yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Хуҗа Хәсән

һәм
Хуҗа Хәсән — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл. Хуҗа Хәсән авыл җирлеге үзәге.

# Хуҗа Хәсән
## Географиясе

Олы Кайбыч авылыннан 26 км көнбатыштарак, Чуашстан белән чик буенда, Гөбенәнең кушылдыгы Инеш елгасы ярында урнашкан.

# Хуҗа Хәсән
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.5 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 4.9 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.9 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.4 °C | -9.7 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

# Хуҗа Хәсән
## Тарих

1619 елдан билгеле.
18 гасырда авыл халкы чукындырыла. 1710 елда башта авыл ике җирдә була, икесендә дә 2-3 гаилә чукындырылган. Чукынудан качып китүчеләр бүгенге Апас районы Күкшем авылын нигезли, бер өлеше хәзерге Буа районы Бик-Үти авылына күченә.
Чукындырылган татарларның бабалары арасында нугайлар да булырга охшый. Хуҗа Хәсән авылында язып алынган бер риваять буенча, ул авылны Идел буе Болгарына Аксак Тимер һөҗүменнән соң хәзер Чистай төбәге нугайлары (мишәрләре) нигезләгән дип уйланыла, алар Улыби-Ульби нәселеннән була. Шул ук вакытта Казанны саклаучы нугайлар башында Улы би торуы билгеле.
Авылның атамасы да беренче нигезләүче — Хуҗа Хәсән дигән кеше белән бәйле.

# Хуҗа Хәсән
## Халык саны

| 1989 | 1997 | 2010 | 2011 | 2017 |
| 742 | 725 | 635 | 653 | 647 |
Авылның төп халкын татарлар — 94%, чуашлар — 5% һәм руслар — 1% тәшкил итә (2017).

# Хуҗа Хәсән
## Күренекле кешеләре

* Владимир Мироваев — үзешчән композитор, җырчы, шагыйрь, баянчы.
* Вячеслав Данилов — тарихчы, икътисадчы.
* Алексей Макаров — Татарстан Республикасы Кайбыч районы башкарма комитеты җитәкчесе.
* Иван Капитонов (1965 елда туган) — рәссам, РФ Рәссамнар берлеге әгъзасы.

# Хуҗа Хәсән
## Дин

Авыл халкы XVIII гасырга кадәр ислам динен тоткан, авылда мәчет эшләп торган. XVIII гасырда авыл халкы көчләп чукындырыла, мәчет хәзерге Яшел Үзән районы Айдар авылына күчерелә.

# Хуҗа Хәсән
## Мәгариф

1926 елда авылда башлангыч мәктәп ачыла, 1948 елда – җидееллык, 1962 елда – тулы булмаган урта, 1989 елдан Хуҗа Хәсән урта мәктәбе дип үзгәртелә.

# Хуҗа Хәсән
## Мәдәният

Авылда Тау иле керәшен татарлары музее эшли. Мәдәният йорты, китапханә, спорт мәйданчыгы, фельдшерлык пункты бар.

# Хуҗа Хәсән
## Икътисады

Халкы күбесенчә кырчылык, терлекчелек белән шөгыльләнә.
# Яңа Чура

Яңа Чура (чуаш. Аслă Шăхаль, рус. Новое Чурино ) — Чуашстанның Ялчык районында урнашкан авыл.

# Яңа Чура
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 256 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
# Мәрзия Давытова

Мәрзия Йосыф кызы Давытова-Әдһәмова (әзери. Mərziyyə Davudova) — танылган совет актрисасы, ССРБ халык артисты. Милләтенә килгәндә, аның әстерхан татары да әзәри дә булуы турында мәгълүматлар бар.
Ул 1901 елда Әстерханда туа. 1917 елда беренче итеп Әстерхан татар драма театры сәхнәсенә аяк баса. Шуннан бирле күпсанлы рольләр башкара. 1920 елда Бакы театры труппасына алына. Азәрбайҗан актеры Аббас-Мирза Шәрифзадәгә кияүгә чыга. Аббас-Мирза әфәнде 1938 елда Сталин золымы корбаны була. Мәрзия ханым берничә тапкыр Азәрбайҗан Югары шурасына депутат булып сайлана. 1962 елның 6 гыйнварында Бакыда вафат булган.
Аның оныгының улы Эльдар Касыймов Евровидение 2011 бәйгесендә җиңү яулый.
# Лапракасы (Чабаксар районы)

Лапракасы (чуаш. Лапракасси, рус. Лапракасы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Лапракасы (Чабаксар районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Лапракасы (Чабаксар районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 92 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (95%) алып тора.
# Вик-Фезансак

Вик-Фезансак (фр. Vic-Fezensac) — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
# Маньунселуш

Маньунселуш — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Марку-ди-Канавезиш муниципалитетына карый.

