yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Белем көне

Белем көне — һәр ел 1 сентябрь көнне билгеләнгән бәйрәм. 1984 елдан бирле билгеләп үтелә.
Беренче сыйныф укучылары өчен бу Беренче кыңгырау бәйрәме, ә, гомумән, бу бәйрәм — уку елы башлануы тантанасы. Элек бәйрәм уку көне булган, хәзер исә тантаналы җыелыш һәм бәйрәм чаралары үткәрелә.

# Белем көне
## Белем көне җырлары

* «Өйрәтәләр мәктәпләрдә» (Владимир Шаинский көе)
       Каләм тотып кулларга,
       Хәрефләрне тезәргә.
       Өйрәтәләр мәктәпләрдә, мәктәпләрдә
       Тапкырларга, бүләргә,
       Нәниләрне сөяргә.
       Өйрәтәләр мәктәпләрдә, мәктәпләрдә
       Тапкырларга, бүләргә,
       Нәниләрне сөяргә.
       Өйрәтәләр мәктәпләрдә, мәктәпләрдә
       Бишне бишкә кушарга,
       Иҗектән сүз ясарга.
       Өйрәтәләр мәктәпләрдә, мәктәпләрдә
       Белер өчен бик күпне,
       Яратырга китапны.
       Өйрәтәләр мәктәпләрдә, мәктәпләрдә
       Таңнар ничек атканны,
       Кояш ничек батканны.
       Аңлаталар мәктәпләрдә,мәктәпләрдә
       Табарга утрауларны,
       Биек – биек тауларны.
       Өйрәтәләр мәктәпләрдә, мәктәпләрдә
       Табарга утрауларны,
       Биек – биек тауларны.
       Өйрәтәләр мәктәпләрдә, мәктәпләрдә
       Өтер белән ноктаны,
       Кайчан – кайда куйганны.
       Өйрәтәләр мәктәпләрдә, мәктәпләрдә
       Дуслык кадерен белергә,
       Сузылсын дип гомергә.
       Өйрәтәләр мәктәпләрдә, мәктәпләрдә
       Дуслык кадерен белергә,
       Сузылсын дип гомергә.
       Өйрәтәләр мәктәпләрдә, мәктәпләрдә
# Мэттью Перри

Мэ́ттью Лэ́нгфорд Пе́рри (ингл. Matthew Langford Perry, 1969 елның 19 августы, Уильямстаун, Массачусетс, АКШ - 28 октябрь 2023) – Америка һәм Канада актеры. Күбрәк Дуслар сериалында Чендлер Бинг роле белән мәшһүр.
Шулай ук "Элли Макбил", "Беверли-Хиллз, 90210", "Клиника" сериалларында кече рольләр башкарган һәм "Симпсоннар" эпизодын тавышландырган.
* ↑ TMZ / мөхәррир Х. Левин — 2005.https://wikidata.org/wiki/Track:Q2630118https://wikidata.org/wiki/Track:Q3783580
* 1 2 Los Angeles Times — El Segundo: 1881. — ISSN 0458-3035; 2165-1736https://wikidata.org/wiki/Track:Q983859https://wikidata.org/wiki/Track:Q188515
* ↑ Μάθιου Πέρι: Ατύχημα που προκλήθηκε από κεταμίνη η επίσημη αιτία θανάτου του
* ↑ Η ιατροδικαστική έκθεση αποκαλύπτει την αιτία θανάτου του ηθοποιού Μάθιου Πέρι, που οφείλεται σε ατύχημαΠηγή
# Мале-ле-Гран

Мале-ле-Гран (фр. Malay-le-Grand) — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
# Вильямайор-де-Калатрава

Вильямайор-де-Калатрава (исп. Villamayor de Calatrava) — Испаниянең Сьюдад-Реаль провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вильямайор-де-Калатрава
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 145 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 659 метр биеклектә урнашкан.
# Астравы (Смалявицкий районы)

Астравы (белар. Астравы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Смалявицкий районында урнашкан авыл.

