yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Идрис Фәхретдинов

Идрис Фәхретдинов (1947 елның 1 гыйнвары, БАССРның Бакалы районы Кызыл Бүләк бистәсе) — физик,галим, педагог, физика‑математика фәннәре докторы (1998), профессор (1999), Россиянең мактаулы югары профессиональ белем бирү хезмәткәре (2007).

# Идрис Фәхретдинов
## Биографиясе

Фәхретдинов Идрис Әкрәм улы 1947 елның 1 гыйнварында БАССР-ның Бакалы районы Кызыл Бүләк бистәсендә туа. Урта мәктәпне тәмамлагач, Башкорт дәүләт университетына физико-математика факультетына укырга керә.
1971 елдауниверситетны тәмамлый.
Хезмәт юлын Россия Фәннәр академиясе Уфа фәнни үзәгенең Химия институтында өлкән инженер булып башлый.
1977 елдан Башкорт дәүләт университетына эшкә күчә, университетта гомуми физика кафедрасында доцент булып эшли.
1973 — 1976 елларда Киев дәүләт университетында физика-математика кафедрасында аспирантурада укый. Аспирантураны тәмамлагач, 1977 елда физика-математика фәннәре буенча кандидатлык диссертациясен яклый. 1997 елда физика-математика фәннәре буенча докторлык диссертациясе яклый.
1990 елдан Башкорт дәүләт педагогия институтында профессор булып укыта башлый, гомуми физика кафедрасы мөдире итеп сайлана.
1998-2014 елларда Башкорт дәүләт педагогия институтында гомуми физика кафедрасы мөдире итеп тәгаенләнә.
1996 елдан бер үк вакытта Уфа дәүләт нефть техник университетында физика кафедрасында укыта.

# Идрис Фәхретдинов
## Фәнни эшчәнлеге

Фәхретдинов Идрис Әкрәм улы тарафыннан термодинамик параметрлар үзгәргәндә сыекчаларның һәм сыек катнашмаларның җылылык физикасы үзенчәлекләре сыналган, сыекча—пар һәм сыекча—сыекча һәм башка фаза күчүләре вакытында метастабиль хәлдәге бинар катнашмаларның тотырыклылыгы критерийлары тәкъдим ителгән.

# Идрис Фәхретдинов
## Фәнни хезмәтләре

Фәхретдинов Идрис Әкрам улының 145 фәнни хезмәте нәшер ителгән.
* Исследование метастабиль состояния бинарных смесей в окрестности спинодали методом интегральных уравнений // Теплофиз. высоких темпер. 2007. К. 45, № 5. С. 696-699.
* Molecular dynamics simulation of the liquid vapor integral of binary mixtures // Journ. of molec. liquids. 2005. V. 20. Р. 51-53.
* Расчет концентрационной зависимости теплофизических свойств смесей вода–ацетон, ацетонитрил–бензол // Журн. физ. химии. 2004. Т. 74, № 6. С. 985–991 (все в соавт.).
# Ортаберекет (Аяш)

Ортаберекет (төр. Ortabereket) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Аяш илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кульмаёль

Кульмаёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Ижма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Кульмаёль
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300112103000077032
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007703
* Бассейн коды — 03.05.03.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Маля

Маля — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. Зау-де-Кимпие (коммуна) коммунасына карый.

# Маля
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 370 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# HD243873

HD243873 — Йөкче йолдызлыгында урнашкан A7 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,96 ± 0,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Лонле-ле-Тессон

Лонле-ле-Тессон (фр. Lonlay-le-Tesson) — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
# Думбрава (Чуря, Ясси)

Думбрава — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. Чуря (коммуна) коммунасына карый.

# Думбрава (Чуря, Ясси)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 84 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Муганҗыг Мүслүм

Муганҗыг Мүслүм (әзери. Muğancıq Müslüm) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Шәрур районына караган авыл.
# Гаяттсвилл (Мэриленд)

Гаяттсвилл — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан шәһәр.

# Гаяттсвилл (Мэриленд)
## Тарихы

Гаяттсвилл шәһәре елда нигезләнгән.

# Гаяттсвилл (Мэриленд)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 6,972358 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 32 метр биеклектә урнашкан.
# Згорне Хлапе

Згорне Хлапе — Словениянең Песниця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Згорне Хлапе
## Географиясе

Мәйданы — 2,04 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 366,2 метр биеклектә урнашкан.
# Камень-Рыболов

Камень-Рыболов (рус. Камень-Рыболов) — Диңгез буе краеның Ханкай районында урнашкан авыл.

