yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Галково

һәм
Галково — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Ручане-Нида гминасында урнашкан авыл.

# Галково
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Алишар (Соргун)

Алишар (төр. Alişar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Соргун илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Удей

Удей (фр. Oudeuil) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Ксеньевка (Костанай өлкәсе)

Ксеньевка (каз. Ксеньевка) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Ксеньевка (Костанай өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Биектау (Башкортстан)

Биектау — Башкортстанның Дүртөйле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452302, ГАТОБК коды — 80224843011.
# Сьвйонтники (Пйотрковский повяты)

Сьвйонтники — Польшаның Лодзь воеводалыгы Вольбуж гминаcында урнашкан авыл.

# Сьвйонтники (Пйотрковский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# GRK2

GRK2 (ингл. G protein-coupled receptor kinase 2) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Хорозкөй (Ефелер)

Хорозкөй (төр. Horozköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Ефелер илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Альява

Альява (эст. Aljava) — Эстониянең Сааремаа өязендә урнашкан авыл.
# ITPRIPL2

ITPRIPL2 (ингл. ITPRIP like 2) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Фурно (Луара)

Фурно (фр. Fourneaux) — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Мена (Тюрингия)

Мена (алман. Mehna) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Мена (Тюрингия)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,69 км², 4,7 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 240 метр биеклектә урнашкан.
# Яготи

Яготи — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Лидзбарк-Варминьский гминасында урнашкан авыл.

# Яготи
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кандиду-Мендис

Кандиду-Мендис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.

# Кандиду-Мендис
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1731,794 км², 1634,861 км² (2021).
# Робледильо-де-Трухильо

Робледильо-де-Трухильо (исп. Robledillo de Trujillo) — Испаниянең Касерес провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Робледильо-де-Трухильо
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 44,78 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 500 метр биеклектә урнашкан.
# Бонд Дж. (ай кратеры)

Бонд Дж. (лат. G. Bond) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 19,05 км булган кратер.

# Бонд Дж. (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Джордж Филлипс Бонд (1826—1865) хөрмәтенә бирелә.

# Бонд Дж. (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Ерши (Уржум районы)

Ерши (рус. Ерши) — Киров өлкәсенең Өрҗем районында урнашкан авыл.

# Ерши (Уржум районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Ерши (Уржум районы)
## Сәгать поясы

Ерши (Уржум районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Ерши (Уржум районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Лембрух

Лембрух — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Лембрух
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 22,67 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 36 метр һәм 38 метр биеклектә урнашкан.
# Асмакая (Солхан)

Асмакая (төр. Asmakaya) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Солхан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (20962) Michizane

(20962) Michizane — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20962) Michizane
## Тарихы

1977 елның 12 мартында Х. Косай, К. Фурукава тарафыннан Кисо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 EW7» саналган.
# Ла-Нава-де-Рикомалильо

Ла-Нава-де-Рикомалильо (исп. Nava de Ricomalillo, La) — Испаниянең Толедо провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Ла-Нава-де-Рикомалильо
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 40 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 645 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Дишбудак (Адыяман)

Дишбудак (төр. Dişbudak) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Адыяман илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Рагозы (Киров өлкәсе)

Рагозы (рус. Рагозы) — Киров өлкәсенең Нема районында урнашкан авыл.

# Рагозы (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Рагозы (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Рагозы (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Рагозы (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# NGC 7523

NGC 7523 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7523
## Тарихы

Әлеге галактика 1864 елда Алмания астрономы Albert Marth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Милпа Бланка (Тьера Бланка)

Милпа Бланка — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Тьерра-Бланка муниципалитеты составына керә.

# Милпа Бланка (Тьера Бланка)
## Географиясе

Милпа Бланка Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Милпа Бланка (Тьера Бланка)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Милпа Бланка (Тьера Бланка)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Канаппвиль

Канаппвиль (фр. Canappeville) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Сетуку (Келераш)

Сетуку — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. Серулешть (коммуна, Келераш) коммунасына карый.

