yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Тейшейра (Арганил)

Тейшейра — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. Арганил муниципалитетына карый.

# Тейшейра (Арганил)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Стажини (Силезия воеводалыгы)

һәм
Стажини — Польшаның Силезия воеводалыгы Щекоцины гминасында урнашкан авыл.

# Стажини (Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тафт (Оклахома)

Тафт — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Тафт (Оклахома)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Тафт (Оклахома)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 4,048882 км², 4,04888 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 178 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Спелтер (Көнбатыш Виргиния)

Спелтер — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Спелтер (Көнбатыш Виргиния)
## Географиясе

Спелтер халык санын алу урыны мәйданы — 1,281842 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1007 Фут һәм 307 метр биеклектә урнашкан.
# Туктай

Туктай (tat. lat. Tuqtay(үле сылтама), توقتای) - Алтын Урда ханы (1291-1312). Мәнгүтимернең улы, Түлә-Буга дәвамчысы.

# Туктай
## Тарих
### Хакимияткә килү

Түлә-Буга үлгәннән соң бәкләрибәк Нугай ярдәме белән Алтын Урда тәхетенә утыра. Шуның ярдәме өчен Нугайга идарә итү астында Кырым бирелә.

# Туктай
## Тарих
### Яулар

1292 елда рус кенәзлекләре үзара чуалышына катнаша. 1293 елда Туктай белән бәкләрибәк Нугай көньяк-көнчыгыш Русенә яу белән баралар, хан бертуганы Тудан Мөрәм, Владимир, Переяславль шәһәрләрендә (бөтенесе 14 кала) күтәрелешне бастыра.
Туктай белән мәмлүкләр Мисыры дипломатик мөнәсәбәтләрен торгыза.

# Туктай
## Тарих
### Эчке сәясәт

Туктай үзәкләштерү сәясәтен үткәргән, шәһәрләрне яклаган.
Тукай идарә итү чорында акча берләшүе үзгәреше үткәрелә һәм идарә системасы тәртипкә китерелә.

# Туктай
## Тарих
### Нугай өстендә җиңү

1299 елда Туктай хан Нугайга каршы ачык көрәштә кергән. Гәрчә хан белән Нугай баштарак дустанә-тату яшәсәләр дә, тора-бара аларның аралары бозыла. Ханның үз белдеге белән генә идарә иткәнен күреп, төмән аңа каршы күтәрелә.
Берничә бәрелешләр нәтиҗәсендә Туктай җиңә. Элек Бәркә ханның бөтен гаскәренә башлык булган, 1256 елгы бәрелештә Хулагуны да җиңгән, әмма инде картайган Нугай Днестр аръягындагы далада һәлак була: хан гаскәрендәге рус сугышчысы аны кылыч белән чабып үтерә дә башын Туктайга алып кайтып бирә, әмма хан, мондый вәхшилекне күреп, әлеге яугирнең үзен дә үтерә.
Туктай үлгәннән соң мәшһүр Үзбәк хан (1312—1342) Алтын Урда тәхетенә утыра.
# Ышыклар (Бозкыр)

Ышыклар (төр. Işıklar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Бозкыр илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (10726) Elodie

(10726) Elodie (лат. Elodie) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10726) Elodie
## Тарихы

1987 елның 28 гыйнварында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 BS2» саналган.
# EXD1

EXD1 (ингл. Exonuclease 3'-5' domain containing 1) — кешенең 15-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гүрешчи (Татван)

Гүрешчи (төр. Güreşçi) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Татван илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Твин-Лейкс (Виргиния)

Твин-Лейкс — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Твин-Лейкс (Виргиния)
## Географиясе

Твин-Лейкс халык санын алу урыны мәйданы — 3,321851 км², 3,32185 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 585 Фут биеклектә урнашкан.
# Югары Ындырчы

Югары Ындырчы — Татарстан Республикасының Апас районындагы авыл.
Халык саны — 275 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422347.

# Югары Ындырчы
## Тарих

Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән

# Югары Ындырчы
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Югары Ындырчы
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.5 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 4.9 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.9 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.4 °C | -9.7 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
# Инеш (Бизнә кушылдыгы)

Инеш, кайвакытта кушылдыгы Яранá елгасы белән исәпләнә — Бизнә елгасы кушылдыгы. Чуашстан, Татарстан, Сембер өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Бездна елгасының сул ярыннан 94 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км. Елга буенда Чүпрәле районының Каракитә авыллары урнашкан.

