yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Тирбәтелгән сабый синдромы

2 яшьтән кечерәк балаларда очраклы хәлгә бәйле булмаган һәм офтальмологик зарарланулар холкына карамастан һәм башкача аңлатып булмаган зарарланулар булганда балага карата физик көчләү очрагы турында уйлыйлар («тирбәтелгән сабый» синдромы). Диагнозны педиатр белән бергә куялар. Балалар бүлеге белән күпчелек хастаханәләрдә балаларга карата физик көчләү очракларын өйрәнү буенча махсус төркем бар. Зарарланулар баланы артык көчле тирбәтү белән килеп чыга ала, ләкин гадәттә җентекләп тикшергәндә җәрәхәтле йогынты билгеләрен табарга мөмкин. Кысу яки бәрү белән чагыштырганда апноэ өчен ми зарарлануы гипоксия һәм ишемия белән ешрак килеп чыга дип санала.
1. Ярсучанлык, йокычанлык, косу белән билгеләнә, башта аны гастроэнтерит яки башка инфекция буларак ачыклыйлар, ягъни физик көчләү хәле яшерелә.
2. Системалы күренешләренә субдураль гематома һәм баш сөяге сынуыннан алып йомшак тукымалар бәрелүенә кадәр баш зарарланулары керә. Исән калган күпчелек авыруларның неврологик симптоматикасы бар.
3. Офтальмологик күренешләре күп санлы һәм төрле.
* Иң таралган билге — бер яки ике яклы ретиналь кан савулар. Гадәттә челтәркатлауның төрле катламнары җәлеп ителә, иң еш — арткы котып өлкәсендә, тик перифериягә дә тарала ала.
* Периокуляр кан төшү һәм субконъюнктиваль кан савулар.
* Түбән күрү мөмкинлекләре һәм афферент бәбәк кимчелекләре.
* Күрү югалту 20% очракта гадәттә ми зарарлану нәтиҗәсендә очрый.
# NGC 2161

NGC 2161 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2161
## Тарихы

Әлеге галактика 1836 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Сабетта-Яха

Сабетта-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Об култыгы урнашкан. Елга озынлыгы 165 км.

# Сабетта-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300312115300044058
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115304405
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Лилия Зәйнуллина (1960)

Бу БДУ галимәсе турында мәкалә, Казан җырчысы турында биредә укыгыз
Зәйнуллина Лилия Марат кызы (15 февраль 1960 ел — 10 май 2016 ел) — тел белгече, галим, университет укытучысы. Филология фәннәре докторы (2005), профессор.

# Лилия Зәйнуллина (1960)
## Биографиясе

Зәйнуллина Лилия Марат кызы 1960 елның 15 февралендә Чиләбе өлкәсе Мәтәле авылында билгеле тел белгече Марат Зәйнуллинның гаиләсендә дөньяга килә.
1982 елда Башкорт дәүләт университетын тәмамлый.
1987 елдан — Россия Фәннәр академиясе Уфа фәнни үзәгенең Тарих, тел һәм әдәбият институты хезмәткәре.
1989 елдан — Башкорт дәүләт университетында эшли.
2008—2015 елларда — Башкорт дәүләт университетының икътисад факультетының чит телләр кафедрасы мөдире.
2016 елның 10 маенда Уфа шәһәрендә вафат була.

# Лилия Зәйнуллина (1960)
## Хезмәт өлкәсе

Фәнни хезмәтләре герман, роман һәм төрки телләрдәге лексик берәмлекләрнең семантикасын һәм төзелешен чагыштырма, типологик һәм когнитив анализлауга, төрле халыкларның лингвомәдәниятендә универсаль концептларның эшләү үзенчәлеген тикшерүгә багышлана.

# Лилия Зәйнуллина (1960)
## Гыйльми эшчәнлеге

160‑тан артык фәнни хезмәт авторы.

# Лилия Зәйнуллина (1960)
## Гыйльми эшчәнлеге
### Хезмәтләре

* Композицион семантика производного слова. Уфа, 2005;
* Общие проблемы лингвокультурологии. Уфа, 2008 (автор.);
* Лексическая и когнитивная семантика. Концепции и подходы к проблеме представления знаний в языке.Саарбрюккен, 2012.

