yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ирека

Ирека – Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Удмуртия, Мари Ил, биләмәләрендә ага. Елга Уржумка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.

# Ирека
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Нократ, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды – 10010300512111100038323
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды – 111103832
* Бассейн коды – 10.01.03.005
* ГӨ буенча саны – 11
* ГӨ буенча чыгарылышы – 1
# Синяжево

Синяжево — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Закшево гминаcында урнашкан авыл.

# Синяжево
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# KLHL7

KLHL7 (ингл. Kelch like family member 7) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Казе Стеван (Виченца)

Казе Стеван — Италиянең Венеция төбәге Кассола өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Стеван (Виченца)
## Географиясе

Казе Стеван Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Стеван (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Угода (Великопольское воеводалыгы)

Угода — Польшаның Великопольское воеводалыгы Равич гминасында урнашкан авыл.

# Угода (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Эйвон (Коннектикут)

Эйвон — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Эйвон (Коннектикут)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1830 елда нигезләнгән.

# Эйвон (Коннектикут)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 23,5 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 84 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мюльбах (Рейнланд-Пфальц)

Мюльбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Мюльбах (Рейнланд-Пфальц)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 1,55 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 270 метр биеклектә урнашкан.
# Сабзәвар

Сабзәвар (фар. سبزوار‎) — Иранның Рәзави-Хөрәсән устанында урнашкан шәһәр.

# Сабзәвар
## Тарих

Хәзерге статусын 1930 елдан башлап йөртә.

# Сабзәвар
## Кардәш шәһәрләр

* Һәрат, Әфганстан
# Адамс (округ, Индиана)

Адамс — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Декейтер шәһәре.

# Адамс (округ, Индиана)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1836 елда оештырыла.

# Адамс (округ, Индиана)
## Территориясе

Округ мәйданы 878,1 км² тәшкил итә.
# (14528) 1997 JN15

(14528) 1997 JN15 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14528) 1997 JN15
## Тарихы

1997 елның 3 маенда Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 JN15» саналган.
# Николай Юферов

Николай Юферов (рус. Николай Осипович Юферов, 1800, — 18 (30) гыйнвар 1864, ) — Казан университетында математика укытучысы, Вятка гимназиясе инспекторы.
# Шеидләр

Шеидләр (әзери. Şeidlər) — Әзербайҗанның Шәмкир районына караган авыл.
# Турвиль-сюр-Сьенн

Турвиль-сюр-Сьенн (фр. Tourville-sur-Sienne һәм фр. Tourville) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# Юкарыениҗе (Дазкыры)

Юкарыениҗе (төр. Yukarıyenice) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Дазкыры илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Раманавшчына (Мядзельский районы)

Раманавшчына (белар. Раманаўшчына) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.

# Раманавшчына (Мядзельский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Пипек-Гладстоун (Нью-Джерси)

Пипек-Гладстоун — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Пипек-Гладстоун (Нью-Джерси)
## Тарихы

Огачи шәһәре 23 апрель 1912 елда нигезләнгән.

# Пипек-Гладстоун (Нью-Джерси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 14,92764 км², 15,159214 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 243 Фут биеклектә урнашкан.
# Вирфус

Вирфус — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Вирфус
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,65 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 342 метр биеклектә урнашкан.
# Пыржолтени (Кылыраши)

Пыржолтени (рум. һәм молдав. Pîrjolteni ) — Молдова Республикасының Кылыраши районына караган авыл.
# Подрумче

Подрумче — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. Крумовград җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Подрумче
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 502 метр биеклектә урнашкан.
# Майя (коммуна)

Майя (фр. Maillat) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Нантюа кантонына карый.

# Майя (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,50 км².
# Адамс (округ, Иллинойс)

Адамс — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Куинси шәһәре.

# Адамс (округ, Иллинойс)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1825 елда оештырыла.

# Адамс (округ, Иллинойс)
## Территориясе

Округ мәйданы 2215 км² тәшкил итә.
# Марманд (округ)

Марманд — Франциядәге округ (фр. Arrondissement). Ло һәм Гаронна департаментына карый.

# Марманд (округ)
## Географиясе

Мәйданы — 1388 км². Округ 10 кантоннан тора, алар үз чиратында 98 коммунага бүленгән.
# Грей (округ, Канзас)

Грей — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Симаррон шәһәре.

