yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# NGC 1619

NGC 1619 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1619
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Шлапанов

Шлапанов (чех. Šlapánov) — Чехиянең Урта Чехия крае Звестов районында урнашкан авыл.

# Шлапанов
## Географиясе

Мәйданы — 1,96 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 455 метр биеклектә урнашкан.

# Шлапанов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Шлапанов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Шлапанов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 70 |
| 1880 | 95 |
| 1890 | 98 |
| 1900 | 102 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 112 |
| 1921 | 88 |
| 1930 | 90 |
| 1950 | 80 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 74 |
| 1970 | 60 |
| 1980 | 33 |
| 1991 | 33 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 25 |
| 2011 | 17 |
| 2021 | 25 |
# Кастанья (Лоди)

Кастанья — Италиянең Ломбардия төбәге Пьеве-Фиссирага өязендә урнашкан торак пункт.

# Кастанья (Лоди)
## Географиясе

Кастанья Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Кастанья (Лоди)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нетьева

Нетьева — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ликина елгасының уң ярыннан 38 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.

# Нетьева
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502512111200009564
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111200956
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Прадер-ле-Бургетс

Прадер-ле-Бургетс (фр. Pradère-les-Bourguets) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Глинки-Рафали

Глинки-Рафали — Польшаның Мазовия воеводалыгы Сыпнево гминасында урнашкан авыл.

# Глинки-Рафали
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мурадханлы (Губадлы)

Мурадханлы (әзери. Muradxanlı) — Әзербайҗанның Губадлы районына караган авыл.
# OR51B5

OR51B5 (ингл. Olfactory receptor family 51 subfamily B member 5) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (18749) Эйюбгулиев

(18749) Эйюбгулиев — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18749) Эйюбгулиев
## Тарихы

1999 елның 9 апрелендә LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 GA8» саналган.
# Осмульск-Гурни

Осмульск-Гурни — Польшаның Мазовия воеводалыгы Санники гминасында урнашкан авыл.

# Осмульск-Гурни
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мароль-ле-Сен-Кале

Мароль-ле-Сен-Кале (фр. Marolles-lès-Saint-Calais) — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
# 130 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 130 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
I гасыр (б. э. к.) — I гасыр — II гасыр — III гасыр — IV гасыр :
Хронологик таблица :
130 (йөз утызынчы) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 130 елы, I меңьеллыкның 130 елы, II гасырның 30 елы, II гасырның 3 унъеллыгының 10 елы, 130 елларның 1 елы. 130 елдан бирле 1894 ел үтте.

# 130 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:130 елда туганнар

# 130 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:130 елда вафатлар
# Көнчыгыш (Зур Якшанга кушылдыгы)

Көнчыгыш — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Зур Якшанга елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Көнчыгыш (Зур Якшанга кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010400112110000041929
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110004192
* Бассейн коды — 08.01.04.001
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Линево

Линево — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Линево гминасында урнашкан авыл.

# Линево
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дикан баба

Дикан баба (каз. Диқан баба) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Дикан баба
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Пломер

Пломер (фр. Plomeur) — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
# Пердонико (Бреша)

Пердонико — Италиянең Ломбардия төбәге Пайско-Ловено өязендә урнашкан торак пункт.

# Пердонико (Бреша)
## Географиясе

Пердонико Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Пердонико (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Адакөй (Еничага)

Адакөй (төр. Adaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Еничага илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Мадора

Мадора (белар. Мадора) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.

# Мадора
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Кастелькюлье

Кастелькюлье (фр. Castelculier) — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Вечаровшчына

Вечаровшчына (белар. Вечароўшчына) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.

# Вечаровшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Укмас

Укмас, Атмас — Татарстанның Балык Бистәсе районы биләмәсендә ага торган елга. биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Бәтке елгасының уң ярыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.

