караганда шактый зуррак.

# Термотөш коралы
## Гомуми тасвирлама

Термотөш коралы литий-6 дейтериды ярдәмендә ясалган. Бу сутуар авыр изотопы һәм 6 масса санлы литий изотопы кушылмасы.
⁶Li — бердәнбер сәнәгый тритий чыганагы:
    $_{3}^{6}\mathrm {Li} +_{0}^{1}n\to_{1}^{3}\mathrm {H} +_{2}^{4}\mathrm {He} +E.$
Термотөш бомбасы триггер һәм термотөш ягулыгы контейнерыннан тора.
Триггер — плутоний төш корылмасы белән термотөш көчәйтүе. Триггер термотөш реакциясен яндыра: югары басымны һәм температураны булдыра.
Термотөш ягулыгы белән контейнер — бомбаның төп элементы. Аның эчендә термотөш ягулыгы — литий-6 дейтериды һәм контейнер күчәре буенча урнашкан плутоний кендеге (термотөш реакциясе кабызгычы). Кайчакта контейнер тышчасы уран-238 дан яки кургаштан ясала. Контейнер нейтрон йоткычы белән каплана.
# Весли-Чапел (Флорида)

Весли-Чапел — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Весли-Чапел (Флорида)
## Географиясе

Весли-Чапел халык санын алу урыны мәйданы — 114,113011 км², 114,120001 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 33 метр биеклектә урнашкан.
# Форт-Стоктон (Техас)

Форт-Стоктон — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Форт-Стоктон (Техас)
## Тарихы

Форт-Стоктон шәһәре 1859 елда нигезләнгән.

# Форт-Стоктон (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 13,840309 км², 12,993689 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 906 метр биеклектә урнашкан.
# Уң Фома-Ю

Уң Фома-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Фома-Ю елгасының уң ярыннан 7 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.

# Уң Фома-Ю
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000070586
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007058
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Бойбейи (Чаерлы)

Бойбейи (төр. Boybeyi) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Чаерлы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Пржестанице

Пржестанице (чех. Přestanice) — Чехиянең Пльзень крае Главнёвице районында урнашкан авыл.

# Пржестанице
## Географиясе

Мәйданы — 1,661 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 710 метр биеклектә урнашкан.

# Пржестанице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Пржестанице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Пржестанице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 129 |
| 1880 | 101 |
| 1890 | 99 |
| 1900 | 87 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 88 |
| 1921 | 97 |
| 1930 | 119 |
| 1950 | 70 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 73 |
| 1970 | 68 |
| 1980 | 54 |
| 1991 | 38 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 32 |
| 2011 | 32 |
| 2021 | 22 |
# Гоайнш (Амареш)

һәм
Гоайнш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Амариш муниципалитетына карый.

# Гоайнш (Амареш)
## Географиясе

Мәйданы — 3,03 км².
# Сигавей

Сигавей — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Лыжа елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 48 км.

# Сигавей
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050100212103000065393
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006539
* Бассейн коды — 03.05.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# (16052) 1999 JX36

(16052) 1999 JX36 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16052) 1999 JX36
## Тарихы

1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JX36» саналган.
# Мерке (станция)

Мерке (каз. Меркі) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Мерке (станция)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Лямблиоз

Лямблиоз — кешенең аш сеңдерү юлын зарарлаучы паразитар авыруы; эчәк лямблие йогудан килгән бер күзәнәкле микроскопик хайван.
Тудыручы — иң күпсанлы Lamblia intestinalis (Giardia lamblia) төре. Фекаль‑ораль юл белән йога (кайнамаган су, йорт хайваннары аша һ.б.). Инкубация чоры 10-15 көн.

# Лямблиоз
## Төп симптомнары

Метеоризм, өянәк сыман корсак авыртуының кабатлануы, дуоденит, энтерит һ.б. Мөмкин өзлегүләр: үт бүлеп чыгару юлларының шешүе, мальабсорбции синдромы. Диагностикалауда клиник һәм лаб. тикшеренү мәгълүматлары кулланыла. Дәвалау медикаментоз.

# Лямблиоз
## Профилактика

Авыруларны һәм циста йөртүчеләрне иртәрәк ачыклап дәвалау, шәхси гигиена кагыйдәләрен үтәү, тирә‑як мохит объектларын санитарлы саклау.

