yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Дамир Вагыйзов

Дамир Вагыйзов ― күп кенә юмористик хикәяләр, әдәби очерклар, зарисовкалар авторы, журналист. 1936 елның 1 мартында Татарстан Республикасының Лаеш районы Татар Агайбашы авылында укытучы гаиләсендә туган.

# Дамир Вагыйзов
## Биография

Дамир Харрас улы Вагыйзов 1936 елның 1 мартында Татарстан Республикасының Лаеш районы Татар Агайбашы авылында укытучы гаиләсендә туа. Татар Сараланы урта мәктәбендә белем ала. Казан дәүләт университының журналистика бүлеген тәмамлый.
Чистай шәһәре газетасы редакциясендә әдәби хезмәткәр, бүлек мөдире, җиде ел дәвамында Татарстан радиосының штаттан тыш хәбәрчесе вазыйфаларын башкара.
1970 елның ахырында, Чаллыга, КАМАЗ төзелешенә җибәрелә. Шәһәр газетасы редакциясендә бүлек мөдире, редактор урынбасары булып эшләгәннән соң, 1976 елда яңа оештырылган Тукай районының «Якты юл» газетасына баш редактор итеп билгеләнә. Лаеклы ялга чыкканчы шунда эшли.
Дамир Харрасовичның иң матур сыйфатларының берсе – тыйнаклык. Хакимнәр алдында баш иеп йөрмәде, кемгәдер ярарга тырышмады. Бәлки шуның аркасындадыр, яраткан эшеннән иртә аерылырга туры килде. Әмма ул иҗаттан аерылмады, «Шәһри Чаллы» газетасында эшләде, газета-журналларда сатирик язмалары, мавыктыргыч хикәяләре чыга торды. Тора-бара «Үч» дигән саллы китабы басылып чыкты. Ул китапны быел рәхмәтле шәкертләре рус теленә тәрҗемә итеп, остазларына зур бүләк ясадылар.
2016 нчы елда котылгысыз авырудан вафат була.

# Дамир Вагыйзов
## Иҗаты

Дамир Харрас улының күп кенә юмористик хикәяләре, әдәби очерклары, зарисовкалары журналларда, газеталарда басыла.
Дамир Вагыйзов – Татарстан Журналистлар берлеге әгъзасы. Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре, КАМАЗ төзелеше ударнигы.

# Дамир Вагыйзов
## Хезмәтләре

* Үч: повестьлар, хикәяләр /. – Яр Чаллы: «Ислам нуры» дини эшмәкәрлек үзәге җаваплылыгы чикләнгән җәмгыять типографиясе, 2008.
# Арконса

Арконса (фр. Arconsat) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
# Бонин (Лобезький повяты)

Бонин — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Лобез гминаcында урнашкан авыл.

# Бонин (Лобезький повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Нойштифт-им-Мюлькрайс

Нойштифт-им-Мюлькрайс — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Рорбах округы составына керә.

# Нойштифт-им-Мюлькрайс
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 591 метр биеклектә урнашкан. Унтергрисбах, Вегшайд, Нидервальдкирхен, Пфарркирхен-им-Мюлькрайс, Хофкирхен-им-Мюлькрайс һәм Энгельхартсцелль-ан-дер-Донау коммуналары белән чиктәш.
# (5519) Lellouch

(5519) Lellouch (лат. Lellouch) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5519) Lellouch
## Тарихы

1990 елның 23 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QB4» саналган.
# (5500) Twilley

(5500) Twilley (лат. Twilley) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5500) Twilley
## Тарихы

1981 елның 24 ноябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 WR» саналган.
# Анатолий Рябов

Анатолий Рябов (15 апрель 1894(1894-04-15) яки 1894, Лобаски, Лукоянов өязе, Түбән Новгород губернасы, Россия империясе — 23 май 1938(1938-05-23) яки 1938, Саранск, РСФСР, СССР) — телләр белгече, педагог, җәмәгать эшлеклесе. Нежин педагогика инсититутын тәмамлагачтын (1916) Омск шәһәренең мәгариф оешмаларында эшли. 1922-1924 елларда – Түбән Новгород губерна халык мәгарифе бүлеге хезмәткәре, 1924-1930 елларда РСФСР Халык мәгарифе комиссариаты каршындагы милли азчылыклар шурасында мордва асбүлеге мөдире; шуннан соң яңа әлифба Бөтенсоюзүзәк комитетында эшли. 1934-1937 елларда – Саранск аграр-педагогика институтының мордва телләре кафедрасы мөдире. Репрессияләнә (атып үтерелә), 1956 елда аклана. Әлифба китаплары, эрзә мәктәпләре өчен дәреслекләр һәм уку әсбаплары, мордва телләренең морфологиясенә һәм фонетикасына караган фәнни хезмәтләр, латин хәрефләренә нигезләнгән эрзә әлифбасы проекты (1932) авторы.
# Расла

Расла (белар. Расла) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.

