yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Мәскәү могҗиза кылучылары чиркәвенең чаң манарасы (Казан)

Мәскәү могҗиза кылучылары чиркәвенең чаң манарасы — Казанның Сул як Болак урамында урнашкан, XVIII гасырда төзелгән корылма.
# Местанлар (Малкара)

Местанлар (төр. Mestanlar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Малкара илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кристи (кратер)

Кристи (лат. Christie) — Венера планетасының 28°18′ к. к. 72°42′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 23.3 километр озынлыкта булган кратеры.

# Кристи (кратер)
## Исеме

Кратер шагыйрә Агата Кристи хөрмәтенә аталган. Исеме рәсми рәвештә 1985 елда билгеләнә.
# Узнаж (Рэчыцкий районы)

Узнаж (белар. Узнаж) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рэчыцкий районында урнашкан авыл.

# Узнаж (Рэчыцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Минһаҗ Конов

Минһаҗ Конов, Минһаҗ Гайнетдин улы Әлмиев (рус. Конов Мингаз Гайнутдинович, 1893—1934) — сәясәтче, инкыйлабчы, мөхәррир, ТАССР халык комиссары урынбасары. 1917 елдан РСДРП (б) әгъзасы.

# Минһаҗ Конов
## Тәрҗемәи хәле

1893 елның 15 февралендә Казан губернасы Лаеш өязе (хәзерге Питрәч районы) Күн авылында туган. Казанда мәдрәсә тәмамлагач, ике ел Яңавыл авылында (хәзерге Биектау районы) балалар укыта.

# Минһаҗ Конов
## Төньяк фронтта

1915 елда армиягә алына. Төньяк фронтның 5 нче армиясенә эләгә. Рус гаскәрләре бу вакытта 3 млн артык кешесен югалта. Шунлыктан армиядә сугышка каршы булучылар күбәя. Большевиклар империалистик сугышны ватандашлар сугышына әйләндерү өчен үгетләү алып бара. 1917 елның 13 маенда М. Конов РСДРП (б) әгъзасы була. 1918 елның гыйнварында Төньяк фронт мөселман сугышчылары конференциясендә фронт мөселман комитетына сайлана, «Сугыш сафы» газетасында эшли башлый. Газетаның 11 саны гына чыгып кала. Алман гаскәрләре һөҗүмгә күчкәч, Төньяк фронтның мөселман комитеты әгъзалары Петроградка күчә һәм эчке Россия мөселманнары эше буенча комиссариатка кушыла. Анда М. Конов комиссариатның басма органы булган «Чулпан» газетасында хезмәттәшлек итә. Кызыл Армия сафларына татар һәм башкортларны язу буенча эш җәелдерә. 1918 елның мартында Үзәк мөселман комиссариаты Петроградтан Мәскәүгә күчкәч, Кызыл Армиянең I татар-башкорт батальоны комиссары итеп билгеләнә. Иреклеләрне яздыру өчен Пенза, Тамбов губерналарына чыга. Акларга каршы Сызран, Казан, Ижау янында сугышларда катнаша. 1918 елның 31 маенда Хәрби эшләр буенча халык комиссариаты Үзәк мөселман хәрби коллегиясен (рус. Центральная мусульманская военная коллегия, ЦМВК) раслый. М. Конов коллегиянең хәрби бүлгеләр төзү өчен җаваплы әгъзасы итеп сайлана. Мәскәүдә «Милли шура»ны ябу турында карар чыгаруда катнашы бар.

# Минһаҗ Конов
## Казанда

Ак чехлар һөҗүме башланагач, 1 августта Үзәк мөселман хәрби коллегиясе Мәскәүдән Казанга күчә. Казан алынгач, М. Конов һәм башкалар Арчага В.М. Азин гаскәрләре янына чигенә. 10 сентябрьдә Казан ак чехлардан азат ителә. Аннары М. Конов РСФСР хәрби эшләр буенча халык комиссариатында бүлек мөдире ярдәмчесе итеп билгеләнә. 1918 елның 4-12 ноябрендә Мәскәүдә узган I Бөтенроссия мөселман коммунистлар корылтаенда катнаша. 1920 елның гыйнварында Казанда «Эшче» газетасы җаваплы мөхәррире итеп билгеләнә. 1920 елның 1 сентябреннән ТАССР эшче-крестьян инспекциясе халык комиссары урынбасары.
Ленинградта Көнчыгыш педагогика институтын тәмамлый (1929). «ССРБ халыклары тарихы» белгечлеге буенча Татар педагогия иститутында аспирантура тәмамлый. 1931-1934 елларда Казан педагогия техникумында һәм Хезмәтне фәнни оештыру институтында укыта.
# NGC 26

NGC 26 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 26
## Тарихы

Әлеге галактика 1865 елда Алмания астрономы Генрих Луи д’Арре тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Виколунго

Виколунго — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Новара провинциясе составына керә.

