yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# HD185450

HD185450 — Кавәс йолдызлыгында урнашкан Fm_dD спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,58 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Реково (гмина Волин)

Реково — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Волин гминаcында урнашкан авыл.

# Реково (гмина Волин)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Валерофа (Фрозиноне)

Валерофа — Италиянең Лацио төбәге Валлемайо өязендә урнашкан торак пункт.

# Валерофа (Фрозиноне)
## Географиясе

Валерофа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Валерофа (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Рузколо (Леко)

Рузколо — Италиянең Ломбардия төбәге Гарбаньяте-Монастеро өязендә урнашкан торак пункт.

# Рузколо (Леко)
## Географиясе

Рузколо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Рузколо (Леко)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Җумһуриет (Девэли)

Җумһуриет (төр. Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Девэли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сәет (мәгънәләр)

Сәет — кеше исеме, хөрмәтле исем, топоним.
* Сәет — Тукай районы авылы.
* Сәет — БР Кушнаренко районы авылы.
* Сәет — БР Федоровка районы авылы.
* Сәет — БР Мәләвез районы авылы.
* Сәет — Чиләбе өлкәсе Аргаяш районы авылы.
* Сәет — Төмән өлкәсе Яркәү районы авылы.
# Димитровград (Сербия)

Димитровград (серб. Димитровград) — Сербиянең Пирот округы Димитровград җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Димитровград (Сербия)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 545 метр биеклектә урнашкан.

# Димитровград (Сербия)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# I Морти дел Роколо (Бергамо)

I Морти дел Роколо — Италиянең Ломбардия төбәге Романо-ди-Ломбардия өязендә урнашкан торак пункт.

# I Морти дел Роколо (Бергамо)
## Географиясе

I Морти дел Роколо Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# I Морти дел Роколо (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Подрое

һәм
Подрое — Словениянең Шмартно-при-Литии (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Подрое
## Географиясе

Мәйданы — 2,04 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 346 метр биеклектә урнашкан.
# Шерберн (округ, Миннесота)

Шерберн — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Элк-Ривер шәһәре.

# Шерберн (округ, Миннесота)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1856 елда оештырыла.

# Шерберн (округ, Миннесота)
## Халкы

2019 елда халык саны 91 126 кеше тәшкил иткән.

# Шерберн (округ, Миннесота)
## Территориясе

Округ мәйданы 1130 км² тәшкил итә.
# Гирне (Ефелер)

Гирне (төр. Girne) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Ефелер илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Леви (округ, Флорида)

Леви — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Бронсон шәһәре.

# Леви (округ, Флорида)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1845 елда оештырыла.

# Леви (округ, Флорида)
## Территориясе

Округ мәйданы 2896 км² тәшкил итә.
# Яйлаҗык (Нурдагы)

Яйлаҗык (төр. Yaylacık) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Нурдагы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Анила

Анила — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Выя елгасының уң ярыннан 39 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Анила
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300312103000035633
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003563
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Юбилей аркасы (Казан)

Калып:Архитектура һәйкәле/төб
Юбилей аркасы йә Кызыл капкалар — Петров паркы ансамбленә керүче мемориаль корылмасы. Җөмһүрият әһәмиятендәге тарих һәм мәдәният һәйкәле статусына ия.

# Юбилей аркасы (Казан)
## Тарих

Юбилей аркасы 1888 елда, И. П. Котелов проекты буенча төзелгән. Төзелеш Казан дары заводының йөзъеллыгына багышланган. Фронтоннарында «1788 ЛѢТЪ 1888» язмасы һәм Екатерина II вә Александр III вензелләре бар (Екатерина II дәверендә дары заводы төзелгән, Александр III дәверендә исә арка корылган). 1988 елда арка яңартып төзелгән.

# Юбилей аркасы (Казан)
## Тасвирлама

Арка бәйрәмле, тантаналы формаларында һәм ак-кызыл төсләрендә ясалган. Әлеге вакытта Киров районы символларының берсе булып санала. Арканың күрү дәвәмы булып заводка илтүче аллея (Богатырёв урамы) тора.
# Пуень

Пуень — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. Прунду (коммуна) коммунасына карый.

# Пуень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 57 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Әнтони Һьюиш

Әнтони Һьюиш (ингл. Antony Hewish, 11 май 1924(1924-05-11), Фои, Корнволл, Корнуолл, Көньяк-Көнбатыш Англия, Англия, Бөекбритания — 13 сентябрь 2021(2021-09-13) (97 яшь), ) — йолдызбелгеч, астрофизик, физик, университет профессоры (Бөекбритания). Физика өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1974).