# Расла
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Пынарлы (Памукова)

Пынарлы (төр. Pınarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Памукова илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Расловка

Расловка — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Смоленск өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Гордота елгасының уң ярыннан 7,4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 44 км.

# Расловка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Угра елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша елгасы кушылган урындан алып Ука кушылдыктары бассейны, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010100412110000020729
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110002072
* Бассейн коды — 09.01.01.004
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Чубуклу (Яһьялы)

Чубуклу (төр. Çubuklu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Яһьялы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гзово

Гзово — Польшаның Мазовия воеводалыгы Покшивница гминасында урнашкан авыл.

# Гзово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бозаязбаш

Бозаязбаш — Башкортстанның Кырмыскалы районында урнашкан авыл. Бозаяз авыл шурасына керә.
Почта индексы — 453003, ГАТОБК коды — 80235815003.

# Бозаязбаш
## Тарих

Авылны 1915-1919 елларда Бозаяз авылыннан чыккан кешеләр нигезли.
Авылның атамасы Бозаяз елгасының исеменнән. Бу җирдә Бозаяз елгасының башы, ягъни башланган җире.

# Бозаязбаш
## Демография

Купчелеге татарлар яши.
# Ардыч (Боябат)

Ардыч (төр. Ardıç) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Боябат илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# IFNK

IFNK (ингл. interferon kappa) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Рәшит Нигъмәти

Рәшит Нигъмәти (псевдоним, чын исеме Рәшит Нигъмәтулла улы Нигъмәтуллин, баш. Рәшит Ниғмәти, Рәшит Ниғмәтулла улы Ниғмәтуллин) – башкорт шагыйре, тәрҗемәче һәм башкорт әдәбияты классигы. БАССР халык шагыйре (1959)

# Рәшит Нигъмәти
## Тәрҗемәи хәле

1909 елда Самар губернасы Николаев өязе Чернигов вулысы (хәзерге Олы Черниговка районы) Диңгезбай авылында туган. 1916-1918 елларда мәдрәсәдә укый. 1919 елдан балалар йортында (башта Самарда, аннары Украинаның Ак чиркәү шәһәрендә) тәрбияләнә.
1924 елда ул Уфага кайта һәм В.И. Ленин исемендәге ятим балалар өчен интернат-мәктәпкә укырга керә (1924-1929), 1930 елда рабфакны тәмамлый. 1931 елда Рәшит Нигъмәти Туймазы районының («Ленин юлы») газетасында эшли башлый. Ерак Көнчыгышта Кызыл Армия сафларында хезмәт итә, аннан газетада эшен дәвам итә. 1937 елдан республика Язучылар берлегенең әдәби консультанты булып эшли. Сугыш башлангач Рәшит Нигъмәти Уфадан ерак түгел Алкино хәрби частенә сапер эшләре инструкторы итеп җибәрелә.

# Рәшит Нигъмәти
## Бөек Ватан сугышы еллары

Сугыш башлангач, Уфадан ерак түгел Алкинодагы хәрби бүлгегә сапёр эше буенча өйрәтүче итеп билгеләнә. 1943 елда башкорт атлы дивизиясенә баргач, үпкәсе кабарып авырый, озак авырып ята. Уфада һоспитальдә дәвалангач, хәрби хезмәттән азат ителә.
1938 елдан БАССР язучылар берлегенең җаваплы сәркатибе (рәисе). Авырудан соң Башкорт АССР Язучылар берлеге идарәсенең җаваплы секретаре, китап нәшрияты редакторы булып эшли. 1946 елдан «Агыйдел» җурналының җаваплы мөхәррире.

