yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Камокситла (Телолоапан)

Камокситла — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Телолоапан муниципалитеты составына керә.

# Камокситла (Телолоапан)
## Географиясе

Камокситла Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Камокситла (Телолоапан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Камокситла (Телолоапан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# (12095) Pinel

(12095) Pinel — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12095) Pinel
## Тарихы

1998 елның 25 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HE102» саналган.
# Ширндинг

Ширндинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Ширндинг
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Ширндинг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 16,51 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 459 метр биеклектә урнашкан.
# Фәүзи Байбурин

Фәүзи Байбурин (24 гыйнвар 1943(1943-01-24) (81 яшь), Чишмә авылы, Чишмә районы, БАССР, РСФСР, СССР) — механика өлкәсендә галим, техника фәннәре докторы (1989), профессор (1990). 1975 елдан В.И.Ленин ис. Югары хәрби-диңгез мөһәндисләр укуханәсендә (Санкт-Петербург), 1989-1994 елларда эчке янулы йөрткечләр кафедрасы мөдире. Кораб дизелләренең эш процессларын моделләштерүгә караган фәнни хезмәтләр авторы.
# Аскар Мамин

Аскар Мамин, Аскар Узакбай улы Мамин (каз. Асқар Ұзақбайұлы Мамин, 1965 елның 23 октябре, ССРБ, Казакъстан ССР, Целиноград) — Казакъстан дәүләт һәм сәясәт эшлеклесе. 2019―2022 елларда ― Казакъстан премьер-министры. Казакъстанның шәрәфле тимер юлчысы (2012), шәрәфле төзүчесе (2013); Астана шәһәренең шәрәфле гражданины (2011).

# Аскар Мамин
## Тәрҗемәи хәле

1965 елның 23 октябрендә Целиноградта (2019 елдан Нур-Солтан) туган. Целиноград төзүче инженерлар институтын (1996 елдан Л. Н. Гумилев исемендәге Ауразия милли университеты, каз. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті составында), Г. В. Плеханов исемендәге Россия икътисад академиясен тәмамлаган.

# Аскар Мамин
## Хезмәт юлы

Хезмәт эшчәнлеген «Целинтяжстрой»трестында монтажчы булып башлаган.
1996 елдан — Астана шәһәре хакименең беренче урынбасары.
2005–2006 елларда — Казакъстан Республикасы Транспорт һәм коммуникацияләр министры.
2006–2008 елларда — Астана шәһәре хакиме (мэр).
2008–2016 елларда — «Қазақстан Темір Жолы» Милли Ширкәте» АҖ президенты. 2016 елның сентябреннән «Қазақстан Темір Жолы» Милли Ширкәте» АҖ Директорлар шурасы рәисе.
2016 елның 9 сентябреннән — Бәхетҗан Сагынтаев хөкүмәтендә: Казакъстан Республикасы премьер-министрының беренче урынбасары.
2019 елның 25 февралендә Казакъстан Республикасы премьер-министры вазыйфасына билгеләнә.
2022 елның 5 гыйнварында, газ бәясе артуга бәйле массакүләм протестлар фонында, Казакъстан Республикасы Президенты Касым-Жомарт Токаев, Казакъстан Республикасы Хөкүмәтенең отставкасын кабул итә, премьер вазифаларын башкаручы итеп Алихан Смаиловны билгели.

# Аскар Мамин
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2006 — Құрмет (Хөрмәт) ордены (Казакъстан)
* 2011 — 2нче дәрәҗә Барыс ордены (Казакъстан)
* 2013 — Почетлы легион ордены (Франция)
* 2013 — Абруйлык Хачы (Латвия)
* 2014 — Гражданлык хезмәтләре орденының Зур хачы (Испания)
* 2017 — Дустлик (Дуслык) ордены (Үзбәкстан)
* 2018 — «Астанага 20 ел» медале (Казакъстан)
* башка медальләр

