yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Рушания Таһирова

Рушания Таһирова - актриса. 1966 елның 16 июлендә Яңа Чишмә (элек Чистай районы) Әдәмсә авылында туган. Казан мәдәният һәм сәнгать институтын тәмамлаган. Татарстан Республикасының атказанган артисты.

# Рушания Таһирова
## Сәхнәдә башкарган рольләре

* Рәфидә, Эльмира – «Күбәләк булып җаның кайтыр», Р. Батулла.
* Балбикә – «Дон Жуан Балчыклыда», М. Гыйләҗев.
* Октябрина – «Аты барның – дәрте бар», Н. Гаетбаев.
* Мөнирә – «Гашыйклар тавы», И. Юзиев.
* Фәрхи, яшь кыз – «Сүнгән йолдызлар», К. Тинчурин.
* Бәдига – «Галиябану», М. Фәйзи.
* Кәримә – «Кәләпүшче кыз», Г. Исхаки.
* Наза – «Кодача», З. Исмәгыйлев.
* Халисә – «Корт», Ф. Галиев.
* Халидә – «Бер күрешү – үзе бер гомер», Ф. Яруллин.
* Ана – «Ана каргышы», Р. Батулла.
* Гарифә – «Банкрот», Г. Камал.
* Гәзизә – «Хәят», Р. Сабыр.
* Фрозина – «Саран», Ж.-Б. Мольер.
* Асия – «Булмас димә!», Т. Әл-Хәким
# Переду

һәм
Переду — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. Маседу-ди-Кавалейруш муниципалитетына карый.

# Переду
## Географиясе

Мәйданы — 21,91 км².
# Ну, погоди!

«Ну, погоди!» (тат. Тукта әле!) ― Бүре һәм Куян турында совет, соңыннан россия мультипликация сериалы, ул «Союзмультфильм» (1969—1993 елларда) киностудиясендә төшерелгән. «Пятёрочка» кибетләр челтәре матди ярдәме белән Кристмас Филмз (2005—2006) студиясендә торгызылган (19нчы һәм 20нче серияләр). Режиссеры Алексей Котеночкин булган. Сценарийны Александр Курляндский проектка кайткан Феликс Камов белән бергә язган. Бүре ролен эстрада артисты Игорь Христенко яңгыраткан. 20нче чыгарылыш чыккан елны Алексей Котеночкин яңа серияләр төшермәскә вәгъдә иткән.
# Бака (Юкатан)

Бака — Мексикадагы Юкатан штатында урнашкан кечкенә шәһәрчек. Ул Хомун муниципалитетына карый һәм штат башкаласы Меридадан якынча 30 чакрым төньяк-көнчыгышта урнашкан. Бай тарихы, мәдәни мирасы һәм традицион яшәү рәвеше белән танылган Бака Юкатанның майя һәм испан йогынтыларын берләштереп, үткән һәм хәзерге тормышка караш тәкъдим итә.
# Кожевенное

Кожевенное (чуаш. Кожевенное, рус. Кожевенное ) — Чуашстанның Порецкое районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429030. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97235825002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101400001000.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.

# Кожевенное
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 155 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (66%), чуашлар (29%).
# Энциклопедия

Фәнни белемнең бер яки барлык тармакларыннан җыелган мәгълүмат тупланмасы булган белешмә чыганагы төрен энциклопедия дип атыйлар.
Энциклопедияләр мәкалә яки кертемнәрдән тора, гадәттә әлифба тәртибе буенча оештырыла. Энциклопедия кертемнәре күпчелек сүзлекләрнекеннән озынрак һәм тирәнрәк. Сүзләр турында тел белеме мәгълүматына басым ясаган сүзлек кертемнәреннән аермалы буларак, энциклопедия мәкаләләре тасвирлаган әйбер яки төшенчә турында фактик мәгълүматка юнәлгән.
Беренче энциклопедияләр 2000 ел элек тирәсе барлыкка киләләр; сакланылган иң борынгысы Плиний Аксакал (ингл.) тарафыннан якынча 77 ел тирәсендә әзерләнгән Табигать тарихы (ингл.) булып тора. Заманча энциклопедияләр 17 гасыр тирәсендә сүзлекләрдән үсеп чыккан феномен.
Энциклопедия сүзе Койне грекча (ингл.) ἐγκυκλοπαιδεία, грекча ἐγκύκλιος παιδεία "гади мәгариф" мәгънәсенә туры килүче энкыклиос паидеиа сыман транслитерацияләнгән сүзтезмәсеннән чыга: энкыклиос (ἐγκύκλιος) мәгънәсе "капсаган, кабатланган, еш кирәк булган, гади" + паидеиа (παιδεία) мәгънәсе "мәгариф, баланы үстерү", ләкин латин манускриптларны күчерүчеләрнең хаталары сәбәпле бер сүз буларак кыскартылган. Сүзтезмәне "тулы өйрәтү" яки "тулы белем" буларак тәрҗемә итеп була.

