yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Тегесшелдек

Тегесшелдек (каз. Тегісшілдік) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Тегесшелдек
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Санкт-Гоар

Санкт-Гоар — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Санкт-Гоар
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 23,17 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 74 метр биеклектә урнашкан.
# Нильсен (ай кратеры)

Нильсен (лат. Nielsen) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 9,6 км булган кратер.

# Нильсен (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Аксель Вильфред Нильсен (1902—1970) хөрмәтенә бирелә.

# Нильсен (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1973 елда раслана.
# Рамсден (ай кратеры)

Рамсден (лат. Ramsden) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 25 км булган кратер.

# Рамсден (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Джесси Рамсден (1735—1800) хөрмәтенә бирелә.

# Рамсден (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Санта-Барбара-ди-Гояс

Санта-Барбара-ди-Гояс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.

# Санта-Барбара-ди-Гояс
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 139,598 км².
# Цепелёвице

Цепелёвице — Польшаның Ополе воеводалыгы Домброва гминасында урнашкан авыл.

# Цепелёвице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Лабюргад

Лабюргад (фр. Laburgade) — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
# Бедеро (Варезе)

Бедеро — Италиянең Ломбардия төбәге Бреццо-ди-Бедеро өязендә урнашкан торак пункт.

# Бедеро (Варезе)
## Географиясе

Бедеро Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Бедеро (Варезе)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Виньярело (Новара)

Виньярело — Италиянең Пьемонт төбәге Торнако өязендә урнашкан торак пункт.

# Виньярело (Новара)
## Географиясе

Виньярело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Виньярело (Новара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Феминела (Л'Аквила)

Феминела — Италиянең Абруцци төбәге Чивителла-Ровето өязендә урнашкан торак пункт.

# Феминела (Л'Аквила)
## Географиясе

Феминела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Феминела (Л'Аквила)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Старо-авыл (Силистра өлкәсе)

Старо-авыл — Болгариянең Силистра өлкәсендә урнашкан авыл. Тутракан җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Старо-авыл (Силистра өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 26 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Маматай

Маматай — Башкортстанның Тәтешле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452839, ГАТОБК коды — 80250820005.
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 313 кешенең яшәве мәгълүм.
# Брыли (Мядзельский районы)

Брыли (белар. Брылі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.

# Брыли (Мядзельский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Серен (Падова)

Серен — Италиянең Венеция төбәге Понсо өязендә урнашкан торак пункт.

# Серен (Падова)
## Географиясе

Серен Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Серен (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Анкор-Пойнт (Аляска)

Анкор-Пойнт — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Анкор-Пойнт (Аляска)
## Географиясе

Анкор-Пойнт халык санын алу урыны мәйданы — 238,216274 км², 238,222878 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 36 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Глиниска (Красноставский повяты)

Глиниска — Польшаның Люблин воеводалыгы Лопенник-Гурны гминаcында урнашкан авыл.

# Глиниска (Красноставский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сен-Каррёк

Сен-Каррёк (фр. Saint-Carreuc) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Плентель кантонына карый.

# Сен-Каррёк
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,67 км².
# Сент-Иньи-де-Вер

Сент-Иньи-де-Вер (фр. Saint-Igny-de-Vers һәм фр. Vers-la-Montagne) — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
# Уфа кооператоры (журнал)

Уфа кооператоры — журнал. 1917-1918 елда Уфа шәһәрендә татар һәм рус телләрендә нәшер ителә.
# Фушран (Юра)

Фушран (фр. Foucherans) — Франциянең Юра департаментына караган коммуна.

# Фушран (Юра)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,70 км².
# Форт-Велли (Аризона)

Форт-Велли — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Форт-Велли (Аризона)
## Географиясе

Форт-Велли халык санын алу урыны мәйданы — 19,798069 км², 19,798074 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# (9280) Stevenjoy

(9280) Stevenjoy (лат. Stevenjoy) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9280) Stevenjoy
## Тарихы

1981 елның 1 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EQ14» саналган.
# (12401) Tucholsky

(12401) Tucholsky — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12401) Tucholsky
## Тарихы

1995 елның 21 июлендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 OG10» саналган.
# Борго Файти (Латина)

Борго Файти — Италиянең Лацио төбәге Латина өязендә урнашкан торак пункт.

# Борго Файти (Латина)
## Географиясе

Борго Файти Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Борго Файти (Латина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вековице (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)

Вековице — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Дарлово гминаcында урнашкан авыл.

# Вековице (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бокеҗано

Бокеҗано — Италиянең Тоскана төбәге Монтиери өязендә урнашкан торак пункт.

