yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Чименли (Тунҗэли)

Чименли (төр. Çimenli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Тунҗэли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# IC 2285

IC 2285 — чикләрендә урнашкан оптик икеле йолдыз .

# IC 2285
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
# Шитборжице

Шитборжице (чех. Šitbořice) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Хустопече, Бржецлав һәм Хустопече районында урнашкан авыл.

# Шитборжице
## Географиясе

Мәйданы — 12,250942 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 264 метр биеклектә урнашкан.

# Шитборжице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Шитборжице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Шитборжице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1162 |
| 1880 | 1341 |
| 1890 | 1379 |
| 1900 | 1458 |
| 1910 | 1598 |
| 1921 | 1627 |
| 1930 | 1851 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 1833 |
| 1961 | 2057 |
| 1970 | 2044 |
| 1980 | 2009 |
| 1991 | 1927 |
| 2001 | 1948 |
| 2011 | 1916 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 1940 |
| 2016 | 1964 |
| 2017 | 2013 |
| 2018 | 2037 |
| 2019 | 2031 |
| 2020 | 2064 |
| 2021 | 2083 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 2061 |
| 2022 | 2095 |
| 2023 | 2124 |
| 2024 | 2137 |
# Вырбица (Велико-Тырново өлкәсе)

Вырбица — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. Горна-Оряховица җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Вырбица (Велико-Тырново өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 56 метр биеклектә урнашкан.
# (14671) 1999 RM49

(14671) 1999 RM49 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14671) 1999 RM49
## Тарихы

1999 елның 7 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RM49» саналган.
# Жонжьё

Жонжьё (фр. Jongieux) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Бюже-Савуайар кантонына карый.

# Жонжьё
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,43 км².
# Зетрений-де-Сус

Зетрений-де-Сус — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Зетрень (коммуна) коммунасына карый.

# Зетрений-де-Сус
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Елена Королева

Елена Королөва (Елена Владимир кызы Королөва, 27 октябрь 1973(1973-10-27) (50 яшь), Уфа, РСФСР, СССР — , ) — СССР һәм РФ спортчысы (фристайл), РФның халыкара дәрәҗәле спорт остасы (1993), БРның күренекле спортчысы (1994), РФ чемпионы (1999).
# Абилов

Абилов — фамилия.
* Шакир (Шакирҗан) Абилов (1915-2004), әдәбият галиме, фән докторы.
* Фәтислам Абилов (1915-2005), Советлар Берлеге каһарманы, полковник.
# Дурина (Павия)

Дурина — Италиянең Ломбардия төбәге Портальбера өязендә урнашкан торак пункт.

# Дурина (Павия)
## Географиясе

Дурина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Дурина (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Агыйдел Каменка (елга)

Ак Каменка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае , Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Каменка елгасының уң ярыннан 4,3 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Агыйдел Каменка (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусоваяелгасы, Ревда каласыннан Кын авылы янындагы су үлсәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100612111100010423
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111101042
* Бассейн коды — 10.01.01.006
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Цёсни (Мазовия воеводалыгы)

һәм
Цёсни — Польшаның Мазовия воеводалыгы Виснев гминасында урнашкан авыл.

# Цёсни (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Старий Павлив

Старий Павлив — Польшаның Люблин воеводалыгы Янув-Подляский гминасында урнашкан авыл.

# Старий Павлив
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Калинина (Нижнятошчыцки авыл советы)

Калинина (белар. Калініна) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.

# Калинина (Нижнятошчыцки авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Ерак Ласта

Ерак Ласта — Россия территориясеннән ага торган елга. Калмык Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Барманцак күле урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.

# Ерак Ласта
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Терек елгасы, Тын һәм Идел елгаларының агымсыз тармаклары. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек су бассейныннан алып РФ-ның Каспий диңгезенең елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 07040000112108200000088
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 108200008
* Бассейн коды — 07.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 08
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Домбайлы (Салихлы)

Домбайлы (төр. Dombaylı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Салихлы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Азан (Свердловск өлкәсе)

Азанка (рус. Азанка) — Свердловск өлкәсенең Тәүде шәһәр округы составына керүче авыл.

# Азан (Свердловск өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Азан (Свердловск өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%), татарлар (3%).
# Локанда Казкате (Болцано)

Локанда Казкате — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Кампо-Турес өязендә урнашкан торак пункт.

