yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Су-34

Су-34 («Т-10В» эшләнмәсе, НАТО код билгеләре буенча: Fullback — «Защитник» («Сакчы»)) — россия күп функцияле тавыш тизлегеннән тизрәк оча алучы бомбага тотучы истребитель. Уникаль сугышу сыйфатлары һәм яңа радиоэлектрон көрәш чараларын куллану аркасында һава һөҗүменә каршы чараларга карамастан көндәш якның оператив һәм тактик тирәнлектәге җир өсте объектларны бәрү, төрле метеорологик шартларда тәүлек буе көндәш якның һава объектларын юк итә алу өчен булдырылган; ерак дистанцияләргә оча ала. Су-34 — 4++ буыннан.

# Су-34
## Тарих

Ике урынлы, ике моторлы Су-24 очкыч үзенең беренче очышын 1967 елда ясаган. Кулланышка 1974 елда кертелгән.
Фронтны бомбага тотучы Су-24 очкычын алмаштыру сыйфатына төзәлгән, аның урынына Россиядә 2010 елга заманчарак Су-34 хәрби очкычын тәкъдим итү планы бар иде.
2009 елның 28 мартында Россия президенты Дмитрий Медведев "Кубинка" Һава көчләре базасында бүлганда Су-34 бобма атучы хәрби очкычта очып карады.
Җиргә төшкәннән соң ул ярты сәгатьлек бу очыштан “сүз белән әйтеп бетергесез, бик көчле тәэсирләр” алуын хәбәр итте. Президентка башка хәрби очкычларны да күрсәттеләр.
Заманында Россиянең президент Владимир Путин да хәрби очкычта очкан иде.

# Су-34
## Очу-техникалык бәяләмәләре
### Техник бәяләмәләре

* Экипаж: 2 кеше
* Озынлыгы: 23,3 м
* Канат киңлеге: 14,7 м
* Биеклеге: 6,09 м
* Канат мәйданы: 62 м²
* Почмакның укчылыгы: 42°
* Масса:
** иң зур очып китү авырлыгы: 45 000 кг

# Су-34
## Очу-техникалык бәяләмәләре
### Очу бәяләмәләре

* Иң зур тизлек:
** җир якынында: 1400 км/сәг

# Су-34
## Очу-техникалык бәяләмәләре
### Кораллар

* корал: 1 × 30 мм ГШ-30-1 туп

# Су-34
## Коралда

* Россия Федерациясе Кораллы Көчләре
   * Россиянең ХҺКК 109 данә, 2018 елга торышы буенча

# Су-34
## Сугышчан куллану
### Сүриядә Россия хәрби операциясе

Россия хәрбиләре хәбәр итүенчә, 28 май көнне Россиянең Су-35 һәм Су-34 очкычлары Ракка шәһәре янында террорчылар җитәкчелеге киңәшмә уздырган урынны утка тоткан.
Һөҗүм нәтиҗәсендә 300дән артык кеше, шул исәптән "Ислам дәүләте" төркеменең 30лап кыр җитәкчесе һәлак булган.
# Хайтерсхайм

Хайтерсхайм (алман. Heitersheim) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Хайтерсхайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,71 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 254 метр биеклектә урнашкан.
# Угурлу (Решадие)

Угурлу (төр. Uğurlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Решадие илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# 1522 ел

2 меңьеллык :
XIV гасыр — XV гасыр — XVI гасыр — XVII гасыр — XVIII гасыр :
Хронологик таблица :
1522 (бер мең биш йөз егерме икенче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча чәршәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1522 елы, II меңьеллыкның 522 елы, XVI гасырның 22 елы, XVI гасырның 3 унъеллыгының 2 елы, 1520 елларның 3 елы. 1522 елдан бирле 502 ел үтте.

# 1522 ел
## Вакыйгалар

* 26 июнь — Сөләйман I 400 хәрби караб белән Родос утравына килеп җитә.

# 1522 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1522 елда туганнар

# 1522 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1522 елда вафатлар
# Непсаёль

Непсаёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Печора елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.

# Непсаёль
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050100112103000060726
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006072
* Бассейн коды — 03.05.01.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Слапани

һәм
Слапани (чех. Slapany) — Чехиянең Карловы Вары крае Хеб районында урнашкан авыл.

# Слапани
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Слапани
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Слапани
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Слапани
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Мажулева (Сенненский районы)

Мажулева (белар. Мажулева) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.

