yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Тимофеевка (Ольга районы)

Тимофеевка (рус. Тимофеевка) — Диңгез буе краеның Ольга районында урнашкан авыл.

# Тимофеевка (Ольга районы)
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# Тимофеевка (Ольга районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (89%), украиннар (12%).
# Шкары

Шкары (рус. Шкары) — Киров өлкәсенең Нагорск районында урнашкан авыл.

# Шкары
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Шкары
## Сәгать поясы

Шкары Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Шкары
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Данькув (Мазовия воеводалыгы)

Данькув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Блендув гминасында урнашкан авыл.

# Данькув (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мәрәкәш милли футбол җыелмасы

Мәрәкәш милли футбол җыелмасы (гарәп. منتخب المغرب لكرة القدم‎) — халыкара футбол ярышларында Мәрәкәш вәкиле булып торучы милли такым.
# Һәмилтон Фиш

Һәмилтон Фиш (3 август 1808(1808-08-03), Нью-Йорк, Нью-Йорк, Америка Кушма Штатлары — 7 сентябрь 1893(1893-09-07) (85 яшь), Нью-Йорк, Нью-Йорк, Америка Кушма Штатлары) — сәясәтче, дипломат, адвокат, АКШ вәкилләр пулаты әгъзасы (4 декабрь 1843 – 3 март 1845), Нью-Йорк гөбернатыры (1 гыйнвар 1849 – 31 декабрь 1850), Нью-Йорк гөбернатыры урынбасары (1 гыйнвар 1848 – 31 декабрь 1848), АКШ дәүләт сәркәтибе (17 март 1869 – 12 март 1877), АКШ Санаты әгъзасы (1 декабрь 1851 – 4 март 1853), АКШ Санаты әгъзасы (4 март 1853 – 4 март 1855), АКШ Санаты әгъзасы (4 март 1855 – 4 март 1857).
# София Лопушанская

София Лопушанская (рус. София Петровна Лопушанская, 16 март 1926(1926-03-16) яки 1926, Палтау, Украина Совет Социалистик Республикасы, СССР — 20 май 2008(2008-05-20) яки 2008, Волгоград, Россия) — телләр белгече, РФның атказанган фән эшлеклесе (1996), Волгогорад университеты каршындагы рус теле тарихы фәнни тикшеренү институты директоры (1998-2007).
# Урубуретама

Урубуретама — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.

# Урубуретама
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 97,072 км².
# Казильияно (Терни)

Казильияно — Италиянең Умбрия төбәге Акваспарта өязендә урнашкан торак пункт.

# Казильияно (Терни)
## Географиясе

Казильияно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казильияно (Терни)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Даскелу

Даскелу — Румыниянең Илфов жудецында урнашкан авыл. Даскелу (коммуна) коммунасына карый.

# Даскелу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Алыушагы

Алыушагы (әзери. Alıuşağı) — Әзербайҗанның Самух районына караган авыл.
# Несса (Вашка кушылдыгы)

Несса — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Вашка елгасының уң ярына тамагыннан 74 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 66 км.

# Несса (Вашка кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03030000112103000048297
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103004829
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Покрашава

Покрашава (белар. Покрашава) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Слуцкий районында урнашкан авыл.

# Покрашава
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Саклысу (Финике)

Саклысу (төр. Saklısu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Финике илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Җевизли (Акчаабат)

Җевизли (төр. Cevizli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Акчаабат илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# 2029 ел

3 меңьеллык :
XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр — XXII гасыр — XXIII гасыр :
Хронологик таблица :
2029 (ике мең егерме тугызынчы) ел — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча дүшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 2029 елы, III меңьеллыкның 29 елы, XXI гасырның 29 елы, XXI гасырның 3 унъеллыгының 9 елы, 2020 елларның 10 елы. 2024 елдан 2029 елга хәтле 5 ел калды.
# Буйнакск

Буйнакск (рус. Буйнакск, ком. Темир-хан-шура) — Россия Федерациясенең Дагстан Җөмһүриятендә урашкан шәһәр.
Халык саны — 62 921 кеше (2014).

# Буйнакск
## Сәгать поясы

Буйнакск Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Буйнакск
## Тарих

Шәһәр статусын 1866 елдан башлап йөртә.