# Аскар Мамин
## Гаиләсе

Хатыны Алтынай Касыйм кызы (1965). Балалары: улы Данияр (1986); кызы Динара (1991).
# HD25369

HD25369 — Эридан йолдызлыгында урнашкан A3/8V(m) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,68 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (13636) 1995 YS2

(13636) 1995 YS2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13636) 1995 YS2
## Тарихы

1995 елның 22 декабрендә Т. Урата тарафыннан Симидзу обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 YS2» саналган.
# Буду

Буду (фр. Boudou) — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Фресно-де-Кантеспино

Фресно-де-Кантеспино (исп. Fresno de Cantespino) — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Фресно-де-Кантеспино
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 63 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1037 метр биеклектә урнашкан.
# Ненковице

Ненковице (чех. Nenkovice) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Кыйов, Годонин һәм Кыйов районында урнашкан авыл.

# Ненковице
## Географиясе

Мәйданы — 6,544961 км², 6,543 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 260 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Ненковице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ненковице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Ненковице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 684 |
| 1880 | 694 |
| 1890 | 679 |
| 1900 | 784 |
| 1910 | 871 |
| 1921 | 843 |
| 1930 | 798 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 719 |
| 1961 | 712 |
| 1970 | 603 |
| 1980 | 537 |
| 1991 | 447 |
| 2001 | 448 |
| 2011 | 446 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 481 |
| 2016 | 471 |
| 2017 | 482 |
| 2018 | 486 |
| 2019 | 471 |
| 2020 | 474 |
| 2021 | 480 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 471 |
| 2022 | 477 |
| 2023 | 480 |
| 2024 | 474 |
# АКШ торак төзелеше һәм шәһәр үсеше департаменты

АКШ торак төзелеше һәм шәһәр үсеше департаменты(ингл. United States Department of Housing and Urban Development)-төзелеш һәм торак-коммуналь хуҗалыгы өлкәсендә АКШ федераль органы, АКШ федераль башкарма департаментлардан берсе.

# АКШ торак төзелеше һәм шәһәр үсеше департаменты
## Төп максатлар

* төзелеш оештыру, күчемсез милек капиталь төзәтү һәм реконструкция;
* яңа төзелеш объектларын вакытында эксплуатациягә бирү, реконструкцияләү һәм капиталь төзәтү;
* капиталь тотынулар нәтиҗәле алымнар куллануда чыгымнарын экономияләү, төзелеп бетмәгән төзелеш объектларын кыскарту
* капиталь төзелеше һәм еллык уртача аралыктагы планнарын, эшкәртмәләре проектларын барлау, төзелешләргә титул исемлекләр әзерләү, төзелеш материалларына һәм йыһазландырыу гаризалар бирү;
* капиталь төзелеш алып барганда хисап һәм хисап торышы, төзелеш эшләренең сифатын, тиз арада башкарылуын, проект-эзләнү эшләренең якшыруына һәм очсызлыгын булдыра;
* төзелеш алып баручы оешмага оештыру эшендә методик ярдәм күрсәтә.

# АКШ торак төзелеше һәм шәһәр үсеше департаменты
## Сылтанмалар

* рәсми сайты
# Рьебизен (Болцано)

Рьебизен — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Валле-ди-Казиес өязендә урнашкан торак пункт.

# Рьебизен (Болцано)
## Географиясе

Рьебизен Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Рьебизен (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Санвен-Леар

Санвен-Леар (фр. Senven-Léhart) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Каллак кантонына карый.

# Санвен-Леар
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 21,55 км².
# Вауда-Канавезе

Вауда-Канавезе — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Турин провинциясе составына керә.

# Вауда-Канавезе
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 396 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Рокка-Канавезе, Сан-Карло-Канавезе, Сан-Франческо-аль-Кампо, Бузано, Барбания һәм Фрон коммуналары белән чиктәш.
# Тюлех

Тюлех — Россия территориясеннән ага торган елга. Иваново өлкәсе, Владимир өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Лух елгасының сул ярына тамагыннан 138 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 22 км.

