yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Мхерына 2

Мхерына 2 (белар. Мхерына 2) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Крупский районында урнашкан авыл.

# Мхерына 2
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# RASIP1

RASIP1 (ингл. Ras interacting protein 1 һәм Ras-interacting protein 1) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# HD65540

HD65540 — Очар Балык йолдызлыгында урнашкан A8(m)A4/5-F2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,07 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Мөхәммәтгариф Борнашев

Мөхәммәтгариф Борнашев (XIX гасыр, Әҗе, Ирмеш районы, Россия — XX гасыр, СССР) — язучы. Тормышы һәм иҗаты аз өйрәнелгән; 1924 елга кадәр Мәскәүдә яшәгәнлеге билгеле. Балалар өчен китаплар, «Вөкугат фи 1900 сәнә әл-милади» («Милади 1900 елда булган вакыйгалар») әсәре авторы.
# Понте Каролей (Козенца)

Понте Каролей — Италиянең Калабрия төбәге Козенца өязендә урнашкан торак пункт.

# Понте Каролей (Козенца)
## Географиясе

Понте Каролей Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Понте Каролей (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Скало Форенца (Потенца)

Скало Форенца — Италиянең Базиликата төбәге Фильано өязендә урнашкан торак пункт.

# Скало Форенца (Потенца)
## Географиясе

Скало Форенца Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Скало Форенца (Потенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гранха Арка де Ное (Леон)

Гранха Арка де Ное — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Леон муниципалитеты составына керә.

# Гранха Арка де Ное (Леон)
## Географиясе

Гранха Арка де Ное Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха Арка де Ное (Леон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха Арка де Ное (Леон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Бойлинг-Спрингс (Көньяк Каролина)

Бойлинг-Спрингс — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Бойлинг-Спрингс (Көньяк Каролина)
## Географиясе

Бойлинг-Спрингс халык санын алу урыны мәйданы — 17,706926 км², 17,707 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 282 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Шамван (Юра)

Шамван (фр. Champvans) — Франциянең Юра департаментына караган коммуна.

# Шамван (Юра)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,22 км².
# Задоли (Трнов)

Задоли (чех. Zádolí) — Чехиянең Кралове Градец крае Трнов районында урнашкан авыл.

# Задоли (Трнов)
## Географиясе

Мәйданы — 1,853 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Задоли (Трнов)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Задоли (Трнов)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Задоли (Трнов)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 139 |
| 1880 | 174 |
| 1890 | 144 |
| 1900 | 152 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 151 |
| 1921 | 156 |
| 1930 | 147 |
| 1950 | 110 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 96 |
| 1970 | 96 |
| 1980 | 68 |
| 1991 | 47 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 45 |
| 2011 | 44 |
| 2021 | 57 |
# HD128836

HD128836 — Бүре йолдызлыгында урнашкан A0mA9-A9 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,52 ± 0,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# HD45893

HD45893 — Кил йолдызлыгында урнашкан A3mA7-F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,49 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Фуко (ай кратеры)

Фуко (лат. Foucault) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 25,08 км булган кратер.

# Фуко (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Жан Бернар Леон Фуко (1819—1868) хөрмәтенә бирелә.

# Фуко (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Ган Кытай теле

Ган, Ганн, яки Кан ул Кытайның Дзянси провинциясендә күп асаба кешеләр тарафыннан сөйләшелә торган Синтик телләр төркеме. Шулай ук Ган телендә әйләнә-тирә Хунань, Хубэй, Анһуй һәм Фуцзян төбәкләрендә әһәмияткә ия санда халык сөйләшә. Ган теле Сино-Тибет телләре гаиләсенең Синтик телләр әгъзасы һәм Хакка теле фонетика төшенчәләрендә Ган теленә иң якын Кытай теле юрамасы булып тора. Ган теленең төрле диалектлары бар; Нанчанг диалекты гадәттә вәкил тел буларак буларак карала.
# Терацо (Болонья)

Терацо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Казальфьюманезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Терацо (Болонья)
## Географиясе

Терацо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Терацо (Болонья)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 4150

NGC 4150 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4150
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Мондалино (Бреша)

Мондалино — Италиянең Ломбардия төбәге Презелье өязендә урнашкан торак пункт.

# Мондалино (Бреша)
## Географиясе

Мондалино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Мондалино (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Леон (округ, Техас)

Леон — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Сентервилл шәһәре.

