yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Пюнга-Лохо (Надым кушылдыгы)

Пюнга-Лохо — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Надым елгасының сул ярына тамагыннан 47 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 10 км.

# Пюнга-Лохо (Надым кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15030000112115300051436
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305143
* Бассейн коды — 15.03.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Шермизе

Шермизе (фр. Chermisey) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# HD103498

HD103498 — Зур Җидегән йолдызлыгында урнашкан F0IVspCrSrEu спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,965 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Менту-Салон

Менту-Салон (фр. Menetou-Salon) — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
# Салета (Торино)

Салета — Италиянең Пьемонт төбәге Лемье өязендә урнашкан торак пункт.

# Салета (Торино)
## Географиясе

Салета Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Салета (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шатийон-су-ле-Кот

Шатийон-су-ле-Кот (фр. Châtillon-sous-les-Côtes) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Авданлы (Полатлы)

Авданлы (төр. Avdanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Полатлы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ноһипало

Ноһипало (эст. Nohipalo) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
# Стале (Белуно)

Стале — Италиянең Венеция төбәге Серен-дель-Граппа өязендә урнашкан торак пункт.

# Стале (Белуно)
## Географиясе

Стале Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Стале (Белуно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# SPINT4

SPINT4 (ингл. Serine peptidase inhibitor, Kunitz type 4) — кешенең 20-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ленчице (Диңгез буе воеводалыгы)

Ленчице — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Ленчице гминасында урнашкан авыл.

# Ленчице (Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Рйомаҗоре (Ла Специя)

Рйомаҗоре — Италиянең Лигурия төбәге Специя өязендә урнашкан торак пункт.

# Рйомаҗоре (Ла Специя)
## Географиясе

Рйомаҗоре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Рйомаҗоре (Ла Специя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Рйомаҗоре (Ла Специя)
## Халкы

| Ел | Халык саны |
| 2017 | 1542 |
| 2018 | 1496 |
| 2023 | 1326 |
# Спинь

Спинь — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. Турдаш (коммуна) коммунасына карый.

# Спинь
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Синпаул (Клуж)

Синпаул — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. Синпаул (коммуна, Клуж) коммунасына карый.

# Синпаул (Клуж)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 413 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Байхасан (Шебинкарахисар)

Байхасан (төр. Bayhasan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Шебинкарахисар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Стубло

Стубло (серб. Стубло) — Сербиянең Златибор округы Чаетина җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Стубло
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1089 метр биеклектә урнашкан.

# Стубло
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Муассанн

Муассанн (фр. Moissannes) — Франциянең Югары Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
# Җумһуриет (Ешилһисар)

Җумһуриет (төр. Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Ешилһисар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# MICALL1

MICALL1 (ингл. MICAL like 1 һәм MICAL-like protein 1) — кешенең 22-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Пшата (Домжале)

Пшата — Словениянең Домжале (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Пшата (Домжале)
## Географиясе

Мәйданы — 1,24 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 279,6 метр биеклектә урнашкан.
# Пагорье (Ивацэвицкий районы)

Пагорье (белар. Пагор’е) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ивацеицкий районында урнашкан авыл.

# Пагорье (Ивацэвицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Валя-Ступиний

Валя-Ступиний — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. Посешть коммунасына карый.

# Валя-Ступиний
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 490 метр биеклектә урнашкан.
# Поҗо д'Апи (Рьети)

Поҗо д'Апи — Италиянең Лацио төбәге Акумоли өязендә урнашкан торак пункт.

# Поҗо д'Апи (Рьети)
## Географиясе

Поҗо д'Апи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Поҗо д'Апи (Рьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Хайде (Гольштейн)

Хайде (алман. Heide) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Хайде (Гольштейн)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 31,97 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 11 метр биеклектә урнашкан.
# Сантаҗулияна Сото (Виченца)

Сантаҗулияна Сото — Италиянең Венеция төбәге Рекоаро-Терме өязендә урнашкан торак пункт.

