yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Niklas Kvarfort

Niklas Olsson (şved. Niklas Olsson; 1983 yılnıñ 7 dekäbre, Şvetsiä, Halmstad), Niklas Kvarfort (şved. Niklas Kvarforth) bularaq kübräk bilgele — Şvetsiä muzıkantı, Shining black-metal-törkemenä nigez saluçı, anıñ kompozitorı häm vokalistı.

# Niklas Kvarfort
## Muzıkal’ karyerası

Kvarfort Shining’nı multiinstrumentalist sıyfatında, aña nibarı 12 yäş bulğanda, 1996 yılda nigezlägän. İke yıl uzğaç, törkem üzeneñ berençe mini-albomın, Submit to Selfdestruction çığarğan, anda ul gitara häm bas-gitarada uynağan, vokal partiälären ul waqıtta Robert Ayddan başqarğan. Törkem Within Deep Dark Chambers dip atalğan berençe albomın çığarğaç qına, Kvarfort törkemneñ vokalistı bulğan.

# Niklas Kvarfort
## Qaraşları häm çığışları

Kvarfort tere çığışlar waqıtında üzeneñ ekstremal’, ä qayçaqta agressiv totışı belän bilgele, şul isäptän başqa törkemnärdä qatnaşuçılar belän kiseşlär häm 2007 yılda tamaşaçılarğa qırınu päkese yözlären öläşüne dä kertep. Kvarfortnı şulay uq 2017 yılda tamaşaçılarğa höcüm itüdä häm alarğa qarata yanawlarda ğäyeplägännär.
Kvarfort şulay uq säxnädä üzenä imgänülär yasağan häm, küräseñ, bu praktikanı xuplıy. İntervyularda ul yış qına «üsä barğan bar närsä»gä qarata näfräte turında beldergän. Anıñ jurnalistlarğa äytelgän belderüläre citdi yäki ul şayaramı ikäne añlaşılmıy. Küp kenä fanatlar Kvarfort jurnalistlarnı häm reportörlarnı näfrät itä häm alarnı yuri mısqıl itä dip sanıy. Kvarfort üze monı publik räwäştä raslamağan häm kire qaqmağan, läkin ezlekle räweştä başqa keşelärgä, üzenä, törle illärgä häm tormışqa qarata näfräten beldergän.

# Niklas Kvarfort
## Diskografiäse
### Shining

* Within Deep Dark Chambers (2000)
* Livets ändhållplats (2001)
* III: Angst, självdestruktivitetens emissarie (2002)
* IV: The Eerie Cold (2005)
* V: Halmstad (2007)
* VI: Klagopsalmer (2009)
* VII: Född förlorare (2011)
* Redefining Darkness (2012)
* IX: Everyone, Everything, Everywhere, Ends (2015)
* X: Varg Utan Flock (2018)
* Shining (2023)

# Niklas Kvarfort
## Diskografiäse
### Skitliv

* Amfetamin (MCD) (2008)
* Skandinavisk Misantropi (2009)

# Niklas Kvarfort
## Diskografiäse
### Diabolicum

* Hail Terror (2005)

# Niklas Kvarfort
## Diskografiäse
### Den Saakaldte

* Øl, mørke og depresjon (2008)
* All Hail Pessimism (2009)

# Niklas Kvarfort
## Diskografiäse
### Funeral Dirge

* The Silence Ebony (1999)

# Niklas Kvarfort
## Diskografiäse
### Bethlehem

* A Sacrificial Offering to the Kingdom of Heaven in a Cracked Dog’s Ear (2009)
* Stönkfitzchen (2010)

# Niklas Kvarfort
## Diskografiäse
### Manes

* Solve et Coagula (2009)

# Niklas Kvarfort
## Diskografiäse
### The Sarcophagus

* Towards the Eternal Chaos (2009)

# Niklas Kvarfort
## Diskografiäse
### Anaal Nathrakh

* Desideratum (2014)

# Niklas Kvarfort
## Diskografiäse
### The Vision Bleak

* Set Sail to Mystery (2010)

# Niklas Kvarfort
## Diskografiäse
### Behemoth

* A Forest (2020)
# Ле-Вильттес

Ле-Вильттес (фр. Les Villettes) — Франциянең Югары Луара департаментында урнашкан коммуна.
# 1939 ел

2 меңьеллык :
XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр — XXII гасыр :
Хронологик таблица :
1939 (бер мең тугыз йөз утыз тугызынчы) ел — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча якшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1939 елы, II меңьеллыкның 939 елы, XX гасырның 39 елы, XX гасырның 4 унъеллыгының 9 елы, 1930 елларның 10 елы. 1939 елдан бирле 86 ел үтте.