# Бокеҗано
## Географиясе

Бокеҗано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Бокеҗано
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Меттер (Джорджия)

Меттер — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.

# Меттер (Джорджия)
## Тарихы

Меттер шәһәре елда нигезләнгән.

# Меттер (Джорджия)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 20,412189 км², 20,412172 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 67 метр биеклектә урнашкан.
# Метохия (Болгария)

Метохия — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. Трекляно җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Метохия (Болгария)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1160 метр биеклектә урнашкан.
# Пелл-Сити

Пелл-Сити — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.

# Пелл-Сити
## Тарихы

Пелл-Сити шәһәре 1890 елда нигезләнгән.

# Пелл-Сити
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 71,573327 км², 71,243609 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 182 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бёльсберг

Бёльсберг — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Бёльсберг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 1,46 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 470 метр биеклектә урнашкан.
# Сарзеду (Моимента-да-Бейра)

Сарзеду — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. Моимента-да-Бейра муниципалитетына карый.

# Сарзеду (Моимента-да-Бейра)
## Географиясе

Мәйданы — 8,52 км².
# Бенту-Гонсалвис

Бенту-Гонсалвис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Бенту-Гонсалвис
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 274 км².
# Торрелавит

Торрелавит (кат. Torrelavit) — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Торрелавит
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 23,6 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 202 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Урал телләре

Урал телләре — үз эченә фин-угор һәм самодий телләр төркемнәрен керткән телләр гаиләсе. Әлеге телләр уртаклыгын Эмиль Сетәлә дәлилләгән.
Урал телләре зур территорияләрдә таралган. Барлыгы өч фин-угор дәүләте бар — Фиʜлəʜдиᴙ, Маҗарстан һәм Эстония. Башка фин-угор һәм самодий халыклары Россия җирендә яши.

# Урал телләре
## Классификация

Фин-угыр телләре түбәндәге төркемнәргә бүленә:
* балтик буе-фин төркеме — фин, ижор, карел һәм вепс, эстон, водь, лив телләре.
* идел буе төркеме — мaрдьıва (мокшан һәм эрзән), шулай ук марий һәм алан марий теле.
* Πиреᴍ төркеме — ар, коми телләре: коми-зырән, коми-пермәк һәм коми-язьвин.
* угор төркеме — ханты һәм манси, шулай ук венгер теле;
* саам төркеме — саам теле.
Самодий телләре исә ике төркемгә бүленә:
* төньяк — ненец, нганасан, энец телләре.
* көньяк — селькуп, һәм үле камасин, мaтьıp, сойот, тайгий, карагас, койбаль телләре.
# Ирекле Сүз

"Ирекле Сүз" — Чуашстанның интернет-газетасы, Идел буе халыкларының иҗтимагый-сәяси, социаль-мәдәни тормышы вакыйгаларын яктырта, дөньяда һәм Россия Федерациясендә федерализм мәсьәләләренә кагыла.
Газета Интернетта 2012 елның 20 августында чыга башлады.
Авторлар — филолог Сантăр Савкилта, әдәбият белгече Мария Савельева, социолингвист Эктор Алос-и-Фонт һ. б.
# Төньяк Америка

Тө́ньяк Аме́рика (ингл. North America, фр. Amérique du Nord, исп. América del Norte, Norteamérica, ацт. Ixachitlān Mictlāmpa) — төньяк һәм көнбатыш ярымшарларында урнашкан кыйтга. Төньяк Америка халкының саны 500 млн кеше. Кариб диңгезе утрауларында һәм Үзәк Америкада халык тыгызлыгы бик югары (1 км²-га 200дән кеше артык).

# Төньяк Америка
## Дәүләтләр һәм территорияләр

    Төп мәкалә: Төньяк Америка дәүләтләре

# Төньяк Америка
## Дәүләтләр һәм территорияләр
### Бәйсез дәүләтләр

* Антигуа һәм Барбуда
* Багамалар
* Барбадос
* Белиз
* Гаити
* Гватемала
* Һондурас
* Гренада
* Доминика
* Доминикан Җөмһүрияте
* Канада
* Коста-Рика
* Куба
* Мексика
* Никарагуа
* Панама
* Сальвадор
* Сент-Люсия
* Сент-Винсент һәм Гренадиналар
* Сент-Китс һәм Невис
* Америка Кушма Штатлары
* Тринидад һәм Тобаго
* Ямайка

