yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Вале ди Җинезтрето (Пезаро и Урбино)

Вале ди Җинезтрето — Италиянең Марке төбәге Пезаро өязендә урнашкан торак пункт.

# Вале ди Җинезтрето (Пезаро и Урбино)
## Географиясе

Вале ди Җинезтрето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Вале ди Җинезтрето (Пезаро и Урбино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лубинье

Лубинье (фр. Loubigné) — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
# Попелярня (Островский повяты)

Попелярня — Польшаның Мазовия воеводалыгы Острув-Мазовецка гминасында урнашкан авыл.

# Попелярня (Островский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Флонхайм

Флонхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Флонхайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,95 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 198 метр биеклектә урнашкан.
# ZNF70

ZNF70 (ингл. Zinc finger protein 70) — кешенең 22-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ярымтепе (Пынарбашы)

Ярымтепе (төр. Yarımtepe) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Пынарбашы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Северное (Тайынша районы)

Северное (каз. Северное) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Северное (Тайынша районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Безоцола-Кьеза (Парма)

Безоцола-Кьеза — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Пеллегрино-Парменсе өязендә урнашкан торак пункт.

# Безоцола-Кьеза (Парма)
## Географиясе

Безоцола-Кьеза Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Безоцола-Кьеза (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сен-Жан-де-ла-Порт

Сен-Жан-де-ла-Порт (фр. Saint-Jean-de-la-Porte) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Сен-Пьер-д’Альбиньи кантонына карый.

# Сен-Жан-де-ла-Порт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 0.6 км².
# Көрд Википедиясе

Көрд Википедиясе – Википедиянең көрд телендәге бүлеге.

# Көрд Википедиясе
## Статистика

Көрд Википедиясендә 83 811 мәкалә бар (16 сентябрь 2024). Теркәлгән кулланучылар саны — 72 620, шул исәптән 82 кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган, 3 кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны — 1 833 911.
# (17827) 1998 HW

(17827) 1998 HW — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17827) 1998 HW
## Тарихы

1998 елның 17 апрелендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HW» саналган.
# Мамайлы

Мамайлы (әзери. Mamaylı) — Әзербайҗанның Гәбәлә районына караган авыл.
# Аройо Секо (Зиватанехо де Азуета)

Аройо Секо — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Сиуатанехо-де-Асуэта муниципалитеты составына керә.

# Аройо Секо (Зиватанехо де Азуета)
## Географиясе

Аройо Секо Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Аройо Секо (Зиватанехо де Азуета)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Аройо Секо (Зиватанехо де Азуета)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Кече Мег-Тыг-Еган

Кече Мег-Тыг-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Мег-Тыг-Еган елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 164 км.

# Кече Мег-Тыг-Еган
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011000112115200038705
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203870
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Нильссон

Нильссон — фамилия.
* Анна Квирентия Нильссон (1888—1974), актриса.
* Биргит Нильссон (1918—2005), опера җырчысы.
* Ида Нильссон (1840—1920), рәссам, скульптор, мәкальләр җыючы.
# (17755) 1998 DU11

(17755) 1998 DU11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17755) 1998 DU11
## Тарихы

1998 елның 24 февралендә NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 DU11» саналган.
# Лос Алканфорес (Апасео эль Гранде)

Лос Алканфорес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мексика һәм Апасео-эль-Гранде муниципалитеты составына керә.

# Лос Алканфорес (Апасео эль Гранде)
## Географиясе

Лос Алканфорес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Лос Алканфорес (Апасео эль Гранде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лос Алканфорес (Апасео эль Гранде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Ха Кава (Кочоапа эль Гранде)

Ха Кава — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Кочоапа-эль-Гранде (муниципалитет) муниципалитеты составына керә.

# Ха Кава (Кочоапа эль Гранде)
## Географиясе

Ха Кава Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Ха Кава (Кочоапа эль Гранде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Ха Кава (Кочоапа эль Гранде)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Габделкадер Абушахманов

Абушахманов Абдулкадер Бадретдин улы — ССРБ Почетлы радисты. «Хезмәт Кызыл Байрагы» ордены, «За трудовое отличие», «За доблестный труд. В ознаменование 100–летия со дня рождения В.И. Ленина», «Ветеран труда» медальләре белән бүләкләнгән.
1924 елны Кызыл Октябрь районы Кызма авылында крестьян гаиләсендә туган. Укуын Уразавыл мәктәбендә башлап, урта мәктәпне Мәскәүдә тәмамлый.
1941 елны электромонтер өйрәнчеге булып эшли башлап, 1947 елны Уразавыл район элемтә бүлеге начальнигы урынбасары булып күтәрелә. 1951–52 елларда – Казан элект-ротехникумында укый. 1952–63 елларны – Уразавыл район элемтә бүлеге начальнигы. 1963–65 елларны – Сергач ЭТУС начальнигы. 1965–83 елларны – Уразавыл ЭТУС начальнигы. 1983–84 елларны – Пилнә элемтә берләшмәсенең Кызыл Октябрь филиалы директоры. 1993–97 елларны – Кызыл Октябрь район элемтә үзәге (РУС) баш инженеры.
# Преоцешть

Преоцешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Бэлчешти коммунасына карый.

# Преоцешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Мачано (Римини)

Мачано — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Пеннабилли өязендә урнашкан торак пункт.

# Мачано (Римини)
## Географиясе

Мачано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Мачано (Римини)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тулилейк (Калифорния)

Тулилейк — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.

# Тулилейк (Калифорния)
## Тарихы

Тулилейк шәһәре 1 март 1937 елда нигезләнгән.

# Тулилейк (Калифорния)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,067488 км², 1,067487 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 4035 Фут биеклектә урнашкан.
# Каменкуца (Глодени)

Каменкуца (рум. һәм молдав. Camencuța ) — Молдова Республикасының Глодени районына караган авыл.
# Ухтома (Төньяк Двина кушылдыгы)

Ухтома — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Төньяк Двина елгасының уң ярыннан 702 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.

# Ухтома (Төньяк Двина кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — елганың башыннан алып Төньяк Двина Вычерга елгасына койганчыга чаклы, Юг һәм Сухона елгаларын кертмичә (инештән Көбән гидротөененә чаклы). Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100312103000013545
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001354
* Бассейн коды — 03.02.01.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# IC 2286

IC 2286 — чикләрендә урнашкан йолдыз .

# IC 2286
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
# Эмгерст (Виргиния)

Эмгерст — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Эмгерст (Виргиния)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 12,731502 км², 12,732005 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 232 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Киргисла

Киргисла — Россия территориясеннән ага торган елга. Томск өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Китат елгасының сул ярыннан 18 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.

# Киргисла
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010400312115200021049
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202104
* Бассейн коды — 13.01.04.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Ризекент (Азизие)

Ризекент (төр. Rizekent) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Азизие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# NF2

NF2 (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Добри До (Куршумлия)

Добри До (серб. Добри До ) — Сербиянең Топлич округы Куршумлия җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Добри До (Куршумлия)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 668 метр биеклектә урнашкан.

# Добри До (Куршумлия)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Бейөрен (Акчакоҗа)

Бейөрен (төр. Beyören) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Акчакоҗа илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сугмутын-Еган (Кече Мег-Тыг-Еган кушылдыгы)

Сугмутын-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Кече Мег-Тыг-Еган елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.

# Сугмутын-Еган (Кече Мег-Тыг-Еган кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011000112115200038712
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203871
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# (6139) Наоми

(6139) Наоми (лат. Naomi) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6139) Наоми
## Тарихы

1992 елның 10 гыйнварында А. Сугиэ тарафыннан Дайник обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 AD1» саналган.
# Шотландиядә Һинд дине

| Ел | Процент | Артыш |
| 2001 | 0,11% | - |
| 2011 | 0,31% | +0,20% |
Шотландиядә Һинд дине - ул Шотландиядә Һинду диненең барлык аспектларын колачлый. 20-енче гасырның икенче яртысында Шотланд Һиндуларның күп саны монда урнашкан. 2001 Берләшкән Корольлек халык санын алу буенча, 5600 кеше үзен Һинду дип атаган, бу Шотландия халкының 0,1%-ын тәшкил итә һәм Уэльста Һинд дине тарафдарларыннан бераз гына күбрәк. In the 2011 UK Census, the number of Hindus in Scotland almost tripled to over 16,000 adherents.
| Ел | Халык | +/- % |
| 2001 | 5564 | - |
| 2011 | 16379 | +194,4% |

# Шотландиядә Һинд дине
## Чыгышлары

Күпчелек Шотландия Һиндлеләре Һиндле чыгышлы, яки кимендә күрше илләрдән, мәсәлән, Шри Ланка, Пакистан, Непал һәм Бангладештан. Боларның күпчелеге 1970 елларда Угандадан Иди Амин аларны кугач килгәннәр, һәм кайберәүләр Көньяк Африкадан. Шулай ук Индонезия һәм Әфганстан чыгышлылар бар.
Үз чиратында боларның күпчелеге Һиндстанның Пәнҗаб төбәгеннән. Алар арасында Инглиз теленнән башка телләргә Пәнҗаби, Хинди, Урду, Гуҗарати һәм Непали керә.

