yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Фраксион лос Танкес, Эль Потреро (Пурисима дел Ринкон)

Фраксион лос Танкес, Эль Потреро — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Пурисима-дель-Ринкон муниципалитеты составына керә.

# Фраксион лос Танкес, Эль Потреро (Пурисима дел Ринкон)
## Географиясе

Фраксион лос Танкес, Эль Потреро Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Фраксион лос Танкес, Эль Потреро (Пурисима дел Ринкон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Фраксион лос Танкес, Эль Потреро (Пурисима дел Ринкон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# (13529) Yokaboshi

(13529) Yokaboshi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13529) Yokaboshi
## Тарихы

1991 елның 1 сентябрендә Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 RE1» саналган.
# CLDN9

CLDN9 (ингл. Claudin 9) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Паги (Вибо Валенция)

Паги — Италиянең Калабрия төбәге Аккуаро өязендә урнашкан торак пункт.

# Паги (Вибо Валенция)
## Географиясе

Паги Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Паги (Вибо Валенция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сент-Обен-дез-Ормо

Сент-Обен-дез-Ормо (фр. Saint-Aubin-des-Ormeaux һәм фр. Aubin-la-Pierre) — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
# Гигиена

Гигиена (гр. hygieinos сәламәт) - кеше организмына тышкы тирәлек тәэсирен һәм сәламәтлекне саклау ысулларын өйрәнүче фән.
Татарлар арасында бәйле фәнни белем Ибраһим Хәлфин цензор булып эшләгән Азия матбагасы эшчәнлеге аркасында киң тарала башлый: 1820 елда практик медицина һәм гигиена турында белешмәлек бастырыла.
# Пьяна Гора

Пьяна Гора — Словениянең Кршко (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Пьяна Гора
## Географиясе

Мәйданы — 1,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 268,7 метр биеклектә урнашкан.
# Гупер (Небраска)

Гупер — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан шәһәр.

# Гупер (Небраска)
## Тарихы

Гупер шәһәре елда нигезләнгән.

# Гупер (Небраска)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,715093 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 375 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гүнбахче (Дивриги)

Гүнбахче (төр. Günbahçe) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Дивриги илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Верла (Тренто)

Верла — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Джово өязендә урнашкан торак пункт.

# Верла (Тренто)
## Географиясе

Верла Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Верла (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гранха ла Пеинета (Пенхамо)

Гранха ла Пеинета — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Пенхамо муниципалитеты составына керә.

# Гранха ла Пеинета (Пенхамо)
## Географиясе

Гранха ла Пеинета Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха ла Пеинета (Пенхамо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха ла Пеинета (Пенхамо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Сан-Антонио-Абад

Сан-Антонио-Абад (кат. Sant Antoni de Portmany) — Испаниянең Балеар утраулары провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Сан-Антонио-Абад
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 127 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 31 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Аламо (Индиана)

Аламо — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Аламо (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1826 елда нигезләнгән.

# Аламо (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,07 квадрат миль, 0,174284 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 248 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 2055

NGC 2055 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2055
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Әмирҗан Гәрәев

Әмирҗан Гәрәев, Әмирҗан Хөснимәрдән улы Гәрәев (Асылгәрәев), рус. Гараев (Асылгараев) Амирзян Хуснимарданович (1940 елның 10 апреле, ТАССР, Ворошилов районы, Карашай-Саклау — 2005 елның 31 декабре, Мәскәү) — хәрби табиб, генерал-майор, РФ атказанган табибы, милләте — татар.

# Әмирҗан Гәрәев
## Тәрҗемәи хәле

1940 елның 10 апрелендә ТАССР Ворошилов районы (хәзерге Сарман районы) Карашай-Саклау авылында туган. Әтисе, авылның балта остасы Хөснимәрдән сугышка китү белән, һәлак була. Әнисе Рәхимә ике баланы берүзе тәрбияләп үстерә. Әмирҗан кечкенәдән табиб булырга хыяллана. Карашай-Саклау мәктәбен (1954), кызыл дипломга Минзәлә медицина училищесын (1959) тәмамлый. 1959-1961 елларда хәрби хезмәтен Куйбышев (хәзерге Самар) шәһәрендә үтә. Шунда ук «нерв авырулары табибы» белгечлеге буенча медицина институтын (1967) тәмамлый. Самар медицина институтында яңа ачылган хәрби-медицина факультетында ике ел белемен күтәрә.

