yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ижина

Ижина — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Вологда өлкәсе, Новгород өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Молога елгасының уң ярына тамагыннан 83 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 43 км.

# Ижина
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Молога башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ока бассейны кушылмай).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010200112110000006641
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110000664
* Бассейн коды — 08.01.02.001
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# (1117) Регинита

(1117) Регинита (лат. Reginita) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1117) Регинита
## Тарихы

1927 елның 24 маенда Хосе Комас Сола тарафыннан Барселона обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1927 KA» саналган.
# HD222349

HD222349 — Ганка йолдызлыгында урнашкан G5/K0+A/F(Sr) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,22 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Гранха Санта Анита, Лос Мена (Леон)

Гранха Санта Анита, Лос Мена — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Леон муниципалитеты составына керә.

# Гранха Санта Анита, Лос Мена (Леон)
## Географиясе

Гранха Санта Анита, Лос Мена Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха Санта Анита, Лос Мена (Леон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха Санта Анита, Лос Мена (Леон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# (20539) Gadberry

(20539) Gadberry — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20539) Gadberry
## Тарихы

1999 елның 7 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RT86» саналган.
# Юзица

Юзица — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Юза елгасының сул ярыннан 92 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.

# Юзица
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010300312110000014658
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110001465
* Бассейн коды — 08.01.03.003
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Port

Port yäki qayçaqta Liman (latin telendä：portus — köymä tuqtalışı) - diñgez yä yılğa yarında köymälär tuqtalışı öçen maxsus urnaştırılğan urın. Portlar ğadättä tabiğıy limannarda (grek. λιμένας) — diñgezgä qoyğan keçkenä yılğanıñ say tamağında - urnaştırıla. Portta köymälärgä xezmät kürsätü öçen maxsus qorılmalar bar: priçallar, vokzallar, borınnar, yök urını.
Diñgez, yılğa, passajir, säwdä, balıq portları bar.
Passajirlarğa xezmät kürsätü öçen diñgez häm yılğa vokzalları tözelä.
Köymälärgä texnik xezmät kürsätü, tözekländerü öçen qorı häm yözmä doklar qullanıla.
Xalıqara portlarda ayırım urınnar - karantin (yoğışlar taralmasqa)- bar.
Portlar keçkenä qultıqlarda, yılğa tamaqlarında yış tözelä. Ğädättä portqa kertü mayak belän bilgelänä.
Xärbi köymälär öçen port - xärbi-diñgez baza dip yörtelä.
Tatarstanda iñ zur portlar - Qazan Yılğa portı häm Yar Çallı Yılğa portı. Qazan portı - İdel yılğasınıñ iñ zurı.
# Вила Маҗоре (Терамо)

Вила Маҗоре — Италиянең Абруцци төбәге Монторио-аль-Вомано өязендә урнашкан торак пункт.

# Вила Маҗоре (Терамо)
## Географиясе

Вила Маҗоре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Вила Маҗоре (Терамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Оваөрен (Гүлшеһир)

Оваөрен (төр. Ovaören) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Невшеһир иле Гүлшеһир илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Вуйцина

Вуйцина — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Менджехув гминасында урнашкан авыл.

# Вуйцина
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Жечнюв

һәм
Жечнюв — Польшаның Мазовия воеводалыгы Жечнюв гминасында урнашкан авыл.

# Жечнюв
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чакыр (Чорум)

Чакыр (төр. Çakır) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Чорум илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Корбер-Абер

Корбер-Абер (фр. Corbère-Abères) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
# Акдемир (Пертек)

Акдемир (төр. Akdemir) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Пертек илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Брука (Трпани)

Брука — Италиянең Сицилия төбәге Бузето-Палиццоло өязендә урнашкан торак пункт.

# Брука (Трпани)
## Географиясе

Брука Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Брука (Трпани)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Чигас

Чигас — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга КАР/ОБЬ/2291/4 кушыла. Елга озынлыгы 68 км.

