yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Катарда ислам

Катарда ислам (гарәп. الإسلام في قطر‎) — Катар территориясендә ислам дине. Рәсми мәгълүматлар буенча, Катар халкының (2 млн 881 мең кеше) 77,50 % ы (1 млн 566 мең кеше) (бөтендөнья мөселманнарының 0,10 % ы) — Ислам дине тарафдары (2020). Ислам – Катарның дәүләт дине. Катар, Согуд Гарәбстаны белән беррәттән, мөселман дөньясындагы ике сәләфи дәүләтенең берсе.

# Катарда ислам
## Тарих

Ислам дине гарәп илләре буенча VII гасырда таралган. Ислам килгәнче, Катар һәм Бәһрәйн халкы мәҗүси диндә булган. 628 елда Мөхәммәд пәйгамбәр үзенең тарафдары Әл-Галә Әл-Хәдрәмине тарихи Бәһрәйн идарәчесе Мөнзир Әт-Тамими янына юллаган, аны ислам динен кабул итәргә өндәгән. Мөнзир Мөхәммәднең тәкъдимен кабул итә һәм Бәһрәйн һәм Катарның барлык гарәп һәм фарсыларының исламга күчүе турында игълан итә.
VII гасыр ахырына Катар җирендә яшәгән күпчелек христианнар йә ислам динен кабул иткән, йә башка урыннарга күчеп киткән.
Катар мөселманнары баштагы чорда хариҗиләр(ингл.)татар. булган. Хариҗиләр беренче хәлифләр Әбу Бәкер белән Гомәрне генә таныган (Госман, Гали ибне Әбү Талиб һ. б. хәлифләрне танымаганнар).

# Катарда ислам
## Хәзерге заман

Катар — ислам (сәләфи(ингл.)татар. агымы) дәүләт дине һәм халыкның күпчелеге мөселман булган ил.
Катар — иммигрантлар төзегән дәүләт. Катар гражданнары (гарәпләр) халык санының 11,6 % ын, Катар ватандашы булмаган халык – ил халкының 88,4 % ын тәшкил итә: башка гарәпләр 13 %, һиндләр 24 %, непаллар 16 %, филипиннар 11 % (250 мең), шулай ук Бангладеш һәм Шри-Ланкадан килүчеләр 5 %. Илгә чит илләрдән (нигездә, Көньяк Азия Һәм Америкадан) ир-ат эшчеләр күп килү сәбәпле, хатын-кызлар халыкның нибары 25 % ын гына тәшкил итә. Соңгы елларда эшкә килгән Непал һ. б. илләрнең мөселманнары Катарда үз дини якташлык җәмгыятьләрен булдыра.
Катарның рәсми теле — гарәп теле, инглиз теле икенче тел буларак киң кулланыла.
Катарда яшәүче халыкның 70-75 % ы мөселманнар, христианнар — 13,8 %, һинд дине вәкилләре — 13,8 %, буддачылык тарафдарлары — 3,1 %, халык динендәгеләр 1 %, яһүдләр 1 %, башка диндәгеләр — 0,7 %.
2013 ел ахырында илдә 1848 мәчет теркәлгән.

# Катарда ислам
## Мәчет

    Төп мәкалә: Имам Мөхәммәд Габделваһһаб мәчете
Имам Мөхәммәд Габделваһһаб мәчете — Катар башкаласы Доха шәһәрендә урнашкан мәчет. Рәсми рәвештә Катар дәүләт мәчете исемен йөртә. 2011 елда төзелеш тәмамланган.
# Вулька-Домашевска

Вулька-Домашевска — Польшаның Люблин воеводалыгы Войцешкув гминаcында урнашкан авыл.

# Вулька-Домашевска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Озад Хәбибуллин

Озад Хәбибуллин, Озад (Азат) Гариф улы Хәбибуллин (Озад Хәбиб, 1949 елның 26 июле, ССРБ, Үзбәкстан ССР, Бохара өлкәсе, Гиждуван) — рәссам, Казан илкүләм тикшеренү технология университеты доценты. Үзбәкстанның халык рәссамы (2004). СССР рәссамнар берлеге әгъзасы (1975 елдан). Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (2017).

# Озад Хәбибуллин
## Тәрҗемәи хәле

1949 елның 26 июлендә Үзбәкстан ССРның Бохара өлкәсе Гиждуван бистәсендә (1972 елдан шәһәр) туган. Дүшәнбе шәһәрендә сәнгать укуханәсен (1968), А. Островский исемендәге Ташкәнт театр-сәнгать институтын (Чыңгыз Әхмәров остаханәсе) (1973), ССРБ рәссамнар йорты (Сенеж иҗат йорты) каршында аспирантура тәмамлый.

