yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# HD127159

HD127159 — Кентавр йолдызлыгында урнашкан A8/F0(pEuSr) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,85 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Ла-Мюр

Ла-Мюр (фр. La Mure) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Матезин-Триев кантонына карый.

# Ла-Мюр
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,33 км².
# Эль Пуенте (Леон)

Эль Пуенте — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Леон муниципалитеты составына керә.

# Эль Пуенте (Леон)
## Географиясе

Эль Пуенте Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Пуенте (Леон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Пуенте (Леон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Тавкачовшчына (Дзяржынский районы)

Тавкачовшчына (белар. Таўкачоўшчына) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Дзяржынский районында урнашкан авыл.

# Тавкачовшчына (Дзяржынский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (16719) Мидзоками

(16719) Мидзоками — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16719) Мидзоками
## Тарихы

1995 елның 28 октябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 UF45» саналган.
# Санды-Таню

Санды-Таню — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Санды-То күле - №8647 исемсез елга урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.

# Санды-Таню
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03060000112103000086481
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103008648
* Бассейн коды — 03.06.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Эль Сьете (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)

Эль Сьете — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Долорес-Идальго муниципалитеты составына керә.

# Эль Сьете (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Географиясе

Эль Сьете Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Сьете (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Сьете (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# IC 724

IC 724 — Сөмбелә йолдызлыгы чикләрендә урнашкан спираль галактика, HI (21cm) чыганак, инфракызыл чыганак һәм LINER .

# IC 724
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 724, PGC 36450, UGC 6695, 2MASX J11433467+0856331, IRAS F11409+0913, MCG+02-30-022, SDSS J114334.66+085632.8, Z 1141.0+0913, Z 68-45, ALFALFA 3-42, UZC J114334.7+085632 һәм LEDA 36450 буларак та сурәтләнә.
# Теодор Брайнин

Теодор Брайнин (Теодор Абрам улы Брайнин, 1905, Казан, Россия империясе — билгесез, ) — СССР кино актеры.
# Түбән Харвута-Тарка

Түбән Харвута-Тарка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Түбән Харвута елгасының сул ярыннан 7 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.

# Түбән Харвута-Тарка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Надым елгасының көнчыгыш чигеннән Пур елгасы бассейнының төньяк-көнбатыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000212115300054761
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305476
* Бассейн коды — 15.04.00.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Старо Брезе

Старо Брезе — Словениянең Кочевье (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Старо Брезе
## Географиясе

Мәйданы — 5,14 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 814,5 метр биеклектә урнашкан.
# Бёврон-ан-Ож

Бёврон-ан-Ож (фр. Beuvron-en-Auge) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Һадум мәчете

* Ислам порталы
Һадум мәчете (алб. Xhamia e Hadumit, серб. Хадум џамија) — өлешчә танылган Косово дәүләтенең Җакова округы административ үзәге Җакова (алб. Gjakovë, Gjakova, серб. Ђаковица, Ðakovica) шәһәрендә урнашкан ислам гыйбадәтханәсе, җәмигъ мәчете. архитектор Синан стилендә таштан төзелгән борынгы мәчет.