# Мажулева (Сенненский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Самать-Я

Самать-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Яны-Я елгасының сул ярыннан 14 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 26 км.

# Самать-Я
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны бүᴫгeында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020200112115300029029
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302902
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Брвеник Населье

Брвеник Населье (серб. Брвеник Насеље) — Сербиянең Рашка округы Рашка җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Брвеник Населье
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Брвеник Населье
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Чокгилл (Пенсильвания)

Чокгилл — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Чокгилл (Пенсильвания)
## Географиясе

Чокгилл халык санын алу урыны мәйданы — 2,147666 км², 2,147665 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2060 Фут биеклектә урнашкан.
# Полом (Владичин Хан)

Полом (серб. Полом ) — Сербиянең Пчинья округы Владичин-Хан җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Полом (Владичин Хан)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 432 метр биеклектә урнашкан.

# Полом (Владичин Хан)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Бжезинув

Бжезинув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Тлущ гминасында урнашкан авыл.

# Бжезинув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (6223) Даль

(6223) Даль (лат. Dahl) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6223) Даль
## Тарихы

1980 елның 3 сентябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 RD1» саналган.
# NASDAQ

NASDAQ (inglizçä National Association of Securities Dealers Automated Quotation - Qimmätle Käğäzlärne Avtomatik Bäyälänü Buyınça Dilerlar Milli Berläşmäse) - yuğarı texnologiä şirkätläre aktsiäläre belän eşläwçe AQŞ fond birjası.
Urnaşu urını - AQŞ, Nyu-York şähäre.
NYSE häm AMEX bergä AQŞ öç birjasınıñ berse. Xucası - AQŞ şirkäte NASDAQ OMX Group.
Şulay uq NASDAQ 8 Awrupa birjasına iä bula.
1971 yılda nigezlängän.
Xäzer birjada 3200 şirkät qimmätle käğäzläre, şulay uq Rusiä şirkätläre aktsiäläre bäyälänä.
NASDAQ Composite — NASDAQ cıyılma indeksı, 5 meñ artıq şirkät aktsiäläre nigezendä isäplänä.
Operatsiälär kereme - 180,3 mln. dol., çista tabışı - 74,4 mln. doll.
Eş waqıtı - 9:30 - 16:00 (UTC-5)
# KLRC3

KLRC3 (ингл. Killer cell lectin like receptor C3) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# NGC 6913

NGC 6913 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6913
## Тарихы

Әлеге галактика 1764 елда Франция астрономы Charles Messier тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 8.38 см (3.3 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Марсель

Марсе́ль (фр. Marseille [Марсей], окс. Marselha, лат. Massilia, Massalia, грек. Μασσαλία) — Марсель шәһәре – Франциянең көньягында урнашкан, зурлыгы буенча икенче урында торган шәһәр. Урта диңгез буеның иң эре порты. Рона елгасының тамагы янында урнашкан, елга белән канал буенча тоташа.
Чама белән б.э. кадәр 600 елларда Фокея шәһәреннән килгән борынгы греклар тарафыннан нигезләнгән. Ул чакта «Массали́я» (Μασσαλία) дип атала грекчадан, Massilia яки Massalia латинча).

# Марсель
## Икътисад

Шәһәрдә халыкара аэропорт, эре сәүдә порт комплексы. Йөк әйләнеше елына 90 млн. т. тәшкил итә. Страсбур һәм Карлсруэ белән тәмамланган Европа нефтьүткәргече башлана. Нефть эшкәртү предприятиеләре, нефтехимия, кораб һәм очкычлар төзү сәнәгате предприятиеләре бар. 1977 елдан башлап Марсель метрополитены хезмәт күрсәтә. Ул 2 сызык һәм 24 станциядә торадыр.
Марсельлеләр үзләренең 1899 елда оешкан футбол командалары белән бик тә горурланалар. Хәтта 1993 елда, Чемпионнар лигасында җиңүгә ирешкәннәре өчен “Марсель” футбол клубына һәйкәл дә куйганнар.
Таш кыялардан торган утрауда урнашкан таныш Иф замогы А. Дюманың «Граф Монте-Кристо»романын укыганнар беләдер, Дантесны япкан әлеге таш йорт 1516-1518 елларда салынган.

