yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Стржеми

Стржеми (чех. Střemy) — Чехиянең Урта Чехия крае Мельник һәм Q89884974? районында урнашкан авыл.

# Стржеми
## Географиясе

Мәйданы — 11,714042 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 275 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Стржеми
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Стржеми
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Стржеми
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 662 |
| 1880 | 696 |
| 1890 | 748 |
| 1900 | 736 |
| 1910 | 693 |
| 1921 | 698 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 624 |
| 1950 | 477 |
| 1961 | 493 |
| 1970 | 434 |
| 1980 | 381 |
| 1991 | 337 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 360 |
| 2014 | 434 |
| 2016 | 435 |
| 2017 | 450 |
| 2018 | 438 |
| 2019 | 433 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 435 |
| 2021 | 436 |
| 2021 | 464 |
| 2022 | 450 |
| 2023 | 466 |
| 2024 | 479 |
# Язылар (Теккекөй)

Язылар (төр. Yazılar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Теккекөй илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кече Гозек

Кече Гозек (рус. Малый Гозек) — Киров өлкәсенең Көлмез районында урнашкан авыл.

# Кече Гозек
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Кече Гозек
## Сәгать поясы

Кече Гозек Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кече Гозек
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (14%), арлар (86%).
# CELF3

CELF3 (ингл. CUGBP Elav-like family member 3) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# PRDM1

PRDM1 (ингл. PR domain zinc finger protein 1) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Өсән

Өсән — Башкортстанда аккан елга, Ык елгасының уң кушылдыгы. Бәләбәй районында башлана.
Киңлеге сай җирдә 10 м кадәр. Уртача тирәнлеге — 0,3 – 1,5 м. Елга 55%ка кар сулары белән «туклана». Кыш карлы килгәндә март ахырында өстендә утырган авылларны басып китә. Тагын 25% су — су төбендәге чишмәләрдән, 20% — яңгыр суларыннан килә.

# Өсән
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн бүᴫгеында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010101312111100028213
* Һидрологик өйрәнү (ҺӨ) буенча коды — 111102821
* Бассейн коды — 10.01.01.013
* ҺӨ буенча саны — 11
* ҺӨ буенча чыгарылышы — 1
# Чарняховски (Лагойский районы)

Чарняховски (белар. Чарняхоўскі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Лагойский районында урнашкан авыл.

# Чарняховски (Лагойский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Сан-Себаштиан (Лагуш)

һәм
Сан-Себаштиан — Португалиянең Фару округына керә торган фрегезия. São Gonçalo de Lagos муниципалитетына карый.

# Сан-Себаштиан (Лагуш)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Бриджпорт (Техас)

Бриджпорт — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Бриджпорт (Техас)
## Тарихы

Бриджпорт шәһәре елда нигезләнгән.

# Бриджпорт (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 20,514106 км², 20,516894 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 244 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Айрат Галимҗанов

Айрат Галимҗанов - шагыйрь, тәрҗемәче. 1962 елның 8 маенда Казанда туып үскән. Чувашстан язучылар берлеге әгъзасы. Төрки дөнья турындагы мәкаләләре Татарстан, Марий-Эл, Чувашстан, Алания-Осетиядәге газета-журналларда дөнья күргән.
1980-1982 елларда - хәрби хезмәттә.
Кол Шәриф мәчетен төзүендә катнашкан İlk Umut һәм тагын берничә төрек фирмасында тәрҗемәче булып эәләгән. Казанда чыгып килгән "Татар иле" һәм "Татарские края" газеталарында эшләгән.
# Калек

Калек (чех. Kalek) — Чехиянең Устецк крае Хомутов һәм Q89474227? районында урнашкан авыл.

# Калек
## Географиясе

Мәйданы — 48,664472 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 700 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Калек
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Калек
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Калек
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 2599 |
| 1880 | 2759 |
| 1890 | 2649 |
| 1900 | 2690 |
| 1910 | 2685 |
| 1921 | 2131 |
| 1930 | 2050 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 305 |
| 1961 | 246 |
| 1970 | 208 |
| 1980 | 150 |
| 1991 | 104 |
| 2001 | 159 |
| 2011 | 187 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 238 |
| 2016 | 238 |
| 2017 | 237 |
| 2018 | 239 |
| 2019 | 242 |
| 2020 | 233 |
| 2021 | 234 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 228 |
| 2022 | 250 |
| 2023 | 257 |
| 2024 | 261 |
# Яңа Бабич

Яңа Бабич — Башкортстанның Кырмыскалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453001, ОКАТО коды — 80235865006.
# Броштень (Вилча)

Броштень — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Лепушата коммунасына карый.

# Броштень (Вилча)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Помянув-Дольни

Помянув-Дольни — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Зембице гминасында урнашкан авыл.