# Әмирҗан Гәрәев
## Хезмәт юлы

* 1970-1975 елларда Алмания Демократик Җөмһүриятендә Варшава килешүе илләре гаскәрләре составында хәрби табиб булып хезмәт итә.
* 1976-1982 елларда Пятигорск шәһәрендә ССРБ саклану министрлыгының санаториенда табиб булып хезмәт итә.
* 1982-1993 елларда Мәскәүдә ССРБ иң югары дәүләт, хөкүмәт җитәкчеләренә медицина хезмәте күрсәтү үзәгендә эшли.
* 1993-2005 елларда халык медицинасының Бөтенрусия армия үзәге җитәкчесе.
2005 елның 31 декабрендә Мәскәүдә вафат.

# Әмирҗан Гәрәев
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 1991 Генерал-майор.
* Русиянең атказанган табибы.

# Әмирҗан Гәрәев
## Гаиләсе

Хатыны Люция.
* уллары Рәшит, Дамир, югары медицина белеме алганнар.
* кызы Алсу, Плеханов исемендәге икътисад академиясен, Оксфорд көллиятен тәмамлаган.
# PLEKHG5

PLEKHG5 (ингл. Pleckstrin homology and RhoGEF domain containing G5) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Оха

Оха (рус. Оха, нивх. Т’оӽ — «пычрак елга») — Россия Федерациясенең Сәхәлин өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 21 495 кеше (2014).
2021 елның 10 сентябреннан ― Хезмәт даны шәһәре.

# Оха
## Сәгать поясы

Калып:ОбъектныңСәгатьпоясы/MSK+7

# Оха
## Тарих

Шәһәр статусын 1938 елдан йөртә.

# Оха
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (89,3%), татарлар (3,7%), украиннар (2,7%), нивхлар (1,5%).

# Оха
## Танылган шәхесләр

* Рифат Шәйхетдинов (1963), РФ сәясәтчесе, «Гражданнар платформасы» фиркасенең башлыгы.
# OR52N2

OR52N2 (ингл. Olfactory receptor family 52 subfamily N member 2) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Дзядовице

һәм
Дзядовице — Польшаның Великопольское воеводалыгы Малянув гминасында урнашкан авыл.

# Дзядовице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Перис (Техас)

Перис — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Перис (Техас)
## Тарихы

Перис шәһәре 1845 елда нигезләнгән.

# Перис (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 99,247882 км², 99,510334 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 183 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Яланкоз (Шеһиткамил)

Яланкоз (төр. Yalankoz) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шеһиткамил илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Морет

Морет (фр. Morette) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Сюд-Грезиводан кантонына карый.

# Морет
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,27 км².
# Марктшоргаст

Марктшоргаст — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Марктшоргаст
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Марктшоргаст
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,81 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 476 метр биеклектә урнашкан.
# Симоненко (кратер)

Симоненко (лат. Simonenko) — Венера планетасының
координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 31,9 километр озынлыкта булган кратеры.

# Симоненко (кратер)
## Исеме

Симоненко кратеры совет астрономы Алла Николаевна Симоненко хөрмәтенә аталган.
# Ранчо лос Пинос (Асьентос)

Ранчо лос Пинос — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Асьентос муниципалитеты составына керә.

# Ранчо лос Пинос (Асьентос)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ранчо лос Пинос (Асьентос)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Щекурь-Я

Щекурь-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ляпин елгасының уң ярыннан 151 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 108 км.

# Щекурь-Я
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020200112115300026608
* Һидрологик өйрәнү (ҺӨ) буенча коды — 115302660
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ҺӨ буенча саны — 15
* ҺӨ буенча чыгарылышы — 3
# Кампанья

Кампaнья — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Салерно провинциясе составына керә.

