yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Эль Эстабло (Селая)

Эль Эстабло — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Селая муниципалитеты составына керә.

# Эль Эстабло (Селая)
## Географиясе

Эль Эстабло Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Эстабло (Селая)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Эстабло (Селая)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Семигосцичы

Семигосцичы (белар. Семігосцічы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Столинский районында урнашкан авыл.

# Семигосцичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Наталия Гутман

Наталия Гутман, Наталия Григорий кызы Гутман, рус. Гутман Наталия Григорьевна — виолончельдә уйнаучы, педагог, ССРБ халык артисты (1991), РФ дәүләт премиясе лауреаты (2000). Мәскәү дәүләт консерваториясе профессоры (1996 елдан).

# Наталия Гутман
## Тәрҗемәи хәле

1942 елның 14 ноябрендә Казанда һөнәри музыкантлар гаиләсендә туган. Мәскәү дәүләт консерваториясен (1964, Г.С. Козолупова сыйныфы), Ленинград дәүләт консерваториясенең аспирантурасын (1968, җитәкчесе М.Л. Ростропович) тәмамлаган. Иҗатының башлангыч чорында атаклы пианист С.Т. Рихтер һәм скрипкачы О.М. Каганның йогынтысы зур була.
1964 елдан Москонцерт солисты.
1976 елдан Мәскәү филармониясе солисты.
1967-1976 елларда һәм 1996 елдан Мәскәү консерваториясендә укыта, профессор.
1991-2004 елларда Штутгарт музыка һәм театр югары мәктәбе профессоры.

# Наталия Гутман
## Иҗаты

И.С. Бахтан башлап, бик күп композиторларның әсәрләрен башкара. Башкару стиле масштаблы булуы, үзенә тарту көче зур булуы белән аерылып тора. Н. Гутман хәзерге заман композиторлары иҗатына аеруча игътибарлы. 1962 елдан башлап, чит илләрдә гастрольләрдә була. Дөньяның иң атаклы (В. Заваллиш, Р. Мути, К. Аббадо, Ю.К.Темирканов, К. Мазур җитәкчелегендәге) оркестрлары белән бергә чыгыш ясый. О. Каган, Ю. Башмет, В. Третьяков, А. Любимов, М. Аргерих белән бер ансамбль ясап уйный.

# Наталия Гутман
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 1961 А. Дворжак исемендәге Халыкара виолончелистлар конкурсы (Праһа) — 1нче премия
* 1962 П.И.Чайковский исемендәге Халыкара конкурс (Мәскәү) — 3нче премия
* 1984 РСФСР атказанган артисты
* 1991 ССРБ халык артисты
* 2001 РФ дәүләт премиясе
* 2007 IV дәрәҗә Ватан алдындагы хезмәтләр өчен ордены
* 2013 Хөрмәт ордены (РФ)
# Диване лөгатет-төрк

«Диване лөгатет-төрк» (төрки телләре сүзлеге) — Мәхмүд Кашгарый тарафыннан 1072–1074 елларда язылган китап.
Ул — сүзлек характерындагы җыентык, ләкин биредә төрки халыкларының мифологиясенә, фольклорына, язма әдәбиятына, теленә, тарихына, тормыш-көнкүрешенә бәйле күп мәгълүматлар бар. Китап материалларын Мәхмүд Кашгарый үзе озак еллар дәвамында туgлавын искәртә.
Диване лөгатет-төрктә белдерелгәнчә, Караханид ханлыгы (ингл) дәүләтендә барлык документлар һәм ханның хатлары иске уйгур әлифбасы (ингл) белән языла иде.
Китап зур күләмле. 1266 елгы кулъязмада ул 638 бит тәшкил итә. Биредә якынча 9 мең төрки сүзгә һәм сүзтезмәгә аңлатма бирелә, мисал рәвешендә 300 дән артык мәкаль теркәлә.
«Диване лөгатет-төрк» китабы беренче тапкыр 1915–1917 елларда Истанбулда нәшер ителә. Соңрак үзбәк, рус һәм кайбер башка телләрдә дә чыга. Татар телендә аерым өлешләре Нәкый Исәнбәт, Хатыйп Госман, Хуҗи Мәхмүтов хезмәтләрендә бар.
# Маккьягодена

Маккьягодена — Италиянең Молизе төбәгендә урнашкан коммуна. Изерния провинциясе составына керә.

# Маккьягодена
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 864 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Бояно, Канталупо-нель-Саннио, Фрозолоне, Сан-Массимо, Сант'Элена-Саннита, Санта-Мария-дель-Молизе һәм Карпиноне коммуналары белән чиктәш.
# Стачола (Пезаро һәм Урбино)

Стачола — Италиянең Марке төбәге Сан-Костанцо өязендә урнашкан торак пункт.