# 1939 ел
## Вакыйгалар

* 20 гыйнвар — Уфада Башкорт дәүләт филармониясе ачыла.
* 17 июнь — Муса Җәлил исемендәге Татар Дәүләт Опера һәм Балет театры ачыла.
* 23 август — Казанда СССР Фәннәр академиясенең Казан филиалы Тел, әдәбият һәм тарих институты оештырыла.
* 31 август — алман радиостанциясенә һөҗүм инсценировкасы. Ул Икенче бөтендөнья сугышына китерәчәк.
* 3 сентябрь — Бөекбритания, Франция, Һиндстан, Австралия һәм Яңа Зеландия Алманиягә сугыш игълан итәләр.
* 10 сентябрь — Канада Алманиягә сугыш игълан итә.
* 28 сентябрь — Молотов һәм Риббентроп килешүе гамәлгә аша, Варшава капитуляциясе.
* 30 ноябрь — Совет-фин сугышы башлана.

# 1939 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1939 елда туганнар
* 20 гыйнвар — Азат Зыятдинов, татар галиме, техник фәннәр докторы.
* 1 февраль — Муса Сираҗи, шагыйрь.
* 13 февраль — Фәнзаман Баттал, язучы-сатирик.
* 23 февраль — Флүн Мусин, татар әдәбиятчысы.
* 10 март — Хәлил Мәхмүтов, Татарстанның халык артисты, Тинчурин театры актеры.
* 10 март — Флера Сөләйманова, татар җырчысы, Татарстанның халык артисты.
* 13 март — Шамил Нәфигулла улы Шәйдуллин, детектив жанрында иҗат иткән татар язучысы.
* 26 март — Марсель Әхмәтҗанов, археограф-текстолог.
* 28 март — Әскәр Кайбышев, татар галиме, дөньякүләм танылган металлофизик.
* 31 март — Рәшит Имашев, рәссам, ТРның халык рәссамы.
* 10 апрель — Бикә Рәхимова, шагыйрә.
* 12 апрель — Владимир Иванов, татар галиме, социолог.
* 15 апрель — Халидә Уразаева, мәдәният эшлеклесе, җырчы, ТАССР, РСФСР атказанган мәдәният хезмәткәре.
* 28 апрель — Рафаэль Ильясов, җырчы, музыкаль редактор.
* 28 апрель — Марат Рамазанов, физика-математика фәннәре докторы, профессор, Башкортстан Татар иҗтимагый үзәгенең беренче рәисе.
* 5 май — Дамир Гарифуллин, төбәк тарихчысы, шагыйрь.
* 12 май — Хатыйп Миңнегулов, татар әдәбият галиме.
* 18 май — Фаил Шәфигуллин (1939-1982), шагыйрь һәм прозаик.
* 21 май — Ренат Суфиев (Роман Солнцев), язучы.
* 30 май — Евгений (Гаделша) Бикташев, көйязар.
* 7 июнь — Әхсән Фәтхетдинов, татар рәссамы, сынчы, Татарстанның халык рәссаме.
* 2 июль — Риф Мөхәммәтҗанов, күренекле фольклорчы-галим, җәмәгать эшлеклесе.
* 21 июль — Фирдәвес Әхтәмова (1939-2012), татар артисткасы.
* 28 июль — Нургали Булатов, татар журналисты.
* 28 октябрь — Марс Макаров, композитор.
* 4 ноябрь — Дамир Хәйруллин, татар артисты.
* 12 ноябрь — Миннехан Шәйдуллин, рәссам. ТР атказанган сәнгать эшлеклесе (1999).
* 15 ноябрь — Илдар Зарипов, Татарстан һәм Россиянең атказанган рәссамы.
* 19 ноябрь — Җәмил Нигъмәтов, татар галиме, педагог.

# 1939 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1939 елда вафатлар
* 13 июнь — Гомәр Толымбай, татар язучысы.
* 7 август — Шәехгаттар Иманаев, тел галиме, хокук белгече.
* 18 октябрь — Исхак Казаков, сәясәтче, 1 нче ТАССР хөкүмәте әгъзасы, педагог, журналист.
# Урмай (Әлек районы)

Урмай (чуаш. Урмаел, рус. Урмаево) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.