# Сетуку (Келераш)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 52 метр биеклектә урнашкан.
# Эдмонд Фишер

Эдмонд Фишер (6 апрель 1920(1920-04-06), Шанхайская французская концессия, Франция — 27 август 2021(2021-08-27) (101 яшь), Сиэтл, Вашингтон, Америка Кушма Штатлары) — тереклек химиячесе, университет профессоры, химик (Швейцария, Америка Кушма Штатлары, Италия). Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1992).
# Коюньери (Чан)

Коюньери (төр. Koyunyeri) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Чан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Айонкур

Айонкур (фр. Ailloncourt) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Айонкур
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,29 км².
# Титикет (Массачусетс)

Титикет — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Титикет (Массачусетс)
## Географиясе

Титикет халык санын алу урыны мәйданы — 3,49462 км², 3,493727 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 8 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Борнаш авыл җирлеге

Борнаш авыл җирлеге (рус. Бурнашевское сельское поселение) — Россия Федерациясе Татарстан Республикасы Югары Ослан районындагы муниципаль берәмлек.
Административ үзәге булып Татар Борнашы авылы тора.

# Борнаш авыл җирлеге
## Тарихы

Борнаш авыл Советы 1919 елда оеша. 1933 елда Борнаш авыл җирлеге башкарма комитеты оеша. Аның составына биш торак пункт: Татар Борнашы, Юмакау, Савино, Гаврилково, Зеленый Бор авыллары керә.
1979 елда «Новая жизнь» совхозы оешканда авыл Советы чикләре үзгәрә. Хәзер аңа Каен, Ломовка авыллары керә. Ә Савино авыл җирләре Введенский Бистәсе авыл җирлеге Советына күчә.
Авыл җирлегенең статусы һәм чикләре «Югары Ослан муниципаль районы "муниципаль берәмлегенең һәм аның составындагы муниципаль берәмлекләрнең территорияләре чикләрен билгеләү һәм аларның статусы турында" 2005 елның 31 гыйнварындагы 19-ТРЗ номерлы Татарстан Республикасы Законы белән билгеләнгән.
# Титовская

Титовская (рус. Титовская) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче авыл.

# Титовская
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Титовская
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.

# Титовская
## Халык

2010 елда биредә 179 кеше яшәве билгеле.
2010 елгы җанисәп буенча авылда руслар (97%), украиннар (3%) яши.
# Альшаники (Верхнядзвинский районы)

Альшаники (белар. Альшанікі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.

# Альшаники (Верхнядзвинский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Гүвенли (Ладик)

Гүвенли (төр. Güvenli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Ладик илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Белини (Бергамо)

Белини — Италиянең Ломбардия төбәге Адрара-Сан-Мартино өязендә урнашкан торак пункт.

# Белини (Бергамо)
## Географиясе

Белини Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Белини (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Аккүз авыл шурасы

Аккүз авыл шурасы — Башкортстан Җөмһүриятенең Илеш районындагы муниципаль берәмлек.
Административ үзәге — Аккүз.

# Аккүз авыл шурасы
## Эчке бүленеш

Авыл шурасы составына түбәндәге торак пунктлар керә:
* Аккүз (492)
* Калинино (38 61 47)
* Кенәзъелга (59 53 63)
* Кыпчак (123 148)
* Шәммәт (236 272 260)
# Чалышлар (Гереде)

Чалышлар (төр. Çalışlar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Гереде илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Малець (Домбровский повяты)

һәм
Малець — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Радгощ гминасында урнашкан авыл.

# Малець (Домбровский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (49) Палес

(49) Палес (лат. Pales) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (49) Палес
## Тарихы

, 1857 елның 19 сентябрендә Г. Гольдшмидт тарафыннан Париж обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
# Канапеэкси

Канапеэкси (эст. Kanapeeksi) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
# Акынҗылар (Сивас)

Акынҗылар (төр. Akıncılar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесенең Сивас иленә караган бер илчедер.

# Акынҗылар (Сивас)
## Географиясе

Илче мәйданы — 502,8 км².
# MTG1

MTG1 (ингл. Mitochondrial ribosome associated GTPase 1) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Роккиньи

Роккиньи (фр. Rocquigny) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Канице (Домажлице)

Канице (чех. Kanice) — Чехиянең Пльзень крае Домажлице һәм Q89342798? районында урнашкан авыл.

# Канице (Домажлице)
## Географиясе

Мәйданы — 7,594667 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 432 ± 1 метр һәм 436 метр биеклектә урнашкан.

