yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Рио Традито (Болонья)

Рио Традито — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Монте-Сан-Пьетро өязендә урнашкан торак пункт.

# Рио Традито (Болонья)
## Географиясе

Рио Традито Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Рио Традито (Болонья)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ергөмү (Һаймана)

Ергөмү (төр. Yergömü) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Һаймана илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кастелу (коммуна)

Кастелу — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан коммуна.

# Кастелу (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 52,8 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Кастелу һәм Нисипари авыллары урнашкан.
# Вя Сичилия (Анкона)

Вя Сичилия — Италиянең Марке төбәге Кастельфидардо өязендә урнашкан торак пункт.

# Вя Сичилия (Анкона)
## Географиясе

Вя Сичилия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Вя Сичилия (Анкона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Чивита ди Баньореҗо

Чивита ди Баньореҗо — Италиянең Лацио төбәге Баньореджо өязендә урнашкан торак пункт.

# Чивита ди Баньореҗо
## Географиясе

Чивита ди Баньореҗо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Чивита ди Баньореҗо
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Зайончковице

һәм
Зайончковице — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Васнюв гминасында урнашкан авыл.

# Зайончковице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Акдорук (Кулп)

Акдорук (төр. Akdoruk) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Кулп илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (1693) Герцшпрунг

(1693) Герцшпрунг (лат. Hertzsprung) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1693) Герцшпрунг
## Тарихы

1935 елның 5 маенда Х. ван Гент тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1935 LA» саналган.
# Жюнивиль

Жюнивиль (фр. Juniville) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Жюнивиль кантонына карый.

# Жюнивиль
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 26.2 км².
# Сен-Марк-сюр-Сен

Сен-Марк-сюр-Сен (фр. Saint-Marc-sur-Seine) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Беньё-ле-Жюиф кантонына карый.

# Сен-Марк-сюр-Сен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,31 км².
# NGC 6979

NGC 6979 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6979
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Тегджано

Тегджано — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Салерно провинциясе составына керә.

# Тегджано
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 637 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Атена Лукана, Корлето-Монфорте, Монте-Сан-Джакомо, Пьяджине, Сала-Консилина, Сан-Пьетро-аль-Танагро, Сан-Руфо, Сант'Арсенио, Сассано һәм Сакко коммуналары белән чиктәш.
# GSC1875-1883

GSC1875-1883 — Сәвер йолдызлыгында урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 11,43 ± 0,15 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Щигли-Гурне

Щигли-Гурне — Польшаның Люблин воеводалыгы Лукув гминасында урнашкан авыл.

# Щигли-Гурне
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кошки (Самар өлкәсе)

һәм
Кошки (рус. Кошки) — Самар өлкәсендә урнашкан сала, Кошки районының административ үзәге.

# Кошки (Самар өлкәсе)
## Сәгать поясы

Кошки (Самар өлкәсе) Самар вакыты (Samara Time Zone, SAMT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +4:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +1 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+1 итеп күрсәтелә.

# Кошки (Самар өлкәсе)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (78,2%), чуашлар (10,3%), татарлар (5,6%), мордва (3,2%).
# Нуова Бонина (Пяченца)

Нуова Бонина — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Роттофрено өязендә урнашкан торак пункт.

# Нуова Бонина (Пяченца)
## Географиясе

Нуова Бонина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Нуова Бонина (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бализа

Бализа — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.

# Бализа
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1782,592 км².
# Шодбонн

Шодбонн (фр. Chaudebonne) — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
# NGC 3980

NGC 3980 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3980
## Тарихы

Әлеге галактика 1885 елда Америка астрономы тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Гөкчеюрт (Ылгын)

Гөкчеюрт (төр. Gökçeyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Ылгын илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Монрон (Югары Альплар)

Монрон (фр. Montrond) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Сер кантонына карый.

# Монрон (Югары Альплар)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,46 км².
# Петишовци

Петишовци — Словениянең Лендава (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Петишовци
## Географиясе

Мәйданы — 6,33 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 158,2 метр биеклектә урнашкан.
# Луд

Луд (фр. Loudes) — Франциянең Югары Луара департаментында урнашкан коммуна.
# (17986) 1999 JF62

(17986) 1999 JF62 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17986) 1999 JF62
## Тарихы

1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JF62» саналган.
# Кикуйю теле

Кикуйю яки Гикуйю теле(Gikuyu: Gĩkũyũ [ɣēkōjó]) ул Кениянең Agĩkũyũ халкы тарафыннан сөйләшелә торган Банту теле. Кикуйю Ньери һәм Найроби арасында даирәдә сөйләшелә. Кикуйю халкы гадәттә җирләрен Үзәк Кениядә әйләнә тау сыртлары буенча билгелиләр, алар аны Kĩrĩnyaga дип атыйлар.

