yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Зур Карачура

Зур Карачура (чуаш. Карачура, рус. Большие Карачуры) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Зур Карачура
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Зур Карачура
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1120 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (90%), руслар (8%) алып тора.
# Ле-Булу

Ле-Булу (фр. Le Boulou) — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Рендуфе (Амареш)

һәм
Рендуфе — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Амариш муниципалитетына карый.

# Рендуфе (Амареш)
## Географиясе

Мәйданы — 3,06 км².
# Картаямыни соң йөрәк?!.

Картаямыни соң йөрәк?!.: җырлар - 2009 елда Татарстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре, композитор Сафьян Ибраһимовның Татарстан китап нәшриятында басылган китабы. Бу җыентыкка авторның төрле елларда иҗат ителгән җырлары туплап бирелде. Китапның тиражы 1000д.
# Захарейково

Захарейково (чирм. Сакарсола, рус. Захарейково) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.

# Захарейково
## Сәгать поясы

Захарейково Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Захарейково
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Ахун тораташлары

Ахун тораташлары яки менгирлары - Башкортстанның Учалы районында Ахун авылы янында урнашкан борынгы мегалитик һәйкәл. Аны мегалитик комплекс дип тә, "Ахун Стоухеджы" дип тә атыйлар.

# Ахун тораташлары
## Этимологиясе

Халык телендә "тораташ", "сынташ" дип йөртелсә дә, фәнни, рәсми телдә "менгир" дип кулланыла.
Менгир - ( брет. men — таш һәм hir — озын) - тупас эшкәртелгән кыргый таш яки таш кыя рәвешендә иң гади мегалит, аның вертикаль зурлыгы горизонталь зурлыктан шактый югары була.
"Тораташ" сүзе төрки телләрдә таш сыннарга карата кулланыла, алар табыну объекты да, шулай ук ниндидер башка максатларда да кулланылган булуы мөмкин.Татар һәм башкорт телләрендә "тораташ булып катты" дигән фразеологизм да яшәп килә.

# Ахун тораташлары
## Тасвирламасы

Ахунда табылган тораташларның биеклеге 70 тән 200 см га кадәр. Әлегә 13 менгир билгеле.
Фәнни дөнья өчен Ахун мегалитик комплексы 1996 елда, Чиләбедән дәүләт университетында укыган студентлар һәм гыйльми хезмәткәрләр экспедициясе килгәч ачыла. 6 елдан соң Аркаимны өйрәнүче галимнәр килә. Казынулар үтәкәрәләр, ниндидер әйберләр табалар һәм аларны бронза бронза дәверенә кайтарып калдыралар. Җирле тикшеренүчеләр бу менгирлар 25 километр озынлыктагы гаять зур комплексның бер өлеше генә дип саный.
Бу 13 таштан торган мегалитик һәйкәл, аларның 10сы комплекс барлыкка китерә, ә 3се ерак түгел урнашкан. Комплекс Кидыш елгасының уң ярында Ахун авылыннан 1 чакрым ераклыкта урнашкан. Менгирлар ансамблен 25 кв.м мәйданның уртасында урнашкан 1,5 метрдан биегрәк ике зур таш һәм ярты метр чамасы биеклектәге 8 кечкенә таш тәшкил итә, алар зур ташлардан бертөрле ераклыкта урнашкан. Ике зур менгирның арасы якынча 15 метр, аларның берсе башлык дип кабул ителгән һәм 1 нче номер белән билгеләнгән. Аның тирәсендә 8 чокыр, диаметры һәм тирәнлеге якынча 20-25 см. Бу чокырлар тирә-юньдәге 8 кече менгир проекциясе булып тора. Аларда агач баганалар торган дип уйланыла. 170 метрда төньяк-көнчыгышка зур булмаган 13 нче менгир урнашкан, ә 80 метр ераклыкта тагын ике зур булмаган таш - № 11 һәм № 12 менгирлар урнашкан
# Ле-Бупер

Ле-Бупер (фр. Le Boupère) — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
# Константинос Тасулас

Константинос Тасулас (грек. Κωνσταντίνος Τασούλας, 1959 елның 17 июле, Греция, Эпир, Янина) ― Греция дәүләт һәм сәясәт эшлеклесе, 2025 елның 12 февралендә Греция Республикасытпрезиденты итеп сайланган, 2025 елның 13 мартында вазыйфасына керешкән. 2019―2025 елларда Греция парламенты спикеры.
Республика Президенты Греция дәүләтенең югары лидеры булып тора. 1975 елдан республика Президенты Греция парламенты тарафыннан биш елга сайлана. Һәр сайланган Президент бер генә тапкыр яңадан сайланырга хокуклы.

