yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Караманлар (Алтыэйлүл)

Караманлар (төр. Karamanlar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Алтыэйлүл илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Семково (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

Семково — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Льняно гминаcында урнашкан авыл.

# Семково (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Селимие (Енишеһир)

Селимие (төр. Selimiye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Енишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гряка (коммуна)

Гряка — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан коммуна.

# Гряка (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 27,27 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 73 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Гряка, Пуцу-Греч һәм Збою авыллары урнашкан.
# Йөнчөпиң

Йөнчөпиң (швед. Jönköping) — Швециянең Өстергөтланд ленендә урнашкан шәһәр.

# Йөнчөпиң
## Тарих

Шәһәр статусын 1284 елдан башлап йөртә.
# Смятаничы (Шкловский районы)

Смятаничы (белар. Смятанічы) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.

# Смятаничы (Шкловский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# 280 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
280 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.

# 280 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:280 елда (б. э. к.) туганнар

# 280 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:280 елда (б. э. к.) вафатлар
# Трынито

, һәм
Трынито — Болгариянең Габрово өлкәсендә урнашкан авыл. Габрово җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Трынито
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 517 метр биеклектә урнашкан.
# Ороер

Ороер (фр. Oroër) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Воля-Дзянковска

Воля-Дзянковска — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Любень-Куявский гминаcында урнашкан авыл.

# Воля-Дзянковска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Новий Нацпольск

Новий Нацпольск — Польшаның Мазовия воеводалыгы Нарушево гминасында урнашкан авыл.

# Новий Нацпольск
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Жабно (Битивский повяты)

Жабно — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Мястко гминасында урнашкан авыл.

# Жабно (Битивский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD31321

HD31321 — Эридан йолдызлыгында урнашкан A2mA5/7-F0/2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,68 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Нагадак

Нагадак — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453499, ГАТОБК коды — 80205828005.

# Нагадак
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 14 кешенең яшәве мәгълүм.
# Заберезник (Орлов районы)

Заберезник (рус. Заберезник) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.

# Заберезник (Орлов районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Заберезник (Орлов районы)
## Сәгать поясы

Заберезник (Орлов районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Заберезник (Орлов районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Ваймор (Небраска)

Ваймор — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан шәһәр.

# Ваймор (Небраска)
## Тарихы

Ваймор шәһәре елда нигезләнгән.

# Ваймор (Небраска)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 4,929087 км², 4,929083 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 378 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# PPIAL4A

PPIAL4A (ингл. Peptidylprolyl isomerase A like 4A) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Демидовская (Киров өлкәсе)

Демидовская (рус. Демидовская) — Киров өлкәсенең Луза районында урнашкан авыл.

# Демидовская (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Демидовская (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Демидовская (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Демидовская (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Тарханкозлусу (Чорум)

Тарханкозлусу (төр. Tarhankozlusu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Чорум илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Эспарцет

Эспарцет, ат борчагы (лат. Onobrýchis) — кузаклылар семьялыгыннан күпьеллык, сирәгрәк берьеллык үләнчел үсемлекләр ыругы.
Синонимнар: Dendrobrychis (DC.) Galushko, Xanthobrychis Galushko
Башка телләрдә атамалар: ингл.ингл. Sainfoin, гөрҗ. ესპარცეტი, исп. Onobrychis, кат. Trepadella, кыт. 紅豆草 , литв. Esparcetas, алман. Esparsetten , нид. Esparcette, порт. Sanfeno, төр.Adi korunga, фр. Sainfoin, эсп. Onobriko

# Эспарцет
## Таралуы

130 дан артык төре билгеле, Евразия һәм Төньяк Африкада таралган.
Татарстанда бер төре – комлы эспарцет (О. arenaria), болынлы һәм ташлы далаларда үсә, күбрәк республиканың көньяк районнарында.

# Эспарцет
## Ботаник тасвирлама

Үзәк тамырлы. Сабаклары тармакланган, туры. Яфраклары катлаулы, парсыз каурыйсыман. Чәчәкләре себеркәчле, ачык-алсу, куе башаксыман чукларга җыелган. Май-июльдә чәчәк ата. Җимеше – кузак, түгәрәк, чикләвексыман, бер орлыклы, тешле-чәнечкеле, җепселле челтәр белән. Бөҗәкләр, нигездә умарта кортлары ярдәмендә серкәләнә, баллы.
Корылыкка чыдам үсемлек, ачы һәм сазлыклы туфраклардан тыш, барлык туфракларда диярлек яхшы үсә.