# Тюлех
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Клязьма елгасы Ковров каласыннан тамагына кадәр, Уводь елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Ука кушылдыклары бассейны, Мукшыдан Иделгә кушылганга кадәр, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010301112110000033778
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003377
* Бассейн коды — 09.01.03.011
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Бога Вас

Бога Вас — Словениянең Иванчна Гориця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Бога Вас
## Географиясе

Мәйданы — 0,24 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 314,4 метр биеклектә урнашкан.
# OLAH

OLAH (ингл. Oleoyl-ACP hydrolase һәм S-acyl fatty acid synthase thioesterase, medium chain) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гогошица

Гогошица — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. Гогошу (коммуна, Долж) коммунасына карый.

# Гогошица
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Лекрица-Маре

Лекрица-Маре — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. Робенешть коммунасына карый.

# Лекрица-Маре
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Antuan Añri Bekkerel

Antuan Añri Bekkerel (fransuzça Antoine Henri Becquerel; 1852-1908) — Fransiä fiziğı, fizika ölkäsendä Nobel premiäse iäse (1903).
1896 yılda oçraqlı räweştä radioaktivlıqnı aça.

# Antuan Añri Bekkerel
## Tormış yulı

1852 yılda ğalimnär ğailäsendä tua.
Parij Politexnik mäktäben häm Küperlär häm yullar Milli mäktäben tämamlıy.
1896 yılda uran tozlarında fosforestsensiä küreneşen tikşergändä kötmägändä radioaktivlıqnı aça.
1903 yılda Pyer häm Mariä Küri belän fizika ölkäsendä Nobel premiäsenä layıq bula.
1899 yılda Fransiä Fännär Akademiäsenä saylana, 1908 yılda London patşalıq cämğiätenä kerä.
1908 yılda Bretan' töbäge Le Kruazik şähärendä ülä.

# Antuan Añri Bekkerel
## İstälek

Bekkerel xörmätenä:
* Sİ ülçäw sitemasında radioaktivlıq berämlege - Bq
* Ayda krater
* Marsta krater
Bekkerel dip atalğannar.
Bekkerel Fransiä iñ böyek ğalimnäre isemlegenä kertelgän, Eyfel manarasınıñ berençe qatında anıñ iseme bastırılğan.
# Гасти (Колорадо)

Гасти — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гасти (Колорадо)
## Географиясе

Гасти халык санын алу урыны мәйданы — 0,912224 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1180 метр биеклектә урнашкан.
# Үргебаш

Үргебаш (каз. Өргебас) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Үргебаш
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Карролл (округ, Индиана)

Карролл — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Делфи шәһәре.

# Карролл (округ, Индиана)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1828 елда оештырыла.

# Карролл (округ, Индиана)
## Территориясе

Округ мәйданы 964 км² тәшкил итә.
# Яңа Собхангол

Яңа Собхангол — Башкортстанның Бөрҗән районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 525 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453580, ОКАТО коды — 80219825004.

# Яңа Собхангол
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Коммунистик урам (Уфа)

Коммунистик урам (баш. Коммунистик урам, рус. улица Коммунистическая) — Уфаның Ленин һәм Киров районнарында урнашкан урам.

# Коммунистик урам (Уфа)
## География

Печән урамы тәмамланган җирдән башланып, Солтанов, Һоспиталь, Гафури, Зенцов, Аксаков, Гоголь, Карл Маркс урамнары, Югары сәүдә мәйданы, Ленин, Цюрупа, Мәгафур Хисмәтуллин, Яңа Күпер, Воровский урамнары, Салават Юлаев проспекты белән кисешә һәм Посад урамы белән кисешкән җирдә тәмамлана.