# Грей (округ, Канзас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1873 елда оештырыла.

# Грей (округ, Канзас)
## Территориясе

Округ мәйданы 2251 км² тәшкил итә.
# Бянчота (Торино)

Бянчота — Италиянең Пьемонт төбәге Ролетто өязендә урнашкан торак пункт.

# Бянчота (Торино)
## Географиясе

Бянчота Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Бянчота (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Галлюи

Галлюи (фр. Galluis) — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
# Росати Боро (Виченца)

Росати Боро — Италиянең Венеция төбәге Монте-ди-Мало өязендә урнашкан торак пункт.

# Росати Боро (Виченца)
## Географиясе

Росати Боро Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Росати Боро (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тарифа

Тарифа (исп. Tarifa) — Испаниянең Кадис провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Тарифа
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 419,67 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 7 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Риу-Бранку (Мату-Гросу)

Риу-Бранку — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.

# Риу-Бранку (Мату-Гросу)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 501,496 км².
# (15049) 1998 XA90

(15049) 1998 XA90 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15049) 1998 XA90
## Тарихы

1998 елның 15 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 XA90» саналган.
# Монтардон

Монтардон (фр. Montardon) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
# Пьедра Парада (Ахучитлан дел Прогресо)

Пьедра Парада — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ахучитлан-дель-Прогресо муниципалитеты составына керә.

# Пьедра Парада (Ахучитлан дел Прогресо)
## Географиясе

Пьедра Парада Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Пьедра Парада (Ахучитлан дел Прогресо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Пьедра Парада (Ахучитлан дел Прогресо)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Бяляевка (авыл)

Бяляевка (белар. Бяляеўка) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Чачэрский районында урнашкан авыл.

# Бяляевка (авыл)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Ярмөхәммәт (Туймазы районы)

Ярмөхәммәт — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452765, ОКАТО коды — 80251827002.
# Вишецино

һәм
Вишецино — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Люзино гминасында урнашкан авыл.

# Вишецино
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Лафайетт (округ, Арканзас)

Лафайетт — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Льюисвилл шәһәре.

# Лафайетт (округ, Арканзас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1827 елда оештырыла.

# Лафайетт (округ, Арканзас)
## Территориясе

Округ мәйданы 1362 км² тәшкил итә.
# GNG12

GNG12 (ингл. G protein subunit gamma 12) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Юкарыҗанөрен (Азизие)

Юкарыҗанөрен (төр. Yukarıcanören) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Азизие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Чистоборка

Чистоборка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе , Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кедра елгасының уң ярыннан 9 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.

# Чистоборка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100212103000010804
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001080
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Яйлабаг (Яйладере)

Яйлабаг (төр. Yaylabağ) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Яйладере илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Рапийи

Рапийи (фр. Rapilly) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Ходлевко

Ходлевко — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Прусице гминасында урнашкан авыл.

# Ходлевко
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бруйце (Лодзь воеводалыгы)

Бруйце — Польшаның Лодзь воеводалыгы Бруйце гминаcында урнашкан авыл.

# Бруйце (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# По-Яха

По-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Адер-Паюта елгасының сул ярыннан 253 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.

# По-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Надым елгасының көнчыгыш чигеннән Пур елгасы бассейнының төньяк-көнбатыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000212115300053917
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305391
* Бассейн коды — 15.04.00.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Санта Луча (Перуҗа)

Санта Луча — Италиянең Умбрия төбәге Перуҗа өязендә урнашкан торак пункт.

# Санта Луча (Перуҗа)
## Географиясе

Санта Луча Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Санта Луча (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Солтанрабат

Солтанрабат (каз. Сұлтанрабат) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Солтанрабат
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Антизенхофен

Антизенхофен — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Рид-Инн округы составына керә.

# Антизенхофен
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 346 метр биеклектә урнашкан. Поккинг, Санкт-Мариенкирхен-Шердинг, Эггердинг, Орт-им-Иннкрайс, Райхерсберг һәм Бад-Фюссинг коммуналары белән чиктәш.
# Погон-Еган

Погон-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 45 км.

