yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Чокыр Зур Стрелка

Чокыр Зур Стрелка — Россия территориясеннән ага торган елга. Самар өлкәсе, Сарытау өлкәсе, Сембер өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Сызранка елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.

# Чокыр Зур Стрелка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010001512112100009248
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100924
* Бассейн коды — 11.01.00.015
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Валфреда (Леко)

Валфреда — Италиянең Ломбардия төбәге Монтевеккья өязендә урнашкан торак пункт.

# Валфреда (Леко)
## Географиясе

Валфреда Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Валфреда (Леко)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# ZNF691

ZNF691 (ингл. Zinc finger protein 691) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# 22-нче гвардия мотоукчы бригада

503 нче гвардия мотоукчы Фастов Ленин ордены, Кызыл Байрак, Суворов һәм Богдан Хмельницкий орденнары полк — мотоукчы полк в составе Сухопутных войск Вооружённых сил СССР и Российской Федерации.
503-й гвардейский мотострелковый полк

# 22-нче гвардия мотоукчы бригада
## Тарих

1991 елга полк бронетехника һәм артиллерия минимумы белән кыскартылган составта була.
# Галифакс (Төньяк Каролина)

Галифакс — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Галифакс (Төньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1757 елда нигезләнгән.

# Галифакс (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,18422 км², 1,182947 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 38 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# UQCRH

UQCRH (ингл. ubiquinol-cytochrome c reductase hinge protein) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# HD66273

HD66273 — Корма йолдызлыгында урнашкан B9IV спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,81 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Норвуд (Миссури)

Норвуд — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Норвуд (Миссури)
## Тарихы

Норвуд шәһәре елда нигезләнгән.

# Норвуд (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 4,147171 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 454 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мичурин проспекты (Калинин-Солнцево юлы метро станциясе)

«Мичурин проспекты» метро станциясе (рус. станция метро «Мичуринский проспект») — Мәскәү метрополитенының Калинин-Солнцево сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - билгесез.
Станция 2018 елның 30 август көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Раменки районнарында урнашкан.
# MOCS3

MOCS3 (ингл. Molybdenum cofactor synthesis 3) — кешенең 20-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Пакоше

Пакоше — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Пененжно гминасында урнашкан авыл.

# Пакоше
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Меревиль (Мёрт һәм Мозель)

Меревиль (фр. Méréville) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Меревиль (Мёрт һәм Мозель)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,43 км².
# (17559) 1994 AR1

(17559) 1994 AR1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17559) 1994 AR1
## Тарихы

1994 елның 8 гыйнварында А. Сугиэ тарафыннан Дайник обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 AR1» саналган.
# Бялоблота

Бялоблота — Польшаның Подлясье воеводалыгы Шиплишки гминасында урнашкан авыл.

# Бялоблота
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Локалита Продутива Вя Тибуртина (Л'Аквила)

Локалита Продутива Вя Тибуртина — Италиянең Абруцци төбәге Аелли өязендә урнашкан торак пункт.

# Локалита Продутива Вя Тибуртина (Л'Аквила)
## Географиясе

Локалита Продутива Вя Тибуртина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Локалита Продутива Вя Тибуртина (Л'Аквила)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Юм (Коса кушылдыгы)

Юм — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга Коса елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 74 км.

# Юм (Коса кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100112111100002430
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100243
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Жосань (Меджешть, Бихор)

Жосань — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. Меджешть (коммуна) коммунасына карый.

# Жосань (Меджешть, Бихор)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Валя-Маре (Бебень, Вилча)

Валя-Маре — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Бэбени коммунасына карый.

# Валя-Маре (Бебень, Вилча)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Кизик бистәсе

Кизик бистәсе (Кизисә, tat.lat. Kizik bistäse(үле сылтама), рус. Кизическая слобода, Кизицы, Хижицы) – 1687 елда Кизик Чиркәве янында килеп чыккан Казанның бистәсе. Казан ханлыгы чорында бу урын янында Алат юлы һәм Алат бистәсе булган.

# Кизик бистәсе
## Тарих

Казан янындагы рус авылларында 17 гасырда бизгәк чире котырынган. "Тугыз изге җәфа" христиан риваяте буенча аларның мәет калдыклары (мощи) бизгәктән дәвалыйлар. Шуңа күрә бу урында 1687 елда Кизик Чиркавен һәм монастырен салына. Соңрак Кизик монастыре янында бистә килеп чыга.
Кизик монасыренең зиратында Лев Толстой бабае, Казан губернаторы (1815 -1820) И.А. Толстой, рус романтик-шагыйре Гавриил Каменев күмелгән.