# Локанда Казкате (Болцано)
## Географиясе

Локанда Казкате Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Локанда Казкате (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 3912

NGC 3912 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3912
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Balet

Balet (Fransuzça: ballet, İtaliança: balleto – biim), säxnä sänğäteneñ eçtälegen muzıkal-xoreografik sürätlär yärdämendä tawirlağan töre.
Balet töşençäse 16. yözneñ 2. yartısında İtaliada barlıqqa kilä, 17. yözdä başlıça Fransíada, 18-19. yözlärdä Awrupanıñ başqa illärendä dä üsep kitä. 19. yözneñ 2. yartısında Räsäydä yaña üseş ala. Zamança baletkä stil, janr häm formala törlelege xas.
Tatar balet sänğäte 20. yözneñ 20-30. yıllar başında muzıkal dram teatrı säxnäsendä quyılğan muzıkal dramadağı xoreografíä küreneşläre nigezendä tua. Baletneñ janrınıñ berençe ürnäge "Şüräle"neñ köyen 1941.dä Färit Yarullin ícat itä. 1945. yılda bu balet quyıla.
# Казанское (Сернур районы)

Казанское (чирм. Казанский, рус. Казанское) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан сала.

# Казанское (Сернур районы)
## Сәгать поясы

Казанское (Сернур районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Казанское (Сернур районы)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (55,9%), урыслар (42,5%).
# Кировски (Аргаяш районы)

Кировский (рус. Кировский) — Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районы составына керүче авыл.

# Кировски (Аргаяш районы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Кировски (Аргаяш районы)
## Сәгать поясы

Кировски (Аргаяш районы) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Кировски (Аргаяш районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (14%), татарлар (5%), башкортлар (80%).
# Пежхнянка

һәм
Пежхнянка — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Пежхница гминасында урнашкан авыл.

# Пежхнянка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кильдет

Кильдет — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чиндат елгасының уң ярыннан 73 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.

# Кильдет
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010400212115200017685
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115201768
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Пассе

Пассе (фр. Passais) — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
# Фломборн

Фломборн — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Фломборн
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,94 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 250 метр биеклектә урнашкан.
# Лариано

Лариано — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. Рим провинциясе составына керә.

# Лариано
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 350 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Артена, Рокка-ди-Папа, Рокка-Приора, Кори һәм Веллетри коммуналары белән чиктәш.
# Оцкавичы

Оцкавичы (белар. Оцкавічы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.

# Оцкавичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# CCNH

CCNH (ингл. Cyclin H) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ләйсән Кәшфи

Ләйсән Кәшфи, Ләйсән Әмир кызы Кәшфиева (1966 елның 8 августы, СССР, РСФСР, БАССР, Тәтешле районы, Югары Кодаш) ― шагыйрә, журналист, филология фәннәре кандидаты (1991), Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы (2003 елдан), Саҗидә Сөләйманова (2011), Әнгам Атнабаев исемендәге әдәби премияләр лауреаты.

# Ләйсән Кәшфи
## Тәрҗемәи хәле

1966 елның 8 августында БАССР Тәтешле районының Югары Кодаш авылында укытучылар гаиләсендә туган. Әтисе Әмир, әнисе Земфира Сәгыйть кызы – укытучылар, абыйсы Айдар, сеңлесе Зөһрә. Югары Кодаш урта мәктәбен (1983, бишле билгеләренә), БДУ татар филологиясе бүлеген (1988, кызыл дипломга), Казан дәүләт университетының татар әдәбияты кафедрасы каршында аспирантура тәмамлаган. «Сугыштан соңгы татар сатирик поэзиясе: илленче-сиксәненче еллар» темасына филология фәннәре кандидатлыгына диссертация яклаган (1991, фәнни җитәкчесе профессор Тәлгать Галиуллин).
Әлмәт шәһәрендә «Татнефть» АҖ матбугат үзәгендә – «Хәзинә» газетасында, Әлмәт телевидениесендә эшләгән. «Кызыл каурыйлар» иҗат берләшмәсен җитәкләгән.
2009 елдан Уфада «Кызыл таң» газетасының әдәби бүлегендә эшли башлый.
«Туган Тел» телевидение каналында «Балкыш», «Ихлас» исемле тапшырулар әзерли.

