yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# HD86995

HD86995 — Җилкәннәр йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,89 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Сужер-ан-Пюизе

Сужер-ан-Пюизе (фр. Sougères-en-Puisaye һәм фр. Sougères) — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
# (14915) 1993 UM8

(14915) 1993 UM8 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14915) 1993 UM8
## Тарихы

1993 елның 20 октябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 UM8» саналган.
# (12785) 1995 ST

(12785) 1995 ST — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12785) 1995 ST
## Тарихы

1995 елның 19 сентябрендә Стивен Лори тарафыннан Church Stretton обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 ST» саналган.
# Гызылһаҗылы (Газах)

Гызылһаҗылы (әзери. Qızılhacılı) — Әзербайҗанның Газах районына караган авыл.
# Гүнгөрмез (Ыгдыр)

Гүнгөрмез (төр. Güngörmez) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ыгдыр иле Ыгдыр илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Шадеж

Шадеж — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе , Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Луза елгасының уң ярыннан 14 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Шадеж
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100212103000013331
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001333
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Пирс (ай кратеры)

Пирс (лат. Peirce) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 18,9 км булган кратер.

# Пирс (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Бенджамин Пирс (1809—1880) хөрмәтенә бирелә.

# Пирс (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# SIGLEC10

SIGLEC10 (ингл. Sialic acid binding Ig like lectin 10 һәм Sialic acid-binding Ig-like lectin 10) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Болдвин-Гарбор (Нью-Йорк)

Болдвин-Гарбор — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Болдвин-Гарбор (Нью-Йорк)
## Географиясе

Болдвин-Гарбор халык санын алу урыны мәйданы — 4,462865 км², 4,473735 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Климовск

Климовск (рус. Климовск) — Россия Федерациясенең Мәскәү өлкәсендә урнашкан элекке шәһәр. 2015 елдан — Подольск шәһәренең бер өлеше.
Халык саны — 56 216 кеше (2015).

# Климовск
## Сәгать поясы

Климовск Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Климовск
## Тарих

Шәһәр тибындагы бистә статусын 1928 елдан, шәһәр статусын 1940 елдан башлап йөртә.

# Климовск
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (95,7%), украиннар (1,2%), татарлар (1,1%).
# Горна-Брезница

Горна-Брезница — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. Кресна җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Горна-Брезница
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 498 метр биеклектә урнашкан.
# Казе Кодоньо (Падова)

Казе Кодоньо — Италиянең Венеция төбәге Вигонца өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Кодоньо (Падова)
## Географиясе

Казе Кодоньо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Кодоньо (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бад-Доберан

Бад-Доберан — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Бад-Доберан
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 32,85 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 15 метр биеклектә урнашкан.
# Блюссан

Блюссан (фр. Blussans) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# (9847) 1990 QJ5

(9847) 1990 QJ5 (лат. 1990 QJ5) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9847) 1990 QJ5
## Тарихы

1990 елның 25 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QJ5» саналган.
# HD140744

HD140744 — Почмаклык йолдызлыгында урнашкан B8/9III(pSi) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,41 ± 0,05 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Кавалҗа (Кастамону)

Кавалҗа (төр. Kavalca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Кастамону илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Гүрүн (Ладик)

Гүрүн (төр. Gürün) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Ладик илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бөек Ефәк юлы (метро станциясе)

Бөек Ефәк юлы (үзб. Buyuk Ipak yo’li/Буюк Ипак Йули) — Ташкент метрополитены станциясе. Метроның Чиланзар линиясендәге соңгы станция. Киләсе станция — «Пушкин».
1997 елның 1 маена кадәр «Максим Горький» станциясе дип атап йөртелгән.
Ике җир асты вестибюле булган бер гөмбәзле станция. 1980 елның 18 августында Чиланзар линиясенең икенче участогы составында файдалануга тапшырыла.
Станциянең ян-яктагы диварлары «Максим Горький — инкыйлаб хәбәрчесе» дигән темага күпфигуралы бронза барельефлар белән бизәлгән.
Станция гөмбәзе һәрберсе яктырткыч белән бизәлгән 5 метр диаметрлы сигез кече гөмбәздән формалашкан.
Станция идәне соры Һәм алсу гранит белән капланган, диварлары кызыл гранит кушылган пуштулин мәрмәре белән бизәлгән.
Халык остасы М. Госманов гөмбәз өслеген һәм дивар кәрнизләрен матурлап торучы кисеп ясалган бизәкләр эшләгән.
# Тарасавка (Веткавский районы)

Тарасавка (белар. Тарасаўка) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Веткавский районында урнашкан авыл.