# Һадум мәчете
## Тарих

XVI гасырның (1594 яки 1595 ел) соңгы унъеллыгында төзелгән. Бина мәчет төзелешенә акча биргән Һадум Сөләйман әфәнде — Һадум Ага (Госман империясе солтаны (1574 – 1595 елларда) Морат IIIнең хәрәм башлыгы, яшь чагында Җаковадан Истанбулга алып кителгән булган) исеме белән аталган. Истанбулдан кайткач, Һадум Ага шәһәрнең хәзерге Иске базар өлешендә мәчет белән мәдрәсә төзетә, Җакова шәһәре әлеге мәчет янәшәсеннән үсеш ала. Мәчет тирәсендәге бакчада Җакованың иң хөрмәтле гаиләләренә караучы төрбәләр урнашкан булган. XVIII гасырда мәчеттә бай китапханә туплана. Мәчет комплексына керүче мунча Икенче бөтендөнья сугышы вакытында җимерелә. XX гасыр ахырында госманлы һәйкәлләренә каршы һөҗүм башлангач, мәчет бинасы зур зыян күрә. Әмма иң зур зыян Косово сугышы вакытына туры килә: 1999 елның мартында Югославияне бомбага тотканда мәчеткә сизелерлек зыян килгән: серб хәрбиләре мәчеткә ут төртә, манара җимерелә, мәчет тарихы сакланган күп гасырлык кулъязмаларны үз эченә алган китапханә яндырыла. 2000 елда Согуд Гарәбстанының финанс ярдәме белән төзекләндерү эшләре башкарганда, мәдрәсә бинасы да юкка чыга. 2003—2005 елларда мәчет АКШның Паккард фонды (ингл. Packard Foundation) ярдәме белән «Чикләрсез мәдәни мирас» (ингл. Cultural Heritage Without Borders) җәмгыяте тарафыннан төзекләндерелә. 2008—2009 елларда UNESCO биргән 15.000 € акчага мәчетнең эчке диварларындагы борынгы язулар — Коръәннән сурәләр яңартыла.

# Һадум мәчете
## Тасвирлама

архитектор Синан стилендә төзелгән әлеге мәчетнең архитектурасы Косовода иң кызыклысы. Гөмбәзе, портиклы баскыч төбе булган бер катлы турыпочмаклы бинасы белән Косовоның госманлы архитектурасы тәэсире сизелгән классик ислам гыйбадәтханәләре рәтенә керә. Мәчетнең фасады таш блоклардан ясалган. Бер гыйбадәт залы, бер манарасы, ишегалды бар. Мәчетнең керү юлы, гыйбадәт залы диварлары арабескалар, геометрик формалар, Коръән сүрәләре, «Ислам-албан бароккосы» дип саналучы язулар белән бизәлгән.
Каләм очлы манарасының биеклеге 31 метр, гөмбәзенең биеклеге 13,5 метр, гыйбадәт залының түшәме биеклеге 12,5 метр. Гыйбадәт залының өлешчә Давыт йолдызы(рус.)татар. белән бизәлгән, очлы áркасыман 11 тәрәзәсе бар. Михрабы гыйбадәт залының көньяк-көнбатыш ягында урнашкан, мөнбәре агачтан. Хатын-кызлар өчен гыйбадәт залына (балконга) баскычтан күтәреләсе.
Мәчетнең үзенчәлеге — почмакларында аерым акустика тудыручы тавыш көпшәләре булу.

# Һадум мәчете
## Фотогалерея

* Һадум мәчете
* Мәчет комплексы
* Манарасы
* Гыйбадәт залы. 2014
* Керү юлында портик
# Минка (авыл)

Минка (рус. Минка) — Чиләбе өлкәсенең Усть-Катав шәһәр округы составына керүче авыл.

# Минка (авыл)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Минка (авыл)
## Сәгать поясы

Минка (авыл) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Минка (авыл)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
# Слокоштица

Слокоштица — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. Кюстендил җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Слокоштица
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 550 метр биеклектә урнашкан.
# Сен-Мартен-де-Вер

Сен-Мартен-де-Вер (фр. Saint-Martin-Labouval) — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
# Абруньоза-а-Велья

Абруньоза-а-Велья — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. Мангуалди муниципалитетына карый.

# Абруньоза-а-Велья
## Географиясе

Мәйданы — 17,38 км².
# Форначи (Варезе)

Форначи — Италиянең Ломбардия төбәге Кунардо өязендә урнашкан торак пункт.

# Форначи (Варезе)
## Географиясе

Форначи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Форначи (Варезе)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Давидовизна

Давидовизна — Польшаның Подлясье воеводалыгы Гонёндз гминасында урнашкан авыл.

# Давидовизна
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бруханя Вас

һәм
Бруханя Вас — Словениянең Добреполе (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Бруханя Вас
## Географиясе

Мәйданы — 4,27 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 438 метр биеклектә урнашкан.
# Твистеталь

Твистеталь — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.

