yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Лос Долорес (Сан Мигел де Альенде)

Лос Долорес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Мигель-де-Альенде муниципалитеты составына керә.

# Лос Долорес (Сан Мигел де Альенде)
## Географиясе

Лос Долорес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Лос Долорес (Сан Мигел де Альенде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лос Долорес (Сан Мигел де Альенде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# (18690) 1998 GB10

(18690) 1998 GB10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18690) 1998 GB10
## Тарихы

1998 елның 2 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 GB10» саналган.
# NGC 2524

NGC 2524 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2524
## Тарихы

Әлеге галактика 1877 елда Франция астрономы Эдуард Стефан тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 80.01 см (31.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Тлакуилоя (Тлапа де Комонфорт)

Тлакуилоя — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Тлапа-де-Комонфорт муниципалитеты составына керә.

# Тлакуилоя (Тлапа де Комонфорт)
## Географиясе

Тлакуилоя Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Тлакуилоя (Тлапа де Комонфорт)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Тлакуилоя (Тлапа де Комонфорт)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Эмелите-Випихи

Эмелите-Випихи — Польшаның Подлясье воеводалыгы Снядово гминасында урнашкан авыл.

# Эмелите-Випихи
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Селекутлу (Малазгирт)

Селекутлу (төр. Selekutlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Малазгирт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (10376) Chiarini

(10376) Chiarini (лат. Chiarini) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10376) Chiarini
## Тарихы

1996 елның 16 маенда галимнәр тарафыннан Сан-Витторе обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 KW» саналган.
# Шанте

Шанте (фр. Chanteix) — Франциянең Коррез департаментына караган коммуна, Сент-Фортюнад кантонына карый.

# Шанте
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 19,47 км².
# Эхидо де Силва, Сан Исидро (Селая)

Эхидо де Силва, Сан Исидро — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Селая муниципалитеты составына керә.

# Эхидо де Силва, Сан Исидро (Селая)
## Географиясе

Эхидо де Силва, Сан Исидро Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эхидо де Силва, Сан Исидро (Селая)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эхидо де Силва, Сан Исидро (Селая)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Җемалпаша (Сейһан)

Җемалпаша (төр. Cemalpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сейһан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Фальбоги

Фальбоги — Польшаның Мазовия воеводалыгы Калушин гминасында урнашкан авыл.

# Фальбоги
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Скотт (округ, Арканзас)

Скотт — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уолдрон шәһәре.

# Скотт (округ, Арканзас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1833 елда оештырыла.

# Скотт (округ, Арканзас)
## Территориясе

Округ мәйданы 2315 км² тәшкил итә.
# Янардаг (тау)

Янардаг (азәрбайҗанча:Yanar Dağ, янар тау) — табигый мәңгелек ут, Азәрбайҗандагы бер калкулык итәгеннән борынгы замандардан бирле янып тора.
Ун метр тирәсендәге озынлыктагы тасмадан бер метр тирәсенә күтәрелеп ялкын чыгып тора. Янардаг — Бакы каласыннан ерак түгел, 25 км чамасы ераклыкта Каспий диңгезе белән Апшерон ярымутравы (аз. Абшерон) юнәлешендәге асбестлы калкулык. Бүген дөньяда газның табигый рәвештә чыгып янып торган сирәк урыннарның берсе, аларның күбесе Азәрбайҗанда. Янардагның мәңгелек уты Апшерон ярымутаравы җире астындагы газ ятмасыннан чыгып яна. Ул борынгы заманнарда ук яна башлаган. Бу хакта Марко Поло һәм Александр Дюма мәгълүмат калдырган. Караңгы вакытта ул ерактан балкып күренеп тора. Яңгыр, кар яуганда да, көчле җилдән дә сүнми. Монда Ираннан һәм Һиндстаннан утка табынучылар (Зәрдөштлек тарафдарлары) килә. Янардагтан ерак түгел утка табынучыларның борынгы кальгасы да бар. Анда да табигый рәвештә ут чыгып тора, утны бик матурлап ташлар салып эшләгәннәр. Башкортстанда да янар тау — Янгантау бар. Аның борынгыдан кайнарлыгы кими бара диләр. Шифалы буы кешеләргә дәва бирә, шуңа күрә анда шифаханә төзелгән.

# Янардаг (тау)
## Шулай ук карарга мөмкин

* Янар тау — Австралиядәге тау.
* Янар таулар — Рәсәйдә Амур өлкәсендә төтәп торган ташкүмер таулары.
* Химера (тау) — Төркиядәге янар тау, табигый җир асты газы факеллары.
* Янгантау (башкорт телендә:Янғантау — «янып торган тау») — Рәсәй, Башкортстандагы тау.
# Рамон (ай кратеры)

Рамон (лат. Ramon) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 17,2 км булган кратер.