# Константинос Тасулас
## Тәрҗемәи хәле

1959 елның 17 июлендә Грециянең Эпир перифериясендәге Янина шәһәрендә туган.
Афина университетының юридик факультетын тәмамлаган.
1988―1989 елларда Лондондагы юридик фирмада Британия Шурасы әгъзасы сыйфатында эшләгән.
1990 елдан 1993 елга кадәр Грециянең экспортка һәм тышкы сәүдәгә ярдәм итүче дәүләт органы Тышкы сәүдә оешмасы (Ελληνικός πργανισμός εɪωτερικού Εμπορίου āπε Α.Ε.) президенты булган.
1994 елда Кифисия шәһәре мэры итеп сайланган.
2000 елда беренче тапкыр Янина округында «Яңа демократия» фиркасеннән Греция парламенты депутаты итеп сайланган. 2004, 2007, 2009, 2012 (ике тапкыр), 2015 (ике тапкыр), 2019 һәм 2023 (ике тапкыр) елларда яңадан сайланган.
2006 елда «Яңа демократия» парламент вәкиле урынбасары итеп билгеләнгән.
2007 елда Греция милли оборона министры урынбасары итеп билгеләнгән.
2010 елның февралендә «Яңа демократия» парламент фракциясенең генераль сәркатибе итеп сайланган.
2014 елның 10 июнендә Антонис Самарас хөкүмәтендә («Яңа демократия») Грециянең мәдәният министры итеп билгеләнгән.
2019 елның 18 июлендә парламент рәисе итеп сайланган. 2023 елның 29 маенда кабат сайланган.
2025 елның 12 февралендә Греция парламенты дүрт тур тавыш бирүдән соң Константинос Тасуласны ил президенты итеп сайлаган, 300дән 160 тавыш җыйган. Яңа президентны ант иттерү 13 мартта була.

# Константинос Тасулас
## Шәхси тормышы

Өйләнгән, ике баласы бар.
# Подборное

Подборное (чуаш. Подборный, рус. Подборное ) — Чуашстанның Шөмерле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429113. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97250805004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101900003400. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.

# Подборное
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 35 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (21,05%), руслар (89,47%).
# Ильдубайкино

Ильдубайкино (чуаш. Уйкас Чăрăш, рус. Ильдубайкино ) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429067. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253815002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000003400.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Ильдубайкино
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 120 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (99,45%).
# Кече Туван

Кече Туван (чуаш. Кӗҫӗн Тӑван, рус. Малые Туваны) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.

# Кече Туван
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Кече Туван
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 605 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%), руслар (2%) алып тора.
# Лготка (Олешнице)

Лготка (чех. Lhotka) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Олешнице (Ческе Будейовице) районында урнашкан авыл.

# Лготка (Олешнице)
## Географиясе

Мәйданы — 3,38 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Лготка (Олешнице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лготка (Олешнице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лготка (Олешнице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 133 |
| 1880 | 128 |
| 1890 | 119 |
| 1900 | 129 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 139 |
| 1921 | 130 |
| 1930 | 113 |
| 1950 | 91 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 92 |
| 1970 | 72 |
| 1980 | 52 |
| 1991 | 36 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 25 |
| 2011 | 25 |
| 2021 | 43 |
# Латилье

Латилье (фр. Latillé) — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
# Мишуково

Мишуково (чуаш. Мишуково, рус. Мишуково ) — Чуашстанның Порецкое районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429023. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97235830001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101400002100.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.

# Мишуково
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 263 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (92%), мордвалар (3%), чуашлар (4%).
# Чиләбе дәүләт университеты

Чиләбе дәүләт университеты (ЧелДУ, рус. Челябинский государственный университет) — Чиләбеда урнашкан классик югары уку йорты. Рәсми исем — „Чиләбе дәүләт университеты“ югары һөнәри белем бирү федераль дәүләт мәгариф учреждениесе.

# Чиләбе дәүләт университеты
## Тарих

Чиләбе дәүләт университеты 1976 елда нигезләнә.