# Укмас
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулман тамагынан Кама Тамагы бистәсенә чаклы Куйбышев сусаклагычының Чулман участогы, Шишмә һәм Идел елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010000312112100004118
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100411
* Бассейн коды — 11.01.00.003
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Ричфилд (Миннесота)

Ричфилд — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Ричфилд (Миннесота)
## Тарихы

Ричфилд шәһәре 1908 елда нигезләнгән.

# Ричфилд (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 18,16 км², 18,150575 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 256 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Игәнә-Суы

Игәнә-Суы — Игәнә елгасының кушылдыгы. Татарстанның Минзәлә районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 13 км.

# Игәнә-Суы
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010101312111100028893
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111102889
* Бассейн коды — 10.01.01.013
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# ARHGEF17

ARHGEF17 (ингл. Rho guanine nucleotide exchange factor 17) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гривяк

Гривяк — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. Кирково җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Гривяк
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 597 метр биеклектә урнашкан.
# Фалланкур

Фалланкур (фр. Fallencourt) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Ешилхүюк (Динар)

Ешилхүюк (төр. Yeşilhüyük) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Динар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Шота Бибилов

Шота Бибилов (осет. Бибылты Шота, 6 август 1990(1990-08-06) (34 яшь), Владикавказ, РСФСР, СССР — , ) — Россия һөнәри футболчысы (ярымсакчы).
# Көньяк Георгия һәм Көньяк Сандвич утраулары

Көньяк Георгия һәм Көньяк Сандвич утраулары – Көньяк Атлантикада урнашкан утраулар. 1775 елдан башлап Бөекбританиягә карый. Территориянең домены .gs.
Территория Көньяк Георгия һәм аның тирәсендәге утрауларны, Көньяк Сандвич утраулары архипелагын, шулай ук Шаг, Клерк кыяларын һәм аерым урнашкан Кара кыяны (Блэк-Рок) үз эченә ала.
Утрауларга Аргентина дәгъва белдерә.
# Преса де Монтелонго (Гуанахуато )

Преса де Монтелонго — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Гуанахуато муниципалитеты составына керә.

# Преса де Монтелонго (Гуанахуато )
## Географиясе

Преса де Монтелонго Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Преса де Монтелонго (Гуанахуато )
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Преса де Монтелонго (Гуанахуато )
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Арнара

Арнара — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. Фрозиноне провинциясе составына керә.

# Арнара
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 250 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Фрозиноне, Рипи, Чеккано, Пофи һәм Торриче коммуналары белән чиктәш.
# Масерия Манта (Потенца)

Масерия Манта — Италиянең Базиликата төбәге Потенца өязендә урнашкан торак пункт.

# Масерия Манта (Потенца)
## Географиясе

Масерия Манта Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Масерия Манта (Потенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Зелёне (Щиценский повяты)

Зелёне — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Свентайно гминасында урнашкан авыл.

# Зелёне (Щиценский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 183 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 183 — Милади тәкъвим буенча II гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 183 — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.
* 183 — сан.
# Тебяр Сырма

Тебяр Сырма — Абамза елгасы кушылдыгы. Чуашстанның Батыр районы, Шомыршы районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Абамза елгасының сул ярыннан 7,7 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Тебяр Сырма
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010500312110000037699
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003769
* Бассейн коды — 08.01.05.003
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Урта Вырка

Урта Вырка — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Орловкая өлкәсе, Тула өлкәсе, Брянск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ука елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Урта Вырка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010100512110000018848
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110001884
* Бассейн коды — 09.01.01.005
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Иминлек мендәре

Иминлек мендәре - транспорт васитәләрендә пассив иминлек системасы. Һава яки башка газ белән тутырылган эластик кабык булып тора. Автомобилләр бәрелгәндә сугуны йомшарту өчен кулланыла. Иминлек каешлары белән бергә кулланылырга тиеш.
Иминлек мендәренә охшаш җиһазлар 1940 нчы еллардан башлап очкычларда кулланыла башлаган.
[[Төркем:автомобил
# Грабувко (Квидзинский повяты)

Грабувко — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Квидзын гминасында урнашкан авыл.