# Сантаҗулияна Сото (Виченца)
## Географиясе

Сантаҗулияна Сото Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Сантаҗулияна Сото (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пократице

Пократице (чех. Pokratice) — Чехиянең Устецк крае Литомержитсе районында урнашкан авыл.

# Пократице
## Географиясе

Мәйданы — 3,89 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 205 метр биеклектә урнашкан.

# Пократице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Пократице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Пократице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 788 |
| 1880 | 874 |
| 1890 | 861 |
| 1900 | 988 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 1174 |
| 1921 | 1147 |
| 1930 | 1220 |
| 1950 | 1091 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 1160 |
| 1970 | 723 |
| 1980 | 1617 |
| 1991 | 4413 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 4703 |
| 2011 | 4543 |
| 2021 | 4436 |
# ZBTB9

ZBTB9 (ингл. Zinc finger and BTB domain containing 9) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Шчарбы (Пружанский районы)

Шчарбы (белар. Шчарбы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.

# Шчарбы (Пружанский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Годовников

Годовников (Годовников) — Краснодар краенең Апшеронск районында урнашкан торак пункт.

# Годовников
## Сәгать поясы

Годовников Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Годовников
## Халык

Милләтләр (2010): татарлар — 29,4%, урыслар — 52,9%, әрмәннәр — 17,6%.
# Актүбә (Талас районы)

Актүбә (каз. Ақтөбе) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Актүбә (Талас районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Дарлингтон (Мэриленд)

һәм
Дарлингтон — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Дарлингтон (Мэриленд)
## Географиясе

Дарлингтон халык санын алу урыны мәйданы — 2,72 км². Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 330 Фут биеклектә урнашкан.
# Турито-Белфиоре (Форли-Чезена)

Турито-Белфиоре — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Сарсина өязендә урнашкан торак пункт.

# Турито-Белфиоре (Форли-Чезена)
## Географиясе

Турито-Белфиоре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Турито-Белфиоре (Форли-Чезена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 3844

IC 3844 — Тазылар йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 3844
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3844, 2MASX J12520646+3949060, PGC 43622, MCG+07-26-059, NPM1G +40.0300, LEDA 43622 һәм Gaia DR2 1527025117574538368 буларак та сурәтләнә.
# Адамув (Венгровский повяты)

Адамув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Вежбно гминасында урнашкан авыл.

# Адамув (Венгровский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (12349) 1993 GO

(12349) 1993 GO — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12349) 1993 GO
## Тарихы

1993 елның 14 апрелендә А. Сугиэ тарафыннан Дайник обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 GO» саналган.
# NTAN1

NTAN1 (ингл. N-terminal asparagine amidase) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Леми

Леми (порт. Leme) — Бразилиянең Сан-Паулу штатында урнашкан шәһәр һәм муниципалитет.

# Леми
## Тарих

1895 елда нигезләнгән.
# (10939) 1999 CJ19

(10939) 1999 CJ19 (лат. 1999 CJ19) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10939) 1999 CJ19
## Тарихы

1999 елның 10 февралендә LINEAR тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CJ19» саналган.
# Бейпынары (Силван)

Бейпынары (төр. Beypınarı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Силван илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Селимшаһлар (Шеһзаделер)

Селимшаһлар (төр. Selimşahlar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Шеһзаделер илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Льеран-Кабриер

Льеран-Кабриер (фр. Lieuran-Cabrières) — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
# Алекуш

Алекуш — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Шона (коммуна) коммунасына карый.

# Алекуш
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 376 метр биеклектә урнашкан.
# (6664) Tennyo

(6664) Tennyo (лат. Tennyo) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6664) Tennyo
## Тарихы

1993 елның 14 февралендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 CK» саналган.
# (16149) 1999 XS215

(16149) 1999 XS215 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16149) 1999 XS215
## Тарихы

1999 елның 14 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XS215» саналган.
# Хорга (Румыния)

Хорга — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. Епурень (коммуна) коммунасына карый.

