yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# HD141976

HD141976 — Бүре йолдызлыгында урнашкан A(7)(II)(m) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,42 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Вавринець

Вавринець (словак. Vavrinec) — Словакиянең Вранов-над-Топлёу округында урнашкан авыл.

# Вавринець
## Тарихы

Авыл 1363 елда нигезләнгән.

# Вавринець
## Географиясе

Мәйданы — 5,45 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 285 метр биеклектә урнашкан.

# Вавринець
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Хаттенхофен (Вюртемберг)

Хаттенхофен (алман. Hattenhofen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Хаттенхофен (Вюртемберг)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,64 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 366 метр биеклектә урнашкан.
# Цолара (Римини)

Цолара — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Джеммано өязендә урнашкан торак пункт.

# Цолара (Римини)
## Географиясе

Цолара Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Цолара (Римини)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бурдур

Бурдур (төр. Burdur) — Төркия Җөмһүриятенең Бурдур иленә караган бер шәһәре.
# Асеу (коммуна)

Асеу — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан коммуна.

# Асеу (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 307,45 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 418 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Асеу, Апа-Асеу, Чобенуш, Лунка-Асеу, Пелтиниш һәм Стража авыллары урнашкан.
# Гато (Катанцаро)

Гато — Италиянең Калабрия төбәге Киаравалле-Централе өязендә урнашкан торак пункт.

# Гато (Катанцаро)
## Географиясе

Гато Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Гато (Катанцаро)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 889

NGC 889 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 889
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Чъкхао-лъае

Чъкхао-лъае теле (чъкхаулъэйн, ǂKxʼaoǁʼae) — жу теленең көньяк-көнчыгыш диалекты. Кайвакыт Ботсванада да Намибиядә дә сөйләшелә торган ǂKxʼaoǁʼae һәм Juǀʼhoan телләрен сөйләшүчеләр бер тел дип әйтәләр.
# Дубровиця (Лежайский повяты)

Дубровиця — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Курылувка гминасында урнашкан авыл.

# Дубровиця (Лежайский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ирина Заиконникова

Ирина Заиконникова (Ирина Витали кызы Заиконникова, 21 декабрь 1921(1921-12-21), Казан, РСФСР — 13 сентябрь 1991, Казан, РСФСР, СССР) — фармаколог, медицина фәннәре докторы (1968), профессор (1969). РСФСРның атказанган фән эшлеклесе (1976). 1947 елдан Казан медицина институтында, 1968-1989 елларда фармакология кафедрасы мөдире. Яңа дару препартларын гамәли медицинака кертүгә караган фәнни хезмәтләр авторы. ССРБ дәүләт премиясе лауреаты (1987).
# Огаста (Арканзас)

Огаста — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.

# Огаста (Арканзас)
## Тарихы

Огаста шәһәре 1848 елда нигезләнгән.

# Огаста (Арканзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 5,073107 км², 5,076204 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 66 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Пеннингтон (Алабама)

Пеннингтон — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Пеннингтон (Алабама)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 5,081834 км², 5,081835 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 31 ± 1 метр һәм 32 метр биеклектә урнашкан.
# Янки-Гилл (Бъютт округы, Калифорния)

һәм
Янки-Гилл — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Янки-Гилл (Бъютт округы, Калифорния)
## Географиясе

Янки-Гилл халык санын алу урыны мәйданы — 15,609187 км², 15,703521 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 604 метр биеклектә урнашкан.
# ЦСКА (хоккей клубы, Мәскәү)