# Марсель
## Кардәш шәһәрләр

| Абиҗан, Кот-д'Ивуар Антверпен, Бельгия Копенһаген, Дания Дакар, Сенегал Генуя, Италия Глазго, Шотландия, Бөекбритания Һайфа, Исраил | Һамбург, Алмания Кобе, Япония Марракеш, Марокко Әдис, Украина Пирей, Юнанстан Шаңхай, Кытай Ирәван, Әрмәнстан |
# Пташкув

Пташкув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Каменна-Гура гминасында урнашкан авыл.

# Пташкув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пирәмсән

Пирәмсән (әзери. Pirəmsən) — Әзербайҗанның Шабран районына караган авыл.
# Гранха Марй (Санта Круз де Хувентино Росас)

Гранха Марй — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Санта-Крус-де-Хувентино-Росас муниципалитеты составына керә.

# Гранха Марй (Санта Круз де Хувентино Росас)
## Географиясе

Гранха Марй Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха Марй (Санта Круз де Хувентино Росас)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха Марй (Санта Круз де Хувентино Росас)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Сен-Виктор-Монвьяне

Сен-Виктор-Монвьяне (фр. Saint-Victor-Montvianeix) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
# Гали (Бешанковицкий районы)

Гали (белар. Галі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.

# Гали (Бешанковицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Лагоа-Алегри

Лагоа-Алегри — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.

# Лагоа-Алегри
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 394,658 км².
# Люборадув

Люборадув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Кроснице гминасында урнашкан авыл.

# Люборадув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (20810) 2000 SE266

(20810) 2000 SE266 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20810) 2000 SE266
## Тарихы

2000 елның 26 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 SE266» саналган.
# Зон-Ель

Зон-Ель — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе , Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Елга елгасының уң ярыннан 4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.

# Зон-Ель
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100212103000012280
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001228
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Амброзия (үсемлек)

Амброзия (лат. Ambrósia) — астралылар гаиләлегенә керүче берьеллык яки күпьеллык үсемлекләр ыруы, үлән. Ыру, күбесенчә, Төньяк Америкада үсүче, ләкин башка илләргә дә тиз арада таралган 50 ләп төрне берләштерә. Амброзиянең серкәләре иң көчле аллерген буларак, Татарстан флорасының Кара китабына кертелгән.

# Амброзия (үсемлек)
## Атамасы

Латин телендәге ambrósia юнан телендәге αμβροσια сүзеннән алынган. Борынгы грек мифологиясе буенча, амброзия — Аллалар ризыгы, ул кешене яшәртә, дигән ышаныч булган. Шулай ук грек аллалары тәннәренә сөртә торган хуш исле майны аңлаткан, тәнне бәлзәмләү өчен дә кулланылган. Чынбарлыкта, амброзия — сәламәтлек өчен үтә куркыныч үсемлек.

# Амброзия (үсемлек)
## Ботаник тасвирлама

Төсе ачык яшелдән башлап куе яшел төскә кадәр үзгәрә.
Куагының биеклеге — 20—180 см, 2 метрга җиткәннәре дә була.
Тамыры 4 метр тирәнлеккә кадәр төшә.
Орлыктан үрчи. Бер амброзия куагы 40 мең орлык чәчәргә сәләтле.
Май—июнь айларында тишелеп чыга, июль азагыннан октябрьгә кадәр чәчәк ата.
Яфраклары бәрхет гөленекенә охшаган. Бакчачылар аны чәчәк дип уйлап, су сибеп үстерә.

# Амброзия (үсемлек)
## Чүп үләне буларак амброзия

Амброзия әремгә охшаган, бик күзгә ташланып тормый. Ул еш кына йорт - мәктәп ишегалларында, чәчәк клумбаларында да үсеп утыра. Амброзия бик тиз тарала, туфракны корыта, башка үсемлекләргә үсәргә комачаулый. Торак пунктларда амброзиягә каршы көрәштә иң нәтиҗәле ысул — үскән үләнне чабып тору. Шулай ук янәшәсенә күпьеллык үләннәр утыртып яки газон чирәме үстереп җиңәргә мөмкин.