# Урмай (Әлек районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Урмай (Әлек районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 104 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Айрат Ибраһим

Айрат Исмәгыйль улы Ибраһимов — татар җәмәгать эшлеклесе, журналист, публицист (Сембер). 1988 елда ССРБда беренче татар оешмасына нигез салучы.

# Айрат Ибраһим
## Тәрҗемәи хәл

Айрат Ибраһимов 1936 елда Башкортстанның Мәтәүбаш авылында дөньяга килә. Танк училищесында хәзерләнә. Владивостокта хезмәт итә.
1988 елда ул СССРда беренче «Туган тел» дип аталган татар милли оешмасын нигезли һәм дәүләт оешмаларында теркәтә. Айрат Ибраһимның җитәкчелегендә «Туган тел» «Өмет» газетасын, Сембер татар мәдәни үзәге һәм өлкә телевидениесендә «Чишмә» тапшыруын булдыруга ирешә.
1988 елдан бирле Шәһри Болгарга сәяхәтләр оештыра, Сембер каласында беренче булып “Нардуган”, “Нәүрүз” бәйрәмнәрен, “Сембер җыры” конкурсларын башлап җибәрә, өлкә үзәгендә ана теле буенча беренче факультатив дәрес ачып җибәрә.
Айрат Ибраһим «Туган тел» тарафыннан билгеләнүче «Мәшһүр татар» исеменә лаек булганнарны акчалата бүләкләүне үз өстендә тота. Үз акчасына китаплар чыгара, тарата.
1990-96 елларда «Өмет» гәзите редакциясендә. 1994 елдан алып 2012 елга кадәр Азатлык радиосында даими хәбәрче булып эшли. Татарстан матбугатында еш кына аның мәкаләләре чыга. Публицистик китаплар авторы.
2019 елда вафат була. Кабере хатынының туган ягы Иске Кызылсу авылы зиратында.
# Педоме

һәм
Педоме — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Вила-Нова-ди-Фамаликан муниципалитетына карый.

# Педоме
## Географиясе

Мәйданы — 2,66 км².
# Яков Ефремов

Яков Ефремов (рус. Ефремов Яков Дмитриевич) — дәүләт-партия эшлеклесе.
Ревоюциягәчә Сормовода яшәгән һәм эшләгән. Ватандашлар сугышларында катнашкачтын Самар, Нижгар шәһәрләрендә партия эшендә. 1924-26 да Бандүкта җиткәкче урында. ВКП(б)ның Сукунный (1926) Бауман (1926-27) РКлары беренче секретаре. 1927-29 да Казан шәһәр советы президиумы рәисе. Шуннан соң Сарытау, Мәскәү шәһәрләрендә партия һәм хуҗалык эшендә.
# Энгель Фәттахов

Энгель Нәвап улы Фәттахов — Татарстанның дәүләт эшлеклесе. Актаныш муниципаль районы башлыгы (1998—2012, 2018―2022), Татарстанның мәгариф һәм фән министры (2012—2017). Техник фәннәр кандидаты. Татарстан Республикасының Атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре.

# Энгель Фәттахов
## Тормыш юлы

Энгель Нәвап улы Фәттахов 1961 елның 12 июнендә ТР Актаныш районының Чишмә авылында туган. 1983 елда инженер-механик белгечлеге буенча Казан авыл хуҗалыгы институтын тәмамлаган. Аспирантурада укый, «авыл хуҗалыгы машиналары» кафедрасында укыта. 9 фәнни хезмәт яза, 2 уйлап табу таныклыгы иясе. Төрле чорларда ТАССР Актаныш районы авыл хуҗалыгы идарәсендә баш инженер, Актаныш районы башлыгының икътисад буенча урынбасары булып эшләгән, 1998 елдан алып 2012 елның 1 октябренә кадәр ТР Актаныш муниципаль районына җитәкчелек иткән.
2012 елның 1 октябрендә Татарстан Республикасы мәгариф һәм фән министры итеп билгеләнә һәм шул вазыйфада 2017 елның 4 декабренә кадәр эшли.
2017 елның 8 декабрендә Актаныш районы башлыгы вазыйфаларын башкаручы итеп билгеләнә.
2018 елның 16 сентябреннән Актаныш районы башлыгы.
2022 елның 22 июнендә узган район советы депутатлары утырышында (48 депутатның 46сы катнашкан) район башлыгы вазифасыннан алына.