# Чиләбе дәүләт университеты
## Структура

Университет 14 факультеттан, 6 институттан һәм 91 кафедрадан тора. ЮУЙда ~27 000 артык студент укый, аларга якынча 2000 укытучы белем бирә. Мияс, Троицк һәм Костанай шәһәрләрендә филиаллар, ә Аргаяшта, Златоуст, Кыштым, Чаткы, Усть-Катав, Южноуральск, Юрүзән, Югары Өфәле, Катав-Ивановск, Копейск, Курган, Нязепетровск, Орск, Трёхгорный һәм Шадринск шәһәрләрендә вәкиллекләр эшлиләр.
# Seranganda Hind dine

Serangan ul Indoneziyadä, Balida, Denpasardan 500 m ğa könyaqqaraq urnaşqan keçkenä utrau. Utraunıñ ozınlığı 2,9 km һäm kiñlege 1 km. Halıq sanı - 3780 keşe (2015 yıl). Serangan administrativ yaqtan Bali, Denpasarnıñ ölеşe bulıp tora. Utrau kübesençä taşbaqalar buluı һäm Balinıñ altı iñ izge puralarnıñ berse Pura Dalem Sakenan öçen mäşhür.
Ul Baliğa yul küpere belän totaştırılğan.
# Лачнов (Свитави)

Лачнов (чех. Lačnov) — Чехиянең Пардубице крае Свитави районында урнашкан авыл.

# Лачнов (Свитави)
## Географиясе

Мәйданы — 12,446 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Лачнов (Свитави)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лачнов (Свитави)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия һәм Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лачнов (Свитави)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1352 |
| 1880 | 1552 |
| 1890 | 1719 |
| 1900 | 1898 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 1964 |
| 1921 | 1867 |
| 1930 | 1703 |
| 1950 | 1143 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 0 |
| 1970 | 958 |
| 1980 | 1010 |
| 1991 | 946 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 1016 |
| 2011 | 974 |
| 2021 | 1027 |
# Калиновка (Шөмерле районы)

Калиновка (чуаш. Калиновка, рус. Калиновка ) — Чуашстанның Шөмерле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429104. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97250850004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101900001500. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.

# Калиновка (Шөмерле районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 0 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар яшәгән (100,00%).
# Марат Фәйзрахманов

Марат Фәйзрахманов, Марат Җәүдәт улы Фәйзрахманов (Марат Джаудатович Файзрахманов; 1973 елның 18 мае, СССР, РСФСР, Татарстан АССР, Биектау районы, Константиновка) — Татарстанның дәүләт эшлеклесе, Татарстан Республикасы Финанс министры (2025―2025). Икътисад фәннәре кандидаты.

# Марат Фәйзрахманов
## Тәрҗемәи хәле

1973 елның 18 маенда Татарстан АССР Биектау районы Константиновка авылында (2008 елның 1 гыйнварыннан Казан составындагы шәһәр бистәсе, торак массив) туган. Әтисе ― икътисад фәннәре докторы, профессор Җәүдәт Фәйзрахманов (1948 елның 27 июнендә Арча районы Носы авылында туган), 1996―2018 елларда (22 ел) Казан дәүләт аграр университеты ректоры булган.
Казан дәүләт финанс-икътисад институтын (1995), Татарстан Республикасы Президенты каршындагы Дәүләт хезмәте институтын (2005) тәмамлаган. Икътисад фәннәре кандидаты. Инглиз телендә иркен сөйләшә.

# Марат Фәйзрахманов
## Хезмәт юлы

1992 елдан ― Казан шәһәре телефон станциясендә электромеханик, электромонтер.
1993―1995 елларда ― «Татплодоовощпром» берләшмәсендә икътисадчы.
1997―1998 елларда ― Ак Барс банкның кичектерелгән бурычларны мәҗбүри түләттерү һәм аны гамәлгә ашыру бүлегенең баш белгече.
1998―1999 елларда ― Идел-Кама акционерлар банкы (ВКАБ) идарәсе рәисе урынбасары в.б..
1999 елда ― Кредитлар бирү һәм клиентлар белән эшләү мәсьәләләре департаменты директоры.
1999―2000 елларда ― Ак Барс банкның Яшел Үзәндәге филиалы директоры.
2000―2004 елларда ― Идел-Кама акционерлар банкы (2005 елның 20 июненнән «БТА-Казань» АКБ (ААҖ), 2015 елның 10 мартыннан «Тимер Банк» (ПАО)) идарәсе рәисе.
2004―2007 елларда ― коммерциягә карамаган Татарстан Республикасының Инвестиция-венчур фонды дәүләт оешмасы директоры.
2007 елның маеннан ― Татарстан Республикасы финанс министрының беренче урынбасары ― Татарстан Республикасы Финанс министрлыгының Татарстан Республикасы Казначылык департаменты директоры.
2025 елның 18 гыйнварыннан Татарстан Республикасы Финанс министры.