# Хорга (Румыния)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 133 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Шаһиарслан Агумов

Шаһиарслан Агумов (≈1860-1918) – XIX-XX гасырлардагы Иске Балтач авылы мулласы. Авыл халкы аның мәгърифәтчелек хезмәте өчен хөрмәтләп "Акмулла" дип атаган.

# Шаһиарслан Агумов
## Нәселе

Шаһиарслан мулла нәселендә күп кешеләр язучылык һөнәренә ия. Кайберләре аны тормышка да ашыра алмаган, үзләренең кечкенә иҗади мирасын тар гына даирәдә саклаган. Фәкать, бу нәселдәге өч таныклы әгзанең исеме күпләргә билгеле.
1930 елда хатыны Бибимөкәрәмә репрессиягә дучар ителә. 1936 һәм 1937 елларда ике улы да атып үтерелә.
* Тәкый Зәкиев – ТРның атказанган укытучысы, Бөек Ватан сугышы ветераны. 1990 елда Яңа Әлемнең музеен яңадан торгызган.
* Фәйрүзә Мөслимова – татар шагыйрәсе, журналист.
* Рина Зарипова – журналист, укытучы, ТРның атказанган мәдәният хезмәткәре.
# Шоала

Шоала — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. Аксенте-Север (коммуна) коммунасына карый.

# Шоала
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 365 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Муравале (Тренто)

Муравале — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Ала өязендә урнашкан торак пункт.

# Муравале (Тренто)
## Географиясе

Муравале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Муравале (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эрбецо (Удине)

һәм
Эрбецо — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Пульферо өязендә урнашкан торак пункт.

# Эрбецо (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Максу

Максу (фр. Maxou) — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
# HD141524

HD141524 — Оҗмах кошында урнашкан Fm_dD спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,53 ± 0,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Долна-Хубавка

Долна-Хубавка — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. Омуртаг җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Долна-Хубавка
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 432 метр биеклектә урнашкан.
# Етреживиль

һәм
Етреживиль (фр. Heutrégiville) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Понте Бароне (Реҗо Эмилия)

Понте Бароне — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Вентассо өязендә урнашкан торак пункт.

# Понте Бароне (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Понте Бароне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Понте Бароне (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Малиновка

Малиновка (белар. Маліноўка) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Касцюковицкий районында урнашкан авыл.

# Малиновка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Хәбиб Нурмагомедов

Хәбиб Абдулманапович Нурмагомедов (авар. НурмухӀамадов, ГӀабдулманапил ХIабиб; 1988 елның 20 сентябрендә туган, Сильди, Цумада районы, Дагстан Автоном Совет Социалистик Республикасы, РСФСР, СССР) — UFC эгидасында чыгыш ясаган Россия катнаш көрәш сәнгате көрәшчесе. Элеккеге җиңел авырлыктагы UFC чемпионы.
# Һертогенбос

Һертогенбос (нид. s-Hertogenbosch) — Нидирланның Төньяк Брабант правинсәсендә урнашкан шәһәр.

# Һертогенбос
## Тарих

Шәһәр статусын 1186 елдан башлап йөртә.
# Минчаки (Беларусия)

Минчаки (белар. Мінчакі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.

# Минчаки (Беларусия)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Бжоза (Кротошинский повяты)

Бжоза — Польшаның Великопольское воеводалыгы Кротошин гминасында урнашкан авыл.

# Бжоза (Кротошинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (13555) 1992 JB2

(13555) 1992 JB2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13555) 1992 JB2
## Тарихы

1992 елның 2 маенда Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 JB2» саналган.
# Ваныш (Калтасы районы)

Ваныш — Башкортстанның Калтасы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452866, ГАТОБК коды — 80233847004.
# Гразчано (Терамо)

Гразчано — Италиянең Абруцци төбәге Нотареско өязендә урнашкан торак пункт.