# Энгель Фәттахов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Татарстан Республикасының Атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре
* 2005 ― «Казанның 1000 еллыгы истәлегенә» медале
* 2010 ― «Бөтенроссия халык санын алуда актив катнашкан өчен» медале
* 2021 ― «Татарстан Республикасы алдындагы казанышлар өчен» ордены

# Энгель Фәттахов
## Гаиләсе

Хатыны белән ике кыз, бер малай үстергән.

# Энгель Фәттахов
## Хач киселү вакыйгасы

2022 елның 10 маенда билгесез затлар Актанышның җәмәгать зиратында җирләнгән, мәрхүм Виктор Смирнов каберенә куелган православие хачын икенче кат кисеп аткач, «Мин бу коточкыч фактны булдырмый кала алмавыбыз өчен мәрхүмнең туганнары һәм якыннары алдында гафу үтенәм. Бу хәл өчен тулы җаваплылыкны өстемә алам, лаеклы җәза алырга әзер һәм (район башлыгы вазифасыннан) отставкага китәм», дип белдерә. 2021 елның сентябрендә, әлеге хач беренче мәртәбә кисеп алынгач, район башлыгы буларак, республика җитәкчесеннән катгый кисәтү алган .

# Энгель Фәттахов
## Сак астына алу

Мәхкәмә Татарстанның элекке мәгариф һәм фән министры Энгель Фәттаховны сак астына алган. Тикшерүчеләр фикеренчә, 2018-2020 елларда шикләнүче Актаныш районы башлыгы булып эшләгән вакытта төзелеш ширкәтеннән үз йортын төзекләндерү рәвешендә ришвәт алган. Бу эш 21,8 млн сум акча тәшкил иткән дип хәбәр итә Тикшерү комитетының матбугат үзәге. Фәттахов гаебен танымаган.
2024 елның 16 ноябрендә Энгель Фәттаховның 39 яшьлек улы Илнар Фәттахов федераль эзләүгә бирелгән. Илнар Фәттаховка аеруча зур күләмдә ришвәт алуда читтән торып гаепләү белдерелгән.
# Ле-Бюре

Ле-Бюре (фр. Le Buret) — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
# Ягунькино (Әлек районы)

Ягунькино (чуаш. Ягунькино, рус. Ягунькино) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.

# Ягунькино (Әлек районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Ягунькино (Әлек районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 160 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Опытный

Опытный (чуаш. Опытный, рус. Опытный ) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429911. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241824001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600008000. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Опытный
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1525 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (76,10%), руслар (22,27%), татарлар (1,8%), украиннар (0,56%), мордвалар (0,43%), чирмешләр (0,37%).
# Ле-Вижан

Ле-Вижан (фр. Le Vigean) — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
# Наве-де-Авер

Наве-де-Авер — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. Алмейда муниципалитетына карый.

# Наве-де-Авер
## Географиясе

Мәйданы — 41,13 км².
# Ершипоси

Ершипоси (чуаш. Ершепуҫ, рус. Ершипоси) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.

# Ершипоси
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Ершипоси
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 526 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%) алып тора.
# Лахонци

һәм
Лахонци — Словениянең Ормож (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Лахонци
## Географиясе

Мәйданы — 4,05 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 241 метр биеклектә урнашкан.
# Алгы Яндоуши

Алгы Яндоуши (чуаш. Малти Ăнтавăш, рус. Передние Яндоуши ) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429303. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216892004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700007100.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.

# Алгы Яндоуши
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 209 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (96%).
# 1923 ел

2 меңьеллык :
XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр — XXII гасыр :
Хронологик таблица :
1923 (бер мең тугыз йөз егерме өченче) ел — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча дүшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1923 елы, II меңьеллыкның 923 елы, XX гасырның 23 елы, XX гасырның 3 унъеллыгының 3 елы, 1920 елларның 4 елы. 1923 елдан бирле 101 ел үтте.