# Энциклопедия
## Тарих

    Төп мәкалә: :en:History of encyclopedias
Энциклопедияләр тарихның иң борыңгы чакларыннан кулъязма килеш, урта гасырларда һәм якын заманаларда бастырылган килеш, һәм соңгы заманда мәгълүмат технологияләре ярдәмендә санак мониторында күрсәтелгән һәм санак челтәрләре буенча тапшырылган килеш яшәп киләләр.

# Энциклопедия
## Тарих
### Борыңгы заманнар

Бүгенге көнгә кадәр сакланган иң борыңгы энциклопедик хезмәт 1 гасырда яшәгән римлы дәүләт эшлеклесе Плиний Аксакал (ингл.) тарафыннан әзерләнгән Табигать тарихы (ингл.) булып тора. Ул табигый тарих, архитектура, медицина, география, геология, һәм аның яшәгән дөньяның барлык яклары турында аңлатма бирүче 37 бүлектән торган хезмәт әзерләгән иде. Кереш сүзендә 200 авторның 2000 хезмәтеннән 20000 факт туплаганын һәм өстәмә буларак үз тәҗрибәсеннән дә өстәгәнен турында яза. Бу хезмәтнең 77-79 еллар тирәсендә дөнья күргәне билгеле, ләкин авторның 79 елгы Везувий янартавының шартлавында үлүе сәбәпле аның тулысынча тикшерелгән ышанычлы фәнни хезмәт дип атап булмый дип уйланыла.

# Энциклопедия
## Тарих
### Егерме беренче гасыр

Бөтендөнья пәрәвезендәге энциклопедияләр динамизм өстенлеген ташый: яңа мәгълүмат табу өчен статик диск яки кәгазь форматында әзерләнгән яңа чыгарылышның чыгуын көтмичә чын вакытта диярлек күреп була.
# Зур Фролово

Зур Фролово, Пурул — Татарстан Республикасының Буа районындагы авыл.
Халык саны — 387 тирәсендә. Почта индексы — 422402.

# Зур Фролово
## Тарих

1679 елда нигезләнгән.

# Зур Фролово
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.

# Зур Фролово
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.1 °C | -10.3 °C | -5.3 °C | 5.5 °C | 14.2 °C | 18.9 °C | 20.7 °C | 18.4 °C | 12.8 °C | 5 °C | -3.8 °C | -9.3 °C | 4.7 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

# Зур Фролово
## Шәхесләр

* Михаил Лобашев (1907-1971), физиолог һәм генетик.
* Петр Шафранов (1901-1972), Советлар Берлеге Каһарманы, генерал-полковник.
# Сироҗиддин Рауф

Сироҗиддин Рауф (үзб. Sirojiddin Rauf, рус. Сирожиддин Рауф, 1967 елның 26 июне, СССР, Үзбәкстан ССР, Кашкадәрья өлкәсе, Каршы) ― үзбәк шагыйре, публицист, Үзбәкстан Язучылар берлеге әгъзасы. «Sharq yulduzi» (Шәрык йолдызы) һәм «Звезда Востока» журналларының баш мөхәррире, сигез китап авторы.

