yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Рәфкать Муллин

Рәфкать Муллин - шагыйрь, педагог, директор. 1947 елның 5 июлендә Татарстан Республикасының Түбән Кама районы Рәфкать Нурулла улы Иштирәк авылында туа.

# Рәфкать Муллин
## Биография

Рәфкать Нурулла улы Муллин 1947 елның 5 июлендә Татарстан Республикасының Түбән Кама районы Рәфкать Нурулла улы Иштирәк авылында туа. Туган авылында сигезьеллык мәктәп тәмамлап, Рәфкать укуын башта Сүбәләк авылында, аннары Түбән Кама шәһәренең беренче урта мәктәбендә дәвам итә. Аннан соң Казан дәүләт университетының тарих-филология факультетына укырга керә.
Казан дәуләт университетын тәмамлаганнан соц, мәктәптә балалар укыта. Директор урынбасары һәм директор булып эшли. Дистә елдан артык район мәгариф булеге мөдире була, аннары район башкарма комитеты рәисе урынбасары итеп сайлана.
Яр Чаллы каласында 1990-1994 елларда М. Вахитов исемендәге 2 нче гимназияне җитәкли. Аннан соң гаиләсе белән Түбән Кама шәһәренә күчә.
Рәфкать Муллин эшләгән җирдә һәрвакыт яңалык алып килә. Ул 1987 елдан РСФСРның мәгариф эше отличнигы, шагыйрь җанлы педагог кыю фикерләр, зур өметләр белән яши.
Рәфкать Нурулла улы 2013 елның 13 мартында каты авырудан соң вафат була.

# Рәфкать Муллин
## Иҗаты

1994 елдан Түбән Кама педагогия училищесы коллективын РСФСРның халык мәгарифе отличнигы, мәгариф һәм идарә өлкәсендә бай тәҗрибәле, шагыйрь җанлы педагог – Рәфкать Нурулла улы Муллин җитәкли. Педучилище шәһәр һәм районның, төбәкнең ихтыяҗын өйрәнеп, мәктәпкәчә учреждениеләрнең рус телендәге аудиторияләре өчен татар теле укытучылары, музыка, ритмика хореография һәм гамәли сәнгать түгәрәкләре җитәкчеләре, балаларның ялы өчен җаваплы педагог-оештыручы, коррекция педагогикасына кагылышлы өстәмә белгечлекләр дә әзерли. Училищеның офыклары киңәя. Рәфкать Муллин училищеда татар төркемнәренең санын арттыру, татар филологиясе бүлеген оештыру буенча күп гамәлләр башкарды.

# Рәфкать Муллин
## Иҗаты
### Аерым танылган шигырьләре

* "Кайттыңмы, балам?": Әлеге шигырь сүзләренә Наиль Шәймәрданов көй язган һәм ул Айдар Галимов репертуарында җырлана.

# Рәфкать Муллин
## Хезмәтләре

* Дусларымны барлыйм: истәлекләр, шигырьләр. – Казан: «Сүз» нәшр., 2007.
* "Изге чишмәлә": шигырьләр. - Түбән Кама нәшр., 1997.

# Рәфкать Муллин
## Әдәбият исемлеге

* "Аргамак" журналы.
# 79 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 79 — Милади тәкъвим буенча I гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 79 — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
* 79 — сан.
# Невада (округ, Арканзас)

Невада — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Прескотт шәһәре.

# Невада (округ, Арканзас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1871 елда оештырыла.

# Невада (округ, Арканзас)
## Территориясе

Округ мәйданы 1606 км² тәшкил итә.
# Батур (Даргечит)

Батур (төр. Batur) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Даргечит илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Седерон

Седерон (фр. Séderon) — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
# Феноль

Феноль (фр. Fénols) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.

# Феноль
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,00 км².
# (13010) Германтитов

(13010) Германтитов — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13010) Германтитов
## Тарихы

1986 елның 29 августында Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 QR5» саналган.
# (11507) Danpascu

(11507) Danpascu — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11507) Danpascu
## Тарихы

1990 елның 20 июлендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 OF» саналган.
# Каенсар

Каенсар — күп мәгънәле сүз («каенсар» – каен агачлары үскән урман, рус. березняк). «Каен» исеменә + билгеле бер урынны белдерүче «сар» (фарсы-таҗик теленнән кергән «зар, зор» кушымчасыннан) кушымчасы ялганып ясалган.

