yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Чокыр Мужичий

Чокыр Мужичий — Россия территориясеннән ага торган елга. Самар өлкәсе, Сарытау өлкәсе, Сембер өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Чагра елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Чокыр Мужичий
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010001512112100009293
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100929
* Бассейн коды — 11.01.00.015
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Тасма тартыш

Тасма тартыш — татар халык уены.

# Тасма тартыш
## Уйнау тәртибе

Балалар кулга-кул тотынып бер түгәрәк ясыйлар. Уенны алып баручы уртада була. Ул бер башы уйнаучыларда булган тасма җебенең икенче башларын кулында җыйнап тота. Уенны алып баручы: «Тартыгыз җепләрегезне», — дигәндә, түгәрәктәге уенчылар кушканның киресен эшләргә, ягъни «тартыгыз» дигәндә йомшартырга, «җибәрегез» дигәндә тартырга тиешләр. Әгәр берәрсе ялгышып кушканны эшләсә, ул уенны алып баручы була.
# Доммартен-ла-Монтань

Доммартен-ла-Монтань (фр. Dommartin-la-Montagne) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Мочевязь

Мочевязь — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Моча елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.

# Мочевязь
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010300412110000017009
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110001700
* Бассейн коды — 08.01.03.004
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Монро (Орегон)

Монро — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.

# Монро (Орегон)
## Тарихы

Монро шәһәре 1914 елда нигезләнгән.

# Монро (Орегон)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,308036 км², 0,51 квадрат миль, 1,30802 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 288 Фут биеклектә урнашкан.
# Ричленд (Нью-Йорк)

Ричленд — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Ричленд (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Ричленд (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 60,05 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 118 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Макув (Лодзь воеводалыгы)

һәм
Макув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Макув гминаcында урнашкан авыл.

# Макув (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Казтелканафуроне (Пяченца)

Казтелканафуроне — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Феррьере өязендә урнашкан торак пункт.

# Казтелканафуроне (Пяченца)
## Географиясе

Казтелканафуроне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казтелканафуроне (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Орора (Колорадо)

Орора — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан шәһәр.

# Орора (Колорадо)
## Тарихы

Орора шәһәре 1891 елда нигезләнгән.

# Орора (Колорадо)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 399,355584 км², 402,566024 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1648 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Альберндорф-им-Пулькауталь

Альберндорф-им-Пулькауталь — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Холлабрунн округы составына керә.

# Альберндорф-им-Пулькауталь
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 197 метр биеклектә урнашкан. Дияковички, Хадрес, Вуллерсдорф һәм Хаугсдорф коммуналары белән чиктәш.
# (15646) 4555 P-L

(15646) 4555 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15646) 4555 P-L
## Тарихы

1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4555 P-L» саналган.
# Бүктер (Капшагай шәһәр хакимлеге)

Бүктер (каз. Бөктер) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Бүктер (Капшагай шәһәр хакимлеге)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Шамтосе-сюр-Луар

Шамтосе-сюр-Луар (фр. Champtocé-sur-Loire) — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Росица (авыл)

Росица (белар. Росіца) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.

# Росица (авыл)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# 16 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 16 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
I гасыр (б. э. к.) — I гасыр — II гасыр — III гасыр — IV гасыр :
Хронологик таблица :
16 (уналтынчы) ел — кәбисә ел, юлиан тәкъвим буенча чәршәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 16 елы, I меңьеллыкның 16 елы, I гасырның 16 елы, I гасырның 2 унъеллыгының 6 елы, 10 елларның 7 елы. 16 елдан бирле 2008 ел үтте.

# 16 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:16 елда туганнар

# 16 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:16 елда вафатлар
# Грдиборжице

Грдиборжице (чех. Hrdibořice) — Чехиянең Оломоуц крае Простеёв һәм Q89192451? районында урнашкан авыл.

# Грдиборжице
## Географиясе

Мәйданы — 3,793554 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 214 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Грдиборжице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Грдиборжице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Грдиборжице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 207 |
| 1880 | 234 |
| 1890 | 249 |
| 1900 | 271 |
| 1910 | 286 |
| 1921 | 317 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 280 |
| 1950 | 248 |
| 1961 | 264 |
| 1970 | 241 |
| 1980 | 258 |
| 1991 | 253 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 241 |
| 2014 | 223 |
| 2016 | 213 |
| 2017 | 208 |
| 2018 | 212 |
| 2019 | 207 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 214 |
| 2021 | 213 |
| 2021 | 206 |
| 2022 | 216 |
| 2023 | 215 |
| 2024 | 212 |
# Сан Исидро дел Аренал (Силао)

Сан Исидро дел Аренал — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Силао муниципалитеты составына керә.