# Тарасавка (Веткавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# SLC1A5

SLC1A5 (ингл. Solute carrier family 1 member 5) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Дюрменак

Дюрменак (фр. Durmenach) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Альткирш кантонына карый.

# Дюрменак
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,76 км².
# Боровск (Коми)

Боровск (рус. Боровск) — Коми Республикасының Корткерос районында урнашкан авыл.

# Боровск (Коми)
## Климат

Боровск климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Боровск (Коми)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: билгесез
# Пенкоцин

Пенкоцин — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Милич гминасында урнашкан авыл.

# Пенкоцин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 7427

NGC 7427 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7427
## Тарихы

Әлеге галактика 1865 елда рус/Америка астрономы Otto Struve тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 38.1 см (15 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Эль Ранчито (Сан Хосе Итурбиде)

Эль Ранчито — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Хосе-Итурбиде муниципалитеты составына керә.

# Эль Ранчито (Сан Хосе Итурбиде)
## Географиясе

Эль Ранчито Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Ранчито (Сан Хосе Итурбиде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Ранчито (Сан Хосе Итурбиде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Чорны Ручай

Чорны Ручай (белар. Чорны Ручай) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.

# Чорны Ручай
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# (5566) 1991 VY3

(5566) 1991 VY3 (лат. 1991 VY3) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5566) 1991 VY3
## Тарихы

1991 елның 11 ноябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 VY3» саналган.
# Лупеле

Лупеле — Румыниянең Галац жудецында урнашкан авыл. Пекя (коммуна) коммунасына карый.

# Лупеле
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 72 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# IC 870

IC 870 — Вероника чәче йолдызлыгы чикләрендә урнашкан спираль галактика .

# IC 870
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 870, IRAS F13150+2052, MCG+04-31-022, PGC 46286, IC 868E, 2MASX J13173089+2036003, Z 130-29, Z 1315.0+2052, UZC J131730.9+203601, CAIRNS J131730.90+203601.0, NPM1G +20.0348, LEDA 46286 һәм SDSS J131730.91+203600.6 буларак та сурәтләнә.
# Эс (Франция)

Эс (фр. Esse) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# (3075) Борнманн

(3075) Борнманн (лат. Bornmann) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3075) Борнманн
## Тарихы

1981 елның 1 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EY15» саналган.
# Виндом (Канзас)

Виндом — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.

# Виндом (Канзас)
## Тарихы

Виндом шәһәре елда нигезләнгән.

# Виндом (Канзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,638895 км², 0,638894 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 503 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Блажнов

Блажнов (чех. Blažnov) — Чехиянең Высочина крае Кржешин (Пелгржимов) районында урнашкан авыл.

# Блажнов
## Географиясе

Мәйданы — 1,591 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Блажнов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Блажнов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Блажнов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 95 |
| 1880 | 105 |
| 1890 | 96 |
| 1900 | 99 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 119 |
| 1921 | 112 |
| 1930 | 102 |
| 1950 | 85 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 68 |
| 1970 | 51 |
| 1980 | 39 |
| 1991 | 25 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 13 |
| 2011 | 6 |
| 2021 | 15 |
# Казе Бенедети (Анкона)

Казе Бенедети — Италиянең Марке төбәге Сенигаллия өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Бенедети (Анкона)
## Географиясе

Казе Бенедети Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казе Бенедети (Анкона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бюттель (Эльба)

Бюттель (алман. Büttel) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Бюттель (Эльба)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,08 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1 метр биеклектә урнашкан.
# (11585) Орландодилассо

(11585) Орландодилассо — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11585) Орландодилассо
## Тарихы

1994 елның 3 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 RB17» саналган.
# Сан Романо (Кьети)

Сан Романо — Италиянең Абруцци төбәге Ариелли өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Романо (Кьети)
## Географиясе

Сан Романо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Сан Романо (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Альмарса-де-Камерос

Альмарса-де-Камерос (исп. Almarza de Cameros) — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Альмарса-де-Камерос
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 28,11 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1065 метр биеклектә урнашкан.
# Навра (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

һәм
Навра — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Хелмжа гминаcында урнашкан авыл.

# Навра (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мүфтүлер (Белен)

Мүфтүлер (төр. Müftüler) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Белен илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# 664 ел (б. э. к.)

664 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VII гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) — V гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 664 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:664 елда (б.э.к.) туганнар

# 664 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:664 елда (б.э.к) вафатлар
# Гринценс

Гринценс — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. Инсбрук округы составына керә.

# Гринценс
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 945 метр биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
# Перах (Алмания)

Перах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Перах (Алмания)
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Перах (Алмания)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,13 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 380 метр биеклектә урнашкан.
# Валле-Сан-Николао

Валле-Сан-Николао — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Биелла провинциясе составына керә.

