yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Мөхәммәт Абдуллин

Абдуллин Мөхәммәт Сәләхетдин улы (1888 — 1936) — хәрби һәм дәүләт эшлеклесе.

# Мөхәммәт Абдуллин
## Биографиясе

Мөхәммәт Сәләхетдин улы Абдуллин 1888 елда Ырынбур губернасы Орск өязе Үрген авылында (хәз.Башкорт Үргене авылында) туган. Атасы Сәләхетдин Абдуллин күренекле дин әһеле — ахун булган, Каргалы мәдрәсәләренең берсендә белем алган. Башта атасында, аннан Яңа Чебенле авылы мәдрәсәсендә укыган. Укуын Ырымбурдагы «Хөсәения» мәдрәсәсендә дәвам иткән. Аннары өйләнеп туган авылында яшәгән, иген үстергән, мал, шул исәптән дөя асраган.
1914 елда Беренче дөнья сугышы башлангач, фронтка алына. Кавказда Германиянең союздашы Госман империясенә каршы хәрби хәрәкәтләр алып барган армия составында сугыша, алышларның берсендә әсирлеккә эләгә. 1917 елгы Октябрь революциясеннән соң Тынычлык турында килешү төзелеп, әсирләр белән алмашу булгач, 1918 елның җәй башларында туган ягына кайта.
Башкортстан мөхтәрияте өчен Башкорт милли-азатлык хәрәкәтенә кушыла һәм Башкорт гаскәре штабына комендант ротасы командиры итеп билгеләнә.
1919 елның 20-21 февралендә Темәс авылында үткән I Бөтен Башкорт хәрби съездына делегат була, биредә Башкорт гаскәрләренең Советлар ягына күчүен һәм РСФСР составында автономияле Башкорт Совет республикасы игълан итүен хуплаган карарлар кабул ителә.
1919 елның мартында Башкортстан АССР оештырылганнан соң, бераз вакыт Стәрлетамакта эшли, аннары Тук Чуран кантоны революцион комитеты рәисе урынбасары итеп сайлана, РКП(б) партиясе сафына керә. Аннары Үсәргән кантонының хәрби комиссары була.
1920-1921 еллардагы Башкортостандагы ачлык чорында, Үсәргән кантонында ачларга ярдәм күрсәтү комитеты рәисе була. 1922 елның 7 мартында Мөхәммәт Абдулинның республика җитәкчелегенә хәлне аңлатып һәм ярдәм сорап язган хат сакланган, аннан бер өзек:
   “120 мең халкы булган Үсәргән кантонында коточкыч хәл, аерым авылларда халыкның яртысы үлеп беткән. Кешеләр ни бары төелгән үлән яки тирмәндә тарттырылган мал сөяге һәм агач оны белән генә туклана. Күп авылларда этләр һәм мәчеләр ашалып беткән. 61 ашханагә җибәрелгән азык 3870 кешегә генә исәпләнгән. Аларның саны, һич югында, 12 мең кешегә җиткерелеп арттырылырга тиеш. Комитет рәисе: Абдуллин. Сәркатиб: Степанов".
1922 елдан соң, туган авылына кайтып, үз хуҗалыгына тотына.
1927 елның көзендә Җылаер сал агызу конторасы начальнигы, ә 1928 елның җәендә Җылаер кантонының хәрби комиссары итеп билгеләнә. 1930 елдан Хәйбулла районы Саклык кассасы мөдире булып эшли.
Репрессияләр башлангач, 1932 елның җәендә гаиләсе белән Үзбәкстанга күченә, бер совхозның баш бухгалтеры була. 1935 елда кире туган авылына әйләнеп кайта. Зиянчура районы Муйнак авыл Советы секретаре итеп билгеләнә.
1936 елның мартында вафат була. Югары Муйнак авылы зиратына җирләнә.
# Ит (коммуна)

Ит (фр. Hitte) — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Прондзево-Копачево

Прондзево-Копачево — Польшаның Мазовия воеводалыгы Станиславув гминасында урнашкан авыл.