# Кампанья
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 270 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Ачерно, Контурси-Терме, Сенеркия, Эболи, Олевано-суль-Тушано, Постильоне, Серрамеццана һәм Ольвето-Читра коммуналары белән чиктәш.
# Ениҗе (Эмет)

Ениҗе (төр. Yenice) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Эмет илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Казобон (коммуна)

Казобон (фр. Cazaubon) — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
# Пашенкова

Пашенкова — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лойга елгасының уң ярыннан 46 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.

# Пашенкова
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300212103000029831
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002983
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Белечана

Белечана — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. Сучава коммунасына карый.

# Белечана
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 386 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гутув-Малий

Гутув-Малий — Польшаның Лодзь воеводалыгы Грабица гминаcында урнашкан авыл.

# Гутув-Малий
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# SPG21

SPG21 (ингл. SPG21 abhydrolase domain containing, maspardin һәм Maspardin) — кешенең 15-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Цихостув-Колёния

Цихостув-Колёния — Польшаның Люблин воеводалыгы Милянув гминасында урнашкан авыл.

# Цихостув-Колёния
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Филлипс (ай кратеры)

Филлипс (лат. Phillips) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 104,21 км булган кратер.

# Филлипс (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Джон Филлипс (1800—1874) хөрмәтенә бирелә.

# Филлипс (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Залесе (Ельблонзький повяты)

Залесе — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Милеево гминасында урнашкан авыл.

# Залесе (Ельблонзький повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Борго Мицари (Порденоне)

Борго Мицари — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Пинцано-аль-Тальяменто өязендә урнашкан торак пункт.

# Борго Мицари (Порденоне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Унчовице

Унчовице (чех. Unčovice) — Чехиянең Оломоуц крае Литовел районында урнашкан авыл.

# Унчовице
## Географиясе

Мәйданы — 5,197 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Унчовице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Унчовице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Унчовице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 474 |
| 1880 | 489 |
| 1890 | 497 |
| 1900 | 498 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 534 |
| 1921 | 547 |
| 1930 | 525 |
| 1950 | 426 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 428 |
| 1970 | 417 |
| 1980 | 429 |
| 1991 | 406 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 429 |
| 2011 | 407 |
| 2021 | 378 |
# Юлдаш (Әбҗәлил районы)

Юлдаш — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453614, ОКАТО коды — 80201819006.

# Юлдаш (Әбҗәлил районы)
## Демография

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 464 кешенең яшәве мәгълүм.
# Сан Никола (Сасари)

Сан Никола — Италиянең Сарденья төбәге Оцьери өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Никола (Сасари)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тре Ри (Парма)

Тре Ри — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Корнильо өязендә урнашкан торак пункт.

# Тре Ри (Парма)
## Географиясе

Тре Ри Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Тре Ри (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# 423 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 423 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
III гасыр — IV гасыр — V гасыр — VI гасыр — VII гасыр :
Хронологик таблица :
423 (дүрт йөз егерме өченче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча дүшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 423 елы, I меңьеллыкның 423 елы, V гасырның 23 елы, V гасырның 3 унъеллыгының 3 елы, 420 елларның 4 елы. 423 елдан бирле 1601 ел үтте.

# 423 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:423 елда туганнар

# 423 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:423 елда вафатлар
# Роберт Паль

Роберт Паль — рус язучысы, шагыйре һәм тәрҗемәче. Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре. Башкортстан Республикасы Язучылар берлеге әгъзасы (1969). Башкортстан халык шагыйре (2021).

