yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# HD118350

HD118350 — Кентавр йолдызлыгында урнашкан A2mA9-A9 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,84 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Орикүла

Орикүла (эст. Oriküla) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
# Флорио (Трапани)

Флорио — Италиянең Сицилия төбәге Трапани өязендә урнашкан торак пункт.

# Флорио (Трапани)
## Географиясе

Флорио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Флорио (Трапани)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бад-Тёльц

Бад-Тёльц — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Бад-Тёльц
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Бад-Тёльц
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 30,8 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 658 метр биеклектә урнашкан.
# Роата Борги (Кунео)

Роата Борги — Италиянең Пьемонт төбәге Каральо өязендә урнашкан торак пункт.

# Роата Борги (Кунео)
## Географиясе

Роата Борги Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Роата Борги (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Касарги

Касарги (рус. Касарги) — Чиләбе өлкәсенең Сосновка районы составына керүче авыл.

# Касарги
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Касарги
## Сәгать поясы

Касарги Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Касарги
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (68%), башкортлар (17%), чирмешләр (9%), .
# Садек (Кече Польша воеводалыгы)

Садек — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Йодловник гминасында урнашкан авыл.

# Садек (Кече Польша воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Nobel büläge

Nobel büläge (Нобель бүләге) — fänneñ meditsina häm fiziologiä, fizika, ximiä, ädäbiät häm solıx ölkälärendä birelä torğan dönyanıñ iñ möhim büläge. Ekonomika ölkäsendäge büläk 1968 yılda Şvetsiä üzäk bankı tarafınnan Alfred Nobel istälegenä bağışlap birelä. Berençe tapqır Nobel büläge 1901. yılda birelä başlıy. Nobel Solıx büläge küp belgeçlär tarafınnan säysi yaktan yoğıntığa birelgän dip täñqitlänä. Solıx bülägennän qala, Nobel büläkläre Stockholm şähärendä yıl sayın 10. Dekäberdä, Alfred Nobelneñ ülgän könendä tapşırıla. Härber büläk aluçı, ğädät buyınça, cıyılğan qunaqlar aldında leksiä belän çığış yasarğa tieş.

# Nobel büläge
### Alfred Nobelneñ wasiäte

Nobel üzeneñ baylığınıñ 94%, yäğni 31 Şved kronasın, fondqa tapşıra. Nobel'neñ qaldırğan wasiäte tübändägedän ğibärät:

# Nobel büläge
### Büläkläw tärtibe

Tieşle komitetlar Nobel büläge laureatların Öktäber ayında iğlan itä. Şunnan soñ, bülaklär tantanalı räweştä 10. Dekäberdä tapşırıla. Sönğı yıllarda banket Stockholm Şähär Sarayında ütä.
Büläk maksimum öç laureatqa birelä ala. Härber büläk altın medaldän, diplom häm aqçadan tora. Xäzerge waqıtta aqçalata büläkneñ zurlığı - $1 million çaması.

# Nobel büläge
### Matematika buläge

Alfred Nobelneñ büläkne matemtiklarğa birmäw mäs'äläse buyınça törle fikerlär yöri. Nobel wasiäte praktik açışlar turında süz yörtä, ä matematika isä, praktik fännär rätenä kermi. İkençe säbäbe - 20. yöz başında Şvetsiädä inde matematika ölkäsendä zur bülakneñ buluı. Şulay uq, legenda räweşendä, Nobel xatınınıñ ber matematik belän bulğan mäxäbbäte atalsa da, bu legenda çınğa aşuı mömkin tügel, çönki Nobel berqayçan da öylänmägän bulğan.

# Nobel büläge
### Qızıqlı mäğlümätlär
#### Nobel bülägen ike tapqır aluçılar

* Maria Skłodowska-Curie: Fizika 1903, radionurlanış açışı öçen; Ximiä 1911, çista radiumnı ayırğan öçen
* Linus Pauling: Ximiä 1954, hibrid orbital teoriä öçen; Solıx 1962, atom-töş sınawlarnı tuqtatu öçen alıp barğan köräşe öçen;
* John Bardeen: Fizika 1956, tranzistornı uylap tabu; Fizika 1972, ütäütkäröçänlek teoriäse (BCS teoriäse) öçen;
* Frederick Sanger: Ximiä 1958, insulin molekulasının strukturasın açqan öçen; Ximiä 1980, virus nukleotidın tärtipkä kertü öçen.