# Камень-Рыболов
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# Камень-Рыболов
## Климат

Камень-Рыболов климаты :
| Күрсәткеч | Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| Уртача максимум, °C | −10,4 | −6,6 | 0,3 | 10,4 | 17,2 | 22,2 | 24,8 | 24,5 | 19,1 | 11,3 | 0,9 | −7,4 | 9,0 |
| Уртача температура, °C | −15,5 | −12,2 | −4,1 | 5,8 | 13,2 | 20,3 | 23,4 | 21,3 | 14,6 | 6,8 | −3,2 | −12,3 | 4,3 |
| Уртача минимум, °C | −20,1 | −17,4 | −8,9 | 1,0 | 7,1 | 12,5 | 16,1 | 16,2 | 10,4 | 2,9 | −6,5 | −16,4 | −0,2 |
| Чыганак: Метеостатистика Приморского края ||||||||||||||

# Камень-Рыболов
## Халык

2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%), украиннар (6%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 0,17%.
# Ту (Жер)

Ту (фр. Thoux) — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
# Аньяна

Аньяна (исп. Añana) — Испаниянең Алава провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Аньяна
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 21,92 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 565 метр биеклектә урнашкан.
# Кайова (Оклахома)

Кайова — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Кайова (Оклахома)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Кайова (Оклахома)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 3,328668 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 221 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ай-Колик-Еган

Ай-Колик-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 120 км.

# Ай-Колик-Еган
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011000112115200040500
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204050
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Ордзовани

Ордзовани (словак. Ordzovany) — Словакиянең Левоча округында урнашкан авыл.

# Ордзовани
## Тарихы

Авыл 1260 елда нигезләнгән.

# Ордзовани
## Географиясе

Мәйданы — 12,08 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 543 метр биеклектә урнашкан.

# Ордзовани
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Ка дей Копи (Асти)

Ка дей Копи — Италиянең Пьемонт төбәге Асти өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка дей Копи (Асти)
## Географиясе

Ка дей Копи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ка дей Копи (Асти)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ноцке-Голендри

Ноцке-Голендри — Польшаның Великопольское воеводалыгы Вежбинек гминасында урнашкан авыл.

# Ноцке-Голендри
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Лейк-Дон-Педро (Калифорния)

һәм
Лейк-Дон-Педро — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Лейк-Дон-Педро (Калифорния)
## Географиясе

Лейк-Дон-Педро халык санын алу урыны мәйданы — 32,555704 км², 32,555699 км² (1 апрель 2010), 32,555699 км². Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1122 Фут биеклектә урнашкан.
# Казтелуцо (Трапани)

Казтелуцо — Италиянең Сицилия төбәге Трапани өязендә урнашкан торак пункт.

# Казтелуцо (Трапани)
## Географиясе

Казтелуцо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казтелуцо (Трапани)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# HD130334

HD130334 — Бүре йолдызлыгында урнашкан A3/5mA7-A8 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,37 ± 0,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Четинсу (Ардахан)

Четинсу (төр. Çetinsu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ардахан иле Ардахан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Шахинчаты (Ташкөпрү)

Шахинчаты (төр. Şahinçatı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Ташкөпрү илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Бомон-Виллаж

Бомон-Виллаж (фр. Beaumont-Village) — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Лос Наранхос (Сан Мигел Тотолапан)

Лос Наранхос — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Сан-Мигель-Тотолапан муниципалитеты составына керә.

# Лос Наранхос (Сан Мигел Тотолапан)
## Географиясе

Лос Наранхос Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Лос Наранхос (Сан Мигел Тотолапан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Лос Наранхос (Сан Мигел Тотолапан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Леркара-Фридди

Леркара-Фридди — Италиянең Сицилия төбәгендә урнашкан коммуна. Палермо провинциясе составына керә.

# Леркара-Фридди
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 675 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Кастроново-ди-Сичилия, Прицци, Викари һәм Роккапалумба коммуналары белән чиктәш.
# Пушкаши (коммуна)

Пушкаши — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан коммуна.

# Пушкаши (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 29 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 150 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Пушкаши, Пояна-луй-Алекса, Тейшору һәм Валя-Тиргулуй авыллары урнашкан.
# Рудольф Сиверс

Рудольф Фердинанд улы Сиверс (11 ноябрь (23 ноябрь) 1892, Санкт-Петербург — 8 декабрь 1918, Мәскәү) — совет хәрби эшлеклесе.

# Рудольф Сиверс
## Тәрҗемәи хәл

Беренче бөтендөнья сугышында зауряд-прапорщик дәрәҗәсендә катнашкан. Февраль инкыйлабыннан соң полк комитетына сайланыла, анда ул коммунистик партиясенә керә. 12-нче әрмесенең «Окопная правда» исемле большевистик газетасы оештыручыларның берсе һәм аның редакторы. 1917 елның июльдә Вакытлы хөкүмәт тарафыннан арестлана, Октябрь инкыйлабыннан соң иреккә чыгарыла.