# Роберт Паль
## Биография

Роберт Васильевич Паль 1938 елның 15 апрелендә Башкортостанның Авыргазы районы Түбән-Усылы авылында туган (хәзерге Башкортостан Республикасының Стәрлетамак районы Первомайский авыл советы).
Ул Стәрлетамак һәм Белорецк педагогик училищеларында белем алган, 1961 елда Башкорт дәүләт университетын тәмамлаган .
Университетны тәмамлагач, Роберт Васильевич Башкортстан Республикасының Кырмыскалы районында укытучы, аннары редактор, баш мөхәррир, Башкорт китап нәшриятында баш мөхәррир булып эшли, 1986 елдан - Башкортстан язучылар берлегендә әдәби консультант. Ун елга якын БАССР Язучылар берлегенең рус телендә язучыларның иҗат берләшмәсен җитәкли. 1998 елдан ― «Бельские просторы» әдәби журналының бүлек мөдире, баш мөхәррир урынбасары.
Ул XX гасырның 60-нчы елларында иҗат итә башлый. Шагыйрьнең беренче шигырьләр җыентыгы «Живые маки» 1964 елда Башкортстан китап нәшриятында басылган.
Паль Роберт Васильевич поэзия, проза жанрларында эшли, тәрҗемә белән шөгыльләнә. Ул башкорт шагыйрьләре һәм язучылары әсәрләрен рус теленә тәрҗемә итә: X. Гыйләҗев, М. Гали, Г. Рамазанов, Я. Колмый, Р. Бикбаев, Ф. Тугызбаева, Т. Ганиева, Г. Юнысова, Ә. Таһирова шигырьләре, М. Кәрим, Ә. Бәйрәмов повестьлары.
Роберт Паль әсәрләре украин, казакъ, башкорт, татар, чуаш телләренә тәрҗемә ителгән.

# Роберт Паль
## Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

* Башкортстан халык шагыйре (2021)
* Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре
* С. Злобин исемендәге әдәби премия
* Фатих Кәрим исемендәге әдәби премия
* "Алтын Урал" әдәби премиясе (2008).

# Роберт Паль
## Китаплары

** Паль Р. Живые маки: Стихи и поэма. — Уфа: Башкнигоиздат, 1964. — 78 с.
** Горизонты романтики: Стихи и поэма. — Уфа: Башкнигоиздат, 1966. — 72 с.
** Третье свиданье: Стихи. — Уфа: Башкнигоиздат, 1968. — 144 с.
** Высокое пламя: поэмы. — Уфа: Башкнигоиздат, 1969. — 92 с.
** Лебединое поле: Стихи и поэма. — Уфа: Башкнигоиздат, 1972. — 128 с.
** Иду до конца: повесть. — Уфа: Башкнигоиздат, 1973. — 206 с.
** Железные люди, или Повесть о суровом времени, большом походе и верной мужской дружбе. — Уфа: Башкнигаиздат, 1974. — 104 с.
** Есть у неба земля: Повесть. — Уфа: Башкнигоиздат, 1975. — 112 С.
** Легенды будут потом: Роман. — Уфа: Башкнигаиздат, 1976. — 528 с.
** Прикосновение. Поэмы, баллады, переводы. — Уфа: Башкнигоиздат, 1977. − 144 с.
** На исходе ночи: роман. — Уфа: Башкнигоиздат, 1979. — 448с.
** До высоты звезды: стихи, поэмы. — Уфа: Башкн. кн. изд-во, 1983. — 96 с.
** Отзовется в живых: роман-хроника в подлинных судьбах и документах эпохи. — Уфа: Башкн. кн. изд-во. Кн 1. 1985. — 296 с., Кн.2. — 1986. — 312с.
** Лицом к лицу: лирика. — Уфа: Башк. кн. изд-во, 1988. — 192 с.
** Бессмертники — цветы вечности. — Уфа: Башк. кн. изд-во, 1990. — 368 с.
** Плач одинокой кукушки: стихи, поэмы. — Уфа: Китап, 1993. — 160 с.
** Книга судьбы: лирика. — Уфа: Китап, 1999. — 352 с.
# Босилковци

Босилковци — Болгариянең Русе өлкәсендә урнашкан авыл. Бяла җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Босилковци
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 110 метр биеклектә урнашкан.
# Шарув (Лодзь воеводалыгы)

Шарув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Поддембице гминаcында урнашкан авыл.

# Шарув (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кибәк Иле

Кибәк Иле — Татарстан Республикасының Питрәч районындагы авыл.
Халык саны — 283 тирәсендә. Почта индексы — 422783.

