yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Белорусский (Түбән Варта районы)

Белорусский (рус. Белорусский) — Россиянең Хант-Манси автономияле округының Түбән Варта районына керүче авыл.

# Белорусский (Түбән Варта районы)
## Халык саны

| Ел | Даими яшәүче халык |
| 2002 | |
| 2008 | ? |
| 2010 | |
2002 елгы җанисәп буенча төп милләтләр: билгесез.

# Белорусский (Түбән Варта районы)
## Климат

Кыш суык, көчле җилле һәм буранлы, җиде ай бу дәвам итә. Җәй чагыштырмача җылы, тик кыска вакытлы.
# (12196) 1979 MM8

(12196) 1979 MM8 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12196) 1979 MM8
## Тарихы

1979 елның 25 июнендә Элеанора Хелин, Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 MM8» саналган.
# Локюноле

Локюноле (фр. Locunolé) — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
# Гза елгасындагы буа

Гза елгасындагы буа — Россия территориясеннән ага торган елга. Владимир өлкәсе, Мәскәү өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга КАС/ИДЕЛ/2231/87/326/120 кушыла. Елга озынлыгы 24 км.

# Гза елгасындагы буа
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Клязьма елгасы Орехово-Зуево каласыннан Владимир каласына кадәр . Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Мокшадан Иделгә кушылганга кадәр, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010300712110000032105
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003210
* Бассейн коды — 09.01.03.007
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Парагон-Естейтс (Колорадо)

Парагон-Естейтс — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Парагон-Естейтс (Колорадо)
## Географиясе

Парагон-Естейтс халык санын алу урыны мәйданы — 4,35918 км², 4,434909 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 5500 Фут биеклектә урнашкан.
# GSC8151-4035

GSC8151-4035 — Җилкәннәр йолдызлыгында урнашкан A . M: спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,17 ± 0,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# HD67951

HD67951 — Җилкәннәр йолдызлыгында урнашкан ApSiCr спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,78 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Монтаньё (Изер)

Монтаньё (фр. Montagnieu) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Ла-Тур-дю-Пен кантонына карый.

# Монтаньё (Изер)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,83 км².
# Грилл (Пенсильвания)

Грилл — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Грилл (Пенсильвания)
## Географиясе

Грилл халык санын алу урыны мәйданы — 2,00533 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Вилаверде (Удине)

Вилаверде — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Удине өязендә урнашкан торак пункт.

# Вилаверде (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Һәсәнли (Бәрдә)

Һәсәнли (әзери. Həsənli) — Әзербайҗанның Бәрдә районына караган авыл.
# Мариналеда

Мариналеда (исп. Marinaleda) — Испаниянең Севилья провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Мариналеда
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 25 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 205 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Пшисеки

Пшисеки — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Сколышин гминасында урнашкан авыл.

# Пшисеки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Монтекапраро (Алесандрия)

Монтекапраро — Италиянең Пьемонт төбәге Фаббрика-Куроне өязендә урнашкан торак пункт.

# Монтекапраро (Алесандрия)
## Географиясе

Монтекапраро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Монтекапраро (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Орфген

Орфген — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Орфген
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,74 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 240 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 2209

NGC 2209 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2209
## Тарихы

Әлеге галактика 1836 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Шетьяс

Шетьяс — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Виледь елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 48 км.

# Шетьяс
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200212103000024877
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002487
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Даммари-сюр-Со

Даммари-сюр-Со (фр. Dammarie-sur-Saulx һәм фр. Dammarie) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Варч (гмина Тромбки-Вельке)

һәм
Варч — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Тромбки-Вельке гминасында урнашкан авыл.

# Варч (гмина Тромбки-Вельке)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Обленгем

Обленгем (фр. Oblinghem) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Цона Индузтрияле (Кальяри)

Цона Индузтрияле — Италиянең Сарденья төбәге Саррок өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Индузтрияле (Кальяри)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Флоренс (Миннесота)

Флоренс — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Флоренс (Миннесота)
## Тарихы

Флоренс шәһәре елда нигезләнгән.