# Буйнакск
## Шәһәрдә туган танылган шәхесләр

* Иван Әлиев (1892-1964, Волгоград), генерал-майор (1943).
* Камил Мәхмүтов (1941), генерал-майор.

# Буйнакск
## Халык

Милләтләр (2010): аварлар (48,9%), комыклар (32,7%), лаклар (7,3%), даргиләр (6,8%), урыслар (2,1%).
# Техас Крудас (Куахиникуилапа)

Техас Крудас — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Куахиникуилапа муниципалитеты составына керә.

# Техас Крудас (Куахиникуилапа)
## Географиясе

Техас Крудас Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Техас Крудас (Куахиникуилапа)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Техас Крудас (Куахиникуилапа)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Чудзеничы

Чудзеничы (белар. Чудзенічы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Лагойский районында урнашкан авыл.

# Чудзеничы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# 557 ел (б. э. к.)

557 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) — V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 557 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:557 елда (б.э.к.) туганнар

# 557 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:557 елда (б.э.к) вафатлар
# (19508) 1998 MC17

(19508) 1998 MC17 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19508) 1998 MC17
## Тарихы

1998 елның 27 июнендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 MC17» саналган.
# NGC 7379

NGC 7379 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7379
## Тарихы

Әлеге галактика 1876 елда Франция астрономы Edouard Stephan тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 80.01 см (31.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Абеларду-Лус

Абеларду-Лус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.

# Абеларду-Лус
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 955,368 км².
# Вуазенон (Сена һәм Марна)

Вуазенон (фр. Voisenon) — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Барончеа (Дрокиа)

Барончеа (рум. һәм молдав. Baroncea ) — Молдова Республикасының Дрокиа районына караган авыл.
# Сент-Сюзанн (Ду)

Сент-Сюзанн (фр. Sainte-Suzanne) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# NGC 93

NGC 93 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 93
## Тарихы

Әлеге галактика 1854 елда инглиз астрономы William Parsons тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 182.88 см (72 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# 489 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) — V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
489 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр V гасырга кергән ел.

# 489 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:489 елда (б. э. к.) туганнар

# 489 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:489 елда (б. э. к.) вафатлар
# Зурвольд

Зурвольд — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Зурвольд
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 55 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 25 метр биеклектә урнашкан.
# Брна (Потштейн)

Брна (чех. Brná) — Чехиянең Кралове Градец крае Потштейн районында урнашкан авыл.

# Брна (Потштейн)
## Географиясе

Мәйданы — 2,455 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 348 метр биеклектә урнашкан.

# Брна (Потштейн)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Брна (Потштейн)
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Брна (Потштейн)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 210 |
| 1880 | 237 |
| 1890 | 268 |
| 1900 | 235 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 226 |
| 1921 | 187 |
| 1930 | 165 |
| 1950 | 130 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 128 |
| 1970 | 133 |
| 1980 | 154 |
| 1991 | 146 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 156 |
| 2011 | 147 |
| 2021 | 143 |
# Ронки (Верчели)

Ронки — Италиянең Пьемонт төбәге Чильяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Ронки (Верчели)
## Географиясе

Ронки Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ронки (Верчели)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Әсәдли (Җәлилабад)

Әсәдли (әзери. Əsədli) — Әзербайҗанның Җәлилабад районына караган авыл.
# Мирик

Мирик (әзери. Mirik) — Әзербайҗанның Лачын районына караган авыл.
# Влчи Габржина

Влчи Габржина (чех. Vlčí Habřina) — Чехиянең Пардубице крае Пардубице һәм Пардубице районында урнашкан авыл.

# Влчи Габржина
## Географиясе

Мәйданы — 3,376264 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 219 метр биеклектә урнашкан.

# Влчи Габржина
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Влчи Габржина
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Влчи Габржина
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 411 |
| 1880 | 510 |
| 1890 | 511 |
| 1900 | 504 |
| 1910 | 490 |
| 1921 | 459 |
| 1930 | 453 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 389 |
| 1961 | 431 |
| 1970 | 393 |
| 1980 | 361 |
| 1991 | 328 |
| 2001 | 320 |
| 2011 | 309 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 307 |
| 2016 | 303 |
| 2017 | 300 |
| 2018 | 311 |
| 2019 | 313 |
| 2020 | 320 |
| 2021 | 324 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 311 |
| 2022 | 328 |
| 2023 | 322 |
| 2024 | 330 |
# Казчине Лунге (Кунео)

Казчине Лунге — Италиянең Пьемонт төбәге Певераньо өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчине Лунге (Кунео)
## Географиясе

Казчине Лунге Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казчине Лунге (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Түбән Харвута

Түбән Харвута — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Манго-Юрибей елгасының сул ярыннан 42 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 26 км.

