yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Матапосуэлос

Матапосуэлос (исп. Matapozuelos) — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Матапосуэлос
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 50,5 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 732 метр биеклектә урнашкан.
# Шкленець

Шкленець — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Черниково гминаcында урнашкан авыл.

# Шкленець
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кабелиметса

Кабелиметса (эст. Kabelimetsa) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Липки (Мядзельский районы)

Липки (белар. Ліпкі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.

# Липки (Мядзельский районы)
## Тарихы

1793 елдан, Речь Посполитаяның икенче бүленешеннән соң, Липки, бөтен Вилейка төбәге кебек, Россия империясе составына керә. Баштан Минск губернасына, һәм 1843 елдан — Вильно губернасына караган Вилейка өязе (үзәге Вилейка) составында була.
Авыл 1921—1945 елларда Польша Республикасы Вильно воеводалыгы Вилейка өязе, Крывічы гминасы составында булган.

# Липки (Мядзельский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.

# Липки (Мядзельский районы)
## Халык саны

* 1921 елда авылда 71 кеше, 13 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 85 кеше, 19 хуҗалык исәпләнгән.
# MKRN3

MKRN3 (ингл. Makorin ring finger protein 3 һәм MKRN3 protein) — кешенең 15-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гуальдо

Гуальдо — Италиянең Марке төбәгендә урнашкан коммуна. Мачерата провинциясе составына керә.

# Гуальдо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 650 метр биеклектә урнашкан. Пенна-Сан-Джованни, Сант'Анджело-ин-Понтано, Сарнано, Амандола һәм Сан-Джинезио коммуналары белән чиктәш.
# Стоссвир

Стоссвир (фр. Stosswihr) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Винтсенайм кантонына карый.

# Стоссвир
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 26,40 км².
# Подстрани

Подстрани (чех. Podstrání) — Чехиянең Карловы Вары крае Ржовна районында урнашкан авыл.

# Подстрани
## Географиясе

Мәйданы — 14,704 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Подстрани
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Подстрани
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Подстрани
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 2654 |
| 1880 | 2519 |
| 1890 | 2340 |
| 1900 | 2147 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 1891 |
| 1921 | 1715 |
| 1930 | 1595 |
| 1950 | 6 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 21 |
| 1970 | 41 |
| 1980 | 31 |
| 1991 | 7 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 11 |
| 2011 | 11 |
| 2021 | 14 |
# Теодорув (Великопольское воеводалыгы)

Теодорув — Польшаның Великопольское воеводалыгы Мыцелин гминасында урнашкан авыл.