# Nobel büläge
### Qızıqlı mäğlümätlär
#### Ğäilä büläkläre

Tarixta Curie ğäiläse biş Nobel bülägen alğan:
* Maria Skłodowska-Curie, Fizika 1903 häm Ximiä 1911
* Xäläl cefete Pierre Curie, Fizika 1903
* Qızları Irène Joliot-Curie, Ximiä 1935
* Kiäwläre Frederic Joliot-Curie, Ximiä 1935
# Тонгла-Кенга

Тонгла-Кенга (ингл. Tongla Kenga) — Бутан дәүләтенең Монгар дзонгхагында урнашкан авыл.

# Тонгла-Кенга
## Географиясе

Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 992 метр биеклектә 27°08′00″ т. к. 91°13′00″ кб. о. координаталы буенча урнашкан.
# Монгодри

Монгодри (фр. Montgaudry) — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
# Бодонвилье

Бодонвилье (фр. Baudonvilliers) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Тланилпа эль Нуево (Арселия)

Тланилпа эль Нуево — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Арселия муниципалитеты составына керә.

# Тланилпа эль Нуево (Арселия)
## Географиясе

Тланилпа эль Нуево Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Тланилпа эль Нуево (Арселия)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Тланилпа эль Нуево (Арселия)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Грорувр (Мёрт һәм Мозель)

Грорувр (фр. Grosrouvres) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Грорувр (Мёрт һәм Мозель)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,61 км².
# Юссиньи-Годбранж

Юссиньи-Годбранж (фр. Hussigny-Godbrange) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Юссиньи-Годбранж
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,37 км².
# HD215913

HD215913 — Дәлү йолдызлыгында урнашкан ApSrEuCr спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,74 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Әшнә (Алатыр кушылдыгы)

Әшнә — Алатыр елгасының кече кушылдыгы. Мордовиянең Ичалки районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 11 км.

# Әшнә (Алатыр кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010500212110000038628
* Гидрологик өйрәнү (ҺӨ) буенча коды — 110003862
* Бассейн коды — 08.01.05.002
* ҺӨ буенча саны — 10
* ҺӨ буенча чыгарылышы — 0
# Шацяни

Шацяни (белар. Шацяні) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.

# Шацяни
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Зоя Исаева

Зоя Исаева (Зоя Григорий кызы Исаева, 17 май 1921(1921-05-17), Бугровка, Ширбәт вулысы, Спас кантуны, Татарстан АССР, РСФСР — 10 май 1990(1990-05-10) (68 яшь), Казан, РСФСР, СССР) — химик-органик, химия фәннәре докторы (1967), 1963-1985 елларда ССРБ ФА КФҮ органик һәм физик химиясе институтының табыгый кушылмалар тәҗрибәханәсе мөдире.
# Мурака

Мурака (эст. Muraka) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
# Аренс-де-Льедо

Аренс-де-Льедо (исп. Arens de Lledó) — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Аренс-де-Льедо
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 34,268961 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 381 метр биеклектә урнашкан.
# Каршыяка (Адилҗеваз)

Каршыяка (төр. Karşıyaka) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Адилҗеваз илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Эберсдорф (Штирия)

Эберсдорф — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. Хартберг-Фюрстенфельд округы составына керә.

# Эберсдорф (Штирия)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 315 метр биеклектә урнашкан. Кайндорф (Хартберг) коммуналары белән чиктәш.
# NGC 5010

NGC 5010 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5010
## Тарихы

Әлеге галактика 1831 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Пикасент

Пикасент (кат. Picassent) — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Пикасент
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 85,78 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 50 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Меса де ла Парота (Зирандаро)

Меса де ла Парота — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Сирандаро муниципалитеты составына керә.