# Погон-Еган
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010800112115200032717
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203271
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Сен-Ромен-де-Монпазье

Сен-Ромен-де-Монпазье (фр. Saint-Romain-de-Monpazier) — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
# Дмитрий Балмин

Дмитри Балмин (Дмитри Анатоли улы Балмин, 15 июль 1970(1970-07-15) (54 яшь), Казан, РСФСР, СССР — , ) — РФ һоккейчесе (сакчы), «Ак Барс» һәм «Нефтехимик» клублары капитаны, Россия чемпионы (1998), Россия чемпонатларының көмеш (2000, 2002) һәм бронза (2004) призчысы, Түбән Кама «Нефтехимигы»ның (2008-2013) һәм Казан «Ирбис»ының (2016-2017) баш тренеры.
# Одон (Индиана)

Одон — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Одон (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Одон (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,520411 км², 2,494201 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 166 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Прохи (Злотовский повяты)

, һәм
Прохи — Польшаның Великопольское воеводалыгы Закшево гминасында урнашкан авыл.

# Прохи (Злотовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Pol Dirak

Pol Dirak yäki Pol Adrien Moris Dirak (fr. Paul Adrien Maurice Dirac; 1902-1984) — ingliz fizik-teoretiğı, kvant mexanikasına nigez saluçılarnıñ berse. Fizika ölkäsendä Nobel premiäse iäse (1933, Erwin Şrödinger bergä).
London patşalıq cämğiäteneñ äğzası, häm çit il akademiäläre äğzası, şul isäptän SSRB akademiäseneñ äğzası (1931).
1902 yılda Bristol şähärendä uqıtuçı ğailäsendä dönyağa kilä. Ätise frantsuz näselennän çıqqan, 1919 ingliz watandaşlığın ala.

# Pol Dirak
## Fänni qazanışları

Diraknıñ eşläre kvant fizikasına, elementar kisäkçälär teoriäsenä häm Ğomumi çağıştırmalılıq teoriäsenä bağışlanğan.
Dirak kvant elektrodinamikası, ikençel kvantlaw ısulı, qır kvant teoriäse belän şöğellänä.
Relätivistik elektron tigezlämäsen açıp, spin häm antikisäkçälär añlatmasın kürsätä.
Fermionnar wçen statistik büleneşne taswirlıy, magnit monopol, zur sannar turında täğlimat, häm gravitatsiäneñ hamilton täğbiren täqdim itä.
Dirak fermion, bozon, graviton töşençälären kertä.

# Pol Dirak
## Fänni qazanışları
### Fermi — Dirak büleneşe

Fermi — Dirak büleneşe 1926 yılda italian ğalim Enriko Fermi häm ingliz fiziğı Pol Dirak tarafınnan täqdim itelgän.
Fermi — Dirak häm Boze — Eynşteyn büleneşläre kvant tä'sir isäpkä ala.
Fermi — Dirak büleneşe älege kvant bieklektä fermion buluınıñ ixtimallığın taswirlıy.
Urta kisäkçälär sanı : $\varepsilon _{i}$ energiäse belän:
    $n_{i}={\frac {g_{i}}{\exp \left({\dfrac {\varepsilon _{i}-\mu }{kT}}\right)+1}},$
    $n_{i}$ — i xälendä urta kisäkçälär sanı,
    $\varepsilon _{i}$ — xäleneñ energiäse,
    $g_{i}$ — $i$ xäleneñ bozıluı ($\varepsilon _{i}$ energiäse belän xällär sanı),
    $\mu$ — ximik potentsial (nul' teperaturasında $E_{F}$ - Fermi energiäsenä tigez),
    $k$ — Boltsman daimie,
    $T$ — absolüt temperatura
1933 yılda antimatdä häm antidönya buluın faraz itä.

# Pol Dirak
## Fänni qazanışları
### Dirak tigezlämäse

1928 yılda Pol Dirak tarafınnan täqdim itelgän Fermion törendäge kisäkçek spinın (1/2) isäpkä aluçı relätivistik-invariant kvant tigezlämäse. Elektron häm bütän 1/2 spinlı noqtalı fermionnarnı taswirlıy:
    $\left(mc^{2}\alpha _{0}+c\sum _{j=1}^{3}\alpha _{j}p_{j}\right)\psi (\mathbf {x} ,t)=i\hbar {\frac {\partial \psi }{\partial t}}(\mathbf {x} ,t)$
Kovariant formada:
    $\left(i\hbar c\,\gamma ^{\mu }\,\partial _{\mu }-mc^{2}\right)\psi =0.$
Älege tigezlämädän Dirak antikisäkçek buluın isbatlağan.