# Маньунселуш
## Географиясе

Мәйданы — .
# Перейру (Алкотин)

Перейру — Португалиянең Фару округына керә торган фрегезия. Alcoutim e Pereiro муниципалитетына карый.

# Перейру (Алкотин)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Мулла (Самар өлкәсе)

Мулловка (рус. Мулловка) — Самар өлкәсенең Елхау районында урнашкан сала.

# Мулла (Самар өлкәсе)
## Сәгать поясы

Мулла (Самар өлкәсе) Самар вакыты (Samara Time Zone, SAMT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +4:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +1 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+1 итеп күрсәтелә.

# Мулла (Самар өлкәсе)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (92%), руслар (4,1%).

# Мулла (Самар өлкәсе)
## Тарихи белешмә

Бу җирләргә беренче күчеп килүчеләр арасында бик укымышлы Әлимбәк исемле мулла булган, диләр. Шуңа күрә авылга да аның исеме бирелгән. Муллага нигез салучылар өскә авып үскән урманнан агач кисеп, үзләренә йортлар корганнар. Бүген дә авыл төрле яктан яшел урманнар, киң болыннар белән уратып алынган, аның табигате матурлыгына hич чама юк.
Ике гасырга сузылган гомере эчендә Мулла халкы күп кыенлыклар күргән. 1909 елда 206 йортлы авылда янгын чыгып, бөтен каралты-куралар янып бетә. Аларны торгызып та өлгермиләр, беренче бөтендөнья сугышы башлана, һәм авылның бар булган ир-атлары сугышка китә. Күбесе шунда ятып кала. 1917 елгы Февраль hәм Октябрь революцияләре дә күп кешенең башына җитә. Җитмәсә, бу тетрәнүләрдән айнып бетмәгән халык өстенә 1921 елгы ачлык ябырыла.
1931 елда биредә колхоз оештырыла. Аның беренче рәисе итеп Нетфулла ага Каhировны сайлап куялар. Тик күмәк хуҗалык эшләрен җайга салып җибәрергә дә өлгермиләр, Бөек Ватан сугышы башлана. Бу юлы да авылның ике йөздән артык ир-егетләре сугышка китеп бара. Шуларның 89сы гына кире кайта, калганнары сугыш кырларында ятып кала. Ә 1944 елда авыл халкы септик ангинадан кырыла. Бер ай эчендә 150ләп кеше вафат була. Фронттан отпускка кайткан Шәрифулла Фәткулловны өендә Баян атлы эте генә каршы ала: әтисе, әнисе, ике энесе, өч сеңелесе - барысы да гүр ияләре. Мондый мисалларны күп китерергә була. Сугышның бөтен җәзаларын күреп, туган авылына кайткан яралы солдатларны да жәлләми ангина. Безнең авыл халкының тормышы, хәер, башкаларныкы кебек үк, 60нчы елларда гына җайга салына башлый. Авылга электр уты кертелә, су колонкалары куела, яңа мәктәп бинасы төзелә.
# Орозинью

Орозинью — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. Пенедону муниципалитетына карый.

# Орозинью
## Географиясе

Мәйданы — .
# Алтыш (Октябрьское авыл җирлеге)

Алтыш авылы (чуаш. Алтышево, рус. Алтышево ) — Чуашстанның Алатыр районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429850. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97203805001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100200000200.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2131.

# Алтыш (Октябрьское авыл җирлеге)
## Халык

| 2002 | 2010 |
| 1343 | 1100 |
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1100 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча милли составы : мордва (38%), руслар (54%), украиннар (2%), чуашлар (7%).
# Татмыш-Югелево

Татмыш-Югелево (чуаш. Татмӑш, рус. Татмыш-Югелево) — Чуашстанның Батыр районында урнашкан авыл.

# Татмыш-Югелево
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Татмыш-Югелево
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 551 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Лготка (Витков)

Лготка (чех. Lhotka) — Чехиянең Моравия-Силезия крае Витков районында урнашкан авыл.

