yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Көймә

* Көймәләр порталы
Көймә - кешеләргә һәм йөкләргә су өстендә коры килеш торырга һәм йөзәргә мөмкинчелек бирүче транспорт чарасы. Кораблардан зур булмавы белән аерылып тора. Көймәләр нигездә калайдан, пластиктан һәм агачтан эшләнә. Нигездә көймәләр ишкәкләр ярдәмендә хәрәкәтләнәләр, тик шулай ук җилкәнле дә булырга мөмкиннәр. Ләкин зур булмаган җилкәнле спорт көймәләрен гадәттә яхталар дип атап йөртәләр. Көймә шулай ук мотор белән җиһазландырылган булырга мөмкин. Мотор көймәне хәрәкәткә китерүче бердән-бер яки ярдәмчел көч булырга мөмкин. Күпчелек илләрдә кабул ителгән классификация буенча, асылынып торучы моторлы көймәләрне моторлы көймә дип, көймә эченә кертелгән моторлыларын исә катер дип атыйлар.

# Көймә
## Ишүле көймә

Ишүле көймә (Һиндстан).<center\>
# Небуг (елга)

Небуг — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы кара диңгез урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.

# Небуг (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — кара диңгез елгалары бассейны Пшада елгасының көнбатыш чигеннән Дедаркай елгасының көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — кара диңгез бассейны елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 06030000212109100000357
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 109100035
* Бассейн коды — 06.03.00.002
* ГӨ буенча саны — 09
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Фәрит Бәйрәмов

Фәрит Бәйрәмов (10 апрель 1947(1947-04-10) (77 яшь), Кызылъяр (Арча районы), Татарстан АССР, РСФСР, СССР) — механика өлкәсендә галим, техника фәннәре докторы (1992), профессор (1993). 1971-1980 елларда Казан авиация институтында фәнни-педагогик эшендә. 1980 елдан Кама политехника (2012 елдан КФУның Яр Чаллыдагы филиалы) институтында, 1991-2002 елларда назари һәм гамәли механика кафедрасы мөдире, 2002 елдан - назари механика һәм һәм материалларның каршылыгы кафедарасы мөдире. Тәкъсимләнәгән параметрлы системнарның тотрыклылыгы һәм аларны оптимизицияләүгә караган фәнни хезмәтләр авторы.
# Монте де Ума (Калвильо)

Монте де Ума — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Кальвильо муниципалитеты составына керә.

# Монте де Ума (Калвильо)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Монте де Ума (Калвильо)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# KRT71

KRT71 (ингл. Keratin 71) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гейтманковице

Гейтманковице (чех. Hejtmánkovice) — Чехиянең Кралове Градец крае Наход һәм Q89660572? районында урнашкан авыл.

# Гейтманковице
## Географиясе

Мәйданы — 13,023339 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 418 метр биеклектә урнашкан.

# Гейтманковице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Гейтманковице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Гейтманковице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1133 |
| 1880 | 1234 |
| 1890 | 1254 |
| 1900 | 1386 |
| 1910 | 1499 |
| 1921 | 1322 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 1309 |
| 1950 | 769 |
| 1961 | 617 |
| 1970 | 568 |
| 1980 | 634 |
| 1991 | 564 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 631 |
| 2014 | 642 |
| 2016 | 638 |
| 2017 | 636 |
| 2018 | 619 |
| 2019 | 607 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 593 |
| 2021 | 610 |
| 2021 | 573 |
| 2022 | 580 |
| 2023 | 585 |
| 2024 | 578 |
# Еникөй Меркез (Ментеше)

Еникөй Меркез (төр. Yeniköy Merkez) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ментеше илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Годервиль

Годервиль (фр. Goderville) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# İv-Jozef de Kergelen-Tremarek

İv-Jozef de Kergelen-Tremarek (Yves-Joseph de Kerguelen-Trémarec, 13 fevral 1734, Lañdüdal, Bretan, Fransiä qiralliğı – 3 mart 1797, Parij, Fransiä Cömhüriäte) — breton çığışlı fransuz diñgez säyäxätçese häm diñgez äfisäre (kontr-admiral).