# Инеш (Бизнә кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010500312110000037651
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003765
* Бассейн коды — 08.01.05.003
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Тетерешть (Хунедоара)

Тетерешть — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. Буржук (коммуна) коммунасына карый.

# Тетерешть (Хунедоара)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Маленьо

Маленьо — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Брешиа провинциясе составына керә.

# Маленьо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 364 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Брено (Италия), Чивидате Камуно, Лозине, Лоцио, Оссимо һәм Червено коммуналары белән чиктәш.
# OR5AC2

OR5AC2 (ингл. Olfactory receptor family 5 subfamily AC member 2) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Тугҗу (Сунгурлу)

Тугҗу (төр. Tuğcu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Сунгурлу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Волдо (Флорида)

Волдо — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.

# Волдо (Флорида)
## Тарихы

Волдо шәһәре елда нигезләнгән.

# Волдо (Флорида)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 5,888959 км², 5,605785 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 51 метр биеклектә урнашкан.
# Грек колонизациясе

Греция колонизациясе — Борынгы грекларның Урта һәм Кара диңгез ярларында зур күләмдә урнашуы. Греция колонизациясе чорын безнең эрага кадәр VIII—VI гасырлар, полислы төзелеше формалашу чоры үз эченә ала. Грециядә бу процесс «Бөек грек колонизациясе» дип атала.
Дорийлар һәм иониклар Урта диңгезнең төньяк яр буенда таралалар, аннан соң алар Кара диңгездә дә очрыйлар.
Полислар барлыкка килгән 300 ел Бөек колонияләштерү чоры да булып тора. Вакыт-вакыт теге яисә бу полиста халыкның бер өлеше үзенең мал-мөлкәтен корабларга төягән дә диңгез аръягына яңа ватан эзләп мәңгелеккә чыгып киткән. Ерак җирләрдән күчеп килгән кешеләр, яңа шәһәр салу өчен, урын сайлаганнар. Ул, һичшиксез, диңгез ярында, уңайлы гаваньлы һәм акрополь өчен биек калкулыклы җирдә урнашырга тиеш булган. Күчеп килүчеләр җирле кабиләләр белән, файдалы сәүдә оештырып, уртак тел табып, тыныч юл белән килешергә омтылганнар.
Урта һәм Кара диңгез яр буйларында греклар күп санлы колонияләргә нигез салганнар. Күченүчеләр яңа полис гражданнарына әверелгәннәр.
Үзләренең элеккеге ватаннары белән дә дустанә мөнәсәбәтләрне, сәүдә бәйләнешләрен саклаганнар. Грециядән колонияләргә һөнәрчелек әйберләре, шулай ук амфораларда (зур һәм очлы төпле балчык савыт) шәраб һәм зәйтүн мае алып килгәннәр. Колонияләрдән бодай һәм коллар җибәргәннәр.
Бөек колонияләштерүне греклар төп ике юнәлештә алып барганнар: төньяк-көнчыгышка (Кара диңгез буена) һәм көнбатышка (Урта диңгез буйлап). Кара диңгез буендагы колонияләр — Ольвия, Херсонес һәм Пантикапёй (хәзерге Керчь). Ә көнбатыш юнәлештә — Сиракуза, Тарёнт, Массйлия (хәзер Франциядәге Марсель шәһәре).
Ләкин ни өчен соң греклар туган шәһәрләрен мәңгегә ташлап шулай еракка киткәннәр? Грециядә уңдырышлы җирләр аз, ә греклар сугышларсыз яшәгән әлеге чорда илдә халык саны бик тиз арткан. Иң яхшы җирләрне басилейлар һәм Гомер заманы аксакаллары нәселеннән булган аксөякләр эләктергән. Бурычын түләмәсә, алар дёмостан (гади халыктан) җирләрен тартып алганнар, крестьяннарны көнлекчегә, ә аннан соң, гомумән, бурыч колларына әйләндергәннәр. Имана җирен югалтучылар гражданлык хокукларыннан да мәхрүм ителгәннәр. Күпләр яңа полис гражданнары булу һәм анда җир алу өчен китеп үк барганнар.
Моның башка сәбәбе дә булган: аксөякләр белән демос арасында бертуктаусыз көрәш барган. Еш кына демос юлбашчысы хакимиятне яулап алган һәм үзен тиран, властьны үзендә генә туплаучы хөкемдар дип игълан иткән. Ул вакытта күп кенә аксөякләр, тормышларын куркыныч астына куюдан куркып, үз тарафдарлары белән бергәләп полистан киткәннәр. Аксөякләр җиңгән очракта, аларның дошманнары шәһәрдән чыгып качкан.
# Борго Морлин (Тревизо)

Борго Морлин — Италиянең Венеция төбәге Каэрано-ди-Сан-Марко өязендә урнашкан торак пункт.

