yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Волосница (Коми)

Волосница (рус. Волосница) — Коми Республикасының Троицко-Печорск районында урнашкан авыл.

# Волосница (Коми)
## Климат

Волосница климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Волосница (Коми)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (100%).
# Шатыр (Каратай)

Шатыр (төр. Şatır) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Каратай илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Соконостле эль Гранде (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)

Соконостле эль Гранде — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Долорес-Идальго муниципалитеты составына керә.

# Соконостле эль Гранде (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Географиясе

Соконостле эль Гранде Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Соконостле эль Гранде (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Соконостле эль Гранде (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# (4377) Корэмори

(4377) Корэмори (лат. Koremori) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4377) Корэмори
## Тарихы

1987 елның 4 апрелендә Ц. Ниидзима, Т. Урата тарафыннан Ojima обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 GD» саналган.
# CNTN3

CNTN3 (ингл. Contactin 3) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сар-Вож (Чуб кушылдыгы)

Сар-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Чуб елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 45 км.

# Сар-Вож (Чуб кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200212103000022552
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002255
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Топаллы (Аксу)

Топаллы (төр. Topallı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аксу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Шардара (шәһәр)

Шардара (каз. Шардара) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Шардара (шәһәр)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# (18093) 2000 KS31

(18093) 2000 KS31 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18093) 2000 KS31
## Тарихы

2000 елның 28 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 KS31» саналган.
# Айранҗылар (Битлис)

Айранҗылар (төр. Ayrancılar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Битлис илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Мякса

Мякса — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Вологда өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.

# Мякса
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010200412110000009687
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110000968
* Бассейн коды — 08.01.02.004
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Вернье (Шаранта-Маритим)

Вернье (фр. Vergné) — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Эвансвиль (Миннесота)

Эвансвиль — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Эвансвиль (Миннесота)
## Тарихы

Эвансвиль шәһәре елда нигезләнгән.

# Эвансвиль (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,039681 км², 2,042115 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 411 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (4264) Карлосефина

(4264) Карлосефина (лат. Karljosephine) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4264) Карлосефина
## Тарихы

1989 елның 2 октябрендә Cwach, K. F. J. тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 TB» саналган.
# Яны-Хилым-Я

Яны-Хилым-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ялбын-Яелгасының уң ярыннан 50 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.

# Яны-Хилым-Я
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020200112115300024949
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302494
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Яамакүла

Яамакүла (эст. Jaamaküla) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
# Вальдеканьяс-де-Тахо

Вальдеканьяс-де-Тахо (исп. Valdecañas de Tajo) — Испаниянең Касерес провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вальдеканьяс-де-Тахо
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 18,81 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 360 метр биеклектә урнашкан.
# Һесан

Һесан (кор. 혜산시, 惠山市) — КХДҖнең Яңгаң правинсәсендә урнашкан шәһәр.

# Һесан
## Тарих

Хәзерге статусын 1954 елдан башлап йөртә.
# RNF223

RNF223 (ингл. Ring finger protein 223) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Шоал

Шоал — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Рошия-Монтане (коммуна) коммунасына карый.

# Шоал
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# GNAT3

GNAT3 (ингл. G protein subunit alpha transducin 3) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сертификат

Сертификат - аерым фактларны һәм хәлләрне раслаучы документ (таныклык, шаһәдәтнамә). Ул түбәнләге төрләрдән тора:
* продукциянең (товарларның хезмәт күрсәтүнең) сыйфатын раслаучы документ;
* акцияләргә һәм башка кыйммәтле кәгазьләргә хокуклы булуны дәлилләүче финанс документы;
* акционерлык җәмгыятен финанс тәшкиләтендә теркәү турындагы документ
* кредит тәшкиләтенең үзенә сакларга акча бирелү турындагы кертем таныклыгы;
* дәүләт органнарының финанс буенча йөкләмәләрен дәлилләүче документ;
* затлы мәгъдәннәрнең сафлык дәрәҗәсен күрсәтүче келәймәне раслаучы документ һ.б.
# Пшистань (Мазовия воеводалыгы)

Пшистань — Польшаның Мазовия воеводалыгы Ольшево-Борки гминасында урнашкан авыл.