# Флоренс (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,651036 км², 0,710681 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 528 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Подере Петриоло (Сьена)

Подере Петриоло — Италиянең Тоскана төбәге Торрита-ди-Сьена өязендә урнашкан торак пункт.

# Подере Петриоло (Сьена)
## Географиясе

Подере Петриоло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Подере Петриоло (Сьена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Казе Сауделе ди Сопра (Авелино)

Казе Сауделе ди Сопра — Италиянең Кампания төбәге Пратола-Серра өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Сауделе ди Сопра (Авелино)
## Географиясе

Казе Сауделе ди Сопра Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Казе Сауделе ди Сопра (Авелино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (6558) Норидзуки

(6558) Норидзуки (лат. Norizuki) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6558) Норидзуки
## Тарихы

1991 елның 14 апрелендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 GZ» саналган.
# Кампо (Җенова)

Кампо — Италиянең Лигурия төбәге Аренцано өязендә урнашкан торак пункт.

# Кампо (Җенова)
## Географиясе

Кампо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Кампо (Җенова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (19565) 1999 KF4

(19565) 1999 KF4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19565) 1999 KF4
## Тарихы

1999 елның 20 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 KF4» саналган.
# Жользи

Жользи (фр. Jaulzy) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Зәйнетдин Агафуров

Зәйнетдин Агафуров (тулы исеме Зәйнетдин Хисаметдин улы Агафуров ) – татар сәнагатьчесе, меценат, хәйрияче. 1861 елда Екатеринбурда туган, 1924 елда Харбинда вафат. Әтисе Хисаметдин Гафур улы Казан губернасы Лаеш өязе Юлга авылыннан. Әнисе – Биби-Газизә.

# Зәйнетдин Агафуров
## Биографиясе

1883 елда абыйсы Камалетдин, энесе Кашшафетдин белән бергә Екатеринбургта «Бертуган Агафуровлар сәүдә йорты» (русча «Торговый дом “Братья Агафуровы”») оештыра: Успенская (хәзерге Вайнер урамы, 16 йорт) урамында арендага алынган бинада универсаль кибет ача.
Товар кайтару өчен Варшавада (1898 ел), Мәскәүдә(1908 ел) махсус кантур ачалар. Польшага, Германиягә, Швейцариягә, Франциягә, Кытайга, Япониягә барып, сәүдә бәйләнешләре ясыйлар. Сәүдә йорты үз эшчәнлеген көнбатышта Варшавадан алып, көнчыгышта Япониягә кадәр җәелдерә.
1913 елга сәүдә йортының тауар әйләнеше елга 6,5 миллион сумга җитә.
З. Агафуров - ХХ йөз башы татар иҗтимагый тормышында күренекле эз калдырган, татар дөньясының үсеше өчен җан аткан абруйлы, милләтпәрвәр шәхес, гомуми хәйрия урыннарына күп акчалар сарыф итә.
Екатеринбурдагы мөселман хәйрия җәмгыятенең беренче рәисе була. Аның акчасына Екатеринбурта һәм күрше өязләрдә мөселманнар өчен мәктәп-мәдрәсәләр, китапханәләр ачыла һәм тотыла, Пермьнең, Түбән Новгородның мәчетләрен төзүдә башлап йөри, акчалата ярдәм итә. Хатыны (Әсма Садыйк кызы Габдрәшитова, Троицкидан) татар кызлары өчен махсус мәктәп тота.
Шәһәрдә велосипед сөючеләр җәмгыяте һәм ат чабышы җәмгыяте торгызуы да мәгълүм.
Сәүдә йортының 25 еллык юбилее (1908 ел) хөрмәтенә Александр тасмасындагы алтын медаль, Екатеринбурның даими мактаулы ватандашы исеме бирелә.
1918 елдан Харбинда (Кытай) яши. 1924 елның июнендә шунда вафат.
Зәйнетдин Агафуров йортында (архитекторы Ю. Дютель) Татарстанның Свердловск өлкәсендәге даими вәкиллеге (Сакко һәм Ванцетти урамы) урнашкан ¹.
Екатеринбур шәһәре хакимияте Зәйнетдин Агафуровка һәйкәл куярга уйлый: проектын скульптор Геворк Геворкян ясаган ².
# Забельское

Забельское — Башкортстанның Стәрлетамак районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 200 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453154, ГАТОБК коды — 80249812002.