# Сироҗиддин Рауф
## Тәрҗемәи хәле

1967 елның 26 июнендә Үзбәкстан ССР Кашкадәрья өлкәсе (вилаяте) Каршы шәһәрендә туган. 1992 елда Ташкент дәүләт университетының (хәзерге Милли университет) журналистика факультетын, 2002 елда Ташкент дәүләт юридик институтын (2013 елдан университет) тәмамлаган.
Хезмәт юлын 1984 елда «Кашкадарья» өлкә газетасында башлаган, «Туркистоон», «Биржа», «Жамият», «Хәят вә канун» газета-журналларында бүлек мөдире, баш мөхәррир һәм Үзбәкстан Язучылар берлегендә җаваплы сәркатип булып эшләгән. 2015 елдан «Sharq yulduzi» һәм «Звезда Востока» журналларының берләштерелгән мөхәрриятенең баш мөхәррире.
Лирик шагыйрь Сироҗиддин Рауф сигез китап авторы:
* «Йиғлаётган ой» (1994),
* «Кўк гумбаз» (2001)
* Siz menga keraksiz
* Galati musobaqa (2015, балаларга багышланган) һ.б.
Рус шагыйрьләре Иван Бунинның һәм Евгений Евтушенконың шигырьләрен үзбәк теленә тәрҗемә иткән.
Казанда нәшер ителүче «Безнең мирас» журналының 2024 елның август санында Сироҗиддин Рауфның Ләбиб Лерон тәрҗемәсендә дүртьюллыклары басылган:
   Хикмәтле сүзләрем дүрт юлга сыядыр, Шөбһәсез, әйткәнем җанымда туадыр. Дүрт юлга тезгәнем ― аңлаган инсанга ― Гөлләрдән түгелгән нәфис сүз буладыр.

# Сироҗиддин Рауф
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2002 ― Shuhrat (Шөһрәт) медале
# Носса-Сеньора-да-Консейсан (Ангра-ду-Эроишму)

Носса-Сеньора-да-Консейсан — Португалиянең Азор утраулары округына керә торган фрегезия. Ангра-ду-Эроишму муниципалитетына карый.

# Носса-Сеньора-да-Консейсан (Ангра-ду-Эроишму)
## Географиясе

Мәйданы — 2,47 км².
# Дәгъва (китап)

Дәгъва - Тәлгат Галиуллинның 1995 елда Татарстан китап нәшриятында басылган китабы. Китапның тиражы 5000 д.
# Британия Виргин Утраулары

Британия Виргин Утраулары рәсми рәвештә бары тик Виргин Утраулары, Пуэрто-Рикодан һәм Америка Кушма Штатлары Виргин утрауларыннан көнчыгышта һәм Ангилладан төньяк-көнбатышта Британия Диңгез арты территориясе. Британия Виргин Утраулары төп Тортола, Виргин Горда, Анегада һәм Джост Ван Дайкта һәм 50-дән артык кечерәк утаучыклардан һәм комлыклар яки коралл рифларыннан тора. Утрауларның якынча 16-сында кеше яши. Башкала озынлыгы якынча 20 км һәм киңлеге 5 км булган Тортолада урнашкан Роуд Таун булып тора. Утрауларның халкы 2010 ел халык санын алу буенча 28054, шуларның 23491-се Тортолада яшәгән; халыкның хәзерге заман фаразы булып 35802 кеше тора (2018 елның июле).

# Британия Виргин Утраулары
## Диннәр

Британия Виргин утрауларында яшәүчеләрнең абсолют күпчелеге ― христианнар: протестантлар – 70,2 %, католиклар – 8,9 %, Йәһвә шаһитлары – 2,5 %, башка христианнар – 10,5 %, атеистлар – 7,9 % (2010 елгы халык санын алу буенча).
World Religion Database мәгълүматлар базасында 2005 елда Һинд дине һәм Ислам тарафдарлары якынча 1,2 % тәшкил иткән.
* Британия Виргин утрауларында ислам
# Ластрап (Миннесота)

Ластрап — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Ластрап (Миннесота)
## Тарихы

Ластрап шәһәре елда нигезләнгән.

# Ластрап (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,966912 км², 1,167215 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 378 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Саклау суы (Минзәлә кушылдыгы)

Саклау суы (рус. Сакловасу) ― Татарстанның Сарман районы территориясендә агучы кече елга, Минзәлә елгасының уңъяк кушылдыгы. Озынлыгы 15-17 км. Региональ әһәмияттәге табигать һәйкәле.

# Саклау суы (Минзәлә кушылдыгы)
## География

Елганың югары өлеше (елга башы) ― Сарман районы үзәге Сарман авылыннан төньяк-көнчыгышка 21 км читтә урнашкан Алга авылыннан көнбатышка 1, 5 км читтә. Саклау суы елгасының киң, яхшы формалашкан тугайлы елга үзәне бар.
Саклау суы яры буйлап Сарман районы авыллары – Саклаубаш, Өчөйле Саклау, Саклау суы бассейнында Алга, Иске Имән, Чураш авыллары, якында Карашай-Саклау, Яңа Саклау авыллары урнашкан. Минзәлә елгасына Саклау суы Сарман районының Сөлек белән Чураш авыллары арасында, Чураш авылының көньяк башыннан 540 м читтә кушыла.
Өчөйле Саклау авылын узгач, Саклау суына Иске Имән авылы ягыннан агып килүче Кетес елгасы, берничә исемсез инеш кушыла.