# Пшистань (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Авдеев

Авдеев (Авде́ев) ― фамилия.
* Александр Авдеев (1975), дәүләт эшлеклесе. 2021 елның 4 октябреннән Владимир өлкәсе губернаторы в.в.б.
* Валерий Авдеев (1908—1981), биология фәннәре докторы (1954), профессор (1959).
* Иван Авдеев (1925—2004), СССР атказанган очучы-сынаучысы (1974), капитан (1957).
# Казалети (Латина)

Казалети — Италиянең Лацио төбәге Терачина өязендә урнашкан торак пункт.

# Казалети (Латина)
## Географиясе

Казалети Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Казалети (Латина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Xaci Möxämmäd

Xaci Möxämmäd (ﺣﺎجی محمد) — Şäybäni näselennän çıqqan qısqa waqıttağı Altın Urda xanı (1419), Äbelxäyer xanlığınıñ berençe xanı (1420-1427).

# Xaci Möxämmäd
## Tarix

Xaci Möxämmäd Cüçi ulı Şäybän näselennän çıqqan.
1419-1420 yılda İdegäy häm Qäderbirde arasında Cäyek yanındağı bäreleş näticäsendä ike köndäş häläk bula.

# Xaci Möxämmäd
## Tarix
### Tarqalu başlawı

Xaci Möxämmäd İdegäy yağında suğışa. Şuña kürä mañğıt näselle Mansur kenäz Xaci Möxämmäd xan itep iğlan itä. Çınında Xaci Möxämmäd tik Altın Urdanıñ könçığış öleşe belän idärä itä, soñraq ul Äbelxäyer xanlığına (Üzbäk xanlığına) äwerelä. Bu waqıttan birle Altın Urda tarqala başlıy.
1421-1422 yılda Altın Urda könbatış öleşendä Oluğ Möxämmät häm Urus xan ulı Bäräk arasındağı suğış bara. Maweranahr soltanı Oluğbäk Bäräkne yaqlıy.
1423 yılda Oluğ Möxämmäd Bäräkne ciñä, näticädä Bäräk könçığışqa Xaci Möxämmäd cirenä qaça. Bäkläribäk Mansur qärdäş Bäräk yağına küçä häm alar Xaci Möxämmädne 1427 yılda ciñälär.
Oluğ Möxämmät Bäräkne ciñep, 1419 yıldan tänäfeslär belän 1432-1436 yılğa qädär Altın Urda xanı bula. Läkin ul waqıtta täxet öçen tuqtawsız suğış bara. 1438 yılda Oluğ Möxämmät Bolğar Olısına küçep, Qazannı ala häm bäysez Qazan xanlığına nigez sala.
# Бранкард (Торино)

Бранкард — Италиянең Пьемонт төбәге Джавено өязендә урнашкан торак пункт.

# Бранкард (Торино)
## Географиясе

Бранкард Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Бранкард (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Понтеромано II (Фрозиноне)

Понтеромано II — Италиянең Лацио төбәге Вилла-Санта-Лучия өязендә урнашкан торак пункт.

# Понтеромано II (Фрозиноне)
## Географиясе

Понтеромано II Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Понтеромано II (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тио Лихио (Тариморо)

Тио Лихио — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Тариморо (муниципалитет) муниципалитеты составына керә.

# Тио Лихио (Тариморо)
## Географиясе

Тио Лихио Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Тио Лихио (Тариморо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Тио Лихио (Тариморо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Рәисә (кратер)

Рәисә (лат. Raisa) — Венера планетасының 27°30′ к. к. 280°18′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 13,5 километр озынлыкта булган кратеры.

# Рәисә (кратер)
## Исеме

Рәисә кратеры рус хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
# Грязная (Пара кушылдыгы)

Грязная — Россия территориясеннән ага торган елга. Рязань өлкәсе, Тамбов өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Пара елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.

# Грязная (Пара кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010102212110000025935
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110002593
* Бассейн коды — 09.01.01.022
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Хорнбек

Хорнбек (алман. Hornbek) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Хорнбек
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,89 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 31 метр биеклектә урнашкан.
# Брашэвичы

Брашэвичы (белар. Брашэвічы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Драгичынский районында урнашкан авыл.

# Брашэвичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Балота (Вилча)

Балота — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Раковица (коммуна, Вилча) коммунасына карый.