# Төньяк Америка
## Дәүләтләр һәм территорияләр
### Буйсынган территорияләр

* Америка Виргин утраулары
* Ангилья
* Аруба
* Бермуд утраулары
* Британ Виргин утраулары
* Гваделупа
* Гренландия
* Кайманов утраулары
* Клиппертон
* Мартиника
* Монтсеррат
* Навасса
* Нидерланд Антиль утраулары
* Пуэрто-Рико
* Сен-Бартельми
* Сен-Мартен
* Сен-Пьер һәм Микелон
* Тёркс һәм Кайкос
* ↑ https://www.spektrum.de/news/waldseemuellerkarte-wie-zwei-kartografen-amerika-erfanden/1955956
* ↑ https://population.un.org/wpp/
* ↑ ЮНЕСКО-ның статистика институтыhttps://wikidata.org/wiki/Track:Q3152127
* ↑ https://ncim-stage.nci.nih.gov/ncimbrowser/ConceptReport.jsp?dictionary=NCI%20Metathesaurus&code=C0028405
# Котяевка

Котяевка (каз. Котяевка) — Казакъстанның Атырау өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Котяевка
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Редаки

һәм
Редаки — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Суш гминасында урнашкан авыл.

# Редаки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 389

NGC 389 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 389
## Тарихы

Әлеге галактика 1885 елда Америка астрономы Льюис Свифт тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# SPEG

SPEG (ингл. Striated muscle enriched protein kinase) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Чыстая Лужа (Калинкавицкий районы)

Чыстая Лужа (белар. Чыстая Лужа) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.

# Чыстая Лужа (Калинкавицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Франц Броннер

Франц Броннер (алман. Franz-Xaver Bronner, 23 декабрь 1758(1758-12-23), Һөһштәдт-ан-дер-Донау, Бавария — 12 август 1850(1850-08-12) (91 яшь), Арау, Аргау кантоны, Швейцария) — Швейцария язучысы, публицист һәм педагог, Казан университетында физика укытучысы (181?-1817).
* 1 2 3 4 Брокгауз энциклопедиясеhttps://wikidata.org/wiki/Track:Q237227https://wikidata.org/wiki/Track:P5019
* 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم, платформа відкритих даних, платформа открытых данных, plateforme de données ouvertes, piattaforma di dati aperti, Opendata-Plattform, otevřená data platforma, åben-data-platform, տվյալների բաց շտեմարան, platforma za odprte podatke, plataforma de datos abierta, plataforma de dados aberta, платформа адкрытых даных, платформа на отворените данни, platforma otwartych danych, ашық деректер платформасы, ачык маалыматтарды платформа, açıq məlumat platforması, ochiq ma'lumotlar platforma, açık verilerin platformu, платформа отвореног података, platforma otvorenih podataka, platforma otvorenog podataka, platforma otvorených údajov, πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων, platformu atklātā datu, platforma atvira duomenų, platvormi avatud andmete, avoimen datan foorumi, nyílt adatok platformja, პლატფორმა ღია მონაცემები, платформа за отворени податоци, нээлттэй мэдээллийн тавцан, platformă de date deschise, platformo de malferma datumoj, open data platform, плятформа адкрытых зьвестак, Усьтэм даннойёслэн платформазы, асыҡ мәғлүмәт платформаһы, açıq malümat platforması, açıq malümat platforması, ачык малюмат платформасы, öppen dataplattform, платформаи додаҳои боз, ачык кӧргӱзӱлердиҥ платформазы, гом бæрæггæнæнты платформæ — 2011.https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912https://wikidata.org/wiki/Track:P268https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837
# Лос Ахолотес (Сан Фелипе)

Лос Ахолотес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Фелипе муниципалитеты составына керә.

# Лос Ахолотес (Сан Фелипе)
## Географиясе

Лос Ахолотес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Лос Ахолотес (Сан Фелипе)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лос Ахолотес (Сан Фелипе)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Эштерә (елга)

Эштерә (рус. Шира) — Норма елгасы (Мишә бас.) кушылдыгы. Татарстанның Арча районы, Питрәч районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Норма елгасының уң ярыннан 19 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.

# Эштерә (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулман тамагынан Кама Тамагы бистәсенә чаклы Куйбышев сусаклагычының Чулман участогы, Шишмә һәм Идел елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010000312112100004378
* Һидрологик өйрәнү (ҺӨ) буенча коды — 112100437
* Бассейн коды — 11.01.00.003
* ҺӨ буенча саны — 12
* ҺӨ буенча чыгарылышы — 1
# Эль Бариял (Ирапуато)

Эль Бариял — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ирапуато муниципалитеты составына керә.