# İv-Jozef de Kergelen-Tremarek
## Tärcemäi xäle

Cideyıllıq suğış däwerendä korsarlıq belän şöğellänä, ämmä ällä ni uñışqa ireşmi. 1769 yılda Xärbi-diñgez akademiäsenä qabul itelä. 1770 yılda Kergelen maqsatı Könyaq qitğanı ezläp tabu bulğan ekspedisiä ütkärü täqdime belän çığa. 1772 yılda ul antarktik diñgezlärdä yözä; anda ul can äsäre bulmağan qialı utrawlarğa tap bula. Köymä komandasınıñ naçar fizik xäle säbäple Kergelen säyäxäten tuqtatırğa mäcbür itä. Şul utrawlar artında ul ezlägän Könyaq qitğa buluına ışanıp, Kergelen utrawlarğa Île de Fortune («Bäxet utrawı») isemen quşıp, kire qayta.
Qiral Lui XV-gä birgän xisapta ul yaña açilğan cirlärneñ ähämiätenä artıq zur bäyä birä; 1773 yılda Lui XV anı yaña ekspedisiägä cibärä; 1774 yılnıñ başında uq ekspedisiä Kergelen utrawlarına yözep barıp citä. Bu yulı utrawnıñ Könyaq qitğa belän berniçek tä bäylänmägänlege, anda keşe yäşämägänlege häm anıñ ğömümän faydasız ikänlege açıqlana. Şunıñ östenä, Kergelenğa barıp citkänce ük ekspeditsiä äfätlärgä yulığa: Yaxşı Ömet borını tiräsendä korablarnıñ berse suğa bata, zäñgelä belän awırıp kitkän qalğan ekipajnıñ yartısın Mavrikidä töserep qalırırğa turı kilä. Fransiägä kire qaytu belän uq ul törmägä yabıla.
Törmädän çıqqaçtın AQŞ bäysezlege öçen suğışında AQŞ yağında qorab komandirı bulıp qatnaşa. Böyek Fransuz inqilabınnan soñ reabilitatsiälänä häm Brest portı başlıgı itep bilgelänä.
# Зеленовка (Костанай өлкәсе)

Зеленовка (каз. Зеленовка) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Зеленовка (Костанай өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# (12264) 1990 CD

(12264) 1990 CD — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12264) 1990 CD
## Тарихы

1990 елның 1 февралендә А. Сугиэ тарафыннан Дайник обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 CD» саналган.
# Щецно

һәм
Щецно — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Далешице гминасында урнашкан авыл.

# Щецно
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Нурсте

Нурсте (эст. Nurste) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
# Берагавы

Берагавы (белар. Берагавы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.

# Берагавы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Матина (Бразилия)

Матина — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.

# Матина (Бразилия)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 775,737 км².
# Ольшини (Лодзь воеводалыгы)

Ольшини — Польшаның Лодзь воеводалыгы Ленки-Шляхецке гминаcында урнашкан авыл.

# Ольшини (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# GSC7798-8

GSC7798-8 — Кентавр йолдызлыгында урнашкан A7 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,93 ± 0,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Дудки (Шчучынский районы)

Дудки (белар. Дудкі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.

# Дудки (Шчучынский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Сен-Дени-ле-Тибу

Сен-Дени-ле-Тибу (фр. Saint-Denis-le-Thiboult) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Голидей-Поконо (Пенсильвания)

һәм
Голидей-Поконо — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Голидей-Поконо (Пенсильвания)
## Географиясе

Голидей-Поконо халык санын алу урыны мәйданы — 6,182845 км², 6,182847 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1651 Фут биеклектә урнашкан.
# Рошиори (Нямц)

Рошиори — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. Дулчешть (коммуна) коммунасына карый.

# Рошиори (Нямц)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 213 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гилмор-Сити (Айова)

Гилмор-Сити — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Гилмор-Сити (Айова)
## Тарихы

Гилмор-Сити шәһәре елда нигезләнгән.

# Гилмор-Сити (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 3,228226 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 373 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# HD164394

HD164394 — Аждаһа йолдызлыгында урнашкан A2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,52 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# NGC 7649

NGC 7649 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7649
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Lewis Swift тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Казе Росето (Падова)

Казе Росето — Италиянең Венеция төбәге Требазелеге өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Росето (Падова)
## Географиясе

Казе Росето Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Росето (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дора (Торино)

Дора — Италиянең Пьемонт төбәге Авильяна өязендә урнашкан торак пункт.

# Дора (Торино)
## Географиясе

Дора Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Дора (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сент-Эгюлен

Сент-Эгюлен (фр. Saint-Aigulin) — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# (16246) Cantor

(16246) Cantor — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16246) Cantor
## Тарихы

2000 елның 27 апрелендә Пауль Комба тарафыннан Прескотт обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 HO3» саналган.
# (6283) 1980 VX1

(6283) 1980 VX1 (лат. 1980 VX1) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6283) 1980 VX1
## Тарихы

1980 елның 6 ноябрендә галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 VX1» саналган.
# Өренҗик (Бафра)

Өренҗик (төр. Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Бафра илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ишем (Идел кушылдыгы)

Ишем — Куйбышев сусаклагычына кушыла торган елга. Татарстан Республикасының Кама Тамагы районы биләмәләрендә ага. Елга Куйбышев сусаклагычының уң ярына тамагыннан 1735 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 17 км.