# Кикуйю теле
## Әлифба

Кикуйю Латин әлифбасы белән языла. Анда l p q s v x z хәрефләре кулланылмый һәм ĩ һәм ũ хәрефләре өстәлгән. Кикуйю әлифбасы түбәндәгечә:
    a b c d e g h i ĩ j k m n o r t u ũ w y
Кайбер авазлар диграфлар белән языла, мәсәлән, веляр назаль /ŋ/ өчен ng.

# Кикуйю теле
## Мисал гыйбарәләр

| Татарча | Gĩkũyũ |
| Хәлләрегез ничек | Ũhoro waku яки kũhana atĩa? |
| Миңа су бирегез | He maĩ |
| Сез ничек торасыз? | Ũrĩ mwega? яки Wi mwega |
| Карыным ачты | Ndĩ mũhũtu |
| Миңа ярдәм итегез | Ndeithia |
| Мин яхшы | Ndĩ mwega |
| Сез дусмы? | Wĩ mũrata? |
| Сау булыгыз, алкышлар Сезгә | Tigwo na wega/Tigwo na thaayũ |
| Мин сине яратам | Nĩngwendete. |
| Монда кил | Ũka haha |
| Мин сиңа шалтыратырмын | Nĩngũkũhũrĩra thimũ |
| Рәхмәтлемен | Nĩndacokia ngatho |
| Алкышлар алдым | Ndĩmũrathime |
| Миңа акча бирегез | He mbeca |
| Сафсатаны туктатыгыз | Tiga wana |
| Көлмәгез | Tiga Gűtheka |
| Сез белемле | Wi műthomű |

# Кикуйю теле
## Популяр мәдәнияттә

1983 ел Star Wars Episode VI: Return of the Jedi фильмында, Ниен Нунб персонажы Кикуйю телендә сөйләшә.
# Горнет-Криков

Горнет-Криков — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. Горнет-Криков (коммуна) коммунасына карый.

# Горнет-Криков
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 215 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мазһар Абдуллин

Мазһар Абдуллин (тулы исеме Мазһар Гыйләҗетдин улы Абдуллин) – фронтовик шагыйрь.
1912 елда хәзерге Башкортстанның Салават районы I Иделбай авылында туган. 1942 елның 25 августында Калинин өлкәсе Зубцев районы Воригино авылында һәлак була.
Уфадагы Ленин мәктәбен (1930 ел), Мәскәүдә Журналистларның коммунистчыл институтын (1933 ел) тәмамлый.
1935-1937 елларда Кызыл Армиядә хәрби хезмәттә.
Армиядән кайткач, Башкортстан китап нәшриятында мөхәррир. “Кызыл Башкортстан” гәзитендә мәдәният һәм әдәбият бүлеге мөдире.
Шигырьләре, хикәя һәм очерклары белән таныла.
Бөек Ватан сугышы башлангач, танкчылар мәктәбендә укый, Мәскәү өлкәсендә барган сугышларда катнаша.
Дошманга нәфрәт, ватандарлык хисләре белән язылган шигырьләре тупланган “Тормыш” һәм “Кимәл” китаплары дөнья күргән.
Ватан!
Кызганмыйбыз кайнар канны да! (“Ватан" шигыре, 1941 ел )
# Рамин Нафыйков

Рамин Хәнәфи улы Нәфыйков (3 декабрь 1967 ел, СССР, ТАССР, Казан) - рәссам, Россия Рәссамнар берлеге әгъзасы.

# Рамин Нафыйков
## Биографиясе

Рамин Нәфыйков 1967 елның 3 декабрендә Казан шәһәрендә туа. Нәселле рәссам (аның әтисе – Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе Хәнәфи Нәфыйков), Татарстанның заманча сәнгать тормышының якты вәкиле.
Казан сәнгать училищесын тәмамлап (1983-1987), армиядә хезмәт иткәннән соң, Латвия сәнгать академиясенә укырга китә, анда профессор Индулин Зариньш җитәкчелегендә монументаль рәсем факультетында укый (1991-1997).
2000 елдан Латвия Рәссамнар берлеге әгъзасы. 2001 елдан Россия Рәссамнар берлеге әгъзасы.
Казанда яши һәм эшли.