# Рудольф Сиверс
## Тәрҗемәи хәл
### Ватандашлар сугышы

1917 елның октябрендә — Керенский-Краснов гаскәрләренә каршы сугышкан кызылгвардиячеләр һәм матрослар әтрәде җитәкчесе. Ноябрьдә әтрәт белән Украинага җибәрелә, Данбаста сугышларында катнаша. 1918 елның февралендә Сиверсның «Социалистик әрмесе» Дондагы Ростовны һәм Таганоргны басып ала. 1918 елның март-апрелендә — Украинада алманнарга каршы сугышкан 5-нче әрмесенең командиры. 1918 елның җәеннән — Краснов гаскәрләренә каршы сугышкан Көньяк фронтының 9-нчы әрмесе составындагы Аерым әрмесенең (сентябрьдән — 1-нче Аерым украин бригадасы) командиры.
1918 елның 15 ноябрендә Желновка авылы янында каты яралана. 8 декабрьдә яраланудан үлгән.
Петроградтагы Марс кырында күмелгән.

# Рудольф Сиверс
## Истәлек

* Дондагы Ростовда Сиверс исемен йөртүче проспект бар.
# Баеркөй (Пүтүрге)

Баеркөй (төр. Bayırköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Пүтүрге илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Чамьяйла (Чанаккале)

Чамьяйла (төр. Çamyayla) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Чанаккале илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Казе Галерана (Модена)

Казе Галерана — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Сан-Просперо өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Галерана (Модена)
## Географиясе

Казе Галерана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казе Галерана (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Архонилья

Архонилья (исп. Arjonilla) — Испаниянең Хаэн провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Архонилья
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 42 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 348 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Вэлибейлер (Деврек)

Вэлибейлер (төр. Velibeyler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Деврек илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Редиу (коммуна, Галац)

Редиу — Румыниянең Галац жудецында урнашкан коммуна.

# Редиу (коммуна, Галац)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 80 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Редиу һәм Плевна авыллары урнашкан.
# 1215 ел

2 меңьеллык :
XI гасыр — XII гасыр — XIII гасыр — XIV гасыр — XV гасыр :
Хронологик таблица :
1215 (бер мең ике йөз унбишенче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча пәнҗешәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1215 елы, II меңьеллыкның 215 елы, XIII гасырның 15 елы, XIII гасырның 2 унъеллыгының 5 елы, 1210 елларның 6 елы. 1215 елдан бирле 809 ел үтте.

# 1215 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1215 елда туганнар

# 1215 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1215 елда вафатлар
# Марцелюв (гмина Пйонки)

Марцелюв — Польшаның Мазовия воеводалыгы Пёнки гминасында урнашкан авыл.

# Марцелюв (гмина Пйонки)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Россия гимны

Россия Федерациясенең Дәүләт һимны — байрак һәм илтамга беррәттән Россия Федерациясенең рәсми дәүләт символы булып тора.
Көе һәм текст нигезе Советлар Берлеге һимны нигезендә иҗат ителгән. Көе авторы — Александр Александров, шигыре авторы — Сергей Михалков.
Россия Федерациясенең Дәүләт һимны 2000 елның 30 декабрендә рәсми рәвештә расланган.

# Россия гимны
## Рәсми текст

| Татар теленә юлын-юлга тәрҗемә | Урысча текст | Беренче куплетның шигъри тәрҗемәсе |
| Россия — безнең изге дәүләтебез, Россия — безнең яраткан илебез. Куәтле омтылышы, бөек даны — Бар вакытына синең байлыгы! Кушымта: Дан сиңа, дан, безнең азат Ватаныбыз, Кардәш халыкларның борынгы берлеге! Аталар биргән халык хикмәте! Дан сиңа, илебез! Без сине горурланабыз! Көньяк диңгезләреннән поляр өлкәгәчә Урман — кырларыбыз сузылган. Бу дөньяда бер генә син — Ходай саклаган туган җиребез! Кушымта. Хыял һәм тормыш өчен иркенлекне Безгә киләсе еллар бирә. Безгә Ватанга тугрылыклылык көчне бирә, Болай булган, болай бар һәм болай мәңге булыр! Кушымта. | Россия — священная наша держава, Россия — любимая наша страна. Могучая воля, великая слава — Твоё достоянье на все времена! Припев: Славься, Отечество наше свободное, Братских народов союз вековой, Предками данная мудрость народная! Славься, страна! Мы гордимся тобой! От южных морей до полярного края Раскинулись наши леса и поля. Одна ты на свете! Одна ты такая — Хранимая Богом родная земля! Припев. Широкий простор для мечты и для жизни Грядущие нам открывают года. Нам силу даёт наша верность Отчизне. Так было, так есть и так будет всегда! Припев. | Россия – безнең изге мәмләкәтебез, Россия – безнең сөекле илебез, Кодрәтле рухыңны, сүрелмәс шаныңны Мәңгелек мирас-әманәт иттек без! Кушымтасы: Дан сиңа, дан сиңа, ирекле Ватаныбыз, Тугандаш халыкларның бердәмлеге, Ата-бабаларның акыл-зирәклеге, Дан сиңа, ил! Син – күңел күреге! |