# Ләйсән Кәшфи
## Иҗаты

Мәктәптә уку елларында шигырьләр яза башлый. Шигырьләре «Ялкын», «Пионер» журналларында, «Яшь ленинчы», «Башкортстан пионеры» газеталарында басылган.
БДУ филология факультетында уку дәверендә әлеге уку йортының «Акчарлаклар» әдәби иҗат түгәрәгенә йөри, студентларның гыйльми конференцияләрендә даими катнаша, «Кызыл таң» газетасында языша, анда әледән-әле шигырьләрен, әдәби язмаларын бастырып тора.
Әлмәттә «Хәзинә» газетасында эшләгәндә, һөнәри журналист буларак мәкаләләр яза, Әлмәт телевидениесе өчен татар телендәге тапшырулар, фильмнар әзерли. Әлмәт төбәге әдәбиятын махсус өйрәнеп, ике монография бастыра. Әдәби тәнкыйть белән җитди шөгыльләнә. Шигырьләр, әдәби тәнкыйть мәкаләләре, җыр текстлары («Аймылыш язмышлар», «Кадерле җан», «Сәлам Өфедән», «Сөю теле», «Җырлы гомер», «Җырлы юл») язуын дәвам иттерә, нефть төбәге язучылары иҗатына багышланган гыйльми докладлары белән республикакүләм фәнни конференцияләрдә катнаша, көндәлек матбугат битләрендә шигъри әсәрләрен, мәкаләләрен бастыра. 2003 елда Татарстан Язучылар берлегенә алына.
Кайбер шигырьләре 2002 елда нефть төбәге шагыйрьләре иҗатын эченә алган «Син дә шагыйрь, мин дә шагыйрь» дигән күмәк җыентыкка урнаштырыла.
2003 елда «Рухият» нәшриятында «Авыл кызы» исемле мөстәкыйль шигъри җыентыгы дөнья күрә. 2007 елда Татарстан китап нәшриятында «Бәхеткә юл» шигырь һәм поэмалар җыентыгы басылган.
«Кызыл таң»да эшләгәндә Башкортстандагы татар әдәбиятын өйрәнеп, махсус җыентык чыгара.

# Ләйсән Кәшфи
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2006 — «Бәллүр каләм» республика конкурсы җиңүчесе — «Журналистикада исем» номинациясендә
* 2011 – Саҗидә Сөләйманова премиясе
* Тәтешле районының Әнгам Атнабаев исемендәге премиясе

# Ләйсән Кәшфи
## Гаиләсе

Ире Нәркис, балалары.
# Брико Капело (Асти)

Брико Капело — Италиянең Пьемонт төбәге Роатто өязендә урнашкан торак пункт.

# Брико Капело (Асти)
## Географиясе

Брико Капело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Брико Капело (Асти)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гейтсһед

Гейтсһед (ингл. Gateshead) — Англиянең Тайн-әнд-Вир графлыгында урнашкан шәһәр.

# Гейтсһед
## Тарих

Урта гасырларда нигезләнгән.

# Гейтсһед
## Кардәш шәһәрләр

* Сент-Етьенн-дю-Рувре, Франция
# Валев

Валев — Польшаның Лодзь воеводалыгы Дашина гминаcында урнашкан авыл.

# Валев
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Жнин-Весь

Жнин-Весь — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Жнин гминаcында урнашкан авыл.

# Жнин-Весь
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тунтун

Тунтун — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.

# Тунтун
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 3573,041 км².
# Огулпаша (Османэли)

Огулпаша (төр. Oğulpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Билеҗик иле Османэли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Борнхольт

Борнхольт (алман. Bornholt) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Борнхольт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11 км², 10,93 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 48 метр биеклектә урнашкан.
# Оберхаузен (Наэ)

Оберхаузен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Оберхаузен (Наэ)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,31 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 128 метр биеклектә урнашкан.
# Моралеха-де-Саяго

Моралеха-де-Саяго (исп. Moraleja de Sayago) — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Моралеха-де-Саяго
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 33,7 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 795 метр биеклектә урнашкан.
# Кременки (Сембер өлкәсе)

Кременки (рус. Кременки) — Сембер өлкәсенең Иске Майна районында урнашкан сала.

# Кременки (Сембер өлкәсе)
## Сәгать поясы

Кременки (Сембер өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кременки (Сембер өлкәсе)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (81,5%), татарлар (8%), чуашлар (7,8%).
# Вал ди Барко (Виченца)

Вал ди Барко — Италиянең Венеция төбәге Кастельгомберто өязендә урнашкан торак пункт.