# Коммунистик урам (Уфа)
## Тарих

XX гасыр башында урам Зур Дөньядан күчү (Большая Успенская, Дөньядан күчү чиркәве атамасы буенча) урамы дип аталган. 1918-1937 елларда шул урамда яшәгән инкыйлабчы Егор Созонов (1879-1910) исемен, 1937-1960 елларда ССРБның җитәкчесе Иосиф Сталин (1879-1953) исемен йөрткән.

# Коммунистик урам (Уфа)
## Шәхесләр

* Әфзал Таһиров (1890-1937), Башкортстан АССР ҮБК рәисе (1931-1937), БАССР язучылар берлеге рәисе.
* Галия Гыймашева, театр рәссамы.
* Борис Миркин
* Евгений Винокуров
# Дубовы Лог (Славгарадский районы)

Дубовы Лог (белар. Дубовы Лог) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Славгарадский районында урнашкан авыл.

# Дубовы Лог (Славгарадский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Абел Виверос (Плая Висенте)

Абел Виверос — Мексиканың Веракрус штатында урнашкан торак пункт. Плая-Висенте муниципалитеты составына керә.

# Абел Виверос (Плая Висенте)
## Географиясе

Абел Виверос Мексиканың көнчыгышында урнашкан.

# Абел Виверос (Плая Висенте)
## Климаты

Абел Виверос
климатограммасы :
| Я | Ф | М | А | М | И | И | А | С | О | Н | Д |
| 50   24 14 | 32   28 16 | 18   28 16 | 48   31 19 | 73   33 21 | 308   29 20 | 250   29 19 | 125   31 21 | 387   28 20 | 204   27 18 | 54   25 14 | 36   25 14 |
| °С үлчәмендә температура • Явым-төшем суммасы ммда ||||||||||||
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 2000 мм — 3500 (яки 79-138 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Абел Виверос (Плая Висенте)
## Тарихы

Бу җирләр XV гасырда һәм XVI гасыр башынача Ацтеклар империясе составында була, 1519 елларда бирегә испан басып алучылары керә, территоря яулап алына.
1824 елның 31 гыйнварыннан Веракрус штатына карый.
# Бордо

Бордо (Бордо, фр. Bordeaux, окс. Bordèu) — Франциянең Яңа Аквитания төбәгендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 243626 кеше (2013).

# Бордо
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Бордо Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

# Бордо
## Рәсми сайт

* bordeaux.fr​(фр.)
# (4947) Нинкаси

(4947) Нинкаси (лат. Ninkasi) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4947) Нинкаси
## Тарихы

1988 елның 12 октябрендә Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 TJ1» саналган.
# Неврология

Неврология (лат. Neurologia; гр. neuron сеңер, нерв + logos сүз, тәгълимат)— организмда нерв системасының үсешен, төзелешен, функциясен һәм нерв тукымасының биохимик составын өйрәнә торган дисциплиналар комплексы.
Неврология — системалы анатомиянең бер бүлеге. «Неврология» төшенчәсенә нерв системасы анатомиясе (архитектоника, үткәрүче юллар), гистология, эмбриология, нерв системасының чагыштырма физиологиясе, патофизиологиясе керә.
# Веланий-де-Беюш

Веланий-де-Беюш — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. Уйляку-де-Беюш (коммуна) коммунасына карый.

# Веланий-де-Беюш
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Дүзбаер (Низип)

һәм
Дүзбаер (төр. Düzbayır) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Низип илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Зофянув

Зофянув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Бяла-Равска гминаcында урнашкан авыл.

# Зофянув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Базарбай (Җамбыл өлкәсе)

Базарбай (каз. Базарбай) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Базарбай (Җамбыл өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Остринка

Остринка — Польшаның Подлясье воеводалыгы Янув гминасында урнашкан авыл.

# Остринка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Богданьчовице

Богданьчовице — Польшаның Ополе воеводалыгы Ключборк гминасында урнашкан авыл.

# Богданьчовице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вайт (Джорджия)

Вайт — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.

# Вайт (Джорджия)
## Тарихы

Вайт шәһәре елда нигезләнгән.

