yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# NGC 825

NGC 825 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 825
## Тарихы

Әлеге галактика 1863 елда Алмания астрономы Albert Marth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Фасине (Болцано)

Фасине — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Сан-Лоренцо-ди-Себато өязендә урнашкан торак пункт.

# Фасине (Болцано)
## Географиясе

Фасине Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Фасине (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фонтана (ай кратеры)

Фонтана (лат. Fontana) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 31,47 км булган кратер.

# Фонтана (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Франческо Фонтана (1580 — якынча 1656) хөрмәтенә бирелә.

# Фонтана (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Грязнуха (Чүпче кушылдыгы)

Грязнуха — Россия территориясеннән ага торган елга. Удмуртия, Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чүпче елгасының сул ярыннан 479 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.

# Грязнуха (Чүпче кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чүпче елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300112111100032363
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103236
* Бассейн коды — 10.01.03.001
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Жданице (Колин)

Жданице (чех. Ždánice) — Чехиянең Урта Чехия крае Колин һәм Колин районында урнашкан авыл.

# Жданице (Колин)
## Географиясе

Мәйданы — 10,521477 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 319 метр биеклектә урнашкан.

# Жданице (Колин)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Жданице (Колин)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Жданице (Колин)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 572 |
| 1880 | 572 |
| 1890 | 639 |
| 1900 | 620 |
| 1910 | 606 |
| 1921 | 585 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 568 |
| 1950 | 398 |
| 1961 | 419 |
| 1970 | 366 |
| 1980 | 348 |
| 1991 | 340 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 304 |
| 2014 | 333 |
| 2016 | 351 |
| 2017 | 352 |
| 2018 | 362 |
| 2019 | 356 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 362 |
| 2021 | 351 |
| 2021 | 351 |
| 2022 | 353 |
| 2023 | 362 |
| 2024 | 367 |
# Нова Бистшиця

Нова Бистшиця — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Быстшица-Клодзка гминасында урнашкан авыл.

# Нова Бистшиця
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# DPYSL2

DPYSL2 (ингл. Dihydropyrimidinase like 2) — кешенең 8-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Льетоли Милани (Венеция)

Льетоли Милани — Италиянең Венеция төбәге Камполонго-Маджоре өязендә урнашкан торак пункт.

# Льетоли Милани (Венеция)
## Географиясе

Льетоли Милани Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Льетоли Милани (Венеция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (20614) 1999 SN3

(20614) 1999 SN3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20614) 1999 SN3
## Тарихы

1999 елның 24 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 SN3» саналган.
# Ист-Самтер (Көньяк Каролина)

Ист-Самтер — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Ист-Самтер (Көньяк Каролина)
## Географиясе

Ист-Самтер халык санын алу урыны мәйданы — 8,610955 км², 8,593 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 44 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Дернек (Лиҗе)

Дернек (төр. Dernek) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Лиҗе илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бюржий

Бюржий (фр. Burgille) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# Истрица-де-Жос

Истрица-де-Жос — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. Сехетень (коммуна) коммунасына карый.

# Истрица-де-Жос
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 111 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Осетин теле

Осети́н теле (осет. ирон æвзаг) — осетиннарның теле, сөйләшүчеләр саны якынча 500 мең кеше. Төньяк һәм Көньяк Осетиядә таралган.
Сөйләшүчеләр саны 450—500 мең кеше санала, аларның арасында Төньяк Осетиядә якынча 300—350 мең кеше яши.
2002 ел җанисәбе буенча осетин телен 9388 рус, 1866 әрмән, 1107 кабарда һәм 737 ингуш белә.
Хәзерге осетин теле кирил әлифбасына нигезләнә. Ул Төньяк Осетиядә 1938 елдан, Көньяк Осетиядә 1954 елдан кертелде. Осетин телендә хәзерге вакытта 42 хәреф керә (хәреф булып дз, дж, гъ кебек диграфлар да санала), шул исәптән алынма сүзләрдә генә кулланучы ё, щ, ь, я хәрефләре.
# (11470) 1981 EE47

(11470) 1981 EE47 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11470) 1981 EE47
## Тарихы

1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EE47» саналган.
# Аитовка

Аитовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае , Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шаква елгасының сул ярыннан 118 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.

# Аитовка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100812111100013057
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111101305
* Бассейн коды — 10.01.01.008
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Ванн

Ванн (Ванн, фр. Vannes, брет. Gwened) — Франсаның Бретань төбәгендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 53032 кеше (2013).

# Ванн
## Сәгать кушагы

Халыкара стандарт буенча Ванн Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать кушагында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

# Ванн
## Рәсми сайт

* mairie-vannes.fr​(фр.)
# Грушка-Дужа-Колёния

Грушка-Дужа-Колёния — Польшаның Люблин воеводалыгы Нелиш гминаcында урнашкан авыл.

# Грушка-Дужа-Колёния
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Прапоржиште

Прапоржиште (чех. Prapořiště) — Чехиянең Пльзень крае Кдине районында урнашкан авыл.