# Вал ди Барко (Виченца)
## Географиясе

Вал ди Барко Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Вал ди Барко (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Җир-су хайваннары

Җир-су хайваннары яки амфи́бияләр (лат. Amphibia) — умырткалы хайваннар сыйныфы, аларның коры җирдә яшәүче иң гади төзелешле төркеме. Төрле чыганаклар буенча амфбияләрнең 4500 — 6400 төре бар.
Тереклек циклының дәрәҗәсенә карап, аларның күпчелеге суда яки коры җирдә яши. Яшәү вакытында гадәттә җир-су хайваннары метаморфоз кичерә, ягъни суда яшәүче личинка булудан сулык буйларында тереклек итүчегә әйләнә. Шул рәвешле, саңак белән сулау үпкә белән сулауга алышына, кан әйләнеше системасы үзгәрә, очлыклар барлыкка килә, сизү органнары системасы үзгәрә.

# Җир-су хайваннары
## Классификация

Амфбияләр өч төркемгә бүленә:
* Койрыксызлар (гөберле бакалар, үлән бакалары)
* Койрыклылар (тритоннар, саламандралар)
* Аяксызлар (селәүчәннәр)
# (7696) Liebe

(7696) Liebe (лат. Liebe) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7696) Liebe
## Тарихы

1988 елның 10 маенда W. Landgraf тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 JD» саналган.
# Кабаҗа (Бейпазары)

Кабаҗа (төр. Kabaca) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бейпазары илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Енису (Чумра)

Енису (төр. Yenisu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Чумра илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# MTX1

MTX1 (ингл. Metaxin 1) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Нытва (Воткинск сусаклагычы кушылдыгы)

Нытва — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга Воткинск сусаклагычының Нытва култыгына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 67 км.

# Нытва (Воткинск сусаклагычы кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010101012111100014233
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111101423
* Бассейн коды — 10.01.01.010
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Пинон

Пинон (фр. Pinon) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Силвер-Клифф (Висконсин)

Силвер-Клифф — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Силвер-Клифф (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 107 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 353 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сумароки

Сумароки (рус. Сумароки) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан авыл.

# Сумароки
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Сумароки
## Сәгать поясы

Сумароки Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Сумароки
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Бусбак

Бусбак (фр. Bousbach) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Бусбак
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,91 км².
# Лоодна

Лоодна (эст. Loodna) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
# Орманбейли (Токат)

Орманбейли (төр. Ormanbeyli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Токат илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Безовиця (Копер)

Безовиця — Словениянең Копер җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Безовиця (Копер)
## Географиясе

Мәйданы — 2,17 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 185,4 метр биеклектә урнашкан.
# HD118749

HD118749 — Кентавр йолдызлыгында урнашкан Fm_dD спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,4 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Буенависта, Эль Робле (Гуанахуато )

Буенависта, Эль Робле — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Гуанахуато муниципалитеты составына керә.

# Буенависта, Эль Робле (Гуанахуато )
## Географиясе

Буенависта, Эль Робле Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Буенависта, Эль Робле (Гуанахуато )
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Буенависта, Эль Робле (Гуанахуато )
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Пионерская (метро станциясе)

«Пионерская» метро станциясе (рус. станция метро «Пионерская») — Мәскәү метрополитенының Фили сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - Р. И. Погребной, В. А. Черёмин.
Станция 1961 елның 13 октябрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Фили-Давыдково районнарында урнашкан.
# Оттер-Крик (О-Клер, Висконсин)

Оттер-Крик — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Оттер-Крик (О-Клер, Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 35,6 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 325 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# 970 (сан)

970 (тугыз йөз җитмеш ) - 969 белән 971 арасындагы натураль сан.

# 970 (сан)
## Математикада

* 970 — өч урынлы җөп сан.
* 970 санның цифрлар суммасы — 16.
* 970 санның цифрлар тапкырчыгышы — 0.
* 970 санның квадраты — 940900.

# 970 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 970 ел
* 970 ел (б. э. к.)
* Юникодта 03CA₁₆ — «ϊ» символның коды.
# Дюпонт (Висконсин)

Дюпонт — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Дюпонт (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 35,1 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 275 ± 1 метр биеклектә урнашкан.