# Рамон (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Илан Рамон (1954—2003) хөрмәтенә бирелә.

# Рамон (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 2006 елда раслана.
# (4427) Бурнашев

(4427) Бурнашев (лат. Burnashev) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4427) Бурнашев
## Тарихы

1971 елның 30 августында Смирнова Т. М. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1971 QP1» саналган.
# Преторо

Преторо — Италиянең Абруццо төбәгендә урнашкан коммуна. Кьети провинциясе составына керә.

# Преторо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 560 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Фара-Фильорум-Петри, Леттоманоппелло, Пеннапьедимонте, Роккамонтепьяно, Роккамориче, Серрамоначеска һәм Рапино коммуналары белән чиктәш.
# (20453) 1999 KL6

(20453) 1999 KL6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20453) 1999 KL6
## Тарихы

1999 елның 24 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 KL6» саналган.
# Бонцешть (Арад)

Бонцешть — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. Гурахонц (коммуна) коммунасына карый.

# Бонцешть (Арад)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 169 метр биеклектә урнашкан.
# Чокыр Вихляевка

Чокыр Вихляевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Волгоград өлкәсе, Воронеж өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кардаил елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Чокыр Вихляевка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010200412107000007729
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107000772
* Бассейн коды — 05.01.02.004
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Гриневичи Мали

Гриневичи Мали — Польшаның Подлясье воеводалыгы Бельск-Подляский гминасында урнашкан авыл.

# Гриневичи Мали
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сталбишчы районы

Сталбишчы районы (рус. Столбищенский район) —1938 елдан 1958 елга кадәр гамәлдә булган Татарстан АССРның юк ителгән административ-территориаль берәмлеге. Лаештан Төньяк-Көнбатышка 33 чакрым ераклыкта, Татарстанның Көнбатышында урнашкан. Административ үзәк — Сталбишчы авылы.

# Сталбишчы районы
## Тарих

Сталбишчы районы территориясе 1552 елга кадәр Казан ханлыгында, 1552 елдан 1708 елга кадәр Россия патшалыгы Казан патшалыгында, 1708 елдан 1719 елга кадәр Казан губернасында, 1719 елдан 1727 елга кадәр Казан губернасының Казан провинциясендә, 1727 елдан 1775 елга кадәр Казан губернасының Казан провинциясе Казан һәм Лаеш өязләрендә, 1775 елдан 1781 елга кадәр Казан губернасының Казан һәм Лаеш өязендә, 1781 елдан 1796 елга кадәр Казан наместниклыгы Арча өязе Сталбишчы вулысында һәм Лаеш өязендә, 1796 елдан 1920 елга кадәр Казан губернасының Лаеш өязендә һәм Казан өязе Сталбишчы вулысында, 1920 елда Казан кантоны Сталбишчы вулысында, 1920 елдан 1927 елга кадәр Арча кантоны Сталбишчы вулысында, 1927 елдан 1938 елга кадәр Казан районында урнашкан.
1938 елның 4 августында Лаеш һәм элеккеге Казан районнарыннан бүленеп чыгару юлы белән барлыкка килә.
1952 елның 8 маенда район Татарстан АССРның Казан өлкәсе составына керә. 1953 елның 30 апрелендә өлкәләр бетерелүгә бәйле рәвештә Татарстан АССРның турыдан-туры карамагына кайтарыла.
1959 елның 26 мартында район юкка чыгарыла, ә аның территориясе Лаеш һәм Биектау районнарына тапшырыла.

# Сталбишчы районы
## Административ бүленеш

1948 елда Сталбишчы районы 23 авыл советына бүленгән: Азино, Богородово, Олы Кабан, Олы Отар, Гильдеев, Дәүләкәй, Карадуле, Караеш, Кирбин, Константиновка, Кощак, Көек, Кече Клыки, Никола, Комлы Кавал, Салмачы, Сапуголи, Сокуры, Сталбишчы, Тарлаш, Тогаш, Чабакса, Чемерец. Район мәйданы 955 км² тәшкил иткән.

# Сталбишчы районы
## Халык

1939 елда халык саны 32637 кеше тәшкил иткән, шул исәптән руслар — 92,8 %, татарлар — 6,54 %.
# Майя Ишморатова

Майя Ишморатова (27 май 1966 ел) — галим-ботаник. 2007 елдан Башкорт дәүләт университеты укытучысы, физиология һәм гомуми биология кафедрасы мөдире. Россия Табигать фәннәре Академиясенең мөхбир әгъзасы, биология фәннәре докторы (2004), профессор (2011). Россия Федерациясенең мактаулы югары һөнәри белем бирү хезмәткәре, Башкортстан Республикасының мәгариф отличнигы.