# Леон (округ, Техас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1846 елда оештырыла.

# Леон (округ, Техас)
## Халкы

2019 елда халык саны 15 335 кеше тәшкил иткән.

# Леон (округ, Техас)
## Территориясе

Округ мәйданы 2776 км² тәшкил итә.
# О-Сейбл-Форкс (Нью-Йорк)

О-Сейбл-Форкс — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# О-Сейбл-Форкс (Нью-Йорк)
## Географиясе

О-Сейбл-Форкс халык санын алу урыны мәйданы — 6,536789 км², 6,584493 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 168 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Свидна (Лагойский районы)

Свидна (белар. Свідна) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Лагойский районында урнашкан авыл.

# Свидна (Лагойский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Иггинген

Иггинген (алман. Iggingen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Иггинген
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,42 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 464 метр һәм 465 метр биеклектә урнашкан.
# Акбакай (Җамбыл өлкәсе)

һәм
Акбакай (каз. Ақбақай) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Акбакай (Җамбыл өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Брики (Симьятицкий повяты)

Брики — Польшаның Подлясье воеводалыгы Дрохичин гминасында урнашкан авыл.

# Брики (Симьятицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кантоньера (Витербо)

Кантоньера — Италиянең Лацио төбәге Градоли өязендә урнашкан торак пункт.

# Кантоньера (Витербо)
## Географиясе

Кантоньера Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Кантоньера (Витербо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Зыково (Киров өлкәсе)

Зыково (рус. Зыково) — Киров өлкәсенең Нулин районында урнашкан авыл.

# Зыково (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Зыково (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Зыково (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Зыково (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
# Зече-Прежинь

Зече-Прежинь — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. Дагица (коммуна) коммунасына карый.

# Зече-Прежинь
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 204 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# HD39317

HD39317 — Сәвер йолдызлыгында урнашкан A0VpSiSrCr спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,586 ± 0,009 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Гавронки (Згерский повяты)

Гавронки — Польшаның Лодзь воеводалыгы Гловно гминаcында урнашкан авыл.

# Гавронки (Згерский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Валойци

Валойци (белар. Валойці) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.

# Валойци
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# IC 5051

IC 5051 — Тавис йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика һәм инфракызыл чыганак .

# IC 5051
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 5051, ESO 74-14, 2MASX J20522267-7147233, ESO-LV 74-0140, IRAS 20473-7158, 6dFGS gJ205222.7-714724, PSCz Q20473-7158, PGC 65618 һәм LEDA 65618 буларак та сурәтләнә.
# Ыкуся-Ях

Ыкуся-Ях — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Лямин 2-се елгасының уң ярына тамагыннан 123 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 10 км.

# Ыкуся-Ях
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200046171
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204617
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Сантуарио ди Барбана (Горица)

Сантуарио ди Барбана — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Градо өязендә урнашкан торак пункт.

# Сантуарио ди Барбана (Горица)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Идзиковице (Ополе воеводалыгы)

һәм
Идзиковице — Польшаның Ополе воеводалыгы Вилькув гминасында урнашкан авыл.

# Идзиковице (Ополе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мирабель-о-Баронни

Мирабель-о-Баронни (фр. Mirabel-aux-Baronnies һәм фр. Mirabel) — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
# Шәриф Хаҗитархани

Шәриф Хаҗитархани, Шәрифи — Казан ханлыгында иҗат иткән татар шагыйре.
Шагыйрь безгә, иң беренче чиратта, «Зафәрнамәи вилаяти Казан» («Казан мәмләкәтенең җиңүе», «Казан вилаятенең җиңү язмасы») әсәре аша мәгълүм. 1550 елда иҗат ителгән бу әсәрнең ахырында автор үзен «Шәриф Хаҗитархани» дип атый. Димәк, ул билгеле бер дәрәҗәдә Хаҗитархан (Әстерхан) шәһәре белән дә бәйләнешле: әдип яисә анда туган, яисә шул калада яшәп алган. Кайбер галимнәр бу затның Мөхәммәдшәриф (Мөхәммәд Шәриф) исемле булуын да искәртәләр. Галим Марсель Әхмәтҗанов фикеренчә, Колшәриф белән «Зафәрнамәи вилаяти Казан» авторы — икесе бер үк зат.
Шәрифи әсәренең нигезенә Мәскәү патшасы Иван IVнең 1550 елның февралендә Казанга ясаган һөҗүменә мөнәсәбәтле вакыйга-хәлләр салынган. Казанлылар дошман яуларына каршы искиткеч ныклык күрсәтеп көрәшәләр. Шуның нәтиҗәсендә шәһәр ике атнага сузылган камалыштан котыла, һәм Иван IV, чигенеп, Мәскәүгә кайтып китәргә мәҗбүр була.
Әсәрдә Сафагәрәй, Бибарс (Бәйбарс), Мамай, Нургали, Килдебәк һәм башка тарихи затлар телгә алына. Казан мәмләкәте белән рус гаскәрләре арасындагы каты сугыш шактый җентекле тасвирлана, мәскәүлеләр тарафыннан туплар кулланылуы, аларның кешеләргә ничек тәэсир итүе сурәтләнә.
Галимнәр күрсәтүенчә, «Зафәрнамәи вилаяти Казан»ның бер нөсхәсе XVI йөзнең урталарында төрек солтаны Сөләйман Канунига җибәрелә. Хәзер ул Төркиядә саклана.
# Канове (Кунео)

