yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Карел теле

Карел теле (karjalan kieli) — кареллар сөйләшүче тел, Балтыйк буе фин телләренең берсе. Сөйләшүчеләр саны якынча 33 мең кеше тәшкил итә, шул исәптән Россиядә — 25,6 мең кеше (2010 елгы Бөтенрусия халык санын алу буенча), Карелия Республикасында — 15 мең кеше.
Карел телендә бай шигъри халык авыз иҗаты традициясе сакланган. Карел халкы фин лингвисты Элиас Лённрот (1802—1884) тарафыннан җыелган һәм эшкәртелгән «Калевала» эпосы авторы булып тора.

# Карел теле
## Морфология

Типологик классификация буенча карел теле агглютинатив телләргә карый. Ләкин телдәге үзгәрешләр аркасында шулай ук флексия дә зур роль уйный.

# Карел теле
## Әлифба

Карел теленең иң борыңгы һөйкәле булып 1963 елда Бөек Новгородта табылган каен тузы грамотсы санала — ул XIII гасырның башында язылган.
Беренче басма китабы («Маттай Инҗиле») 1820 елда чыгарылган.
XIX гасырның азагында — XX гасырның башында кирилл имләсе нигезендәге карел телендә китаплар басуы үсеш ала башлаган, әмма бердәм әлифба булмавы сәбәпле, берничә әлифба төре параллель рәвештә кулланылган. Инкыйлабкача кадәр басылган китпалары — барысы диярлек Инҗилнең карелчага тәрҗемәләре яки башка дини текстлары.
1931 елда латинлаштырылган карел әлифбасы кулланышка кертелгән. :
Aa Ää Bb Cc Çç Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Mm Nn Oo Öö Pp Rr Ss Şş Tt Yy Uu Vv Zz Ƶƶ з ь ȷ
1937 елда кириллаштырылган карел әлифбасы кулланышка кертелгән, әмма ул озак хәрәкәт итмәгән: 1939 елда карел теле укытуы административ рәвештә юкка чыгарыла, ә 1940 елда карел телендә әдәбият чыгару да тукталылды.
1940-еллардан ХХ гасырның башынача көнкүреш аралашу теле булып торган. 1980-еллар азагында — 1990-еллар башында карел теленең һәммә төп диалект өчен латин имләсе нигезендәге аерым әлифба булдылган.
Карел теленең бердәм әлифбасы 2007 елда расланган:
| A a | B b | Č č | D d | E e | F f | G g |
| H h | I i | J j | K k | L l | M m | N n |
| O o | P p | R r | S s | Š š | Z z | Ž ž |
| T t | U u | V v | Y y | Ä ä | Ö ö | ' |

# Карел теле
## ММЧ

Карел телендә «Karielan Šana» (Карел сүзе), «Oma Mua» (Туган җир) һәм «Vienan Karjala» (Ак диңгез Карелиясе) гәҗитләре чыгарылалар.
# Пверто-Вальярта

Пверто-Вальярта (исп. Puerto Vallarta) — Мексиканың Халиско штатында урнашкан шәһәр.

# Пверто-Вальярта
## Тарих

1851 елда нигезләнгән.

# Пверто-Вальярта
## Кардәш шәһәрләр

* Гайленд-Парк, Америка Кушма Штатлары
* Сан-Франциско, Америка Кушма Штатлары
* Санта-Барбара, Америка Кушма Штатлары
* Хихон, Испания
# Боруя-Нова

Боруя-Нова — Польшаның Великопольское воеводалыгы Новы-Томысль гминасында урнашкан авыл.

# Боруя-Нова
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (11772) Jacoblemaire

(11772) Jacoblemaire — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11772) Jacoblemaire
## Тарихы

1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4210 T-2» саналган.
# Белень (коммуна, Галац)

Белень — Румыниянең Галац жудецында урнашкан авыл. Галац коммунасына карый.

# Белень (коммуна, Галац)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 188 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# WIRIS

WIRIS - ул юридик Maths for More дип теркәлгән математик формулаларны иҗат итә һәм тәхрир итә, математик мәсьәләләрне чишә һәм Декарт координаталарында математик графикларын күрсәтә алган үз HTML-га нигезләнгән JavaScript коралларын тәэмин итүче ширкәт.
WIRIS тигезләмәләр мөхәррире - ул MathML һәм LaTeX-ны да тәэмин итүче җиңел сервер яклы асаба браузер кушымтасы. 2017 елдан бирле АКШ-та урнашкан MathType өстәл программа тәэминаты үстерүчесе Design Science-ны сатып алганнан соң, WIRIS үз Интернет тигезләмә мөхәррирләүчесен MathType by WIRIS дип яңа брэнд итеп кушкан.
WIRIS Испаниядә, Барселонада урнашкан һәм профессор Себастиа Самбо җитәкчелегендә Каталония Техник Университетының (Барселона Тех)-тан остазлар һәм элекке студентлар тарафыннан нигезләнгән булган.
# Какамоне (Таранто)

Какамоне — Италиянең Апулия төбәге Кастеланета өязендә урнашкан торак пункт.