# Забельское
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Тарнов (Словакия)

Тарнов (словак. Tarnov) — Словакиянең Бардеёв округында урнашкан авыл.

# Тарнов (Словакия)
## Тарихы

Авыл 1355 елда нигезләнгән.

# Тарнов (Словакия)
## Географиясе

Мәйданы — 5,84 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 330 метр биеклектә урнашкан.

# Тарнов (Словакия)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Иван Покровский

Иван Покровски (рус. Иван Петрович Покровский, 1872, — 1963, ) — табиб, III чакырылыш РИ Дәүләт Думасы депутаты.
# Горженец (Незабилице)

Горженец (чех. Hořenec) — Чехиянең Устецк крае Незабилице районында урнашкан авыл.

# Горженец (Незабилице)
## Географиясе

Мәйданы — 5,038 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 270 метр биеклектә урнашкан.

# Горженец (Незабилице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Горженец (Незабилице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Горженец (Незабилице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 365 |
| 1880 | 387 |
| 1890 | 442 |
| 1900 | 405 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 433 |
| 1921 | 402 |
| 1930 | 354 |
| 1950 | 150 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 108 |
| 1970 | 85 |
| 1980 | 65 |
| 1991 | 49 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 67 |
| 2011 | 75 |
| 2021 | 98 |
# Форкилья (Сеара)

Форкилья — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.

# Форкилья (Сеара)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 516,988 км².
# NGC 7386

NGC 7386 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7386
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Штурмовци

һәм
Штурмовци — Словениянең Видем (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Штурмовци
## Географиясе

Мәйданы — 4,19 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 212 метр биеклектә урнашкан.
# Соргун

Соргун (төр. Sorgun) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесенең Йозгат иленә караган бер илчедер.

# Соргун
## Географиясе

Илче мәйданы — .
# (12613) Hogarth

(12613) Hogarth — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12613) Hogarth
## Тарихы

1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4024 P-L» саналган.
# Фарго (Төньяк Дакота)

Фарго — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.

# Фарго (Төньяк Дакота)
## Тарихы

Фарго шәһәре елда нигезләнгән.

# Фарго (Төньяк Дакота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# IC 4061-2

IC 4061-2 — чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 4061-2
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда SDSS J130058.10+393502.1 буларак та сурәтләнә.
# Агадеве (Карс)

Агадеве (төр. Ağadeve) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Карс илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Збислав (Врди)

Збислав (чех. Zbyslav) — Чехиянең Урта Чехия крае Врди районында урнашкан авыл.

# Збислав (Врди)
## Географиясе

Мәйданы — 3,524 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Збислав (Врди)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Збислав (Врди)
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Збислав (Врди)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 558 |
| 1880 | 705 |
| 1890 | 739 |
| 1900 | 598 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 688 |
| 1921 | 659 |
| 1930 | 592 |
| 1950 | 431 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 434 |
| 1970 | 366 |
| 1980 | 286 |
| 1991 | 227 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 220 |
| 2011 | 218 |
| 2021 | 208 |
# Редвуд (Техас)

Редвуд — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Редвуд (Техас)
## Географиясе

Редвуд халык санын алу урыны мәйданы — 16,874346 км², 16,874349 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 169 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Нигъмәтҗан Миңзарипов

Нигъмәтҗан Миңзарип улы Миңзарипов (1909 елның 31 гыйнвары, Яңа Дума, Иске Мукшы (Кәкрекүл) вулысы, Чистай өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 1981, СССР) — шахта казучы, җитештерү новаторы, стахановчы, Сталин премиясе лауреаты (1947).