# Гразчано (Терамо)
## Географиясе

Гразчано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Гразчано (Терамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (16014) Sinha

(16014) Sinha — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16014) Sinha
## Тарихы

1999 елның 10 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CB47» саналган.
# Парагон (Индиана)

Парагон — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Парагон (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Парагон (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,736455 км², 0,890076 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 177 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Өлкәннәрдә метастазлы шешләр (күздә)

Орбитага метастазлар экзофтальмның сирәк сәбәбе була һәм хориоидея метастазаларына караганда сирәк очрый. Симптомнар орбитадан башланса, офтальмолог авыруның беренче табибы була. Метастаз чыганаклары (кимү буенча) - күкрәк бизләре, бронхлар, простата бизе, тире меланомасы, ашказаны-эчәк юлы һәм бөерләр.
1. Күренешләре
* Иң еш симптомы — экзофтальм һәм күзнең күчүенә китергән ясалу (рәс. 6.51а).
* Орбиталь тукымаларның инфильтрациясе, птоз, диплопия, репозиция кыенлыгына китергән периорбиталь тире һәм орбита тукымаларның чагылган калынаюы белән сыйфатлана.
* Скирроз шешләрдә энофтальм.
* Орбитада хроник ялкынсынулы барыш.
* Орбита башында урнашканда, беренче чиратта, баш мие нервлары (II, III, IV, V, VI) функцияләре бозыла, ә экзофтальм аз чагыла.
2. Гистологик раслау өчен КТ күзәтчелегендә нечкә энәле биопсияне (рәс. 6.51б) кулланалар. Ул мәгълүматлы булмаса, ачык биопсияне үткәрәләр.
3. Дәвалау максаты — күрүне саклау һәм авыртуны җиңеләйтү, чөнки күпчелек авырулар 1 ел эчендә үлә. Радиотерапия - сайлау ысулы санала. Экзентерация башка ысуллар чыдамсыз симптомнарга карата файдасыз булганда күрсәтелә.
# Медведица (Киров өлкәсе)

Медведица (рус. Медведица) — Киров өлкәсенең Пижанка районында урнашкан авыл.

# Медведица (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Медведица (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Медведица (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Медведица (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Евгений Пашутин

Евгени Пашутин (рус. Евгений Юрьевич Пашутин, 6 февраль 1969(1969-02-06) (55 яшь), Сочи, Краснодар крае, РСФСР, СССР — , ) — СССР һәм Россия баскетболчысы, баскетбол тренеры, СССР чемпионатының көмеш призчысы (1991), Россия чемпионатларының алтын (2003), көмеш (1994, 1995, 1997, 1998, 1999, 2001, 2002) һәм бронза (1996) призчысы, Казан УННКСының баш тренеры (2010-2012, 2014-2017).
# Монтарзичо (Парма)

Монтарзичо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Бедония өязендә урнашкан торак пункт.

# Монтарзичо (Парма)
## Географиясе

Монтарзичо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Монтарзичо (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Астровля

Астровля (белар. Астроўля) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.

# Астровля
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Вештяни

Вештяни (чех. Věšťany) — Чехиянең Устецк крае Модлани районында урнашкан авыл.

# Вештяни
## Географиясе

Мәйданы — 2,126 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Вештяни
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Вештяни
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Вештяни
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 178 |
| 1880 | 233 |
| 1890 | 323 |
| 1900 | 501 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 507 |
| 1921 | 381 |
| 1930 | 419 |
| 1950 | 243 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 252 |
| 1970 | 190 |
| 1980 | 189 |
| 1991 | 141 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 148 |
| 2011 | 191 |
| 2021 | 206 |
# (12970) 4012 T-3

(12970) 4012 T-3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12970) 4012 T-3
## Тарихы

1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4012 T-3» саналган.
# Хильчув

Хильчув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Масловице гминаcында урнашкан авыл.

# Хильчув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.