yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# IC 4956

IC 4956 — Телескоп йолдызлыгы чикләрендә урнашкан эллиптик галактика .

# IC 4956
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4956, ESO 284-23, IRAS F20080-4544, ESO-LV 284-0230, PGC 64230, IRAS 20079-4544, 2MASX J20113123-4535357, 6dFGS gJ201131.3-453536, SGC 200759-4544.5, PSCz Q20079-4544, LEDA 64230, Anon 2011-45 һәм Gaia DR2 6672614221303746688 буларак та сурәтләнә.
# Макуку (Рио-де-Жанейро)

Макуку — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Рио-де-Жанейро штатына карый.

# Макуку (Рио-де-Жанейро)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 77,08 км².
# Мае (Кунео)

Мае — Италиянең Пьемонт төбәге Ниелла-Танаро өязендә урнашкан торак пункт.

# Мае (Кунео)
## Географиясе

Мае Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Мае (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Леснюв-Великий

һәм
Леснюв-Великий — Польшаның Любуш воеводалыгы Червеньск гминасында урнашкан авыл.

# Леснюв-Великий
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Завара

Завара яки Завареһ (фарсы телендә: زواره) Фирдәүсинең Шаһнамәсендә Иран каһарманы. Ул Рөстәмнең иртуганы һәм Залның улы булган һәм Туран патшасы Афрасиябның җитәкчелеге астында Сиявашны үтерүдән соң Иранның Туранны яулап алуда әһәмиятле роль уйнаган. Завара Туран шаһзадәсе Сохраны Туранлылар Иран патшазадәсе Сиявашны үтергән рәвештә үтергән дип әйтелә.
   Һәм Завара Ходайның ярдәме һәм шаһның теләге белән лагерьдан [алар белән сугышыр өчен] киткән.
Завара үги ир туганы Шагһад тарафыннан үтерелгән булган.
# Альдая

Альдая (кат. Aldaia) — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Альдая
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 16 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 50 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бассиньяк-ле-О

Бассиньяк-ле-О (фр. Bassignac-le-Haut) — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
# Гранха Араселй, Кристела (Леон)

Гранха Араселй, Кристела — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Леон муниципалитеты составына керә.

# Гранха Араселй, Кристела (Леон)
## Географиясе

Гранха Араселй, Кристела Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха Араселй, Кристела (Леон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха Араселй, Кристела (Леон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Еловиц

Еловиц — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе , Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Альмеж елгасының сул ярыннан 6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.

# Еловиц
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100212103000011351
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001135
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Беревоешть (коммуна)

Беревоешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан коммуна.

# Беревоешть (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 102 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 501 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Беревоешть, Братия (Беревоешть, Арджеш), Гемечешть һәм Оцелу авыллары урнашкан.
# Никандр Миролюбов

Никандр Миролүбов (рус. Никандр Иванович Миролюбов, 17 октябрь 1870(1870-10-17) яки 17 (29) октябрь 1870, Тәтеш өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 27 гыйнвар 1927(1927-01-27) (56 яшь), Харбин, Кытай Республикасы) — юрист, хокук белгече, Иркутск университеты профессоры, Хәрбин юридик факультеты деканы.
# DNPEP

DNPEP (ингл. Aspartyl aminopeptidase, Aspartyl aminopeptidase һәм Aspartyl aminopeptidase, isoform CRA_a) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Путинцево

Путинцево (каз. Путинцево) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Путинцево
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Поляновице (Ополе воеводалыгы)

һәм
Поляновице — Польшаның Ополе воеводалыгы Бычина гминасында урнашкан авыл.

# Поляновице (Ополе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сераковице (Силезия воеводалыгы)

Сераковице — Польшаның Силезия воеводалыгы Сосницовице гминасында урнашкан авыл.

# Сераковице (Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Җәмҗәмли

Җәмҗәмли (әзери. Cəmcəmli) — Әзербайҗанның Гобустан районына караган авыл.
# (5616) Vogtland

(5616) Vogtland (лат. Vogtland) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5616) Vogtland
## Тарихы

1987 елның 29 сентябрендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 ST10» саналган.
# Туй (Франция)

Туй (фр. Touille) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Шолакүзек (Алматы өлкәсе)

Шолакүзек (каз. Шолақөзек) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Шолакүзек (Алматы өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Фридрихсһафен

Фридрихсһафен (алман. Friedrichshafen) — Алманиянең Баден-Вүртемберг җирендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 58350 кеше (2014).

# Фридрихсһафен
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Фридрихсһафен Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

# Фридрихсһафен
## Тарих

1811 елда нигезләнгән.