# Какамоне (Таранто)
## Географиясе

Какамоне Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Какамоне (Таранто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Авиамоторная (Калинин-Солнцево юлы метро станциясе)

«Авиамоторная» метро станциясе (рус. станция метро «Авиамоторная») — Мәскәү метрополитенының Калинин-Солнцево сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - А. Ф. Стрелков, В. И. Клоков, Н. И. Демчинский, Ю. А. Колесникова.
Станция 1979 елның 30 декабрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Лефортово районнарында урнашкан.
# Коры Ыргыз (Кече Ыргыз кушылдыгы)

Коры Ыргыз — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Самар өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кече Иргиз елгасының сул ярына тамагыннан 195 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 25 км.

# Коры Ыргыз (Кече Ыргыз кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кече Ыргыз башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010001412112100009386
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100938
* Бассейн коды — 11.01.00.014
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Мота Сан Фермо (Кремона)

Мота Сан Фермо — Италиянең Ломбардия төбәге Казальмаджоре өязендә урнашкан торак пункт.

# Мота Сан Фермо (Кремона)
## Географиясе

Мота Сан Фермо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Мота Сан Фермо (Кремона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пионер (журнал)

Пионер — әдәби-нәфис журнал. 1934 елда Уфа шәһәрендә татар телендә нәшер ителә.
# Дастин-Ейкерс (Калифорния)

Дастин-Ейкерс — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Дастин-Ейкерс (Калифорния)
## Географиясе

Дастин-Ейкерс халык санын алу урыны мәйданы — 9,521686 км², 9,521684 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 117 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# .yu

.yu — Югославиянең югары дәрәҗәле милли домены.
1989 елда кертелә. Югославия таркалудан соң Сербия һәм Черногория милли домены булган.
2010 елның 30 мартында домен зонасы ябыла.
# (3939) Хурухата

(3939) Хурухата (лат. Huruhata) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3939) Хурухата
## Тарихы

1953 елның 7 апрелендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1953 GO» саналган.
# Жидкая Солянка

Жидкая Солянка — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Еруслан елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 35 км.

# Жидкая Солянка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010002012112100011175
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112101117
* Бассейн коды — 11.01.00.020
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Виола (Парма)

Виола — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Теренцо өязендә урнашкан торак пункт.

# Виола (Парма)
## Географиясе

Виола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Виола (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нова Весь (гмина Сулеюв)

Нова Весь — Польшаның Лодзь воеводалыгы Сулеюв гминаcында урнашкан авыл.

# Нова Весь (гмина Сулеюв)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Корасо

Корасо — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Варчушка елгасының сул ярына тамагыннан 64 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 10 км.

# Корасо
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень Малонистогорская авылы янындагы су үлсәү посынан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03030000212103000049316
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103004931
* Бассейн коды — 03.03.00.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# (20461) Диоретса

(20461) Диоретса — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20461) Диоретса
## Тарихы

1999 елның 8 июнендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 LD31» саналган.
# Оронс

Оронс (исп. Oronz һәм баск. Orontze) — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Оронс
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 11,1 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 729 метр биеклектә урнашкан.
# Акбашлы (Кайнарҗа)

Акбашлы (төр. Akbaşlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Кайнарҗа илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Вандм-Юган

Вандм-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Вандм-Тор күле кушыла. Елга озынлыгы 14 км.

# Вандм-Юган
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештан Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020100112115300019559
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301955
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Местлин буразналары

Местлин буразналары (лат. Rimae Maestlin) — Айның 2° т. к. 40° кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 80 километр озынлыкта булган буразналары системасы.

# Местлин буразналары
## Исеме

Местлин буразналары якындагы Местлин кратеры хөрмәтенә аталган.
# Кабалы (Ениҗе)

Кабалы (төр. Kabalı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Ениҗе илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Магилёвцы

Магилёвцы (белар. Магілёўцы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.

# Магилёвцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Авистла (Атлистак)

Авистла — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Атлистак муниципалитеты составына керә.