# Теодорув (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кигәвеннәр

Бөгәлчәннә́р яки кигәвеннәр - ике канатлы бөҗәкләр отрядыннан өч семьялык: ашказаны бөгәлчәннәре (Gasterophilidae), борын-бугаз бөгәлчәннәр (Oestridae), тире асты бөгәлчәннәр (Hypodermaticae). 100 гә якын төре билгеле.
Гәүдәсе төкләр белән капланган, кайберләре төксез дә була. Җитлеккән бөгәлчәннәрнең авыз органнары үсеш алмаган, һәм алар тукланмый. Озак яшәмиләр. Күп төрләренең личинкалары - кеше һәм имезүчеләрнең эндопаразитлары. Татарстан территориясендә 3 төре киң таралган. Ашказаны ат бөгәлчәне (G.intestinalis) - гәүдәсенең озынлыгы 12-15 мм; йомыркасын терлекнең иреннәре белән кагыла торган урыннарына сала. Личинкалар турыдан-туры яки азык белән ашказанына үтә, җитлеккәнче шунда кала; тышкы якка экскрементлар белән чыга. Борын-бугаз сарык бөгәлчәне (O. ovis) - гәүдәсенең озынлыгы 10-12 мм; сарыкларда һәм кәҗәләрдә паразитлык итә. Тереләй тудыручы ана затлар личинкаларын терлекнең борын тишегенә сиптерә. Личинкалар баш эченә (маңгай куышлыгы, йоткылык өстенә) үтеп керә, аларның паразитлык итүе терлекнең бик нык арыклануына китерә. Тире асты үгез бөгәлчәне (H. bovis) - гәүдәсенең озынлыгы 12-14 мм; мөгезле эре терлектә паразитлык итә. Йомыркасын терлекнең төкләренә беркетә.
Личинкалар хайван организмына тире капламы аша керә һәм анда үсә. Йон кою алдыннан, икенче стадиядә, терлек аркасындагы җитлеккән личинкалар, тишек тишеп, тире астыннан тышка чыгалар һәм курчакка әйләнү өчен җир астына төшәләр.
Көндез чебеннәр һәм бөгәлчәннәр (слепень) активлаша. Алар җәй ахырында бик агрессив булалар. Август уртасында, юеш-болытлы көннәрдә вак бөгәлчәннәр интектерә. Гадәттә бөгәлчәннәр кызу көннәрдә 12-17 сәгатьләр аралыгында һөҗүм итәләр. Нәкъ менә шул вакытта терлекләр г һәм кешеләр «хуш исләр»не максималь рәвештә бүлеп чыгаралар, ә бу ана бөгәлчәннәрне үзенә тарта. Бу канэчкеч паразитның тешләве авырттыра һәм организмны агулый, тешләгән урын авырта, кычытып кызарып чыга, шешә, хәтта температура да күтәрелергә мөмкин. Кайвакыт тешләгән урындагы яра эренли һәм бик озак авыртып йөри.
Халыкта кигәвеннәр кешегә һөҗүм итә дигән ялгыш фикер таралган. Бу канатлы паразит атлар, сыерлар белән генә кызыксына һәм аларның ; тиресе астына личинкаларын сала. Бик сирәк очракта гына личинка кешегә : эләгә һәм тирене зарарлый. Бу чир температура күтәрелү, бавыр, лимфа : төеннәре үсү белән характерлана.
# Эль Хикаро (Акапулко де Хуарез)

Эль Хикаро — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Акапулько-де-Хуарес муниципалитеты составына керә.

# Эль Хикаро (Акапулко де Хуарез)
## Географиясе

Эль Хикаро Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Хикаро (Акапулко де Хуарез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Хикаро (Акапулко де Хуарез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# IC 2835

IC 2835 — чикләрендә урнашкан астрономик җисем .

# IC 2835
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2835, GASS 23703, LEDA 3090991, 2MASX J11273159+1208339, NPM1G +12.0274, SDSS J112731.58+120834.3 һәм Gaia DR2 3917386005065952896 буларак та сурәтләнә.
# (12905) 1998 RJ72

(12905) 1998 RJ72 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12905) 1998 RJ72
## Тарихы

1998 елның 14 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 RJ72» саналган.
# Валентиново (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

Валентиново — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Домброва-Бискупя гминаcында урнашкан авыл.

# Валентиново (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кармита Фраксион Пуерта (Силао)

Кармита Фраксион Пуерта — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Силао муниципалитеты составына керә.

# Кармита Фраксион Пуерта (Силао)
## Географиясе

Кармита Фраксион Пуерта Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Кармита Фраксион Пуерта (Силао)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Кармита Фраксион Пуерта (Силао)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# HINT1

HINT1 (ингл. Histidine triad nucleotide binding protein 1) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ольса

Ольса (исп. Cendea de Olza) — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Ольса
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 40,7 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 395 метр биеклектә урнашкан.
# Лобзи (Бржезова)

Лобзи (чех. Lobzy) — Чехиянең Карловы Вары крае Бржезова районында урнашкан авыл.

# Лобзи (Бржезова)
## Географиясе

Мәйданы — 5,544 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 752 метр биеклектә урнашкан.