# Виколунго
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 170 метр биеклектә урнашкан. Арборио, Бьяндрате, Казаледжо-Новара, Ландьона, Манделло-Витта, Речетто һәм Сан-Пьетро-Мозеццо коммуналары белән чиктәш.
# Ельжбетув (Люблин воеводалыгы)

Ельжбетув — Польшаның Люблин воеводалыгы Михув гминаcында урнашкан авыл.

# Ельжбетув (Люблин воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мессими

Мессими (фр. Messimy) — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
# Зёмбки

Зёмбки — Польшаның Лодзь воеводалыгы Болимув гминаcында урнашкан авыл.

# Зёмбки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Отрадный (Горноуральски шәһәр округы)

Отрадный (рус. Отрадный) — Свердловск өлкәсенең Горноуральский шәһәр округы составына керүче авыл.

# Отрадный (Горноуральски шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Отрадный (Горноуральски шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
# Сент-Илер-Торьё

Сент-Илер-Торьё (фр. Saint-Hilaire-Taurieux) — Франциянең Коррез департаментына караган коммуна, Сейак-Монедьер кантонына карый.

# Сент-Илер-Торьё
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,58 км².
# Хоронгвице

Хоронгвице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Емельно гминасында урнашкан авыл.

# Хоронгвице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Планетаның каршыда торышы

Планетаның каршыда торышы (кара-каршы торышы, оппозициясе) – Кояш системасында күк җисеменең һәм Кояш эклиптик озынлыклары аермасы 180° тигез булган торышы, ягъни күк җисеме «Кояш-Җир» сызыгының дәвамында урнашкан һәм Җирдән Кояшка каршы юнәлештә күренә.
Планетаның каршыда торышы югары планеталар (яки бүтән югары күк җисеме) өчен генә була ала, ягъни Җиргә караганда Кояштан еракрак урнашкан планеталар өчен.
Планетаның каршыда торышы вакытында планеталар бик яхшы күренәләр:
* планеталар Җирдән иң якын аралыкта урнашкан
* планеталар Кояш белән яктырылган ярымшары белән күренә, ягъни иң зур фазада була.
Айның Кояш белән каршыда торышы тулы ай фазасы вакытында була. Әгәр Айның эклиптик киңлеге бик кечкенә булса, Ай тотылу күзәтелә.
Эллиптик орбиталар булганга күрә Бөек каршыда торышы вакытында планета Җиргә кадәр иң якын аралыкта урнашкан. Әлеге күренеш Марсның каршыда торышы вакытында бик әһәмиятле.
Каршыда торышы вакытында планета төне буе күренә (көнчыгышта чыга, көнбатышта бата).
Каршыда торыш ☍ астрономик символы белән билгеләнә (Юникод коды U+260D).
# Роберт Лукас

Роберт Лукас (15 сентябрь 1937(1937-09-15), Якима, Вашингтон, Америка Кушма Штатлары — 15 май 2023(2023-05-15) (85 яшь), Чикаго) — икътисадчы (Америка Кушма Штатлары). Икътисад өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1995).
# Обалы

Обалы (каз. Обалы) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Обалы
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Хаҗыякуп (Гөльяка)

Хаҗыякуп (төр. Hacıyakup) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Гөльяка илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Рудень (Шуйч, Арджеш)

Рудень — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. Шуйч (коммуна) коммунасына карый.

# Рудень (Шуйч, Арджеш)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Выгода (Мастовский районы)

Выгода (белар. Выгода) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.

# Выгода (Мастовский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# NGC 578

NGC 578 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 578
## Тарихы

Әлеге галактика 1835 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Пасикуровице

Пасикуровице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Длуголенка гминасында урнашкан авыл.

# Пасикуровице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сан Мартин (Тлакоачистлавака)

Сан Мартин — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Tlacoachistlahuaca муниципалитеты составына керә.