# Твистеталь
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 74,08 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 272 метр биеклектә урнашкан.
# Яңа Килбәхте

Яңа Килбәхте — Башкортстанның Калтасы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452855, ОКАТО коды — 80233846001.
# Подоле-Гурова

Подоле-Гурова — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Грудек-над-Дунайцем гминасында урнашкан авыл.

# Подоле-Гурова
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Хильдрицхаузен

Хильдрицхаузен (алман. Hildrizhausen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Хильдрицхаузен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12,16 км² (2008). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 481 метр биеклектә урнашкан.
# Архит буразнасы

Архит буразнасы (лат. Rima Archytas) — Айның 53° к. к. 3° кч. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 90 километр озынлыкта булган буразнасы.

# Архит буразнасы
## Исеме

Архит буразнасы якындагы Архит кратеры хөрмәтенә аталган.
# Вила Гати (Терамо)

Вила Гати — Италиянең Абруцци төбәге Сант'Омеро өязендә урнашкан торак пункт.

# Вила Гати (Терамо)
## Географиясе

Вила Гати Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Вила Гати (Терамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лепуджу-де-Сус

Лепуджу-де-Сус — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. Лепуджу-де-Жос (коммуна) коммунасына карый.

# Лепуджу-де-Сус
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Хоя де Пантла (Игвала де ла Индепенденсия)

Хоя де Пантла — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Игуала-де-ла-Индепенденсия муниципалитеты составына керә.

# Хоя де Пантла (Игвала де ла Индепенденсия)
## Географиясе

Хоя де Пантла Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Хоя де Пантла (Игвала де ла Индепенденсия)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Хоя де Пантла (Игвала де ла Индепенденсия)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Флери-сюр-Луар

Флери-сюр-Луар (фр. Fleury-sur-Loire) — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
# Редавалле

Редавалле — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Павия провинциясе составына керә.

# Редавалле
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 85 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Барбьянелло, Брони, Пьетра-де'-Джорджи һәм Санто-Джулетта коммуналары белән чиктәш.
# Ровена (Орегон)

Ровена — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Ровена (Орегон)
## Географиясе

Ровена халык санын алу урыны мәйданы — 4,68093 км², 4,680944 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 42 метр һәм 138 Фут биеклектә урнашкан.
# Хрысцибалавичы

Хрысцибалавичы (белар. Хрысцібалавічы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.

# Хрысцибалавичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Пнёве

Пнёве — Польшаның Мазовия воеводалыгы Пуща-Маряньска гминасында урнашкан авыл.

# Пнёве
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Реденсан-да-Серра

Реденсан-да-Серра — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Реденсан-да-Серра
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 309,111 км².
# Папияно (Пистоя)

Папияно — Италиянең Тоскана төбәге Лампореккьо өязендә урнашкан торак пункт.

# Папияно (Пистоя)
## Географиясе

Папияно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Папияно (Пистоя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# ZC2HC1B

ZC2HC1B (ингл. Zinc finger C2HC-type containing 1B) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Спирлень

Спирлень — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Гушоень (коммуна) коммунасына карый.

# Спирлень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Барони (Кьети)

Барони — Италиянең Абруцци төбәге Роккамонтепьяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Барони (Кьети)
## Географиясе

Барони Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Барони (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Теңдек (Төньяк Казакъстан өлкәсе)

Теңдек (каз. Теңдік) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Теңдек (Төньяк Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Гүнейчартар

Гүнейчартар (әзери. Güneyçartar) — Әзербайҗанның Хоҗавәнд районына караган авыл.
# Воренар

Воренар (фр. Vauxrenard) — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
# Идрисова

Идрисова ― фамилия.
* Айгөл Идрисова (1995), шашкачы. 2017 елгы дөнья чемпионатының бронза призеры, Аурупаның 2016 елгы чемпионы, халыкара гроссмейстер (2016).
* Кадрия Идрисова (1958), Бөтендөнья татар конгрессы каршындагы «Ак калфак» татар хатын-кызлары иҗтимагый оешмасы рәисе (2014 елдан).
* Лия Идрисова (1963), медицина фәннәре докторы (2000), профессор (2002).
# Айрат Әхмәтгалиев