# Меса де ла Парота (Зирандаро)
## Географиясе

Меса де ла Парота Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Меса де ла Парота (Зирандаро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Меса де ла Парота (Зирандаро)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Лонжвиль-сюр-Мер

һәм
Лонжвиль-сюр-Мер (фр. Longeville-sur-Mer, фр. Longeville һәм фр. Falerne) — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
# Войтав Мост

Войтав Мост (белар. Войтаў Мост) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.

# Войтав Мост
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# TBCD

TBCD (ингл. Tubulin folding cofactor D һәм Tubulin-specific chaperone D) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Малыя Сяхновичы

Малыя Сяхновичы (белар. Малыя Сяхновічы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Жабинскавский районында урнашкан авыл.

# Малыя Сяхновичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Һапытлы (Агдаш)

Һапытлы (әзери. Hapıtlı) — Әзербайҗанның Агдаш районына караган авыл.
# Попештий-де-Сус (Румыния)

Попештий-де-Сус — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Ваду-Моцилор (коммуна) коммунасына карый.

# Попештий-де-Сус (Румыния)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Аявалулко (Чилапа де Алварез)

Аявалулко — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Чилапа-де-Альварес муниципалитеты составына керә.

# Аявалулко (Чилапа де Алварез)
## Географиясе

Аявалулко Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Аявалулко (Чилапа де Алварез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Аявалулко (Чилапа де Алварез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Тюзи

Тюзи (фр. Tuzie) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Нуксак (Вашингтон)

Нуксак — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.

# Нуксак (Вашингтон)
## Тарихы

Нуксак шәһәре елда нигезләнгән.

# Нуксак (Вашингтон)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,827321 км², 0,87 квадрат миль, 1,824824 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 26 метр һәм 85 Фут биеклектә урнашкан.
# Язлык (Першембе)

Язлык (төр. Yazlık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Першембе илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ульмица

Ульмица — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ак диңгез (Сухое диңгезе) урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.

# Ульмица
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Золотница елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Воронов борынына чаклы (Төньяк Двина елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегды һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300512103000040215
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103004021
* Бассейн коды — 03.02.03.005
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Горно-Белево

Горно-Белево — Болгариянең Стара-Загора өлкәсендә урнашкан авыл. Братя-Даскалови җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Горно-Белево
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 191 метр биеклектә урнашкан.
# Ранчо Исмаел Торес Аньорве, Эль Маестро (Ометепек)

һәм
Ранчо Исмаел Торес Аньорве, Эль Маестро — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ометепек муниципалитеты составына керә.

# Ранчо Исмаел Торес Аньорве, Эль Маестро (Ометепек)
## Географиясе

Ранчо Исмаел Торес Аньорве, Эль Маестро Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Ранчо Исмаел Торес Аньорве, Эль Маестро (Ометепек)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Ранчо Исмаел Торес Аньорве, Эль Маестро (Ометепек)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Олы Мерени

Олы Мерени — Россия территориясеннән ага торган елга. Калмык Республикасы, Ростов өлкәсе, Ставрополь крае биләмәләрендә ага. Елга Хара-Зуха елгасының уң ярына тамагыннан 50 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 29 км.

# Олы Мерени
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Маныч елгасы башыннан Пролетарск сусаклагычына кадәр, Калаус һәм Егорлык елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Северский Донец тамагыннан түбән, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010500712107000016347
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107001634
* Бассейн коды — 05.01.05.007
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# NGC 3056

NGC 3056 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3056
## Тарихы

Әлеге галактика 1835 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# 1976 ел