# Шотландиядә Һинд дине
## Гыйбадәтханәләр

Ил буенча берничә Һинду гыйбадәтханәсе бар. Глазгоның Көнбатыш Ахырында гыйбадәтханә 2006 ачылган. Шулай да, ул 2010 елның янгыны нәтиҗәсендә зыян күргән. Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте, ул шулай ук "Һаре Кришна" шулай ук Көньяк Ланкаширда Лесмахагодан тыш эшли. Шулай ук Эдинбургта һәм Дандида һәм 2008 елда Абердинда гыйбадәтханә төзергә планнар бар.
# Озе

Озе (фр. Auzet) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Сейн кантонына карый.

# Озе
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 34,53 км².
# Горнет (коммуна)

Горнет — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан коммуна.

# Горнет (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 26,37 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Горнет, Богденешть, Куйб һәм Нучет (Горнет, Прахова) авыллары урнашкан.
# Еркенвилле

Еркенвилле (фр. Erquinvillers) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Севрор (Тренто)

Севрор — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Valdaone өязендә урнашкан торак пункт.

# Севрор (Тренто)
## Географиясе

Севрор Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Севрор (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Брусничный (Коми)

Брусничный (рус. Брусничный) — Коми Республикасының Княжпогост районында урнашкан авыл.

# Брусничный (Коми)
## Климат

Брусничный климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Брусничный (Коми)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (44%), руслар (42%), украиннар (7%), белоруслар (5%).
# Коцо Филонеро I

Коцо Филонеро I — Италиянең Сицилия төбәге Аугуста өязендә урнашкан торак пункт.

# Коцо Филонеро I
## Географиясе

Коцо Филонеро I Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Коцо Филонеро I
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Любизар

Любизар — татар, башкорт халык җыры, Башкорт-мишәр гаскәренең 1-нче башкорт полкы җыры. Любизар җыры 19 гасырда язып алынган. Н. Берг төзегән «Песни разных народов» җырлар җыентыгына (М., 1854) кертелгән.
Илсөя Бәдретдинова, Камил Вәлиев, Кәрвән Сарай репертуарында бар.

# Любизар
## Җырның тексты

Без сугышка ингәндә, Бәхилләштек барыбыз.
Без сугыштан чыкканда,
Алдан чыкты даныбыз.
Любезники, любизар,
Маладис, маладис!
Французлар килеп ингән
Мәскәү дигән калага.
Безнең гаскәр кысып алгач,
Чыгып качты далага.
Любезники, любизар,
Маладис, маладис!
Наполеонга тәхет кирәк,
Үз җиренә сыймаган.
Мәскәүләргә килеп ингәч,
Ул үзен сынаган.
Любезники, любизар,
Маладис, маладис!
Французлар таныдылар
Әрәсәйдә үзләрен.
Рус, башкорт кысмаклагач,
Табалмыйлар эзләрен.
Любезники, любизар,
Маладис, маладис!
Мәскәүгә дә кердек без,
Парижне дә күрдек без.
Французларны җиңгәндә,
Җир җимертеп йөрдек без. Любезники, любизар, Маладис, маладис!
Риваять буенча, Бородино сугышыннан соң генерал-фельдмаршал Михаил Кутузов башкорт полкының командиры Каһым түрәне (1778—1813) чакырып ала һәм батырлыгы өчен: «Любезные вы мои башкирцы, молодцы!» — дип мактый. Каһым түрә бу турыда яудашларына сөйли һәм алар дәртләнеп җыр иҗат итә. Бу җырның куплеты: «Любезники, любизар, молодец, молодец» дип кабатлана.
Җырда Русиядән Наполеонның гаскәрләрен куып, Париж каласына барып җитә рус һәм башкорт яугирләренең каһарманлыгы сүрәтләнә.
Җырның бер вариантын Ф. Туйкин язып алган һәм үзенең «Ватан Геройлары» дигән китабына керткән.
# HD178495

HD178495 — Кавәс йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,25 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Бусбек

Бусбек (фр. Bousbecque) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Ламберсар кантонына карый.
# Аланйолу (Көпрүбашы)

Аланйолу (төр. Alanyolu) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Көпрүбашы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# 1020-еллар

2 меңьеллык :
IX гасыр — X гасыр — XI гасыр — XII гасыр — XIII гасыр :
Хронологик таблица :
1020-еллар — 1020 елда башланган һәм 1029 елда тәмамланган унъеллык.
# Мартр-Толозан