# Прондзево-Копачево
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сенсорлы система

Сенсорлы система — нерв системасы өлеше, ул тышкы һәм эчке мохиттан билгеле бер сигналларны (сенсор стимулларын) үзләштерү өчен җаваплы.
Сенсор системасы рецептлардан, үткәргеч нейрон юлларыннан һәм баш миеннән алынган мәгълүматларны үзләштерү өчен җаваплы бүлекләреннән тора. Иң билгеле сенсор системалары: күрү, ишетү, сизү, тәм сизү һәм ис сизү. Сенсорлы система белән температура, тәм, тавыш яки басым кебек физик халәтләрне билгеләп була .
Анализаторларны да сенсор системалары дип атап була. "Анализатор" төшенчәсен кулланышка Рәсәй физиологы И. П. Павлов керткән. Анализаторлар (сенсор системалары) — тышкы һәм эчке мохиттан иңгән мәгълүматны үзләштерә, тапшыра һәм анализлый торган сыйфатлар тупламасы.
# Йеккенбах

Йеккенбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Йеккенбах
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,28 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 190 метр биеклектә урнашкан.
# Гласка (Олшовице)

Гласка (чех. Hláska) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Олшовице районында урнашкан авыл.

# Гласка (Олшовице)
## Географиясе

Мәйданы — 0,458 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 434 метр биеклектә урнашкан.

# Гласка (Олшовице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Гласка (Олшовице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Гласка (Олшовице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 33 |
| 1880 | 32 |
| 1890 | 33 |
| 1900 | 43 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 35 |
| 1921 | 36 |
| 1930 | 42 |
| 1950 | 24 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 18 |
| 1970 | 15 |
| 1980 | 15 |
| 1991 | 14 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 7 |
| 2011 | 8 |
| 2021 | 11 |
# Исупово (Киров өлкәсе)

Исупово (рус. Исупово) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.

# Исупово (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Исупово (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Исупово (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Исупово (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: ?.
# Гаврилов-Ям

Гаврилов-Ям (рус. Гаврилов-Ям) — Россия шәһәре, Ярославль өлкәсенең Гаврилов-Ям районы административ үзәге.
Халык саны — 17 792 кеше (2010).

# Гаврилов-Ям
## География

Шәһәр Которосль елгасында, Ярославльдан 46 километр көньяктарак урнашкан. Төньяк тимер юлының Гаврилов-Ям станциясе.

# Гаврилов-Ям
## Тарих

Беренче тапкыр 1545 елда Троице-Сергиев кәшишханәсенең биләмәсе буларак телгә алына.
1922 елда шәһәр тибындагы бистә статусы, ә 1938 елда — шәһәр статусы бирелгән.

# Гаврилов-Ям
## Халык

Милли состав (2010): руслар — 96,7%.

# Гаврилов-Ям
## Икътисад

Машиналар төзү заводы, җитен заводы. Төзелеш материаллары заводы.
# Сукови

Сукови — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Крушвица гминаcында урнашкан авыл.

# Сукови
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Айвалы (Везиркөпрү)

Айвалы (төр. Ayvalı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Везиркөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Һаҗыушагы

Һаҗыушагы (әзери. Hacıuşağı) — Әзербайҗанның Агсу районына караган авыл.
# Ауструм

Ауструм — Башкортстанның Иглин районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452421, ГАТОБК коды — 80228805001.

# Ауструм
## Тарих

Авыл 1878 елда Уфа өязендә алпавытлар Заварицкий һәм Зайцевтан сатып алынган җирләрдә Балтыйк буе һәм Сембер губернасы латыш крәстиәннәре тарафыннан нигезләнде.

# Ауструм
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 535 кешенең яшәве мәгълүм.
# 661 ел (б. э. к.)

661 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VII гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) — V гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 661 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:661 елда (б.э.к.) туганнар

# 661 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:661 елда (б.э.к) вафатлар
# Яков Шамов

Яков Шамов, Яков Филипп улы Шамов (рус. Шамов Яков Филиппович, 1833 ел, Нократ губернасы, Орлов — 1907 елның 30 ноябре, Казан) — Казан сәүдәгәре, миллионер, иске йолалык дине тарафдары (старовер), Казанның икмәк белән сәүдә итүче иң эре эшмәкәре. Казан тарихында Шамов хастаханәсен төзетүче буларак билгеле.