# Сан Мартин (Тлакоачистлавака)
## Географиясе

Сан Мартин Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Сан Мартин (Тлакоачистлавака)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Сан Мартин (Тлакоачистлавака)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Бөтен Россия мөселманнарының өченче җыены

Бөтен Россия мөселманнарының өченче җыены — 1906 елның 16-20 августында Түбән Новгород шәһәренең «Общедоступный клуб»ы бинасында (Алексеевски урамы, 3) ярминкә көннәрендә уздырыла. 800 ләп делегат катнаша. Көн тәртибендә: эш-гамәлдә һәм укыту-өйрәтү барышында Мөхәммәт пәйгамбәр күрсәткән юлдан тайпылуларга каршы көрәш, мөселман мәктәп-мәдрәсәләре эшен яңартып кору турында һ.б. мәсьәләләр карала. «Иттифак әл-мөслимин» фиркасенең программасы кабул ителә, 15 кешелек ҮК сайлана.
# Абдулсаттар Абдуллатыйпов

Абдулсаттар Абдуллатыйпов (1787—?) — хәрби эшлекле. Рус-прусс-француз сугышында, 1812 елгы Ватан сугышында һәм Рус армиясенең чит илгә 1813-1814 еллардагы походларында катнашучы.

# Абдулсаттар Абдуллатыйпов
## Биографиясе

Абдулсаттар Абдуллатыйпов (Абдулсаттар Абдуллатыйп улы Гомәров) Ырынбур губернасы Гәрә вулысы (хәзерге Татарстан Республикасының Актаныш районы) Такталачык дигән татар авылында яшәгән. Зауряд-сотник булып хезмәт итә.
1807 елда 3-нче Башкорт полкы составында Рус-прусс-француз сугышында катнаша.
1812 елгы Ватан сугышы башлангач, 1814 елның ахырына кадәр 5-се Башкорт атлы полкы составында французларга каршы алышларда катнаша. 5-се Башкорт атлы полкы Бөгелмә өязе Карбан авылында 12 нче, 11 нче һәм 10 нчы кантон башкорттарынан оештырыла һәм 1812 елның 29 авгусында Казан белән Чебоксар аша Түбән Новгородка бара. 15 октябрьдән кенәз П. М. Волконский отрядлары составына керә, Сураж һәм Велиж калаларында урнаша. 1 ноябрдән генерал-майор М. М. Свечин отрядлары составына керә. 1812 елның 14-16 ноябрендә Березина буендагы сугышларда катнаша. Ары Витебскида һәм Борисовта була. 1813 елның гыйнварында Данциг (Гданьск) кәлгәсен камауда катнаша. 1813 елның октябреннән 1814 елның апреленә кадәр Минск губернасында хезмәт итә, шул ук вакытта полкның бер өлеше Лейпциг янындагы алышта катнаша һәм сугышлы Парижда белем ала.

# Абдулсаттар Абдуллатыйпов
## Бүләкләре

* «1812 елгы сугыш истәлегенә» көмеш медале кавалеры
* «1814 елның 19 мартында Парижны алган өчен» көмеш медале кавалеры
# Уртакүл

Уртакүл — Башкортстанның Бүздәк районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452717, ГАТОБК коды — 80217846001.
# Сан Висенте Палапа (Тепекоакуилко де Трухано)

Сан Висенте Палапа — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Tepecoacuilco de Trujano муниципалитеты составына керә.

# Сан Висенте Палапа (Тепекоакуилко де Трухано)
## Географиясе

Сан Висенте Палапа Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Сан Висенте Палапа (Тепекоакуилко де Трухано)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Сан Висенте Палапа (Тепекоакуилко де Трухано)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Милево (Монецкий повяты)

Милево — Польшаның Подлясье воеводалыгы Тшчанне гминасында урнашкан авыл.

# Милево (Монецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 5442

NGC 5442 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5442
## Тарихы

Әлеге галактика 1865 елда Алмания астрономы Albert Marth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Едитепе (Яйладагы)

Едитепе (төр. Yeditepe) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Яйладагы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сопотня-Велика

Сопотня-Велика — Польшаның Силезия воеводалыгы Елесня гминасында урнашкан авыл.

# Сопотня-Велика
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Саглык (Мерам)

Саглык (төр. Sağlık) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Мерам илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Свети Антон (Банска Штявниця)

Свети Антон (словак. Svätý Anton) — Словакиянең Банска-Штьявница округында урнашкан авыл.