# Фридрихсһафен
## Рәсми сайт

* https://www.friedrichshafen.de/
# Риманив-Здрий

һәм
Риманив-Здрий — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Рыманув гминасында урнашкан авыл.

# Риманив-Здрий
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Попильио (Пистоя)

Попильио — Италиянең Тоскана төбәге San Marcello Piteglio өязендә урнашкан торак пункт.

# Попильио (Пистоя)
## Географиясе

Попильио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Попильио (Пистоя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Һеисри

Һеисри (эст. Heisri) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
# Бёньё

Бёньё (фр. Beugneux) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Чакмак (Гүнйүзү)

Чакмак (төр. Çakmak) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Гүнйүзү илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Нойберг (Гессен)

Нойберг — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.

# Нойберг (Гессен)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,54 км², 10,55 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 156 метр биеклектә урнашкан.
# Чокыр Трубецкой

Чокыр Трубецкой — Россия территориясеннән ага торган елга. Сембер өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Зөя елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Чокыр Трубецкой
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010400512112100002004
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100200
* Бассейн коды — 08.01.04.005
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Барсук (елга)

Барсук — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Старица кушылдыгынан 22 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 80 км.

# Барсук (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ишем елгасы, РФ белән Казакъстан чигеннән тамагына чаклы, Зур Ухватны кертмичә. Кече елга бассейны — Ишем (бассейнның Россия өлеше), елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010300212115300011637
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301163
* Бассейн коды — 14.01.03.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Әндрү Фаер

Әндрү Фаер (27 апрель 1959(1959-04-27) (65 яшь), Пало-Альто, Санта-Клара (округ, Калифорния), Калифорния, Америка Кушма Штатлары — , ) — биолог, генетик, табиб, физик, фәнни хезмәткәр, университет профессоры (Америка Кушма Штатлары). Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе (2006).
# Петронелюв

Петронелюв — Польшаның Лодзь воеводалыгы Бучек гминаcында урнашкан авыл.

# Петронелюв
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Прасси

Прасси (эст. Prassi) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
# Путифигари

Путифигари — Италиянең Сардиния төбәгендә урнашкан коммуна. Сассари провинциясе составына керә.

# Путифигари
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 267 метр биеклектә урнашкан. Альгеро, Иттири, Ури һәм Вилланова-Монтелеоне коммуналары белән чиктәш.
# HD207240

HD207240 — Һинд йолдызлыгында урнашкан A1mA5-A6 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,44 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Лилия Нәҗметдинова

Лилия Нәҗметдинова, Лилия Билал кызы Нәҗметдинова (1936 елның 13 июне, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе, РСФСР, Свердловск — 2018 елның 18 сентябре, РФ, Екатеринбург) — спортчы һәм тренер (нәфис гимнастика), Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе атказанган спорт остасы (1964), нәфис гимнастика буенча 4 мәртәбә Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе абсолют чемпионы, 15 мәртәбә Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе чемпионы, 12 мәртәбә РСФСР чемпионы. Нәфис гимнастика буенча дөньяда беренче Атказанган спорт мастеры. Татарстанның атказанган физик тәрбия хезмәткәре. РФ атказанган физик тәрбия һәм спорт хезмәткәре.

# Лилия Нәҗметдинова
## Тәрҗемәи хәле

1936 елның 13 июнендә Свердловскда туган. 11 яшендә Свердловскның «Хезмәт резервлары» спорт җәмгыятендә нәфис гимнастика белән шөгыльләнә башлый (тренеры нәфис гимнастика буенча Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦеның беренче атказанган тренеры Е. А. Облыгина (1922—1988). 19 яшендә илнең нәфис гимнастика тарихында беренче спорт мастеры була. Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе нәфис гимнастикасы буенча җыелма командасында чыгыш ясый. Ун елдан артык команданың капитаны булып тора. Беренче булып Штутгартта узган гимнастика конгрессында, 1958 елда Брюссельдә узган бөтендөнья күргәзмәсендә яңа төр спортны таныта. 1960 елда Софиядә узган нәфис гимнастика буенча беренче халыкара ярышларда җиңүче, 1965 елда Праһада узган нәфис гимнастика буенча дөнья беренчелегендә призер була. Дүрт мәртәбә Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе абсолют чемпионы. Дөнья чемпионатының бронза медале иясе (әйберләр белән чыгыш).
1955—1970 елларга сузылган спорт карьерасы тәмамлангач, тренерлыкка күчә, дөнья чемпионы Әлфия Нәҗметдинованы, 1996 елгы Олимпия уеннарының (Атланта, АКШ) бронза медале иясе Ольга Иванованы өйрәтә. 2011 елдан гомеренең cоңгы көненә кадәр «Нәҗметдиновалар династиясенең «Лилия» спорт клубы» белән җитәкчелек итә.
2011 елның 4 ноябреннән башлап Лилия Нәҗметдинова призларына 5-14 яшьлек спортчы кызлар арасында Россия шәһәрләренең ачык турниры уздырыла.
2018 елның 18 сентябрендә Екатеринбурда 83нче яшендә вафат була.
# Конфор

Конфор (фр. Confort) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Бельгард-сюр-Вальсерин кантонына карый.