# Кибәк Иле
## Тарих

Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән

# Кибәк Иле
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Кибәк Иле
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.8 °C | -10.8 °C | -5.7 °C | 4.6 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.6 °C | -10 °C | 4.1 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
# Савимәэ (Пылва)

Савимәэ (эст. Savimäe) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
# CASQ1

CASQ1 (ингл. Calsequestrin 1) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Тулучеевка

Тулучеевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Воронеж өлкәсе, Волгоград өлкәсе, Ростов өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Подгорная елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 72 км.

# Тулучеевка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын елгасына Хопра кушылганчы булган Тын кушылдыклары бассейны, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010101112107000004875
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107000487
* Бассейн коды — 05.01.01.011
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Шимал очкыннары (журнал)

Шимал очкыннары — журнал. 1943-1945 елларда Кеми, 1945-1977 елларда Һелсинки шәһәрләрендә татар телендә нәшер ителә. Мөхәррир – Хәсән Хәмидулла.
# Сәмәркандка эшелон (роман)

«Сәмәркандка эшелон» (рус. Эшелон на Самарканд) ― язучы Гүзәл Яхинаның 2021 елның мартында нәшер ителгән романы. Идел буендагы ачлыкта биш йөз баланы коткару турында бәян итә.

# Сәмәркандка эшелон (роман)
## Сюжет

Романда вакыйгалар 1923 елда балаларны Идел буендагы ачлыктан көньякка алып баручы «Дзержинский поезды»ның берсендә бара. Эшелон Казаннан Сәмәркандка бара, аның белән ватандашлар сугышы ветераны яшь һәм йомшак холыклы Деев һәм принципиаль, катгый «балалар комиссары» «юбка кигән ир» Белая җитәкчелек итә. Алар – капма-каршы ике шәхес. Гомуми максат ― балаларны коткару ― күпмедер вакытка аларны якын кешеләр һәм союздашлар итә. Азык-төлек, дарулар эзләү, яңа туган сабый өчен имезүче табу, чүлдә адашып йрүләр, бандитлар белән бәрелешү кебек вакыйгалар әсәрне героик мифка охшата.
Китап динамик сюжеты белән аерылып тора, Яхина үзе интервьюларының берсендә аны «кызыл истерн» дип атый.
Роман документаль чыганакларга: тарихчыларның хезмәтләренә, крестьян хатларына, ЧК ведомство эчендәге хат алышуга, балалар йортларыннан һәм кабул итү нокталарыннан калган документларга, газеталарга, мемуар китапларга, сукбайлар, ачлыкны бетерү, эвакуация белән шөгыльләнгәннәрнең истәлекләренә нигезләнә.

# Сәмәркандка эшелон (роман)
## Нәшер ителү һәм кабул итү

«Сәмәркандка эшелон» 2021 елның 9 мартында дөнья күрә. Яхина инде «Зур китап» һәм «Ясная Поляна» кебек дәрәҗәле премияләр лауреаты булу сәбәпле, аның өченче романы да иң көтелгән әдәбият яңалыкларына кертелгән. Китап чыккач, тәнкыйтьчеләр Яхинаның беренче ике романы белән чагыштырганда, роман теле яхшы якка үзгәрүне ассызыклый, китапның кинематографик булуына игътибар итә, 1920-еллар Совет прозасы әсәрләренә сылтамалар булуны билгеләп үтә. Елена Костюковичны «Эшелон» хәтта камиллеге белән таң калдырган. Тәнкыйтьчеләр романның җитешсезлекләре дип, ач торучы балалар темасын артык эксплуатацияләүне, күп кенә икенче дәрәҗә персонаж образларының начар ачылуын атый. Автор тарихи чынбарлыкны белмәүдә (Идел буенда ачлык 1922 елның көзенә тәмамлана) һәм плагиатта гаепләнә: Самар тарихчысы―туган якны өйрәнүче социология фәннәре кандидаты Григорий Циденков «Эшелон»ның аның блогындагы материаллардан алынган тупланма булуын белдергән.
Билгеле булганча, режиссер Алексей Учитель китапны экранизацияләү хокукын сатып алган.
# Мешковице (Ополе воеводалыгы)

һәм
Мешковице — Польшаның Ополе воеводалыгы Прудник гминасында урнашкан авыл.

# Мешковице (Ополе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.