Канове — Италиянең Пьемонт төбәге Говоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Канове (Кунео)
## Географиясе

Канове Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Канове (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Падалец

Падалец (белар. Падалец) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Крупский районында урнашкан авыл.

# Падалец
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Петелинек

Петелинек — Словениянең Ново Место (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Петелинек
## Географиясе

Мәйданы — 1,18 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 214 метр биеклектә урнашкан.
# Моллаҗәлилли

Моллаҗәлилли (әзери. Mollacəlilli) — Әзербайҗанның Гөйгөл районына караган авыл.
# Посесионе Палацо (Ферара)

Посесионе Палацо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Феррара өязендә урнашкан торак пункт.

# Посесионе Палацо (Ферара)
## Географиясе

Посесионе Палацо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Посесионе Палацо (Ферара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тарнувка (гмина Домбье)

Тарнувка — Польшаның Великопольское воеводалыгы Домбе гминасында урнашкан авыл.

# Тарнувка (гмина Домбье)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Реймон (коммуна)

Реймон (фр. Raymond) — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
# NGC 1139

NGC 1139 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1139
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Фрэнк Ливенворт тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Бирнбах

Бирнбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Бирнбах
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,11 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 270 метр биеклектә урнашкан.
# Җәмәй

Җәмәй — Башкортстанның Чакмагыш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452203, ОКАТО коды — 80256815003.
# Блек-Джек (Миссури)

Блек-Джек — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Блек-Джек (Миссури)
## Тарихы

Блек-Джек шәһәре елда нигезләнгән.

# Блек-Джек (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 6,814319 км², 6,723582 км² (1 апрель 2010), 6,723582 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 183 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Җиһангир Байбурин

Җиһангир Байбурин — җәмәгать эшлеклесе, Бөтенрусия мөселманнар җыеннарында катншучы (1905-1906), Уфа губернасыннан III нче РИ Дәүләт Думасы депутаты.
# Биволяне

Биволяне — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. Момчилград җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Биволяне
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 561 метр биеклектә урнашкан.
# Базуж-ла-Перуз

Базуж-ла-Перуз (фр. Bazouges-la-Pérouse) — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
# NGC 1131

NGC 1131 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1131
## Тарихы

Әлеге галактика 1855 елда инглиз астрономы Уильям Парсонс, 3-й граф Росс тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 182.88 см (72 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Бъюна-Виста (Мичиган)

Бъюна-Виста — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Бъюна-Виста (Мичиган)
## Географиясе

Бъюна-Виста халык санын алу урыны мәйданы — 11,59532 км², 11,676184 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 185 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вильянуева (Нью-Мексико)

Вильянуева — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Вильянуева (Нью-Мексико)
## Географиясе

Вильянуева халык санын алу урыны мәйданы — . Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 5869 Фут биеклектә урнашкан.
# HD262013

HD262013 — Сыңармөгез йолдызлыгында урнашкан B5 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,21 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Гемюнден (Вестервальд)

Гемюнден — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Гемюнден (Вестервальд)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,19 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 315 метр биеклектә урнашкан.
# Бозко дела Кьеза (Павия)

Бозко дела Кьеза — Италиянең Ломбардия төбәге Монтальто-Павезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Бозко дела Кьеза (Павия)
## Географиясе

Бозко дела Кьеза Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Бозко дела Кьеза (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.