# Каенсар
## Топоним

* Каенсар — Арча районы авылы.
* Каенсар — Балтач районы авылы.
* Каенсар — Әтнә районы авылы.
* Каенсар — Кукмара районы авылы.

# Каенсар
## Һидроним

* Каенсар — елга, Нократ елгасы кушылдыгы.

# Каенсар
## Станция

* Каенсар — Горький тимер юлының Казан регионы станциясе.
# Аймерслебен

Аймерслебен (алман. Eimersleben) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Аймерслебен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,83 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 140 метр биеклектә урнашкан.
# Сәһләбад

Сәһләбад (әзери. Səhləbad) — Әзербайҗанның Тәртәр районына караган авыл.
# Авженга

Авженга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе , Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вандыш елгасының уң ярыннан 20 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.

# Авженга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03010000112103000001083
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000108
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# NGC 4814

NGC 4814 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4814
## Тарихы

Әлеге галактика 1790 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Теккекөй (Малкара)

Теккекөй (төр. Tekkeköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Малкара илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Агафтон

Агафтон — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. Куртешть (коммуна) коммунасына карый.

# Агафтон
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 195 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сакар

Сакар (төрекм. Sakar) — Төрекмәнстанның Ләбап вилаятендә урнашкан шәһәр.

# Сакар
## Тарих

Шәһәр статусын 2016 елдан башлап йөртә.
# Оркахуэло-де-ла-Сьерра

Оркахуэло-де-ла-Сьерра (исп. Horcajuelo de la Sierra) — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Оркахуэло-де-ла-Сьерра
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 24,39 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1144 метр биеклектә урнашкан.
# Улуйол (Инеболу)

Улуйол (төр. Uluyol) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Инеболу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Врховле (Сежана)

Врховле — Словениянең Сежана (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Врховле (Сежана)
## Географиясе

Мәйданы — 2,34 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 376,6 метр биеклектә урнашкан.
# Пулавы

Пулавы (пол. Puławy) — Польшаның Люблин воеводалыгында урнашкан шәһәр.
Халык саны — 48578 кеше (2011).

# Пулавы
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Пулавы Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

# Пулавы
## Тарих

Шәһәр статусын 1906 елдан йөртә.

# Пулавы
## Танылган шәхесләр

* Борис Арбузов (1903-1991), химик-органик, СССР Фәннәр академиясенең хакыйкый әгъзасы (1953; 1943 тән мөхбир әгъза), ТР Фәннәр академиясенең шәрәфле әгъзасы.
# Стравчинек

һәм
Стравчинек — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Стравчин гминасында урнашкан авыл.

# Стравчинек
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гейгер (Алабама)

Гейгер — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гейгер (Алабама)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,459384 км², 2,459383 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 51 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бикиньяно (Пяченца)

Бикиньяно — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Вигольцоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Бикиньяно (Пяченца)
## Географиясе

Бикиньяно Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Бикиньяно (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бурис

Бурис (фр. Bourisp) — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Бути (Италия)

Бути — Италиянең Тоскана төбәгендә урнашкан коммуна. Пиза провинциясе составына керә.

# Бути (Италия)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 85 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Бьентина, Кальчи, Капаннори һәм Викопизано коммуналары белән чиктәш.
# Азадкәнд (Ордубад)

Азадкәнд (әзери. Azadkənd) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Ордубад районына караган авыл.
# Сан Прозперо (Реҗо Эмилия)

Сан Прозперо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Реҗҗо-нел-Эмилия өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Прозперо (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Сан Прозперо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Прозперо (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Поциновице (Семневице)

Поциновице (чех. Pocinovice) — Чехиянең Пльзень крае Семневице районында урнашкан авыл.

# Поциновице (Семневице)
## Географиясе

Мәйданы — 2,917 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Поциновице (Семневице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Поциновице (Семневице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Поциновице (Семневице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 197 |
| 1880 | 214 |
| 1890 | 220 |
| 1900 | 200 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 219 |
| 1921 | 219 |
| 1930 | 196 |
| 1950 | 116 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 83 |
| 1970 | 85 |
| 1980 | 46 |
| 1991 | 34 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 27 |
| 2011 | 17 |
| 2021 | 39 |
# Клооди

Клооди (эст. Kloodi) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Гедиксарай (Гөйнүҗек)

Гедиксарай (төр. Gediksaray) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Гөйнүҗек илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (6706) 1988 VD3

(6706) 1988 VD3 (лат. 1988 VD3) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6706) 1988 VD3
## Тарихы

1988 елның 11 ноябрендә Т. Кодзима тарафыннан Тиёда обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 VD3» саналган.
# Ланга (Франция)

Ланга (фр. Langast) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Мюр-де-Бретань кантонына карый.