# Лготка (Витков)
## Географиясе

Мәйданы — 3,504 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Лготка (Витков)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лготка (Витков)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Силезия тарихи төбәгенә караган.

# Лготка (Витков)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 149 |
| 1880 | 147 |
| 1890 | 130 |
| 1900 | 131 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 134 |
| 1921 | 132 |
| 1930 | 133 |
| 1950 | 103 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 113 |
| 1970 | 97 |
| 1980 | 61 |
| 1991 | 70 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 71 |
| 2011 | 67 |
| 2021 | 75 |
# Икенче Куликал

Икенче Куликал (таулы чирм. Кыльыкал Вессир, рус. Куликалы Вторые) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.

# Икенче Куликал
## Сәгать поясы

Икенче Куликал Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Икенче Куликал
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%), .
# Борис Марков (1924)

Борис Семенович Марков (1924 елның 7 марты) Ходяково, Әлек районы, Чуаш АССРның — 25 март 1977, Мәскәү) — чуаш артисты, режиссер, Чуаш АССРның атказанган артисты (1953), РСФСРның халык артисты, Чуаш АССРның халык артисты, К. В. Иванов исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты..

# Борис Марков (1924)
## Биография

Балалар һәм яшүсмерләр елларын Чуаш АССРның Әлек районы Ходяково авылында үткәрә.
Таут мәктәбен, аннан Чабаксар педагогия техникумын тәмамлый, туган мәктәбендә укыта.
Бөек Ватан сугышы фронтларында артиллериядә сугыша.
М.М. Тарханов җитәкчелегендәге Чуваш ГИТИС студиясендә укый.
1947-1954 елларда К.В. Иванов исемендәге Чуаш академия театры сәхнәсендә спектакльләрдә төп рольләрне башкара.
Сәнгатькә керткән өлеше өчен Борис Семенович Чуаш АССРның халык артисты исеменә лаек булды.
1959 елда ГИТИСны «музыкаль режиссер " белгечлеге буенча тәмамлый. Чуаш музыка театрының баш режиссеры вазыйфасына чакырылган иде (музыкаль-драма театры составында), вокал һәм балет студиясен ачты.
Шул ук вакытта 1967-1972 елларда ССРБ Зур театрында Кремль съездлар сарае сәхнәсендә спектакльләр куя; ГИТИСта лекцияләр укый (доцент).
1966 елдан — РСФСР мәдәният министрлыгында Россия опера театрлары идарәсе башлыгы, министрлыкның коллегия әгъзасы.
6 нчы чакырылыш (1962-1966) СССР Югары Советының Милләтләр Советы депутаты; Чуваш Өлкә Комитеты һәм КПССның Чабаксар шәһәр комитеты әгъзасы.
Тынычлык саклау комитеты әгъзасы.
Чабаксар шәһәренең мемориаль зиратында җирләнгән.

# Борис Марков (1924)
## Туганнар

* Марков Анатолий Семёнович — Чуваш дәүләт педагогика институты ректоры (1963-1983), Чуаш АССР Югары Советы Рәисе (1971-75).
* Канюкова Александра Семёновна — өлкән апасы, филолог, филология фәннәре кандидаты.
# Иакинф (Бичурин)

Иакинф (рус. Никита Яковлевич Бичурин, 29 август (9 сентябрь) 1777 яки 27 август 1777(1777-08-27), Типнер, Чуел өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 11 (23) май 1853 (75 яшь), Санкт-Петербург, Россия империясе) — Рус праваслау чиркәве архимандриты, Көнчыгышны өйрәнүче, сәяхәтче, Русиядә иң беренче Кытайны өйрәнүчеләрдән берсе.

# Иакинф (Бичурин)
## Хәтер

2023 елның 26 сентябрендә Муса Җәлил исемендәге Татар дәүләт опера һәм балет театры Рус православ чиркәвенең архимандриты, Шәрык белгече, сәяхәтче, Казан губерниясе биләмәләрендә чуваш гаиләсендә туган Иакинф (Никита) Бичурин турында «Иакинф» балетын чыгарган. «Иакинф» балеты – композитор Резеда Әхиярова белән шагыйрь Ренат Харисның чираттагы уртак эше.