# Борго Морлин (Тревизо)
## Географиясе

Борго Морлин Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Борго Морлин (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бучердя-Гриноасе (коммуна)

Бучердя-Гриноасе — Румыниянең Алба жудецында урнашкан коммуна.

# Бучердя-Гриноасе (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 41,3 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 282 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Бучердя-Гриноасе, Корну, Педуре һәм Пинка авыллары урнашкан.
# Кече Муйнак (Учалы районы)

Кече Муйнак — Башкортстанның Учалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453713, ГАТОБК коды — 80253849006.

# Кече Муйнак (Учалы районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 133 кешенең яшәве мәгълүм.
# Махмутлар

Махмутлар (төр. Mahmutlar) — Төркия Җөмһүриятенең Анталья иленә караган бер шәһәре.
# Бор (Слободской районы)

Бор (рус. Бор) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.

# Бор (Слободской районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Бор (Слободской районы)
## Сәгать поясы

Бор (Слободской районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Бор (Слободской районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Тойфанлы (Эрегли)

Тойфанлы (төр. Toyfanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# SPATA4

SPATA4 (ингл. Spermatogenesis associated 4) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (3887) Герстнер

(3887) Герстнер (лат. Gerstner) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3887) Герстнер
## Тарихы

1985 елның 22 августында А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 QX» саналган.
# Плуиньо

Плуиньо (фр. Plouigneau) — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
# Уйжанув

һәм
Уйжанув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Седльце гминасында урнашкан авыл.

# Уйжанув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бандары (Гродзенский районы)

Бандары (белар. Бандары) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.

# Бандары (Гродзенский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Бронсвалд

Бронсвалд — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Дывиты гминасында урнашкан авыл.

# Бронсвалд
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (19763) Klimesh

(19763) Klimesh — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19763) Klimesh
## Тарихы

2000 елның 18 июнендә NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 MC» саналган.
# Меридиану (Сан-Паулу)

Меридиану — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Меридиану (Сан-Паулу)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 229,2 км².
# Понтуаль

Понтуаль (фр. Ponthoile) — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
# NGC 4166

NGC 4166 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4166
## Тарихы

Әлеге галактика 1885 елда Алмания астрономы Эрнст Вильгельм Леберехт Темпель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Вилаҗо Рока Барбена (Савона)

Вилаҗо Рока Барбена — Италиянең Лигурия төбәге Кастельвеккьо-ди-Рокка-Барбена өязендә урнашкан торак пункт.

# Вилаҗо Рока Барбена (Савона)
## Географиясе

Вилаҗо Рока Барбена Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Вилаҗо Рока Барбена (Савона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Апензен

Апензен — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Апензен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 20,78 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 29 метр биеклектә урнашкан.
# Казан ислам көллияте

Казан ислам көллияте (рус. Казанский исламский колледж) — Казанда 2003 елда ачылган урта һөнәри дини белем бирүче уку йорты. Рәсми исеме: Үзәкләшкән дини оешма — Татарстан Республикасы Мөселманнарының Диния Нәзарәтенең мөселман дини оешмасы «Һөнәри белем бирү оешмасы «Казан ислам көллияте». Көллияттә укыту татар һәм рус телләрендә алып барыла, кайбер фәннәр гарәп һәм инглиз телләрендә укытыла, төрек теле дә кулланыла. Гамәлгә куючысы — ТР мөселманнары Диния нәзарате. «Әль-Мәрҗани» ислам-агарту үзәгенә карый. Көллият мөдире — Җәләлетдинов Мансур Тәлгат улы, Мәрҗани мәчете имамы.

# Казан ислам көллияте
## Тарих

Казан ислам көллияте 2003 елда Казанның тарихи үзәгендә — Иске Бистәдә элекке Мәрҗания мәдрәсәсенең флигеле булган бинада (хәзерге К. Насыйри урамы, 15нче йорт) ачыла.