# Озад Хәбибуллин
## Иҗаты

Рәссам-монументалист буларак иҗат итә. Шулай ук майлы буяу белән ясаган хезмәтләре дә бар. Сәнгатьнең мозаика, шамот, нәфис металл, скульптура төрләрендә дә эшли.
* Остазы – Чыңгыз Әхмәров, Үзбәкстанның һәм Татарстанның халык рәссамы.
* Кырык еллык иҗат гомерендә күп санлы метро тукталышларын, мәдәният сарайларын, матбугат үзәкләрен, банк биналарын, аэропортлар, вокзалларны бизәүдә катнаша.
* Ташкәнт (метро, фәннәр академиясе, консерватория, хөкүмәт аэропорты биналары), Петербург (элекке Синод бинасындагы Б.Ельцин исемендәге китапханә бинасы) шәһәрләрендә иҗат ителгән 70 монументаль сәнгать әсәренең авторы.
* Хезмәтләре Япония, Англия дәүләт галереяларында, АКШта, Канадада, Грециядә, Швейцариядә, Исраилдә шәхси кулларда саклана.
* 1977 елдан башлап, Үзбәкстанда һәм халыкара күргәзмәләрдә катнаша.
* Казан шәһәрендә рәссамның әсәрләрен «Хәзинә» галереясе, «Казан» милли-мәдәни үзәгендә күрергә мөмкин.

# Озад Хәбибуллин
## Иҗаты
#### Казанда

* 2005 елда Казанның меңьеллыгын бәйрәм итүгә әзерләнгәндә, Казан метросының 2 тукталышын – «Г. Тукай исемендәге», «Кремль» тукталышларын бизәргә чакырыла. Классика шәкелендәге византия мозаикасы стилен кулланып, «Ана догасы», «Яңа Кисекбаш», «Фатыйма һәм сандугач», «Туган тел», «Кичке азан», «Бишек җыры», «Кышкы төн», «Кәҗә һәм сарык» панноларын ясый.
* 2008 елда Казанда, Универсиада-2013 кә әзерләнү кысаларында, дәүләт башлыклары саммиты узачак «Корстон» үзәгендәге Наполеон залының 150 м² мәйданлы интерьерын (бизәлгән плафоннар (түшәмнәр)) бизәүче төркемнең җитәкчесе була.
* Зөя утравында «Барлык кайгыручылар шатлыгы» (Всех скорбящих радость) храмын яңадан торгызу эшләренә җитәкчелек итә.

# Озад Хәбибуллин
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 1984 — СССР Рәссамнар берлеге премиясе — Ташкәнт метросындагы «Айбек» шамот горельефы өчен.
* 2004 — Үзбәкстан халык рәссамы — Ташкәнт консерваториясендәге панно (2002) өчен.
* 2017 — Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе

# Озад Хәбибуллин
## Кызыклы факт

Мәскәү рәссамнары ел ярымда эшләргә вәгъдә иткән Казан метросы тукталышларын бизәүне О. Хәбибуллин җитәкчелегендәге иҗат төркеме 3 ай эчендә эшләп чыга.
# Турское

Турское (белар. Турское) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Столинский районында урнашкан авыл.

# Турское
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# (15966) 1998 DL13

(15966) 1998 DL13 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15966) 1998 DL13
## Тарихы

1998 елның 25 февралендә NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 DL13» саналган.
# Куркань (коммуна)

Куркань — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан коммуна.

# Куркань (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 55,2 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Куркань (Келераш) һәм Селчоара (Келераш) авыллары урнашкан.
# Амнайялар