# Амброзия (үсемлек)
## Экологик хәвеф

Амброзия — бик көчле аллерген, чәчәк аткан вакытта (июль азагыннан октябрьгә кадәр) аның серкәләре кешедә көчле аллергик реакция китереп чыгара. Кешеләрдә поллиноз яки сезонлы аллергик риноконъюктивит башланырга мөмкин. Әлеге үсемлек кешене яшәү урынын алыштырырга мәҗбүр итә, чөнки аның серкәсе таралып, кешедә аллергия китереп чыгарса, бернинди дару да ярдәм итми. Кайвакытта авыру йоктырган кеше аллергия сәбәпчесе амброзия булуын да аңламаска, аңлаган очракта да, аның үскән урынын таба алмаска мөмкин.
ССРБ территориясендә амброзия 1960—1970-елларда Кырымнан тарала башлый. XXI гасыр башында Украинаның күпчелек һәм РФнең көньяк-көнбатыш өлкәләрендә тарала.
Мәскәүдә 2000-еллар уртасыннан аллергия китереп чыгарырга сәләтле серкә концентрациясе (8—12 орлык) күзәтелә. 4 серкә орлыгы булганда, аллергия китереп чыгара.
Татарстанда бу үсемлек беренче тапкыр 1987 елда табылган. Хәзерге вакытта чагыштырмача сирәк очрый, популяциясе куркыныч дип әйтерлек санга җитмәгән, дип исәпләнелә.
# NGC 747

NGC 747 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 747
## Тарихы

Әлеге галактика 1885 елда Америка астрономы Francis Leavenworth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Таскола (Техас)

Таскола — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Таскола (Техас)
## Тарихы

Таскола шәһәре елда нигезләнгән.

# Таскола (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,918577 км², 1,944229 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 603 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Санта Круз (Уамуститлан)

Санта Круз — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Уамуститлан муниципалитеты составына керә.

# Санта Круз (Уамуститлан)
## Географиясе

Санта Круз Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Санта Круз (Уамуститлан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Санта Круз (Уамуститлан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Бабаҗан (Мурадие)

Бабаҗан (төр. Babacan) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Мурадие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Друази (Эр)

Друази (фр. Droisy) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Вестон (Айдахо)

Вестон — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.

# Вестон (Айдахо)
## Тарихы

Вестон шәһәре 1865 елда нигезләнгән.

# Вестон (Айдахо)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 4,934662 км², 5,104743 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1446 метр биеклектә урнашкан.
# Җендеве (Аксеки)

Җендеве (төр. Cendeve) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аксеки илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Митойо I (Катанцаро)

Митойо I — Италиянең Калабрия төбәге Ламеция-Терме өязендә урнашкан торак пункт.

# Митойо I (Катанцаро)
## Географиясе

Митойо I Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Митойо I (Катанцаро)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тригер (Луаре)

Тригер (фр. Triguères) — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
# 507 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) — V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
507 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.

# 507 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:89 елда (б.э.к.) туганнар

# 507 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:89 елда (б.э.к) вафатлар
# Шокай (Җамбыл өлкәсе)

Шокай (каз. Шоқай) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Шокай (Җамбыл өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Таллер

Таллер (фр. Taller) — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
# Катайга

Катайга — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елга Кеть елгасының сул ярына тамагыннан 703 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 99 км.

# Катайга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кеть елгасы. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Чулымдан Кеть елгасына кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010600112115200025890
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202589
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# PEX11A

PEX11A (ингл. Peroxisomal biogenesis factor 11 alpha) — кешенең 15-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# HD51782

HD51782 — Сыңармөгез йолдызлыгында урнашкан B8II/III(p) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,91 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Сулутас (Селчуклу)

Сулутас (төр. Sulutas) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Селчуклу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Лукашы

Лукашы (белар. Лукашы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Минский районында урнашкан авыл.

# Лукашы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Фрелихув

һәм
Фрелихув — Польшаның Силезия воеводалыгы Хыбе гминасында урнашкан авыл.

# Фрелихув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Эль Педрегосо, Санта Круз (Сан Франсиско дел Ринкон)

Эль Педрегосо, Санта Круз — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Франсиско-дель-Ринкон муниципалитеты составына керә.

# Эль Педрегосо, Санта Круз (Сан Франсиско дел Ринкон)
## Географиясе

Эль Педрегосо, Санта Круз Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Педрегосо, Санта Круз (Сан Франсиско дел Ринкон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Педрегосо, Санта Круз (Сан Франсиско дел Ринкон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Фамилия Ризо Техеда (Леон)

Фамилия Ризо Техеда — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Леон муниципалитеты составына керә.

# Фамилия Ризо Техеда (Леон)
## Географиясе

Фамилия Ризо Техеда Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Фамилия Ризо Техеда (Леон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Фамилия Ризо Техеда (Леон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.