# Эспарцет
## Куллану

Яшел масса, печән өчен үстерелә. Барлык авыл хуҗалыгы терлекләре яратып ашый.
Составында углеводлар (9,6%), аксым (4,4%), майлар (1,6%) бар. 100 кг яшел массасында 22 азык берәмлеге һәм 3,1 кг үзләштерелә торган протеин, печәнендә 54 азык берәмлеге һәм 10,1 кг үзләштерелә торган протеин бар.
Корткычлар: орлыкашарлар, эспарцет бөртекчәсе, эспарцет эвритомасы, эспарцет чәчәге черкие, эспарцет чәчәкашары, эспарцет трипсы.
Авырулары: ончыл чык, тутык, фузариоз.
ТРда чәчәргә рөхсәт ителгән сортлары: «Песчаный 1251», «Песчаный 22». 2009 да 18,2 мең га мәйданда үстерелә, яшел массасының уңышы – 1 га дан 250-270 ц, печән уңышы – 1 га дан 35-38 ц.
# IC 945

IC 945 — Кече Җидегән йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 945
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 945, 2MASX J13474856+7202597, PGC 48940, MCG+12-13-012, Z 336-19, Z 1346.8+7217, PGC 48867 һәм LEDA 48940 буларак та сурәтләнә.
# (6020) Миямото

(6020) Миямото (лат. Miyamoto) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6020) Миямото
## Тарихы

1991 елның 30 сентябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 SL1» саналган.
# Кояш Тимбикова

Кояш Закир кызы Тимбикова (Тимбәкова) — татар язучысы, шагыйрә, публицист һәм журналист.

# Кояш Тимбикова
## Биография

Кояш Тимбикова 1937 елның 16 ноябрендә Татарстанның Чистай районы Наратлы Елга авылында укытучы гаиләсендә туа. Шул ук районның Иске Роман һәм Каргалы авылы мәктәпләрендә ун ел укый. 1954–1959 елларда Казан дәүләт университетының татар теле һәм әдәбияты бүлегендә югары белем ала, аннары егерме елга якын (1959–1979) «Азат хатын» журналы редакциясендә әдәби хезмәткәр, бүлек мөдире һәм журналның җаваплы сәркатибе булып эшли. 1979–1982 елларда ул – «Казан утлары» журналының җаваплы сәркатибе. 1983 елдан бирле шул ук журнал редакциясендә бүлек редакторы вазифасын башкара.
Кояш Тимбикованың йөрәге 2004 елда тибүдән туктый. Кабере Чистай районы Иске Роман авылында.

# Кояш Тимбикова
## Иҗат

Кояш Тимбикова үзенең беренче иҗат тәҗрибәләре – очерк характерындагы журналистлык язмалары һәм хикәяләре белән көндәлек матбугатта 1959 елдан күренә башлый. «Кояш безгә елмая» (1962), «Тылсымлы таяк» (1964) кебек күмәк җыентыкларда аның күп кенә очерклары, хикәяләре басыла, ә 1969 елда «Зәңгәр күлмәк» исемле хикәяләр һәм «Күңелләргә күләгә төшмәсен» исемле очерк китаплары дөнья күрә. 1971 елда «Инешләр Иделгә коя» исемле күмәк җыентыкка яшь авторның күләмле беренче әсәре – «Синең өчен» дигән повесте урнаштырыла.
70 елларда ул авылның хезмәт кешеләрен, бигрәк тә хатын-кыз образларын шактый нечкә психологик алымнар белән гәүдәләндергән бер төркем хикәяләр («Сөлге булсын бүләгем», «Шикәр Гайшә», «Таяныч», «Ут»һ.б), КамАЗ төзүче яшьләр тормышына багышланган «Агым уртасында», археологлар турында «Тәңкәле тау» һәм мораль – этик проблемаларны күтәргән «Кышкы талпыну», «Ярлар биек» исемле повестьларын иҗат итә.

# Кояш Тимбикова
## Бүләкләр

Кояш Тимбикова Хөсәен Ямашев исемендәге премия лауреаты, Татарстанның атказанган сәнгать хезмәткәре бүләкләр иясе.
# Поца

Поца — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Уфтюга елгасының уң ярыннан 45 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Поца
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300212103000031155
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003115
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Нисория

Нисория — Италиянең Сицилия төбәге Free Municipal Consortium of Enna һәм Энна өязендә урнашкан торак пункт.

# Нисория
## Географиясе

Нисория Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Нисория
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Нисория
## Халкы

| Ел | Халык саны |
| 2017 | 2992 |
| 2018 | 2987 |
| 2023 | 2844 |
# Прамарцо (Торино)

Прамарцо — Италиянең Пьемонт төбәге Бальдиссеро-Канавезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Прамарцо (Торино)
## Географиясе

Прамарцо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Прамарцо (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сьвйонтники (Познанский повяты)

Сьвйонтники — Польшаның Великопольское воеводалыгы Мосина гминасында урнашкан авыл.