# Әнтони Һьюиш
## Белем

Гонвилл һәм Кай көллияте, Кембриҗ университеты дигән уку йортында белем алган.

# Әнтони Һьюиш
## Оешмаларда әгъзалык

Лундын кыйрал җәмгыяте, Америка сынлы сәнгать һәм фәннәр академиясе, Һиндстан милли фәннәр академиясе, Яурупа академиясе дигән оешмаларда әгъза булган.
# Бийи-сюр-Урк

Бийи-сюр-Урк (фр. Billy-sur-Ourcq) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Пранль

Пранль (фр. Pranles) — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
# Кари Рупа

Кари Рупа Һиндстанның Харьяна штатында Чархи Дадри районының Бадһра тэһсилында авыл. Чархи Дадри шәһәрчегенең штаб-фатирыннан якынча 37 км көньяк-көнбатышында урнашкан. 2011 ел Һиндстан халык санын алу буенча авылда 218 йорт булып, тулаем халкы 1203 кеше, шуларның 653-се ир кешеләр, ә 550-се хатын-кызлар.
# Ронколе (Парма)

Ронколе — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Барди өязендә урнашкан торак пункт.

# Ронколе (Парма)
## Географиясе

Ронколе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ронколе (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ваивара

Ваивара (эст. Vaivara) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Содна Вас

Содна Вас — Словениянең Подчетртек (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Содна Вас
## Географиясе

Мәйданы — 1,32 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 207,8 метр биеклектә урнашкан.
# PCDHB6

PCDHB6 (ингл. Protocadherin beta 6) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ти (Көньяк Дакота)

Ти — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.

# Ти (Көньяк Дакота)
## Тарихы

Ти шәһәре 1894 елда нигезләнгән.

# Ти (Көньяк Дакота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 4,379201 км², 4,380662 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 454 метр биеклектә урнашкан.
# Солтан Вәлиев

Солтан Вәлиев, Солтан Галимҗан улы Вәлиев (19 октябрь 1941(1941-10-19), Шкотово, Диңгез буе крае, РСФСР, СССР — февраль 2012 (70 яшь), Россия) — астроном, физика-математика фәннәре докторы (1991), ТР ФА академигы (2000). 1966-1973 елларда Энгелһардт исемендәге астрономия күзәтүханәсендә; 1973-1987 елларда Кемерово университетында, югары математика кафедрасы мөдире (1983-1987). 1987-2012 елларда Сембер политехника университетында, 1992 елдан гамәли математика һәм информатика кафедрасы мөдире.
# Обь (шәһәр)

Обь (рус. Обь) — Русиянең Новосибирск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 25 383 кеше (2010).

# Обь (шәһәр)
## География

Шәһәр Бараба түбәнлегенең көнчыгышында, Новосибирскидан 5 километр көнбатыштарак урнаша. Транссебер магистраленың Обь станциясе. Шәһәр аша М51 (Чиләбе — Курган — Петропавел — Омск — Новосибирск) автоюл бара.
Новосибирск агломерациясенә керә.

# Обь (шәһәр)
## Тарих

Толмачёво станциясе буларак нигезләнгән. Обь елгасы шәһәрдән 15 километр көнбатыштарак урнашуга карамастан, 1934 елда исем Обьга үзгәртелә.
1947 елда шәһәр тибындагы бистә статусын ала, 1969 елдан — шәһәр. 1989 елдан өлкә буйсынуындагы шәһәр статусын йөртә.

# Обь (шәһәр)
## Халык

Милли состав (2002): руслар — 93,8%, украиннар — 1,8%, алманнар — 1,1%.

# Обь (шәһәр)
## Икътисад

Толмачёво халыкара аэропорты, санитар-техника җиһазлар заводы.
# Валдория (Месина)

Валдория — Италиянең Сицилия төбәге Сан-Пьеро-Патти өязендә урнашкан торак пункт.

# Валдория (Месина)
## Географиясе

Валдория Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Валдория (Месина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Письменер

Письменер (чирм. Письмэҥер, рус. Письменер) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан авыл.