# Канице (Домажлице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Канице (Домажлице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Канице (Домажлице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 517 |
| 1880 | 475 |
| 1890 | 489 |
| 1900 | 502 |
| 1910 | 479 |
| 1921 | 463 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 431 |
| 1950 | 320 |
| 1961 | 256 |
| 1970 | 210 |
| 1980 | 169 |
| 1991 | 200 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 172 |
| 2014 | 187 |
| 2016 | 198 |
| 2017 | 205 |
| 2018 | 204 |
| 2019 | 202 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 206 |
| 2021 | 198 |
| 2021 | 194 |
| 2022 | 198 |
| 2023 | 194 |
| 2024 | 195 |
# GPR171

GPR171 (ингл. G protein-coupled receptor 171) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (14302) 5482 T-2

(14302) 5482 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14302) 5482 T-2
## Тарихы

1973 елның 30 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «5482 T-2» саналган.
# Урсуле (Рековац)

Урсуле (серб. Урсуле ) — Сербиянең Поморав округы Рековатс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Урсуле (Рековац)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 227 метр биеклектә урнашкан.

# Урсуле (Рековац)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Регбилиг буенча Сербия җыелмасы

Регбилиг буенча Сербия җыелмасы-милли команда.

# Регбилиг буенча Сербия җыелмасы
## Шәхси очрашулар статистикасы

| Көндәш | Уеннар | Җиңү | Беркемнеке | Җиңелү | Җиңү проценты % | Җыелган очколар | Җыелмаган очколар | Очколар аермасы |
| Маҗарстан | 1 | 1 | 0 | 0 | 100% | 50 | 0 | +50 |
| Алмания | 6 | 5 | 0 | 1 | 83.3% | 284 | 71 | +213 |
| Греция | 2 | 0 | 0 | 2 | 0% | 48 | 94 | -46 |
| Гөрҗистан | 2 | 0 | 0 | 2 | 0% | 22 | 89 | -67 |
| Ирландия Регбилиг буенча Ирландия җыелмасы | 1 | 0 | 0 | 1 | 0% | 0 | 82 | -82 |
| Испания | 1 | 1 | 0 | 0 | 100% | 64 | 0 | + 62 |
| Италия | 6 | 3 | 0 | 3 | 50% | 130 | 166 | -36 |
| Марокко | 2 | 0 | 1 | 1 | 0% | 24 | 78 | -54 |
| Россия Федерациясе | 8 | 1 | 0 | 7 | 12.5% | 104 | 214 | -110 |
| Украина | 3 | 3 | 0 | 0 | 100% | 114 | 22 | +92 |
| Филипин | 1 | 0 | 0 | 1 | 0% | 12 | 18 | -6 |
| Франция | 3 | 0 | 0 | 3 | 0% | 12 | 206 | -194 |
| Чехия | 4 | 4 | 0 | 0 | 100% | 204 | 54 | +150 |
| Total | 40 | 16 | 1 | 23 | 40% | 1,095 | 1,204 | -109 |

# Регбилиг буенча Сербия җыелмасы
## Состав

Сайлап алу турниры матчларына 2017 елгы дөнья чемпионатына чакырылган уенчылар:
* Давид Анджелич (Блэктаун Сент-Патрикс)
* Рис Гркинич (Кабраматта)
* Дэниэл Бёрк (Колледжианс)
* Джейсон Муранка (Дьюсьбери Рэмс)
* Далибор Самарджич (Дорчол)
* Далибор Вуканович (Дорчол)
* Стефан Неджелькович (Дорчол)
* Стеван Стеванович (Дорчол)
* Джошуа Марьянович (Кавана Долфинс)
* Джавид Яшари (Партизан Белград)
* Владо Кушич (Партизан Белград)
* Перо Маджаревич (Раднички Нова-Пазова)
* Жарко Ковачевич (Раднички Нова-Пазова)
* Милош Чалич (Црвена Йолдыз)
* Милош Зогович (Црвена Йолдыз)
* Владислав Дедич (Црвена Йолдыз)
* Воислав Дедич (Црвена Йолдыз)
* Чед Грант (Сент-Клэр Кометс)
* Владица Николич (Вилльнёв Леопардс)
* Джеймс Мирчески (Вестерн Сабёрбз Мэгпайз)
* Джордан Грант (Уэст Тайгерс)
* Брэндон Янич (Хиллс Дистрикт Буллз)
* Илия Радан
# IC 2151