# Помянув-Дольни
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Армуткашы (Варто)

Армуткашы (төр. Armutkaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Варто илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ялгаш

Ялгаш (рус. Большой Труев) — Пенза өлкәсенең Күзнәй районына керүче татар авылы. Күзнәй районның өч зур татар авылы бер-берсенә орынып тора: Дәхтәрни, Ялгаш, Татар Кынадысы. Әле көнбатыштан Сембер өлкәсе ягында Курмаевка белән Черкели авыллары башлана.
Ялгашта 2004 елда 506 йортта 1775 кеше яшәгән.
Авылны 1701 елда татарлар нигезләгән була.
Ялгаш Гадел Кутуйның «Тапшырылмаган хатлар»ында тасвирлана.
Ялгаш урта мәктәбе 1971 елда төзелгән бинада эшли. Укучылар саны - 429, шул исәптән башлангыч сыйныфларда - 107, уртанчыларда - 220, өлкән сыйныфларда - 99 бала укый.. Беренче сыйныфтан башлап татар теле укытыла.

# Ялгаш
## Шәхесләр

* Габбас Измайлов (1920-1992), Дан орденының тулы кавалеры.
# Форчела (Фрозиноне)

Форчела — Италиянең Лацио төбәге Пескосолидо өязендә урнашкан торак пункт.

# Форчела (Фрозиноне)
## Географиясе

Форчела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Форчела (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Штинепари

Штинепари — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. Кербунари (коммуна) коммунасына карый.

# Штинепари
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Соганлы (Кызылтепе)

Соганлы (төр. Soğanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Кызылтепе илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гожакев

Гожакев — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Гнойно гминасында урнашкан авыл.

# Гожакев
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# ZNF559

ZNF559 (ингл. Zinc finger protein 559, Zinc finger protein 559, isoform CRA_b һәм Zinc finger protein 559) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Лос-Мочис

Лос-Мочис (исп. Los Mochis) — Мексиканың Синалоа штатында урнашкан шәһәр.

# Лос-Мочис
## Тарих

1903 елда нигезләнгән.

# Лос-Мочис
## Кардәш шәһәрләр

* Беллфлавер (Калифорния), Америка Кушма Штатлары
* Монреаль, Канада
* Онтарио, Америка Кушма Штатлары
* Санта-Роза, Америка Кушма Штатлары
# Льерг

Льерг (фр. Liergues) — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
# Новенцин

Новенцин — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Вицко гминасында урнашкан авыл.

# Новенцин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Элизабет (Миннесота)

Элизабет — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Элизабет (Миннесота)
## Тарихы

Элизабет шәһәре елда нигезләнгән.

# Элизабет (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,955891 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 381 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (1794) Финсен

(1794) Финсен (лат. Finsen) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1794) Финсен
## Тарихы

1970 елның 7 апрелендә J. A. Bruwer тарафыннан Лейден обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1970 GA» саналган.
# 616 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 616 саны турында да мәкаләне карагыз.
{{Гасыр өчен навигация|7

# Туулар =

Шулай ук карагыз: Төркем:616 елда туганнар

# Туулар =
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:616 елда вафатлар
# Длге-над-Цирохоу

Длге-над-Цирохоу (словак. Dlhé nad Cirochou) — Словакиянең Снина округында урнашкан авыл.

# Длге-над-Цирохоу
## Тарихы

Авыл 1333 елда нигезләнгән.

# Длге-над-Цирохоу
## Географиясе

Мәйданы — 26,3 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 183 метр биеклектә урнашкан.

# Длге-над-Цирохоу
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Цона Индузтрияле Вя Беато Франчезко Марини (Козенца)

Цона Индузтрияле Вя Беато Франчезко Марини — Италиянең Калабрия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Индузтрияле Вя Беато Франчезко Марини (Козенца)
## Географиясе

Цона Индузтрияле Вя Беато Франчезко Марини Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Цона Индузтрияле Вя Беато Франчезко Марини (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Чарнотуль

Чарнотуль — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Могильно гминаcында урнашкан авыл.

# Чарнотуль
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Завада (Прудницкий повяты)

Завада — Польшаның Ополе воеводалыгы Глогувек гминасында урнашкан авыл.

# Завада (Прудницкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Петроград (Чиләбе өлкәсе)

Петроград (рус. Петроград) — Чиләбе өлкәсенең Октябрьское районы составына керүче авыл.

# Петроград (Чиләбе өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Петроград (Чиләбе өлкәсе)
## Сәгать поясы

Петроград (Чиләбе өлкәсе) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Петроград (Чиләбе өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (38%).
# Тумарын

Тумарын (белар. Тумарын) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Веткавский районында урнашкан авыл.