# Письменер
## Сәгать поясы

Письменер Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Письменер
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (71,4%), чирмешләр (28,6%).
# (12278) Кисохиноки

(12278) Кисохиноки — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12278) Кисохиноки
## Тарихы

1990 елның 21 ноябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 WQ2» саналган.
# Каракесе (Каргы)

Каракесе (төр. Karakese) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Каргы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (17864) 1998 KK38

(17864) 1998 KK38 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17864) 1998 KK38
## Тарихы

1998 елның 22 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 KK38» саналган.
# Нерастовичы

Нерастовичы (белар. Нерастовічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Слонимский районында урнашкан авыл.

# Нерастовичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Омаха

Омаха — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан шәһәр.

# Омаха
## Тарихы

Омаха шәһәре елда нигезләнгән.

# Омаха
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Ежний Врх

Ежний Врх — Словениянең Шмартно-при-Литии (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Ежний Врх
## Географиясе

Мәйданы — 0,41 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 543,6 метр биеклектә урнашкан.
# Сан Херонимо (Сан Луис де ла Паз)

Сан Херонимо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Луис-де-ла-Пас муниципалитеты составына керә.

# Сан Херонимо (Сан Луис де ла Паз)
## Географиясе

Сан Херонимо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Херонимо (Сан Луис де ла Паз)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Херонимо (Сан Луис де ла Паз)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Мразивци

Мразивци (словак. Mrázovce) — Словакиянең Стропков округында урнашкан авыл.

# Мразивци
## Тарихы

Авыл 1408 елда нигезләнгән.

# Мразивци
## Географиясе

Мәйданы — 4,65 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 220 метр биеклектә урнашкан.

# Мразивци
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Озимка

Озимка — Россия территориясеннән ага торган елга. Сембер өлкәсенең Инза районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сөксем елгасының сул ярыннан 18 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Озимка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010500312110000036579
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003657
* Бассейн коды — 08.01.05.003
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Калтыман

Калтыман — Башкортстанның Иглин районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452401, ГАТОБК коды — 80228820001.

# Калтыман
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 530 кешенең яшәве мәгълүм.

# Калтыман
## Танылган шәхесләр

* Александр Вакульский (1922-1990), Сәвитләр Берлеге Каһарманы.
* Иван Силантьев (1918-1958), Сәвитләр Берлеге Каһарманы.
# Беретәк

Беретәк (Олы Беретәк) (рус. Березяк) — Йөрүзән елгасының кушылдыгы. Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Йөрүзән елгасының уң ярыннан 338 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 42 км.

# Беретәк
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Нязепетровск гидротөененнән Павловск гидротөененә чаклы Әй елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010201112111100023156
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111102315
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Драгалина (Келераш)

Драгалина — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. Драгалина (коммуна) коммунасына карый.

# Драгалина (Келераш)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 42 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Савдзеневичы

Савдзеневичы (белар. Саўдзеневічы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Лагойский районында урнашкан авыл.

# Савдзеневичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Кампофеличе-ди-Фиталия

Кампофеличе-ди-Фиталия — Италиянең Сицилия төбәгендә урнашкан коммуна. Палермо провинциясе составына керә.

# Кампофеличе-ди-Фиталия
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 734 метр биеклектә урнашкан. Чиминна, Корлеоне, Меццоюзо, Прицци һәм Викари коммуналары белән чиктәш.
# Иосиф Срезневский

Иосиф Срезневски (рус. Иосиф Евсеевич Срезневский, 1780, Срезнево, Спасск өязе, Рязань губернасы, Россия империясе — 1828 елдан иртә түгел, ) — фәлсәфәче, Беренче Казан ирләр гимназиясе укытучысы, Казан университеты профессоры.
# HD116275

HD116275 — Сөмбелә йолдызлыгында урнашкан A2V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,77 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (8415) 1996 UT

(8415) 1996 UT (лат. 1996 UT) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8415) 1996 UT
## Тарихы

1996 елның 16 октябрендә Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 UT» саналган.
# Тибрәнү периоды

Тирбәнү периоды яки период — периодик процессларда бер тулы тирбәнеш ясау өчен кирәк булган вакыт. Период СИ системасында секундларда. Кагыйдә буларак T хәрефе белән тамгалана.

# Тибрәнү периоды
## Ябык физик системалар тибрәнү периодлары
### Пружина маятнигы

$T=2\pi {\sqrt {\frac {m}{k}}}$,
$m$ — йөк массасы, $k$ — пружина сыгылмалылыгы

# Тибрәнү периоды
## Ябык физик системалар тибрәнү периодлары
### Математик маятник

$T=2\pi {\sqrt {\frac {l}{g}}}$ $l$ — ачып алган озынлыгы, $g$ =9,88 м/с^2.