# Балота (Вилча)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 328 метр биеклектә урнашкан.
# Борнхаген

Борнхаген (алман. Bornhagen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Борнхаген
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,57 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 300 метр биеклектә урнашкан.
# (5130) Илионей

(5130) Илионей (лат. Ilioneus) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5130) Илионей
## Тарихы

1989 елның 30 сентябрендә Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 SC7» саналган.
# Ситниче

Ситниче (серб. Ситниче) — Сербиянең Рашка округы җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Ситниче
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 601 метр биеклектә урнашкан.

# Ситниче
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Жабя-Воля (гмина Стшижевице)

Жабя-Воля — Польшаның Люблин воеводалыгы Стшижевице гминаcында урнашкан авыл.

# Жабя-Воля (гмина Стшижевице)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Фейрмаунт-Гайтс (Мэриленд)

Фейрмаунт-Гайтс — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Фейрмаунт-Гайтс (Мэриленд)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1935 елда нигезләнгән.

# Фейрмаунт-Гайтс (Мэриленд)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 700 000 квадрат метр, 0,696596 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 30 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Угольная (Заостренная кушылдыгы)

Угольная — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Заостренная елгасының сул ярыннан 33 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.

# Угольная (Заостренная кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000070951
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007095
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Дервишага (Бүньян)

Дервишага (төр. Dervişağa) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Бүньян илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Черкияя (Сьена)

Черкияя — Италиянең Тоскана төбәге Сиена өязендә урнашкан торак пункт.

# Черкияя (Сьена)
## Географиясе

Черкияя Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Черкияя (Сьена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вары-Хадыта

Вары-Хадыта — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Ер-Хадыта елгасының уң ярына тамагыннан 14 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 36 км.

# Вары-Хадыта
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Салехард каласынан тамагына кадәр . Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300212115300035170
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115303517
* Бассейн коды — 15.02.03.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Штабка

Штабка — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Барнавылка елгасының сул ярына тамагыннан 27 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 17 км.

# Штабка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200512115200001328
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200132
* Бассейн коды — 13.01.02.005
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# NGC 238

NGC 238 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 238
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда Калып:Astronom-ɵlkə Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Валя-Кучий

Валя-Кучий — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. Кука (коммуна, Арджеш) коммунасына карый.

# Валя-Кучий
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Сан Хуан де Абахо (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)

Сан Хуан де Абахо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Долорес-Идальго муниципалитеты составына керә.

# Сан Хуан де Абахо (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Географиясе

Сан Хуан де Абахо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Хуан де Абахо (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Хуан де Абахо (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Якелевшчына

Якелевшчына (белар. Якелеўшчына) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.

# Якелевшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Чепнибекташ (Тургутлу)

Чепнибекташ (төр. Çepnibektaş) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Тургутлу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гәзли (Исмаеллы)

Гәзли (әзери. Qəzli) — Әзербайҗанның Исмаеллы районына караган авыл.
# Дагстан өлкәсе

Дагстан өлкәсе (рус. Дагестанская область) — Россия империясенең һәм РСФСРның административ берәмлеге.

# Дагстан өлкәсе
## Тарих

Дагстан өлкәсе 1860 елда оештырылып, 1921 елда юкка чыгарылган.

# Дагстан өлкәсе
## Халык

Туган тел буенча состав, 1897: авар теле — 27,8%, дарги теле — 21,3%, ләзги теле — 16,6%, лак теле — 13,4%, комык теле — 9%, «татар» теле — 5,6%, рус теле — 2,3%, яһүд теле — 1,2%.
Дини состав, 1897: мөселманнар — 94,6%, праваслаулар — 2,9%, яһүдиләр — 1,8%.

# Дагстан өлкәсе
## Эчке бүленеш

1897 елда Дагстан өлкәсе 9 өязгә бүленгән булган.
# 27 август

27 август — Милади тәкъвимендә сигезенче айның егерме җиденче көне. Ел ахырына кадәр 126 көн кала.
* Тарих порталы
* Вакыт порталы
* Бәйрәмнәр порталы
Дөнья тарихында бу көн:

# 27 август
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Милли

* Молдавия — бәйсезлек көне (1991, ССРБдан).