# Иакинф (Бичурин)
## Литература

* Записки о Монголии. СПб., 1828. Т. 1—2;
* История первых четырех ханов из дома Чингисова. СПб., 1829;
* Историческое обозрение ойратов или калмыков с XV столетия до настоящего времени. СПб., 1834;
* Статистическое описание Китайской империи. СПб., 1834. Ч. 1—2;
* Китай в гражданском и нравственном состоянии. СПб., 1848. Ч. 1—4 и др.
* Записки о Монголии. Т.1-2 . – СПб., 1828. – 339 с.
* История первых четырех ханов из дома Чингисова. – СПб., 1829.
* Описание Чжунгарии и Восточного Туркестана в древнем и нынешнем состоянии. – СПб., 1829.
* Китайская грамматика. – Кяхта, 1831. – 32 с.
* История Тибета и Хухунора с 2282 г. до Рождества Христова 1227г. / пер. с кит. монахом Иакинфом Бичуриным: в 2 ч. – СПб., 1833.
* Историческое обозрение ойратов или калмыков с ХV столетия до настоящего времени. – СПб., 1834.
* О шаманстве // Отечественные записки. – 1839. – №6. – С. 73-81.
* Забавные известия о России в китайской географии // Санкт-Петербургские ведомости. – 1840. – №188.
* Китай, его жители, нравы, обычаи. – СПб., 1840.
* Отрывки из путешествия по Сибири // Русский вестник. – 1841. – Т. 4, №10. – С. 74-94.
* Замечания на статью под заглавием: «Шесть сцен Ононского пастуха» // Москвитянин. – 1844. – Ч.2, №4. – С. 330-337.
* Китай в гражданском и нравственном состоянии, 1848
* Географический указатель мест на карте к истории древних среднеазийских народов. – СПб.,1851. – 115 с.
* История о народах, обитавших в Средней Азии в древние вре-мена. Ч.2, 3. – СПб., 1851.
* Собрание сведений о народах, обитавших в Средней Азии в древ-ние времена: в 3 ч. – СПб, 1851.
* Автобиографическая записка // Ученые записки АН по 1 и 3 отд. – 1865. – Т.3, вып. 5. – С. 665-672.
* Прогулка за Байкал // Телескоп. – 1883. – Ч.13, №4. – С. 559-571.
* Из китайских представлений о России // «Арабески» Истории. Т. 2: Русский разлив. – М.,1906. – Вып. 3-4. – С. 262-266.
* Байкал // Северные цветы на 1832 год / изд. подгот. Л.Г. Фризман. – М.,1980. – С. 34-42.
# Идәй (Самар өлкәсе)

Идәй (рус. Идея) — Самар өлкәсенең Елхау районында урнашкан авыл.

# Идәй (Самар өлкәсе)
## Сәгать поясы

Идәй (Самар өлкәсе) Самар вакыты (Samara Time Zone, SAMT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +4:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +1 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+1 итеп күрсәтелә.

# Идәй (Самар өлкәсе)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (81,8%), руслар (18,2%).
# Джироламо да Карпи

Карпидан Джироламо ди Томмазо Селлари (Ливиццани) (итальян телендә: Girolamo da Carpi; 1501, Феррара — 1556 елның 1 августы, Феррара) — Яңарыш чорыннан маньеризмга күчеш чорының Феррара живописецы һәм архитекторы. Феррара һәм Модена хөкемдарларының сарай яны рәссамы. Феррара живопись мәктәбе вәкиле.

# Джироламо да Карпи
## Тәрҗемәи хәле

Сарай яны рәссамы һәм декораторы Томмазо да Карпи гаиләсендә туган, аннан да беренче живопись сабакларын алган. Соңыннан — Гарофало өйрәнчеге. Егерме яшендә Феррарадан киткән һәм Болоньяга эшкә күчкән. Иҗытының иртә чорында Болонья чиркәүләрендә сакланып калган рәт дини картина барлыкка китергән («Волхвларның иелеше», «Изге Екатеринаның мистик ярәшүе» һ. б.). Феррарадан һәм Болоньядан тыш, Модена һәм Пармада яшәгән һәм эшләгән, анда Корреджо иҗаты белән танышкан. Шулай ук Римда иҗат иткән, анда Джулио Романо стилендә Рим маньеризмы йогынтысын кичергән. Озак вакыт Феррара д’Эсте герцоглары сарай янында булган, анда живописец (фрескалар һәм портретлар) һәм архитектор буларак эшләгән. 1549 елда кардинал Ипполито д’Эсте киңәше буенча Римга чакырылган булган. Павел III булуда Джироламо папа сарайларында архитектура эшләрен җитәкләгән. Соңрак папа Юлий III белән төрле карашлар булганга күрә Феррарага кайткан, анда үлгән дә.