# Тумарын
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Фиртецешть

Фиртецешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Фиртецешть (коммуна) коммунасына карый.

# Фиртецешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 238 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Начахово

Начахово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Избица-Куявска гминаcында урнашкан авыл.

# Начахово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сьвентошув

Сьвентошув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Осечница гминасында урнашкан авыл.

# Сьвентошув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Паоладоче (Потенца)

Паоладоче — Италиянең Базиликата төбәге Авильяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Паоладоче (Потенца)
## Географиясе

Паоладоче Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Паоладоче (Потенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Семинарио (Реҗо Эмилия)

Семинарио — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Карпринети өязендә урнашкан торак пункт.

# Семинарио (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Семинарио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Семинарио (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (3440) Штампфер

(3440) Штампфер (лат. Stampfer) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3440) Штампфер
## Тарихы

1950 елның 17 февралендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1950 DD» саналган.
# Талкыш кәләвә

Талкыш кәләвә - татар милли ризыгы. Он, атланмай, бал, шикәр ингредиентларыннан пешерелә.
Талкыш кәләвә әлбәгә баллы катнашма кушып ясала. Әлбә дигәне исә татарларда электән билгеле – аны сары майга он салып пешерәләр. Ә кәләвә килеп чыксын дисәң, аерым савытта су, шикәр комы һәм балны куерганчы кайнатып, әлбәгә кушасың. Һәм, барлыкка килгән шушы баллы камырны нәзек җепселләр барлыкка килгәнче бертуктамый ян-якка тартырга кирәк. Әзер булгач, талкыш кәләвәне чынаяк кебек берәр савытка тутырып, формага китерәсең дә, суыткычка куясың.
# DCP1A

DCP1A (ингл. Decapping mRNA 1A) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Красноярск крае татарлары

Красноярск крае татарлары — татарларның Красноярск краенда яшәүче территориаль төркеме.

# Красноярск крае татарлары
## Тарихлары

Край территориясендә Урта Идел һәм Урал татарлары 17 гасырның 1 нче яртысында барлыкка килә. Аларның саны 1891-1916 елларда Транссебир магистрале төзелеше, 1906-1911 елларда Столыпин аграр реформасы һәм 1921-1922 елларда Идел буенда ачлык елларында шактый арткан: 1897 елдан 1926 елга кадәр – 6 меңнән 23,8 мең кешегә кадәр, ә татар авыллары саны 71гә җиткән.
1908 елда Красноярскида мәчет һәм мәдрәсә ачыла. Шулай ук мәчетләр Енисейск шәһәрендә (1905 ел), Казан (1911 ел), Долгово (1915 ел) авылларында төзелә. Октябрь революциясеннән соң партия органнары структурасында һәм халык мәгарифе системасында татар секцияләре оештырыла.
1924 ел мәгълүматлары буенча, край территориясендә 12 татар мәктәбе эшләгән. 1941 елда Енисейскида педагогия училищесының татар бүлекчәсе ачыла.

# Красноярск крае татарлары
## Таралышлары

2010 елда Красноярск краендә 34 828 татар кешесе яшәгән (1959 елда – 36 149, 1989 елда – 49 331, 2002 елда - 44 382 кеше).
Татарлар нигездә Красноярск (2010 елда – 9466 кеше), Лесосибирск (4611), Норильск (2972), Ачинск (972), Назарово (946), Канск (846), Шарыпово (812), Минусинск (789), Железногорск (767), Енисейск (463) шәһәрләрендә, шулай ук Пиров (1994), Казачинский (980), Зур Бортин (825), Ужурск (757), Бирилюсск (459), Енисейск (430), Назаров (409), Богучанск (388), Емельянов (358), Таймыр Долган‑Ненец (326), Березовск (277), Минусинск (263) һәм Курагинск (208) районнарында яшиләр.

# Красноярск крае татарлары
## Күренекле кешеләре

* М.Н. Мөхәммәтҗанов — Дан орденының тулы кавалеры (Олы Бортинка авылы);
* И.Х. Садыйков — 1982-1985 елларда ТАССР рәисе (Вельмо-2, Төньяк Енисей районы);
* А.И. Бичурин — контр–адмирал;
* А.А. Хисаметдинов — тарих фәннәре докторы (Хатанг районы Каяк поселогы);
* З.А. Хәбибуллин — скульптор;
* Р.Г. Бикбов — халыкара класслы спорт мастеры (регби).