# Эль Бариял (Ирапуато)
## Географиясе

Эль Бариял Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Бариял (Ирапуато)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Бариял (Ирапуато)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Лос Уизачес, Ранчо (Пабельон де Артеага)

Лос Уизачес, Ранчо — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Пабельон-де-Артеага муниципалитеты составына керә.

# Лос Уизачес, Ранчо (Пабельон де Артеага)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лос Уизачес, Ранчо (Пабельон де Артеага)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Ровенауд (Валле д'Аоста)

Ровенауд — Италиянең Валле д'Аоста төбәге Вальсаваранш өязендә урнашкан торак пункт.

# Ровенауд (Валле д'Аоста)
## Географиясе

Ровенауд Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Ровенауд (Валле д'Аоста)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Хогг (ай кратеры)

Хогг (лат. Hogg) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 38,4 км булган кратер.

# Хогг (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Артур Роберт Хогг (1903—1966) хөрмәтенә бирелә.

# Хогг (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# Муза (Икса кушылдыгы)

Муза — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Икса елгасының уң ярына тамагыннан 68 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 18 км.

# Муза (Икса кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Чулым кушылган урындан Кеть кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Чулым, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010500112115200023684
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202368
* Бассейн коды — 13.01.05.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Дальверзин - Тепе

Дальверзин-Тепе, Дальверзинтепа (үзб. Dalvarzintepa) — Үзбәкстанның көньягында урнашкан борынгы шәһәрлек. III—IV гасырларда ул Кушан патшалыгының эре сәүдә-һөнәр шәһәрләренең берсе. VI—VII гасырларда патшалыкның башкаласын Бедрач шәһәрлегенә күчергәч бөлгенлеккә килгән.

# Дальверзин - Тепе
## Фәнни экспедицияләр

1967 елдан бирле шәһәрлекне Пугаченкова Галина Анатолий кызы идарәсе астында Үзбәк ССР сәнгать белеме экспедициясе тарафыннан өйрәнелгән булган.

# Дальверзин - Тепе
## Тасвирлама

Дальверзин-Тепе цитадельдән, турыпочмаклы формадагы шәһристаннан һәм шәһәр янкормасыннан тора. Казулар барышында һөнәр һәм чүлмәк ясау остаханәләре табылган булган. 1972 елда алтын беләзекләр, алкалар, асма бизәкләр һәм борынгы зәркән осталарының башка эшләнмәләре белән хәзинә табылган булган. Йорт стеналарында рәсемнәр эллинистик дөнья йогынтысын чагылдыра, аларда шулай ук сак-сармат кабиләләре өчен хасиятле «җәнлек стиле» элементлары эзләре бар. Алар арасында борынгы һинд язмасы да сакланып калган. Ике Буддачылык гыйбадәтханәсе (III—IV гасыр) дә өйрәнелгән булган; Дальверзин-Тепе үзәгендә урнашкан аларның берсендә, Будда сурәте белән гипстан һәм балчыктан берничә төрле төстәге пот табылган булган. Безнең көнгә кадәр барып җиткән иң борынгы шахматлар II гасыр белән даталана. Алар Кушан патшалыгы башкаласы Дальверзинтепа казулары вакытында табылган булган. Болар фил һәм зебу үгезенең миниатюр сынчыклары..
# Салих (Ишембай районы)

Салих — Башкортстанның Ишембай районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 686 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 453220, ГАТОБК коды — 80231875006.

# Салих (Ишембай районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:

# Салих (Ишембай районы)
## Шәхесләр

* Юнир Абызгилдин (1939-2007), галим.
# Флетвудс (Кентукки)

Флетвудс — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.

# Флетвудс (Кентукки)
## Тарихы

Флетвудс шәһәре елда нигезләнгән.

# Флетвудс (Кентукки)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 8,476153 км², 8,415831 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 208 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NUFIP2

NUFIP2 (ингл. Nuclear FMR1 interacting protein 2 һәм Nuclear fragile X mental retardation protein interacting protein 2) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ратково (Мартин)

Ратково (словак. Ratkovo) — Словакиянең Мартин округында урнашкан авыл.

# Ратково (Мартин)
## Тарихы

Авыл 1489 елда нигезләнгән.

# Ратково (Мартин)
## Географиясе

Мәйданы — 0,92 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 452 метр биеклектә урнашкан.

# Ратково (Мартин)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Бордо Бланко (Куерамаро)

Бордо Бланко — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Куэрамаро муниципалитеты составына керә.

# Бордо Бланко (Куерамаро)
## Географиясе

Бордо Бланко Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Бордо Бланко (Куерамаро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Бордо Бланко (Куерамаро)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.