yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Деннард (Арканзас)

Деннард — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Деннард (Арканзас)
## Географиясе

Деннард халык санын алу урыны мәйданы — 56,287947 км², 56,287946 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1516 Фут биеклектә урнашкан.
# Шилекша (Унжа кушылдыгы)

Шилекша — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Унжа елгасының уң ярыннан 258 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Шилекша (Унжа кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010300312110000015457
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110001545
* Бассейн коды — 08.01.03.003
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Дубравка (Чэрыкавский районы)

Дубравка (белар. Дубраўка) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чэрыкавский районында урнашкан авыл.

# Дубравка (Чэрыкавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Новальио (Вербано-Кузио-Осола)

Новальио — Италиянең Пьемонт төбәге Оджеббио өязендә урнашкан торак пункт.

# Новальио (Вербано-Кузио-Осола)
## Географиясе

Новальио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Новальио (Вербано-Кузио-Осола)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Говернадор-Эдизон-Лобан

Говернадор-Эдизон-Лобан — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.

# Говернадор-Эдизон-Лобан
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 615,85 км².
# Яңа Арыш вулысы

Яңа Арыш вулысы (рус. Ново-Арышская волость)— 1920 елдан 1927 елга кадәр гамәлдә булган Татарстан АССРныңюк ителгән административ-территориаль берәмлеге. Балык Бистәсеннән Төньяк-Көнчыгышка 24 чакрым ераклыкта, Татарстанның үзәк өлешендә урнашкан. Административ үзәк - Яңа Арыш авылы.

# Яңа Арыш вулысы
## Тарих

Яңа Арыш вулысы территориясе 1552 елга кадәр Казан ханлыгының Ногай һәм Чуаш даругаларында, 1552 елдан 1708 елга кадәр Россия патшалыгының Казан патшалыгы Ногай һәм Җөри даругаларында, 1708 елдан 1719 елга кадәр Казан губернасының Казан өязе Ногай һәм Җөри даругаларында, 1719 елдан 1775 елга кадәр Казан губернасының Казан провинциясе Казан өязе Ногай һәм Җөри даругаларында, 1775 елдан 1781 елга кадәр Казан губернасы Казан өязе Ногай һәм Җөри даругаларында, 1781 елдан 1796 елга кадәр Казан наместниклыгының Лаеш өязендә, 1796 елдан 1920 елга кадәр яңадан Казан губернасының Лаеш өязендә урнашкан.
1920 елның 25 июнендә Лаеш кантонының административ-территориаль берәмлеге буларак барлыкка килә.
1924 елда Яңа Арыш вулысына бетерелгән Уракчы, Келүчишче, Бәтке һәм Казиле вулыслары өлеше кушыла.
1927 елның 14 февралендә «Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы административ бүленешендә үзгәреш турында» Бөтенроссия Үзәк Башкарма комитеты Президиумы карары белән Яңа Арыш вулысының торак пунктлары Балык Бистәсе районына тапшырыла.

# Яңа Арыш вулысы
## Административ бүленеш

1926 елның 1 гыйнварына Күгәрчен вулысында 21 авыл советы, 30 торак пункты һәм 3944 йорт хуҗалыгы булган. Вулыс мәйданы 513 км² тәшкил иткән.

# Яңа Арыш вулысы
## Халык

1926 елда халык саны 20092 кеше тәшкил иткән. Төп милләтләр: татарлар, руслар.
# Сосновка (Акмола өлкәсе)

Сосновка (каз. Сосновка) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Сосновка (Акмола өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# GNB2

GNB2 (ингл. G protein subunit beta 2 һәм Guanine nucleotide-binding protein G(I)/G(S)/G(T) subunit beta-2) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Макыл вулысы

Макыл вулысы (рус. Макуловская волость) — 1920 елдан 1927 елга кадәр гамәлдә булган Татарстан АССРның юк ителгән административ-территориаль берәмлеге. Зөядән Көньякка 20 чакрым ераклыкта, Татарстанның Кәнчыгышында урнашкан. Административ үзәк - Рус Макылы авылы.