ЦСКА — Мәскәүдән Континенталь хоккей лигасында чыгыш ясаучы Россия хоккей клубы. 1946 елда ЦДКА (рус. Центральный дом Красной Армии) исеме астында нигезләнгән. 1951 елда ЦДСА (рус. Центральный дом Советской Армии) дип үзгәртелгән. 1954 елда ЦСК МО (рус. Центральный спортивный клуб Министерства обороны) итеп үзгәртелә, 1959 елга кадәр шул исем астында чыгыш ясаган. 1959 елдан ЦСКА исемен йөртә.
Өйдәге матчларын «ЦСКА Арена»да (2018 елның маена кадәр — В. М. Бобров исемендәге ЦСКА боз спорт комплексында) үткәрә.
Армия клубы Россия һәм дөнья хоккей тарихында иң титуллы клуб булып тора. Халыкара аренада ул 20 тапкыр Европа чемпионнары кубогында җиңү яулаган. МХЛ клубларына каршы 37 уен үткәргән, аларда 27 җиңү яулаган, ике тапкыр тигез исәпкә уйнаган һәм 8 тапкыр җиңелгән. Моннан тыш, клуб уенчылары һәм тәрбияләнүчеләре күп тапкырлар дөнья һәм Олимпия уеннары чемпионнары, Канада Кубогы ияләре, Стэнли Кубогы ияләре булганнар.
# Зульцберг (Форарльберг)

Зульцберг — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. Брегенц округы составына керә.

# Зульцберг (Форарльберг)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1013 метр биеклектә урнашкан. Ланген-бай-Брегенц, Дорен һәм Рифенсберг коммуналары белән чиктәш.
# Энтерпрайз (Висконсин)

Энтерпрайз — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Энтерпрайз (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 58,9 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 496 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сант'Апяно (Фиренца)

Сант'Апяно — Италиянең Тоскана төбәге Барберино Таварнелле өязендә урнашкан торак пункт.

# Сант'Апяно (Фиренца)
## Географиясе

Сант'Апяно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Сант'Апяно (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Позо дел Солиман (Ирапуато)

Позо дел Солиман — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ирапуато муниципалитеты составына керә.

# Позо дел Солиман (Ирапуато)
## Географиясе

Позо дел Солиман Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Позо дел Солиман (Ирапуато)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Позо дел Солиман (Ирапуато)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Бопрео

Бопрео (фр. Beaupréau) — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Новий Лущевек

Новий Лущевек — Польшаның Мазовия воеводалыгы Блоне гминасында урнашкан авыл.

# Новий Лущевек
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Жапоран

Жапоран — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу-ду-Су штатына карый.

# Жапоран
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 419,804 км².
# Борис Иванов (1888)

Борис Павлович Иванов (1888 елның 19 июне (1 июле), Казан — 1933) — хокук белгече, Рим хокукы буенча белгеч, Томск дәүләт университетының Рим хокукы кафедрасында экстраординар профессор вазыйфаларын башкаручы.