# Яков Шамов
## Тәрҗемәи хәле

1833 елда (вариант: 1839 елда) Нократ губернасы (хәзерге Киров өлкәсе) Орлов шәһәрендә иске йолалык динен тотучы ярлы гаиләдә туган. 1863 елда Казанда шулай ук иске йолалык дине тарафдары булган сәүдәгәр Хрисанф Фоминга хезмәткә урнаша. Ун ел приказчик булып хезмәт иткәч, өченче гилдия сәүдәгәре була. 1871 елның 19 ноябрендә 33 яшендә икенче гилдия сәүдәгәре булырга гариза яза. 1873 елда элекке хуҗасының кызы 28 яшьлек Аграфена (Агриппина) Хрисанф кызы Фоминага өйләнә. Балалары булмый. Фоминнар аркылы Казанның Оконишниковлар, Сапиковлар, Шашабриннар, Плотниковлар, Пьяновлар, Хворовлар, Романовлар, Савиновлар, Губиннар, Тарасов-Родионовлар, Грачевлар кебек билгеле сәүдәгәр гаиләләре белән туганлаша.
1877 елдан 1нче гилдия сәүдәгәре.
Мөстәкыйль эшен Икмәк базарындагы кибетендә ваклап он һәм ярма сатудан башлый. XX гасыр башында Казандагы он сату буенча эре сәүдә фирмасы хуҗасына әверелә. Казансу елгасындагы су тегермәнен арендага ала.
1881 елдан Казан биржа комитеты өлкәне, 1879 елдан Казан шәһәр думасы гласные. Шамов хастаханәсен төзү эшенә һәм тулысынча җиһазлауга үзе исән чакта 200 мең сум акча бүлә. Казан коммерция укуханәсенең яңа бинасын (Казан ветеринария институты) төзүгә 5 мең сум бирә. Васыятьнамәсендә Казандагы телсез-чукрак балаларга, ярлы һәм авыру балаларга, үзе попечителе булып торган Александров хастаханәсенә һ.б. 95 500 сум акча калдыра.
Шамовлар элекке Вознесенская (хәзерге Островский) урамында үзләренең ике катлы кирпеч йортларында яши. Октябрь инкыйлабыннан соң Шамовларның барлык мөлкәте яңа закимият файдасына тартып алына, Я.Х. Шамовага үзенең йортындагы чарлактагы бүлмә генә калдырыла.

# Яков Шамов
## Хәтер

2018 елның 18 гыйнварында Казанда «Я. Ф. Шамов йорты» (Островский урамы, 25) фасадында истәлек тактаташы ачылды. Тактаташның авторы — сынчы Фәнил Вәлиуллин.
# Загроди (гмина Горай)

Загроди — Польшаның Люблин воеводалыгы Горай гминаcында урнашкан авыл.

# Загроди (гмина Горай)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кынгыр

Кынгыр — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан, Пермь крае, биләмәләрендә ага. Елга Бөре елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 41 км.

# Кынгыр
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010201612111100025506
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111102550
* Бассейн коды — 10.01.02.016
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Белен (Төркия)

Белен (төр. Belen) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесенең Һатай иленә караган бер илчедер.

# Белен (Төркия)
## Географиясе

Илче мәйданы — 184 км².
# XXVIII гасыр (б. э. к.)

3 меңьеллык (б. э. к.) :
XXX гасыр (б. э. к.) — XXIX гасыр (б. э. к.) — XXVIII гасыр (б. э. к.) — XXVII гасыр (б. э. к.) — XXVI гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
XXVIII (егерме сигезенче) гасыр — безнең эрага кадәр 2701 елдан безнең эрага кадәр 2800 елга кадәр дәвам иткән гасыр.
# Сотто-иль-Монте-Джованни-XXIII

Сотто-иль-Монте-Джованни-XXIII — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Бергамо провинциясе составына керә.