IC 2151 — Куян йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 2151
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2151, IRAS 05504-1747, 2MASX J05523642-1747144, ESO 555-8, IRAS F05504-1747, MCG-03-15-024, ESO-LV 555-0080, PGC 18040, QDOT B0550242-174753, SGC 055024-1747.9, PSCz Q05504-1747 һәм LEDA 18040 буларак та сурәтләнә.
# Муса Җәлил һәйкәле (Казан, 1966)

Муса Җәлил һәйкәле - Татарстанның Казан шәһәре Беренче май мәйданында урнашкан, татар шагыйре Муса Җәлилгә багышланган һәйкәл.
Һәйкәл скульпторы — В.Е.Цигаль, архитекторы — Л.Г.Голубовский. Куелу вакыты - 1966 ел.

# Муса Җәлил һәйкәле (Казан, 1966)
## Тарих

1966 елның 3 ноябренда Казанның 1 Май мәйданында (Казан кирмәненең Спас манарасы алдында уң якта, ТР милли музее каршында) каһарман-шагыйрьнең 60 еллыгына урнаштырылган. Скульптор В.Е. Цигаль, архитектор Л.Г. Голубовский.

# Муса Җәлил һәйкәле (Казан, 1966)
## Сыйфатлама

Һәйкәл 3 төп өлештән торучы архитектура — киңлек комплексыннан тора: мәйдан (стилобат), скульптура һәм гранит дивар. Скульптура аслыктан 8 метрга өскә күтәртелгән. Көнбатыш яктан һәйкәлгә киң гранит баскыч илтә. Композиция үзәгендә мәйданның кечерәйтелгән күчермәсе булган чәчәклек утыртылган. Ян-якта ялтыратылган (полировкаланган) граниттан эскәмияләр куелган. Монументның трапеция формасында эшләнгән гранит мәйданчыгы җир өслегеннән күтәртелгән.
Скульптура белән бербөтен хасил итүче бронза аслыкта факсимиле култамгасы «М. Җәлил» ясалган.
Җәлил фигурасында тыелгысыз ашкыну сурәтләнгән. Көрәшче шагыйрь үзен чорнаган тышаулардан котылырга тели. Горур чөелгән баш, киерелгән иңбашлар, буйсынмас ихтыярлы күз карашы батырлык, әхлакый көч, каһарманлык турында сөйли.
Скульптура артында мәйданчыкта гранит блоклардан дивар күтәртелгән. Анда стильләштерелгән карлыгачлар сурәте һәм Җәлил шигырьләреннән русча һәм татарча 3 өзек бирелгән. Беренчесе — «Пел я, весеннюю свежесть почуя, Пел я, вступая за Родину в бой». Икенчесе — «Лишь в свободе жизни красота! Лишь в отважном сердце вечность есть!». Өченчесе — «Жизнь моя песней звенела в народе, Смерть моя песней борьбы прозвучит».

# Муса Җәлил һәйкәле (Казан, 1966)
## Барельефлар

1995 елда гранит диварда Кормашев-Җәлил төркеме әгъзаларының (җәлилчеләр) барельефлары эшләп куела. Авторы – В. Цигаль.
Елга ике мәртәбә һәйкәл янында шагыйрьне һәм аның көрәштәшләрен исә алалар.
# Кальвиль

Кальвиль (фр. Calleville) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Юкарыелма (Алачам)

Юкарыелма (төр. Yukarıelma) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Алачам илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Федор Бровко

Федор Бровко (3 [15] май 1904, Попенки, Подолия губернасы, Рәсәй империясе—24 гыйнвар 1960, Кишинәү , ССРБ) — Совет фирка-дәүләт эшлеклесе, Молдавия АССР Халык кәмисәрләре шурасы рәисе (1939-1940), МССР Югары шурасы Президиумы рәисе (1940-1951). 2-3 чакырылышлары ССРБ Югары Шурасы депутаты.
# Корсагаяклылар

Корсагаяклылар (Gastropoda) — әкәм-төкәмнәр, моллюсклар тибыннан умырткасыз хайваннар классы.

# Корсагаяклылар
## Биологик тасвирлама

Корсагаяклыларның үзенчәлекле билгесе — өч өлештән: баш, гәүдә, зур аяклар (табаннар) һәм калпаксыман яки еш кына спиральсыман бормалы (4-5 әйләнешле) кабырчыктан (лайлачларда юк) торучы асимметрияле гәүдә.
Зурлыгы 1 дән 35-45 мм га кадәр.