# Свети Антон (Банска Штявниця)
## Тарихы

Авыл 1266 елда нигезләнгән.

# Свети Антон (Банска Штявниця)
## Географиясе

Мәйданы — 22,63 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 435 метр биеклектә урнашкан.

# Свети Антон (Банска Штявниця)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Яссыбаг (Гүлнар)

Яссыбаг (төр. Yassıbağ) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Гүлнар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Тайбулку

Тайбулку — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулышман елгасының сул ярыннан 83 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.

# Тайбулку
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Телец күле су бассейны. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100112115100002040
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100204
* Бассейн коды — 13.01.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Варко Сабино

Варко Сабино — Италиянең Лацио төбәге Риети өязендә урнашкан торак пункт.

# Варко Сабино
## Географиясе

Варко Сабино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Варко Сабино
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Варко Сабино
## Халкы

| Ел | Халык саны |
| 2017 | 186 |
| 2018 | 172 |
| 2023 | 171 |
# Блерстаун (Миссури)

Блерстаун — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Блерстаун (Миссури)
## Тарихы

Блерстаун шәһәре елда нигезләнгән.

# Блерстаун (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,644431 км², 0,64443 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 241 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Пойраз (Бейкоз)

Пойраз (төр. Poyraz) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Бейкоз илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сан Хосе де ла Круз, Эль Редондо (Сан Дьего де ла Унион)

Сан Хосе де ла Круз, Эль Редондо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Диего-де-ла-Унион муниципалитеты составына керә.

# Сан Хосе де ла Круз, Эль Редондо (Сан Дьего де ла Унион)
## Географиясе

Сан Хосе де ла Круз, Эль Редондо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Хосе де ла Круз, Эль Редондо (Сан Дьего де ла Унион)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Хосе де ла Круз, Эль Редондо (Сан Дьего де ла Унион)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Буруенишу-де-Сус

Буруенишу-де-Сус — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Брустуроаса (коммуна) коммунасына карый.

# Буруенишу-де-Сус
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 709 метр биеклектә урнашкан.
# Пратолунго (Парма)

Пратолунго — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Тиццано-Валь-Парма өязендә урнашкан торак пункт.

# Пратолунго (Парма)
## Географиясе

Пратолунго Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пратолунго (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ярдәм мәчете (Имәнле Бортас)

Имәнле Бортас мәчете — Татарстанның Кайбыч районы Имәнле Бортас авылында урнашкан мәчет.

# Ярдәм мәчете (Имәнле Бортас)
## Тарихы

Авыл мәчете XX гасырның 30 елларында кулланыштан чыгарылып гасыр азагында яңадан торгызыла.
# Юнно

Юнно — Польшаның Великопольское воеводалыгы Гродзец гминасында урнашкан авыл.

# Юнно
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Казтелнуово дей Сабиони (Арецо)

Казтелнуово дей Сабиони — Италиянең Тоскана төбәге Каврилья өязендә урнашкан торак пункт.

# Казтелнуово дей Сабиони (Арецо)
## Географиясе

Казтелнуово дей Сабиони Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Казтелнуово дей Сабиони (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фруадо

Фруадо (фр. Froidos) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Мөхәммәдия (китап)

Мөхәммәдия – XX гасыр башларына кадәр татарлар арасында киң кулланылган дини эчтәлекле, шигъри формалы әсәр.
Әсәрнең авторы - төрек шагыйре Мөхәммәт Чәләби. Китапны язуын ул 1449 елда тәмамлый һәм XVI гасырда әлеге әсәр Кырымда, ә XVII гасырда безнең төбәкләрдә тарала башлый.
Төркиянең Юныс Әмре институтыннан килгән мөгаллимә Әминә Енитерзи бу әсәрнең язылуының ике сәбәбе турында сөйли: “Мөхәммәдия” әсәре беренче версия буенча авторның төшендә Мөхәммәт пәйгамбәрне күрү нәтиҗәсендә языла, икенчедән, бу әсәр Мөхәммәт Чәләбинең абыйсы соравы белән язылган дигән версия бар. Әсәрнең эчтәлегенә килгәндә, ул өч өлештән тора. Беренче өлеше дөнья яратылышына багышлана, икенчесе - Мөхәммәт пәйгамбәр тормыш юлына, өченчесе - теге дөньяга”.
“Мөхәммәдия” китабы XVII гасырда татар җирлегенә үтеп кереп, Октябрь инкыйлабына кадәр татарлар арасында яратып кулланылган.
“Мөхәммәдия” китабы татар тарихында аерым урын биләп тора. Ул татарның рухи мирасының бер чагылышы. Аның популярлыгы турында 1845 елдан 1917 елга кадәр 24 тапкыр бастырылуы да сөйли. Ул Коръәннән соң укылу буенча икенче урында торган китап. Аны мәдрәсәләрдә укыту китабы буларак кулланганнар. “Мөхәммәдия”не көйләп уку мөнәҗәт жанрының формалашуына нигез салган”