# Саклау суы (Минзәлә кушылдыгы)
## Объектлар

Саклау суы елгасында Саклаубаш, Өчөйле Саклау авылларында (капиталь) буалар буылган. Саклаубаш, Иске Имән авыллары янында елганы ике мәртәбә Яр Чаллы ― Мөслим ― Бакалы юлы кисеп үтә. Яр буйларында күп санлы куаклар, тал, шомырт агачлары үсә.
Елга үзәне киң, ул печәнгә бай болыннар арасыннан ага. Уң ягыннан Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгының соңгы кайтавазы булган биек Әхмәр таулары урнашкан. Балык тотучылар, аучылар (кыр казы, кыр үрдәге), ял итүчеләрнең яраткан урыны.
Халыкны эчәргә яраклы су белән тәэмин итү өчен елга, аның пычрану дәрәҗәсе югары булу сәбәпле, кулланылмый, янгынга каршы ихтыяҗларны канәгатьләндерү өчен кулланылырга мөмкин. Элек басу-болыннарны сугару өчен интенсив кулланылган. Елганың суын иң мөһим пычрату чыганагы булып елга бассейнында урнашкан нефть-газ чыгару комплексы объектлары тора. Соңгы елларда елганың камыш белән каплануы һәм сазлануы процесслары елга үзәне территориясен авыл хуҗалыгы өчен интенсив куллану белән, барыннан да элек, терлек көтү һәм яр буе территорияләрен сөрү белән көчәйгән.

# Саклау суы (Минзәлә кушылдыгы)
## Этимология

Елга атамасы (гидроним) татар телендәге «Саклау» (рус. Хранение) сүзеннән алынган
# Лев Мазель

Лев (Ле́о) Мазель(26 май 1907, Кенигсберг, Көнчыгыш Пруссия — 9 октябрь 2000, Мәскәү) — совет һәм русия музыка белгече, педагог. Сәнгать фәннәре докторы (1941), Мәскәү консерваториясе профессоры (1939 елдан), РСФСР-ның атказанган сәнгать эшлеклесе (1966).

# Лев Мазель
## Иҗади биографиясе

Ата-анасы — Роза Савельевна Мазель (кыз фамилиясе Урысон, 1880-1966) һәм Абрам Львович Мазель (1874-1941). Агае — Мазель Юлий Абрамович (1911-1941), филолог-германист, фронтта һәлак була.
1930 елда Л. А.Мазель Мәскәү дәүләт университетының физика-математика факультетының математика бүлеген һәм бер үк вакытта Мәскәү консерваториясенең (МДК) фәнни-тикшеренү бүлеген профессор А. Н. Александров классы буенча тәмамлый.
1932 елда Мәскәү дәүләт консерваториясенең аспирантурасын (гыйльми җитәкчесе — профессор М. В. Иванов-Борецкий) тәмамлый һәм сәнгать фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсе ала.
1941 елда сәнгать фәннәре докторы гыйльми дәрәҗәсе ала. Докторлык диссертациясенең темасы: «Основной принцип мелодической структуры гомофонной темы».
1931—1967 елларда Мәскәү консерваториясендә укыта (1939 елдан профессор), 1936—1941 елларда Мәскәү дәүләт консерваториясенең музыка теориясе кафедрасы мөдире була. Аның билгеле укучылары арасында — композитор С. Разоренов.
Мәскәүдә Дон зыяратында җирләнгән.

# Лев Мазель
## Гаиләсе

* Филологның үги атасы Александр Константинович Жолковский; «Вестник права» журналының мөхәррире, хокук белгече Исаак Савельевич Урысонның(1877-1938, атып үтерелә) туганы.
* Анасының ике туган агайлары — герман публицисты Йозеф Блох (1871-1936), «Sozialistische Monatshefte» гәзитенә нигез салучы; математик Павел Самуилович Урысон (1898-1924); балалар язучысы һәм әдәбият белгече Лина Самойловна Нейман (1887-1971); шахматчы Бениамин Маркович Блюменфельд (1884-1947).