# Pol Dirak
## Qızıqlı fakıt

Pol Diraknıñ xatını Margit Dirak (Wigner, 1904-2002) — Fizika ölkäsendä Nobel premiäse iäse Yucin Wignerneñ señlese.
# Хацилавичы (Смаргонский районы)

Хацилавичы (белар. Хацілавічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.

# Хацилавичы (Смаргонский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Долна Сеч

Долна Сеч (словак. Dolná Seč) — Словакиянең Левице округында урнашкан авыл.

# Долна Сеч
## Тарихы

Авыл 1310 елда нигезләнгән.

# Долна Сеч
## Географиясе

Мәйданы — 8,78 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 155 метр биеклектә урнашкан.

# Долна Сеч
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Трекате Алто (Леко)

Трекате Алто — Италиянең Ломбардия төбәге Оснаго өязендә урнашкан торак пункт.

# Трекате Алто (Леко)
## Географиясе

Трекате Алто Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Трекате Алто (Леко)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Солезино

Солезино — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Падуя провинциясе составына керә.

# Солезино
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 10 метр биеклектә урнашкан. Гранце, Монселиче, Сант'Элена, Стангелла һәм Поццоново коммуналары белән чиктәш.
# (1893) Якоба

(1893) Якоба (лат. Jakoba) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1893) Якоба
## Тарихы

1971 елның 20 октябрендә Пауль Вильд тарафыннан Циммервальд обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1971 UD» саналган.
# Сан Педро де ла Палма (Сан Фелипе)

Сан Педро де ла Палма — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Фелипе муниципалитеты составына керә.

# Сан Педро де ла Палма (Сан Фелипе)
## Географиясе

Сан Педро де ла Палма Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Педро де ла Палма (Сан Фелипе)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Педро де ла Палма (Сан Фелипе)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Күлкайнар

Күлкайнар (каз. Көлқайнар) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Күлкайнар
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Скотт (Шебойган, Висконсин)

Скотт — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Скотт (Шебойган, Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 36,5 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 295 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Трнава (Рашка)

Трнава (серб. Трнава ) — Сербиянең Рашка округы Рашка җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Трнава (Рашка)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 596 метр биеклектә урнашкан.

# Трнава (Рашка)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Югары Выльыб

Югары Выльыб (рус. Верхний Выльыб) — Коми Республикасының Удора районында урнашкан авыл.

# Югары Выльыб
## Климат

Югары Выльыб климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Югары Выльыб
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (92%), руслар (8%).
# Первомайск (Кыушени)

Первомайск (рум. һәм молдав. Pervomaisc ) — Молдова Республикасының Кыушени районына караган авыл.
# Һалди

Һалди (эст. Haldi) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
# Родевиш

Родевиш (алман. Rodewisch) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Родевиш
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 26,88 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 434 метр биеклектә урнашкан.
# Центральный (Карталы районы)

Центральный (рус. Центральный) — Чиләбе өлкәсенең Карталы районы составына керүче авыл.

# Центральный (Карталы районы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Центральный (Карталы районы)
## Сәгать поясы

Центральный (Карталы районы) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Центральный (Карталы районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (68%), татарлар (17%), башкортлар (13%), казахлар (1%).
# Краснинский районы

Красный районы (рус. Краснинский район) — өлкәсендә урнашкан административ берәмлек.
Административ үзәге — Красный шәһәр тибындагы посёлогы.

# Краснинский районы
## География

| Як | Район яки регион |
| Төньяк | Смоленск өлкәсе Духовщина районы |
| Төньяк-көнчыгыш | Смоленск өлкәсе Ярцево районы |
| Көнчыгыш | Смоленск өлкәсе (Дорогобуж районы) |
| Көньяк-көнчыгыш | Смоленск өлкәсе (Глинка районы) |
| Төньяк-көнбатыш | Смоленск өлкәсе (Рославль районы, Шумячи районы) |

# Краснинский районы
## Тарих

Краснинский районы 1929 елда элекке Смоленск губернасының Рославль өязе җирләрендә оештырыла.

# Краснинский районы
## Халык

Милли состав: руслар —