# Рәшит Нигъмәти
## Иҗаты

Беренче шигырьләре 1926 елдан Башкортстан , «Башкортстан яшьләре» газеталарында, «Яңылыҡ» (Яңалык), «Сәсән» (Чәчән) журналларында күренә башлый. «Украина» дигән автобиографик шигырьләр шәлкемендә ачлык елларда ятим балаларны сыендырган Украинаны тасвирлый. Беренче китабы – «Кереш» (1933) яшьлекне , авыл тормышын сурәтләгән шигырьләрдән тора. Яңа тормыш кору, искелек белән көрәшү Р.Нигъмәти поэзиясенең төп темасына әйләнә. «Басу хөкеме» (1933), «Давыллар тудырган гомер» (1936) поэмалары шундый әсәрләрдән. «Ямьле Агыйдел буйлары» (1939) поэмасында Уралтау һәм Агыйдел образлары аша ватандарлык, халыклар дуслыгы идеяләрен чагылдыра.
Сугыш еллары иҗатында публицистик шигырьләр өстенлек итә. «Үтер, улым, фашистны» (1942), «Синең кәләшеңнең хатлары» (1943) поэмаларында совет кешеләренең җиңелмәс рухына, ихтыяр көченә, күңел сафлыгына дан җырлый. Сугыштан соңгы поэзиясендә «Большевик» (1951), «Сакмар кызы» (1952) поэмалары уңышлы санала. «Очкыннан ялкын» (1952) поэмасында В.И. Ленинның Уфада булу вакыйгасы сурәтләнә.
Сәхнә әсәрләре дә язды. «Табиб Гыймранов», «Агыйдел ярында» (1950), «Урман шаулый» пьесалары Уфада драма театрында уйналды.
А.С. Пушкин, Н.А. Некрасов, В,В. Маяковский, Дм. Фурманов, В. Катаев, С. Злобин әсәрләрен тәрҗемә итте.
«Ямьле Агыйдел буйлары» китабы Казанда нәшер ителде (1962).

# Рәшит Нигъмәти
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* БАССР халык шагыйре (1959)
* Хезмәт Кызыл Байрагы ордены (1944)
* Хөрмәт Билгесе ордены (1949)

# Рәшит Нигъмәти
## Хәтер

Шагыйрьнең исемен Уфаның Дим районындагы, Октябрьск, Баймак, Акъяр урамнары йөртә.
# Эль Баранко (Тепезала)

Эль Баранко — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Тепесала муниципалитеты составына керә.

# Эль Баранко (Тепезала)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Баранко (Тепезала)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Беткодык (авыл)

Беткодык (каз. Бетқұдық) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Беткодык (авыл)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Сутице

Сутице (чех. Sutice) — Чехиянең Либерец крае Слана районында урнашкан авыл.

# Сутице
## Географиясе

Мәйданы — 0,131 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Сутице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Сутице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Сутице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 31 |
| 1880 | 27 |
| 1890 | 28 |
| 1900 | 27 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 26 |
| 1921 | 23 |
| 1930 | 21 |
| 1950 | 8 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 11 |
| 1970 | 2 |
| 1980 | 1 |
| 1991 | 1 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 2 |
| 2011 | 2 |
| 2021 | 5 |
# Кавальки (Калинкавицкий районы)

Кавальки (белар. Кавалькі) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.

# Кавальки (Калинкавицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Тонара ди Бонаҗа (Трапани)

Тонара ди Бонаҗа — Италиянең Сицилия төбәге Трапани өязендә урнашкан торак пункт.

# Тонара ди Бонаҗа (Трапани)
## Географиясе

Тонара ди Бонаҗа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Тонара ди Бонаҗа (Трапани)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Үзәк мәчет (Әстерхан)

Үзәк мәчет (Ваһап мәчете, Кызыл мәчет, Казан мәчете, Гыйлән сараеның 9 нчы мәчете) — Әстерхандагы бүгенге көнгә кадәр сакланып калган борынгы мәчет.