Амнайялар  Һинд диненең Тантра мәктәбенең изге язмалары булып тора. Амнайя (आम्नाय) ул Санскрит сүзе, аның мәгънәсе кабатлаудан килеп чыккан изге традиция яки хәтергә багышланган нәрсә. Амнайя (आम्नाय) Һинд диненең Агама язмаларының Каула классификациясенә карый, күбесенчә Шайвизм һәм Шактизм эчендә Кула традициясенә караган тантралар. Дүрт амнайяларның чыганакларда, мәсьәлән, Кубҗикамтатантра, Мантханабхайраватантра (йогакханда) һәм Самкетанаддһати кебек иң борынгы һәм киң танылган төркемләштерелүе бар. Бу дүрт амнайя, һәрберсе юнәлеш һәм юга белән тәңгәл килә:
Шулай да,амнайяларның башка төркемләштерелүләре бар, биштән алтыга кадәр, алар бик серле булып тора. Урдһвамнайя Өстә Чирек һәм Ануттарамнайя, Тышта Чирек  бишенче һәм алтынчы серле Амнайя булып тора. Тантралар буенча алты Амнайя Ходай Шиваның алты йөзе булып тора. Боларның дүртесе җиңел ачыла, әмма бишенче һәм алтынчы йөз качырылган һәм серле булып тора.
# HD158116

HD158116 — Геркулес йолдызлыгында урнашкан Am спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,68 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Алан-Бәксәр

Алан-Бәксәр — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.
Халык саны — 319 тирәсендә. Почта индексы — 422723.

# Алан-Бәксәр
## Тарих

XVIII гасырда нигезләнгән.

# Алан-Бәксәр
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Алан-Бәксәр
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.8 °C | -10.8 °C | -5.7 °C | 4.6 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.6 °C | -10 °C | 4.1 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
# Марока (Пяченца)

Марока — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Календаско өязендә урнашкан торак пункт.

# Марока (Пяченца)
## Географиясе

Марока Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Марока (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мусси-ле-Вье

Мусси-ле-Вье (фр. Moussy-le-Vieux) — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Гани Сафиуллин музей-утары (Иске Кишет)

* Мәдәният порталы
Советлар Берлеге Каһарманы генерал Гани Сафиуллин музей-утары (рус. Музей-усадьба Героя Советского Союза генерала Гани Сафиуллина) — Татарстанның Арча районы Иске Кишет авылында урнашкан мәдәният оешмасы (музей). Советлар Берлеге Каһарманы (1943) генерал-лейтенант (1944) Гани Сафиуллинның (Гани Биккенә (Биккенәй, Бикин) улы Сафиуллин, 1905—1973) тормыш юлы белән таныштыра. Музей Арча районында туган Советлар Берлеге Каһарманнары Валентин Федор улы Ежков, Нәкыйп Сафа улы Сафин, Гатаулла Салих улы Салихов, Иске Кишеттән сугыш ветераннары истәлегенә багышланган.

# Гани Сафиуллин музей-утары (Иске Кишет)
## Тарих

2015 елның 6 маенда, Бөек Җиңүнең 70 еллыгы уңаеннан ачыла. Музейны оештыруның инициаторы һәм турыдын-туры катнашучысы — «Таттелеком» ААҖ генераль директоры (2006—2019 елларда) Татарстан Республикасы Дәүләт Советы депутаты Тукай бүләге иясе Лотфулла Нурислам улы Шәфигуллин. Музейны ачу тантанасында ТР буенча баш федераль инспектор полиция генерал-майоры Ренат Зәки улы Тимерҗанов, ТР ватандашлар саклануы эшләре һәм гадәттән тыш хәлләр министры эчке хезмәт генерал-лейтенанты Рафис Җәүдәт улы Хәбибуллин, ТР хәрби комиссары генерал-майор Сергей Николай улы Погодин, Идел буе федераль округының Гани Сафиуллин исемендәге Татарстан кадет корпусы (Түбән Кама) курсантлары һ. б. катнаша. Музейны оештыруга бюджет акчасы тотылмый. Спонсорларның исеме музей диварына язып куелган.

# Гани Сафиуллин музей-утары (Иске Кишет)
## Бина

Музей Гани Сафиуллин туган һәм 1920 елда Казакъстанга киткәнче яшәгән йортта оештырылган. Йорт төзекләндерелгән.

# Гани Сафиуллин музей-утары (Иске Кишет)
## Экспонатлар

Экспозициядә генералның шәхси әйберләре, документлары куелган. Г. Б. Сафиуллин җитәкчелек иткән 38нче укчы дивизия(рус.)татар. һәм 25нче укчы корпус сугышып үткән урыннардан да (Донбасс, Сталинград, Харьков, Белгород) экспонатлар кайтартылган.
Музей каршына Г. Б. Сафиуллин бюсты бастырылган.
# Маунтен-Парк (Гвиннетт округы, Джорджия)

Маунтен-Парк — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Маунтен-Парк (Гвиннетт округы, Джорджия)
## Географиясе

Маунтен-Парк халык санын алу урыны мәйданы — 5,8 квадрат миль, 14,786546 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Ранис Газизов
## Биографиясе