# Лобзи (Бржезова)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лобзи (Бржезова)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лобзи (Бржезова)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 246 |
| 1880 | 260 |
| 1890 | 239 |
| 1900 | 228 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 220 |
| 1921 | 204 |
| 1930 | 193 |
| 1950 | 2 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 0 |
| 1970 | 0 |
| 1980 | 26 |
| 1991 | 14 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 22 |
| 2011 | 17 |
| 2021 | 6 |
# Риксайм

Риксайм (фр. Rixheim) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Риксайм кантонына карый.

# Риксайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 19,53 км².
# Сарнычкөй (Алтынекин)

Сарнычкөй (төр. Sarnıçköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Алтынекин илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бинарвиль

Бинарвиль (фр. Binarville) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Рәшт

Рәшт (фар. رشت, гиләки رشت) — Иранның төньяк-көнбатышындагы шәһәр, Гилән останының һәм Рәшт шәһрестанының администртив үзәге.

# Рәшт
## Климат

Рәшт климаты :
| Күрсәткеч | Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| Уртача максимум, °C | 10,8 | 10,9 | 13,1 | 19,0 | 24,2 | 28,3 | 30,5 | 29,9 | 26,8 | 21,7 | 17,7 | 13,6 | 20,5 |
| Уртача температура, °C | 6,7 | 6,8 | 9,2 | 14,5 | 19,9 | 24,0 | 26,2 | 25,6 | 22,5 | 17,7 | 13,5 | 9,3 | 16,3 |
| Уртача минимум, °C | 1,9 | 2,5 | 5,1 | 9,3 | 14,2 | 18,0 | 20,2 | 19,8 | 17,2 | 12,8 | 8,3 | 4,2 | 11,1 |
| Явым-төшем нормасы, мм | 147 | 119 | 111 | 61 | 53 | 38 | 40 | 73 | 142 | 230 | 170 | 166 | 1350 |
| Чыганак: World Climate ||||||||||||||

# Рәшт
## Тарих

Беренче мәртәбә 684 елда телгә алынган.
1920-1921 елларда — Гилән (Фарсы) Совет Социалистик Җөмһүрияте башкаласы.

# Рәшт
## Икътисад

Автомобил юллары аша Тәһран һәм Каспий диңгезе буендагы районнар белән бәйләнгән. Ефәкчелек мәркәзе. Тукымачылык, азык-төлек (тәмәке, чәй), агач эшкәртү, электротехника, пыяла сәнәгате кярханәләре бар. Һөнәрмәндчелек (металл, агач ую, һ.б.н.) үсеш алган.

# Рәшт
## Кардәш шәһәрләр

* Мәскәү, Россия
* Әстерхан, Россия
* Трабзон, Төркия
* Кутаиси, Гөрҗистан
# Арбатская (Фили юлы метро станциясе)

«Арбатская» метро станциясе (рус. станция метро «Арбатская») — Мәскәү метрополитенының Фили сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - Л. С. Теплицкий.
Станция 1935 елның 15 май көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Арбат районнарында урнашкан.
# Ирфание (Дурсунбей)

Ирфание (төр. İrfaniye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Дурсунбей илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Берёзка (Подыкса кушылдыгы)

Берёзка — Россия территориясеннән ага торган елга. Иваново өлкәсе, Владимир өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Подыкса елгасының сул ярына тамагыннан 14 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 14 км.

# Берёзка (Подыкса кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Нерль башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Мокшанан Волгага кушылганга кадәр, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010300812110000032616
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003261
* Бассейн коды — 09.01.03.008
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Женак

Женак (фр. Genac) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Пуерта де Сан Роке (Валье де Сантияго)

Пуерта де Сан Роке — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Валье-де-Сантьяго муниципалитеты составына керә.