# Борис Иванов (1888)
## Тормыш юлы

Борис Иванов 1888 елның 19 июнендә (1 июлендә) Казанда мещаннар гаиләсендә туа — аның әтисе, Павел Фёдорович Иванов, соңрак Казан сәүдәгәре була. Борис Беренче Казан ирләр гимназиясендә урта белем ала. Шуннан соң ул Казан Император университетының юридик факультеты студенты була, 1911 елда беренче дәрәҗә диплом алып, аны тәмамлый. 1912 елның февраль ахырында ул профессор исемен алуга әзерлек өчен Рим хокукы кафедрасында калдырыла; аның фәнни җитәкчесе итеп профессор һәм ректор Григорий Дормидонтов билгеләнә.
Беренче бөтендөнья сугышы елларында, 1916 елда Борис Иванов Рим хокукы өлкәсендә магистр дәрәҗәсен алу өчен кирәкле имтиханнар бирә. Юридик факультет җитәкчелеге «канәгатьләнерлек» дип тапкан сынау лекцияләрен укыганнан соң, ул университетта приват-доцент исемендә укыту хокукын ала.
Ватандашлар сугышы чорында, 1918 елның 11 мартында, Борис Иванов элеккеге Томск Император университетының юридик факультетының бер өлеше булган Рим хокукы кафедрасында экстраординар профессор эшен башкаручы итеп сайлана. Аңа 1918 елның сентябренә кадәр (авыру буенча) ял бирелә, нәтиҗәдә, Томскка ул 1 ноябрьдә килә. 1919 елның 1 сентябрендә ул бөтен юридик факультетның секретаре була.
Себердә Совет власте ныгыгач, Иванов университеттан формаль рәвештә 1919 елның 15 декабреннән азат ителә (Себер халык мәгарифе бүлеге карары белән; ул 1920 елның 15 апрелендә чыга). 1921 елның язында ул Томск губерна революцион трибуналы суды каршында «Себер реакцион прессасы» турындагы эш буенча баса. Профессор Иосиф Аносов белән Ивановны «Изге Хач» дружинасын оештыруда гаеплиләр, аның максаты, гаепләү сүзләре буенча, большевистик хакимиятләргә каршы кораллы көрәш һәм православ чиркәвен яклау булган; шулай ук аларны Ак гвардия матбугатында мәкаләләр сериясен бастыруда гаеплиләр. Башта Иванов атып үтерүгә хөкем ителә, тик Бөтенрусия Үзәк Башкарма Комитеты амнистиясе буенча югары җәза аның өчен дүрт еллык ябылуга (мәҗбүри эшләр йортында) алыштырыла.
Ун елдан соң, 1933 ел башында, Борис Иванов яңадан кулга алына: бу юлы ул «Совет хакимиятен азат итү һәм буржуаз-алпавыт республикасын билгеләү максатыннан кораллы фетнә әзерли торган контрреволюцион белогвардия оешмасына» катнашы булуда гаепләнә; кабат атып үтерүгә хөкем ителә. 1933 елда ук атып үтерелә. 1957 елда җинаять составы булмау сәбәпле реабилитацияләнә.

# Борис Иванов (1888)
## Гаилә

Борис Иванов крестьян Елизавета Ивановнага (тумыштан — Зуйкова) өйләнгән; гаиләдә дүрт бала булган.

# Борис Иванов (1888)
## Хезмәтләр

* Res mancipii et nec mancipii (Очерк по истории римского права) / Б. П. Иванов. — Казань: Типо-литография Императорского Университета, 1914. — IV, 143 с.
# Выгода (Быхавский районы)

Выгода (белар. Выгода) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.

# Выгода (Быхавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Триния

Триния (лат. Trinia) — чатыр чәчәклеләр (Apiaceae) семьялыгыннан ике- һәм күпьеллык үләнчел чәчәкле үсемлекләр ыругы. Европадан Иранга һәм Көнбатыш Себергә кадәр таралган. Ыруг беренче тапкыр 1814-нче елда Георг Франц Хоффман тарафыннан тасвирланган.

# Триния
## Төрләр

2022 елның ноябренә караган Plants of the World Online исемлеге буенча шушы 12 төрне кертә:
* Trinia biebersteinii Fedor.
* Trinia castroviejoi Gómez Nav., Roselló, E.Laguna, P.P.Ferrer, Peris, A.Guillén,
* Trinia crithmifolia (Willd.) H.Wolff
* Trinia dalechampii (Ten.) Janch.
* Trinia esteparia Uribe-Ech.
* Trinia frigida (Boiss. & Heldr.) Drude
* Trinia glauca (L.) Dumort.
* Trinia guicciardii (Boiss. & Heldr.) Drude
* Trinia hispida Hoffm.
* Trinia kitaibelii M.Bieb.
* Trinia leiogona (C.A.Mey.) B.Fedtsch.
* Trinia multicaulis (Poir.) Schischk.
* Trinia muricata Godet
Татарстан территориясендә 2 төре бар: күпсабаклы триния (T. multicaulis) һәм кытыршы триния (T. muricata) Көньяк-Көнчыгыш Кама аръягында очрыйлар. Далаланган тау битләрендә үсәләр.