Ранис Рәхимҗан улы Газизов (1959-2020) — «Юлдаш» газетасының баш мөхәррире, танылган журналист һәм нашир. 1959 елның 27 маенда Буа районы Кыр Тәүгелдесе авылында туа. 1981 елда Казан дәүләт университетының журналистика факультетын тәмамлый. Комсомол оешмасы секретаре булып башлаган хезмәт юлын журналистикада дәвам итә. Буа районының “Байрак” гәзитендә мөхәррир урынбасары. Аннары эшчәнлеген Казанда — «Татарстан» журналында, «Социалистик Татарстан» газетасында дәвам итә. Ул татар матбугатын күтәргән кеше. Булачак журналистларга осталык дәресе биргән, тәҗрибәсе белән уртаклашкан.
Ранис Газизовның хатыны — Нурания Газизова. Алар «Юлдаш» газетасын бергәләп чыгара башлый, гаилә бизнесы иткәндә иң якын ярдәмчесе була.Нурания һәм Ранис Газизовлар «Юлдаш» газетасын 1992 елда ачып җибәрәләр. Алар бер кабинетта кара-каршы утырып, газета чыгара башлый. Ранис һәм Нурания исемнәрен берләштереп, «Раннур» нәшрияты ачалар. Аннары «Идел-Пресс» бинасының 11 нче катында берничә кабинет алып, эшне зурайта башлыйлар. Соңрак алар Җиңү паркы ягынадагы офислар үзәгендә урнашып эшләгәннәр.
Ранис Газизов Коръән китабын чыгара. «Татар халык мөнәҗәтләре», «Татар халык бәетләре», «Татар халык әкияләре» китапларын чыгара. Ул аларны кыйммәтле итеп, затлы итеп чыгара Сүзлекләргә ихтыяҗ зур вакытта сүзлекләр чыгара. Гомәр Саттаровның «Исемнәр исемлеге» китабы да аның нәшриятында кат-кат басылды. «Татар исемнәре ни сөйли?» китабы 50 мең данә тираж белән басылган.
2006 елдан «Гаилә Учагы» журналын нәшир итте. “Казанхимтөзелеш” трестының “Төзүче” гәзите хәбәрчесе була.
Календарьләр, китаплар бастырган.Шул хезмәтләре арасында бик күп дога китаплары, Коръән бар.
2020 елның 2 ноябрендә Ранис Газизов СOVID-19 чиреннән үлгән. «Курган» зиратына җирләнде.

# Ранис Газизов
## Мактаулы исеме

ТРның атказанган мәдәният хезмәткәре

# Ранис Газизов
## Гаиләсе

Тормыш иптәше — Нурания Газизова, ике улы.

# Ранис Газизов
## Чыганак

https://intertat.tatar/news/culture/03-11-2020/ranis-gazizovny-so-gy-yulga-ozattyk-ul-tatar-matbugatyn-k-t-rg-n-keshe-5783271
# HD116557

HD116557 — Кентавр йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,4 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Согор-Ягун

Согор-Ягун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Курты-Инг кылымыгының сул ярына тамагыннан 19 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 71 км.

# Согор-Ягун
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200049004
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204900
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Ватык диван

Ватык диван — татар балалар уены.

# Ватык диван
## Уйнау тәртибе

Балалар «ана» сайлап куялар. Ана: «Ярый, балаларым, мин кибеткә барып кайтыйм, сез тәртипле генә өйдә утырып торыгыз», — ди дә чыгып китә.
Бер бала идән себерергә тотына. Бераздан ишек шакыйлар.
— Тук, тук!
— Кем бар?
— Мин, әниегез.
Идән себерүче бала ике иптәшен «дүрт аякландырып» тезләндерә дә, өсләреннән одеял ябып, диван төсенә кертеп куя. Аннан барып ишекне ача. Ана керә дә: «Уф, арыдым», — дип, әлеге «диванга» килеп утыра. Диван «ватылып китә» һәм әни идәнгә тәгәри.
# Серни-ле-Бюси

Серни-ле-Бюси (фр. Cerny-lès-Bucy) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Цагельня (Гомельский районы)

Цагельня (белар. Цагельня) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.

# Цагельня (Гомельский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Сент-Базей

Сент-Базей (фр. Sainte-Bazeille һәм фр. Chalier) — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Черноус

Черноус (рус. Черноус) — Киров өлкәсенең Фалёнки районында урнашкан тимер юл разъезды.