# Ишем (Идел кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Куйбышев сусаклагычы Зывыз кала тибындагы бистәсеннән Куйбышев сусаклагычына кадәр, Олы Чирмешән елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010000512112100004550
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100455
* Бассейн коды — 11.01.00.005
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Бабице (Градец Кралове)

Бабице (чех. Babice) — Чехиянең Кралове Градец крае Градец-Кралове һәм Q89660618? районында урнашкан авыл.

# Бабице (Градец Кралове)
## Географиясе

Мәйданы — 2,551375 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 241 метр биеклектә урнашкан.

# Бабице (Градец Кралове)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Бабице (Градец Кралове)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Бабице (Градец Кралове)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 396 |
| 1880 | 420 |
| 1890 | 404 |
| 1900 | 403 |
| 1910 | 394 |
| 1921 | 356 |
| 1930 | 329 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 279 |
| 1961 | 281 |
| 1970 | 235 |
| 1980 | 205 |
| 1991 | 216 |
| 2001 | 216 |
| 2011 | 195 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 204 |
| 2016 | 192 |
| 2017 | 195 |
| 2018 | 189 |
| 2019 | 191 |
| 2020 | 185 |
| 2021 | 190 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 179 |
| 2022 | 184 |
| 2023 | 212 |
| 2024 | 215 |
# TTC4

TTC4 (ингл. Tetratricopeptide repeat domain 4) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Тирпешть

Тирпешть — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. Петрикань (коммуна) коммунасына карый.

# Тирпешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 323 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Доганкент Кышла (Юрегир)

Доганкент Кышла (төр. Doğankent Kışla) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Юрегир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Пинополис (Көньяк Каролина)

Пинополис — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Пинополис (Көньяк Каролина)
## Географиясе

Пинополис халык санын алу урыны мәйданы — 3,7 км². Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 91 Фут биеклектә урнашкан.
# Седью (Чисва кушылдыгы)

Седью — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Чисва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.

# Седью (Чисва кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200212103000021302
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002130
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Пионер (Аксубай районы)

Пионер — Татарстан Республикасының Аксубай районындагы поселок.
Почта индексы — 423052.

# Пионер (Аксубай районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.6 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 5.3 °C | 14.3 °C | 19.2 °C | 20.9 °C | 18.5 °C | 12.9 °C | 5 °C | -4.1 °C | -9.8 °C | 4.6 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
# 2015 елда вафатлар исемлеге

Бу мәкаләдә 2015 елда вафат булган кешеләр исемлеге.

# 2015 елда вафатлар исемлеге
## Гыйнвар

* 1 гыйнвар — Борис Моруков, совет һәм Россия галиме, РФА медицина биология проблематик институты мөдире урынбасары (2006 елдан), «Марс-500» проект җитәкчесе, РАМН член-корреспонденты (2011), РФА әгъза-корреспонденты (2014), Россия Федерациясе очучы-космонавты (2001).
* 17 гыйнвар — Әминә Сафиуллина, Татарстан телевидениесенең беренче дикторы.
* 18 гыйнвар — Флорид Бүләков (Флорид Миңнулла улы Бүләков) — язучы, драматург. Башкортстанның халык язучысы (2013). РФ дәүләт бүләге иясе (1995). Салават Юлаев премиясе лауреаты (1994).

# 2015 елда вафатлар исемлеге
## Февраль

* 1 февраль — Марсель Иванов, татар композиторы.
* 24 февраль — Гомәр Усманов, Татарстанның партия һәм дәүләт эшлеклесе, 1982-1989 елларда КПСС Татарстан өлкә комитетының беренче секретаре.
* 27 февраль — Борис Немцов, Россия опозиция җитәкчеләренең берсе.

# 2015 елда вафатлар исемлеге
## Март

* 9 март — Мөхәммәт Сабиров, 1990-1995 елларда Татарстан Республикасы хөкүмәте җитәкчесе.
* 12 март — Терри Пратчетт, британ язучысы, фантаст.
* 14 март — Валентин Распутин, совет язучысы.
* 23 март — Ли Куан Ю, Сингапурның беренче премьер-министры.

# 2015 елда вафатлар исемлеге
## Апрель

* 16 апрель — Олесь Бузина — украина язучысы, журналист, телевидение алып баручысы.