# Казан ислам көллияте
## Белгечлекләр

* имам-хатыйб
* ислам нигезләре укытучысы
* ислам гыйлеме һәм гарәп теле укытучысы
* гарәп теленнән тәрҗемәче
Көллияттә укыту ТР мәгариф һәм фән министрлыгыннан 2015 елның 25 декабрендә алынган вакыты чикләнмәгән лицензия нигезендә алып барыла. Укыту планы 3 блоктан тора: дини (Коръән, ислам тәгълиматы, фикһ, тәфсир һ.б.), гомуми белем бирү (тарих, психология, педагогика, сөйләм мәдәнияте һ.б.) һәм телләрне өйрәнү (татар, рус, төрек, гарәп) дәресләре. Көллияттә уку көндезге һәм читтән торып уку бүлекләрендә алып барыла, уку срогы – 3 ел, сукыр студентлар өчен аерым программа белән эшләүче көндезге бүлек бар. Көллияткә РФ һәм БДБ илләреннән 25 яшькә кадәрге мөселман ир-егетләр кабул ителә. Көллият каршында 2 еллык кичке башлангыч курслар эшли.
Көллияттә укучы шәкертләргә барлык шартлар да тудырылган (уку, ашау, тору мәдрәсә исәбенә).
Көллиятне тәмамлаучыларга урта һөнәри дини белем алу турында шәһадәтнәмә бирелә.
# (11082) Спиллиарт

(11082) Спиллиарт — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11082) Спиллиарт
## Тарихы

1993 елның 14 маенда Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 JW» саналган.
# Вазка ди Колмата (Салерно)

Вазка ди Колмата — Италиянең Кампания төбәге Капаччо-Пестум өязендә урнашкан торак пункт.

# Вазка ди Колмата (Салерно)
## Географиясе

Вазка ди Колмата Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Вазка ди Колмата (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Хелелиш

Хелелиш — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. Севиршин (коммуна) коммунасына карый.

# Хелелиш
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Ла-Бюсьер-сюр-Уш

Ла-Бюсьер-сюр-Уш (фр. La Bussière-sur-Ouche) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Блиньи-сюр-Уш кантонына карый.

# Ла-Бюсьер-сюр-Уш
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 20.65 км².
# Далюнден

Далюнден (фр. Dalhunden) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Далюнден
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,45 км².
# Башчаер (Улаш)

Башчаер (төр. Başçayır) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Улаш илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Елигюв

Елигюв — Польшаның Лодзь воеводалыгы Сульмежице гминаcында урнашкан авыл.

# Елигюв
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Демирөзү (Елдызэли)

Демирөзү (төр. Demirözü) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Елдызэли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# HD176219

HD176219 — Бөркет йолдызлыгында урнашкан ApEuCr спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,52 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Дужа-Вулька

Дужа-Вулька — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Грембоцице гминасында урнашкан авыл.

# Дужа-Вулька
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Эль Ранчито (Сан Луис де ла Паз)

Эль Ранчито — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мексика һәм Сан-Луис-де-ла-Пас муниципалитеты составына керә.

# Эль Ранчито (Сан Луис де ла Паз)
## Географиясе

Эль Ранчито Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Ранчито (Сан Луис де ла Паз)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Ранчито (Сан Луис де ла Паз)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# HD162265

HD162265 — Кавәс йолдызлыгында урнашкан ApSr спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,1 ± 0,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Стара Ходовска

Стара Ходовска (чех. Stará Chodovská) — Чехиянең Карловы Вары крае Ходов районында урнашкан авыл.

# Стара Ходовска
## Географиясе

Мәйданы — 2,682 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Стара Ходовска
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Стара Ходовска
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Стара Ходовска
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 563 |
| 1880 | 629 |
| 1890 | 842 |
| 1900 | 1124 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 1163 |
| 1921 | 1073 |
| 1930 | 1139 |
| 1950 | 603 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 562 |
| 1970 | 248 |
| 1980 | 263 |
| 1991 | 204 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 202 |
| 2011 | 298 |
| 2021 | 297 |
# Берешть (Хенцешть, Сучава)

Берешть — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. Хенцешть (коммуна) коммунасына карый.

# Берешть (Хенцешть, Сучава)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 320 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Безирган (Коҗаалы)

Безирган (төр. Bezirgan) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Коҗаалы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Караүзек (Зеренде районы)

Караүзек (каз. Қараөзек) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Караүзек (Зеренде районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# NGC 5225

NGC 5225 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5225
## Тарихы

Әлеге галактика 1789 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Бекетово (Кырмыскалы районы)

Бекетово — Башкортстанның Кырмыскалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453006, ГАТОБК коды — 80235850007.

# Бекетово (Кырмыскалы районы)
## Шәхесләр

* Ринат Габитов (1943—2016), юридик фәннәр докторы (2000), профессор (2001). БР атказанган юристы (2000).