# Кизик бистәсе
## Бетерү

1920 елда Совет хакимияте Кизик монастырен юкка чыгара, монастырь 300 дисәтинә җире дәүләткә бирелә.
Кизик зираты урынында Декабристлар урамы, торак йортлары, Идел буе арбитраҗ хөкеме төзелгән.

# Кизик бистәсе
## Алат һәм Кизик бистәләре бүген

Хәзер Алат һәм Кизик бистәләре Казанның Мәскәү районына керә. Урын тирәсендә Яшьлек метро станциясе бар.
Халык сайлавы буенча бу станциясена "Алат" исеме бирергә тиеш иде, ләкин Казан мэриясе халык пәрәвез сайлавының нәтиҗәләреннән баш тартып, "Яшьлек" исемен бирде.
# (15392) Будеицкий

(15392) Будеицкий — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15392) Будеицкий
## Тарихы

1997 елның 11 октябрендә Л. Коткова тарафыннан Ондржеёв обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 TO19» саналган.
# Нода (шәһәр)

Нода (яп. 野田市) — Япония дәүләтенең Тиба префектурасында урнашкан шәһәр.

# Нода (шәһәр)
## Тарихы

Нода шәһәре 1950 елның 3 маенда шәһәр статусын ала.

# Нода (шәһәр)
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 153422 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 1482 кеше тәшкил иткән.

# Нода (шәһәр)
## Географиясе

Шәһәр территориясе 103.54 км² тәшкил итә.

# Нода (шәһәр)
## Кардәш шәһәрләр

* Симада, Япония
# Оконин (Карпатасты воеводалыгы)

Оконин — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Ропчице гминасында урнашкан авыл.

# Оконин (Карпатасты воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шталльванг

Шталльванг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Шталльванг
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Шталльванг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 492 метр биеклектә урнашкан.
# Каяпа (Ивринди)

Каяпа (төр. Kayapa) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Ивринди илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Лимуэйру-ди-Анадия

Лимуэйру-ди-Анадия — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Алагоас штатына карый.

# Лимуэйру-ди-Анадия
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 315,668 км².
# Вандеруп

Вандеруп (алман. Wanderup) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Вандеруп
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 28,64 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 24 метр биеклектә урнашкан.
# Сан-Луис-Обиспо (округ, Калифорния)

Сан-Луис-Обиспо — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Сан-Луис-Обиспо шәһәре.

# Сан-Луис-Обиспо (округ, Калифорния)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1850 елда оештырыла.

# Сан-Луис-Обиспо (округ, Калифорния)
## Территориясе

Округ мәйданы 8557 км² тәшкил итә.
# Гузице

Гузице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Польковице гминасында урнашкан авыл.

# Гузице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# IC 3802

IC 3802 — чикләрендә урнашкан йолдыз .

# IC 3802
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3802 буларак та сурәтләнә.
# Дубельно (Свецкий повяты)

Дубельно — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Ежево гминаcында урнашкан авыл.

# Дубельно (Свецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# RNF43

RNF43 (ингл. Ring finger protein 43) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Вәли бай йорты (мәгънәләр)

* Вәли бай йорты (Әтнә)
* Вәли бай (Вәлиулла Гыйззәтуллин) йорты (Казан)
* Вәли бай (Вәлиулла Бәкеров) йорты (Олы Мәңгәр)
# Тыл хезмәтчәннәре һәм сугыш чоры балаларына һәйкәл (Чистай)

Тыл хезмәтчәннәре һәм сугыш чоры балаларына һәйкәл — Татарстан Республикасының Чистай шәһәрендә урашкан һәйкәл.

