# 5 декабрь

5 декабрь — Милади тәкъвимендә уникенче айның бишенче көне. Ел ахырына кадәр 26 көн кала.
* Тарих порталы
* Вакыт порталы
* Бәйрәмнәр порталы
Дөнья тарихында бу көн:

# 5 декабрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Халыкара

* БМО:
** Икътисади һәм социаль үсеш өчен халыкара ирекле ярдәм көне (ингл. International Volunteer Day for Economic and Social Development, рус. Международный день добровольцев во имя экономического и социального развития)..
** Халыкара туфрак көне (ингл. World Soil Day, рус. Всемирный день почв).

# 5 декабрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Милли

* Доминикан Җөмһүрияте, Гаити — Ачылу көне (1492, Христофор Колумб).
* Таиланд:
** Милли көн.
** Аталар көне.
* Төркия — Хатын-кыз хокуклары көне (1934).
* Франция — Әль-Җәзаир сугышы, Марокко һәм Тунис илләрендә булган бәрелешләрдә Франция өчен җан биргәннәрен милли хәтер көне.

# 5 декабрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* Ниндзя көне.
* Халыкара арсланнар клубы әгъзаләре көне.
* Аргентина — Велосипедчылар милли көне.
* Венесуэла — Югары уку йортлары укытучылары көне.
* Куба — Төзүчеләр көне.
* Перу — Ирекле янгын сүндерүчеләре көне.
* Россия Федерациясе — хәрби дан көне, (1941, Мәскәү өчен сугышындагы контр-һөҗүм башлану көне).
* Төркия — Дөнья инженерлары көне.
* Украина — статистика хезмәте хезмәткәрләре көне..

# 5 декабрь
## Вакыйгалар

* 1492 — Христофор Колумб Гаити утравына барып җитә.
* 1894 — Рейхстаг бинасына беренче нигез ташы салына.
* 1936 — Сталин тәкъдим иткән ССРБ конституциясе кабул ителә; Мари автономияле өлкәсе Мари АССРы статусын ала.
* 1952 — Лондонны «бөек томан» яулап ала.
* 1993 — Кыргызстанда сом милли акча берәмлеге кертелә.

# 5 декабрь
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:5 декабрь көнне туганнар
* 1782 — Мартин Ван Бүрен,
* 1803 — Федор Тютчев, рус шагыйре.
* 1867 — Антти Аарне, фин фольклор белгече.
* 1867 — Юзеф Пилсудский, / Польша Җөмһүрияте сәясәт һәм дәүләт эшлеклесе.
* 1869 — Екатерина Кускова, сәясәт һәм җәмәгать эшлеклесе, публицист һәм нашир.
* 1878 — Александр Державин,
* 1881 — Андрей Луньяк,
* 1882 — Вячеслав Аристовский,
* 1891 — Александр Родченко,
* 1895 — Сәхаутдин Миңлекәй, педагог, шагыйрь һәм фольклорчы.
* 1896 — Карл Фердинанд Кори,
* 1901 — Вернер Һейзенберг, алман теоретик физика галиме.
* 1901 — Уолт Дисней, Америка кинорежиссеры, продюсер.
* 1902 — Григорий Мартынов,
* 1903 — Сесил Фрәңк Павелл,
* 1907 — Николай Беляев,
* 1907 — Святослав Астафьев,
* 1909 — Николай Задорнов,
* 1910 — Георгий Павлов,
* 1913 — Арчил Цагарели,
* 1916 — Вероника Дударова,
* 1917 — Әхим Кәримов,
* 1920 — София Авижанская,
* 1924 — Вардкес Микаелян,
* 1927 — Әкъдәс Бикколов, химик.
* 1932 — Фазу Әлиева,
* 1932 — Шелдон Ли Гләшоу,
* 1935 — Зиләрә Хәсәнова,
* 1939 — Генрих Садретдинов,
* 1941 — Шарпудин Әхмәдов,
* 1947 — Валерий Лихачёв,
* 1950 — Фәүзия Бәйрәмова, татар язучысы, җәмәгать эшлеклесе.
* 1955 — Валерий Лимасов,
* 1955 — Рөстәм Сабитов, композитор, Салават Юлаев премиясе (2010) иясе.
* 1956 — Владимир Менделевич,
* 1957 — Преч Зогай,
* 1966 — Патрисия Каас, француз җырчысы.

# 5 декабрь
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:5 декабрь көнне вафатлар
* 1791 — Вольфганг Амадей Моцарт, Австрия композиторы.
* 1870 — Александр Дюма, күренекле француз язучысы.
* 1889 — Николай Барсов,
* 1922 — Сергей Найденов,
* 1925 — Владыслав Реймонт,
* 1926 — Клод Моне, француз рәссамы -импрессионист.
* 1931 — Александр Луппов,
* 1941 — Михаил Заводовский,
* 1944 — Рәүф Кутуев, Бөек Ватан сугышы чоры Кызыл Гаскәр пехота взводы командиры, Советлар Берлеге каһарманы.
* 1944 — Яков Анисимов,
* 1949 — Иван Рогов,
* 1950 — Шри Ауробиндо,
* 1954 — Һәдия Дәүләтшина, совет язучысы.
* 1965 — Җозеф Эрлангер,
* 1970 — Николай Сокольский,
* 1977 — Александр Василевский, совет гаскәр башлыгы.
* 1983 — Борис Галин,
* 1993 — Евгений Габрилович,
* 1998 — Светлана Җиһанова, җырчы, вокал педагогы, профессор.
* 2006 — Райман Ишбаев,
* 2013 — Әкъдәс Бикколов,
* 2013 — Нельсон Мандела, КАР сәясәтчесе.
* 2016 — Хәйдәр Җамал,
* 2017 — Михай I,
* 2018 — Дмитрий Михайлов,