# Чигас
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Чулым кушылган урындан Кеть кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Чулым, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010500112115200024094
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202409
* Бассейн коды — 13.01.05.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# 50 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 50 — Милади тәкъвим буенча I гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 50 — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
* 50 — сан.
# Авҗылар (Тавшанлы)

Авҗылар (төр. Avcılar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Тавшанлы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (5719) Кризик

(5719) Кризик (лат. Krizik) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5719) Кризик
## Тарихы

1983 елның 7 сентябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 RX» саналган.
# Оберпиршайд

Оберпиршайд — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Оберпиршайд
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,51 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 530 метр биеклектә урнашкан.
# Уилер (округ, Джорджия)

Уилер — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Аламо шәһәре.

# Уилер (округ, Джорджия)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1912 елда оештырыла.

# Уилер (округ, Джорджия)
## Территориясе

Округ мәйданы 772 км² тәшкил итә.
# Бая (Казерта)

Бая — Италиянең Кампания төбәге Бая-э-Латина өязендә урнашкан торак пункт.

# Бая (Казерта)
## Географиясе

Бая Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Бая (Казерта)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Оук-Блаффс (Массачусетс)

Оук-Блаффс — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Оук-Блаффс (Массачусетс)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1642 елда нигезләнгән.

# Оук-Блаффс (Массачусетс)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 67,2 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 9 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Усылыбаш

Усылыбаш (Услыбаш) — Башкортстанның Стәрлетамак районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 474 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 453163, ГАТОБК коды — 80249892009.

# Усылыбаш
## Демография

Халык саны динамикасы:
# (20290) Seanraj

(20290) Seanraj — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20290) Seanraj
## Тарихы

1998 елның 20 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FJ65» саналган.
# Куландешвара Гыйбадәтханәсе

Куландешвара Гыйбадәтханәсе Һиндстанда, Андхра Прадешның Читтур районында урнашкан. Ул Куландешвара Ходаена багышланган (Һинд дине Шива Ходае). Ул 11-енче гасырга карый. Ул Каттаманчида урнашкан. Чола чоры.
# Неберджайка

Неберджайка — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Адагум елгасының уң ярыннан 66 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 6 км.

# Неберджайка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Варнавинск гидротөене су объектлары. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 06020001912108100006065
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 108100606
* Бассейн коды — 06.02.00.019
* ГӨ буенча саны — 08
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Руен (авыл, Бургас өлкәсе)

Руен — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. Руен җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Руен (авыл, Бургас өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 288 метр биеклектә урнашкан.
# Феджецел (Бакеу)

Феджецел — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Итешть (коммуна) коммунасына карый.

# Феджецел (Бакеу)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 294 метр биеклектә урнашкан.
# Дзяраки (Дзятлавский районы)

Дзяраки (белар. Дзяракі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.

# Дзяраки (Дзятлавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Муналаскме

Муналаскме (эст. Munalaskme) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
# NGC 5808

NGC 5808 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5808
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Сомбриу

Сомбриу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.

# Сомбриу
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 142,745 км².
# Швадорф (Түбән Австрия)

Швадорф — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Брук-на-Лайте округы составына керә.

# Швадорф (Түбән Австрия)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 163 метр биеклектә урнашкан. Швехат, Клайн-Нойзидль, Энцерсдорф-ан-дер-Фиша, Эбергассинг һәм Раухенварт коммуналары белән чиктәш.
# Гүзелъюрт (Эспие)

Гүзелъюрт (төр. Güzelyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Эспие илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ташчы (Девэли)

Ташчы (төр. Taşçı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Девэли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Эль Канализо, Лас Сабилас (Леон)

һәм
Эль Канализо, Лас Сабилас — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Леон муниципалитеты составына керә.