# Тыл хезмәтчәннәре һәм сугыш чоры балаларына һәйкәл (Чистай)
## Тарихы

Монумент 2015 елның 1 маенда ачылган һәм Бөек Ватан сугышында Җиңүнең 70 еллыгына багышланып төзелә. Бөек Ватан сугышында Чистайга күп кенә предприятиеләр эвакуацияләнгән, госпитальләр эшләгән. Барысы да фронт мәнфәгатьләренә буйсынган. Өлкәннәр белән беррәттән яшүсмерләр дә эшләгән. Тылда да җиңү яуланаган аның өчен бик күпне Кама буендагы шәһәргә эвакуацияләнгән кешеләр дә башкарган. Чистай шәһәре үзәгендә урнашкан һәм Геройлар Аллеясында мемориаль комплекс составына керә. Һәйкәлне төзү өчен 4 миллион сумга якын акча кирәк була, акчаның яртысын җирле бюджеттан бүлеп бирәләр, икенче өлешен гади халык һәм шәһәр предприятиеләре хезмәткәрләре җыйган.
Һәйкәлне ачу тантанасында «Бердәм Россия» партиясенең җирле бүлекчәсе секретаре һәм Чистай муниципаль районы башкарма комитеты җитәкчесе Дмитрий Иванов, Россия Федераль Җыены Федерация Советы әгъзасы — Илдус Әхмәтҗанов, Татарстан Республикасы Дәүләт Советы депутаты — Рафил Ногманов, шулай ук тыл хезмәтчәннәре — Галина Кузнецова, Петр Тутаев һәм Александр Воробьев катнашкан, төп сәламләү сүзе белән Дмитрий Иванов чыгыш ясаган, ул, аерым алганда, «Бүген сезнең белән безнең өчен тантаналы көн, без тыл хезмәтчәннәренең һәм сугыш чоры балаларының батырлыгына багышланган һәйкәл ачабыз. Бу һәйкәлне булдыруга барлык чистайлылар һәм якташлар үз өлешләрен керттеләр, һәм барысына да зур рәхмәт әйтәсе килә», - дип бедерә.

# Тыл хезмәтчәннәре һәм сугыш чоры балаларына һәйкәл (Чистай)
## Тасвирлама

Силуминнан ясалган скульптура төркеме югары булмаган бетон постаментта урнаштырылган һәм өч фигурадан торган композициядән тора. Һәйкәл утыручы карт, шулай ук аның янәшәсендә торучы хатын-кыз һәм фронттан хат укучы малайдан гыйбарәт. Тротуар плиткасы белән түшәлгән мәйданчыкта һәйкәл артында стела куелган, аның үзәгендә таралучы нурлы йолдыз барельефы, шулай ук фронт һәм тыл бердәмлеген символлаштыра торган урак һәм чүкеч урнаштырылган. Барельефның сул ягында: «Труженикам тыла, верным сынам и дочерям земли Чистопольской от благодарных потомков», уң ягында — «И пусть живёт в потомках память тех героических времен. Советским труженикам тыла − наш низкий, наш земной поклон!» дигән язу уелган.
# (8111) Hoepli

(8111) Hoepli (лат. Hoepli) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8111) Hoepli
## Тарихы

1995 елның 2 апрелендә А. Теста, В. Джульяни тарафыннан Сормано обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 GE» саналган.
# Евдосия (кратер)

Евдосия (лат. Eudocia) — Венера планетасының
координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 27,5 километр озынлыкта булган кратеры.

# Евдосия (кратер)
## Исеме

Евдосия кратеры Элия ​​Евдосия хөрмәтенә аталган.
# (11867) 1989 TW

(11867) 1989 TW — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11867) 1989 TW
## Тарихы

1989 елның 4 октябрендә К. Судзуки, Т. Фурута тарафыннан Тоёта (город) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 TW» саналган.
# Бейжош

Бейжош — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. Каррегал-ду-Сал муниципалитетына карый.

# Бейжош
## Географиясе

Мәйданы — 12,53 км².
# Наваселле (Ставбцовский районы)

Наваселле (белар. Наваселле) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Ставбцовский районында урнашкан авыл.

# Наваселле (Ставбцовский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Кече Сес-Игол

Кече Сес-Игол — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Сес-Игол елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Кече Сес-Игол
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011000112115200037371
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203737
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Дмитрий Набоков

Дмитри Набоков (рус. Дмитрий Викторович Набоков, 4 гыйнвар 1977(1977-01-04), Новосибирск, Новосибирск өлкәсе, РСФСР, СССР — 14 апрель 2019(2019-04-14) (42 яшь), Новосибирск, Россия) — Россия һөнәри һоккейчесе (һөҗүмче).
# (18892) 2000 ET137

(18892) 2000 ET137 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18892) 2000 ET137
## Тарихы

2000 елның 9 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 ET137» саналган.
# NGC 2171

NGC 2171 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2171
## Тарихы

Әлеге галактика 1835 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Приола

Приола — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Кунео провинциясе составына керә.

# Приола
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 537 метр биеклектә урнашкан. Баньяско, Калиццано, Гарессио һәм Виола коммуналары белән чиктәш.
# Казе Паладино (Потенца)

Казе Паладино — Италиянең Базиликата төбәге Потенца өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Паладино (Потенца)
## Географиясе

Казе Паладино Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Паладино (Потенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 6897

NGC 6897 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6897
## Тарихы

Әлеге галактика 1863 елда Алмания астрономы Albert Marth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# IC 3560

IC 3560 — чикләрендә урнашкан астрономик җисем һәм галактика .