# Тибрәнү периоды
## Ябык физик системалар тибрәнү периодлары
### Физик маятник

$T=2\pi {\sqrt {\frac {J}{mgl}}}$
$J$ — инерция моменты, $m$ —маятник массасы, $l$ — маятникнын элеп торган урыннан аның массасының үзәгенә кадәр озынлыгы

# Тибрәнү периоды
## Ябык физик системалар тибрәнү периодлары
### Борылган маятник

$T=2\pi {\sqrt {\frac {I}{K}}}$
$I$ - инерция моменты

# Тибрәнү периоды
## Ябык физик системалар тибрәнү периодлары
### Электр тибрәнү контуры

$T=2\pi {\sqrt {LC}}$,
$L$ — катушканын индуктивлыгы, $C$ — конденсаторнын сыйдырышы.
# Сольшуа

Сольшуа (фр. Saulchoy) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Нова Вес (Слабце)

Нова Вес (чех. Nová Ves) — Чехиянең Урта Чехия крае Слабце районында урнашкан авыл.

# Нова Вес (Слабце)
## Географиясе

Мәйданы — 0,463 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Нова Вес (Слабце)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Нова Вес (Слабце)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Нова Вес (Слабце)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 36 |
| 1880 | 29 |
| 1890 | 24 |
| 1900 | 26 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 31 |
| 1921 | 24 |
| 1930 | 29 |
| 1950 | 21 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 11 |
| 1970 | 11 |
| 1980 | 3 |
| 1991 | 1 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 1 |
| 2011 | 4 |
| 2021 | 14 |
# Брезовица (Чачак)

һәм
Брезовица (серб. Брезовица ) — Сербиянең Моравич округы Чачак һәм Сербия җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Брезовица (Чачак)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 586 метр һәм 648 метр биеклектә урнашкан.

# Брезовица (Чачак)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Пиатра (Орхей)

Пиатра (рум. һәм молдав. Piatra ) — Молдова Республикасының Орхей районына караган авыл.
# Валазпра (Кьети)

Валазпра — Италиянең Абруцци төбәге Атесса өязендә урнашкан торак пункт.

# Валазпра (Кьети)
## Географиясе

Валазпра Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Валазпра (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вяца (Ровиго)

Вяца — Италиянең Венеция төбәге Лендинара өязендә урнашкан торак пункт.

# Вяца (Ровиго)
## Географиясе

Вяца Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Вяца (Ровиго)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Новы Двор (Паставский районы)

Новы Двор (белар. Новы Двор) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.

# Новы Двор (Паставский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Вигода (Отвоцкий повяты)

Вигода — Польшаның Мазовия воеводалыгы Карчев гминасында урнашкан авыл.

# Вигода (Отвоцкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Жигалов

Жигалов — фамилия.
* Алексей Жигалов (1915—1963), суга сикерүче.
* Андрей Жигалов (1966), кино һәм цирк актёры, профессиональ клоун.
* Михаил Жигалов (1942), актёр.
# Лукас (Айова)

Лукас — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Лукас (Айова)
## Тарихы

Лукас шәһәре 1868 елда нигезләнгән.

# Лукас (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,523957 км², 2,523955 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 272 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ви-ле-Ферру

Ви-ле-Ферру (фр. Vy-le-Ferroux) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Ви-ле-Ферру
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,70 км².
# Рабки (Дзятлавский районы)

Рабки (белар. Рабкі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.

# Рабки (Дзятлавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Текнэли (Токат)

Текнэли (төр. Tekneli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Токат илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сен-Жан-д’Англь

Сен-Жан-д’Англь (фр. Saint-Jean-d'Angle) — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# (19297) 1996 RS24

(19297) 1996 RS24 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19297) 1996 RS24
## Тарихы

1996 елның 8 сентябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 RS24» саналган.
# Гордон (Пенсильвания)

Гордон — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гордон (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1856 елда нигезләнгән.

# Гордон (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,535779 км², 1,535778 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 853 Фут биеклектә урнашкан.
# Щегляцин

Щегляцин — Польшаның Мазовия воеводалыгы Корчев гминасында урнашкан авыл.

# Щегляцин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.