# Стачола (Пезаро һәм Урбино)
## Географиясе

Стачола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Стачола (Пезаро һәм Урбино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Санту-Антониу-ду-Итамбе

Санту-Антониу-ду-Итамбе — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Санту-Антониу-ду-Итамбе
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 303,857 км².
# Ындыр

Ындыр — бөртеклеләрне саклау, киптерү, эшкәртү өчен крестьян хуҗалыкларында коймаланган җир. Ындырларда агачтан эшләнгән әвеннәр тора. Алар салам киптерү, иген тарттыру өчен кулланыла. Шулай ук, иген тарттыру өчен аерым корылмалар да корыла ала.
Зур ындырларда каравылчы, саклаучы булып — ындырчылар тора ала.
Сергач татарларында ындыр дип утарларны йөриләр.
Балкарларда ындыр дип ишегалдында торучы үгезләр ярдәмендә иген тарттыру корылмасын әйтәләр.
# Карай (елга)

Карай — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 69 км.

# Карай (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010800112115200030171
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203017
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Дела вя Фратели ди Дйо (Милано)

Дела вя Фратели ди Дйо — Италиянең Ломбардия төбәге Леньяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Дела вя Фратели ди Дйо (Милано)
## Географиясе

Дела вя Фратели ди Дйо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Дела вя Фратели ди Дйо (Милано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Подлесе (Кендзежинско-Козельский повяты)

һәм
Подлесе — Польшаның Ополе воеводалыгы Цисек гминасында урнашкан авыл.

# Подлесе (Кендзежинско-Козельский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Экинли (Курталан)

Экинли (төр. Ekinli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Курталан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# 571 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 571 — Милади тәкъвим буенча VI гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 571 — безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
* 571 — сан.
# Михаил Салтыков

Михаил Салтыков (рус. Михаил Михайлович Салтыков, билгесез, — 1671, ) — Рус патшалыгы дәүләт эшлеклесе, баяр (1641), Казан воеводасы (1650-еллар).
# Сорияно (Милано)

Сорияно — Италиянең Ломбардия төбәге Корбетта өязендә урнашкан торак пункт.

# Сорияно (Милано)
## Географиясе

Сорияно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Сорияно (Милано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сюндуз

Сюндуз (фр. Sundhouse) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Сюндуз
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,69 км².
# Гошен (Нью-Йорк)

Гошен — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гошен (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Гошен (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 43,93 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 525 Фут биеклектә урнашкан.
# Липинки (Холмский повяты)

Липинки — Польшаның Люблин воеводалыгы Жмудзь гминаcында урнашкан авыл.

# Липинки (Холмский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пуэбла-де-Асаба

Пуэбла-де-Асаба (исп. Puebla de Azaba) — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Пуэбла-де-Асаба
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 25,98 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 668 метр биеклектә урнашкан.
# Гранд-Въю-Естейтс (Колорадо)

Гранд-Въю-Естейтс — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гранд-Въю-Естейтс (Колорадо)
## Географиясе

Гранд-Въю-Естейтс халык санын алу урыны мәйданы — 2,191974 км², 2,192382 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1772 метр биеклектә урнашкан.
# Доннемен-Сен-Маме

Доннемен-Сен-Маме (фр. Donnemain-Saint-Mamès) — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
# Гурата (Кремона)

Гурата — Италиянең Ломбардия төбәге Чинджа-де'-Ботти өязендә урнашкан торак пункт.

# Гурата (Кремона)
## Географиясе

Гурата Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Гурата (Кремона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Смольниця (Сувальский повяты)

Смольниця — Польшаның Подлясье воеводалыгы Рутка-Тартак гминасында урнашкан авыл.

# Смольниця (Сувальский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гайнетдин Моратов

Гайнетдин Моратов (Гайнетдин Габдерахман улы Моратов, 20 ноябрь 1913(1913-11-20), Аблай, Заһит вулысы, Бәләбәй өязе, Уфа губернасы, Россия империясе — 6 июнь 1986(1986-06-06) (72 яшь), Уфа, РСФСР, СССР) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1959).
# Юваҗык (Каш)

Юваҗык (төр. Yuvacık) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Каш илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Угутка

Угутка — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Юган елгасының уң ярына тамагыннан 168 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 42 км.

# Угутка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200048427
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204842
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Белуци (Виченца)

Белуци — Италиянең Венеция төбәге Ногароле-Вичентино өязендә урнашкан торак пункт.