# Сан Исидро дел Аренал (Силао)
## Географиясе

Сан Исидро дел Аренал Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Исидро дел Аренал (Силао)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Исидро дел Аренал (Силао)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Ринкон де лас Сеибас (Зирандаро)

Ринкон де лас Сеибас — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Мексика һәм Сирандаро муниципалитеты составына керә.

# Ринкон де лас Сеибас (Зирандаро)
## Географиясе

Ринкон де лас Сеибас Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Ринкон де лас Сеибас (Зирандаро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Ринкон де лас Сеибас (Зирандаро)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Ыджыд-Сед-Ёль

Ыджыд-Сед-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Кожва елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.

# Ыджыд-Сед-Ёль
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050100212103000063894
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006389
* Бассейн коды — 03.05.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# 1086 ел

2 меңьеллык :
IX гасыр — X гасыр — XI гасыр — XII гасыр — XIII гасыр :
Хронологик таблица :
1086 (бер мең сиксән алтынчы) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча пәнҗешәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1086 елы, II меңьеллыкның 86 елы, XI гасырның 86 елы, XI гасырның 9 унъеллыгының 6 елы, 1080 елларның 7 елы. 1086 елдан бирле 938 ел үтте.

# 1086 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1086 елда туганнар

# 1086 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1086 елда вафатлар
# Верриер-ан-Форе

Верриер-ан-Форе (фр. Verrières-en-Forez һәм фр. Verrières) — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
# (16962) Elizawoolard

(16962) Elizawoolard — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16962) Elizawoolard
## Тарихы

1998 елның 28 августында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QP93» саналган.
# Күреңбел (Алматы өлкәсе)

һәм
Күреңбел (каз. Күреңбел) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Күреңбел (Алматы өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Йонки

Йонки — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Конажины гминасында урнашкан авыл.

# Йонки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чернышенка

Чернышенка — Россия территориясеннән ага торган елга. Орловкая өлкәсе, Тула өлкәсе, Калуга өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Вырка елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Чернышенка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010100212110000018780
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110001878
* Бассейн коды — 09.01.01.002
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Биволаре

Биволаре — Болгариянең Плевен өлкәсендә урнашкан авыл. Долна-Митрополия җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Биволаре
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 43 метр биеклектә урнашкан.
# Чуалар (Калифорния)

Чуалар — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Чуалар (Калифорния)
## Географиясе

Чуалар халык санын алу урыны мәйданы — 1,62171 км², 1,621708 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 35 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ниенштедт

Ниенштедт (алман. Nienstedt) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Ниенштедт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,96 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 160 метр биеклектә урнашкан.
# Вултурешть (коммуна, Сучава)

Вултурешть — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан коммуна.

# Вултурешть (коммуна, Сучава)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 51,44 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 357 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Плешешть, Джурджешть, Хряцка, Жакота, Мерешть, Осой, Валя-Глодулуй һәм Вултурешть авыллары урнашкан.
# Горкино

Горкино — Татарстан Республикасының Лениногорск районындагы авыл.
Халык саны — 5 тирәсендә. Почта индексы — 423274.

# Горкино
## Тарих

1820-елларда нигезләнгән.

# Горкино
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.

# Горкино
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11 °C | -10.8 °C | -5.7 °C | 4.8 °C | 13.9 °C | 19 °C | 20.7 °C | 18.2 °C | 12.6 °C | 4.6 °C | -4.6 °C | -10.2 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
# Сони-Ари

Сони-Ари — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Төньяк Сосьва елгасының сул ярыннан 325 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Сони-Ари
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020200112115300027513
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302751
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Маунтвилл (Пенсильвания)

һәм
Маунтвилл — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Маунтвилл (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1814 елда нигезләнгән.

# Маунтвилл (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,86 квадрат миль, 2,232086 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 443 Фут биеклектә урнашкан.
# Пьерачони (Пиза)

Пьерачони — Италиянең Тоскана төбәге Санта-Кроче-сулл'Арно өязендә урнашкан торак пункт.