# Грабувко (Квидзинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Любовь Чибрикова

Любовь Чибрикова (2 февраль, 1925, Яңа Шигали - 18 июнь, 2001 ел, Казан ) - физика-математика фәннәре докторы, Казан дәүләт университеты профессоры, Россия Федерациясенең атказанган фән эшлеклесе (1997).

# Любовь Чибрикова
## Биографиясе

Любовь Ивановна Чибрикова Яңа Шигали авылында урта хәлле крестьян гаиләсендә туган.
* 1947 елда Казан дәүләт университетының физика-математика факультетын һәм 1950 елда дифференциаль тигезләмәләр кафедрасында аспирантура тәмамлый. (фәнни җитәкчесе Гахов Федор Дмитриевич).
* 1950-1951 елларда Новочеркасск политехник институтының математика кафедрасы ассистенты.
* 1951 елда «Особые случаи обобщённой краевой задачи Римана» темасы буенча кандидатлык диссертациясен яклый.
* 1951 елның сентябреннән 2001 елның июненә кадәр КДУның дифференциаль тигезләмәләр кафедрасында эшли: ассистент, өлкән укытучы, доцент, профессор.
* 1959-1991 елларда кафедра мөдире.
* 1964 елда «Краевая задача Римана для автоморфных функций» темасына диссертация яклап, физика-математика фәннәре докторы гыйльми дәрәҗәсенә ия була.
* 1965 елда профессор гыйльми исемен ала.
* 1964-1991 елларда КПСС әгъзасы.
* 2001 елның 18 июнендә Казанда үлә.

# Любовь Чибрикова
## Фәнни кызыксынулары:

** краевые задачи на римановых поверхностях и для бесконечного числа контуров,
** решение методом симметрии граничных задач для областей, ограниченных дугами алгебраических кривых,
** различные особые случаи задач Римана и Гильберта,
** интегральные уравнения с ядром Гильберта, обобщёнными логарифмическими и степенными ядрами,
** исследование различных задач аналитической теории линейных дифференциальных уравнений и уравнений эллиптического типа.

# Любовь Чибрикова
## Фәнни кызыксынулары:
### Хезмәтләре

** Основные граничные задачи для аналитических функций [Текст] / Л. И. Чибрикова. — Казань : Изд-во Казан. ун-та, 1977. — 302 с.; 22 см.
** Избранные главы аналитической теории обыкновенных дифференциальных уравнений / Л. И. Чибрикова; [Казан. фонд «Математика», НИИММ]. — Казань : Казан. фонд «Математика», 1996. — 310 с.; 20 см. — (Монографии по математике; N 3).; ISBN 5-900975-08-8 :
** О применении метода симметрии к решению основных задач плоской теории упругости в случае анизотропной среды / Л. И. Чибрикова, Лин Вэй; Казан. гос. ун-т. — Казань : КМО, 1998. — 30 с.; 21 см. — (Препринт. Казан. мат. о-во; N 98-1).
** Л. И. Чибрикова, «О решении некоторых полных сингулярных интегральных уравнений», Учен. зап. Казан. ун-та., 122:3 (1962), 95-124
** Л. И. Чибрикова, «О граничных задачах для прямоугольника», Учен. зап. Казан. ун-та., 123:10 (1963), 15-39
** Л. И. Чибрикова, Л. Г. Салехов, «К решению краевой задачи Гильберта», Тр. сем. по краев. задачам, 8 (1971), 155—175

# Любовь Чибрикова
## Мактаулы исемнәре, бүләкләре

Россия Федерациясенең атказанган фән эшлеклесе (1997).
# Бадь-Ёль

Бадь-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Лопь-Ю елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Бадь-Ёль
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200112103000018426
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001842
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Жребино

Жребино — Болгариянең Ямбол өлкәсендә урнашкан авыл. Елхово җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Жребино
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 211 метр биеклектә урнашкан.
# Нәҗип Мәхфүз

Нәҗип Мәхфүз (гарәп. نجيب محفوظ‎ 1911 елның 11 декабре, Каһирә — 2006 елның 30 августы, Каһирә) — киң билгеле Мисыр язучы-романисты, драматург, сценарист. 1988 елгы Әдәбият буенча Нобель премиясе лауреаты.