# Белуци (Виченца)
## Географиясе

Белуци Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Белуци (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Писаравичы

Писаравичы (белар. Пісаравічы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Салигорский районында урнашкан авыл.

# Писаравичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Пату (Бразилия)

Пату — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатына карый.

# Пату (Бразилия)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 319,129 км².
# Сен-Ламбер-ла-Потри

Сен-Ламбер-ла-Потри (фр. Saint-Lambert-la-Potherie) — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Гарагатлы

Гарагатлы (әзери. Qarağatlı) — Әзербайҗанның Товуз районына караган авыл.
# Ранко

Ранко — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Варезе провинциясе составына керә.

# Ранко
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 214 метр биеклектә урнашкан. Анджера, Испра, Мейна һәм Леза коммуналары белән чиктәш.
# Хорстмар

Хорстмар — Алманиянең Төньяк Райн-Вестфалия җирендә урнашкан коммуна.

# Хорстмар
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 44,76 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 77 метр биеклектә урнашкан.
# Нория де Каталан (Сан Дьего де ла Унион)

Нория де Каталан — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Диего-де-ла-Унион муниципалитеты составына керә.

# Нория де Каталан (Сан Дьего де ла Унион)
## Географиясе

Нория де Каталан Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Нория де Каталан (Сан Дьего де ла Унион)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Нория де Каталан (Сан Дьего де ла Унион)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Пулт

Пулт — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Язьва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.

# Пулт
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100212111100005232
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100523
* Бассейн коды — 10.01.01.002
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Мало Убельсько

Мало Убельсько — Словениянең Постойна (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Мало Убельсько
## Географиясе

Мәйданы — 2,47 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 565,5 метр биеклектә урнашкан.
# Ягодне (Гарволинский повяты)

Ягодне — Польшаның Мазовия воеводалыгы Гарволин гминасында урнашкан авыл.

# Ягодне (Гарволинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вепш (Кече Польша воеводалыгы)

һәм
Вепш — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Вепш гминасында урнашкан авыл.

# Вепш (Кече Польша воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 3721

NGC 3721 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3721
## Тарихы

Әлеге галактика 1885 елда Америка астрономы Фрэнк Ливенворт тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Мерзляки

Мерзляки (белар. Мерзлякі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.

# Мерзляки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Новик (Киров өлкәсе)

Новик (рус. Новик) — Киров өлкәсенең Нулин районында урнашкан авыл.

# Новик (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Новик (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Новик (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Новик (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Попуя

Попуя — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кара елгасының сул ярыннан 91 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 43 км.

# Попуя
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502512111200012809
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111201280
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Бетел-Спрингс (Теннесси)

Бетел-Спрингс — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Бетел-Спрингс (Теннесси)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Бетел-Спрингс (Теннесси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 5,594625 км², 5,58247 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 147 метр биеклектә урнашкан.
# Сан Исидро Калера, Сан Исидро (Юририя)

Сан Исидро Калера, Сан Исидро — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Юририя муниципалитеты составына керә.

# Сан Исидро Калера, Сан Исидро (Юририя)
## Географиясе

Сан Исидро Калера, Сан Исидро Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Исидро Калера, Сан Исидро (Юририя)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Исидро Калера, Сан Исидро (Юририя)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Ткачова

Ткачова (белар. Ткачова) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.

# Ткачова
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# TRA2A

TRA2A (ингл. Transformer 2 alpha homolog) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Дарбаза (Сарыагач районы)

Дарбаза (каз. Дарбаза) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Дарбаза (Сарыагач районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Мальберг (Айфель)

Мальберг — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Мальберг (Айфель)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,6 км², 6,65 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 280 метр биеклектә урнашкан.
# Сен-Поль (Коррез)

Сен-Поль (фр. Saint-Paul) — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
# Болано

Болано — Италиянең Лигурия төбәгендә урнашкан коммуна. Специя провинциясе составына керә.

# Болано
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 317 метр биеклектә урнашкан. Аулла, Фолло, Поденцана, Санто-Стефано-ди-Магра, Трезана һәм Веццано-Лигуре коммуналары белән чиктәш.
# Япон Колмагы

Япон колмагы Колмак ыругыннан берьеллык үләнчел үсемлек.

# Япон Колмагы
## Төзелеше

Яфраклары тирән уемтыклы. Күркәсыман чәчәклекләре һәм лупулинлы бизләре юк.