# Пьерачони (Пиза)
## Географиясе

Пьерачони Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Пьерачони (Пиза)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ка Балби (Тревизо)

Ка Балби — Италиянең Венеция төбәге Монфумо өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка Балби (Тревизо)
## Географиясе

Ка Балби Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ка Балби (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дринова

Дринова — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. Бирна (коммуна) коммунасына карый.

# Дринова
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 195 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Пяна (Бергамо)

Пяна — Италиянең Ломбардия төбәге Мапелло өязендә урнашкан торак пункт.

# Пяна (Бергамо)
## Географиясе

Пяна Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Пяна (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мерҗимек (Пертек)

Мерҗимек (төр. Mercimek) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Пертек илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# TSFM

TSFM (ингл. Ts translation elongation factor, mitochondrial) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Грайлинг

Грайлинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Грайлинг
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Грайлинг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,66 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 706 метр биеклектә урнашкан.
# Балта-Верде (Мехединць)

Балта-Верде — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. Гогошу (коммуна, Мехединць) коммунасына карый.

# Балта-Верде (Мехединць)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 51 метр биеклектә урнашкан.
# Всехсвятское (Киров өлкәсе)

Всехсвятское (рус. Всехсвятское) — Киров өлкәсенең Белая Холуница районында урнашкан авыл.

# Всехсвятское (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Всехсвятское (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Всехсвятское (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Всехсвятское (Киров өлкәсе)
## Тарих

1581 елда нигезләнгән.

# Всехсвятское (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%), чичәннәр (1%).
# Рачини (Журоминский повяты)

Рачини — Польшаның Мазовия воеводалыгы Журомин гминасында урнашкан авыл.

# Рачини (Журоминский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Көньяк Парова-Яха

Көньяк Парова-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тулгомы-Яха елгасының уң ярыннан 20 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 37 км.

# Көньяк Парова-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15010000112115300036088
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115303608
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Нохутлу (Пүлүмүр)

Нохутлу (төр. Nohutlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Пүлүмүр илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сермизель

Сермизель (фр. Sermizelles) — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
# Мала Пристава (Шмаре-при-Елшах)

Мала Пристава — Словениянең Шмаре-при-Елшах (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Мала Пристава (Шмаре-при-Елшах)
## Географиясе

Мәйданы — 1,12 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 271,4 метр биеклектә урнашкан.
# Ротацизм

Ротацизм — ниндидер авазның [р] авазына тарихи күчүе, атама ρ («ро») грек хәрефеннән чыккан.

# Ротацизм
## Төрки телләр

23 гасыр элек төп төрки төркемнән аерылган огур телләрендә (чуаш телендә) [р] авазы гомум төрки [з] авазына туры килә, мәсәлән:
* чуашча хур/хор — татарча каз
* чуашча хĕр — татарча кыз
* чуашча сакăр — татарча сигез
* чуашча тăхăр — татарча тугыз
* чуашча çĕр — татарча йөз

# Ротацизм
## Индоиран телләре

Индоиран телләрендә [л] авазы [р] авазына күчкән. Борынгы Иран телендә бу үзгәреш эзлекле хәлдә үткән, ләкин кайбер көнчыгыш Һиндстан диалектларында чыгыш халәте сакланган.
* санскр. सूर्यः (sū́rуаh), авест. hvarə лат. sōl, бор. грек. ἥλιος, рус. солнце; Кояш
* авест. raoχšna «балкый» лат. lūna «луна», рус. луна; Ай
* санскр. चक्रः (cakráh), авест. čаχrа- , бор. грек. κύκλος, рус. колесо; Тәгәрмәч
* санскр. श्रवः (śrávah), авест. sravah- , бор. грек. κλέος, рус. слово. Сүз

# Ротацизм
## Герман телләре

Герман телләрендә [з] авазы [р] авазына күчкән.
Ротацизмның калган эзләре алман телендә саклана:
* инглизчә was - алманча war (булган)
* инглизчә hare - алманча Hase (куян)
* инглизчә iron - алманча Eisen (тимер)
# Гантер (Канзас)

Гантер — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.

# Гантер (Канзас)
## Тарихы

Гантер шәһәре елда нигезләнгән.