# Конфор
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,66 км².
# Вулька-Поникевска

Вулька-Поникевска — Польшаның Люблин воеводалыгы Закшев гминаcында урнашкан авыл.

# Вулька-Поникевска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Торре-лос-Негрос

Торре-лос-Негрос (исп. Torre los Negros) — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Торре-лос-Негрос
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 29 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1083 метр биеклектә урнашкан.
# (13392) 1999 KK15

(13392) 1999 KK15 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13392) 1999 KK15
## Тарихы

1999 елның 20 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 KK15» саналган.
# РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы

РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы — Санкт-Санкт-Петербургта Аптекар утравында урнашкан Россиянең иң борынгы ботаник бакчаларының берсе. Зур Невка ярының даруханә, Карповка яр буе, Аптекар проспекты һәм профессор Попов урамы («ЛЭТИ»-электротехника университеты каршында) урамнары арасындагы территорияне били.
Ботаника урманы в. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтына буйсына, аның бүлеге булып тора һәм шул рәвешле Россия Фәннәр академиясе структурасына керә.
Музей территориясендә урнашкан Ботаника музее бакчасы территориясендә урнашкан. В. Л. Комарова 80 меңнән артык үрнәкне үз эченә ала. Музей экспозициясе җир үсемлекләре, үсемлекләр тарихы һәм эволюциясенә, Россиянең үсемлекләр һәм үсемлекләр арасындагы багланышларга багышланган.

# РФАнең В. Л. Комаров исемендәге Ботаника институтының Ботаник урманы
## Заманча характеристикалары

Хәзерге вакытта ботаника бакчасының гомуми мәйданы 1 гектарга якын, ә озынлыгы 1 км чамасы.аларда 7,5 меңнән артык үсемлек бар. Паркта-дендрарида ачык грунт агач һәм травянистые үсемлекләренең коллекцияләре җыелган һәм алар экспозицияләре белән таныша.
Сезон нинди булуга карап, төрле экскурсияләр үткәрелә, шул исәптән:
"Җир шарының тропик өлкәләре үсемлекләр», "Җир шарының субтропик өлкәләре үсемлекләр», Су үсемлекләре», "Парк үсемлекләре-дендрарий». Моннан тыш, башлангыч заказ буенча мәктәп укучылары һәм студентлар өчен махсус укыту-тематик экскурсияләр үткәрелә:
"Эссе илләргә сәяхәт», "Лист, йөгереш, сабак», "Җир шарының тропик өлкәләре үсемлекләр һәм аларның кеше өчен практик әһәмияте», "Югары үсемлекләрнең килеп чыгышы һәм систематикасы», "Үсемлекләр организмнарының күптөрлелеге һәм үсемлекләрнең билгеле бер шартларда тормышка яраклаштырылуы», "Дөнья үсемлекләр яңа ел», - мәктәпкәчә яшьтәге балалар өчен дә:
"Табигатьтә сезонлы үзгәрешләр". Айга 1-2 тапкыр күргәзмә һәм каранжереяләр үткәрелә, бирегә килүчеләргә экскурсоводсыз йөрү мөмкинлеге бирелә.
Сишәмбе һәм пәнҗешәмбе көннәрендә (әгәр дәүләт ял итми икән) паркка бушлай йөрү хокукы каралган:
* Пенсионерларга.
* Советлар Союзы Геройларына, Россия Федерациясе Геройларына, "Дан ордены"ның тулы кавалерларына.
* СССР территориясендә, Россия Федерациясе территориясендә һәм башка дәүләтләр территорияләрендә сугыш хәрәкәтләре ветераннарына, хәрби хезмәт ветераннарына, хезмәт ветераннарына.
* Икенче бөтендөнья сугышы дәверендә фашистлар һәм аларның союздашлары тарафыннан корылган концлагерьларның, гетто һәм башка төрле ирексезләп тотылу урыннарының балигъ булмаган элеккеге тоткыннарына.
* 1986 елның 26 апрелендә Чернобыль АЭСындагы һәлакәт аркасында барлыкка килгән, яки әлеге һәлакәт нәтиҗәләрен бетерүдә катнашкан Россия Федерациясе гражданнарына Татарстан Республикасы Дәүләт Советы рәисе ф. х. Мөхәммәтшин үткәрә.
* I һәм II группа инвалидлары (Россия һәм БДБ илләре гражданнары).
* I группа инвалид яки инвалид бала (Россия һәм БДБ илләре гражданнары) бер озата баручысы.
# Выя (Мендель кушылдыгы)

Выя — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елга Мендель елгасының сул ярына тамагыннан 230 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 20 км.