# Прапоржиште
## Географиясе

Мәйданы — 5 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 450 метр биеклектә урнашкан.

# Прапоржиште
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Прапоржиште
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Прапоржиште
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 493 |
| 1880 | 504 |
| 1890 | 553 |
| 1900 | 579 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 651 |
| 1921 | 608 |
| 1930 | 711 |
| 1950 | 560 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 554 |
| 1970 | 480 |
| 1980 | 452 |
| 1991 | 417 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 406 |
| 2011 | 425 |
| 2021 | 417 |
# Деттигхофен

Деттигхофен (алман. Dettighofen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Деттигхофен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,39 км², 14,38 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 458 метр биеклектә урнашкан.
# (14013) 1993 YF

(14013) 1993 YF — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14013) 1993 YF
## Тарихы

1993 елның 17 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 YF» саналган.
# Бене-ан-Вуавр

Бене-ан-Вуавр (фр. Beney-en-Woëvre) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# SLC24A5

SLC24A5 (ингл. Solute carrier family 24 member 5) — кешенең 15-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Венаус

Венаус — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Турин провинциясе составына керә.

# Венаус
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 604 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Джальоне, Момпантеро, Монченизио, Новалеза, Bramans һәм Ланлебур-Мон-Сени коммуналары белән чиктәш.
# Спендошин

Спендошин — Польшаның Лодзь воеводалыгы Вартковице гминаcында урнашкан авыл.

# Спендошин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (1909) Алехин

(1909) Алехин (лат. Alekhin) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1909) Алехин
## Тарихы

1972 елның 4 сентябрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1972 RW2» саналган.
# IC 2074

IC 2074 — чикләрендә урнашкан йолдызлар төркеме .

# IC 2074
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
# Виллар-су-Еко

Виллар-су-Еко (фр. Villars-sous-Écot) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# (7372) Элимар

(7372) Элимар (лат. Emimar) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7372) Элимар
## Тарихы

1979 елның 19 апрелендә J. C. Muzzio тарафыннан Серро-Тололо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 HH» саналган.
# Ашагыфатмаҗык (Биреҗык)

Ашагыфатмаҗык (төр. Aşağıfatmacık) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Биреҗык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# HD37470

HD37470 — Орион йолдызлыгында урнашкан B8/9III спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,23 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# 670 (сан)

670 (алты йөз җитмеш ) - 669 белән 671 арасындагы натураль сан.

# 670 (сан)
## Математикада

* 670 — өч урынлы җөп сан.
* 670 санның цифрлар суммасы — 13.
* 670 санның цифрлар тапкырчыгышы — 0.
* 670 санның квадраты — 448900.

# 670 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 670 ел
* 670 ел (б. э. к.)
* Юникодта 029E₁₆ — «ʞ» символның коды.
# HD171459

HD171459 — Тавис йолдызлыгында урнашкан A7mF0-F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,34 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (7542) Джонпонд

(7542) Джонпонд (лат. Johnpond) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7542) Джонпонд
## Тарихы

1953 елның 7 апрелендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1953 GN» саналган.
# Йокы артерияләре стенозы

Йокы артерияләре стенозы гомуми йокы артериясе бифуркациясе урынында еш очракта җәрәхәтләнү белән атеросклерозлы төерләр өчен тамырларның тараюыннан гыйбарәт. Артериаль тышчаның тигезсезлеге тромбоцитлар һәм фибриннар (ак эмболлар) яки атероматоз материалның вак кисәкләреннән (Һолленһорст төерчәләре) тора һәм ми һәм челтәркатлау тамырлары эмболлары ясалу чыганагы була ала.

# Йокы артерияләре стенозы
## Ачыклау

1. Өлкән яшьтә билгеләнә
* Кабатланучы ишемия һөҗүмнәре (amaurosis fugax).
* Челтәркатлау артерияләре томалануы.
* Транзитор ишемияле һөҗүмнәр (ТИҺ).
* Инсульт.
2. Билгеләре
а) йокы артерияләре пальпациясен тромбның күчү куркынычы өчен сак кына үткәрергә кирәк. Чагылган яки тулы стеноз йокы артерияләрендә тибеш кимүе яки булмавы белән бергә була. Таралган атеросклерозда периферия артерияләрендәге тибеш кими ала;
б) аускультация.Өлешчә стенозда стетоскоп белән яхшырак ишетелгән шауны аускультациялиләр. Аускультация барышында сулышны тоткарлаганда артерияләрнең бөтен озынлыгы буенча шауны тыңлау бик мөһим. Иң куркыныч симптом - чагылган стенозда аускультацияләнгән югары йомшак шау санала. Тамыр 90% яки күбрәк тарайгач, шау юкка чыга.
3. Тикшерүләр
a)дуплекслы тикшерү — инвазив булмаган тикшерү сынавы, ул җанлы рәвештә югары мөмкинлекле ультрасонография һәм допплерографиядән бергә тора;
б) магнитлы-резонанслы ангиография — инвазив булмаган һәм төгәл ысул;
в) йокы артерияләренең ангиографиясе — аеруча төгәл ысул (рәс. 24.40), ләкин өзлегүләрнең югары куркынычлыгы белән бәйле.