# Эль Канализо, Лас Сабилас (Леон)
## Географиясе

Эль Канализо, Лас Сабилас Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Канализо, Лас Сабилас (Леон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Канализо, Лас Сабилас (Леон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# (8538) Gammelmaja

(8538) Gammelmaja (лат. Gammelmaja) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8538) Gammelmaja
## Тарихы

1993 елның 21 мартында К.-И. Лагерквист тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FR26» саналган.
# Фундамент

Фундамент яки Нигез (лат. fundamentum) — йорт авырлыгын туфракка тапшырган йортның өлеше. Бетоннан, таштан, агачтан эшләнә.
Йортларны төзү өчен тасма, стакан, свая плита һәм фундаментлар кулланыла. Алар җыелма, монолит һәм җыелма-монолитлы булалар. Фундаментлы сайлавы сейсмик, туфрак архитектура һәм коршына бәйле. Бетон фундаментлы +5 градустан булган җылы вакытта була. Фундаментларны оештыру эшләрен изгелеге бар. Түбән температуралар вакытында бетонны электр җылыталар.

# Фундамент
## Класификациясе
### Куллану буенча

* "'көчле алган"';
* "катнашма", көчле алган һәм сейсмик тотрыклы;
* "'вак ләрне"';
* "'ләрне"';
* "'махсус"'

# Фундамент
## Класификациясе
### төзелеш буенча

* Свая фундаменты
* Свая-ростверк
* Плита
# Баклаи

Баклаи (белар. Баклаі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.

# Баклаи
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Серо (Месина)

Серо — Италиянең Сицилия төбәге Виллафранка-Тиррена өязендә урнашкан торак пункт.

# Серо (Месина)
## Географиясе

Серо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Серо (Месина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Арэхавка (Чэрвеньский районы)

Арэхавка (белар. Арэхаўка) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Чэрвеньский районында урнашкан авыл.

# Арэхавка (Чэрвеньский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (10834) Zembsch-Schreve

(10834) Zembsch-Schreve (лат. Zembsch-Schreve) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10834) Zembsch-Schreve
## Тарихы

1993 елның 8 ноябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 VU5» саналган.
# Пйотрув (Билобжезький повяты)

Пйотрув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Промна гминасында урнашкан авыл.

# Пйотрув (Билобжезький повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Константин Голстунский

Константин Голстунски (рус. Константин Фёдорович Голстунский, 14 июнь 1831(1831-06-14) яки 1831, Василсурски, Василсурски өязе, Түбән Новгород губернасы, Россия империясе — 4 июль 1899(1899-07-04) яки 1899, Санкт-Петербург, Россия империясе) — маңгул халыкларын өйрәнүче, хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1878), тәрҗемәче, Санкт-Петербург университетында калмык теле профессоры, калмык-рус (1860), рус-калмык сүзлекләре авторы.
# DEFB131A

DEFB131A (ингл. Defensin beta 131A) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ешилчевре (Байкан)

Ешилчевре (төр. Yeşilçevre) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Байкан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Леллапере-Нурме

Леллапере-Нурме (эст. Lellapere-Nurme) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
# IC 3288

IC 3288 — чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 3288
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3288 буларак та сурәтләнә.
# Вила Карлоне (Кьети)

Вила Карлоне — Италиянең Абруцци төбәге Ортона өязендә урнашкан торак пункт.

# Вила Карлоне (Кьети)
## Географиясе

Вила Карлоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Вила Карлоне (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Денгэли (Гөле)

Денгэли (төр. Dengeli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ардахан иле Гөле илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Валечентани (Салерно)

Валечентани — Италиянең Кампания төбәге Альбанела өязендә урнашкан торак пункт.

# Валечентани (Салерно)
## Географиясе

Валечентани Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Валечентани (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мәхмүдә Мозаффария

Мәхмүдә Мозаффария, Мәхмүдә Хуҗаәхмәт кызы Мозаффарова-Урманчиева (1893 ел, РИ, Казан губернасы, Казан — 1969 ел, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Казан) — шагыйрә, мәдәният һәм мәгариф эшлеклесе.

