# 24 декабрь

24 декабрь — Милади тәкъвимендә уникенче айның егерме дүртенче көне. Ел ахырына кадәр 7 көн кала.
* Тарих порталы
* Вакыт порталы
* Бәйрәмнәр порталы
Дөнья тарихында бу көн:

# 24 декабрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Милли

* Днестр буе Молдован Җөмһүрияте – Конституция көне.
* Ливия – Бәйсезлек көне (1951).
* Башкортстан Конституциясе көне.

# 24 декабрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* Католик һәм протестант Раштуасы алды киченә багышланган бәйрәмнәр.
* Бразилия — ятимнәр көне.
* Россия Федерациясе – Россия хәрби дан көне (Александр Суворов җитәкчелегендәге рус гаскәрләренең 1790 елда төрек Измаил ныгытмасын басып алуы).
* Украина- Архив оешмалары хезмәткәрләренең көне.

# 24 декабрь
## Вакыйгалар

* 1918 — Совет Русиясе хөкүмәте (БҮБК), Брест-Литовск солыхын гамәлдән чыгара һәм Украинаның бәйсезлеген башка таныймый.
* 1924 — Албания республика булды.
* 1951 — БМО Генераль Ассамблеясе карары буенча Ливия Африка колонияләреннән беренче булып бәйсезлек ала.

# 24 декабрь
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:24 декабрь көнне туганнар
* 1761 — III Сәлим,
* 1798 — Адам Мицкевич,
* 1814 — Венцеслав Грубер,
* 1827 — Павел,
* 1843 — Лидия Койдула,
* 1862 — Василий Бакшеев,
* 1863 — Любомир Давидович,
* 1866 — Викторин Груздев,
* 1871 — Кашшафетдин Агафуров,
* 1873 — Семен Зимницкий,
* 1877 — Антон Фролов-Багреев,
* 1886 — Боголюб Евтич,
* 1887 — Хуҗа Бәдигый, тел галиме, фольклорчы.
* 1897 — Лев Багал,
* 1906 — Джеймс Чейз, инглиз детективлар язучысы.
* 1906 — Кирилл Большаков,
* 1908 — Хәбиб Миначев,
* 1910 — Фәйзи Йосыпов,
* 1911 — Искәндәр Вәлиев, архитектор.
* 1911 — Рауль Гомәров,
* 1915 — Тәйфук Абдул, Советлар Берлеге каһарманы, майор.
* 1917 — Татьяна Гинецинская,
* 1918 — Николай Смирнов,
* 1921 — Зәки Нури, шагыйрь.
* 1924 — Кәрам Җәббаров,
* 1924 — Сания Афзаметдинова,
* 1924 — Сәрия Мирҗанова,
* 1926 — Валентина Селивёрстова,
* 1928 — Акыл Сәлимов,
* 1928 — Мәгъфирә Галиева,
* 1930 — Шабданбай Абдыраманов,
* 1931 — Рәсим Акчурин,
* 1936 — Владимир Кайгородов,
* 1936 — Габдрәшит Абдрахманов,
* 1938 — Дамир Хәсәнев,
* 1939 — Рафаэль Дәүләтшин,
* 1946 — Леонид Филатов,
* 1952 — Елена Шанина,
* 1952 — Светлана Романова,
* 1959 — Салават Галләмов,
* 1960 — Зөфәр Мөхәммәтшин,
* 1961 — Илһам Әлиев, Азәрбайҗан президенты.
* 1964 — Анна Ильина,
* 1967 — Владислав Ховалыг,
* 1969 — Игорь Акбашев,
* 1972 — Илһам Гомәров,
* 1980 — Маарья-Лийс Илус,
* 1981 — Дима Билан,
* 1983 — Никита Щитов,
* 1985 — Наталья Җиһаншина,
* 1986 — Эльмир Низамов, татар композиторы, пианист.