Мартр-Толозан (фр. Martres-Tolosane) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Каньон

Каньон (исп. cañón — торба, тарлавык) — бик текә ярлы, тирән тар елга үзәне. Каньонның тар төбе, гадәттә, елга үзәне белән тулысынча тулган була. Каньоннан аермалы буларак, тарлавыкның текә кыялы үзәненең төбен тулысынча елга юлы капламый, яртысын урман каплый.
Каньон аз денудацияләнгән була. Плато яки таулы урынны кисеп үтә. Атмосфера сулары агымы аз булган, коры климатлы, известьташлы яки базальтлы платолар өчен хас.
2013 елның августында Бристоль, Калгари һәм Урбин университетлары галимнәре тарафыннан Гренландиядә табылган Зур каньон озынлыгы буенча иң зур каньон булып тора.
Тирәнлеге буенча дөньяның иң зур каньоннарының берсе Колорадо елгасындагы Зур Каньон (ингл. Grand Canyon, АКШ) (озынлыгы 446 км дан артык, тирәнлеге 1600 м). Әмма ул гаять зур Ярлунг-Цангпо, Кали-Гандаки каньоннарына озынлыкта да, тирәнлектә дә бирешә.
Перудагы Колка каньоны Зур Колорадо каньоныннан тирәнлеге буенча ике тапкыр диярлек зуррак.
Аурупада иң зур каньон — Каратаудагы (Черногория) Тара елгасы каньоны (озынлыгы 82 км, тирәнлеге 1300 м чамасы).
Озынлыгы һәм киңлеге буенча дөньяда икенче каньон — Фиш елгасы каньоны (Намибия, озынлыгы 161 км, киңлеге 27 км, тирәнлеге 550 м).
Гимры һәм Салатау (Дагстан) тау кыялары арасында Сулак елгасы белән төзелгән Сулак каньоны 1900 м тирәнлеккә якын һәм озынлыгы 53 км чамасына җитә һәм тирәнлеге буенча дөньяда иң зур каньоннарның берсе булып тора.
Әмма дөньяда иң тирән каньон булып, Перудагы Котауаси каньоны санала: аның тирәнлеге 3535 метрга тиң.
# Василий Аксёнов. Сайланма әсәрләр

Василий Аксёнов. Сайланма әсәрләр - 2016 елда Татарстан китап нәшриятында басылган китап. Бу китапка авторның Казан белән бәйле балачак хәтирәләренә нигезләнеп язылган әсәрләре туплап бирелде. Төзүчесе һәм йомгаклау сүзе авторы - Әхәт Мушинский. Әсәрләрне русчадан Рөстәм Галиуллин тәрҗемә итте. Китапның тиражы - 1100 д.

# Василий Аксёнов. Сайланма әсәрләр
## Эчтәлек

* Ватанга кайту (Казан мэры Илсур Метшин белән әңгәмә)
* Ленд-лиз балалары. Роман
* Күз карасы. Хикәя
* Җирән. Хикәя.
* Василий Аксёнов һәм Казан. Ә. Мушинский.
# Врублево (Плонский повяты)

Врублево — Польшаның Мазовия воеводалыгы Нарушево гминасында урнашкан авыл.

# Врублево (Плонский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Валевице (Белхатовский повяты)

Валевице — Польшаның Лодзь воеводалыгы Зелюв гминаcында урнашкан авыл.

# Валевице (Белхатовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гуаратуба

Гуаратуба — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.

# Гуаратуба
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1325,883 км².
# Стари Лединци

Стари Лединци (серб. Стари Лединци) — Сербиянең Воеводина автоном крае Петроварадин җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Стари Лединци
## Географиясе

Урта Дунай тигезлегенең көньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Стари Лединци
## Климаты

Климат уртача, континенталь. Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Июльнең уртача температурасы 22 — 24 °C, гыйнварның -1,2 — 2,6 °C. Явым-төшем күләме елына 550-750 мм.
# Нусратлы (Сүлейманпаша)

Нусратлы (төр. Nusratlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Сүлейманпаша илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гөкчехарман (Дивриги)

Гөкчехарман (төр. Gökçeharman) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Дивриги илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Прагерсько

Прагерсько — Словениянең Словенська Бистриця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Прагерсько
## Географиясе

Мәйданы — 5,43 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 250 метр биеклектә урнашкан.
# (6278) Ametkhan

(6278) Ametkhan (лат. Ametkhan) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6278) Ametkhan
## Тарихы

1971 елның 10 октябрендә B. A. Burnasheva тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1971 TF» саналган.