# Макыл вулысы
## Тарих

Макыл вулысы территориясе 1552 елга кадәр Казан ханлыгының Тау ягында, 1552 елдан 1708 елга кадәр Россия патшалыгының Казан патшалыгы Зөя ягында, 1708 елдан 1719 елга кадәр Казан губернасында, 1719 елдан 1727 елга кадәр Казан губернасының Зөя провинциясендә, 1727 елдан 1775 елга кадәр Казан губернасының Зөя провинциясенең Зөя өязендә, 1775 елдан 1781 елга кадәр Казан губернасының Зөя өязендә, 1781 елдан 1796 елга кадәр Казан наместниклыгының Зөя өязендә, 1796 елдан 1920 елга кадәр яңадан Казан губернасының Зөя өязендә урнашкан.
1920 елның 25 июнендә Зөя кантонының административ-территориаль берәмлеге буларак барлыкка килә.
1927 елның 14 февралендә Макыл вулысы юкка чыгарыла, ә аның территориясе Зөя, Норлат һәм Тәмте районнарына тапшырыла.

# Макыл вулысы
## Административ бүленеш

1926 елның 1 гыйнварына Макыл вулысында 32 авыл советы, 39 торак пункты (Келәнче, Рус Макылы, Татар Макылы, Чулпан һ.б.) һәм 4384 йорт хуҗалыгы булган. Вулыс мәйданы 615 км² тәшкил иткән.

# Макыл вулысы
## Халык

1926 елда халык саны 24 273 кеше тәшкил иткән. Төп милләтләр: татарлар, руслар.
# Микроскопик теория

Микроскопик теория ул атомик яки субатомик дәрәҗәдә аңлату, бу классик макроскопик яки "феноменологик теория" дән аермалы буларак, мәсьәлән, супер-үткәрүчәнлекнең Бардин-Купер-Шриффер теориясе микроскопик теория булып тора.
# 13 де Септьембре (Илиятенко)

13 де Септьембре — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ильятенко (муниципалитет) муниципалитеты составына керә.

# 13 де Септьембре (Илиятенко)
## Географиясе

13 де Септьембре Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# 13 де Септьембре (Илиятенко)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# 13 де Септьембре (Илиятенко)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Фраксионамьенто Санта Исабел (Пабельон де Артеага)

Фраксионамьенто Санта Исабел — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Пабельон-де-Артеага муниципалитеты составына керә.

# Фраксионамьенто Санта Исабел (Пабельон де Артеага)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Фраксионамьенто Санта Исабел (Пабельон де Артеага)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Казчина Җерола (Алесандрия)

Казчина Җерола — Италиянең Пьемонт төбәге Тортона өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Җерола (Алесандрия)
## Географиясе

Казчина Җерола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казчина Җерола (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нанто

Нанто — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Тояма (префектура) провинциясе составына керә.

# Нанто
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Оябе, Тонами, Тояма, Канадзава, Һакусан, Хида һәм Сиракава коммуналары белән чиктәш.
# Урал Әмиров

Урал Әмирев (Урал Рим улы Әмирев, 3 июль 1980(1980-07-03) (44 яшь), Нифтикам, БАССР, РСФСР, СССР — , ) — Россия һөнәри футболчысы (һөҗүмче).
# Подоле-Мале

һәм
Подоле-Мале — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Дембница-Кашубская гминасында урнашкан авыл.

# Подоле-Мале
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Осталув (Мазовия воеводалыгы)

Осталув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Хлевиска гминасында урнашкан авыл.

# Осталув (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Марей-сюр-Луар

Марей-сюр-Луар (фр. Mareil-sur-Loir) — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
# Шёнау-ам-Кёнигсзе

Шёнау-ам-Кёнигсзе — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Шёнау-ам-Кёнигсзе
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Шёнау-ам-Кёнигсзе
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 131,62 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 630 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сивре-де-Турен

Сивре-де-Турен (фр. Civray-de-Touraine һәм фр. Civray-sur-Cher) — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Бенкелмен (Небраска)

Бенкелмен — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан шәһәр.

# Бенкелмен (Небраска)
## Тарихы

Бенкелмен шәһәре елда нигезләнгән.

# Бенкелмен (Небраска)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,07712 км², 2,077119 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 910 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (2644) Виктор Хара

(2644) Виктор Хара (лат. Victor Jara) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2644) Виктор Хара
## Тарихы

1973 елның 22 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1973 SO2» саналган.
# 515 (сан)

515 (биш йөз унбиш) - 514 белән 516 арасындагы натураль сан.