# 24 декабрь
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:24 декабрь көнне вафатлар
* 1524 — Васко да Гама,
* 1857 — Пётр Бутков,
* 1889 — Леонард Колмачевский,
* 1920 — Ида Нильссон,
* 1925 — Фрэнк Болдуин, америкалы, калькулятор уйлап чыгаручы.
* 1927 — Владимир Бехтерев, табиб.
* 1942 — Атаморат Ниязов,
* 1942 — Савва Белоногов,
* 1944 — Виктор Макаров,
* 1970 — Борис Нимвицкий, совет фирка һәм дәүләт эшлеклесе.
* 1970 — Карина Ари,
* 1970 — Николай Шверник, совет фирка һәм дәүләт эшлеклесе.
* 1980 — Карл Дөниц, алман дәүләт һәм хәрби эшлеклесе, гросс-адмирал.
* 1981 — Петр Захаров,
* 1984 — Әнүр Вахитов,
* 1993 — Газыйм Аллаяров,
* 1993 — Хәй Сабитов,
* 1996 — Димитр Ангелов,
* 1997 — Суфия Китапова,
* 1997 — Тосиро Мифунэ, япон киноактеры.
* 2000 — Николай Лемаев,
* 2007 — Алексей Ременников,
* 2008 — Нәгыйм Әгъләмов,
* 2008 — Һаролд Пинтер,
* 2009 — Җәваһирә Сәләхова, татар җырчысы.
* 2013 — Абрек Абзгилдин, нәкышче, монументаль сәнгать рәссамы.
* 2015 — Хашим Мостаев,
* 2016 — Мәкъсүт Зарипов, физика галиме, профессор.
* 2016 — Николай Беляев,
* 2019 — Нодар Кекелидзе,
* 2020 — Лоренс Блинов,
* 2023 — Искәндәр Биктаһиров,

# 24 декабрь
## Дини бәйрәмнәр һәм истәлекле даталар

* Католицизм — Раштуа алды көне (киче).
* Төньяк халыклары мифологияда — Модреснаш, бөтен әниләр хакына бәйрәм.

# 24 декабрь
## Дини бәйрәмнәр һәм истәлекле даталар
#### Христианлык

* Раштуа алды көне
* Раштуа дуслык һәм тынычлык белдерүе, Урта гасырлар гадәтләрен дәвам итеп, Финляндияның рәсми Раштуа шәһәре Турку борынгы бөек мәйданында.
* Святки колядалар – Раштуа бәйрәме вакытында җырлар белән үткәрелә торган йола
* Төн уртасы месса
Католик һәм Ортодокс (Православ) христиан изгеләре көне
* «Изге» Адам, беренче ир кеше
* «Изге» Ева, беренче кыз хатын
* «Изге» Яков, патриарх
* Сполето шәһәреннән «Изге» Грегорио, җәфа чигүче
* «Изге» Метробио, җәфа чигүче
* Бордо шәһәрендән Дэльфин (404), Бордо шәһәреннән Дельфин, Бордо диоцезы епископы.
* Тарсиль, (~593)үзен өйләнмичә дини тормышына багышлаган гыйффәтле кыз-хатын. Рим папа Грегорий Iнең өч апасыннан бере.
* Тревири шәһәреннән «Изге» Ирмина, (716), Охрен монастырен оештыручы гыйффәтле хатын
* Адэль дэ Пфалзель (735 һәм 740 еллары арасында), Адэль дэ Пфалзель, Дагоберт II кызы, Трев буендагы монастырь оештыручысы.
* Ханно (978), Германия Вормс шәһәре епископы.
* «Изге» Паола Элизабетта Чериоли (1865, тол хатын, Бергамо шәһәрендәге «Изге» Гайлә Бергамо дини ирләр һәм хатын кызлар җәмгыятләрен оештыручысы.
* Шарбэль, (1898) Шарбель Махлуф, ливанлы монах һәм дәрвиш.

# 24 декабрь
## Дини бәйрәмнәр һәм истәлекле даталар
#### Исем бәйрәмнәре

* Адам
* Адель һәм ясалма исемнәр – Аделис, Адели, Адула һ.б.
* Викентий
* Даниил
* Дэльфин
* Ева
* Емельян
* Иван
* Леонтий
* Мануэль
* Николай
* Ноэмие һәм ясалма исемнәр – Наоми, Ноам, Ноэми һ.б.
* Петр
* Терентий
* Эмануэль