Айрат Ринат улы Әхмәтгалиев (1972 елның 19 августы, Казан, РСФСР, СССР) — Россия футболчысы (ярымсакчы), 1995 елгы Җәйге Универсиаданың бакыр медале иясе, РФның икенче дивизионы җиңүчесе (1992, 1997, Түбән Кама «Нефтехимигы» һәм Казан «Рубин»ы составларында).

# Айрат Әхмәтгалиев
## Тормыш юлы

Айрат Әхмәтгалиев 1972 елның 19 августында Казанда туа. «Электрон» футбол мәктәбенең барлык баскычларын узгач, 1990 елда «Рубин»да уйнап карый, әмма тренерга туры килми һәм яңа төзелгән «Нефтехимик» клубына китә. «Нефтехимик» белән беренче лигага чыга һәм команда лидерларының берсе була. 1996 елда Әхмәтгалиев белән Мәскәүнең «Спартак» командасы кызыксына.
1996 елда «Рубин»га яңа тренер — Игорь Волчок килә, Премьер-лигага чыгу бурычы куела. Казан клубы Әхмәтгалиевны кире чакыра. Төп составта 3 сезонны уйнап һәм клубны Беренче дивизионга чыгарып, 2000 елда Әхмәтгалиев Виктор Антиховичка кирәкми була.
Казанлылар составына керүдән туктаган ярымсакчы Пермьнең «Амкар»ына күчә. 2001/02 Россия Кубогы ярышларында «Торпедо» капкасына ике туп (3:0) һәм «Сокол» капкасына туп (2:1) кертә; Премьер-лига командаларына ярымфиналга барып җитәргә ярдәм итә, анда команда «ЦСКА»га 0:1 исәбенә оттыра.
2001 елның 19 июнендә, үз кырында «Рубинга» каршы матчта, 41 нче минутта җәрәхәтләнә, шуның аркасында карьерасын тәмамлый.

# Айрат Әхмәтгалиев
## Казанышлар

* «Нефтехимик»: Икенче дивизион: җиңүче (1992);
* «Рубин»: Икенче дивизион: җиңүче (1997);
* Россия җыелма командасы: җәйге Универсиада: өченче урын (1995);
* «Амкар»: Пермь өлкәсенең иң яхшы футболчысы: 2 урын (2001).
# NGC 4010

NGC 4010 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4010
## Тарихы

Әлеге галактика 1830 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# IC 1631

IC 1631 — Ганка йолдызлыгы чикләрендә урнашкан Сейферт II .

# IC 1631
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1631, ESO 243-40, PGC 4068, ESO-LV 243-0400, 2MASX J01084486-4628327, IRAS 01065-4644, MBG 01065-4644, 6dFGS gJ010844.9-462833, SGC 010632-4644.5, PSCz Q01065-4644, LEDA 4068 һәм APMBGC 243-095+090 буларак та сурәтләнә.
# Отовице (Наход)

Отовице (чех. Otovice) — Чехиянең Кралове Градец крае Наход һәм Q89660572? районында урнашкан авыл.

# Отовице (Наход)
## Географиясе

Мәйданы — 10,593138 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 354 метр биеклектә урнашкан.

# Отовице (Наход)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Отовице (Наход)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Отовице (Наход)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1117 |
| 1880 | 1155 |
| 1890 | 1087 |
| 1900 | 1041 |
| 1910 | 1088 |
| 1921 | 1013 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 956 |
| 1950 | 512 |
| 1961 | 557 |
| 1970 | 462 |
| 1980 | 435 |
| 1991 | 363 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 378 |
| 2014 | 363 |
| 2016 | 359 |
| 2017 | 356 |
| 2018 | 344 |
| 2019 | 351 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 342 |
| 2021 | 346 |
| 2021 | 335 |
| 2022 | 339 |
| 2023 | 339 |
| 2024 | 335 |
# Каза Маҗи (Перуҗа)

Каза Маҗи — Италиянең Умбрия төбәге Джано-делл'Умбрия өязендә урнашкан торак пункт.