# Түбән Харвута
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Надым елгасының көнчыгыш чигеннән Пур елгасы бассейнының төньяк-көнбатыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000212115300054747
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305474
* Бассейн коды — 15.04.00.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Давудлу (Губадлы)

Давудлу (әзери. Davudlu) — Әзербайҗанның Губадлы районына караган авыл.
# Алга (Аксубай районы)

Алга — Татарстан Республикасының Аксубай районындагы авыл.
Халык саны — 87 тирәсендә. Почта индексы — 423065.

# Алга (Аксубай районы)
## Тарих

1920-елларда нигезләнгән.

# Алга (Аксубай районы)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Алга (Аксубай районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.6 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 5.3 °C | 14.3 °C | 19.2 °C | 20.9 °C | 18.5 °C | 12.9 °C | 5 °C | -4.1 °C | -9.8 °C | 4.6 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
# Унчин

Унчин (чех. Unčín) — Чехиянең Высочина крае Ждяр-над-Сазавоу һәм Q89267421? районында урнашкан авыл.

# Унчин
## Географиясе

Мәйданы — 3,834681 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 480 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Унчин
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Унчин
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Унчин
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 282 |
| 1880 | 310 |
| 1890 | 285 |
| 1900 | 255 |
| 1910 | 282 |
| 1921 | 288 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 255 |
| 1950 | 227 |
| 1961 | 232 |
| 1970 | 239 |
| 1980 | 202 |
| 1991 | 190 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 191 |
| 2014 | 192 |
| 2016 | 188 |
| 2017 | 187 |
| 2018 | 189 |
| 2019 | 193 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 191 |
| 2021 | 194 |
| 2021 | 188 |
| 2022 | 195 |
| 2023 | 204 |
| 2024 | 197 |
# Ибнеәмин Альбетков

Ибнеәмин Вәли улы Альбетков (18 апрель [1 май] 1917 — 17 апрель, 1984) — совет солдаты һәм офицеры, yзәк фронтның 60 нчы армиясенең 121 нче укчы дивизиясенең 383 нче укчы полкының 2 нче укчы батальоны командиры. Советлар Союзы Герое (17.10.1943), майор; отставкадагы полковник.

# Ибнеәмин Альбетков
## Тәрҗемәи хәле

1939 елдан Кызыл Армиядә. Ярославль хәрби пехота укуханәсен (1941), М.В. Фрунзе исемендәге Хәрби әкәдимияне (1948, Мәскәү) тәмамлый. 1941 елның июненнән Бөек Ватан сугышы фронтларында, батальон командиры (121 нче укчы дивизиянең 383 нче укчы полкы). Үзәк, Воронеж, 1 нче һәм 4 нче Украина фронтлары гаскәрләре составында Харкауга һөҗүм операциясендә (1942), Курск сугышында (1943), Украина, Польша, Чехословакияне азат итүдә катнаша. 1943 елның 26 сентябрендә батальоны белән Днепрны кичүне оештыра, плацдармны саклау һәм киңәйтү сугышына уңышлы җитәкчелек итә. Сугыштан соң Совет Армиясендә җитәкче вазифалар башкара. 1959 елдан запаста, Мәскәүдә эшли.
Ленин, Кызыл Байрак, Александр Невский, ике Кызыл Йолдыз орденнары, мидәлләр белән бүләкләнә.

# Ибнеәмин Альбетков
## Хәтер

* Мәскәүдә Даниловский мөселман зиратында җирләнгән
* Герой барельефы Касимовта Дан мемориалында урнаштырылган
# Сарето (Торино)

Сарето — Италиянең Пьемонт төбәге Перреро өязендә урнашкан торак пункт.