2 меңьеллык :
XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр — XXII гасыр :
Хронологик таблица :
1976 ел башка тәкъвимнәрдә :
| Милади тәкъвим | 1976 MCMLXXVI |
| Юлиан тәкъвим | 1975—1976 (14 гыйнвардан) |
| Юлиан тәкъвим византия эрасы белән | 7484—7485 (14 сентябрьдән) |
| Римны нигезләгәннән башлап | 2728—2729 (4 майдан) |
| Яһүдләр тәкъвиме | 5736—5737 ה'תשל"ו — ה'תשל"ז |
| Һиҗри тәкъвим | 1396—1397 |
| Борынгы әрмәннәр тәкъвиме | 4468—4469 (11 августтан) |
| Әрмәннәрнең чиркәү тәкъвиме | 1425 ԹՎ ՌՆԻԵ |
| Кытай тәкъвиме | 4672—4673 (31 гыйнвардан) 乙卯 — 丙辰 яшел йорт куяны — кызыл аждаһа |
| Хәбәш тәкъвим | 1968 — 1969 |
| Борынгы һинд тәкъвиме | |
| - Викрам-самват | 2032—2033 |
| - Шака самват | 1898—1899 |
| Шәмси тәкъвим | 1354—1355 |
| Буддачылык тәкъвиме | 2519 |
| Япон ел исәбе | 51 ел Сёва |
1976 (бер мең тугыз йөз җитмеш алтынчы) ел — кәбисә ел, милади тәкъвим буенча пәнҗешәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1976 елы, II меңьеллыкның 976 елы, XX гасырның 76 елы, XX гасырның 8 унъеллыгының 6 елы, 1970 елларның 7 елы. 1976 елдан бирле 48 ел үтте.

# 1976 ел
## Вакыйгалар

* КамАЗ-55111
* КамАЗ-55111
* 16 февраль – КамАЗның конвейерыннан беренче автомобиль төшә (рәсемдә).
* 3 апрель — Франциядә беренче тапкыр «Сезар» премиясен тапшыру тантанасы уза.
* 17 июнь — Кытайда су тудыргыч бомбасы сынаулары уза.
* 16 сентябрь — Шаварш Карапетян бата торган троллейбустан 20 кешене коткара.

# 1976 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1976 елда туганнар
* 13 март — Фәрит Габделганиев, дәүләт эшлеклесе.
* 4 июнь — Динара Садретдинова, телевизион журналист.
* 5 июнь — Илдар Әбүзәров, русча язучы, кыска хикәя жанры остасы.
* 13 июль — Алмаз Шәрифуллин, Айфара төркеме солисты.
* 23 август — Алмаз Фәтхуллин, Тинчурин театры актеры.
* 26 август — Земфира Рамазанова, популяр Рәсәй җырчысы.
* 18 октябрь — Алсу Кормаш, Азатлык радиосы журналисты.
* 21 сентябрь — Гүзәл Гайнуллина, Татарстан Республикасының атказанган артисты.
* 22 сентябрь — Роналдо, Бразилия футболчысы.
* 26 сентябрь — Илдар Абдразаков, опера җырчысы (бас), Татарстанның халык артисты.
* 24 октябрь — Нурфия Гафиатуллина, галимә.
* 4 ноябрь — Илгиз Кадергулов, БАГСУ ректоры.
* 14 декабрь — Алсу Әбелханова, татар җырчысы.

# 1976 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1976 елда вафатлар
* Каюм Бариев, драма артисты, Татарстан АССР атказанган артисты.
* 7 гыйнвар — Әсгать Исхаков, Шеңҗан азатлык хәрәкәте юлбашчысы. .
* 5 май — Мирза Таһиров, Татарстан АССР атказанган укытучысы.
* 26 июль — Николай Носов, балалар язучысы.
* 4 сентябрь — Мостафа Ногман, шагыйрь, тел галиме.
* 9 сентябрь — Мао Цзэдун, мәшһүр сәясәтче.
* 28 октябрь — Абдулла Әхмәт, язучы һәм драматург.
* 29 октябрь — Константин Васильев, рәссам.
* 31 октябрь — Байназар Әлменов, рәссам, Татарстан АССРның атказанган сәнгать эшлеклесе.

# 1976 ел
## Габдулла Тукай исемендәге дәүләт премиясе лауреатлары

* Марс Шабаев, татар шагыйре.
* Диас Вәлиев, рус телле драматург.
# Павсаты

Павсаты (белар. Паўсаты) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.

# Павсаты
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.