# Ланга (Франция)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 20,45 км².
# Владимир Алафузов

Владимир Алафузов, Владимир Антон улы Алафузов (рус. Влдимир Антонович Алафузов, 1901 елның 4 (17) июне, РИ, Лифляндия губернасы, Рига — 1966 елның 30 мае, ССРБ, РСФСР, Ленинград) — хәрби-диңгез эшлеклесе, хәрби-диңгез фәннәре кандидаты (1954), профессор (1955), адмирал (1944). Хәрби идарә итү стратегиясе һәм теориясе буенча гыйльми хезмәтләр авторы.

# Владимир Алафузов
## Тәрҗемәи хәле

1901 елның 4 (17) июнендә Ригада туган. 1918 елдан Кызыл флотта. М. В. Фрунзе исемендәге хәрби-диңгез укуханәсен (1925, хәзерге Санкт-Петербург хәрби-диңгез институты), Хәрби-диңгез академиясен (1932) тәмамлаган.
1936-1939 елларда Испаниядә Ватандашлар сугышында катнаша, 1937-1938 елларда баш хәрби-диңгез киңәшчесе.
1939-1940 еллардагы Совет-фин сугышында ССРБ Хәрби-Диңгез флоты Баш штабының Балтика флотындагы вәкиле.
Бөек Ватан сугышы елларында: 1942-1943 елларда ССРБ Хәрби-Диңгез флоты Баш штабының башлыгы в. б., 1943-1944 елларда Тын океан флоты штабы башлыгы, 1944-1945 елларда ССРБ Хәрби-Диңгез флоты Баш штабының башлыгы, 1945-1948 елларда Хәрби-диңгез академиясенең башлыгы.
1948 елда ССРБ Югары судының хәрби коллегиясе тарафыннан «Бөек Ватан сугышы елларында Бөекбритания һәм АКШка яшерен документларны тапшырган» дигән гаепләү белән 10 елга ирегеннән мәхрүм ителә. 1953 елда исеме аклана, ССРБ Хәрби-Диңгез флотындагы хезмәт урынында торгызыла, дәүләт бүләкләре, хәрби дәрәҗәләре кире кайтарыла.

# Владимир Алафузов
## Хезмәтләре

* Доктрины германского флота. М., 1956.

# Владимир Алафузов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Ике Ленин ордены
* Өч Кызыл Байрак ордены
* 1нче дәрәҗә Ушаков ордены
* Ватан сугышы ордены
* Кызыл Йолдыз ордены
* медальләр
# Арааль

Арааль — Испаниянең Севилья провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Арааль
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 201,09 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 117 метр биеклектә урнашкан.
# HD124045

HD124045 — Кентавр йолдызлыгында урнашкан A1mA4-A7 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,81 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Гаропи (Алесандрия)

Гаропи — Италиянең Пьемонт төбәге Момбелло-Монферрато өязендә урнашкан торак пункт.

# Гаропи (Алесандрия)
## Географиясе

Гаропи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Гаропи (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Локалита Скункипани I

Локалита Скункипани I — Италиянең Сицилия төбәге Шакка өязендә урнашкан торак пункт.

# Локалита Скункипани I
## Географиясе

Локалита Скункипани I Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Локалита Скункипани I
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Льяно де Эно (Малиналтепек)

Льяно де Эно — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Malinaltepec муниципалитеты составына керә.

# Льяно де Эно (Малиналтепек)
## Географиясе

Льяно де Эно Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Льяно де Эно (Малиналтепек)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Льяно де Эно (Малиналтепек)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Вифорита (Димбовица)

Вифорита — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. Аниноаса (коммуна, Димбовица) коммунасына карый.

# Вифорита (Димбовица)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# AGFG2

AGFG2 (ингл. ArfGAP with FG repeats 2 һәм Arf-GAP domain and FG repeat-containing protein 2) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гривица (Галац)

Гривица — Румыниянең Галац жудецында урнашкан авыл. Гривица (коммуна, Галац) коммунасына карый.