# Лев Мазель
## Фәнни эшчәнлеге

Л. А. Мазель музыкаль стильләрне, музыкаль формаларны, музыкаль синтаксисны, гармонияне, көйне, ритмиканы, музыкаль эстетиканы, музыкаль анализ методологиясен тикшерү өлкәсендә музыка белеме хезмәтләре авторы.
Аның тикшеренүләренең үзенчәлеге музыкаль әсәрнең аерылгысыз төзелешен комплекслы анализлауга, тарихи, стилистик һәм эстетик тикшерүгә («тулы анализ» ысулы) нигезләнә, бу аларның фәлсәфи һәм эстетик аныклыгында һәм гомумиләштерүендә тик музыкаль билге системаларын ачарга мөмкинлек бирә.
Л. А. Мазель — «тасвирлау мөмкинлекләре теориясе» авторы; музыка фәненә «художестволы ачыш» һәм «беренче һәм икенче төр темалар» төшенчәләрен кертә.
Үзенең методологик эшләнмәләре белән Мазель музыка теориясенең эстетика белән якынайтуга ирешә, шуның белән музыка фәнен яңа фәлсәфи алымнар һәм ачышлар белән баета.

# Лев Мазель
## Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

* Хезмәт Кызыл Байрак ордены (28.12.1946)

# Лев Мазель
## Төп хезмәтләре

** Очерки по истории теоретич. музыкознания, в. 1-2, М., 1934-39 (coвм. с И. Я. Рыжкиным)
** О мелодии, М., 1952
** Строение музыкальных произведений. М., 1960.
** Эстетика и анализ // Советская музыка . 1966. № 12
** Анализ музыкальных произведений (совм. с В. А. Цуккерманом). М., 1967.
** Проблемы классической гармонии. М., 1972.
** Вопросы анализа музыки. М., 1978.
** О природе и средствах музыки, М., 1983.
# Морейра-ду-Рей

Морейра-ду-Рей — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Фафи һәм Moreira do Rei e Várzea Cova муниципалитетына карый.

# Морейра-ду-Рей
## Географиясе

Мәйданы — .
# Ле Мимозе (Империя)

Ле Мимозе — Италиянең Лигурия төбәге Бордигера өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Мимозе (Империя)
## Географиясе

Ле Мимозе Лигур диңгезе һәм Альп таулары белән Апеннин таулары арасында, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Ле Мимозе (Империя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Портуньюш

Портуньюш — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. Кантаньеди муниципалитетына карый.

# Портуньюш
## Географиясе

Мәйданы — .
# Коснарбоси

Коснарбоси (чуаш. Куснарпуç, рус. Коснарбоси ) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429905. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241864002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600005300. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Коснарбоси
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 50 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
# Лаферте-сюр-Об

Лаферте-сюр-Об (фр. Laferté-sur-Aube) — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Латимер (Канзас)

Латимер — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.

# Латимер (Канзас)
## Тарихы

Латимер шәһәре елда нигезләнгән.

# Латимер (Канзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,224891 км², 0,224892 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 432 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ле Казе (Пиза)

Ле Казе — Италиянең Тоскана төбәге Терриччола өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Казе (Пиза)
## Географиясе

Ле Казе Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Ле Казе (Пиза)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Солонцовка

Солонцовка (рус. Солонцовка) — Самар өлкәсенең Елхау районында урнашкан бистә.

# Солонцовка
## Сәгать поясы

Солонцовка Самар вакыты (Samara Time Zone, SAMT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +4:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +1 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+1 итеп күрсәтелә.

# Солонцовка
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чуашлар (55,3%), руслар (36,8%), татарлар (7,9%).
# Татарстан Республикасының Атказанган юристы

Татарстан Республикасының Атказанган юристы — ТР мактаулы исемнәренең берсе. 1984 елда булдырылган. Бүләкләнүчеләр саны — 305 кеше (1997).
Татарстан Президенты (1991 елга кадәр — ТАССР ЮШ Президумы) тарафыннан дәүләт хакимияте, җирле үзидарә, прокуратура органнарында, судта, адвокатурада, уку йортларында, предприятиеләрдә, учреждениеләрдә һәм оешмаларда үз белгечлекләре буенча кимендә 10 ел эшләүче югары квалификацияле юристларга законлылыкны һәм хокук тәртибен ныгытудагы, гражданнарның хокукларын һәм законлы мәнфәгатьләрен яклаудагы, хокукый дәүләт төзүдәге, хокук фәнен үстерүдәге, закон актларын әзерләүдәге, законнарны пропагандалаудагы, юридик кадрлар әзерләүдәге казанышлары өчен бирелә.