# Джироламо да Карпи
## Иҗаты

Фрескалар, дини һәм аллегорик картиналар, портретлар авторы. Аның живописендә шуның әсәрләреннән күчермә ясаган Корреджоның йогынтысы сизелә. Хәзерге вакытка кадәр Джироламоның рәт күчермәләрен Корреджоның оригиналлары дип беләләр. Рәссамның эшләре арасында «Изге Иероним» (Феррара, Сан-Паоло чиркәве) һәм «Изге Рух Иңүе» (Ровиго, Сан-Франческо чиркәве) картиналарын билгеләп үтәргә кирәк. Джироламо да Карпи иҗатында Феррара (Гарофало һәм Доссо Доссидан), Рим (Рафаэль, Джулио Романо һәм Микеланджелодан) һәм Венеция элементлары кушыла. Джорджо Вазари тарафыннан «Иң мәшһүр живописецлар, сынчылар һәм төзүчеләр тормышлары» китабында искә алынган.
# Тузлыкуыш (Бәләбәй районы)

Тузлыкуыш — Башкортстанның Бәләбәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452036, ГАТОБК коды — 80209837001.

# Тузлыкуыш (Бәләбәй районы)
## Танылган шәхесләр

* Камил Фазлый (1949), язучы, БР атказанган укытучысы.
# Кече Сөндер (Чабаксар районы)

Кече Сөндер (чуаш. Станъял, рус. Малый Сундырь ) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429526. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97244820008. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101700007300. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2135.

# Кече Сөндер (Чабаксар районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Кече Сөндер (Чабаксар районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 350 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (97%).
# Икенче Липовка

Липовка Вторая (чуаш. Иккĕмĕш Липовка, рус. Липовка Вторая ) — Чуашстанның Кызыл Чутай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429055. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97226815005. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101100003400.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Икенче Липовка
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 76 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (87%), руслар (7%).
# Сезене

Сезене (фр. Saizenay) — Франциянең Юра департаментына караган коммуна.

# Сезене
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,88 км².
# Вутабоси

Вутабоси (чуаш. Вăтапуç, рус. Вутабоси ) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429304. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216816001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700002300.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.

# Вутабоси
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 855 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (86%), руслар (13%).
# Юзеф Ланге

Юзеф Ланге (пол. Józef Lange; 1897 елның 16 марты, Варшава — 1972 елның 11 августы, шунда ук) — поляк шоссе һәм трек велосипедчысы, 1920 еллар дәвамында Польша җыелма командасы өчен чыгыш ясый. Париждагы җәйге Олимпия уеннарының команда ярышының көмеш призёры, Амстердамдагы Олимпия уеннарында катнашучы, велоспорт буенча милли беренчелекләр чемпионы һәм призёры.