# Рамин Нафыйков
## Иҗаты

Беренче шәхси күргәзмә 1998 елда Татарстан Республикасы Рәссамнар берлегенең күргәзмәләр залында (Казан) уза. 2020 елга Нәфыйковның Казан, Рига, Мәскәү, Санкт-Петербург, Вена галереяләрендә 20дән артык күргәзмәсе уза. 2010 елда «Рамин Нәфыйков» күргәзмәсе Татарстан Республикасы Дәүләт сынлы сәнгать музеенда (Казан) уза, ә 2018 елда аның «Внутренняя Булгария» күргәзмәсе Эрартның хәзерге заман сәнгате музеенда (Санкт-Петербург) узган.
Эшләре М. В. Нестеров исемендәге Башкорт дәүләт сәнгать музее җыелышларына (Өфе), Татарстан Республикасы Дәүләт сынлы сәнгать музее (Казан), KollerArtHaus абстракт рәсем сәнгате йорты (Мәскәү), Эрантның заманча сәнгать музее (Санкт-Петербург) керә.
# Янкув-Третий (Великопольское воеводалыгы)

Янкув-Третий — Польшаның Великопольское воеводалыгы Близанув гминасында урнашкан авыл.

# Янкув-Третий (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Селлет (Шаранта)

Селлет (фр. Cellettes) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Норт-Плейнфилд (Нью-Джерси)

Норт-Плейнфилд — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Норт-Плейнфилд (Нью-Джерси)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Норт-Плейнфилд (Нью-Джерси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 7,305403 км², 7,269951 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 72 Фут биеклектә урнашкан.
# Бомон-ан-Бен

Бомон-ан-Бен (фр. Beaumont-en-Beine) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Ухтомица (Модлона кушылдыгы)

Ухтомица (Кече Ухтомица, Ухтомка, Ухтома) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе , Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Модлона елгасының уң ярыннан 18 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 36 км.

# Ухтомица (Модлона кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03010000112103000000468
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000046
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Шоппернау

Шоппернау — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. Брегенц округы составына керә.

# Шоппернау
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 852 метр биеклектә урнашкан. Зоннтаг, Ау, Бецау, Миттельберг (Клайнвальзерталь) һәм Шрёккен коммуналары белән чиктәш.
# TIAL1

TIAL1 (ингл. TIA1 cytotoxic granule associated RNA binding protein like 1) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# NGC 4548

NGC 4548 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4548
## Тарихы

Әлеге галактика 1781 елда Франция астрономы Шарль Мессье тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 8.38 см (3.3 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Брожка

Брожка (белар. Брожка) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.

# Брожка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Хәрби урам (Казан)

Хәрби урам (рус. Военная улица) — Казанның Киров районында, Бишбалта бистәсендә урнашкан урам.

# Хәрби урам (Казан)
## Географиясе

Зур урамнан башланып, Идел елгасына чак кына барып җитмичә тәмамлана.

# Хәрби урам (Казан)
## Тарих

Хәзерге исемен 1927 елның 2 ноябреннән йөртә.
# Боруя

һәм
Боруя — Польшаның Великопольское воеводалыгы Седлец гминасында урнашкан авыл.

# Боруя
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бжозувка (Великопольское воеводалыгы)

Бжозувка — Польшаның Великопольское воеводалыгы Оконек гминасында урнашкан авыл.

# Бжозувка (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Терсәкле

Терсәкле — татар халык уены.

# Терсәкле
## Уйнау тәртибе

Малайлар белән кызлар кара-каршы тезелеп утыралар. Кызлар һәм малайлар саны тигез була. Берәүсе уенда катнашучы малайларның исемнәрен кызларның колагына әйтеп чыга. Шуннан соң малайлар чират белән үз исеме әйтелгән кызны эзлиләр. Малай сайлаган кызы алдына барып кулын бирә, әгәр туры китерә алмаса, кыз аңа терсәген күрсәтә һәм малай үз урынына утыра. Әгәр туры килсә, кыз аңа кулын бирә һәм алар урыннарын алышып утыралар. Уен шул рәвешчә дәвам итеп, иң соңгача табыша алмаган парга җәза бирелә.
# HD215611

HD215611 — Кәлтә йолдызлыгында урнашкан A5 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,67 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# NGC 2224

NGC 2224 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2224
## Тарихы

Әлеге галактика 1786 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Янув (гмина Грабув)

Янув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Грабув гминаcында урнашкан авыл.

# Янув (гмина Грабув)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Леожатс

Леожатс (фр. Léogeats һәм окс. Leujats) — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
# Игеруэлас

Игеруэлас (исп. Higueruelas) — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Игеруэлас
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 18,8 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 725 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 4977

NGC 4977 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4977
## Тарихы

Әлеге галактика 1789 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# NGC 3044

NGC 3044 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3044
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ниязоба

Ниязоба (әзери. Niyazoba) — Әзербайҗанның Хачмаз районына караган авыл.
# Меддерсхайм

Меддерсхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Меддерсхайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13,15 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 160 метр биеклектә урнашкан.
# Локалита Коломбер (Бреша)

Локалита Коломбер — Италиянең Ломбардия төбәге Лавеноне өязендә урнашкан торак пункт.

# Локалита Коломбер (Бреша)
## Географиясе

Локалита Коломбер Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Локалита Коломбер (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Таль (Любанский районы)

Таль (белар. Таль) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Любанский районында урнашкан авыл.