# Майя Ишморатова
## Биографиясе

Майя Мөнир кызы Ишморатова 1966 елның 27 маенда Уфа шәһәрендә туган.
1983-1989 елларда Башкорт дәүләт университетының биология факультетында белем ала.
Хезмәт эшчәнлеген 1989 елда Ботаника бакча-институтында башлый һәм дистә елга якын шунда эшли (өзеклек белән), шул исәптән 1998 елдан өлкән гыйльми хезмәткәр, 2004 елдан — төп гыйльми хезмәткәр, 2005 елдан — лаборатория мөдире.
1998-2004 елларда Башкорт дәүләт университетының Сибай институтында, 2007 елдан бирле Башкорт дәүләт университетында укыта, физиология һәм гомуми биология кафедрасы мөдире.

# Майя Ишморатова
## Фәнни эшчәнлеге

Фәнни эшчәнеге популяцияләр биологиясе, геоботаника, интродукция, күзәнәкләр һәм тукымалар культурасы белән бәйле.
180-нән артык фәнни хезмәт авторы.

# Майя Ишморатова
## Гыйльми хезмәтләре

* Родиола иремельскаяна Южном Урале. М., 2006;
** Семена травянистых растений: особенности латентного периода, использование в интродукции и размножении in vitro. Уфа, 2009 (автордаш);
** Орхидеи Башкирского заповедника и сопредельных территорий. Уфа, 2010 (автордаш);
** «Математическое моделирование динамики численности биологической популяции при изменяющихся внешних условиях на примере бурзянской бортевой пчелы (Apis mellifera L., 1758)», Матем. биология и биоинформ., 12:1 (2017) (автордаш).
Ишморатова М. М. түбәндәге гыйльми җәмгыятьләр әгъзасы:
* Бөтенрусия Анатомнар, гистологлар һәм эмбриологлар гыйльми җәмгыятенең Башкортстан бүлекчәсе;
* Халыкара морфологлар ассоциациясенең Башкортстан бүлекчәсе һәм Халыкара физиологлар ассоциациясенең Башкортстан бүлекчәсе

# Майя Ишморатова
## Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре

* Россия Федерациясенең мактаулы югары һөнәри белем бирү хезмәткәре;
* Башкортстан Республикасы Мәгариф отличнигы;
* Россия Федерациясе Мәгариф һәм фән министрлыгының Мактау грамотасы;
* Россия Табигать фәннәре Академиясенең мөхбир әгъзасы.
# Чуцьки

Чуцьки (белар. Чуцькі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.

# Чуцьки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Хорнбург (Вольфенбюттель)

Хорнбург — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Хорнбург (Вольфенбюттель)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 22 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 145 метр биеклектә урнашкан.
# Пяҗа (Мачерата)

Пяҗа — Италиянең Марке төбәге Апиро өязендә урнашкан торак пункт.

# Пяҗа (Мачерата)
## Географиясе

Пяҗа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пяҗа (Мачерата)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Накло (Чрномель)

Накло — Словениянең Чрномель (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Накло (Чрномель)
## Географиясе

Мәйданы — 1,06 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 319,8 метр биеклектә урнашкан.
# Блайт (Калифорния)

Блайт — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.

# Блайт (Калифорния)
## Тарихы

Блайт шәһәре елда нигезләнгән.

# Блайт (Калифорния)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 70,831545 км², 69,855368 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 83 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (3542) Таньцзячжэнь

(3542) Таньцзячжэнь (лат. Tanjiazhen) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3542) Таньцзячжэнь
## Тарихы

1964 елның 9 октябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1964 TN2» саналган.
# Шошай

Шошай (фр. Chauchailles) — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
# Мядолова-Яха

Мядолова-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Об култыгы урнашкан. Елга озынлыгы 50 км.

# Мядолова-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300312115300046380
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115304638
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# (8841) 1990 EA7

(8841) 1990 EA7 (лат. 1990 EA7) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8841) 1990 EA7
## Тарихы

1990 елның 2 мартында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 EA7» саналган.
# Четми (Гүмүшхаҗыкөй)

Четми (төр. Çetmi) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Гүмүшхаҗыкөй илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ла-Шабан

Ла-Шабан (фр. La Chabanne) — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
# Подулака

Подулака — Словениянең Велике Лаще (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Подулака
## Географиясе

Мәйданы — 0,35 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 573 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Чермна (Либоухец)

Чермна (чех. Čermná) — Чехиянең Устецк крае Либоухец районында урнашкан авыл.

# Чермна (Либоухец)
## Географиясе

Мәйданы — 4,356 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Чермна (Либоухец)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Чермна (Либоухец)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Чермна (Либоухец)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 392 |
| 1880 | 377 |
| 1890 | 376 |
| 1900 | 332 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 330 |
| 1921 | 333 |
| 1930 | 312 |
| 1950 | 158 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 134 |
| 1970 | 103 |
| 1980 | 54 |
| 1991 | 39 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 54 |
| 2011 | 78 |
| 2021 | 93 |
# София Лисовская

София Николаевна Лисовская (1876—1951) — рус һәм совет галиме-хирург-урологы, медицина фәннәре докторы (1911), профессор (1923). РСФСР ның атказанган фән эшмәкәре (1940).