# Япон Колмагы
## Куллану

Декоратив үсемлек буларак.
# Йолдере (Кызылтепе)

Йолдере (төр. Yoldere) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Кызылтепе илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Тартар (авыл)

Тартар — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452820, ГАТОБК коды — 80259850005.
# (17799) Petewilliams

(17799) Petewilliams — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17799) Petewilliams
## Тарихы

1998 елның 20 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FC64» саналган.
# Малуи

Малуи (фр. Malouy) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Йомагуҗа (Стәрлебаш районы)

Йомагуҗа — Башкортстанның Стәрлебаш районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 164 кешенең яшәве мәгълүм.
ᴨyчты индексы — 453172, ГАТОБК коды — 80248825003.

# Йомагуҗа (Стәрлебаш районы)
## Җәгърафиᴙ

Өфəдан 150 километр алыс. Административ территориаль телү буенча Эстәрлебаш муниципаль районына керә.
* ӨЛКӘНЕҢ ӨСЛЕК ХАРИТАСЫ
* Яңавыл
* Югары Тәтешле
* Аскын
* Нефтекама
* Калтасы
* Борай
* Иске Балтач
* Караидел
* Мәсәгуть
* Олы Ыктамак
* Яңа Балакатай
* Югары Яркәй
* Дүртөйле
* Бөре
* Мишкә
* Благовещен
* Кызылъяр
* Малаяз
* Югары Кыйгы
* Бакалы
* Чакмагыш
* Кушнарин
* Шаран
* Бүздәк
* Языково
* Чишмә
* Уфа
* Иглин
* Туймазы
* Дәүләкән
* Кырмыскалы
* Архангелски
* Ярмәкәй
* Бәләбәй
* Раевский
* Талбазы
* Красноусол
* Белорет
* Учалы
* Бишбүләк
* Кыргыз-Миякә
* Эстәрлебаш
* Эстәрлетамак
* Ишембай
* Федоровка
* Мәләвез
* Иске Собханкул
* Аскар
* Ермолаево
* Морак
* Җылаер
* Сибай
* Исәнгол
* Акъяр
* Октябрьский
* Күмертау
* Баймак
* Салават
* Ырынбур
* Орск
* Магнитогорски
* Ижау
* Сарапул

# Йомагуҗа (Стәрлебаш районы)
## Җәгърафиᴙ
### Климат

Климат континенталь: -15 °C (25 дикәбеp — 5 фиврәᴫ); + 18 °C (25 июнь — 5 аугыc). Туллы еллык төшеме 516 мм*.
* — интерполәция Шеппард инверс дистaʜса дигән метод буенча.

# Йомагуҗа (Стәрлебаш районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:

# Йомагуҗа (Стәрлебаш районы)
## Демография
### Этнохисап

* 2002 елгы pəвиз буенча: башкортлар — 78%;

# Йомагуҗа (Стәрлебаш районы)
## Танылган шәхесләр

* Абдулла Әхмәтов (1918-1995), Сәвитләр Берлеге Каһарманы.
# Труа-Вевр

Труа-Вевр (фр. Trois-Vèvres) — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
# Руско Село

Руско Село (серб. Руско Село) — Сербиянең Воеводина автоном крае Кикинда җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Руско Село
## Географиясе

Урта Дунай тигезлегенең көньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 71 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Руско Село
## Климаты

Климат уртача, континенталь. Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Июльнең уртача температурасы 22 — 24 °C, гыйнварның -1,2 — 2,6 °C. Явым-төшем күләме елына 550-750 мм.
# Доробна

Доробна — Польшаның Великопольское воеводалыгы Коло гминасында урнашкан авыл.

# Доробна
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Убоч

Убоч (чех. Úboč) — Чехиянең Пльзень крае Домажлице һәм Q89342798? районында урнашкан авыл.

# Убоч
## Географиясе

Мәйданы — 7,449848 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 498 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Убоч
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Убоч
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Убоч
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 488 |
| 1880 | 452 |
| 1890 | 436 |
| 1900 | 399 |
| 1910 | 407 |
| 1921 | 385 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 375 |
| 1950 | 215 |
| 1961 | 210 |
| 1970 | 174 |
| 1980 | 152 |
| 1991 | 132 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 111 |
| 2014 | 109 |
| 2016 | 113 |
| 2017 | 111 |
| 2018 | 114 |
| 2019 | 124 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 131 |
| 2021 | 130 |
| 2021 | 132 |
| 2022 | 130 |
| 2023 | 143 |
| 2024 | 154 |
# Фрате I (Кротоне)

Фрате I — Италиянең Калабрия төбәге Изола-ди-Капо-Риццуто өязендә урнашкан торак пункт.

# Фрате I (Кротоне)
## Географиясе

Фрате I Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Фрате I (Кротоне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.