# Таль (Любанский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Дроздава (Аршанский районы)

Дроздава (белар. Дроздава) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.

# Дроздава (Аршанский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# (15530) Kuber

(15530) Kuber — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15530) Kuber
## Тарихы

2000 елның 5 гыйнварында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 AV98» саналган.
# Стужки

Стужки (белар. Стужкі) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Светлагорский районында урнашкан авыл.

# Стужки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Гашун

Гашун (Гашун-Сала) — Россия территориясеннән ага торган елга. Калмык Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кегульта елгасының уң ярыннан 9 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.

# Гашун
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Терек елгасы, Тын һәм Идел елгаларының агымсыз тармаклары. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек су бассейныннан алып РФ-ның Каспий диңгезенең елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 07040000112108200000361
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 108200036
* Бассейн коды — 07.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 08
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# C1orf123

C1orf123 (ингл. CXXC motif containing zinc binding protein) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Локалита Коголо (Равена)

Локалита Коголо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Баньякавалло өязендә урнашкан торак пункт.

# Локалита Коголо (Равена)
## Географиясе

Локалита Коголо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Локалита Коголо (Равена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гази Сабиров

Гази Сабир улы Сабиров (1912 — 1994) — инженер, административ-хуҗалык хезмәткәре, 1946-65 елларда Ферганә монтаж идарәсе начальнигы, 1965-1978 елларда Үзбәкстан монтаж һәм махсус төзелеш эшләре министрлыгын җитәкчесе, Нефть химиясе аппаратурасын эретеп ябыштыру өчен манипулятор (1962), вальцовка ысулы белән сферик резервуарларны күпләп җитештерү җайланмалары (1964) уйлап табучыларның берсе.

# Гази Сабиров
## Биографиясе

Ул 1912 нче елда Казан губернасы Чуел өязе Татар Чүтие авылында (хәзерге Татарстан Республикасы Кайбыч районы Чүти авылы) дөньяга килгән, Шәкүр Каракның оныгы, Шәкүр Рәхимовның беренче хатыныннан икенче малае Сабир улы. Ул зур тормыш юлы үткән. Тула, Сызрань, Красноводск, Люберцы шәһәрендә слесарь, монтаж эшләре прорабы, мастер, монтажлау трестының баш механигы, механика заводының баш технологы булып эшләгән, 19 ел "Нефтезаводмонтаж" трестының Фирганә идарәсенә җитәкчелек иткән. 1965 нче елда Үзбәкстан СССРның монтажлау һәм махсус төзелеш эшләре министры итеп билгеләнгән. Атказанган уйлап табучы, талантлы инженер, Үзбәкстан ССР Югары Советы депутаты.
Гази Сабир улы Сабиров кечкенә вакытта чып-чын авыл малае булган. Иптәшләре белән балык тоткан, су кергән, атлар коендырган. Куллары ныгыгач, аргамаклар белән кырда эшләгән, ургыч машинасында җыр сузып, иген урган. Еллар тәгәри биргән. Тормыш дулкыннары Газине дә Чүтиеннән еракка алып киткән. Гади крестьян малае дөньяга билгеле булган кешегә әверелгән, чын совет инженеры булып җитлеккән. Биек тау өстендәге куе үләнле Чон-Алай көтүлекләре Фирганә терлекчеләрен үзенә тарткан. Шул массивта гасырлар буе сарыклар утлаган.
Ул - монтажчы, коммунист, җәмәгать интереслары белән янып йөрүче, гел кеше хезмәтен җиңеләйтү турында уйлаучы, киң күңелле совет инженеры. Ул мамык киптерү өчен ике камералы һава-газ сушилкасы проекты тәкъдим итә һәм инженер Сабиров сушилкасы бөтен Урта Азиянең мамык игүчеләрен шатландыра.1951 нче елда аның проекты буенча 430 сушилка эшләнә, алар аркылы 140 мең тоннага якын мамык үтә.
Үзбәкстанда инженер Гази Сабировның игелекле эше турында никадәр мактау ишетергә мөмкин. Фирганәдәге, Маргилан һәм Андижандагы салават күпередәй матур, төсле фонтаннар, 3 колхоз кырына секунд саен 6 мең литр су куучы насос станциясе, Зур Фирганә каналы аркылы салынган 8 күпер, "Фирганә-Кисловодск" дип исемләнгән санаторий һәм башка корылмалар аның проекты һәм булышлыгы белән төзелгән.

# Гази Сабиров
## Бүләк һәм премияләре

Ул, нефть куу һәм химия заводларына төрле корылманы урнаштыруда катнашып, «Мактау билгесе» (1966) һәм «Хезмәт Кызыл Байрагы» орденнары белән бүләкләнә.