# Гривица (Галац)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 73 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Дураклы (Акьяка)

Дураклы (төр. Duraklı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Акьяка илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Иван Добротворский

Иван Добротворски (Иван Михаил улы Добротворски, 10 (22) июнь 1832, Стрелки, Арзамас өязе, Түбән Новгород губернасы, Россия империясе — 7 сентябрь 1883(1883-09-07) (51 яшь), Казан, Россия империясе) — иске йолалык тарихын өйрәнүче, хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1874), Казан университеты профессоры.
# Эль Консуелито (Текпан де Галеана)

Эль Консуелито — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Текпан-де-Галеана муниципалитеты составына керә.

# Эль Консуелито (Текпан де Галеана)
## Географиясе

Эль Консуелито Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Консуелито (Текпан де Галеана)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Консуелито (Текпан де Галеана)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Юельгоа

Юельгоа (фр. Huelgoat) — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
# NGC 4282

NGC 4282 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4282
## Тарихы

Әлеге галактика 1864 елда Алмания астрономы Альберт Март тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Джефферсон-Дейвис (округ, Луизина)

Джефферсон-Дейвис — Америка Кушма Штатларының Луизина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Дженнингс шәһәре.

# Джефферсон-Дейвис (округ, Луизина)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1912 елда оештырыла.

# Джефферсон-Дейвис (округ, Луизина)
## Территориясе

Округ мәйданы 659 км² тәшкил итә.
# Брилинци

Брилинци — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Красичин гминасында урнашкан авыл.

# Брилинци
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 5581

NGC 5581 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5581
## Тарихы

Әлеге галактика 1883 елда Франция астрономы Edouard Stephan тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 80.01 см (31.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Чащеватая (Елле-Кагал кушылдыгы)

Чащеватая — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Елле-Кагал елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Чащеватая (Елле-Кагал кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010800112115200031673
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203167
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Девене

Девене — Болгариянең Враца өлкәсендә урнашкан авыл. Враца җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Девене
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 179 метр биеклектә урнашкан.
# (5791) Comello

(5791) Comello (лат. Comello) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5791) Comello
## Тарихы

1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4053 T-2» саналган.
# Меличешть

Меличешть — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. Телега (коммуна) коммунасына карый.

# Меличешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 564 метр биеклектә урнашкан.
# Мерль

Мерль (фр. Merles) — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Латин теле

Лати́н теле́ (lingua latina), яки латы́йн, – бүгенге көнгә бердәнбер кулланылган италий теле (үле тел булып санала).
Латин теле иң борынгы язулы һиндоаурупа телләренең берсе.
Бүгенге көнгә латин теле рәсми рәвештә Ватикан дәүләт теле.
Латин әлифбасы күп халыклар язуларының нигезе.
Вульгар латин теленнән (сөйләшү латин теленнән) роман телләре (француз, испан, румын, итальян һ.б. телләр кергән гаилә) чыкканнар.

# Латин теле
## Морфология

Латин теле синтетик телләренең берсе. Исемнәрнең 5 төрләнеше, фигыльләрнең 4 төрләнеше бар.
# Адрынка

Адрынка (белар. Адрынка) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.

# Адрынка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# HD132872

HD132872 — Циркуль йолдызлыгында урнашкан A(7)m спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,97 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Пазубио (Тревизо)

Пазубио — Италиянең Венеция төбәге Корнуда өязендә урнашкан торак пункт.

# Пазубио (Тревизо)
## Географиясе

Пазубио Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Пазубио (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фамаликан (Гуарда)

Фамаликан — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. Гуарда муниципалитетына карый.

# Фамаликан (Гуарда)
## Географиясе

Мәйданы — 16,02 км².
# Волтон (Небраска)

, һәм
Волтон — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Волтон (Небраска)
## Географиясе

Волтон халык санын алу урыны мәйданы — 9,225864 км², 9,226111 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Горня Горевница

Горня Горевница (серб. Горња Горевница) — Сербиянең Моравич округы Чачак җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Горня Горевница
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 339 метр биеклектә урнашкан.

# Горня Горевница
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# (17930) Kennethott

(17930) Kennethott — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17930) Kennethott
## Тарихы

1999 елның 6 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 GE24» саналган.
# Бекирли (Бига)

Бекирли (төр. Bekirli) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Бига илчесенә караган бер авыл (төр. köy).