# Черноус
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Черноус
## Сәгать поясы

Черноус Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Черноус
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Төяләс (авыл)

Төяләс (баш. Төйәләҫ, рус. Туяляс), 2004 елга кадәр Худолаз ― Башкортстанның Сибай шәһәре шәһәр округы составына керүче торак пункт, авыл (1998―2004 елларда шәһәр тибындагы бистә). Төяләс авыл советы авыл җирлегенең административ үзәге. 2021 елда халык саны 626 кеше (2010 елда 1075 кеше, 2002 елда 1062 кеше) тәшкил иткән. Почта индексы — 453845, ОКАТО коды — 80443820001.

# Төяләс (авыл)
## Тарих

1998 елда торак пункт шәһәр тибындагы бистә категориясенә кертелә һәм поселок советы үзәге була.
2004 елның 17 декабрендәге 125-З номерлы «БРның административ - территориаль төзелешендә үзгәрешләр турында»гы закон нигезендә Төяләс штб авыл торак пункты категориясенә кертелә, ә поселок советы Төяләс авыл советы була.

# Төяләс (авыл)
## Географик урыны

Башкортстанның көньяк-көнчыгышында, Төяләс елгасы янында, Көньяк Уралның Ирәндек тау сырты янында, Сибай шәһәреннән 15 км төньяк-көнбатышта урнашкан.

# Төяләс (авыл)
## Географик урыны
### Ара

* Район үзәгенә (Сибай) кадәр – 15 км.
* Якындагы тимер юл станциясенә (Сибай) кадәр – 15 км.

# Төяләс (авыл)
## Дин

2009 ел ахырында авылда «Нур» мәчете ачылган.

# Төяләс (авыл)
## Икътисад

Төяләс озак вакыт Сибай шәһәренең шәһәр төзүче предприятиесе булган Бакыр-күкерт комбинатының ярдәмче хуҗалыгы ролен үтәгән. 1990-еллар ахырында Төяләстә кавын үстергәннәр. Финанс кризисы җирле ярдәмче хуҗалыкны җимерә.
* «Туяляс» агрофирмасы
* «Степное» ҖЧҖ
* Шәхси эшмәкәр Агеев
# Каракөй (Енишеһир)

Каракөй (төр. Karaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Енишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Брусляна

Брусляна (Бруснянка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае , Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Усьва елгасының сул ярыннан 103 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.

# Брусляна
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусовая, Кын авылы янындагы су үлсәү посынан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100712111100011481
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111101148
* Бассейн коды — 10.01.01.007
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Грабово (Вонгровецкий повяты)

Грабово — Польшаның Великопольское воеводалыгы Голаньч гминасында урнашкан авыл.

# Грабово (Вонгровецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Зәнгәнә (Сабирабад)

Зәнгәнә (әзери. Zəngənə) — Әзербайҗанның Сабирабад районына караган авыл.
# Укагач

Укагач (рус. Укагач) — Чиләбе өлкәсенең Югары Өфәле шәһәр округы составына керүче авыл.

# Укагач
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Укагач
## Сәгать поясы

Укагач Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Укагач
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
# Сьредниця-Якубовента

Сьредниця-Якубовента — Польшаның Подлясье воеводалыгы Шепетово гминасында урнашкан авыл.

# Сьредниця-Якубовента
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Елдырым Беязыт (Меликгази)

Елдырым Беязыт (төр. Yıldırım Beyazıt) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Меликгази илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Лангенштайн (Югары Австрия)

Лангенштайн — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Перг округы составына керә.

# Лангенштайн (Югары Австрия)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 245 метр биеклектә урнашкан. Санкт-Георген-ан-дер-Гузен, Рид-ин-дер-Ридмарк, Маутхаузен (коммуна), Энс (шәһәр) һәм Луфтенберг-ан-дер-Донау коммуналары белән чиктәш.
# Наҗар (Чиләбе өлкәсе)

Наҗар (рус. Назарово) — Чиләбе өлкәсенең Эткүл районы составына керүче авыл.

# Наҗар (Чиләбе өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Наҗар (Чиләбе өлкәсе)
## Сәгать поясы

Наҗар (Чиләбе өлкәсе) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Наҗар (Чиләбе өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (88%), башкортлар (9%).
# Собесенки-Други

Собесенки-Други — Польшаның Великопольское воеводалыгы Щитники гминасында урнашкан авыл.

# Собесенки-Други
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.