# 515 (сан)
## Математикада

* 515 — өч урынлы так сан.
* 515 санның цифрлар суммасы — 11.
* 515 санның цифрлар тапкырчыгышы — 25.
* 515 санның квадраты — 265225.

# 515 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 515 ел
* 515 ел (б. э. к.)
* Юникодта 0203₁₆ — «ȃ» символның коды.
# Раэгма

Раэгма (эст. Raegma) — Эстониянең Сааремаа өязендә урнашкан авыл.
# Хелкиу

Хелкиу — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. Хелкиу (коммуна) коммунасына карый.

# Хелкиу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 504 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Турито ди Сото (Форли-Чезена)

Турито ди Сото — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Сарсина өязендә урнашкан торак пункт.

# Турито ди Сото (Форли-Чезена)
## Географиясе

Турито ди Сото Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Турито ди Сото (Форли-Чезена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фераһфаки (Аяш)

Фераһфаки (төр. Ferahfaki) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Аяш илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Лушчыки (Воранавский районы)

Лушчыки (белар. Лушчыкі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.

# Лушчыки (Воранавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Хакыйкый дәүләт киңәшчесе

Хакыйкый дәүләт киңәшчесе (рус. действительный статский советник) — Россия империясендә дәрәҗәләр исемлеге буенча IV класстагы ватандашлык (гражданлык) дәрәҗәсе, чины.
# Драгославеле

Драгославеле — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. Драгославеле (коммуна) коммунасына карый.

# Драгославеле
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 657 метр биеклектә урнашкан.
# Цегли

Цегли — Польшаның Великопольское воеводалыгы Острув-Велькопольский гминасында урнашкан авыл.

# Цегли
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Айреан (Техас)

Айреан — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Айреан (Техас)
## Тарихы

Айреан шәһәре елда нигезләнгән.

# Айреан (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,597482 км², 1,59757 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 677 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бруххаузен-Фильзен

Бруххаузен-Фильзен — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Бруххаузен-Фильзен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 109,73 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 14 метр биеклектә урнашкан.
# Тирвы-Яха

Тирвы-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тамбей елгасының уң ярыннан 48,2 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 132 км.

# Тирвы-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300312115300043624
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115304362
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Свобода (Калиский повяты)

Свобода — Польшаның Великопольское воеводалыгы Лискув гминасында урнашкан авыл.

# Свобода (Калиский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Доленя Требуша

Доленя Требуша — Словениянең Толмин җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Доленя Требуша
## Географиясе

Мәйданы — 22,15 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 189 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Перная (Васюган кушылдыгы)

Перная — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Васюган елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.

# Перная (Васюган кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010800112115200029892
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202989
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# (17120) 1999 JP60

(17120) 1999 JP60 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17120) 1999 JP60
## Тарихы

1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JP60» саналган.
# Теодор Арендт

Теодор Арендт (алман. Teodor Arendt, 1755, Мәскәү, Мәскәү губерниясе, Россия империясе — 1797, Мәскәү, Мәскәү губерниясе, Россия империясе) — табиб, Казан адмиралтейство һоспиталенең штаб-лекаре.
# Вулкан

* Җирне өйрәнүче фәннәр порталы
Вулкан — Җир шарының өслегендә барлыкка килгән табигый геологик җисем. Вулканнар аша җир өслегенә магма чыга. Җир кабыгында чатнаган урыннар бар, алар тирәсендә мантия матдәсе — магманың басымы кечерәк була.
Мантия матдәсе эретелеп, магма учагы барлыкка килә.
Магмада эрегән газлар аны учактан вулкан каналы буенча өскә, кратерга этеп чыгара. Җир өстенә агып чыккан магманы лава дип атыйлар. Яңа агып чыккан лаваның температурасы 1000 °С ка җитә. Сыек лава тыныч кына ага; ә үзлерәк лавадан шартлап газлар чыга; бик үзле лава кратердан вак кисәкчекләр — вулкан көле һәм көчле атыш вакытында эре кисәкләр — вулкан бомбалары рәвешендә атылып чыга.