# Йокы артерияләре стенозы
## Дәвалау

Дәвалауның максаты - инсультны һәм күрүнең өзлексез кимүен булдырмау.
1. Гомуми чаралар тәмәке тарту, гипертензия, ША, симерү, гиперхолестеринемия һәм йөрәк аритмиясе кебек куркыныч шартларны юк итүгә юнәлгән.
2. Антиагрегантлы терапия
* Аспирин көненә 75-300 мг.
* Аспирин монотерапиясенең нәтиҗәсе булмаганда, аспирин һәм дипиридамол (персантин) комбинациясен көненә 200 мг кулланалар.
* Башка препаратлар нәтиҗә бирмәсә, клопидогрель (плавикс) көненә 75 мг кулланалар.
3. Антиагрегантлы терапиягә карамастан ТИҺ дәвам итсә эчкә антикоагулантларны куллану, шулардан варфарин.
4. Каротидлы эндартерэктомия симптомнар һәм тамырлар тараюы 70%-тан артык булган авыруларга күрсәтелә.

# Йокы артерияләре стенозы
## Офтальмологик күренешләре

1. Еш. Вакытлыча сукырлык.
2. Еш түгел. Һолленһорст төерләре һәм челтәркатлау артерияләре томалану.
3. Сирәк. Гипотензив ретинопатия (әкрен кан агымы ретинопатиясе) һәм күзнең ишемия синдромы.
# Алтындере (Бахчесарай)

Алтындере (төр. Altındere) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Бахчесарай илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кайзасс

Кайзасс — Россия территориясеннән ага торган елга. Томск өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Барзас елгасының сул ярыннан 75 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 29 км.

# Кайзасс
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010400312115200020394
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202039
* Бассейн коды — 13.01.04.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Заполле (Кличавский районы)

Заполле (белар. Заполле) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Кличавский районында урнашкан авыл.

# Заполле (Кличавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# GPD2

GPD2 (ингл. Glycerol-3-phosphate dehydrogenase 2 һәм Glycerol-3-phosphate dehydrogenase) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# UTC−12:00

UTC−12:00 — сәгать поясы. Җирле вакыт дөньякүләм вакытыннан унике сәгатькә арткарак бара. Үзәк меридиан булып 180° кч. о. тора
# Тыдыотта (Ягенетта кушылдыгы)

Тыдыотта — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Ягенетта елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 104 км.

# Тыдыотта (Ягенетта кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300059323
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305932
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# NGC 2821

NGC 2821 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2821
## Тарихы

Әлеге галактика 1835 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ояпоки

Ояпоки — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Амапа штатына карый.

# Ояпоки
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 22 625,018 км².
# Эрлау (Саксония)

Эрлау (алман. Erlau) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Эрлау (Саксония)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 37,83 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 320 метр биеклектә урнашкан.
# (13756) 1998 ST72

(13756) 1998 ST72 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13756) 1998 ST72
## Тарихы

1998 елның 21 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 ST72» саналган.
# Кызыл юл (журнал)

Кызыл юл — сәяси-әдәби журнал. 1921 елда Ташкәнт шәһәрендә татар һәм үзбәк телләрендә нәшер ителә.
# NGC 5906

NGC 5906 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5906
## Тарихы

Әлеге галактика 1860 елда инглиз астрономы William Parsons тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 182.88 см (72 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Пиражу (Бразилия)

Пиражу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Пиражу (Бразилия)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 505,225 км².
# Выхоль-Ю

Выхоль-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нерка-Ю елгасының сул ярыннан 10 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 34 км.

# Выхоль-Ю
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020200112115300025984
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302598
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Райковац (Топола)

Райковац (серб. Рајковац ) — Сербиянең Шумади округы Топола җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Райковац (Топола)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 199 метр биеклектә урнашкан.

# Райковац (Топола)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Вемар-Каппель

Вемар-Каппель (фр. Wemaers-Cappel) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Ворму кантонына карый.
# Соколув (Опочинский повяты)

Соколув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Парадыж гминаcында урнашкан авыл.

# Соколув (Опочинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD162305

HD162305 — Гакрәп йолдызлыгында урнашкан B8/9III/IV спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,77 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Перу (Мэн)

Перу — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Перу (Мэн)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Перу (Мэн)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 47,6 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 246 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Верабейки

Верабейки (белар. Верабейкі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.

# Верабейки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Монтечерето (Модена)

Монтечерето — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Лама-Моконьо өязендә урнашкан торак пункт.

# Монтечерето (Модена)
## Географиясе

Монтечерето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Монтечерето (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лонгавен

Лонгавен (фр. Longavesnes) — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
# Шойми

Шойми — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. Шойми (коммуна) коммунасына карый.

# Шойми
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# LOXHD1

LOXHD1 (ингл. Lipoxygenase homology domains 1) — кешенең 18-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.