# Юзеф Ланге
## Тормыш юлы

Юзеф Ланге 1897 елның 16 мартында Варшавада, Россия империясендә туа. Кечкенәдән спорт белән актив шөгыльләнә башлаган, башкаланың «Легия» велоклубында булган, Варшава велосипедчылар җәмгыяте әгъзасы булган.
Беренче тапкыр үзе турында 1921 елда белдерә — шосседа һәвәскәрләр арасында Польша чемпионы була, ә спринтта тректа көмеш медаль яулый. Ике елдан соң польша милли беренчелеге зачётында спринтер трек дисциплинасында бакыр медаль ала.
1924 ел сезонында Париждагы җәйге Олимпия уеннарында ил данын яклау хокукын яулагач, өлкәннәр арасында халыкара дәрәҗәдә иң югары уңышка ирешә. Команда ярышлары зачётында партнерлары Томаш Станкевич, Ян Лазарский һәм Францишек Шимчик белән бергә Латвия узышчыларынан старт узышын ала, аннары чирекфиналда Бельгиягә оттыра, ләкин иң яхшы вакыт белән ярымфинал стадиясенә уза. Ярымфиналда алар Франциянең көчле командасы белән очрашалар, әмма французлар беренче әйләнештә үк егылалар һәм шунда ук җиңүгә өметләрсез калалар. Оештыручылар узышны яңадан үткәрергә телиләр, әмма француз узышчыларының берсе имгәнә һәм стартка чыга алмый. Хәлиткеч узышта полякларга узган Олимпия уеннарында җиңү яулаган һәм ярышларның төп фавориты булып саналган Италия җыелмасы каршы тора. Беренче алты әйләнеш дәвамында бер команданың да өстенлеге булмый, әмма соңгы ике әйләнештә италиялеләр темпны шактый арттыралар һәм турнирда җиңү яулыйлар. Шулай ук биредә 50 км дистанциядә уңышлы чыгыш ясый, финишта бишенче нәтиҗә күрсәтә.
Олимпия уеннарының көмеш призёры булып, Юзеф Ланге Польша милли җыелма командасының төп составында кала һәм халыкара ярышларда катнашуын дәвам итә. Польша велокомандасы лидерларының берсе буларак, 1928 елда Амстердамда узачак Олимпия уеннарына квалификацияне уңышлы уза — бу юлы команда куу узышы ярышында бишенче урынны яулый, чирекфиналда Нидерланд җыелма командасына оттыра. Моннан тыш, 1000 метр гитта старт ала, йомгаклау беркетмәсендә британияле Эдвард Керридж белән алтынчы позицияне бүлә.
1930 елда профессиональ спортчы карьерасын тәмамлау турында карар кабул итә. Варшавада яшәгән, шул исәптән Икенче бөтендөнья сугышы дәвамында барган немец оккупациясе вакытында да. Соңыннан аучылык этләрен үрчетү белән шөгыльләнә. 1972 елның 11 августында 75 яшендә вафат була.
# Джузеппе Кастильоне

Джузеппе Кастильоне (Giuseppe Castiglione, кытай иероглифлары белән: 郎世寧, гадиләштерелгән кытай иероглифлары белән: 郎世宁, пиньинь Láng Shìníng, 1688 елның 19 июле— 1766 елның 17 июле, Пекин) — итальян монах-иезуиты, миссионер һәм Кытайда сарай яны рәссамы.

# Джузеппе Кастильоне
## Тәрҗемәи хәле

Миланда туган булган. 1715 елда миссионер булып Кытайга барган. Аның живописец һәм архитектор сәләтләре император Цяньлун тарафыннан билгеләп узылган булган. 1744 елда Юаньминьюань паркы өчен бакча эскизлары белән альбомны тәмамлаган, в 1749—1759 елларда император Кастильоне яклавы астында Пекинда Юаньминъюань (圓明園) паркы янында көнбатыш стильдә сарай төзегән. Кытайда Лан Шинин (郎世宁) исемен алган, бу илдә бу исем астында әле дә мәгълүм. Христиан миссионерларын куу Кастильонега тимәгән булган. 1750 елда өченче класс мандарин санына билгеләнгән булган. Шәрәфле итеп кытай зиратында күмелгән булган. Кастильоненың живопись стиле Европа техникасы һәм традицион Кытай сюжетлары катнашмасы белән сыйфатлана.
* «Император Цяньлун атка атланган килеш церемониаль хәрби киемдә»
* «Императрица Сяо Сян»
* «Йөз ат» (фрагмент)
* «Ун ат» сериясеннән
* «Дүрт әфган чабышкы аты» сериясеннән
* «Ун затлы эт» сериясеннән
# Ле-Мальзье-Форен

Ле-Мальзье-Форен (фр. Le Malzieu-Forain) — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
# Зимства

Зимства — Россия империясендә сайлаулы җирле үзидарә органнары.
1864 елгы жир реформасы нигезендә гамәлгә кертелә, 1918 елда Совет хөкүмәте декреты белән бетерелә.

# Зимства
## Казан губернасында

1864 елдан губерна һәм өяз зимствалары эшли. Зимстваларның житәкче органнары — губерна яки өяз җыелышлары, башкарма органнары — зимства идарәләре. Халык мәгарифе (зимства мәктәпләре), сәламәтлек саклау (филшерлек пунктлары, хастаханәләр, даруханәләр), элемтә, почта стансалары, почта-телеграф пунктлары, юл төзелеше, азык-төлек тәэминатына бәйле хужалык-көнкүреш оешмалары (шул исәптә агроном хезмәте күрсәтү, авыл хуҗалыгы кирәк-ярагын прокатка биреп торуны оештыру) белән идарә иткән. Идарәләр эшчәнлегенә губернатор, 1890 елдан Казан губернасындагы зимства эшләре буенча махсус идарәханә («присутствие») күзәтчелек иткән.