# Марат Фәйзрахманов
## Шәхси тормышы

Өйләнгән, улы бар. Спорт белән мавыга.
# Че Линх

Че Линх (Чампа: Дҗамлен, Нинһ Тхуан Провинциясе, 1942) - Чам халкыннан мәшһүр Вьетнам җырчысы. Аның сәхнә исеме Че Линх (Chế Linh) аның Чам исеменең Вьетнам транскрипциясе булып тора, әмма күпчелек Чам кешеләре кебек үк аның Вьетнам рәсми исеме бар, Lưu Văn Liên.
# Игезәкләр

Игезәкләр — бер үк анадан бер үк йөклелек чорында, бер үк бала туу вакытында туган кардәшләр. Табигатьтә ике төрле игезәкләр була: монозиготалы яки гомозиготалы (берзиготалы) һәм дизиготалы яки гетерозиготалы (икезиготалы). Шулай ук, арадаш төрне – монозиготалы поляр яки ярымохшаш аералар.
Җирдә, якынча һәр 83 бала тудыру игезәкләрне табу белән тәмамлана.
# Ташлы Кавал

һәм
Ташлы Кавал — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.
Почта индексы — 422716.

# Ташлы Кавал
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.8 °C | -10.8 °C | -5.7 °C | 4.6 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.6 °C | -10 °C | 4.1 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

# Ташлы Кавал
## Шәхесләр

* Искәндәр Сираҗи (1972), журналист һәм җәмәгать эшлеклесе.
# Лорделу-ду-Ору

Лорделу-ду-Ору — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Lordelo do Ouro e Massarelos муниципалитетына карый.

# Лорделу-ду-Ору
## Географиясе

Мәйданы — 3,4 км².
# Празереш-де-Алжубаррота

һәм
Празереш-де-Алжубаррота — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. Алкобаса (шәһәр) муниципалитетына карый.

# Празереш-де-Алжубаррота
## Географиясе

Мәйданы — .
# Маржен (Гавиан)

Маржен — Португалиянең Порталегри округына керә торган фрегезия. Гавьян муниципалитетына карый.

# Маржен (Гавиан)
## Географиясе

Мәйданы — 56,85 км².
# Ле-Виньо (Ланди)

Ле-Виньо (фр. Le Vignau һәм окс. Lo Vinhau) — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
# Ле Грацье (Тревизо)

Ле Грацье — Италиянең Венеция төбәге Казьер өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Грацье (Тревизо)
## Географиясе

Ле Грацье Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ле Грацье (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# 1908 ел

2 меңьеллык :
XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр — XXII гасыр :
Хронологик таблица :
1908 (бер мең тугыз йөз сигезенче) ел — кәбисә ел, милади тәкъвим буенча чәршәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1908 елы, II меңьеллыкның 908 елы, XX гасырның 8 елы, XX гасырның 1 унъеллыгының 8 елы, 1900 елларның 9 елы. 1908 елдан бирле 116 ел үтте.

# 1908 ел
## Вакыйгалар

* 30 июнь — Җиргә Тунгусс метеориты төшә.
* 6 октябрь — Крит Төркиядән бәйсез булуын һәм Грециягә кушылуы турында игълан итә.
* 4 октябрь — Габдулла Тукай Казанның «Купеческий клубы»нда яңа язган Печән базары, яхуд Яңа Кисекбаш поэмасын укый.

# 1908 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1908 елда туганнар
* 22 гыйнвар — Лев Ландау, Физика өлкәсендә Нобель премиясе лауреаты.
* 3 февраль — Фатих Хөсни, татар язучысы, драматург.
* 10 февраль — Исмәгыйль Гайнетдинов, беренче һөнәри татар архитекторы.
* 15 февраль — Габделмәңгыйм Әминов, КДУ, КАИ профессоры.
* 15 март — Рахман Ильяс, драматург.
* 6 апрель — Вано Мурадели, композитор.
* 7 май — Рәшит Ваһапов, татар җырчысы, Татарстан АССР халык артисты.
* 21 май — Хатыйп Госман, әдәбият галиме, фән докторы.
* 27 июнь — Хәй Мушинский, беренче татар һөнәри фокусчысы.
* 16 август — Фуат Якубовский, ССРБ төзелеш министры (1965-75).
* 12 сентябрь — Сергей Князев, КПССның Татарстан өлкә комитеты сәркатибе.
* 15 сентябрь — Абдулла Алиш, татар язучысы.
* 3 ноябрь — Виктор Тёмин, фотограф.
* 23 ноябрь — Николай Носов, балалар язучысы.