# Нәҗип Мәхфүз
## Биография

Нәҗип Мәхфуз 1911 елда Каһирәдә, түрә гаиләсендә туа. Ул Каһирә университетында фәлсәфә һәм әдәбиятны өйрәнә, 1934 елда университетның фәлсәфә факультетын тәмамлый.
1972 елга кадәр дәүләт хезмәтендә була, башта министрлыкта (Ministry of Mortmain Endowments) эшли, аннары Сәнгатьләр бюросының цензура буенча директоры, Кино Фонды директоры һәм ахырда Мәдәният министрлыгының мәдәният эшләре буенча консультанты булып тора.
Мисырлылар санавынча, Нәҗип Мәхфуз либераль автор була һәм аның китаплары исламчыларга ошамаган. 1994 елда язучыга пычак белән фанатик һөҗүм итә һәм аны нык яралый. Бу хәлдән соң Мәхфузнең сәламәтлеге нык какшый, ләкин ул язуын дәвам итә 2006 елның июлендә Мәхфузне хастаханәгә салалар һәм ул үлеменә кадәр шунда ята.
Нәҗип Мәхфуз 2006 елның 30 августында вафат булды.

# Нәҗип Мәхфүз
## Иҗат

Нәҗип Мәхфүзнең беренче әсәрләрендә гадәти милли кыйммәтләр сурәтләнә. Аларны «Әл-мәҗәллә әл-җәдидә» журналында аның мөхәрире Сәләмә Муса нәшер итә. Муса яшь Мәхфүзкә көчле йогынты ясый һәм аңа язуын дәвам итәргә тәкъдим итә.
Беренче новеллалар җыентыгы (Акылсызлык җиле) 1938 елда нәшер ителә. Моннан соң фиргавеннәр чорына багышланган, романтик тарихи романнар языла.
Европа әдәбият сөючеләренә Мәхфүз 1950-еллар ахырында, аның «Каһирә трилогиясе» («Бәйн әл-Касрейн», «Кәср әш-Шөүк» һәм «әс-Суккарийә») нәшер ителгәч таныла. Каһирә гаиләсенең өч буын тормышын тасвирлап, язучы Мисыр тарихының социаль һәм сәяси вакыйгаларын ачып бирә.
1960-елларда Мәхфуз иҗатында үзгәрешләр була. Ул кече формаларга (хикәя) тартыла һәм әсәрләрендә күп урынны билгегә (символга) калдыра. Кеше үзен ялгыз итеп тоя торган җәмгыятьнең эволюциясе китереп чыгарган һәрдаим борчылу һәм газап чигү авторның «Карак һәм эт» (1961), «Иләһ яктылыгы» (1963), «Бытбылдык һәм көз» (1964), «Юл» (1964), «Фәкыйрь» (1965), «Нил янында гәпләшү» (1966), «Баллы ай» (1971) кебек әсәрләрендә чагыла.
Нәҗип Мәхфүз якынча 50 роман һәм повесть, 100 дән артык хикәя язган.
Язучының соңгы китабы 2005 елда нәшер ителә: ул үлемнән соң тормыш турында хикәяләр җыентыгы «Җиденче күк» була.
1988 елда Нәҗип Мәхфүзкә «реализм һәм бөтен кешелек өчен әһәмиятле гарәп хикәяләренең төсмер байлыгы өчен» Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе тапшырыла.
Романнарның яртысыннан артыгы экранизацияләнгән. Фильмнар гарәп дөньясында бик популяр.
Каһирәдәге Мөхәндисин районында аңа бронзадан ясалган һәйкәл куелган.
# Әлфия Гыймадиева

Гыймадиева Әлфия Усман кызы – күпсанлы җырлар авторы, укытучы.