# 1923 ел
## Вакыйгалар

* 12 гыйнвар — Уфада Яшь юксылның беренче саны чыга.
* 30 гыйнвар — «Чаян» сатирик журналының беренче саны чыга.
* 22 апрель — Казанда Татарларны гыйльми өйрәнү җәмгыяте барлыкка килә.
* 6 июль — ССРБ Конституциясе гамәлгә керә.
* 4 май — Мирсәет Солтангалиев кулга алына.
* 9 июнь — РКП(б) Үзәк комитетының Милли сәясәтне гамәлгә ашыру мәсьәләләренә багышланган дүртенче киңәшмәсендә Мирсәет Солтангалиев һәм аны яклап «Унбиш җитәкче хаты»н имзаланучылары карашлары кискен тәнкыйтьләнә һәм алар «милли тайпылыш тарафдарлары» дип игълан ителә.
* 13 июль — Голливуд тамгасы урнаштырыла.
* 13 октябрь — Төркия башкаласы Истанбулдан Анкарага күчерелгән.

# 1923 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1923 елда туганнар
* 12 февраль — Галия Измайлова, балет биючесе, ССРБ халык артисты (1962).
* 14 февраль — Хәбибулла Хәйруллин, Советлар Берлеге Каһарманы.
* 23 февраль — Әнвәр Гатауллин, хәрби очучы, Советлар Берлеге Каһарманы.
* 13 март — Мәргуб Исхаков, КХР армиясе генерал-майоры, татар.
* 5 апрель - Рамазан Байтимеров, татар шагыйре, Рөстәм Яхин музыкасына «Туган ягым» җырына сүзләр авторы.
* 15 апрель — Мәхмүт Хөсәен, шагыйрь.
* 18 апрель — Ибраһим Нуруллин, язучы, әдәбият галиме.
* 23 апрель — Алмас Әдһәмов, отставкадагы генерал-майор (1987 елдан).
* 5 июнь — Зәки Рахмангулов, металлург, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
* 14 июнь — Зәкәрия Кашапов, Социалистик Хезмәт Каһарманы.
* 16 июнь — Гыйлемдар Рамазанов, әдәбият галиме, тәрҗемәче, шагыйрь.
* 23 июль - Мәхмүт Гәрәев, ССРБ һәм Русиядә хәрби юлбашчы.
* 21 апрель — Равил Тумашев, татар режиссеры.
* 5 август — Виктор Маринин, Советлар Берлеге Каһарманы.
* 23 август — Ләбибә Ихсанова, татар язучысы.
* 6 сентябрь — Әгъзам Фәттахов, татар композиторы, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе.
* 8 сентябрь — Расул Гамзатов, авар шагыйре.
* 11 сентябрь — Габдулла Мотыйгуллин, Дан орденының тулы кавалеры.
* 23 сентябрь — Михаил Шляпников, Дан орденының тулы кавалеры.
* 16 ноябрь — Вера Кузьмина, ССРБ халык артисты (Чабаксар).

# 1923 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1923 елда вафатлар
* 3 гыйнвар — Ярослав Һашек, чех язучысы.
* 4 июнь — Дмитрий Анучин, рус этнографы, географ.
* 24 сентябрь — Муса Акъегетзадә, татар язучысы.
* 4 ноябрь — Сэм Фрэнсис (Samuel Lewis Francis), Америка рәссамы.
# Параизу (Каштелу-ди-Пайва)

һәм
Параизу — Португалиянең Авейру округына керә торган фрегезия. Каштелу-ди-Пайва муниципалитетына карый.

# Параизу (Каштелу-ди-Пайва)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Лгота Кестржан

Лгота Кестржан (чех. Lhota u Kestřan) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Кестржани районында урнашкан авыл.

# Лгота Кестржан
## Географиясе

Мәйданы — 2,959 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 379 метр биеклектә урнашкан.

# Лгота Кестржан
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лгота Кестржан
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лгота Кестржан
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 119 |
| 1880 | 136 |
| 1890 | 131 |
| 1900 | 125 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 128 |
| 1921 | 134 |
| 1930 | 125 |
| 1950 | 81 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 84 |
| 1970 | 71 |
| 1980 | 49 |
| 1991 | 34 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 28 |
| 2011 | 35 |
| 2021 | 39 |
# Яңа Тренькасы

Яңа Тренькасы (чуаш. Ҫӗнӗ Тренькасси, рус. Новые Тренькасы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Яңа Тренькасы
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Яңа Тренькасы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1491 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (93%), руслар (7%) алып тора.
# Фәсхетдинов