# Сьвйонтники (Познанский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гуҗеной-Дигон (Болцано)

Гуҗеной-Дигон — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Кастельротто өязендә урнашкан торак пункт.

# Гуҗеной-Дигон (Болцано)
## Географиясе

Гуҗеной-Дигон Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Гуҗеной-Дигон (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ржадонин

Ржадонин (чех. Radonín) — Чехиянең Высочина крае Тршебич һәм Тршебич районында урнашкан авыл.

# Ржадонин
## Географиясе

Мәйданы — 3,98267 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 542 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Ржадонин
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ржадонин
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Ржадонин
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 207 |
| 1880 | 203 |
| 1890 | 188 |
| 1900 | 197 |
| 1910 | 177 |
| 1921 | 167 |
| 1930 | 169 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 174 |
| 1961 | 157 |
| 1970 | 131 |
| 1980 | 105 |
| 1991 | 73 |
| 2001 | 77 |
| 2011 | 72 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 72 |
| 2016 | 73 |
| 2017 | 77 |
| 2018 | 73 |
| 2019 | 78 |
| 2020 | 82 |
| 2021 | 79 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 79 |
| 2022 | 80 |
| 2023 | 85 |
| 2024 | 88 |
# Сен-Серен-сюр-л'Иль

Сен-Серен-сюр-л'Иль (фр. Saint-Seurin-sur-l'Isle) — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
# (10558) Karlstad

(10558) Karlstad (лат. Karlstad) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10558) Karlstad
## Тарихы

1993 елның 15 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 RB7» саналган.
# Забеле-Велики

Забеле-Велики — Польшаның Мазовия воеводалыгы Ольшево-Борки гминасында урнашкан авыл.

# Забеле-Велики
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Игдеҗик (Гөнен)

Игдеҗик (төр. İğdecik) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Гөнен илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сантис

Сантис (исп. Santiz) — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Сантис
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 27,05 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 895 метр биеклектә урнашкан.
# Баньос-де-Эбро

Баньос-де-Эбро (исп. Baños de Ebro һәм баск. Mañueta) — Испаниянең Алава провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Баньос-де-Эбро
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 9,46 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 421 метр биеклектә урнашкан.
# У Тумер

У Тумер (чирм. У Тумер, рус. У Тумер) — Мари Илнең Волжск районында урнашкан авыл.

# У Тумер
## Сәгать поясы

У Тумер Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# У Тумер
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100,0%).
# Бозат (Пиразиз)

Бозат (төр. Bozat) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Пиразиз илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Лаксу

Лаксу (CUN) (фр. Laxou) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Лаксу
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,94 км².
# Вила Гориция (Сасари)

Вила Гориция — Италиянең Сарденья төбәге Сассари өязендә урнашкан торак пункт.

# Вила Гориция (Сасари)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Караорман (Кулп)

Караорман (төр. Karaorman) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Кулп илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Меркиш-Линден

Меркиш-Линден — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.

# Меркиш-Линден
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 43,92 км², 44,2 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 44 метр биеклектә урнашкан.
# Урмантау

Урмантау — Башкортстанның Салават районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 357 кешенең яшәве мәгълүм.
ᴨyчᴛьı индексы — 452494, ГАТОБК коды — 80247855004.

# Урмантау
## Демография

Халык саны динамикасы:
# (17361) 1978 UF7

(17361) 1978 UF7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17361) 1978 UF7
## Тарихы

1978 елның 27 октябрендә C. M. Olmstead тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 UF7» саналган.
# Границя (Кросненский повяты)

Границя — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Дукля гминасында урнашкан авыл.

# Границя (Кросненский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Лыкавица

Лыкавица — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. Лыки җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Лыкавица
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1026 метр биеклектә урнашкан.
# IC 409

IC 409 — Орион йолдызлыгы чикләрендә урнашкан спираль галактика .

# IC 409
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 409, MCG+01-14-024, PGC 17105, 2MASX J05193366+0319036, Z 0517.0+0316, Z 421-26, UZC J051933.6+031902 һәм LEDA 17105 буларак та сурәтләнә.
# Игорь Вәлиәхмәтов

Игер Вәлиәхмәтев (Игер Нариман улы Вәлиәхмәтев, 1 гыйнвар 1950(1950-01-01), Иске Матвеевка (Кәҗә), Матвеевка районы, Татарстан АССР, РСФСР, СССР — 31 октябрь 2016(2016-10-31) (66 яшь), Сочи, Краснодар крае, Россия) — РФ хуҗалык эшлеклесе, УРның атказанган сәнәгать хезмәткәре (2004), РФ ракета-космик сәнәгатенең атказанган хезмәткәре (2008), Ижау радиозаводының генераль директоры (1992-2016).
# Кардон (Вилейский районы)

Кардон (белар. Кардон) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.