# София Лисовская
## Биографиясе

Софья Николаевна Лисовская 1876 елда Санкт-Петербургта туган.
1902 елда Санкт-Петербург хатын-кызлар медицина институтын тамамлай.
1904 елдан Санкт-Петербург хатын-кызлар медицина институтының госпиталь хирургия клиникасы карамагында профессор А.А. Кальян җитәкчелегендә эшли. 1911 елда «О пересадке щитовидной железы» темасына докторлык диссертациясе яклый.
1917 елдан 1921 елга кадәр Санкт-Петербург хатын-кызлар медицина институтының госпиталь хирургия клиникасын җитәкли. 1919 елдан 1937 елларда чаклы — Икенче Ленинград медицина институтының оператив хирургия һәм топографик анатомия кафедрасы мөдире. 1923 елда С. Н. Лисовскаяга профессор исеме бирелә.
1923 елда С.Н. Лисовская Беренче Ленинград медицина институтының урология кафедрасын оештыра һәм аны 1951 елга кадәр җитәкли. 1942 елдан 1946 елга кадәр С. Н. Лисовская Ленинград урологлар җәмгыяте рәисе булып тора.
Гонореяны диагностикалау өчен С.Н.Лисовская тарафыннан Дебре һәм Параф реакцияләр модификациясе — авыруларның сидегендә һәм бүлүендә гонококк антигенын табу реакциясе тәкъдим ителә. Бу реакция аның исеме белән — «Лисовская реакциясе» дип атала. С. Н. Лисовская беренчеләрдән булып бөер һәм бәвел юлларында туберкулезны билгеләү өчен экскретор урография куллана. С. Н. Лисовская һәм аның җитәкчелеге астында төнге бәвел тотанаксызлыгын И.П. Павлов буенча баш мейесе кабыгында сакчылык пункты дигәнне эшләү юлы белән дәвалау тәкъдим ителә һәм әзерләнә.

# София Лисовская
## Наградалары

* Кызыл Байрак Хезмәт ордены

# София Лисовская
## Наградалары
### Исеме

* РСФСР ның атказанган фән эшмәкәре (1940)
# Атабай (Юкамен районы)

Атабай (удм. Бугашур, рус. Бугашур) — Удмуртиянең Юкамен районындагы татар авылы.

# Атабай (Юкамен районы)
## Халкы

Халык саны — 20 кеше (2010).
# Раёвка (Салигорский районы)

Раёвка (белар. Раёўка) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Салигорский районында урнашкан авыл.

# Раёвка (Салигорский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# RM43096

RM43096 — Гакрәп йолдызлыгында урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 12,792 ± 0,002 һәм 12,77 ± 0,008 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Пех-Юда

Пех-Юда — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Окуневка елгасының сул ярына тамагыннан 11 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 24 км.

# Пех-Юда
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Васюган елгасы кушылган урынган Вах елгасы кушылган урынга кадәр . Кече елга бассейны — Васюган, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010900112115200035463
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203546
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Рисвайлер

Рисвайлер — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Рисвайлер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 16,83 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 450 метр биеклектә урнашкан.
# Гаварно Риновата (Бергамо)

Гаварно Риновата — Италиянең Ломбардия төбәге Нембро өязендә урнашкан торак пункт.

# Гаварно Риновата (Бергамо)
## Географиясе

Гаварно Риновата Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Гаварно Риновата (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Озвиль

Озвиль (фр. Ozeville) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# Боско (Торино)

Боско — Италиянең Пьемонт төбәге Локана өязендә урнашкан торак пункт.

# Боско (Торино)
## Географиясе

Боско Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Боско (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Скотт (округ, Миннесота)

Скотт — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Шакопи шәһәре.

# Скотт (округ, Миннесота)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1853 елда оештырыла.

# Скотт (округ, Миннесота)
## Халкы

2019 елда халык саны 139 672 кеше тәшкил иткән.

# Скотт (округ, Миннесота)
## Территориясе

Округ мәйданы 924 км² тәшкил итә.
# Тамм (шәһәр, Алмания)

Тамм (алман. Tamm) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Тамм (шәһәр, Алмания)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,78 км² (1985). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 259 метр биеклектә урнашкан.
# Үмерзак (Маңгыстау өлкәсе)

һәм
Үмерзак (каз. Өмірзақ) — Казакъстанның Маңгыстау өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Үмерзак (Маңгыстау өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Швяды (Вилейский районы)

Швяды (белар. Швяды) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.

# Швяды (Вилейский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.