# Лилия Зәйнуллина (1960)
## Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

* Башкортстан Республикасының мәгариф отличнигы (2004).
# C7orf31

C7orf31 (ингл. Chromosome 7 open reading frame 31 һәм Uncharacterized protein C7orf31) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сарыташ (Атакум)

Сарыташ (төр. Sarıtaş) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Атакум илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (18929) 2000 QU25

(18929) 2000 QU25 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18929) 2000 QU25
## Тарихы

2000 елның 26 августында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 QU25» саналган.
# Солфурио

Солфурио — Италиянең Калабрия төбәге Антонимина өязендә урнашкан торак пункт.

# Солфурио
## Географиясе

Солфурио Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Солфурио
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 3106

IC 3106 — чикләрендә урнашкан йолдыз .

# IC 3106
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3106 буларак та сурәтләнә.
# Позо де Рикардо Саенз (Саламанка)

Позо де Рикардо Саенз — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Саламанка муниципалитеты составына керә.

# Позо де Рикардо Саенз (Саламанка)
## Географиясе

Позо де Рикардо Саенз Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Позо де Рикардо Саенз (Саламанка)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Позо де Рикардо Саенз (Саламанка)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Маһмутлар (Калеҗык)

Маһмутлар (төр. Mahmutlar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Калеҗык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Роктуар

Роктуар (фр. Roquetoire) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Самойловка (Мәләвез районы)

Самойловка — Башкортстанның Мәләвез районында урнашкан авыл.
ᴨyчтьı индексы — 453874, ГАТОБК коды — 80241870007.

# Самойловка (Мәләвез районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 273 кешенең яшәве мәгълүм.
# Лукино (Новодугино районы)

Лукино — Русиянең Смоленск өлкәсе Новодугино районы составына керүче авылы. Извеково авыл җирлеге составына керә. Халык яшәми (2007 ел). Почта индексы — 215223.
Өлкәнең төньяк-көнчыгыш өлешендә, Новодугинодан 20 километрга көньяк-көнбатыштарак урнашкан, Р134 «Иске Смоленск юлы» автоюлыннан 13 километрга көнбатыштарак Смоленск — Дорогобуж — Вязьма — Зубцов юлында тора, Тулка елга ярында. Авылдан 17 километрга көнчыгышырак Вязьма — Ржев сызыгында Новодугино тимер юлы станциясе урнашкан.

# Лукино (Новодугино районы)
## Тарих

Бөек Ватан сугышы вакытында, 1941 елның октябрь аенда, авылны фашист гаскәрләре басып алалар, кире 1943 елның мартынды азат ителә.

# Лукино (Новодугино районы)
## Халык

* Н/Д

# Лукино (Новодугино районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь.

# Лукино (Новодугино районы)
## Сәгать поясы

Лукино (Новодугино районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.
# Чанакчы (Дикмен)

Чанакчы (төр. Çanakçı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Дикмен илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Эль Чамизал (Сан Франсиско де лос Ромо)

Эль Чамизал — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Сан-Франсиско-де-лос-Ромо муниципалитеты составына керә.

# Эль Чамизал (Сан Франсиско де лос Ромо)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Чамизал (Сан Франсиско де лос Ромо)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Трипуце

һәм
Трипуце — Польшаның Подлясье воеводалыгы Туроснь-Косцельна гминасында урнашкан авыл.

# Трипуце
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Арабаҗы (Акчакоҗа)

Арабаҗы (төр. Arabacı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Акчакоҗа илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Мишәр (Шаран районы)

Мишәр — Башкортстанның Шаран районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452634, ГАТОБК коды — 80258805009.
# Фрайунг (Югары Пфальц)

Фрайунг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Фрайунг (Югары Пфальц)
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Фрайунг (Югары Пфальц)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 433 метр биеклектә урнашкан.
# Татар һәм башкорт мәдәни үзәге (Чиләбе)

Чиләбе өлкәсенең татар һәм башкорт үзәге — 1988 елда Чиләбе мәдәният фонды булышлыгы белән оештырылган өлкә җәмәгать оешмасы.