# Кардон (Вилейский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Рожно-Парцеле

Рожно-Парцеле — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Александрув-Куявский гминаcында урнашкан авыл.

# Рожно-Парцеле
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Монбазен

Монбазен (фр. Montbazin) — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
# HD197122

HD197122 — Дельфин йолдызлыгында урнашкан A0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,94 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Чүкечбаш акулалар

Чүкечбаш акулалар (лат. Sphyrnidae) - кархаринсыман акулалар отрядына керүче балыклар гаиләлеге.
Чүкечбаш тропик һәм тирән сулы диңгезләрдә яши, сирәк кенә булса да Урта диңгездә дә очрый. Ул бик кызыклы һәм сәер акула. Аның башы яньчек формада һәм аркылы канатны хәтерләтә. Башының киңлеге 80 сантиметр чамасы. Галимнәр фаразлавынча, чүкечбашның тотрыклы тигезлеген нәкъ шул баш-канат тәэмин итә икән. Күкрәк йөзгече кечкенә. озынлыгы 6 метрга кадәр җитә.
Чүкечбаш акуланың күзләре белән борын тишекләре канатында урнашкан. Ул, нигездә, кимерчәкле балык лар, кыс лалар, краблар белән туклана. Бик ач вакытла рын да агулы скатларны да ашарга мөмкин. Чүкечбаш акула балаларын уылдык-күкәй салып чыгара.
# PAX5

PAX5 (ингл. Paired box 5, Paired box protein Pax-5 һәм B cell specific activator protein variant A delta 2/8/9) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Татабанья

Татабанья (маҗар. Tatabánya, алман. Totiserkolonie) — Маҗарстанның Комаром-Эстергом өлкәсендә урнашкан шәһәр.

# Татабанья
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Татабанья Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

# Татабанья
## Халык

Милләтләр (2011): маҗарлар — 92,8%, алманнар — 1,9%.

# Татабанья
## Рәсми сайт

* Рәсми веб-сәхифәсе
# IC 1693

IC 1693 — Кит йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 1693
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1693, PGC 73940, 2MASX J01240239-0139256, ZH 32, CAIRNS J012402.44-013926.1, 6dFGS gJ012402.4-013925, CAIRNS J012402.45-013925.9, LEDA 73940 һәм SDSS J012402.40-013925.1 буларак та сурәтләнә.
# (18376) Quirk

(18376) Quirk — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18376) Quirk
## Тарихы

1991 елның 30 сентябрендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 SQ» саналган.
# (16131) Kaganovich

(16131) Kaganovich — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16131) Kaganovich
## Тарихы

1999 елның 7 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XV97» саналган.
# Алексей Грузинцев

Алексей Грузинцев (рус. Алексей Петрович Грузинцев, 26 февраль (10 март) 1851, Рыбинск, Ярыслау гөбернәсе, Россия империясе — 1919, ) — РИ физигы, хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1916), Харковь университеты профессоры.
# Tur de Frans

Tur de Frans (frantsuzça Le Tour de France) — dönyanıñ iñ mäşhür häm abruylı velosipedta uzışuı. Frantsiädä 100 artıq yıl däwamında ütkärelä.
Räsmi bulmağan isem - "Zur elmäk".
Tur de Frans uzışuı 1903 yıldan başlanıp kitä.
Uzışu 21 etapqa bülenä, härber etap 1 kön däwam itä.
Uzışnıñ ğomumi ozınlığı - 3000-4000 km, çönki här yılnı trassa üzgärtelä.
Sarı külmäk uzış liderın bilgeli. Yäşel külmäk sprint uzışında iñ küp oçko iäsen bilgeli. Aq külmäkne iñ yaxşı yäş uzışçı kiä.
Uzışta ciñüçe 450 000 € , yäşel külmäk iäse häm tawlı etapta lider € 25 000 ala.
# Мацейовента

Мацейовента — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Дубенинки гминасында урнашкан авыл.

# Мацейовента
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вранҗе (Бреша)

һәм
Вранҗе — Италиянең Ломбардия төбәге Барге өязендә урнашкан торак пункт.

# Вранҗе (Бреша)
## Географиясе

Вранҗе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Вранҗе (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.