# Каза Маҗи (Перуҗа)
## Географиясе

Каза Маҗи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Каза Маҗи (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# «Мин татарча сөйләшәм» акциясе

«Мин татарча сөйләшәм» акциясе — һәр ел Татарстанда һәм татар дөньясында уза торган акция. Гадәттә, төп чаралар апрель аенда уза. Акция оештыручылары — Үзебез яңа буын хәрәкәте һәм Бөтендөнья татар яшьләре форумы. Акциягә Татарстан Министрлар кабинеты, Казан мэриясе, ТР Мәгариф һәм фән министрлыгы, Бөтендөнья татар конгрессы теләктәшлек белдерә.
Акциянең төп максаты — шәһәр мохитендә татар теленең кулланыш даирәсен киңәйтү, шәһәрдә яңа татар мәдәниятын формалаштыру эшендә ярдәм итү. Беренче тапкыр «Мин татарча сөйләшәм» 2006 елда киләчәктә «Үзебез» хәрәкәтенә берләшәчәк яшь татар галимнәре, иҗади яшьләр тарафыннан уздырылган. Акция татар телнең кулланылышын популярлаштыруга юнәлгән иң үзенчәлекле һәм халыкта зур кызыксыну уяткан чараларның берсе. Әлегә ул бердәнбер гражданлык инициативасы күрсәткече булып тора.

# «Мин татарча сөйләшәм» акциясе
## Концерт

Акциянең төп чарасы — 26 апрель көнне Бауман урамында уза торган концерт. Биредә яңа агым музыкасы вәкилләре, яшь шагыйрьләр чыгыш ясый, төрле бәйгеләр оештырыла, «Синең беренче 150 татар сүзең» сүзлекләре, акция логотиплары төшерелгән футболкалар, түштамгалар таратыла.
2020 нче елда онлайн-формат узган. 2022-2023 нче елларда Камал театры каршында узган.

# «Мин татарча сөйләшәм» акциясе
## Татар-дозор

2010 елда акция кысаларында беренче тапкыр "Татар-дозор" №уены оештырылды. Биредә 6-10 кешелек дистәгә якын команда катнаша. Берничә сәгать эчендә алар 5 биремне үтәргә тиеш. Мәсәлән биремнәр арасында халыкны татарча сөйләштерү, кибетләрдә татар телен куллану белән танышу, транспортта Казан турында сөйләү, Бауманда татарча биергә өйрәтү кебек чаралар бар. Иң яхшы командаларга бүләкләр тапшырыла.
2011 елда Татар-дозорның спонсоры булып Билайн катнашты.

# «Мин татарча сөйләшәм» акциясе
## Интернет татарча сөйләшә

2011 елда «Мин татарча сөйләшәм» кысаларында «Интернет татарча сөйләшә» чарасы да уздырыла башлады. Акциянең максаты — кулланучылар арасында Интернетта татарча аралашуны популярлаштыру.
# Иске Бәшир

Иске Бәшир — Башкортстанның Чакмагыш районында урнашкан татар авылы. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 410 кешенең яшәве мәгълүм.
Бәшир авылы 25 чакрым гына озынлыктагы бәләкәй елганың (Сәвәде) зур елгага (Чәрмәсән) кушылган җиренә урнашкан һәм авыл урамы шул елганың борылышларын кабатлый. Авыл Югары оч, Тугай төбәге, Мәчет урамы, Түбән оч, Тау Бәшир дигән өлешләрдән тора. Түбән очны хәзер Габдрахман Латыйпов урамы дип атаганнар. Одер янындагы бәрелешләрдә каһарманнарча сугышып, һәлак булган. Аңа батырлыгы өчен Советлар Союзы Герое исеме биргәннәр.