# 1908 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1908 елда вафатлар
* 21 июнь — Николай Римский-Корсаков, рус композиторы.
* 6 ноябрь — Чут Няк Дин, Индонезия миллли пәһлеваны.
# Шигали (Батыр районы)

Шигали (чуаш. Шӑхаль Выҫҫӗлкки, рус. Шигали) — Чуашстанның Батыр районында урнашкан авыл.

# Шигали (Батыр районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Шигали (Батыр районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 42 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Ле Море (Сьена)

һәм
Ле Море — Италиянең Тоскана төбәге Монтерони-д'Арбия өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Море (Сьена)
## Географиясе

Ле Море Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Ле Море (Сьена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Википедия җәмгыяте

Википедия җәмгыяте - Википедия онлайн-энциклопедиясенә кертем ясаучылар җәмгыяте. Бу шәхесләр шулай ук википедистлар дип билгеле. Википедистлар арасында берничә Викимедиа проектларында катнашу киң таралганнан, аларны бар бу проектларына кертем ясаучы төшенчә булган викимедист термины белән дә билгелиләр. Күпчелеге - волонтерлар.

# Википедия җәмгыяте
## Күләме

Википедия җәмгатенең зурлыкка багышланган тикшеренүләр, проектның беренче елларында Википедиягә кертем ясаучыларының саны экспонента буенча үскәнен күрсәтә. 2009 елга таба җәмәгатьнең үсеше әкренәйгәне күзәтелә башлый. 2011 нче елның ноябрь аенда, барлык телле бүлекләрендә якынча 31,7 миллион регистрацияләнгән кулланучы булганлыгы күзәтелә, алардан айлык дәрәҗәсендә кулланылганнарының саны - 270 000 якын.
Язучы һәм лектор en:Clay Shirky һәм санак фәне галиме en:Martin M. Wattenberg 2008 нче елның апрель аендагы юрамалары буенча Википедияне булдыруга якынча 100 миллион кеше-сәгать (ингл.) киткән.

# Википедия җәмгыяте
## Мотивация

Википедия җәмәгате әгъзаләре үз эшчәнлеге өчен түләү яки башка компенсация (мәсәлән җәмәгать эчендә югары статус яки үзен таныту мөмкинчелеген) алмый.

# Википедия җәмгыяте
## ММЧ

2012 елның август аенда "Википедияче" сүзе Оксфорд сүзлегенә кертелде.

# Википедия җәмгыяте
## Социализация

    Төп мәкалә: Википедия:Викиочрашу

# Википедия җәмгыяте
## Социализация
### Викимания

    Төп мәкалә: :en:Wikimania

# Википедия җәмгыяте
## Социализация
### Викниклар

    Төп мәкалә: :en:Wikipedia:Wiknic

# Википедия җәмгыяте
## Критика

    Төп мәкалә: :en:Criticism of Wikipedia#Criticism of the community
# Аккүл (Ялчык районы)

Аккүл (чуаш. Çуткÿл, рус. Белое Озеро ) — Чуашстанның Ялчык районында урнашкан авыл.

# Аккүл (Ялчык районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 198 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98,48%).

# Аккүл (Ялчык районы)
## Шәхесләр

* Серафим Ильин (1913-1992), КАХИ риктыры.
# Краснослободск (Мордовия)

Краснослободск (Красный Слабут, мукш. Ош, рус. Краснослободск) — Мордовиядә урнашкан шәһәр (1706 елдан), Краснослободск районының административ үзәге.
Халык саны — 10 151 кеше.

# Краснослободск (Мордовия)
## География

Шәһәр Мокша елгасы өстендә, Сарансктан 107 километрга төньяк-көнбатышрак урнаша. Якындагы тимер юл станциясе — Ковылкинода (52 км).

# Краснослободск (Мордовия)
## Тарих

Красная Слобода бистәсе 1571 елда ныгытма буларак нигезләнә.
1706 елда шәһәр статусын ала. 1708 елда Азак (1725 елдан — Воронеж) губернасы составында.
1780 елдан — Пенза губернасының Краснослободск өязе үзәге.
1797—1801 елларда — Түбән Новгород губернасы составында.
1856 елда Краснослободскта 7 чиркәү, 934 йорт һәм 59 лавка (кибет) булган.
1928 елдан — Краснослободск районы үзәге.