# Выя (Мендель кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кеть елгасы. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Чулымдан Кеть елгасына кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010600112115200024732
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202473
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Сарыкая (Кыбрысҗык)

Сарыкая (төр. Sarıkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Кыбрысҗык илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Во-Андиньи

Во-Андиньи (фр. Vaux-Andigny) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Ка ди Бянки (Форли-Чезена)

Ка ди Бянки — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Баньо-ди-Романья өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка ди Бянки (Форли-Чезена)
## Географиясе

Ка ди Бянки Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ка ди Бянки (Форли-Чезена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Жабер (Беларусия)

Жабер (белар. Жабер) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Драгичынский районында урнашкан авыл.

# Жабер (Беларусия)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Феджету (Димбовица)

Феджету — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. Гура-Фоий (коммуна) коммунасына карый.

# Феджету (Димбовица)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Зялёнка (Мазырский районы)

Зялёнка (белар. Зялёнка) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Мазырский районында урнашкан авыл.

# Зялёнка (Мазырский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Долене Есенице

Долене Есенице — Словениянең Шентруперт (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Долене Есенице
## Географиясе

Мәйданы — 1,13 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 240,7 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 57

NGC 57 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 57
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Споровиклар

Апикомплекслар, яки Споровиклар (лат. Apicomplexa) — Protozoa тибы Альвеолят төркеменнән (лат. Alveolata).
Споровиклар паразитлар булып кына яшиләр. Паразитлык итүгә җайлашу аларда бик көчле һәм нык камилләшкән. Аларның күзәнәк төзелеше шул дәрәҗәгә җитеп гадиләшкән, хәтта орга­низм әйләнә-тирәдә ирекле яши алмый: хуҗа организмыннан читтә булганда, споровиклар тышча белән яхшы сакланган тынлык халәтендәге споралар рә­вешен алалар. Моннан тыш, споровикларга хуҗаларын алмаштыруга бәйле катлаулы яшәү циклы хас. Аларның хуҗалары — төрле умырткасыз һәм умырткалы хайваннар. Споровикларның берничә төре кешедә паразитлык итә. Мәсәлән, бизгәк плазмодие үсешенең билгеле бер стадияләрендә кеше ка­нының кызыл тәнчекләрендә — эритроцитларда паразитлык итә һәм Урта диңгез буенда, тропикларда таралган җитди авыру — өч көнлек бизгәккә сәбәпче була.

# Споровиклар
## Кулланылган чыганаклар

* Захаров В.Б., Сонин Н.И. Биология.Тере организмнарның күптөрлелеге = Биология. Многообразие живых организмов. / Сонин Н.И.. — 7-нче басма. — М: Дрофа, 2003. — ISBN 5-7107-8300-5.
# Буякув (Бельский повяты)

һәм
Буякув — Польшаның Силезия воеводалыгы Поромбка гминасында урнашкан авыл.

# Буякув (Бельский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Руда (гмина Сточек-Луковский)

Руда — Польшаның Люблин воеводалыгы Сточек-Луковски гминаcында урнашкан авыл.

# Руда (гмина Сточек-Луковский)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пинковце

Пинковце (словак. Pinkovce) — Словакиянең Собранце округында урнашкан авыл.

# Пинковце
## Тарихы

Авыл 1343 елда нигезләнгән.

# Пинковце
## Географиясе

Мәйданы — 3,14 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 108 метр биеклектә урнашкан.

# Пинковце
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Саут-Браунинг (Монтана)

Саут-Браунинг — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Саут-Браунинг (Монтана)
## Географиясе

Саут-Браунинг халык санын алу урыны мәйданы — 6,139135 км², 6,139407 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1339 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Мило (Сицилия)

Мило — Италиянең Сицилия төбәгендә урнашкан коммуна. Катания (метрополитенский город) провинциясе составына керә.

# Мило (Сицилия)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 720 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Джарре, Сант'Альфио һәм Цафферана-Этнея коммуналары белән чиктәш.
# Мангония-Парк (Флорида)

Мангония-Парк — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Мангония-Парк (Флорида)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Мангония-Парк (Флорида)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,924347 км², 1,924341 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 5 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Обернберг-ам-Бреннер

Обернберг-ам-Бреннер — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. Инсбрук округы составына керә.

# Обернберг-ам-Бреннер
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1380 метр биеклектә урнашкан. Бреннеро коммуналары белән чиктәш.