# Пуерта де Сан Роке (Валье де Сантияго)
## Географиясе

Пуерта де Сан Роке Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Пуерта де Сан Роке (Валье де Сантияго)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Пуерта де Сан Роке (Валье де Сантияго)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Сөгүтлү (Сейһан)

Сөгүтлү (төр. Söğütlü) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сейһан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Серинова (Османие)

Серинова (төр. Serinova) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Османие иле Османие илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Вальдепрадо

Вальдепрадо (исп. Valdeprado) — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вальдепрадо
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 32 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 843 метр биеклектә урнашкан.
# Виньяйш (район)

Виньяйш — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. Виньяйш муниципалитетына карый.

# Виньяйш (район)
## Географиясе

Мәйданы — 33,76 км².
# Стопацоле-Бозки Сант'Ана (Верона)

Стопацоле-Бозки Сант'Ана — Италиянең Венеция төбәге Минербе өязендә урнашкан торак пункт.

# Стопацоле-Бозки Сант'Ана (Верона)
## Географиясе

Стопацоле-Бозки Сант'Ана Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Стопацоле-Бозки Сант'Ана (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гранит (Оклахома)

Гранит — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гранит (Оклахома)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Гранит (Оклахома)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 8,378074 км², 8,377609 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 492 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Башланды

Башланды (каз. Басланды) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Башланды
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Горное (Есел районы)

Горное (каз. Горное) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Горное (Есел районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Доноратико (Ливорно)

Доноратико — Италиянең Тоскана төбәге Кастаньето-Кардуччи өязендә урнашкан торак пункт.

# Доноратико (Ливорно)
## Географиясе

Доноратико Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Доноратико (Ливорно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Молара (Алесандрия)

һәм
Молара — Италиянең Пьемонт төбәге Roma Capitale һәм Понцоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Молара (Алесандрия)
## Географиясе

Молара Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Молара (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вялешына 2

Вялешына 2 (белар. Вялешына 2) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Капыльский районында урнашкан авыл.

# Вялешына 2
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Ольтен (Франция)

Ольтен (фр. Oltingue) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Альткирш кантонына карый.

# Ольтен (Франция)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13,42 км².
# Бейөрен (Эрегъли)

Бейөрен (төр. Beyören) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Парота Кемада (Зиватанехо де Азуета)

Парота Кемада — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Сиуатанехо-де-Асуэта муниципалитеты составына керә.

# Парота Кемада (Зиватанехо де Азуета)
## Географиясе

Парота Кемада Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Парота Кемада (Зиватанехо де Азуета)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Парота Кемада (Зиватанехо де Азуета)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Казык

Казык — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Омь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Казык
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Омь, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010200112115300004848
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115300484
* Бассейн коды — 14.01.02.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Әл-Әзһәр университеты

Әл-Әзһәр университеты, Әл-Әзһәр, гарәп. (جامعة الأزهر (الشريف‎ — Каһирәдәге югары уку йорты, дәрелфөнүн. XIII гасырдан башлап, мөселман уку йортлары арасында иң зурысы һәм иң күренеклесе була. Мөхәммәт пәйгамбәр кызы Фатыйма бинте Мөхәммәтнең гүзәл исемнәреннән берсе — Зөһрә («Яктылык өләшүче») исеме белән аталган.

# Әл-Әзһәр университеты
## Тарих

972 елда мәчет каршында гади мәдрәсә буларак барлыкка килә. Мәчет ишегалдында беренче дәресне Әбү әл-Хәсән Гали ибн әл-Ногман әл-Кайравани уздырганы мәгълүм: ул «Әл-Икътисар»дан өзекләр укый.
988 елда Якуб бин Каләс галимнәр җыя, уку планын төзи һәм студентлар туплый башлый.
Хаҗга бару юлында урнашканлыктан, уку йорты бик тиз популярлаша. Сөнни мөселманнар яшәгән барлык илләрдән укырга киләләр.
Укытуда традицион схоластика хакимлек итә. Баштарак дини агымнар ягыннан төрлелек күзгә ташлана: XIII гасырда исмәгыйлиләр, Урта гасырларда шигыйләр җыелса, XVIII гасырдан сөнни мөселманнар гына кабул ителә башлый.
Ректор (шәех-үл-Әзһәр) рөхсәте белән, шәкертләре булган һәркем укыта алган.
Мөселман руханилары, шәригать нигезендә хөкем итүче казыйлар, мәдрәсә мөгаллимнәре әзерләп чыгарган.