# Сарето (Торино)
## Географиясе

Сарето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сарето (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Топаклы (Һайрат)

Топаклы (төр. Topaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Һайрат илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бреттен (Франция)

Бреттен (фр. Bretten) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Мазво кантонына карый.

# Бреттен (Франция)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,16 км².
# Plank temperaturası

Plank temperaturası - zamança fizikada temperaturanıñ iñ yuğarı çige, alman fiziğı Maks Plank xörmätenä atalğan, T$_P$ dip bilgelänä.
Plank berämlekläreneñ berse, kvant mexanikasında fundamental' çik bulıp tora.
Gravitatsiä kvant teoriäse eşkärtelmägängä kürä zamança fizika esseräk berär närsäne taswirlıy almıy.
Plank temperaturadan yuğarıraq oçraqta kisäkçälär energiäse şundıy zur bula, şuña kürä kisäkçälär arasında üzara tä'sir iteleşe bütän fundamental' tä'sir iteleşlär belän çağışrılıp bula. Ul temperatura Ğälämneñ Zur Şartlaw berençe mizgelendä (Plank waqıtı) temperaturası bulğan:
    $T_{P}={\frac {m_{P}c^{2}}{k}}={\sqrt {\frac {\hbar c^{5}}{Gk^{2}}}}$
biredä
    m$_P$ — Plank massası,
    c — vakuumdağı yaqtılıq tizlege,
    ħ — Dirak daimie,
    k — Boltsman daimie,
    G — gravitatsion daimi.
Tigezlämägä şunı quyıp, isäpläp çığarabız:
T$_P$=1,416 808(33)×10³² Kelvin

# Plank temperaturası
## Sıltamlar

* NIST: Планковская температура. (Англ.)
* Какова противоположность абсолютному нулю? (Англ.) 2008 елның 21 ноябрь көнендә архивланган.
# Pohyola

Pohjola /pohyola/ - Suomi mífologísında ber Pohjağa (Tönyaqqa) kürsätelgän cir. Şulay uq Pohjola - ul kompasnıñ Tönyaq yünäleşe, böten Polár cirläre, Kalevala dönyasında ul - Sami xalqınıñ cirläre.
Tormışta ul - Laplandnıñ ber öleşe häm börınğı Kainuu. Pohjola - mifik urını ğına bularq, bälâlärneñ başı, küñelsez mäñge salqın yıraqtağı Tönyaq cire. Awırular häm salqınnar Pohjola'dan kilälärder. Pohjola Väinöläneñ, Kalevala cireneñ doşmanı ide.
Mífologí buyınça, Pohjola'nıñ xuca xatını - Louhi isemle bik köçle sixerçe xatın. Böyek timerçe Seppo Ilmarinen anı wasíäte buyınça Sampo çükep yasí häm Samponı Luohineñ qızı öçen qalım bularaq Luohigä Sampo kiterä. Sampo - ul Pohjola xalqına baylınqnı betergesez tartuçı tılsımlı tegermän ide. Anıñ qaplawıçı üzäk küçäre tiräsendä äylänüçe yoldızlar belän bizäklängän ilâhi kük yözen gäwdälänä. Kalevalanıñ başqa batırlar şulay uq Pohjola qızlarına öylänergä tırışalar. Alar arasında macara ezläwçe Lemminkäinen häm ğaqıllı Väinämöinen. Louhi alarda Sampo çükü kebek eşlärne sorí, mäsälän, Tuonela Aqqoşın atıp üterü. Ägär yawçılağan qatğí Pohjola qızın alırğa teli, Pohjolanıñ zur zalında tuy, sí mäclese ütkärälär.
Dönya başanasınıñ nigeze, "dönya ağaçı"nıñ tamırları, Suomi mífologísı buyınça Tönyaq ofıqtan soñ, Pohjola'da bula. Sampo häm anıñ mullıq yärdämendä qarañğı biek tawda utıruçı Louhi Pohjola yörtä. Könyaq keşelärneñ Samponı azat itü häm üzenä yaraqlaştıru öçen köräşe häm suğışı, şunnan soñğı Samponı watu häm dönyaküläm möhim qaplawıçnı yuğaltu (Tönyaq pulúsdağı dönya ağaçnıñ watu mäğnäsendä) Kalevalanıñ töp eçtälege idelär.