# Корсагаяклылар
## Таралуы һәм төрләре

90 меңгә якын төре билгеле, Татарстанда 40 тирәсе.
Алар арасында корсагаяклыларның 3 отрядыннан (аскласстан) 2 вәкиле бар: алсаңаклы һәм үпкә моллюсклары. Алсаңаклы моллюсклар суда яшиләр һәм саңаклары белән сулыйлар. Аларга керүче тереләй тудыручы моллюсклар (Viviparus) — 2 төр, ябылмалы (Valvata) — 3 төр, битинияләр (Bithynia) — 2 төр зур һәм кече сулыкларда яши.
Идел елгасының тамак өлешендәге участоклардан килгән мигрант-литоглиф (Litogliphus naticоides C. Pfeiffer) күп санда таралган төр.
Атмосфера һавасын сулаучы үпкә моллюсклары арасында сулыкларда һәм җир өстендә яшәүче төрләр бар. Күл, елга, сазлык һәм күлләвекләрдә даими яшәүчеләр — гади буа әкәм-төкәме (Lymnaea stagnalis Linne), озынча түгәрәк буа әкәм-төкәме (Lymnaea ovata), кәтүкләр (Plamorbis) һ.б.
Җир өсте үпкә моллюскларына гәрәбә һәм бакча әкәм-төкәмнәре, шулай ук Agriolimax, Limax ыругыннан лайлачлар һ.б. керә.
Алсаңаклы лайлачлар аерым җенеслеләр булса, үпкә моллюсклары исә гермафродитлар.
Корсагаяклыларның күпчелеге үсемлекләр белән туклана, йоткылыкта урнашкан махсус органнары «кыргычлары» ярдәмендә азыкны кыра һәм ваклый.
Су моллюсклары күлләрне үсемлекләр белән капланудан саклый. Җир өсте әкәм-төкәмнәре урманнарга һәм урман хуҗалыгына зыян китерә.
Буа әкәм-төкәмнәре, тереләй тудыручы моллюсклар, саз-буа әкәм-төкәмнәре һ.б. хайван һәм кеше паразитларының арадаш хуҗалары (тасма суалчан, бавыр имгеч суалчан; описторхис суалчаны һ.б.).
# Чырвоны Бераг (Чэрвеньский районы)

Чырвоны Бераг (белар. Чырвоны Бераг) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Чэрвеньский районында урнашкан авыл.

# Чырвоны Бераг (Чэрвеньский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Кокшайск

Кокшайск (чирм. Какшан, рус. Кокшайск) — Мари Илнең Звенигово районында урнашкан сала.

# Кокшайск
## Сәгать поясы

Кокшайск Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кокшайск
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (59,6%), чирмешләр (20,2%), чуашлар (13,6%), татарлар (4,7%).
# Роси (Виченца)

Роси — Италиянең Венеция төбәге Роана өязендә урнашкан торак пункт.

# Роси (Виченца)
## Географиясе

Роси Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Роси (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ботвиль

Ботвиль (фр. Beauteville) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Луминица (Констанца)

Луминица — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. Корбу (коммуна, Констанца) коммунасына карый.

# Луминица (Констанца)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 15 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Арсентий Орлов

Арсенти Орлов (рус. Арсентий Петрович Орлов, некорректная дата (юлианский не используется после 1918-01-26), Сюндюково, Чабаксар өязе, Казан губернасы, РСФСР — 1941, Беларус Совет Социалистик Республикасы, СССР) — чуаш телендә иҗат иткән шагыйрь һәм әдәби тәнкыйтьче.
# Ярлы (гәҗит)

* Ярлы (гәҗит, Казан)
* Ярлы (гәҗит, Күзнәй)
# Бялка (Красноставский повяты)

Бялка — Польшаның Люблин воеводалыгы Красныстав гминаcында урнашкан авыл.

# Бялка (Красноставский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Палула (Тепекоакуилко де Трухано)

Палула — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Tepecoacuilco de Trujano муниципалитеты составына керә.

# Палула (Тепекоакуилко де Трухано)
## Географиясе

Палула Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Палула (Тепекоакуилко де Трухано)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Палула (Тепекоакуилко де Трухано)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.