# Сотто-иль-Монте-Джованни-XXIII
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 305 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Амбивере, Карвико, Мапелло, Понтида һәм Терно-д'Изола коммуналары белән чиктәш.
# Бовцичы

Бовцичы (белар. Боўцічы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.

# Бовцичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Билий Двур (Великопольское воеводалыгы)

Билий Двур — Польшаның Великопольское воеводалыгы Козмин-Велькопольский гминасында урнашкан авыл.

# Билий Двур (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мидвейл (Айдахо)

Мидвейл — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.

# Мидвейл (Айдахо)
## Тарихы

Мидвейл шәһәре елда нигезләнгән.

# Мидвейл (Айдахо)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 6,837392 км², 7,418942 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 775 метр биеклектә урнашкан.
# Мемиш (Бурһание)

Мемиш (төр. Memiş) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бурһание илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Казагати (Мачерата)

Казагати — Италиянең Марке төбәге Сан-Джинезио өязендә урнашкан торак пункт.

# Казагати (Мачерата)
## Географиясе

Казагати Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казагати (Мачерата)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Витмор-Лейк (Мичиган)

Витмор-Лейк — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Витмор-Лейк (Мичиган)
## Географиясе

Витмор-Лейк халык санын алу урыны мәйданы — 13,701345 км², 13,701348 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 283 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Төньяк Карел дәүләте

Төньяк Карел дәүләте (Ухта Республикасы, Беломор Карелиясе, Архангельск Карелиясе) — 1919-1920 елларда Архангельск губернасының биш волосте территориясендә, хәзер Россия Федерациясе субъекты — Карелия Республикасы территориясендә урнашкан Финляндиягә йөз тоткан танылмаган дәүләт.
Төньяк Карелия дәүләтенең башкаласы Ухта авылы (хәзерге Калевала штп).

# Төньяк Карел дәүләте
## Тарихы

Бәйсез Карелия дәүләте барлыкка килүгә алшартлар әле 1906 елда ук, Таммерфорста, Бөек Финляндия кенәзлеге территориясендә, 3-4 августта Ак диңгез кареллары берлеге барлыкка килкәч башлана. 1911 елда берлек эшчәнлеге тыелган була, әмма соңрак ул Төньяк Карель дәүләтен төзүдә турыдан-туры катнашкан карел мәгърифәтчелек җәмгыяте рәвешендә яңадан торгызыла.
Большевиклар хакимияткә килгәч, Карелиянең күпчелек крестьяннары кулак билгеләмәсенә эләгә, аларга карата азык һәм терлекләрен продтрядлар тарафыннан реквизицияләү буенча катгый чаралар кулланылган. Бу, шулай ук Карелия халкының Россия һәм Финляндиядә гражданнар сугышлары һәм чит ил хәрби интервенциясе вакытында хәрби хәрәкәтләр алып бару зонасында булуы халыкны бөтен алдагы вакыйгаларга авыштыра.
Төньяк Карелия Дәүләтенең хәрби таянычы булып фин хәрби отрядлары хезмәт иткән.
1918 елның 21 июнендә Карелия дәүләте флагы раслана (Беломор Карелиясе, башта Архангельск губернасы Кем өязенең Ухта волосте составында), анда зәңгәр фонда Зур Җидегән йолдызы формасында җиде көмеш йолдыз урнашкан, шуның хөрмәтенә флаг Otava (Зур Җидегән) исемен ала.
1920 елның апрель ахырында Белоостров станциясенә Карелия Вакытлы хөкүмәте делегациясе килә һәм Карелиянең Совет Россиясеннән бүленү таләбен совет чигендәге хәрби комиссарга тапшыра.
Съезд карарлары нигезендә, 1920 елның маенда Төньяк Карелия дәүләте Финляндия тарафыннан таныла, ул хәтта аңа 8 млн фин маркасы күләмендә займ бүлеп бирә. Әмма 1920 елның 18 маенда РККАның бер өлеше Ухтага керә. Төньяк Корелия Дәүләте Хөкүмәте Вокнаволок авылына, совет-фин чигеннән 30 км ераклыкка кача, аннан Финляндиягә күчә.
Карелия РСФСР составында кала, анда 1920 елның 8 июнендә Карелия АССР төзелгәч, 1923 елның 25 июленә кадәр эшләгән автономияле өлкә берләшмәсе оештырыла.
РСФСР белән Финляндия арасында сөйләшүләр барышында Карелиягә территориаль дәгъвалар күрсәтелә, әмма РККА уңышлары нәтиҗәсендә Финляндия Хөкүмәте алардан баш тартырга мәҗбүр була. Нәтиҗәдә, 1920 елның 14 октябрендә РСФСР белән Финляндия арасында Тарту тынычлык килешүе төзелә.
1921 елның октябрендә Карел хезмәт коммунасы территориясендә Тунгуд волостендә яшерен вакытлы Карелия Комитеты төзелә. 1921 елның ноябрь-декабрь айларында фин отрядлары янә Карелия районнарының бер өлешен ала. Икенче совет-фин сугышы башлана. Карелиядә хәрби хәл кертелә, Карелия фронты баш командующие итеп командарм А.И. Седякин билгеләнә. 1922 елның гыйнвар башына РККА Петрозаводск өлешендәге бәрелешләр финнарның төп группировкасын җимерә, һәм 1922 елның февраль башында Карелия комитеты үзәге Ухта авылы кабат Кызыл Армия частьләре белән мәшгуль була. Совет гаскәрләренең уңышлары нәтиҗәсендә Финляндия хәрби хәрәкәтләрне туктатырга мәҗбүр була. Төньяк Корелия дәүләте (Ухта Республикасы) үз эшчәнлеген тулысынча туктата.
# Джереуша