# Татар һәм башкорт мәдәни үзәге (Чиләбе)
## Тарихы

Советлар Союзында узган гасырның 80 елларында башланган демократик үзгәртеп корулар милли үзаң үсешенә тибеш бирә, милли-мәдәни үзәкләр барлыкка килә. Бу дулкында 1988 елның 3 апрелендә Шәйехзада Бабич исемендәге Чиләбе өлкәсе башкорт һәм татар әдәбияты китапханәсендә өлкәнең башкорт һәм татар милләтле кешеләре өчен өлкә мәдәни үзәген оештыру җыены үтә. Анда Магнитогорск, Троицк, Аргаяш, Коншак, Кәсле кала һәм районнарыннан, өлкәнең башка төбәкләреннән килгән вәкиллек катнаша.
Җыенда кискен һәм көнүзәк проблемалар, югалтылган кыйммәтләр турында сөйләү була. Троицкида революциягә кадәр татар телендә әдәби атналык нәшер ителгән була, Троицк һәм Аргаяш педучилищеларында милли мәктәпләр өчен укытучылар әзерләнә, Коншак районында башкорт телендә атналык чыга, Бөек Ватан сугышына кадәр Чиләбедә башкорт һәм казакъ телләрендә гәзитләр чыга, профессиональ татар театры эшли, Чиләбе шәһәренең өч мәктәбендә укыту башкорт һәм татар телләрендә бара, анасына өч тапкыр мәйдан радиосында башкорт телендәге тапшырулар үтә.
Үзәкне булдыру башында ССРБ-ның атказанган тренеры Харис Йосыпов, ССРБ Язучылар берлеге ағзалары, шагирзар Рамазан Шәгалиев белән Сәлисә Гәрәева, язучы Рөстәм Вәлиев, композитор Рафаил Бакиров, Башкортстанның атказанган мәдәният хезмәткәре Урал Сафиуллин, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре Рәшидә Сираҗиева, тарих фәннәре кандидаты Луиза Алмаева, юрист Рәхим Гайнуллин һәм башкалар тора.
Җыенда үзәк рәисе итеп сәнгатьле үзешмәкәр ветераны Җаек Сафиуллинны сайлыйлар. Башкорт һәм татар мәдәнияте үзәге милли традицияләрне һәм йолаларны, телне саклау һәм үстерү, башкорт һәм татар халыкларының тарихын һәм әдәбиятен күнегү, башка милләт кешеләрен башкорт һәм татар мәдәни мирасына җәлеп итү, башка милли һәм иҗтимагый җәмгиятләр белән хезмәттәшлек итү, халыклар дуслыгын ныгыту максатларын куя. Бу юнәлешләрдә эш башлана.

# Татар һәм башкорт мәдәни үзәге (Чиләбе)
## Эшчәнлеге

Үзәк оештырган башлангыч чараларның берсе Аргаяшта башкорт һәм татар сәнгате фестивале була.
1990 елның 1 гыйнварында «Челябинский рабочий» гәзитенең махсус чыгарылышы буларак башкорт телендә «Туган як» һәм татар телендә «Дуслык» гәзитләренең 10 мең данәле беренче саннары чыга. Ул гәзитләрнең баш мөхәррире Ш. Айбулатов була.
Башкорт һәм татар мәдәни үзәге эшмәкәрлеген киң җәелдерә, әлеге вакытта мәйдан калаларында һәм районнарында аның 20 филиалы бар.
Үзәкнең «Ил-йорт» һәм «Дуслык» газеталары чыгуын дәвам итә. Үзәк янында татар телен өйрәнү курсы, милли бию һәм җыр түгәрәкләре эшли. 2000 елдан алып Башкорт һәм татар мәдәнияте үзәге Чиләбе шәһәренең 14-нче балалар йортына шефлык итә.
# HD25867

HD25867 — Сәвер йолдызлыгында урнашкан F1V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,2 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Брег-при-Боровници

Брег-при-Боровници — Словениянең Боровниця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Брег-при-Боровници
## Географиясе

Мәйданы — 3,78 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 302 метр биеклектә урнашкан.
# Вест-Честер (Айова)

Вест-Честер — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Вест-Честер (Айова)
## Тарихы

Вест-Честер шәһәре 1872 елда нигезләнгән.

# Вест-Честер (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,655956 км², 0,655977 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 236 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Будзишевице (Великопольское воеводалыгы)

Будзишевице — Польшаның Великопольское воеводалыгы Скоки гминасында урнашкан авыл.