# 2015 елда вафатлар исемлеге
## Май

* 2 май — Майя Плисецкая, совет һәм Россия балеринасы.
* 13 май — Гайнан Сәетхуҗин, совет спортчысы, шоссе велоузышлары буенча 10 тапкыр ССРБ чемпионы.
* 18 май — Әхәт Нигъмәтуллин, татар әдәбият белгече, шагыйрь.
* 23 май — Джон Нэш, АКШ математигы, икътисад өлкәсендә Нобель премиясе иясе.

# 2015 елда вафатлар исемлеге
## Июнь

* 7 июнь — Кристофер Ли, британ актеры, музыкант, алпар.
* 15 июнь — Жанна Фриске, Россия эстрада җырчысы, алып баручы, актриса.
* 22 июнь — Вәзил Мәүликов, ТАССР атказанган төзүчесе.
* 23 июнь — Эдуард Кульпин-Гобәйдуллин, тарихчы, икътисадчы, Шәрыкны өйрәнгән фәлсәфәче.
* 23 июнь — Сәләм Алишев, тарихчы-галим.
* 26 июнь — Евгений Примаков, ССРБ һәм Россия Федерациясе дәүләт эшлеклесе.

# 2015 елда вафатлар исемлеге
## Июль

* 2 июль — Әхәт Уразмәтов, күренекле татар сәнгатькәре, артист.
* 20 июль — Наил Байбурин, рәссам, перфоманс режиссёры, БАССР атказанган сәнгать эшлеклесе.

# 2015 елда вафатлар исемлеге
## Август

* 4 август — Фәнзаман Баттал, язучы, публицист, сатира остасы.

# 2015 елда вафатлар исемлеге
## Сентябрь

* 25 сентябрь — Ульмас Алихуҗаев, совет һәм үзбәк актеры.

# 2015 елда вафатлар исемлеге
## Ноябрь

* 7 ноябрь — Ирина Колмогорцева, рәссам.
* 23 ноябрь — Ирек Баһманов, татар театры актеры.
* 23 ноябрь — Дуглас Норт, АКШ икътисадчысы, икътисад өлкәсендә Нобель премиясе иясе.
* 30 ноябрь — Эльдар Рязанов, совет һәм Россия кинорежиссёры, кинодраматург, шагыйрь, ССРБ халык артисты.

# 2015 елда вафатлар исемлеге
## Декабрь

* 13 декабрь — Азат Магазов, Башкортстан татар язучысы.
# Линкольн (округ, Невада)

Линкольн — Америка Кушма Штатларының Невада штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Пиоче шәһәре.

# Линкольн (округ, Невада)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1866 елда оештырыла.

# Линкольн (округ, Невада)
## Территориясе

Округ мәйданы 27 545 км² тәшкил итә.
# Гоума (Луизиана)

Гоума — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан шәһәр.

# Гоума (Луизиана)
## Тарихы

Гоума шәһәре 1834 елда нигезләнгән.

# Гоума (Луизиана)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 37,719664 км², 37,916582 км² (1 апрель 2010), 37,802965 км² (1 апрель 2020), 37,469505 км² (1 апрель 2020), 0,33346 км² (1 апрель 2020). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 метр биеклектә урнашкан.
# Виола (Венеция)

Виола — Италиянең Венеция төбәге Портогруаро өязендә урнашкан торак пункт.

# Виола (Венеция)
## Географиясе

Виола Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Виола (Венеция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# SCAI

SCAI (ингл. Suppressor of cancer cell invasion) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (11454) 1981 DT2

(11454) 1981 DT2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11454) 1981 DT2
## Тарихы

1981 елның 28 февралендә Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 DT2» саналган.
# Такарня

Такарня (белар. Такарня) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Пухавицкий районында урнашкан авыл.

# Такарня
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Пионер (утрау)

Пионер (рус. остров Пионер) — Төньяк Җир утраулар төркеменә кергән утрауларның берсе. Мәйданы — 1527 км².
# Стара Гура (Түбән Силезия воеводалыгы)

Стара Гура — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Гура гминасында урнашкан авыл.

# Стара Гура (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Массапиква (Нью-Йорк)

Массапиква — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Массапиква (Нью-Йорк)
## Географиясе

Массапиква халык санын алу урыны мәйданы — 10,337879 км², 10,342449 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 8 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Нобиле (ай кратеры)

Нобиле (лат. Nobile) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 79 км булган кратер.

# Нобиле (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Умберто Нобиле (1885—1978) хөрмәтенә бирелә.

# Нобиле (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1994 елда раслана.
# Камберленд (Айова)

Камберленд — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Камберленд (Айова)
## Тарихы

Камберленд шәһәре 1885 елда нигезләнгән.

# Камберленд (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,555633 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 397 ± 1 метр биеклектә урнашкан.