# Нигъмәтҗан Миңзарипов
## Тормыш юлы

Нигъмәтҗан Миңзарипов 1909 елның 31 гыйнварында Казан губернасының Яңа Дума авылында (хәзер — Татарстанның Аксубай районы) туган һәм 16 яшькә кадәр анда яшәгән. Кызыл армия сафларына теләп языла, Урта Азиядә басмачылар белән көрәшә. Памирда кыен булган урыннарында тау юллары салган.
30 нчы еллар башында Мәскәү өлкәсенең Вознесенск химкомбинаты төзелешендә хезмәт куя. 1936 нчы елда, оештыру җыелмасы буенча Уралга боксит шахтасы төзелешенә килә. Төзүче, руда төяүче, тау эшчесе-бораулаучы булып эшли башлый. Иван Сердюк бригадасында проходчик һөнәрен үзләштерә.
1943 елдан башлап проходчиклар бригадасы бригадиры итеп билгеләнә, стаханов хәрәкәтенә кушыла. Җитештерү циклын камилләштерү, вакытны экономияләү хисабына бригада хезмәт җитештерүчәнлеген арттыра. 1945 елдан башлап бригада проходка буенча Төньяк Урал боксчы руднигының рекордларын куя. 1946 елда Минзарипов һәм Проничкин бригадасы бөтенсоюз рекордын куя: «Үзәк» һәм «Көньяк» шахталарын сугу өчен 790 метр штрек узалар.
1950 елда Минзарипов бригадасы яңа рекорд куя: бер ай эчендә 268 метр тау эшләнмәсе узалар. 1956 елда яңадан бөтенсоюз рекорды — бер айга 302 метр.
РСФСР Югары Советы, өлкә һәм шәһәр Советы депутаты итеп сайланган.
Минзарипов Нигмаджан исеме Төньяк Урал шәһәренең Мәңгелек Дан китабына кертелгән. Шәһәр Советы башкарма комитетының 1984 елның 9 февралендәге 26 номерлы карары белән бригадир Нигъмәтҗан Миңзарипов хөрмәтенә Горняков урамын үзгәртү тәкъдим ителә.

# Нигъмәтҗан Миңзарипов
## Бүләкләр

* 1947 — III дәрәҗә Сталин премиясе (1947) — тау-руда сәнәгатенә югары хезмәт җитештерүчәнлеген тәэмин иткән тау эшләнмәләренең тиз йөрешле методларын эшләгән һәм гамәлгә керткән өчен;
* 1954 — Ленин ордены;
* 1953 — Кызыл Байрак Хезмәт ордены;
* 1946 — «1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында фидакарь хезмәт өчен» медале;
* 1949 — «Хезмәт батырлыгы өчен» медале.
# Галапагос утраулары

Галапагос утраулары (исп. Islas Galápagos, исп. galápago — «ташбака» сүзеннән) — Тын океанның экватор өлешендәге утраулар төркеме. Көньяк Америкадан 1000 км көнбатыштарак ураншкан, Эквадор Җөмһүриятенә карый.
Иң эре утраулар: Исабела, Фернандина, Сан-Сальвадор, Санта-Крус һәм Сан-Кристобаль. Мәйданы 7,8 мең км². 25 мең кеше яши (2010). 1935 елда милли парк дип игълан ителгән.
Галапагос утраулары янартау атылуыннан пәйда булган, биеклеге — 1707 метргача. Климат коры, еллык уртача температурасы +23°С. Галапагос утрауларында тропик һәм суык минтакалары үсемлекләрне һәм хайваннарны очрап була (лиана һәм мүк (мүк), тропик кошлар һәм Антарктика акчарлаклары, тутыйкош белән пингвин, су эте). Эндемик төрләр күп.
Административ үзәк — Бакерисо-Морено.
# Удмуртия мөселманнарының төбәк Диния нәзарәте

Удмуртия мөселманнарының төбәк Диния нәзарәте, Удмуртия мөфтияте (рус. Региональное Духовное Управление Мусульман Удмуртии в составе Центрального духовного управления мусульман России, Удмуртский муфтият, РДУМУ) ― Удмуртия территориясендәге мөселман җәмгыятьләрен берләштерүче, Россия мөселманнары Үзәк Диния нәзарәте составындагы үзәкләштерелгән дини оешма.