# Будзишевице (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# IC 1851

IC 1851 — Кассиопея йолдызлыгы чикләрендә урнашкан билгесез астрономик объект .

# IC 1851
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1851 буларак та сурәтләнә.
# Бордо Гранде (Апасео эль Гранде)

Бордо Гранде — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Апасео-эль-Гранде муниципалитеты составына керә.

# Бордо Гранде (Апасео эль Гранде)
## Географиясе

Бордо Гранде Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Бордо Гранде (Апасео эль Гранде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Бордо Гранде (Апасео эль Гранде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Раять Гыйләҗев

Раять Гыйләҗев “Коммуна” хуҗалыгы рәисе булып бер елдан артык кына эшләсә дә, аның бу хуҗалыкта эш стажы 15 елдан артык. Раять Гыйләҗев Килдураз егете. Буа техник училищесын тәмамлагач ул колхозның баш механигы, аннары партия оешмасы секретаре була. 1971 елда Раять Гыйләҗевне узәк колхозы рәисе итеп сайлыйлар. Ул анда 11 ел, ягъни 1982 елга кадәр рәис булып эшли. Раять Гыйләҗев рәислек иткэндә “Үзәк” колхозы зур уңышларга ирешә. Биредә бик куп төзелешләр алып барыла. 8 ел рәттән шикәр чөгендереннән уңыш алу буенча “Үзәк колхозы Россия Федерациясендә жиңүче булып чыга.
1982 елда Раять Гыйләҗев Буа районы авыл хужалыгы идәрәсе башлыгы итеп билгеләнә. Ул бу жаваплы һәм тынгысыз вазифаны 1991 елга кадәр башкара. 1991 елнын мартында “Коммуна” хужалыгы рәисе итеп сайлана. Гадельлек өчен шуны әйтергә кирәк, 1992 елларда колхозчылар жыелышларында ул хуҗалык эшенә төпле анализ ясый. 1991 елда ашлык уңышы югары булмаса да, хәр сыердан 2759 киллограмм сөт савып алына. Бу 1990 елга караганда 420 кг кубрәк була.
1992 елнын июнендэ Раять Гыйләҗев район көнкуреш идәрәсе башлыгы итеп күчерелә.
Раять Гыйләҗев ике Хезмэт Кызыл байрагы ордены кавалеры. Беренче Хезмэт Кызыл байрагы ордены белэн “Коммуна” колхозы партия оешмасы секретаре булып эшләгәндә бүләкләнә. Икенче орденына “Үзәк” колхозы рәисе булып эшләгәндә бүләкләнә. Бүгенгесе көндэ Раять Гыйләҗев безнең арабызда юк. 2010 елның 2 июлендэ вафат булды.
# Эсенли (Акдениз)

Эсенли (төр. Esenli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Акдениз илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Прыгани 2

Прыгани 2 (белар. Прыгані 2) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Круглянский районында урнашкан авыл.

# Прыгани 2
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Ридсельтс

Ридсельтс (фр. Riedseltz) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Ридсельтс
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,02 км².
# Рецлав

һәм
Рецлав — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Волин гминаcында урнашкан авыл.

# Рецлав
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Эль Танке (Агваскальентес)

Эль Танке — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Агуаскальентес муниципалитеты составына керә.

# Эль Танке (Агваскальентес)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Танке (Агваскальентес)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Акчасусурлук (Караҗабей)

Акчасусурлук (төр. Akçasusurluk) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Караҗабей илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Русь (Острудский повяты)

Русь — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Моронг гминасында урнашкан авыл.

# Русь (Острудский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пяно Инзедияменти Продутиви Вя дей Платани (Кремона)

Пяно Инзедияменти Продутиви Вя дей Платани — Италиянең Ломбардия төбәге Piadena Drizzona өязендә урнашкан торак пункт.

# Пяно Инзедияменти Продутиви Вя дей Платани (Кремона)
## Географиясе

Пяно Инзедияменти Продутиви Вя дей Платани Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Пяно Инзедияменти Продутиви Вя дей Платани (Кремона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сарбя (Любуш воеводалыгы)

Сарбя — Польшаның Любуш воеводалыгы Кросно-Оджаньске гминасында урнашкан авыл.