Фәсхетдинов ― фамилия.
* Әнвәр Фәсхетдинов (1919-), ТАССР халык (1970), РСФСР атказанган (1976) артисты.
* Габдулла Фәсхетдинов (1932), спортчы (парашют спорты), СССР спорт мастеры (1962), Үзбәкстан ССР атказанган тренеры (1970).
* Гыйлаҗ Фәсхетдинов (1899―1937), ВЛКСМның Татарстан ӨК җаваплы секретаре (1922-1932).
* Ибраһим Фәсхетдинов (1940), спортчы (парашют спорты), СССР спорт мастеры (1964), Үзбәкстан ССР атказанган тренеры (1972).
* Ирек Фәсхетдинов (1960), спортчы (туплы һәм чирәм өсте хоккее), СССР атказанган спорт мастеры (1988), туплы хоккей буенча дөнья чемпионы (1988-1990).
* Раип Фәсхетдинов (1960), спортчы (туплы һәм чирәм өсте хоккее), халыкара класслы спорт мастеры (1991).
* Ридик Фәсхетдинов (1940―2022), баянчы, БАССР халык артисты (1982), РСФСР атказанган артисты (1989).
* Фәһим Фәсхетдинов (1944―2015), рәссам―сынчы, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (1996).
# Ван Э

Ван Э (кытай телендә: 王諤,王谔, Wáng È, як. 1465 - 1545 елда туган) - Мин эпохасы Кытай живописецы.

# Ван Э
## Тормышы һәм иҗады

Ван Эның художество манерасы стилистик яктан Сун эпохасы живописенә, бигрәк тә Көньяк Сун эпохасы вакытында эшләгән Сун Кытаеның иң эре рәссамнарының берсе академик Ма Юаньныкына. Ма Юань кебек үк Ван Э әсәрләрен иҗат иткәндә шулай аталган “чабучы балта” техникасын кулланган – буяуны төшерүче пумаланың буялышлары каты һәм кискен, бигрәк тә очлы түбәле кыяларны сурәтләгәндә һәм алар рельефның махсус пластикасын барлыкка китерергә мөмкинчелек бирә. Ма Юань кебек үк рәссам картиналарының композициясен диагональ рәвештә төзегән. Аннан кала Ван Э алдан килүчесе, сарай яны мин живописецы пейзажист-монументалист Ли Цай иҗатына ориентлашкан. Художество промыселлары традицион үскән шәһәр Нинбодан килеп чыгышлы булып Ван Э карьерасында зур уңышка ирешкән. Императорлар Хунчжи, ә аннан соң Чжэндэ сарайлары янында сарай яны рәссамы булып китеп ул илнең башкаласы, Пекинда, “Тыелган шәһәр” эчендә тора һәм император сараенда “Кешелек һәм хикмәт заллары”нда эшли. Ике император да Ванның иҗатына югары бәяләмә биргән. Шулай, Хунчжи аны “заманабызның Ма Юане” дип атаган, ә Чжэндэ Ванга символик “Парча гвардиясе җитәкчесе” титулын биргән. Үз картиналарына ул мәҗбүри рәвештә махсус император мөһере куярга тиеш булган.
Рәссамның иң мәшһүр картинасы булып 106,7х61,8 см үлчәмдәге төргәк итеп ефәктә тушь һәм буяулар белән ясалган “Карда чәчәк атучы караҗимеш агачын эзләүләрдә” тукымасы булып тора. Ул император Хунчжи (1487–1505) вакытында барлыкка китерелгән булган. Картинаның чынлыгын останың үз келәймәсе һәм ике император мөһере исбатлый. Тукымада соры, моңсу күк белән кышкы югары тау өлкәсе һәм юлдашлары белән җайдак томан баскан таулы үзәнгә менә торган тар юл сурәтләнгән. Традиция ишәгендә илһам эзләп таулы биеклекләргә менә торган Тан чоры кытай шагыйре Мэн Хаожаньга күрсәтә. Гәрчә сюжет аның нинди дә булса шигъри әсәренә конкрет ишарә итмәсә дә, шулай да атамада «чәчәк атучы караҗимеш агачы» кытай шигъриятендә еш очрый торган форма булып тора. Көнчыгыш Азия шагыйрьләрендә слива чәчәге язның беренче чәчәк ата торган гөле булып тора һәм аеруча мәхәббәткә ия. Аеруча осталыкка рәссам тушь белән күрсәтелгән соры томан дәрәҗәләрен һәм аларның калкучы кыялар һәм агач өсләре белән контрастын сурәтләвендә ирешә. Ван Э эшләре сун живописенең академизмын аңа замандаш художество традициясенең халыкчанлыгы һәм шигърияте белән куша, моның өчен аны император сарае янында бик яратканнар һәм ул популяр булган. “Карда чәчәк атучы караҗимеш агачын эзләүләрдә” тукымасы хәзерге вакытта Пекинда Император сарае музеенда саклана.
# Сарысаз-Тәкермән мәчете