# Татарстан Республикасының Атказанган юристы
## Ияләре

    Шулай ук карагыз: Калып:Татарстан Республикасының Атказанган юристлары һәм Төркем:Татарстанның атказанган юристлары.
| Ел | Исем | туу датасы | үлем датасы |
| | Талия Хәбриева | 1958-06-10 | |
| | Рафил Ногманов | 1949-07-01 | 2024-01-02 |
| | Игорь Бикәев | 1974-09-07 | |
| 2018 | Рамил Рамазанов | 1979-02-09 | |
| | Әнәс Таҗетдинов | 1927-02-23 | 1990-06 |
# Хирлеппоси

Хирлеппоси (чуаш. Хирлеппуҫ Мелӗш, рус. Хирлеппоси) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.

# Хирлеппоси
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Хирлеппоси
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 199 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Лацарето (Павия)

Лацарето — Италиянең Ломбардия төбәге Вогера өязендә урнашкан торак пункт.

# Лацарето (Павия)
## Географиясе

Лацарето Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Лацарето (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Алманчы

Алманчы (чуаш. Алманчӑ, рус. Алманчиково) — Чуашстанның Батыр районында урнашкан авыл.

# Алманчы
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Алманчы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 951 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (99%) алып тора.
# Илдус Садыйков

Илдус Садыйков, Илдус Харис улы Садыйков, рус. Садыков Ильдус Харисович (1932-2002) — ТАССР министрлар шурасы рәисе (1983–1985), Түбән Каманың шәрәфле ватандашы.

# Илдус Садыйков
## Тәрҗемәи хәле

1932 елның 28 ноябренда Красноярск крае Төньяк-Енисей районы Вельмо-2 бистәсендә туган. Ата-бабасы Арча районы Чөмә-Елга авылыннан Чита өлкәсенә сөрелгән булган. Вельмо -2 бистәсендә җидееллык мәктәпне, гаиләсенә кайтырга рөхсәт алынгач (1948 елда), Казанның 2 нче санлы татар мәктәбенең ун классын, «инженер-механик» белгечлеге буенча Казан дәүләт химия-технология институтын (1955) тәмамлаган .

# Илдус Садыйков
## Хезмәт юлы

* 1955-1966 Казан резина-техник эшләнмәләр заводында цех механигы, цех башлыгы, баш инженер урынбасары, завод һөнәри берлеге комитеты рәисе, фирка комитеты сәркатибе, баш инженер.
* 1966-1967 КПССның Идел буе районы (Казан) комитеты беренче сәркатибе.

# Илдус Садыйков
## Хезмәт юлы
#### Түбән Камада

* 1969 елда Түбән Кама шәһәренә килә. Шәһәр һәм химия комплексы төзелешенә зур өлеш кертә.
* 1969-1983 КПССның Түбән Кама шәһәр комитеты беренче сәркатибе. Бу чорда Түбән Кама химия-технология институты (филиал), политехник һәм нефтехимик көллиятләр, медицина һәм музыка укуханәләре, һөнәри лицейлар, 12 гомуми белем мәктәбе, балалар иҗаты һәм техник иҗат йортлары, балалар бакчалары ачыла. Ел саен 160 мең м² торак куллануга тапшырыла. ТЭЦ-1, ТЭЦ-2 төзелә.

# Илдус Садыйков
## Хезмәт юлы
#### Казанда

* 1982, ноябрь-1985 ТАССР министрлар шурасы рәисе.
* 1985-1991 Бөтенсоюз күмерсу чималы фәнни-тикшеренү институты директоры.
* 1991 Швейцария-Татарстан уртак «Волгапласт» ширкәте генераль директоры.

# Илдус Садыйков
## Иҗтимагый эшчәнлеге

* 1967-1990 4 чакырылыш Татарстан АССР югары шурасы депутаты.
* 1985-1990 2 чакырылыш РСФСР югары шурасы булып сайлана.

# Илдус Садыйков
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Октябрь Инкыйлабы ордены
* Хезмәт Кызыл Байрагы ордены
* Түбән Кама шәһәренең шәрәфле ватандашы.

# Илдус Садыйков
## Хәтер

2002, декабрь Балалар һәм яшьләр иҗаты йортына (Түбән Кама, Тукай ур., 2) исеме бирелгән, йорт фасадында барельефы, холлында бюсты куелган.
# Лауферсвайлер

Лауферсвайлер — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Лауферсвайлер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,79 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 425 метр биеклектә урнашкан.