# Триния
## Ботаник тасвирлау

10-45 см биеклектәге күпьеллык үсемлек. Күпсанлы сабаклары ялангач, төбеннән үк диярлек тармаклы. Яфраклары сабакны чорнап алучы җиңсә рәвешендәге киң сапларда, өчпочмаклы-йомыркасыман, буй яки җепсыман-буй өлешле икешәр, өчәр каурыйсыман. Җимеше — вакланган чикләвек. Июнь-июль башында чәчәк аталар. Чәчәк атканнан соң ук ата чәчәкләр үлә, ә ана чәчәкләрдә җимешләр барлыкка килә. Җимешләре июнь-августта өлгерә. Орлыктан үрчиләр.
ТРның Кызыл китабына кертелгәннәр (2006).
# Мидвей (Төньяк Каролина)

Мидвей — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Мидвей (Төньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Мидвей (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 19,860868 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 270 метр биеклектә урнашкан.
# Шандры (Вавкавыский районы)

Шандры (белар. Шандры) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.

# Шандры (Вавкавыский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Водерадки

Водерадки (чех. Voděrádky) — Чехиянең Урта Чехия крае Ржичани районында урнашкан авыл.

# Водерадки
## Географиясе

Мәйданы — 2,912 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Водерадки
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Водерадки
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Водерадки
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 185 |
| 1880 | 186 |
| 1890 | 189 |
| 1900 | 204 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 190 |
| 1921 | 219 |
| 1930 | 234 |
| 1950 | 152 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 132 |
| 1970 | 154 |
| 1980 | 143 |
| 1991 | 146 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 160 |
| 2011 | 189 |
| 2021 | 413 |
# (7422) 1992 LP

(7422) 1992 LP (лат. 1992 LP) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7422) 1992 LP
## Тарихы

1992 елның 3 июнендә G. J. Leonard тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 LP» саналган.
# IC 2765

IC 2765 — чикләрендә урнашкан астрономик җисем .

# IC 2765
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда LEDA 1451814 буларак та сурәтләнә.
# Глинки (Граевский повяты)

Глинки — Польшаның Подлясье воеводалыгы Радзилув гминасында урнашкан авыл.

# Глинки (Граевский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Баратье

Баратье (фр. Baratier) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Амбрён кантонына карый.

# Баратье
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,99 км².
# Брезовиця-при-Любляни

һәм
Брезовиця-при-Любляни — Словениянең Брезовиця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Брезовиця-при-Любляни
## Географиясе

Мәйданы — 6,6 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 296 ± 1 метр һәм 454 метр биеклектә урнашкан.
# Новая Рудзица

Новая Рудзица (белар. Новая Рудзіца) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Дзяржынский районында урнашкан авыл.

# Новая Рудзица
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# 1644 ел

2 меңьеллык :
XV гасыр — XVI гасыр — XVII гасыр — XVIII гасыр — XIX гасыр :
Хронологик таблица :
1644 ел башка тәкъвимнәрдә :
| Милади тәкъвим | 1644 MDCXLIV |
| Юлиан тәкъвим | 1643—1644 (11 гыйнвардан) |
| Юлиан тәкъвим византия эрасы белән | 7152—7153 (11 сентябрьдән) |
| Римны нигезләгәннән башлап | 2396—2397 (1 майдан) |
| Яһүдләр тәкъвиме | 5404—5405 ה'ת"ד — ה'ת"ה |
| Һиҗри тәкъвим | 1053—1054 |
| Борынгы әрмәннәр тәкъвиме | 4136—4137 (11 августтан) |
| Әрмәннәрнең чиркәү тәкъвиме | 1093 ԹՎ ՌՂԳ |
| Кытай тәкъвиме | 4340—4341 癸未 — 甲申 кара сарык — яшел маймыл |
| Хәбәш тәкъвим | 1636 — 1637 |
| Борынгы һинд тәкъвиме | |
| - Викрам-самват | 1700—1701 |
| - Шака самват | 1566—1567 |
| Шәмси тәкъвим | 1022—1023 |
| Буддачылык тәкъвиме | 2187 |
1644 (бер мең алты йөз кырык дүртенче) ел — кәбисә ел, милади тәкъвим буенча җомга көнне башлана. Бу безнең эраның 1644 елы, II меңьеллыкның 644 елы, XVII гасырның 44 елы, XVII гасырның 5 унъеллыгының 4 елы, 1640 елларның 5 елы. 1644 елдан бирле 380 ел үтте.