# Үзәк мәчет (Әстерхан)
## Тарихы

Үзәк таш мәчетне XIX гасыр ахырында 1898 елда татар мулласы һәм суфый шәех Абдул Ваһап Алиев төзи башлаган. Тик акча җитмәү сәбәпле ул сәүдәгәр Шакир Казаковтан финанс ярдәм алырга мәҗбүр була. Мәчет 1898 елда ачыла. Аның архитектурасының характерлы элементы булып үзәк керү өстендәге манара тора. Мәчет берьюлы ике исем алып тора. Казан мәчете дигән исем аның Казан шәһәрендәге мәчетләрг кебек мәһабәт булганнан биирелә, Ваһап мәчете (яисә Ваххаб-мәчет) — төзелешне башлаган мулла Ваһапов исеменә бирелә. Мәчет каршында «Ваххабия» мәдрәсәсе ачыла, анда татар һәм казах яшьләре вәкилләре белем алган.
Мәчет 1900 елда мәхәллә халкын 600 ир-ат һәм 299 хатын-кыз тәшкил иткән. Мәчетнең мулласы булып татар Фәйзулла Фәтхуллин торган.
Гыйлән сараеның 9 нчы мәчете дигән рәсми рәвештә атамасы Гыйлән бистәсенән, Иран Гыйләненнән килгән фарсылар яшәгән тарихи кварталдан килеп чыккан. Биредә гилән татарлары — фарсылар һәм татарлардан чыккан халык яшәгән. Бүген мәчетне шулай ук 1-нче мәчет, Җәмигъ, Кызыл мәчет дип тә атыйлар.
Совет чорында 9-нчы номерлы мәчет Әстерхандагы ике мәчетнең берсе була. Аны 1941 елда гына ябалар — биналарны һөнәр училищесына тапшыралар, ә 1950 елда мәчетне дин тотучыларга кайтаралар. Әстерханның Казан урамындагы 62 йорт адресы буенча урнашкан.
1993 елдан башлап аны яңадан торгызу башлана. Бүгенге көндә мәчетнең мәхәлләсен, нигездә, Кавказдан чыккан кешеләр тәшкил итә: аварлар, даргиннар, лаклар, лезгиннар, әзербайҗан-сөнниләр, ләкин татарлар, ногайлар һәм казакълар да бар. Аның заманча Кавказ мәчете дигән исеме дә шуннан чыккан.
# Оскар, 2004

76 нчы «Оскар» премиясен тапшыру тантанасы 2004 елның 29 февралендә Лос-Анджелестә үтте. Тантананы Билли Кристал алып барды. Тантанада «Балдаклар хөкемдары: король кайтуы» фильмы 11 «Оскар»ны алып «Титаник» фильмы рекордын кабатлаган.

# Оскар, 2004
## Төп җиңүчеләр

* Иң яхшы фильм — «Балдаклар хөкемдары: король кайтуы»
* Иң яхшы режиссер — Питер Джексон («Балдаклар хөкемдары: король кайтуы»)
* Иң яхшы ир-ат роле — Шон Пенн («Серле елга»)
* Иң яхшы хатын-кыз роле — Шарлиз Терон («Monster»)
* Иң яхшы анимацион тулыметражлы фильм — «Немоны эзләгәндә»
# (20678) 1999 VE9

(20678) 1999 VE9 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20678) 1999 VE9
## Тарихы

1999 елның 8 ноябрендә К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 VE9» саналган.
# Брандерйон

Брандерйон (фр. Brandérion) — Франциянең Морбиан департаментында урнашкан коммуна.
# Спиндейл (Төньяк Каролина)

Спиндейл — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Спиндейл (Төньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Спиндейл (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 13,873663 км², 13,844341 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 332 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Еничимшит (Синҗан)

Еничимшит (төр. Yeniçimşit) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Синҗан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Шампанье (Изер)

Шампанье (фр. Champagnier) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Ле-Пон-де-Кле кантонына карый.

# Шампанье (Изер)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,61 км².
# Термо Рефрихерадос де Агваскальентес (Агваскальентес)

Термо Рефрихерадос де Агваскальентес — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Агуаскальентес муниципалитеты составына керә.

# Термо Рефрихерадос де Агваскальентес (Агваскальентес)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Термо Рефрихерадос де Агваскальентес (Агваскальентес)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Лукомин

Лукомин — Польшаның Любуш воеводалыгы Кшешице гминасында урнашкан авыл.

# Лукомин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Графски (Калтасы районы)

Графское — Башкортстанның Калтасы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452857, ГАТОБК коды — 80233830002.
# HD112431

HD112431 — Тазылар йолдызлыгында урнашкан Am спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,93 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Деревянск (Коми)

Деревянск (рус. Деревянск) — Коми Республикасының Усть-Кулом районында урнашкан авыл.