# Вайт (Джорджия)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,497566 км², 2,498265 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 262 метр биеклектә урнашкан.
# Шәрәфетдин Мәхмүтов

Шәрәфетдин Җәләлетдин улы Мәхмүтов (1853 — 1932 елның 31 мае, Мәскәү, ССРБ) — Уфа губернасыннан ІІІ Дәүләт Думасы депутаты.

# Шәрәфетдин Мәхмүтов
## Биография

Шәрәфетдин Мәхмүтов 1853 елда туа. Милләте буенча татар. Белемне Эстәрлебаш мәдрәсәсендә ала.
1872 елда Уфадагы Татар укытучылар мәктәбенә укырга керә, аны темамлап, 1876 елда Стәрлебаш авылы мәдрәсесе каршында рус теле укытучысы була.
1902 елдан Дәүләт Думасы әгъзасына сайланганчы Уфа губернасының Стәрлетамак шәһәрендә мәдрәсәдә укытучы була.
1907 елда өченче чакырылыш Дәүләт Думасына депутат итеп сайлана, анда мөселман фракциясенә керә. Халык мәгарифе буенча дума комиссиясе әгъзасы була. «Башлангыч училищелар турында» закон проекты хакында фикер алышканда, Мәхмүтов парламентарийларның игътибарын андагы ачыктан-ачык русификатор тенденцияләренә юнәлтә. Ул ассызыклаганча, «мәгариф эшен чит кешеләрдә үз нәсел үзенчәлекләренең соңгы билгеләрен чыгару өчен уңайлы чарага әверелдерү» кирәк түгел, шулай ук мөселманнар «Россиянең тигез хокуклы уллары, ә аның үги малайлары түгел» булырга тели, дип белдерә.
# 932 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 932 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
VIII гасыр — IX гасыр — X гасыр — XI гасыр — XII гасыр :
Хронологик таблица :
932 (тугыз йөз утыз икенче) ел — кәбисә ел, юлиан тәкъвим буенча якшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 932 елы, I меңьеллыкның 932 елы, X гасырның 32 елы, X гасырның 4 унъеллыгының 2 елы, 930 елларның 3 елы. 932 елдан бирле 1092 ел үтте.

# 932 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:932 елда туганнар

# 932 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:932 елда вафатлар
# Нивки (Мсцижски авыл советы)

Нивки (белар. Ніўкі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Барысавский районында урнашкан авыл.

# Нивки (Мсцижски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Колчура (Неверкин районы)

Колчура (рус. Кунчерово) — Пенза өлкәсенең Неверкин районына керүче татар авылы. 1959-1979 елларда Дөмавыл эченә кертелгән. Авылны 18 гасырда татар морзалары нигезләгән.
2004 елда авылда 124 хуҗалыкта 335 кеше яшәгән. Татарлар - 88%, руслар - 22%.
Авыл атамасы аны нигезләгән чуаш яки татар кешесе исеменнән - Колчурадан. Элек монда чуашлар гына яшәгән була, соңрак темников татарлары күченеп килә.
# Забор (Тәүде шәһәр округы)

Забор (рус. Забор) — Свердловск өлкәсенең Тәүде шәһәр округы составына керүче авыл.

# Забор (Тәүде шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Забор (Тәүде шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%).
# Киноват

Киноват — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.

# Киноват
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010100312115300006539
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115300653
* Бассейн коды — 14.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Довгае (Линавски авыл советы)

Довгае (белар. Доўгае) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.

# Довгае (Линавски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Джиллетт (Висконсин)

Джиллетт — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан шәһәр.

# Джиллетт (Висконсин)
## Тарихы

Джиллетт шәһәре елда нигезләнгән.

# Джиллетт (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 3,554599 км², 3,556032 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# HD89856

HD89856 — Җилкәннәр йолдызлыгында урнашкан B9 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (20486) 1999 NU56

(20486) 1999 NU56 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20486) 1999 NU56
## Тарихы

1999 елның 12 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NU56» саналган.