# IC 3560
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда 2MASX J12360390+2704411, CAIRNS J123604.06+270439.8, LEDA 3089322, NPM1G +27.0368 һәм SDSS J123603.90+270441.5 буларак та сурәтләнә.
# NGC 2769

NGC 2769 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2769
## Тарихы

Әлеге галактика 1831 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Сүтлүҗе (Огузэли)

һәм
Сүтлүҗе (төр. Sütlüce) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Огузэли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Велтеж

Велтеж (чех. Veltěž) — Чехиянең Урта Чехия крае Здиби районында урнашкан авыл.

# Велтеж
## Географиясе

Мәйданы — 0,751 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Велтеж
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Велтеж
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Велтеж
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 323 |
| 1880 | 359 |
| 1890 | 332 |
| 1900 | 410 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 398 |
| 1921 | 421 |
| 1930 | 571 |
| 1950 | 530 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 535 |
| 1970 | 490 |
| 1980 | 464 |
| 1991 | 415 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 404 |
| 2011 | 501 |
| 2021 | 552 |
# Фужер (округ)

Фужер — Франциядәге округ (фр. Arrondissement). Иль һәм Вилен департаментына карый.

# Фужер (округ)
## Географиясе

Мәйданы — 999 км². Округ 6 кантоннан тора, алар үз чиратында 57 коммунага бүленгән.
# Кертсфельд

Кертсфельд (фр. Kertzfeld) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Кертсфельд
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,43 км².
# Хесус Родригез, Эхидо Ривера (Силао)

Хесус Родригез, Эхидо Ривера — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Силао муниципалитеты составына керә.

# Хесус Родригез, Эхидо Ривера (Силао)
## Географиясе

Хесус Родригез, Эхидо Ривера Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Хесус Родригез, Эхидо Ривера (Силао)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Хесус Родригез, Эхидо Ривера (Силао)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Дмитрий Протопопов (1897)

Дмитрий Протопопов (4 октябрь 1897(18971004), Костенки, Воронеж губернасы, Россия империясе—3 март 1986, Мәскәү , Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе) — инкыйлабчы, Беренче бөтендөнья һәм Россия ватандашлар сугышында катнашучы, Совет фирка-дәүләт эшлеклесе. Таҗикстан коммунистик фиркасенең үзәк комитеты беренче сәркәтибе (1937-1946), 1-2 чакырылышлары Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе Югары Шурасы депутаты, СБКФ Үзәк ревизия комиссиясе әгъзасы (1939-1952).
# Эль Гваябал (Уизуко де лос Фигероа)

Эль Гваябал — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Уицуко-де-лос-Фигероа муниципалитеты составына керә.

# Эль Гваябал (Уизуко де лос Фигероа)
## Географиясе

Эль Гваябал Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Гваябал (Уизуко де лос Фигероа)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Гваябал (Уизуко де лос Фигероа)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# (11521) Эриксон

(11521) Эриксон — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11521) Эриксон
## Тарихы

1991 елның 10 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 GE9» саналган.
# CNIH3

CNIH3 (ингл. Cornichon family AMPA receptor auxiliary protein 3) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бларю

Бларю (фр. Blaru) — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
# Экстремум

* Алгебра порталы
* Математика порталы
* Фән порталы
Экстремум - бирелгән күплектәге функциянең үсүе кимүгә алмашына торган яки кимүе үсүгә алмашына торган ноктасы. Бу нокталарны тиңдәшле рәвештә максимум ноктасы һәм минимум ноктасы дип атыйлар.

# Экстремум
## Билгеләмәләр

Әгәр $x_{0}$ ноктасының ниндидер тирәлегендәге барлык $x$ өчен $f(x)>f(x_{0})$ тигезсезлеге үтәлсә, $x_{0}$ ноктасы $f$ функциясенең минимум ноктасы дип атала.
Әгәр $x_{0}$ ноктасының ниндидер тирәлегендәге барлык $x$ өчен $f(x)\leq f(x_{0})$ тигезсезлеге үтәлсә, $x_{0}$ ноктасы $f$ функциясенең максимум ноктасы дип атала.
# Вест-Ковина

Вест-Ковина (ингл. West Covina) — АКШның Калифорния штатында урнашкан шәһәр.

# Вест-Ковина
## Тарих

1923 тә нигезләнә.

# Вест-Ковина
## Кардәш шәһәрләр

* Отавара, Япония
* Уху, Кытай (1 март 2010)
# Дарнак

Дарнак (фр. Darnac) — Франциянең Югары Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
# Венжовець (Мазовия воеводалыгы)

Венжовець — Польшаның Мазовия воеводалыгы Могельница гминасында урнашкан авыл.

# Венжовець (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.