# Лямблиоз
## Тикшеренүләр

Лямблиоз проблемалары буенча фәнни тикшеренүләр Медицина университетында алып барыла: ашказаны‑эчәк юлы әгъзалары авырулары булган балаларда лямблиоз клиник‑лаборатория үзенчәлекләре өйрәнелә (Р.Ә.Әхмәтова), балаларда лямблиоз инвазиясе булганда, аш сеңдерү әгъзалары авыруларының хроник үзенчәлекләре тикшерелә (Г.К.Туперцева).

# Лямблиоз
## Иҫкәрмәләр

* ↑ Русско-башкирский словарь медицинских терминов (В.З.Гумеров, 1981)
# Челино ди Сопра (Порденоне)

Челино ди Сопра — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Клаут өязендә урнашкан торак пункт.

# Челино ди Сопра (Порденоне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# XIII Луи

Людовик XIII Гадел (фр. Louis XIII le Juste; XIII Луи (27 сентябрь 1601(1601-09-27), Фоңтенбло — 14 май 1643(1643-05-14) (41 яшь) яки 1643, Сең-Жермең-аң-Ле) — сәясәтче, Франса кыйралы (14 май 1617 – 14 май 1643), Андорраның француз кенәзе (14 май 1610 – 14 май 1643), (1610 – 1617), (1610 – 1617).

# XIII Луи
## Мария Медиачаның идарә итүе

Людовик 8 яшендә тәхеткә утырган.
# Славчыненты

Славчыненты (белар. Слаўчыненты) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.

# Славчыненты
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Черкола

Черкола — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Неаполь провинциясе составына керә.

# Черкола
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 75 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Наполи, Поллена-Троккья, Сан-Себастьяно-аль-Везувио, Волла һәм Масса-ди-Сомма коммуналары белән чиктәш.
# Сан-Мильян-де-Екора

Сан-Мильян-де-Екора (исп. San Millán de Yécora) — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Сан-Мильян-де-Екора
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 10,77 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 658 метр биеклектә урнашкан.
# Дитфурт

Дитфурт (алман. Ditfurt) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Дитфурт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 23,71 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 125 метр һәм 123 метр биеклектә урнашкан.
# Яеҗы (Кәлбәҗәр)

Яеҗы (әзери. Yayıcı) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
# NGC 5245

NGC 5245 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5245
## Тарихы

Әлеге галактика 1864 елда Алмания астрономы Albert Marth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Мусун (Риу-Гранди-ду-Сул)

Мусун — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Мусун (Риу-Гранди-ду-Сул)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 110,892 км².
# Борго Пьетролупо

Борго Пьетролупо — Италиянең Сицилия төбәге Минео өязендә урнашкан торак пункт.

# Борго Пьетролупо
## Географиясе

Борго Пьетролупо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Борго Пьетролупо
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ворбаза

Ворбаза (Ворбаз, Түбән Ворбаза, Ворбаш) — Россия территориясеннән ага торган елга. Aрxангил өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Устья елгасының уң ярыннан 140 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.

# Ворбаза
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны бүᴫᴦеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300212103000030523
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003052
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Каспуэньяс

Каспуэньяс (исп. Caspueñas) — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Каспуэньяс
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 14 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 855 метр биеклектә урнашкан.
# Патьерно (Напуль)

Патьерно — Италиянең Кампания төбәге Вико-Экуенсе өязендә урнашкан торак пункт.

# Патьерно (Напуль)
## Географиясе

Патьерно Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Патьерно (Напуль)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Самсат

Самсат (төр. Samsat) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесенең Адыяман иленә караган бер илчедер.

# Самсат
## Географиясе

Илче мәйданы — .
# IC 4869

IC 4869 — Тавис йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 4869
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4869, ESO 142-25, IRAS 19316-6108, 2MASX J19360232-6101402, ESO-LV 142-0250, IRAS F19316-6108, PGC 63398, HIPASS J1935-61, AM 1931-610, 6dFGS gJ193602.3-610140, SGC 193138-6108.3 һәм LEDA 63398 буларак та сурәтләнә.
# Игуалада

Игуалада (кат. Igualada) — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Игуалада
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 8,1 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 360 метр биеклектә урнашкан.
# Казтеларе (Тренто)

Казтеларе — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Скурелле өязендә урнашкан торак пункт.

# Казтеларе (Тренто)
## Географиясе

Казтеларе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казтеларе (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Габелоне

Габелоне — Италиянең Калабрия төбәге Риццикони өязендә урнашкан торак пункт.

# Габелоне
## Географиясе

Габелоне Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Габелоне
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.