# Деревянск (Коми)
## Климат

Деревянск климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Деревянск (Коми)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (85%), руслар (11%).
# Вилла-Верд (Техас)

Вилла-Верд — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Вилла-Верд (Техас)
## Географиясе

Вилла-Верд халык санын алу урыны мәйданы — 0,863889 км², 0,867563 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 23 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Озынагач (Костанай өлкәсе)

Озынагач (каз. Ұзынағаш) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Озынагач (Костанай өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Вознесенка (Бүздәк районы)

Вознесенка — Башкортстанның Бүздәк районында урнашкан авыл.
пучтьı индексы — 452710, ГАТОБК коды — 80217810012.
# Изоланда (Парма)

Изоланда — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Невьяно-дельи-Ардуини өязендә урнашкан торак пункт.

# Изоланда (Парма)
## Географиясе

Изоланда Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Изоланда (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ориак-дю-Перигор

Ориак-дю-Перигор (фр. Auriac-du-Périgord) — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
# Графрат

Графрат — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Графрат
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Графрат
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,43 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 550 метр биеклектә урнашкан.
# XAF1

XAF1 (ингл. XIAP associated factor 1 һәм XIAP-associated factor 1) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Медловице (Угерске Градиште)

Медловице (чех. Medlovice) — Чехиянең Злин крае Угерске-Градиште һәм Q12042026? районында урнашкан авыл.

# Медловице (Угерске Градиште)
## Географиясе

Мәйданы — 2,921781 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 320 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Медловице (Угерске Градиште)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Медловице (Угерске Градиште)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Медловице (Угерске Градиште)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 342 |
| 1880 | 381 |
| 1890 | 401 |
| 1900 | 404 |
| 1910 | 436 |
| 1921 | 456 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 384 |
| 1950 | 426 |
| 1961 | 492 |
| 1970 | 471 |
| 1980 | 462 |
| 1991 | 453 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 475 |
| 2014 | 466 |
| 2016 | 467 |
| 2017 | 461 |
| 2018 | 458 |
| 2019 | 458 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 462 |
| 2021 | 460 |
| 2021 | 446 |
| 2022 | 456 |
| 2023 | 469 |
| 2024 | 462 |
# Уизна

һәм
Уизна — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Пшеворск гминасында урнашкан авыл.

# Уизна
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Госсоленго

Госсоленго — Италиянең Эмилия-Романья төбәгендә урнашкан коммуна. Пьяченца провинциясе составына керә.

# Госсоленго
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 86 метр биеклектә урнашкан. Гаццола, Граньяно-Треббьенсе, Пьяченца, Ривергаро һәм Поденцано коммуналары белән чиктәш.
# Вильям Мак-Кинли

Вильям Мак-Кинли (29 гыйнвар 1843(1843-01-29), Найлс, Трамбулл (округ, Огайо), Оһайо, Америка Кушма Штатлары — 14 сентябрь 1901(1901-09-14) (58 яшь), Баффало, Нью-Йорк, Америка Кушма Штатлары) — сәясәтче, адвокат, дәүләт эшлеклесе, АКШ президенты (4 март 1897 – 14 сентябрь 1901), АКШ вәкилләр пулаты әгъзасы (4 март 1887 – 3 март 1891), Оһайо гөбернатыры (11 гыйнвар 1892 – 13 гыйнвар 1896), (3 ноябрь 1896 – 4 март 1897).
# Идәй

Идәй (рус. Идеево) — Мордовиянең Темников районына керүче татар авылы. Авылны темников татарлары нигезли.
Авылда 1866 елга 70 йорт булган.
Авыл атамасы, аның хуҗалары булып торган йомышлы татарлар Идеевлардан (Идебердеевлардан) килә. Башкортстандагы Каргалы авылы морза Еникеевлар шул авылдан чыкканнар.
# Трдобойци

Трдобойци — Словениянең Видем (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Трдобойци
## Географиясе

Мәйданы — 3,92 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 315,2 метр биеклектә урнашкан.
# Нова Весь-Збонска

Нова Весь-Збонска — Польшаның Великопольское воеводалыгы Збоншинь гминасында урнашкан авыл.

# Нова Весь-Збонска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.