# Мәхмүдә Мозаффария
## Тәрҗемәи хәле

1893 елда Казанда Печән базары мәхәлләсендәге Юныс мәчетенең имамы Хуҗаәхмәт ахун Мозаффаров гаиләсендә туган. Әнисе — мөгаллимә, шагыйрә Маһруй Мозаффария (1873—1945). Энесе — композитор Мансур Мозаффаров (1902—1966). Казан шәһәрендә кызлар өчен Фатиха Аитова мәктәбендә укыган. 1907 елдан «Әл-ислах» гәҗитендә шигырьләре басыла башлый («Уйганыйк, ханымнар!», «Остазбикә абыстайларга», «Ханымнар» (өчесе дә – 1907) һ. б.). Ирония белән язылган әсәрләрендә татар кызларының мәдәнияткә, ирекле якты тормышка омтылуларын чагылдыра, мәктәп-мәдрәсәләрдә иске укыту методына һ. б. каршы чыга. 1917 елгы Октябрь инкыйлабыннан соң Казанда төрле мәдәният һәм мәгариф оешмаларында хезмәт итә.

# Мәхмүдә Мозаффария
## «Остазбикә абыстайларга»

   Ярый, ярый, сез яшәгез искелектә, Болакның да даны чыккан искелектә. Без яшь кызлар бервакытта куәт табып, Җиһан тулыр безнең илә эшлеклектә.
   Иҗек илә башыбызны катырдыгыз, Җәһәтлеккә, сәфаләткә батырдыгыз, Юк инде, сезгә хәзер юл бирмибез, Вакыты илә сез дә бик шәп акырдыгыз.
   Иҗек-миҗек, «Кисекбаш»тан туйдык инде, Искелекне җилкәсеннән суйдык инде. Тәгәрәтеп тәбарәклә гүргә аны, Ясин берлә бастырып та куйдык инде.
   (1907)
# Әлепов (авыл)

Әлепов (каз. Әліпов) — Казакъстанның Атырау өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Әлепов (авыл)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Рапале

Рапале (фр. Rapale) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Бигулья-Неббио кантонына карый.

# Рапале
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,95 км².
# Владимир Зайцев

Владимир Зайцев (Владимир Георгий улы Зайцев, 28 февраль 1898(1898-02-28) яки 24 февраль (8 март) 1898, Бәти, Чуел өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 28 июль 1971, Казан, РСФСР, СССР) — байтарлык хирургы, байтарлык фәннәре докторы (1940), профессор (1941). 1930 елдан Казан байтарлык институтында, 1938-1960 елларда оператив хирургия кафедрсы мөдире. Хайваннарның арка һәм баш миләренең топографик анатомиясенә караган фәнни хезмәтләр авторы.
# Кумачи

Кумачи (рус. Кумачи) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.

# Кумачи
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Кумачи
## Сәгать поясы

Кумачи Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кумачи
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (100%).
# Элизиариу

Элизиариу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Элизиариу
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 94 км².
# Ясная Поляна (Бреды районы)

Ясная Поляна (рус. Ясная Поляна) — Чиләбе өлкәсенең Бреды районы составына керүче авыл.

# Ясная Поляна (Бреды районы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Ясная Поляна (Бреды районы)
## Сәгать поясы

Ясная Поляна (Бреды районы) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Ясная Поляна (Бреды районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (51%), татарлар (14%), башкортлар (15%), казахлар (17%).
# Пепен (Югары Прованс Альплары)

Пепен (фр. Peipin) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Волон кантонына карый.

# Пепен (Югары Прованс Альплары)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13,15 км².
# Боколо Ноче (Пяченца)

Боколо Ноче — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Фарини өязендә урнашкан торак пункт.

# Боколо Ноче (Пяченца)
## Географиясе

Боколо Ноче Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Боколо Ноче (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гүллүҗе (Келкит)

Гүллүҗе (төр. Güllüce) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Келкит илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Церба (Алесандрия)

Церба — Италиянең Пьемонт төбәге Понцоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Церба (Алесандрия)
## Географиясе

Церба Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Церба (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.