# Әл-Әзһәр университеты
## Тарих
#### Күренеле укытучылар

* Мөхәммәт Габдеһү

# Әл-Әзһәр университеты
## Үзгәртеп кору

XIX гасырның II яртысында әл-Әзһәрне дөньяви фәннәр өйрәнә торган уку йорты итеп үзгәртеп кору башлана. 1961 елда (Мисыр президенты Габдел Насыйр заманында) университет итеп игълан ителә. Авыл хуҗалыгы, медицина, филология, химия, политехника, стоматология, фармацевтика, инженерлык, административ эшләр һәм сәүдә һ.б. дөньяви факультетлар ачыла.
Бүгенге көндә составында дини факультет та булган гадәти дәүләт университеты (академия). Хатын-кызлар да укый ала, алар өчен аерым көллият бар. Анда да ир-егетләр укый торган фәннәр укытыла. 11-17 яшьлек үсмерләр өчен әзерләнү курслары (мәдрәсә) эшли. Аларны мәҗбүри рәвештә каллиграфиягә өйрәтәләр.
Дәүләт уку йортына әверелгәч, студентлар өчен имтихан тапшыру тәртибе кертелә, укытучылар өчен гыйльми дәрәҗәләр билгеләнә, университетны тәмамлаучыларга диплом тапшырыла.
Бакалавриат, магистратура, аспирантурада укырга мөмкин.
Аурупаның берничә шәһәрендә филиаллары ачылган.
14 ел буе шәех Мөхәммәт Сәет Тантави ректор булып тора.

# Әл-Әзһәр университеты
## Әл-Әзһәрне тәмамлаучылар
#### Татарлар

* Мөхәммәдәмин ибн Сәйфулла әл-Наласави (Г. Курсави шәкерте)
* Муса Бигиев
* Зыя Камали (Пәрвәзетдин Камалетдинов)
* Габделбари Баттал
* Сөнгатулла Бикбулат
* Гали Акыш
* Тәлгат Таҗетдин
* Шамил Аляутдинов
* Мотыйгулла Төхфәтуллин
һ.б.

# Әл-Әзһәр университеты
## Әл-Әзһәрне тәмамлаучылар
#### Башкалар

* Тәхиетдин Нәбәхәни
* Сәет Бурятский (Александр Тихомиров) һ.б.

# Әл-Әзһәр университеты
## Кызыклы факт

1932 елда язучы Гаяз Исхакый (1878-1954) Әл-Әзһәр университетында була һәм аннан алган тәэсирләре турында «Яңа милли юл» журналында «Мөселман илләрендә» мәкаләсен бастыра. Ул вакытта ректор (шәех-үл-Әзһзр) булып Әхмәт Мөхәммәт әл-Хәмиди тора.
# Синицына

Синицына (белар. Сініцына) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Веткавский районында урнашкан авыл.

# Синицына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Бофето (Сондрио)

һәм
Бофето — Италиянең Ломбардия төбәге Пьятеда өязендә урнашкан торак пункт.

# Бофето (Сондрио)
## Географиясе

Бофето Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Бофето (Сондрио)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Маисеева (Горацкий районы)

Маисеева (белар. Маісеева) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.

# Маисеева (Горацкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Мачевка

Мачевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Вологда өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Зур Юг елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Мачевка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010200412110000009632
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110000963
* Бассейн коды — 08.01.02.004
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Тсва теле

Тсва теле - банту телләр гаиләсенә кергән тел.