# Удмуртия мөселманнарының төбәк Диния нәзарәте
## Тарих

    Төп мәкалә: Удмуртиядә ислам
1991 елда Пермь, Киров өлкәләренең һәм Удмуртия мөселман җәмгыятьләрен берләштерүче мөхтәсибәт идарәсе оеша (үзәге Пермьдә, имам-мөхтәсиб Н. Ә. Сабирҗанов).
1994 елда Ижауда мөселманнар инициативасы белән төбәк Диния нәзарәте (Ижау мфтияте) төзелә. Ул 1994 елның 8 февралендә Удмуртия юстиция министрлыгында рәсми теркәлү узган. ҮДН структур берәмлеге булып кала.

# Удмуртия мөселманнарының төбәк Диния нәзарәте
## Мөфтиләр

* Вафа хәзрәт
* 2008 елга кадәр ― Габдулла хәзрәт Мөхәммәтшин
* 2008 елдан ― Фаиз хәзрәт Мөхәммәтшин
Мөфтинең беренче урынбасары ― Нәфис хәзрәт Ихсанов УРМ Диния нәзарәте администрациясе җитәкчесе ― Исмәгыйль хәзрәт Шәйхетдинов

# Удмуртия мөселманнарының төбәк Диния нәзарәте
## Мәхәлләләр

* Ижау җәмигъ мәчете
* Ижау үзәк мәчете
* Ижауның «Иман нуры» мәчете
* Ижевск шәһәрендә УР буенча Россия УФСИН № 4 дәвалау-төзәтү колониясендәге мәчет
* Воткинск мәчете
* Сарапул үзәк мәчете
* Сарапулның Элеконд микрорайоны мәчете
* Глазов җәмигъ мәчете (2010―2019 елларда төзелгән)
* Можга мәчете
* Алнаши районы Татар Туймабашы(рус.)татар. мәчете. Хәзерге вакытта Татар Туймабашы авылында мәчет бинасы Удмуртиядә иң борынгы мәчет санала — 1865 елда төзелгән. 1932 елда мәчет ябыла, манарасы сүтелә. 1991 елда кире мәхәллә кешеләренә кайтаралар. Капиталь ремонт ясалган, манара торгызылган. Мәчет рәсми рәвештә 1996 елда ачылган
* Алнаши районы Бакыр завод(рус.)татар. мәчете
* Балезино районы Кистем авылы мәчете. Элек Кистемдә өч мәчет булган.
* Балезино районы Падера(рус.)татар. авылы мәчете
* Балезино районы Әхмәди(рус.)татар. авылы мәчете
* Глазов районы Татар Парҗы(рус.)татар. авылы мәчете. 1906 елда ачылган мәчет.
* Завьялово районы Хохряки(рус.)татар. авылындагы УР буенча Россия УФСИН № 8 төзәтү колониясендәге мәчет
* Камбарка районы Кама авылы (1942—2004 штб) мәчете.
* Камбарка районы Шолья авылы мәчете
* Кече Пурга районы Яган(рус.)татар. авылы мәчете
* Кече Пурга районы Пугачёво авылы (1958—1995 штб) мәчете
* Кизнер районы Кизнәр бистәсе мәчете
* Можга районы Пычас авылы (1960—1997 штб) мәчете
* Можга районы Люга авылы мәчете
* Можга районы Сосмак авылы мәчете
* Сарапул районы Уральский авылы мәчете
* Сюмси районы Көлмез авылы (1958—1992 штб) мәчете
* Ува районы Ува бистәсе мәчете
* Юкамен районы Шәфи авыл мәчете
* Юкамен районы Пүчинкә авыл мәчете
* Юкамен районы Тегермән авыл мәчете

# Удмуртия мөселманнарының төбәк Диния нәзарәте
## Басма орган

2008 елдан рус телендә А-3 форматында 4 полоса айлык «Муслим» газетасы чыга. Мөхәррире ― Рөстәм Гатауллин. Тиражы 2000 (2009, февраль).
# Пунг-Ты-Вис

Пунг-Ты-Вис — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Харбей елгасының уң ярына тамагыннан 3 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 10 км.

# Пунг-Ты-Вис
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Салехард каласынан тамагына кадәр . Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300212115300033756
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115303375
* Бассейн коды — 15.02.03.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Дзюрув (Сандомирский повяты)

Дзюрув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Завихост гминасында урнашкан авыл.

# Дзюрув (Сандомирский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.