# Авистла (Атлистак)
## Географиясе

Авистла Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Авистла (Атлистак)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Авистла (Атлистак)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Әбрәк Әюпов

Әбрәк Әюпов (22 февраль 1936(1936-02-22), Юдино районы, Татарстан АССР, РСФСР, СССР — 12 июнь 2020(2020-06-12) (84 яшь) Мәскәү, Россия) — генерал-полковник (1993), техник фәннәр докторы (1987), профессор (1988). РФ атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1994). 1959 елдан В.П.Чкалов ис. ҺХК фәнни сынау инсититутында. 1986 елдан СССР саклану министрлыгының үзәк аппаратында. 1989-1996 елларда Россия ҺХК баш сәргаскәре урынбасары. 1996-1998 елларда «Звезда-Стрела» дәүләт фәнни-җитештерү үзәге генераль директоры урынбасары. Авиация техникасы һәм авиация кораллары өлкәләрендә фәнни хезмәтләр һәм уйлап табулар авторы. РФ дәүләт премиясе лауреаты (1997).
2020 елның 15 июнендә Мәскәүдә коронавирустан вафат булган.
# Сент-Андлен

Сент-Андлен (фр. Saint-Andelain) — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
# Кирпеч бистәсе

Кирпеч бистәсе - XVII гасырда Казанның көньяк-көнчыгыш читендә барлыкка килгән бистә.
XVIII гасыр башларында Әрмән бистәсе белән кушыла, 1774 елдан шәһәр чикләренә керә.
# Черемшанка (Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе)

Черемшанка (каз. Черемшанка) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Черемшанка (Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# (3179) Берути

(3179) Берути (лат. Beruti) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3179) Берути
## Тарихы

1962 елның 31 мартында Ла-Плата тарафыннан Ла-Плата обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1962 FA» саналган.
# Сухия

Сухия (белар. Сухія) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.

# Сухия
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Ронки (Лоди)

Ронки — Италиянең Ломбардия төбәге Корте-Палазио өязендә урнашкан торак пункт.

# Ронки (Лоди)
## Географиясе

Ронки Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Ронки (Лоди)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (5951) Alicemonet

(5951) Alicemonet (лат. Alicemonet) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5951) Alicemonet
## Тарихы

1986 елның 7 октябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 TZ1» саналган.
# Навильияно Алто (Торино)

Навильияно Алто — Италиянең Пьемонт төбәге Сан-Себастиано-да-По өязендә урнашкан торак пункт.

# Навильияно Алто (Торино)
## Географиясе

Навильияно Алто Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Навильияно Алто (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Чекша (елга)

Чекша — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе , Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Луза елгасының уң ярыннан 395 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.

# Чекша (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100212103000012136
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001213
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Нью-Берлин (Пенсильвания)

һәм
Нью-Берлин — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Нью-Берлин (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1792 елда нигезләнгән.

# Нью-Берлин (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,4 квадрат миль, 1,031106 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 541 Фут биеклектә урнашкан.
# Асу

Асу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатына карый.

# Асу
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1303,442 км².
# Малахорна

һәм
Малахорна — Словениянең Оплотниця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Малахорна
## Географиясе

Мәйданы — 2,05 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 350 ± 1 метр һәм 339 метр биеклектә урнашкан.
# Дженцоне

Дженцоне — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Павия һәм Corteolona e Genzone провинциясе составына керә.

# Дженцоне
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 72 метр биеклектә урнашкан. Копьяно, Кортеолона, Джеренцаго һәм Филигера коммуналары белән чиктәш.
# Рудольф Нуриев һәйкәле (Казан)

Рудольф Нуриев һәйкәле — 2018 елның 15 октябрендә Казанның Вахитов районында куелган һәйкәл. Әлеге скульптура – РФдә Рудольф Нуриевка куелган беренче һәйкәл. Рәсми ачылу тантанасы 2018 елның 7 ноябрендә була. Чарада ТР Президенты Рөстәм Миңнеханов, ТР Дәүләт киңәшчесе Минтимер Шәймиев, Казан мэры Илсур Метшин, ТР мәдәният министры Ирадә Әюпова, һәйкәлнең авторы сынчы Зураб Церетели (Мәскәү) катнаша..

# Рудольф Нуриев һәйкәле (Казан)
## Тарих

Дөньякүләм билгеле «оча торган татар», атаклы совет, инглиз, француз балет биючесе, балетмейстер Рудольф Хәмит улы Нуриев (1938—1993) хөрмәтенә куелган. Р. Нуриев Казанда 1992 елда була, Муса Җәлил исемендәге Татар дәүләт опера һәм балет театрында «Щелкунчик» операсында дирижерлык итә, Татарстанның дәүләт симфоник оркестры белән чыгыш ясый. Казанда Нуриев исемендәге опера фестивален үткәрү өчен үзенең рөхсәтен бирә.
Һәйкәлне Мәскәүдән Казанга автотранспортта күчерү һәм опера театры артында билгеләнгән урынга урнаштыру чыгымнарын (30−40 млн сум) билгесез меценат өстенә алган.

# Рудольф Нуриев һәйкәле (Казан)
## Урыны

Казанның үзәгендә, Дзержинский урамында Муса Җәлил исемендәге Татар дәүләт опера һәм балет театры артындагы скверда, фонтан янәшәсендә куелган.