Сарысаз-Тәкермән мәчете, рәсми исеме Мөхәммәд мәчете (рус. Сарысаз-Такерманская мечеть «Мухаммад») ― Татарстанның Сарман районы Иске Имән авыл җирлегенә керүче Сарысаз-Тәкермән авылында 1994 елда ачылган ислам гыйбадәтханәсе (мәчет). Татарстан мөселманнары Диния нәзарәтенең Сарман районы мөхтәсибәте карамагында.

# Сарысаз-Тәкермән мәчете
## Тарих

XIX гасыр башында авылда мәчет булган. Билгеле дин әһелләре:
* Рахманкол Сәиткол улы (1818 елда вафат), указлы азанчы.
* 1836 елдан ― Фәтхулла Фәйрүш улы Фәйзуллин, азанчы.
* 1847 елдан ― Камалетдин Сараев, имам-хатыйп, мөгаллим.
* 1858 елдан ― Ибраһим Сәгъдетдин улы, имам.
* Рәхмәтулла Җиһаншин, имам, мөгаллим.
1855 елда җәмигъ мәчете төзелгән. Дин әһелләре:
* 1886 елдан ― Мөхәммәтхафиз Камалетдин улы (?―1920), имам-хатыйп, мөгаллим.
* 1896 елдан ― Мөхәммәтсабир Мөхәммәтгали улы, азанчы.
* 1918 елдан ― Хуҗиислам Миңнехан улы (?―1920), азанчы.
* 1921 елдан ― Әхмәтзәки Мөхәммәтгәрәй улы (1893, Юлтимер ― 1937), имам.
1920 елга кадәр Уфа губернасы Минзәлә өязе Нөркәй волостена кергән Тәкермән авылында 1870 елда мәчет һәм мәктәп булуы турында искә алына.
1859 елда авылда 824 ир-ат, 1902 елда 619 ир-ат теркәлгән. XIX гасыр уртасыннан авылда мәчет, 1870 елдан аның янында мәктәп булуы билгеле, 1905 елда авылда 2 мәчет теркәлгән.
1902 елда Уфа губерна идарәсе авылда тагын бер мәчет төзергә рөхсәт биргән. Дин әһелләре:
* 1903 елдан ― Габделкотдус Сәлахетдин улы, имам; Әгъләметдин Гыйззәтулла улы, азанчы.
1877 елда басылган «1870 ел мәгълүматлары буенча торак урыннар исемлеге»ндә («Список населенных мест по сведениям 1870 года») авылда мәчет, мәдрәсә булуы теркәлгән.
«1906 ел мәгълүматлары буенча торак урыннар исемлеге»ндә («Список населенных мест по сведениям 1906 года») авылда 2 мәчет булуы теркәлгән.

# Сарысаз-Тәкермән мәчете
## Яңа бина

1994 елда яңа бер катлы таш мәчет сафка баса. Мәчеткә «Мөхәммәд» исеме бирелгән. Бина газ белән җылытыла. Гыйбадәт залы ~60 кеше сыйдыра. Манарасы бинаның түбәсендә. Җир участогы белән бергә мәйданы 615 кв.м. Имамнар:
* 1994―2012 елларда ― Нәсәд хәзрәт, имам.
* 2012 елдан ― Әсхәт хәзрәт Габдрахманов, имам.
# Мойта-ду-Норте

Мойта-ду-Норте — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. Вила-Нова-да-Баркинья муниципалитетына карый.

# Мойта-ду-Норте
## Географиясе

Мәйданы — .
# Латроп (Миссури)

Латроп — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Латроп (Миссури)
## Тарихы

Латроп шәһәре 1867 елда нигезләнгән.

# Латроп (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 4,624721 км², 4,624723 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 324 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Масусса

һәм
Масусса — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. Азамбужа муниципалитетына карый.

# Масусса
## Географиясе

Мәйданы — .