# Сарбя (Любуш воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Эшенкара (Одунпазары)

Эшенкара (төр. Eşenkara) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Одунпазары илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Шкарез 1.дил

Шкарез 1.дил (чех. Škarez 1.díl) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Дрславице районында урнашкан авыл.

# Шкарез 1.дил
## Географиясе

Мәйданы — 0,637 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 812 метр биеклектә урнашкан.

# Шкарез 1.дил
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Шкарез 1.дил
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Шкарез 1.дил
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 21 |
| 1880 | 14 |
| 1890 | 21 |
| 1900 | 20 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 20 |
| 1921 | 26 |
| 1930 | 16 |
| 1950 | 9 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 14 |
| 1970 | 23 |
| 1980 | 4 |
| 1991 | 2 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 0 |
| 2011 | 0 |
| 2021 | 4 |
# Яанимәэ (Сетомаа)

Яанимәэ (эст. Jaanimäe) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
# Хуанка (монолит)

Хуанка (Кечуа телендә: wanka) яки чичик (тситсик) ул Андларда изге булып саналган вертикаль таш. Яклаучы, күкрәк имездерүче дигән сүз.
Хуанкалар табыну объектлары булган һәм алар ритуалларга һәм тәкъдим итүләргә багышланган булган. Ул тотемга охшаган (Оджибва телендә "ототеман" дигәнне аңлата). Ул изге дип санала һәм Төньяк Америка асаба халыкларында изге дип санала һәм җәмәгатьнең бабасының яклау функциясенең символы булып тора. Ул шулай ук Атлантика Европасының һәм Урта Диңгез төбәгендәге Неолиттан Бронза Гасырына кадәр булган мегалит һәйкәлләргә менгирларга охшаш.

# Хуанка (монолит)
## Географик таралышлары

Хуанкалар Андларның берничә төбәгендә бар, бигрәк тә Перуның Анкаш төбәгендә. Рекуай, Хуараз, Кархуаз, Юнгай, Хуаямба провинцияләрендә. Шулай ук хуанкалар Хуаманкада һәм Титикака янында табылган булган һәм Аргентинада Сальта һәм Тукуман провинцияләрендә табылган булган.

# Хуанка (монолит)
## Борынгылыгы

Базан дель Кампо буенча хуанкаларга якынча 5000 ел (безнең эрага кадәр 4000 елдан 2000 елга кадәр), Карал һәм Бандурриа шәһәрләрендә.

# Хуанка (монолит)
## Мәгънәләре

Колониаль хроникаларда Анд дөньясында хуанкаларның әһәмияте турында аңлатулар бирелә. Родриго Эрнандес Принсипе Перуда Киллехон де Хуайлас өлкәсендә хуанкалар турында яза.
   ... Бу бик борынгы шәһәрдән чирек лига ташлар белән әйләндерелгән изге урын бар, уртада Лламок дип аталган төп изге хуанка бар.

# Хуанка (монолит)
## Типлары һәм функцияләре

Хуанкаларны түбәндәгечә типларга бүләләр:
* Морфологиясе буенча:
** Шәхси форма
** Төгәлләнүе буенча: шомалар яки киселгәннәр
** Урнашулары буенча: параллель рәтләрдә, циркуляр.
** Табигый хуанкалар
* Функцияләре буенча:
** "Халык хуанкалары".
** Муллылык символлары булган хуанкалар.
** Сулыклар яки биеклекләр хуанкалары.
** Юл хуанкалары.
** Гыйбадәтханә хуанкалары: мәсьәлән, Караль шәһәрендә.
# Рапяхи (Докшыцкий районы)

Рапяхи (белар. Рапяхі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.

# Рапяхи (Докшыцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Недзьвяди (Яроцинский повяты)

Недзьвяди — Польшаның Великопольское воеводалыгы Ярачево гминасында урнашкан авыл.

# Недзьвяди (Яроцинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Евгений Нефедьев

Евгений Нефедьев (рус. Евгений Алексеевич Нефедьев, 19 июнь (1 июль) 1851, Репьевка, Сызран өязе, Сембер губернасы, Россия империясе — 25 март (7 апрель) 1910 (58 яшь), Мәскәү, Россия империясе) — юрист, Казан университеты профессоры, Мәскәү университетының атказанган профессоры (1907).