# Россия гимны
## Бер мичкә балда...

...бер кашык дегетсез дә булмый инде ул хәзерге, дөньякүләм үзгәрешләр барган заманда. Империячел сәясәт богауларын салып ыргыта алмаган халыкта шаяртып кына җырлана торган бер куплет та бар: Империя — безнең зиндан-читлегебез, Империя — безнең үги анабыз. Дөнья белән бергә, аны без кабергә, Җәһәннәм түренә олактырабыз. Әй, бәйләнчек булдың инде, Әй, тәмам туйдырдың инде, Халыклар төрмәсе син, мур кыргыры! Азатлык! дип ярсый йөрәк. Кит безнең тормыштан тизрәк, Бөек түгел, син — галәм хурлыгы.
# Ноба

Ноба — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Мезень елгасының сул ярына тамагыннан 332 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 49 км.

# Ноба
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03030000112103000045425
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103004542
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Празароки

Празароки (белар. Празарокі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.

# Празароки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Лонгоне-аль-Сегрино

Лонгоне-аль-Сегрино — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Комо провинциясе составына керә.

# Лонгоне-аль-Сегрино
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 368 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Канцо, Эрба, Эупильо һәм Прозерпио коммуналары белән чиктәш.
# Boeing 787 Dreamliner

787 Dreamliner — ике йөрткечле реактив пассажир очкычы, ерак очышлар өчен билгеләнгән киңфюзеляжлы пассажир очкычлары «гаиләсе»нә керә. Беренче очышы 1994 елдаа, эксплуатациядә 1995 елдан тора..

# Boeing 787 Dreamliner
## Тарих

Европаның Airbus һава ширкәте ясаган А350 юлчылык очкычы бүген беренче сынау очышына күтәрелде. Яңа очкычның беренче мәртәбә күтәрелүен Тулуздагы очкычлар ясау ширкәтенең йөзләрчә эшчесе, журналистлар һәм җирле халык күзәтте.
Европаның А350 очкычы американнар ясаган Boeing 787 Dreamliner очкычының көндәше булачак. Урта зурлыктагы бу очкычлар җиңелрәк материалдан ясала, ягулыкны азрак яндыра 270-350 кеше сыйдыра һәм 15 мең чакрымга оча.
А350 юлчыларны киләсе елдан ташый башлаячак.
# Алма (Канзас)

Алма — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.

# Алма (Канзас)
## Тарихы

Алма шәһәре елда нигезләнгән.

# Алма (Канзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,532184 км², 1,532185 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 337 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 5770

NGC 5770 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5770
## Тарихы

Әлеге галактика 1786 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Пиджен-Фордж (Теннесси)

Пиджен-Фордж — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан шәһәр.

# Пиджен-Фордж (Теннесси)
## Тарихы

Пиджен-Фордж шәһәре елда нигезләнгән.

# Пиджен-Фордж (Теннесси)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 34,57531 км², 34,209503 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 305 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Падбельския Агародники

Падбельския Агародники (белар. Падбельскія Агароднікі) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.

# Падбельския Агародники
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Лосевице (Мазовия воеводалыгы)

һәм
Лосевице — Польшаның Мазовия воеводалыгы Лохув гминасында урнашкан авыл.

# Лосевице (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 2615

NGC 2615 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2615
## Тарихы

Әлеге галактика 1885 елда Франция астрономы Эдуард Стефан тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 80.01 см (31.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Гренвиль-сюр-Ри

Гренвиль-сюр-Ри (фр. Grainville-sur-Ry) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Әкәнәй (Калтасы районы)

Әкәнәй — Башкортстанның Калтасы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452872, ОКАТО коды — 80233815002.
# Поланк

Поланк (окс. Paulhenc һәм фр. Paulhenc) — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
# Жидово (Кошалинский повяты)

Жидово — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Полянув гминаcында урнашкан авыл.

# Жидово (Кошалинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Халпа (Кочоапа эль Гранде)

Халпа — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Кочоапа-эль-Гранде (муниципалитет) муниципалитеты составына керә.

# Халпа (Кочоапа эль Гранде)
## Географиясе

Халпа Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Халпа (Кочоапа эль Гранде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Халпа (Кочоапа эль Гранде)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.