# 1644 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1644 елда туганнар
* Мацуо Басе, япон шагыйре.

# 1644 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1644 елда вафатлар
# Маняк

Маняк (серб. Мањак) — Сербиянең Пчинья округы Владичин-Хан җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Маняк
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 721 метр биеклектә урнашкан.

# Маняк
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Виктор Пасхалов

Виктор Пасхалов (Виктор Никандр улы Пасхалов, 18 апрель 1841(1841-04-18) яки 30 апрель 1841(1841-04-30), Сарытау, Сарытау өязе, Сарытау губернасы, Россия империясе — 1 март 1885(1885-03-01) (43 яшь) яки 13 март 1885(1885-03-13) (43 яшь), Казан, Россия империясе) — рус көйязары, Казандагы беренче түләүсез музыка мәктәбе мөдире (1881-1882).
# Өзконак (Варто)

Өзконак (төр. Özkonak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Варто илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Гөлназ Фәхразиева

Гөлназ Фәхразиева - актриса. 1964 елда 12 ноябрендә ТАССРның Актаныш районы Такталачык авылында туган. 1987 елда Алабуга культура агарту училищесын тәмамлагач Минзәлә татар дәүләт драма театрында эшли башлый. 1992 елдан алып бүгенге көнгә кадәр Туфан Миңнуллин исемендәге Түбән Кама татар дәүләт драма театрында артист булып эшли. 2006 елда Татарстанның атказанган артисткасы исеме бирелә. 2019 елда ТРның «Фидакарь хезмәт өчен» медале белән бүләкләнде.

# Гөлназ Фәхразиева
## Театрда сәхнәләштергән рольләре

* Равилә - «Яшьлек белән очрашу» Т. Миңнуллин
* Сәимә — «Адашкан чәчәкләр» Г. Каюмов
* Мәүлия — «Итәкле кияү» Аманулла
* Ана - «Карурман аша» Р. Галиев
* Күркә - «Яңа ел хикмәтләре» Х. Ибраһим
* Официант - «Җырлап керәбез, җырлап чыгабыз» Х. Ибраһим, А. Хәмзин
* Мәрьям — «Өч хатын белән тормыш» Г. Исхакый
* Табиб - «Сау бул, дип, әйтә алмыйм!» Ф. Абдуллин
* Хор — «Сөеклем минем» Л. Дюрко
* Уңганбикә - «Кыз урлау» М. Кәрим
* Өмәмә — «Хатыным-алтыным» Х. Ибраһим
* Тәңкәбикә — «Ай тотылган төндә» М. Кәрим
* Сакчы — «Патша кызы һәм җырчы» Р. Корбан
* Газраил — «Җир уллары трагедиясе» Һ. Такташ
* Рәхимә — «Бергенәм-Гөлгенәм» М. Садыкова
* Убырлы карчык — «Әптери солдат маҗаралары» Ш. Фәрхетдинов
* Хәлимә — «Шулай булды шул» Т. Миңнуллин
* Сафура - «Яра» А. Гыйләҗев (М. Гыйләҗев инсценировкасы)
* Разыя - «Мәдинәм-гөлкәем» Т. Миңнуллин
* Шагыйрьнең әнисе — «Соңгы төн» И. Юзеев
* Бибинур — «Бакча караклары» З. Гыймаев
* Галия Әхәтовна — «Бүре каны» Н. Гыйматдинова (Р. Галиев, З.Гыймаев инсценировкасы)
* Мәүлия — «Алпамыш алпавыты» Т. Минңнуллин
* Миңниса — «СыСыСыРда ясалган…нар» Л. Лерон
* Начальник - «Гөнаһлы мәхәббәт өрәге» А. Иванов (Р. Галиев, З.Гыймаев инсценировкасы)
* Хәдичә — «Кияүле кызлар кияве» Т. Миңнуллин
* Федосья - «Ярсыз ярлар» Н. Угарин
* Нурзидә Мөбәрәковна - «Кияүле кызлар кияве» Т. Миңнуллин
* Әүдәки - «Гөргөри кызын бирә» Т. Миңнуллин
* Убыр Патша - «Шомбай маҗаралары» Р. Вәлиев
* Догалы карчык - «Кадер кичәсе» Р. Галиев
* Харита Игнатьевна Огудалова - «Бирнәсез кыз» А.Островский
* Газизә - «Нәгыймә» Р. Зәйдулла
* Мария Никифоровна - «Ә таңнар гүзәл тынлыкта иде...» Б.Васильев (И.Мөхәммәтгалиев инсценировкасы)
* Олы инәй – «Озын-озак балачак» М. Кәрим
# Мала Цикава