# Краснослободск (Мордовия)
## Халык

| 1840 | 1856 | 1897 | 1931 | 1939 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002 | 2010 |
| 7 762 | ~6 200 | 7 381 | ~5 500 | ~6 000 | 6 477 | 8 633 | 10 099 | 11 261 | 10 843 | 10 151 |
Милли состав: руслар — 82,9%, мордва — 13,9%, татарлар — 2,9%.

# Краснослободск (Мордовия)
## Икътисад

«Промсвязь» заводы, радиозавод, май заводы, азык комбинаты, эрләү-туку фабрикасы.
# Орада

һәм
Орада — Португалиянең Эвора округына керә торган фрегезия. Борба муниципалитетына карый.

# Орада
## Географиясе

Мәйданы — 50,81 км².
# Лаухгайм

Лаухгайм (алман. Lauchheim) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Лаухгайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 40,86 км² (2006). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 492 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Янсәет

Янсәет (чирм. Шӱргыял, рус. Янситово) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.

# Янсәет
## Сәгать поясы

Янсәет Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Янсәет
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Finiks

| İl | AQŞAQŞ |
| Ştat | ArizonaArizona |
| Koordinatalar | 33°31′42″ т. к. 112°04′35″ кб. о. |
| Mer | Fil Gordon |
| Nigezlände | 1868 |
| Mäydan | 1230,5 km² |
| Märkäz bieklege | 340 m |
| Xalıq sanı | 1 469 471 keşe (2011) |
| Aglomeratsiä | 4 263 236 keşe |
| UTC | UTC-7 |
| Telefon kodı | 713, 281, 832 |
| Poçta indeksı | +1 480, 602, 623, 520 |
| Räsmi säxifä | http://www.phoenix.gov |
* [[Файл:|300px|Finiks (Җир)]]
Finiks (şulay uq Feniks, inglizçä Phoenix [ˈfiːnɪks]) - AQŞ Arizona ştatınıñ iñ ere şähäre häm başqalası.
AQŞ ştatlarınıñ iñ zur başqalası.
1881 yılda indeets şähäreneñ xäräbälärendä nigezlängän. İseme Feniks qoşı belän bäyle.
Xalıq sanı 1 469 471 keşe (2011, AQŞta 6-nçı urında).

# Finiks
## Tarix

Finiks şähäre urınında 1000 yıl däwamında hohokam qäbiläläre torğannar. Şuşı qäbilälär yasalma suğaru sistemasın yasağannar.
Amerika-Miksikä suğışınnan soñ (1848) Miksikäneñ küp cirläre basıp alına häm Nyu-Meksiko ştatına kertelä.
Konfederat ğäskäreneñ veteranı Cek Swilling (Jack Swilling) 1867 yılda indeets şähärçege xäräbälärendä fermağa sala. Ferma nigezendä Finiks qalası kilep çığa.
1912 yılda Finiks - Arizona ştatınıñ başqalası bula.
2007 yılda Finiks xalıq sanı 24,7 % ka üsä.

# Finiks
## Şähär klimatı

Finiks klimatı :
| Kürsätkeç | Ği | Fev | Mar | Apr | May | İün | İül | Avg | Sen | Okt | Noya | Dek | Yıl |
| Absolüt maksimum, °C | 31,1 | 33,3 | 37,8 | 40,6 | 45,6 | 50,0 | 49,4 | 47,2 | 46,7 | 41,7 | 35,6 | 30,6 | 50,0 |
| Urtaça maksimum, °C | 19,6 | 21,5 | 24,9 | 29,6 | 34,9 | 39,9 | 41,2 | 40,2 | 37,7 | 31,4 | 24,2 | 18,9 | 30,3 |
| Urtaça temperatura, °C | 13,6 | 15,4 | 18,4 | 22,6 | 27,8 | 32,7 | 34,9 | 34,2 | 31,3 | 24,8 | 17,8 | 13,0 | 23,9 |
| Urtaça minimum, °C | 7,6 | 9,3 | 11,9 | 15,7 | 20,8 | 25,4 | 28,6 | 28,2 | 24,9 | 18,2 | 11,5 | 7,1 | 17,4 |
| Absolüt minimum, °C | −8,9 | −4,4 | −3,9 | 1,7 | 3,9 | 9,4 | 17,2 | 14,4 | 8,3 | 1,1 | −2,8 | −5,6 | −8,9 |
| Yawım-töşem norması, mm | 23 | 23 | 25 | 7 | 3 | 1 | 27 | 25 | 16 | 15 | 17 | 22 | 204 |