Джереуша — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. Ардуд коммунасына карый.

# Джереуша
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 158 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Какшансола

Какшансола (чирм. Какшансола, рус. Какшансола) — Мари Илнең Медведево районында урнашкан авыл.

# Какшансола
## Сәгать поясы

Какшансола Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Какшансола
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (83,9%), руслар (12,7%), татарлар (3,4%).
# Михаил Данилов

Михаил Данилов (чуаш. Миххал Танил ывӑлĕ Данилов, 8 июль 1908(1908-07-08) яки 8 (21) июль 1908, Торын, Ядернә өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 19 декабрь 1975(1975-12-19) (67 яшь), Йошкар-Ола, Мари Автономияле Совет Социалистик Республикасы, РСФСР, СССР) — СССР хуҗалык һәм сәясәт эшлеклесе, Мари АССРның атказанган фән эшлеклесе (1951), Идел буе урман техникасы институты ректоры (1951-1966), СССР Югары шурасының 4 нче чакырылыш депутаты.
# Ревмокардит

Ревмокардит — ревматизм нәтиҗәсендә килеп чыга торган йөрәк авыруы. Монда йөрәкнең эчке (эндокардит), мускуллы (миокардит) һәм тышкы (перикардит) катларының ялкынсынуы мөмкин. Авыручы дәрмансызлана, температурасы күтәрелә, йөрәге авырта, тын алу кыенлаша. Ревмокардиттан соң күбесенчә йөрәк зәгыйфьлекләре (пороклары) килеп чыгалар. Ревмокардит җиңел үткәндә (буыннар ялкынсынмый, авыру билгеләре ачыктан-ачык күренми) авыру авыручыны бик бимазаламый, үтеп китүе дә мөмкин, шуңа карамастан да йөрәктә җитди патоморфологик үзгәрешләр килеп чыга. Шуның өчен дә ревматизмның беренче галәмәтләре барлыкка килгәндә дәрхәл (шунда ук) табибка мөрәҗәгать итәргә кирәк.
# Белуга (Тара кушылдыгы)

Белуга — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Тара елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Белуга (Тара кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010100312115300005488
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115300548
* Бассейн коды — 14.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Глубока (Градиште)

Глубока (чех. Hluboká) — Чехиянең Карловы Вары крае Hradiště Military Area районында урнашкан авыл.