# Красноярск крае татарлары
## Мәдәният

Хәзерге вакытта Красноярск краеның «Яр» татар милли‑мәдәни автономияләре эшли (2007 елдан башлап); Красноярск шәһәре – «Яңарыш» (1998 елдан башлап); Лесосибирск шәһәре – «Дуслар» (2002 елдан башлап, 1991 елдан – «Ватан» татар мәдәни – агарту үзәге); Норильск шәһәрендә «Берлек – Союз» (2005 елдан башлап), Шарыпово шәһәрендә «Яңа Гасыр» (2010 елдан башлап); шулай ук «Кызыл Гасыр» төбәк татар яшьләр оешмасы (2010 елдан башлап) эшли. крайның кайбер торак пунктларында татар үзешчән иҗат коллективлары эшләп килә.
Татар теле Казачинское районының Отношка авылы мәктәбендә, факультатив рәвештә Пиров районы урта мәктәпләрендә укытыла. Красноярск һәм Шарыпово шәһәрләрендә якшәмбе мәктәпләре эшли. Край фәнни китапханәсендә, 40тан артык шәһәр һәм авыл китапханәләрендә татар әдәбияты бүлекләре булдырылган (алар өчен Татарстан Республикасыннан 5 меңнән артык китап алынган). Край территориясендә 18 мәчет һәм 4 гыйбадәт йорты эшли, 17 мөселман оешмасы теркәлгән, шул исәптән Красноярск крае мөселманнарының бердәм Диния нәзарәте эшләп килә.
# Айыртау (Караганды өлкәсе)

Айыртау (каз. Айыртау) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Айыртау (Караганды өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Просенико (Удине)

һәм
Просенико — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Тайпана өязендә урнашкан торак пункт.

# Просенико (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (12288) Верден

(12288) Верден — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12288) Верден
## Тарихы

1991 елның 8 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 GC6» саналган.
# Яһүдин

Яһүдин, Яһудин — фамилия.
* Әзәл Яһүдин (1908―1997), нәфис сүз остасы, ТАССР атказанган артисты (1954).
* Инсур Яһүдин (Инсур Артур, 1951―2011), шагыйрь, журналист.
* Кәрим Яһүдин (1915―1944), Советлар Берлеге Каһарманы (1938).
* Мигъдәт Яһүдин (1904―1982), дәүләт эшлеклесе, 1929-1932 елларда ТАССР ХКШ рәисе.
* Шакир Яһүдин (1947), юрист, ТР атказанган юристы (1996).
* Шамил Яһүдин
** Шамил Яһүдин (1932―2005), балет артисты, педагог, РСФСР халык артисты.
** Шамил Яһүдин (1952). 2-3нче, 5-6нчы чакырылыш ТР Дәүләт шурасы депутаты, «Татнефтепром-Зүзәйнефть» АҖ генераль директоры, ТР атказанган төзүчесе.

# Яһүдин
## Чыганак

* Татар энциклопедиясенең шәхесләр исемлеге. Казан: ТР ФА Татар энциклопедиясе институты, 1996 ел, 284нче бит.
# HD22136

HD22136 — Персей йолдызлыгында урнашкан B 8 P SI спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,873 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Войвож (Безволосная кушылдыгы)

Вой-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Безволосная елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 32 км.

# Войвож (Безволосная кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050100112103000058242
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103005824
* Бассейн коды — 03.05.01.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# C2orf27A

C2orf27A (ингл. Chromosome 2 open reading frame 27A) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (8599) Riparia

(8599) Riparia (лат. Riparia) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8599) Riparia
## Тарихы

1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2277 T-2» саналган.
# Пверто-Аякучо

Пверто-Аякучо (исп. Puerto Ayacucho) — Венесуэланың Амасонас штатында урнашкан шәһәр.

# Пверто-Аякучо
## Тарих

1924 елда нигезләнгән.
# Гуциско (Олькуский повяты)

Гуциско — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Ключе гминасында урнашкан авыл.

# Гуциско (Олькуский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Эдилли (Никсар)

Эдилли (төр. Edilli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Никсар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Маннапов

Маннапов ― фамилия.
* Салих Маннапов (Мөдәррис Вәлиев, 1953—2020), тәнкыйтьче, шагыйрь, филология фәннәре кандидаты, доцент. ТР атказанган мәдәният хезмәткәре.
* Фәхри Маннапов (1897—1956), актер, җырчы.
* Шамил Маннапов (1938), язучы, шагыйрь, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (1992).
# Молина (Верона)

һәм
Молина — Италиянең Венеция төбәге Фумане өязендә урнашкан торак пункт.

# Молина (Верона)
## Географиясе

Молина Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Молина (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мыта-Яга

Мыта-Яга — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Сунты-Лемын елгасының сул ярына тамагыннан 10 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 11 км.

# Мыта-Яга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200046287
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204628
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Жарнув (Серадзький повяты)

Жарнув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Броншевице гминаcында урнашкан авыл.

# Жарнув (Серадзький повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.