# 27 август
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* Бразилияның Сан Паулу штатында:
** Паранапанема елгасы көне,
** Американа (1875) һәм Матан (1898) шәһәрләре көне.
* АКШның Техас штатында — Линдон Бэйнс Джонсон көне.
* Россия Федерациясеның Татарстан Республикасында — Татарстан Республикасы Дәүләт гимны көне.

# 27 август
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри

* Бразилия — психолог көне.
* Россия Федерациясе — Россия кинематографы көне.
* Украина — Украина авиациясе көне.

# 27 август
## Вакыйгалар

* 1896 — Бөекбритания һәм Занзибар арасында тарихта иң кыска сугыш була. Ул 38 минут дәвам итә.
* 1909 — Фатиха Аитова мәктәбе ачыла.
* 1940 — «Буржуаз милләтчеләрнең Совет хакимиятенә каршы оешмасы» эше буенча бер төркем татарлар хөкем ителә.
* 1946 — Чехословакияның Прага шәһәрендә Халыкара студентлар берлеге оештырыла.
* 1955 — 198 битле Гиннесс рекордлар китабының беренче басмасы дөнья күрә.
* 1993 — Татарстан Республикасының Дәүләт гимны кабул ителә.
* 1993 — Алабугада Н.А. Дурованың музей-утары ачыла.
* 2003 — 60 000 ел эчендә Марс планетасы Җир шарына иң якын аралыкта була.
* 2005 — Казан метросы ачыла.

# 27 август
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:27 август көнне туганнар
* 1770 — Георг Һегель, алман фәлсәфәчесе, объектив идеалист.
* 1871 — Теодор Драйзер, АКШ язучысы, җәмгыять эшлеклесе.
* 1865 — Чарлз Дауэс, АКШ вице-президенты, Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреаты.
* 1896 — Фаина Раневская, актриса.
* 1897 — Мирон Решетников, удмурт совет дәүләт эшлеклесе.
* 1928 — Осаму Шимомура,
* 1930 — Виктор Абалакин, астрономия галиме.
* 1932 — Мохтар Сәгыйтов, әдәбият галиме, Салават Юлаев премиясе лауреаты (1987)
* 1935 — Илдар Әхсәнов, татар шагыйре, журналист (Әлмәт).
* 1937 — Василий Горохов, мари актёр һәм язучысы.
* 1941 — Мингол Галиев, татар җырчысы, мөгаллим.
* 1941 — Сезария Эвора, Кабо-Верделы африкан фольклор жырчысы.
* 1960 — Рөстәм Галиев, Түбән Кама татар театры режиссеры, директоры. Татарстанның халык артисты(2011), атказанган сәнгать эшлеклесе (2006).
* 1979 — Фәридә Корбангалиева, татар журналисты, телетапшырулар алып баручысы.
* 1983 — Җамала, кырымтатар тамырлы украин опера һәм джаз җырчысы.

# 27 август
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:27 август көнне вафатлар
* 1907 — Мәхмүт Алмаев, шагыйрь, язучы, журналист, полиграфия белгече.
* 1927 — Иван Харитонов, нәшир, басмаханә хуҗасы.
* 1949 — Әхмәтҗан Касыйми, Көнчыгыш Төркистан президенты (1946-1949).
* 1950 — Чезаре Павезе, итальян шагыйре.
* 1981 — Василий Лыткин, коми совет шагыйре.
* 1989 — Борһан Шаһиди, Кытайның татар милләтле сәясәт һәм дәүләт эшлеклесе.
* 2008 — Нуретдин Мөхетдинов, үзбәк совет фирка-дәүләт эшлеклесе.
# Щитники (Сандомирский повяты)

Щитники — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Двикозы гминасында урнашкан авыл.

# Щитники (Сандомирский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HPS6

HPS6 (ингл. HPS6 biogenesis of lysosomal organelles complex 2 subunit 3) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Эвҗилер (Чалдыран)

Эвҗилер (төр. Evciler) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Чалдыран илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Роуа

Роуа — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. Финтинеле (коммуна, Муреш) коммунасына карый.

# Роуа
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Такуарусу-ду-Сул

Такуарусу-ду-Сул — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Такуарусу-ду-Сул
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 76,848 км².