Мала Цикава — Словениянең Ново Место (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Мала Цикава
## Географиясе

Мәйданы — 0,47 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 188 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# 874 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 874 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
VII гасыр — VIII гасыр — IX гасыр — X гасыр — XI гасыр :
Хронологик таблица :
874 (сигез йөз җитмеш дүртенче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча җомга көнне башлана. Бу безнең эраның 874 елы, I меңьеллыкның 874 елы, IX гасырның 74 елы, IX гасырның 8 унъеллыгының 4 елы, 870 елларның 5 елы. 874 елдан бирле 1150 ел үтте.

# 874 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:874 елда туганнар

# 874 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:874 елда вафатлар
# Ястшембець (Свентокшиж воеводалыгы)

һәм
Ястшембець — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Стопница гминасында урнашкан авыл.

# Ястшембець (Свентокшиж воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Беднарец

Беднарец (чех. Bednárec) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Йиндржихув-Градец һәм Йиндржихув-Градец районында урнашкан авыл.

# Беднарец
## Географиясе

Мәйданы — 7,812339 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 515 метр биеклектә урнашкан.

# Беднарец
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Беднарец
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Беднарец
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 376 |
| 1880 | 383 |
| 1890 | 370 |
| 1900 | 383 |
| 1910 | 344 |
| 1921 | 332 |
| 1930 | 306 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 215 |
| 1961 | 239 |
| 1970 | 196 |
| 1980 | 142 |
| 1991 | 124 |
| 2001 | 102 |
| 2011 | 103 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 109 |
| 2016 | 115 |
| 2017 | 111 |
| 2018 | 117 |
| 2019 | 116 |
| 2020 | 119 |
| 2021 | 120 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 116 |
| 2022 | 129 |
| 2023 | 125 |
| 2024 | 122 |
# Малгер (Тревизо)

Малгер — Италиянең Венеция төбәге Медуна-ди-Ливенца өязендә урнашкан торак пункт.

# Малгер (Тревизо)
## Географиясе

Малгер Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Малгер (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# К. да Понтичело (Палермо)

К. да Понтичело — Италиянең Сицилия төбәге Термини-Имерезе өязендә урнашкан торак пункт.

# К. да Понтичело (Палермо)
## Географиясе

К. да Понтичело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# К. да Понтичело (Палермо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Брайде I (Потенца)

Брайде I — Италиянең Базиликата төбәге Бриенца өязендә урнашкан торак пункт.

# Брайде I (Потенца)
## Географиясе

Брайде I Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Брайде I (Потенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дарем (Мэн)

Дарем — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Дарем (Мэн)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Дарем (Мэн)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 39,04 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 51 ± 1 метр биеклектә урнашкан.