# Вулкан
## Вулкан төрләре

Атыла торган һәм сүнгән вулканнар.
Кешелек тарихында атышы күзәтелгән вулканнар — ата торган яки хәрәкәттәге вулканнар дип атала.
Җирдә атыла торган вулканнарның күпчелеге Тын океан ярлары буенда урнашкан.
Океан төпләрендә дә вулканнар бик күп. Әгәр вулкан конусы океан өстенә чыгып тора икән, бу очракта вулкан утравы барлыкка килә. Мәсәлән, Һавай утраулары — вулканнар атылудан хасил булган утраулар. Һавай утрауларының кайбер вулканнары, мәсәлән Мауна-Лоа, Килауэа, шартлаусыз гына атыла.
Бу вулканнарның кратерларында сыек лава күлләре бар; алар вулкан атылганда бик биеккә (280 м га кадәр) атыла, ә аннан соң авышлыклар буйлап агып төшә. Агып чыккан лава катканнан соң, мондый вулканнар җирдә яткан зур калканнарга охшый, һәм алар калкансыман вулканнар дип атала. Янартауларның стратовулкан дип аталган төре дә бар. Аларның авышлыклары конуссыман, текә һәм шактый биек була. Стратовулканнарның күбесе, лава астында җыелган газларның көчле басым астында булуы һәм үзлегеннән өскә чыга алмавы аркасында, гадәттә шартлап атыла. Стратовулканнар өслеге тау итәгенә кадәр төшеп җитмичә катып калган лава һәм көл (тефра) хисабына атылган саен яңартылып тора һәм гел үсә бара. Шуңа күрә аларны вулканология фәнендә күпкатламлы янартаулар дип тә атыйлар.
Дөньяның иң зур сүнгән вулканы - Индонезиянең Суматра утравындагы Тоба күле.
# C7orf25

C7orf25 (ингл. Chromosome 7 open reading frame 25 һәм UPF0415 protein C7orf25) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# PIFO

PIFO (ингл. Primary cilia formation) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Екорш

Екорш (фр. Écorches) — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
# Цона Индузтрияле Норд (Козенца)

Цона Индузтрияле Норд — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Индузтрияле Норд (Козенца)
## Географиясе

Цона Индузтрияле Норд Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Цона Индузтрияле Норд (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Огрезень (коммуна)

Огрезень — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан коммуна.

# Огрезень (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 56,75 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Огрезень һәм Хобая авыллары урнашкан.
# Этшарри

Этшарри (фр. Etcharry) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
# HS2ST1

HS2ST1 (ингл. Heparan sulfate 2-O-sulfotransferase 1) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бахар

Бахар (каз. Бахар) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Бахар
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Закшевек (Влоцлавский повяты)

Закшевек — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Хоцень гминаcында урнашкан авыл.

# Закшевек (Влоцлавский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Прето-Сент-Сюзанн

Прето-Сент-Сюзанн (фр. Prétot-Sainte-Suzanne) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# Шаршады

Шаршады — Татарстан Республикасының Әгерҗе районындагы авыл.
Почта индексы — 422220.

# Шаршады
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.4 °C | -11.1 °C | -5.7 °C | 3.6 °C | 12.4 °C | 18 °C | 19.8 °C | 16.7 °C | 11.2 °C | 3.5 °C | -5.6 °C | -10.7 °C | 3.4 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.4 °C.
# Алибей (Османҗык)

Алибей (төр. Alibey) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Османҗык илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Янково-Гданске

һәм
Янково-Гданске — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Кольбуды гминасында урнашкан авыл.

# Янково-Гданске
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Цишиця-Гурна

Цишиця-Гурна — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Тарлув гминасында урнашкан авыл.

# Цишиця-Гурна
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Патерна (Палермо)

Патерна — Италиянең Сицилия төбәге Терразини өязендә урнашкан торак пункт.

# Патерна (Палермо)
## Географиясе

Патерна Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Патерна (Палермо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Люльково (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

Люльково — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Лысомице гминаcында урнашкан авыл.

# Люльково (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чавушлу (Мидьят)

Чавушлу (төр. Çavuşlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Мидьят илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Глиник (Любуш воеводалыгы)

Глиник — Польшаның Любуш воеводалыгы Дещно гминасында урнашкан авыл.

# Глиник (Любуш воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Петричень

Петричень — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан авыл. Синзиень (коммуна) коммунасына карый.

# Петричень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 640 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Лачуг

Лачуг — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе , Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шелюг елгасының сул ярыннан 24 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.

# Лачуг
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100212103000012884
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001288
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Грисаленья

Грисаленья (исп. Grisaleña) — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Грисаленья
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 16,346 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 743 ± 1 метр биеклектә урнашкан.