# Мөхәммәдия (китап)
## Чыганак

* Казанда "Мөхәммәдия" китабына багышланган күргәзмә ачылды
# Тевриз (Туртас кушылдыгы)

Тевриз — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Туртас елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 132 км.

# Тевриз (Туртас кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010700112115300013470
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301347
* Бассейн коды — 14.01.07.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Даргин теле

Даргва теле (дарган мез, dargan mez) яки даргин теле Россиянең Дагъстан җөмһүриятендә даргин халкы тарафыннан сөйләшелә торган төньяк-көнчыгыш Кавказ теле. Ул даргин телләрен тәшкил иткән диалект континуумының әдәби һәм төп диалекты. Бу диалект континуумында дүрт башка тел (Кайтак, Кубачи, Итсари һәм Чираг) еш Даргва теленең юрамалары булып таныла. Коржаков (2012) көньяк-көнбатыш даргва теле кайтак теленә төньяк-үзәк даргва теленә караганда якынрак дигән нәтиҗә ясый. Даргва телендә кириллица язуы кулланыла.
# Краснодар (футбол клубы)

«Краснодар» футбол клубы (рус. Футбольный клуб «Краснодар») — 2008 елда нигезләнгән Краснодар шәһәренең футбол клубы. Әлеге вакытта Россия премьер-лигасында уйный.

# Краснодар (футбол клубы)
## Россия чемпионатларда чыгышлар тарихы

| Ел | Ярыш | Урын | У | Җ | УН | Җ | Г | О |
| 2008 | Икенче дивизион, Көньяк | 3 | 34 | 22 | 6 | 6 | 60-23 | 72 |
| 2009 | Беренче дивизион | 10 | 38 | 14 | 10 | 14 | 50-47 | 52 |
| 2010 | Беренче дивизион | 5 | 38 | 17 | 10 | 11 | 60-44 | 61 |
| 2011/12 | Премьер-лига | 9 | 30 | 10 | 8 | 12 | 38-43 | 38 |
| 2011/12 | Премьер-лига | 9 | 44 | 16 | 13 | 15 | 58-61 | 61 |
| 2012/13 | Премьер-лига | 10 | 30 | 12 | 6 | 12 | 45-39 | 42 |
| 2013/14 | Премьер-лига | 5 | 30 | 15 | 5 | 10 | 46-39 | 50 |
| 2014/15 | Премьер-лига | 3 | 30 | 17 | 9 | 4 | 52-27 | 60 |
| 2015/16 | Премьер-лига | 4 | 30 | 16 | 8 | 6 | 54-25 | 56 |

# Краснодар (футбол клубы)
## Клубта уйнаган татар-башкортлар

* Марат Измайлов
* Әлмир Мөхетдинов
# Былык (Деврек)

Былык (төр. Bılık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Деврек илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Олмо Пано (Салерно)

Олмо Пано — Италиянең Кампания төбәге Капаччо-Пестум өязендә урнашкан торак пункт.

# Олмо Пано (Салерно)
## Географиясе

Олмо Пано Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Олмо Пано (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пайнтопс (Төньяк Каролина)

Пайнтопс — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Пайнтопс (Төньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Пайнтопс (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,598812 км², 2,598813 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 31 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сикергеч

Сикергеч — өлкәннәр һәм балаларның физик күнегүләре өчен спорт коралы. Гадәттә синтетик яки күн бау. Нәфис гимнастика кулланган спорт коралларының берсе, роуп скиппингта - төп корал.
# Һаддерсфилд

Һаддерсфилд (ингл. Huddersfield) — Англиянең Вест-Йоркшир графлыгында урнашкан шәһәр.

# Һаддерсфилд
## Тарих

Беренче мәртәбә 1086 елда телгә алына.

# Һаддерсфилд
## Кардәш шәһәрләр

* Безансон, Франция
* Плунге, Литва