# Глубока (Градиште)
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value). биеклектә урнашкан.

# Глубока (Градиште)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Глубока (Градиште)
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Глубока (Градиште)
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Пюльомтыль-Кы

Пюльомтыль-Кы (Кыпа-Кика) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Печаль-Кы елгасының уң ярыннан 108 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 44 км.

# Пюльомтыль-Кы
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000112115300067301
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306730
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Серратон-де-Хуаррос

Серратон-де-Хуаррос (исп. Cerratón de Juarros) — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Серратон-де-Хуаррос
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 16,2 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 988 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Фениш

Фениш — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. Гурахонц (коммуна) коммунасына карый.

# Фениш
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Какучу-Веки

Какучу-Веки — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. Аушеу (коммуна) коммунасына карый.

# Какучу-Веки
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# ZBTB44

ZBTB44 (ингл. Zinc finger and BTB domain containing 44 һәм Zinc finger and BTB domain-containing protein 44) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Лорас (Мерам)

Лорас (төр. Loras) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Мерам илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Мөгезкатлауның 3 һәм 3А типтагы рәшәткәле дистрофиясе

3 типтагы «рәшәткәле» дистрофиянең нәселдәнлек төре — аутосом-рецессивлы дип фаразлана, 3А типтагы «рәшәткәле» дистрофиянең — аутосом-доминатлы.
Ике очракта да ген 5q31 урнаша.
1. 3 тип гомернең 4-6 декадасында күрү начарлану белән билгеләнә, шул ук вакытта рецидивлы эрозия синдромы сирәк очрый; ЗА тибы соңрак билгеләнә.
2. Билгеләре
* Бераз чагылган мөгезкатлау томанлануы белән лимбның бер кырыеннан икенчесенә баручы юан, арканга охшаган сызыклар (рәс. 9.49).
* Берникадәр вакыт белән үзгәрүләр бер яклы була ала, чир билгеләренең чагылган асимметриясе мөмкин.
* Аеруча бергә җәрәхәт, хәтта минималь булса да чир тиз көчәя.
3. Дәвалау. Барлык очракларда диярлек үтәли яки тирән катлы кератопластиканы үткәрү кирәк.
# Элленсбург (Вашингтон)

Элленсбург — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.

# Элленсбург (Вашингтон)
## Тарихы

Элленсбург шәһәре 1883 елда нигезләнгән.

# Элленсбург (Вашингтон)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 18,858707 км², 7,67 квадрат миль, 18,06092 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 470 метр һәм 1542 Фут биеклектә урнашкан.
# Гаювка-Заходня

Гаювка-Заходня — Польшаның Мазовия воеводалыгы Сточек гминасында урнашкан авыл.

# Гаювка-Заходня
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мсцибава

Мсцибава (белар. Мсцібава) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.

# Мсцибава
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# WDR83

WDR83 (ингл. WD repeat domain 83 һәм WD repeat domain-containing protein 83) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гошабулаг (Гәдәбәй)

Гошабулаг (әзери. Qoşabulaq) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
# Донзак (Ланди)

Донзак (фр. Donzacq) — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
# Мало Средиште

Мало Средиште (серб. Мало Средиште) — Сербиянең Воеводина автоном крае Южно-Банатский округ җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Мало Средиште
## Географиясе

Урта Дунай тигезлегенең көньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 254 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Мало Средиште
## Климаты

Климат уртача, континенталь. Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Июльнең уртача температурасы 22 — 24 °C, гыйнварның -1,2 — 2,6 °C. Явым-төшем күләме елына 550-750 мм.

# Мало Средиште
## Демография

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 1948 | 436 | |
| 1953 | 435 | |
| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 1961 | 405 | |
| 1971 | 295 | |
| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 1981 | 223 | |
| 1991 | 161 | |
| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2002 | 120 | |
| 2011 | 89 | |