# Pohyola
## See also

* Pohjola, iminiät kompanísı
* Pohjolan Liikenne, autobus şirkäte
* Pohjola'nıñ Qızı, Jean Sibeliusnıñ muzíkal poémasınıñ töp teması
# NGC 7563

NGC 7563 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7563
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Сохан Бабаев

Сохан Бабаев (25 декабрь 1910(1910-12-25), Каспий арты өлкәсе, Төркистан генерал-губернаторлыгы, Россия империясе — 28 ноябрь 1995(1995-11-28) (84 яшь), Ашкабад, Төрекмәнстан) — СССР фирка-дәүләт эшлеклесе, ВКП(б)ның Чәрҗөй өлкә комитетының 1 нче сәркәтибе (1943-1945), Төрекмәнстан ССР ХКШ (1946 елдан - министрлар шурасы) рәисе (1945-1951), Төрекмәнстан коммунистлар фиркасенең ҮКнең 1 нче сәркәтибе (1951-1958).

# Сохан Бабаев
## Бүләкләр, мактаулы исемнәр

* Ленин ордены
* Кызыл Йолдыз ордены
* Хөрмәт Билгесе ордены (23 ноябрь 1939)
* Хезмәт Кызыл Байрак ордены (декабрь 1944)
# IC 4658

IC 4658 — Корбан чалу урыны йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 4658
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4658, ESO 139-10, ESO-LV 139-0100, PGC 60555 һәм LEDA 60555 буларак та сурәтләнә.
# Трнава (Тржебич)

Трнава (чех. Trnava) — Чехиянең Высочина крае Тршебич һәм Тршебич районында урнашкан авыл.

# Трнава (Тржебич)
## Географиясе

Мәйданы — 12,386689 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 428 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Трнава (Тржебич)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Трнава (Тржебич)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Трнава (Тржебич)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 465 |
| 1880 | 519 |
| 1890 | 531 |
| 1900 | 595 |
| 1910 | 665 |
| 1921 | 655 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 720 |
| 1950 | 589 |
| 1961 | 698 |
| 1970 | 678 |
| 1980 | 661 |
| 1991 | 598 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 577 |
| 2014 | 631 |
| 2016 | 691 |
| 2017 | 689 |
| 2018 | 721 |
| 2019 | 728 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 729 |
| 2021 | 718 |
| 2021 | 702 |
| 2022 | 731 |
| 2023 | 745 |
| 2024 | 768 |
# Ветрушице

Ветрушице (чех. Větrušice) — Чехиянең Урта Чехия крае Прага-восток һәм Q12856916? районында урнашкан авыл.

# Ветрушице
## Географиясе

Мәйданы — 2,859048 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 261 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Ветрушице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ветрушице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Ветрушице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 164 |
| 1880 | 188 |
| 1890 | 223 |
| 1900 | 258 |
| 1910 | 397 |
| 1921 | 397 |
| 1930 | 449 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 369 |
| 1961 | 359 |
| 1970 | 318 |
| 1980 | 358 |
| 1991 | 332 |
| 2001 | 372 |
| 2006 | 405 |
| Ел | Халык саны |
| 2011 | 507 |
| 2014 | 565 |
| 2016 | 618 |
| 2017 | 627 |
| 2018 | 620 |
| 2019 | 635 |
| 2020 | 625 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 634 |
| 2021 | 645 |
| 2022 | 662 |
| 2023 | 706 |
| 2024 | 707 |
# Гөлҗүк (Арач)

Гөлҗүк (төр. Gölcük) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Арач илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Липава (Мядзельски авыл советы)

Липава (белар. Ліпава) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.

# Липава (Мядзельски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# CLEC11A

CLEC11A (ингл. C-type lectin domain containing 11A) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Роверато (Венеция)

Роверато — Италиянең Венеция төбәге Ноале өязендә урнашкан торак пункт.

# Роверато (Венеция)
## Географиясе

Роверато Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Роверато (Венеция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Марктцойльн

Марктцойльн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Марктцойльн
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Марктцойльн
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,86 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 292 метр биеклектә урнашкан.
# Лемани (Вармия-Мазурия воеводалыгы)

Лемани — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Щитно гминасында урнашкан авыл.

# Лемани (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.