# Валле-Сан-Николао
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 464 метр биеклектә урнашкан. Биольо, Коссато, Петтиненго, Пьедикавалло, Скопелло, Строна, Valdilana, Валланценго, Камандона, Пьятто һәм Quaregna Cerreto коммуналары белән чиктәш.
# Андриивка (Карпатасты воеводалыгы)

Андриивка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Нароль гминасында урнашкан авыл.

# Андриивка (Карпатасты воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD37479

HD37479 — Орион йолдызлыгында урнашкан B2.0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,46 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Тракстон (Аризона)

Тракстон — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Тракстон (Аризона)
## Географиясе

Тракстон халык санын алу урыны мәйданы — 9,904815 км², 9,904818 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Беленҗик (Сарыкамыш)

Беленҗик (төр. Belencik) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Сарыкамыш илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# HD128016

HD128016 — Кентавр йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,69 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# NGC 3760

NGC 3760 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3760
## Тарихы

Әлеге галактика 1863 елда Алмания астрономы тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (15017) Cuppy

(15017) Cuppy — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15017) Cuppy
## Тарихы

1998 елның 22 сентябрендә LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SS25» саналган.
# Аяз Шәфигуллин

Аяз Әдип улы Шәфигуллин (1972 елның 18 гыйнвары, Яссы-Тугай авылы, Баулы районы, Татарстан АССР, ССРБ) — Россия муниципаль эшлеклесе. Ютазы муниципаль районы башлыгы (2020 елдан). «Бердәм Россия» фракциясе әгъзасы

# Аяз Шәфигуллин
## Тормыш юлы

Аяз Шәфигуллин 1972 елның 18 гыйнварында Татарстан АССРның Баулы районы Яссы-Тугай авылында туа. 1994 елда Мәскәү дәүләт аграр-инженер университетын тәмамлый.
Югары уку йортын тәмамлаганнан соң, 1994 нче елда «Уңыш» җаваплыгы чикләнгән ширкәтлекнең баш инженеры булып хезмәт эшчәнлеген башлый. 1996 елдан «Уңыш» хуҗалыгы рәисе. 2000—2001 елларда Ютазы УЭООСЫ начальнигы. 2003 елның июленнән декабрь аена кадәр «Ютазы авыл хуҗалыгы техникасы» ААҖ башкарма директоры. 2003 елдан «Уңыш» башлыгы вазыйфаларын башкаручы, 2004 елдан башлыгы булып эшли.
2017 елның декабрендә Татарстан Республикасы Ютазы районында авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек идарәсе башлыгы итеп билгеләнә. 2019 елның 19 сентябрендә Ютазы районы башкарма комитеты җитәкчесе вазыйфаларын башкаручы итеп билгеләнә. 2019—2020 елларда Ютазы районы башкарма комитеты җитәкчесе. 2023 елның 23 сентябрендә, IV чакырылыш Ютазы районы депутатлар советының беренче утырышында, Аяз Шәфигуллин Ютазы муниципаль районы башлыгы итеп сайлана.
Өйләнгән. Улы һәм кызы бар.
# Джонсборо (Арканзас)

Джонсборо — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.

# Джонсборо (Арканзас)
## Тарихы

Джонсборо шәһәре елда нигезләнгән.

# Джонсборо (Арканзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 209,618613 км², 208,351502 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 79 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Гридли (Калифорния)

Гридли — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.

# Гридли (Калифорния)
## Тарихы

Гридли шәһәре 23 ноябрь 1905 елда нигезләнгән.

# Гридли (Калифорния)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 5,362193 км², 5,364006 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 29 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Грунин Варгол

Грунин Варгол — Россия территориясеннән ага торган елга. Орёл өлкәсе, Липецк өлкәсе, Курск өлкәсе, Воронеж өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Варгол елгасының сул ярыннан 40 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 27 км.

# Грунин Варгол
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосна елгасы. Кече елга бассейны — Хоперге елгасының Тын елгасына койганчы, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010100212107000001883
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107000188
* Бассейн коды — 05.01.01.002
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Еку-Сен-Мен

Еку-Сен-Мен (фр. Écoust-Saint-Mein һәм фр. Écoust-Lougastre) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Сен-Мартен-Сепер

Сен-Мартен-Сепер (фр. Saint-Martin-Sepert һәм фр. Martin-Valmoroux) — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
# Кикепера

Кикепера (эст. Kikepera) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
# Вильярехо-де-Орбиго

Вильярехо-де-Орбиго (исп. Villarejo de Órbigo) — Испаниянең Леон провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вильярехо-де-Орбиго
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 36,25 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 814 метр биеклектә урнашкан.