# Гантер (Канзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,540325 км², 0,540324 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 487 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Лилия Низамиева (1973)

Лилия Низамиева, Лилия Рашат кызы Низамиева (1973 елның 15 декабре, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Казан) — драма артисты, Яр Чаллы (1997—2001 елларда) һәм Габдулла Кариев исемендәге Казан яшь тамашачы (2002—2004 елларда, 2007 елдан) театрлары актрисасы. Татарстанның театр әһелләре берлеге әгъзасы. Татарстанның атказанган артисты (2019).

# Лилия Низамиева (1973)
## Тәрҗемәи хәле

1973 елның 15 декабрендә Казан шәһәрендә туган. «Драма театры актеры» белгечлеге буенча Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать академиясен (2015 елдан Казан дәүләт мәдәният институты) тәмамлаган (1997).

# Лилия Низамиева (1973)
## Хезмәт юлы

1997—2001 елларда — Яр Чаллы татар дәүләт драма театрында эшли.
2002—2004 елларда, 2007 елдан — Габдулла Кариев исемендәге Казан Татар дәүләт яшь тамашачы театрында хезмәт итә.
2012 елда Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетында педагогик эшчәнлеге башланып китә. Хәзерге вакытта Казан театр училищесындә «актер осталыгы» курсы алып бара.

# Лилия Низамиева (1973)
## Башкарган кайбер рольләре

| Алсу — «Узма яшьлек заяга» (Фәнәвил Галиев) Земфира — «32 нче март» (Раил Садриев, М. Сафин) Чәчәк-Ана — «Сак-Сок» (Рабит Батулла) Җомабикә — «Тапкыр егет» (Дәрҗия Аппакова) Чеби — «Иске курчакларда Яңа ел» (Рәдиф Сәгъди) Ана бүре, Ана, Ана бия — «Алмачуар» (Галимҗан Ибраһимов, Фәнәвил Галиев) Кар иле патшабикәсе — «Кар иле патшабикәсе» (Е. Шварц) Чуар тавык — «Килмешәк» (Хәбир Ибраһим) Зөләйха — «Йосыф-Зөләйха» (Кол Гали, Н. Гайнетдин сәхнәләштергән) Ида Борисовна, Журналист — «Умырзая» (Ренат Харис) Камилла — «Ир, егет, чибәркәй һәм тәрәзә» (Рей Куни, Хәбир Ибраһим тәрҗемәсе) 3 нче бәти — «Бүре һәм Кәҗә» (Рафис Корбан) Алмабикә, Габдия — «Ничек миллионер булырга?» (Мансур Гыйләҗев) Зөлфия — «Улыбыз өйләнә, без аерылышабыз» (Илдар Юзеев) | Җиһан — «Башмагым» (Таҗи Гыйззәт) Катарина — «Тискәрегә авызлык» (Уильям Шекспир, Зөлфәт тәрҗемәсе) Мишәр кызы — «Зәйтүнәкәй» (Рабит Батулла) Солбикә, Убырлы — «Җиде кыз» (Нәкый Исәнбәт) Фәрдия — «Нигез ташлары» (Туфан Миңнуллин) Ирада Тибальдовна — «Әйдә барыйк, кызлар карыйк» (Разил Вәлиев) Приют директоры — «Казан ятиме» (Ркаил Зәйдулла) Карабикә — «Айрыз батыр» (Ренат Әюпов, Ркаил Зәйдулла) Убырлы карчык — «Убыр-шоу» (Зәринә Хөснуллина ) Нина Васильевна — «Супер кияү» (Туфан Миңнуллин) Рәйсә Идрисовна — «Мәхәббәт күгәрченнәре» (Владимир Гуркин) Масса — «Сәлам, Актәпи!» (Александра Сальникова) Арыслан — «Питер Пэн» (Дж. М. Барри) |

# Лилия Низамиева (1973)
## Фильмография

* Сания — «Тутык кыңгырау» (Фәнәвил Галиев, режиссер Илфат Камалиев)
* 2016 — Маһирә ханым (табибә) — «Ак чәчәкләр» (Габдрахман Әпсәләмов, режиссер Ренат Әюпов).

# Лилия Низамиева (1973)
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2019 — Татарстанның атказанган артисты.

# Лилия Низамиева (1973)
## Гаилә хәле

Ире Илнар Җиһангир улы, Кариев театры артисты, ТР атказанган артисты (2012). Уллары Искәндәр, музыкант....