# Рудольф Нуриев һәйкәле (Казан)
## Тасвирлама

Күтәртмәсе белән бронзадан ясалган Нуриев фигурасының биеклеге 5 метр. Һәйкәл, кулларын киң җәеп, сәхнәдә өскә сикерүче биючене тасвирлый. Сынчы биюче фигурасының матурлыгын, сыгылмалы кул хәрәкәтләрен төгәл бирә алган. Һәйкәл постаменты җимерелеп баручы классик колоннаны хәтерләтә. Әлеге эшендә скульптор З. Церетели символик рәвештә биюченең атаклы «азатлыкка сикерүе»н — ССРБдан чит илгә качу моментын сурәтләгән.
# Эркент (Первари)

Эркент (төр. Erkent) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Первари илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (15569) Feinberg

(15569) Feinberg — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15569) Feinberg
## Тарихы

2000 елның 5 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 GC60» саналган.
# Ильяву (район)

Ильяву — Португалиянең Авейру округына керә торган фрегезия. Ильяву муниципалитетына карый.

# Ильяву (район)
## Географиясе

Мәйданы — 39 км².
# Раходоще

Раходоще — Польшаның Люблин воеводалыгы Адамув гминаcында урнашкан авыл.

# Раходоще
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кочетная

Кочетная — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Кочетная
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010002212112100011043
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112101104
* Бассейн коды — 11.01.00.022
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Зинфира Гафарова

Гафарова Зинфира Хөсәен кызы (5 апрель 1936 ел) — китапханәче, библиограф. Башкорт АССР-ының атказанган мәдәният хезмәткәре (1988), Ленин ордены кавалеры (1976).
Зинфира Хөсәен кызы Гафарова 1936 елның 5 апрелендә Башкорт АССР-ының Бүздәк районы данлыклы татарларны күп биргән татар авылы Иске Күзәй авылында туган.
1954 елда Уфа китапханә техникумын тәмамлый һәм Чакмагыш районында үзаллы эш башлый: башта Яңа Балтач авылында китапханә мөдире, 1956 елдан Чакмагыш авыл балалар китапханәсе хезмәткәре була.
1957 елдан — Чакмагыш район китапханәсе мөдире, 1976—1993 елларда Чакмагыш район үзәк китапханә системасы директоры вазифаларын үти.
Гафарова Зинфира Хөсәен кызы җитәкчелек иткән китапханә җыелма каталоглар төзү, китапханә системасын үзәкләшү буенча алдынгы тәҗрибә мәктәбе була.

# Зинфира Гафарова
## Мактаулы исемнәре

* Башкорт АССР-ның атказанган мәдәният хезмәткәре (1988)
* Ленин ордены иясе (1976)
# Деляновци

Деляновци — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. Свиштов җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Деляновци
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 136 метр биеклектә урнашкан.
# (8305) Тэика

(8305) Тэика (лат. Teika) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8305) Тэика
## Тарихы

1995 елның 22 февралендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 DQ1» саналган.
# C10orf120

C10orf120 (ингл. Chromosome 10 open reading frame 120) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# SAMD9

SAMD9 (ингл. Sterile alpha motif domain containing 9) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Броссак (кантон)

Броссак — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Локалита Колазтуро (Фрозиноне)

Локалита Колазтуро — Италиянең Лацио төбәге Кастеллири өязендә урнашкан торак пункт.

# Локалита Колазтуро (Фрозиноне)
## Географиясе

Локалита Колазтуро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Локалита Колазтуро (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Веверске Книнице

Веверске Книнице (чех. Veverské Knínice) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Росице, Брно-пригород һәм Росице районында урнашкан авыл.

# Веверске Книнице
## Географиясе

Мәйданы — 10,163763 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 334 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Веверске Книнице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Веверске Книнице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Веверске Книнице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 733 |
| 1880 | 844 |
| 1890 | 833 |
| 1900 | 862 |
| 1910 | 947 |
| 1921 | 968 |
| 1930 | 1030 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 900 |
| 1961 | 939 |
| 1970 | 895 |
| 1980 | 847 |
| 1991 | 827 |
| 2001 | 813 |
| 2011 | 912 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 939 |
| 2016 | 939 |
| 2017 | 949 |
| 2018 | 948 |
| 2019 | 936 |
| 2020 | 941 |
| 2021 | 957 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 956 |
| 2022 | 954 |
| 2023 | 995 |
| 2024 | 991 |
# Пйовена (Белуно)

Пйовена — Италиянең Венеция төбәге Санта-Джустина өязендә урнашкан торак пункт.

# Пйовена (Белуно)
## Географиясе

Пйовена Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Пйовена (Белуно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.