# Әлфия Гыймадиева
## Тормыш юлы

Гыймадиева Әлфия Усман кызы – 1946 нчы елда Түбән Новгород өлкәсе Пильна районы Сафаҗай авылында дөньяга килә. Җырга-моңга мәхәббәт аңа ярты гасырга якын клуб мөдире булып эшләгән әтисеннән күчкәндер, мөгаен. Мәктәпне тәмамлагач, Арча педагогия училещесында нота грамотасы серләренә өйрәнә, шуннан соң музыкага булган мәхәббәте тагын да көчәя.

# Әлфия Гыймадиева
## Иҗат юлы

30 елдан артык балалар укыту дәверендә мәктәп, туган ил, әти, әни, гаилә темаларына күп җырлар иҗат итә. “Чишмә”, “Әтием – горурлыгым”, “Әниемә”, “Яшьлегеме”, “Кайбычым”, “Тылсымлы дөнья” җырлары район газеталарында, “Сабантуй”, “Татарстан яшьләре” һәм башка газеталарда урын алалар. Ул үзе яшәгән якның чын патриоты була. Туган җиренә һәм яшәгән урына карата гына бик күп шигырьләргә көй иҗат итә. Әлеге җырлар белән төрле чыганаклардан, җыентыклардан танышырга мөмкин.
“Әлифбам – горурлыгым” һәм “Сау бул, кыябыз” дигән җырлары 1968 елда “Мәгариф” журналында басылалар.

# Әлфия Гыймадиева
## Шигырьләр исемлеге

* "Яшь лачыннар";
* “Чишмә”;
* “Кайбычым”;
* “Яшьлегеме”;
* “Тылсымлы дөнья”;
* “Сау бул, кыябыз” һәм башкалар.

# Әлфия Гыймадиева
## Шигырьләр исемлеге
### "Яшь лачыннар" җырына көй авторы

"Яшь лачыннар.
Серләр арты серләр ачтык,
Җирне яраттык;
Иң кадерле фән ачкычын
Без синдә таптык.
Сау бул, кыябыз,
Безне юл көтә;
Канат үстергән лачыннар
Оядан китә.
Үтте еллар, алда юллар:
Әзер без аңа.
Кайгысын, шатлыгын кушып
Барабыз таңга.
Ничә улың, ничә буын
Саклар ядкарең.
Һәр күңелгә кадерле син,
Туган мәктәбем.
Канат сыный, мәйдан сорый
Улларың тагын.
Рәхмәт сиңа, юлга чыга
Яшь лачыннарың.

# Әлфия Гыймадиева
## Әдәбият исемлеге

* Әдипләребез. Библиографик белешмә. 1 том А-К. / Р.Н.Даутов, Р.Ф.Рахмани. – Казан: Татар. кит. нәшр., 2009.
* Әдипләребез. Библиографик белешмә. 2 том Л-Я. / Р.Н.Даутов, Р.Ф.Рахмани. – Казан: Татар. кит. нәшр., 2009.
* Кайбычым – куанычым. Төзүче – Р.Гарәфетдинов. Кайбыч, 1998.
* Туган җирем – Кайбычым. (Кайбицы – край мой родной). Автор-төзүче Р.А.Гарәфетдинов. – Казан: Идел-Пресс, 2007. – 656 бит.
# (2168) Суоп

(2168) Суоп (лат. Swope) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2168) Суоп
## Тарихы

1955 елның 14 сентябрендә IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1955 RF1» саналган.
# Эль Пистаче (Ирапуато)

Эль Пистаче — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ирапуато муниципалитеты составына керә.

# Эль Пистаче (Ирапуато)
## Географиясе

Эль Пистаче Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Пистаче (Ирапуато)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Пистаче (Ирапуато)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.