# Астравы (Смалявицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# NGC 883

NGC 883 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 883
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# NHLH1

NHLH1 (ингл. Nescient helix-loop-helix 1 һәм Nescient helix loop helix 1) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# HD202400

HD202400 — Тавис йолдызлыгында урнашкан ApSr спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,18 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Фындыглы

Фындыглы (әзери. Fındıqlı) — Әзербайҗанның Загатала районына караган авыл.
# Стемфорд (Вермонт)

Стемфорд — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Стемфорд (Вермонт)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 102,6 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 550 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Моштень (Джурджу)

Моштень — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. Улми (коммуна, Джурджу) коммунасына карый.

# Моштень (Джурджу)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 104 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Капитан-Петко-Войвода

Капитан-Петко-Войвода — Болгариянең Хасково өлкәсендә урнашкан авыл. Тополовград җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Капитан-Петко-Войвода
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 201 метр биеклектә урнашкан.
# Пшевлока (Парчивский повяты)

Пшевлока — Польшаның Люблин воеводалыгы Парчев гминаcында урнашкан авыл.

# Пшевлока (Парчивский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Юзефково (Липновский повяты)

Юзефково — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Скемпе гминаcында урнашкан авыл.

# Юзефково (Липновский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шедзець

Шедзець — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Гура гминасында урнашкан авыл.

# Шедзець
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (16626) Thumper

(16626) Thumper — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16626) Thumper
## Тарихы

1993 елның 20 апрелендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 HJ3» саналган.
# Морру-ду-Шапеу

Морру-ду-Шапеу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.

# Морру-ду-Шапеу
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 5531,854 км².
# Зембри

Зембри — Польшаның Люблин воеводалыгы Тшебешув гминаcында урнашкан авыл.

# Зембри
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ка Верни (Римини)

Ка Верни — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Сан-Джованни-ин-Мариньано өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка Верни (Римини)
## Географиясе

Ка Верни Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ка Верни (Римини)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Старе Заколе

Старе Заколе — Польшаның Мазовия воеводалыгы Миньск-Мазовецки гминасында урнашкан авыл.

# Старе Заколе
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шарни (Йонна)

Шарни (фр. Charny) — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
# Долен-Еневец

Долен-Еневец — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. Велико-Тырново җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Долен-Еневец
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 391 метр биеклектә урнашкан.
# Боровое (Чибәркүл районы)

Боровое (рус. Боровое) — Чиләбе өлкәсенең Чибәркүл районы составына керүче авыл.

# Боровое (Чибәркүл районы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Боровое (Чибәркүл районы)
## Сәгать поясы

Боровое (Чибәркүл районы) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Боровое (Чибәркүл районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
# Дикменҗик (Чинар)

Дикменҗик (төр. Dikmencik) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чинар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# 513 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 513 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
IV гасыр — V гасыр — VI гасыр — VII гасыр — VIII гасыр :
Хронологик таблица :
513 (биш йөз унөченче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча сишәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 513 елы, I меңьеллыкның 513 елы, VI гасырның 13 елы, VI гасырның 2 унъеллыгының 3 елы, 510 елларның 4 елы. 513 елдан бирле 1511 ел үтте.

# 513 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:513 елда туганнар

# 513 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:513 елда вафатлар
# Вайтнау

Вайтнау — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Вайтнау
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Вайтнау
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 65,19 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 797 метр биеклектә урнашкан.
# IC 4306

IC 4306 — Тазылар йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 4306
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4306, 2MASX J13361966+3325247, MCG+06-30-058, PGC 48015, Z 1334.0+3340, Z 190-35, AGC 231140, LEDA 48015 һәм SDSS J133619.63+332524.3 буларак та сурәтләнә.
# MB21D1

MB21D1 (ингл. Cyclic GMP-AMP synthase) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Соку (Пазарҗык )

Соку (төр. Soku) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Пазарҗык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Даравка

Даравка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Вологда өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Сарка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Даравка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010200412110000009625
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110000962
* Бассейн коды — 08.01.02.004
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# RBM24

RBM24 (ингл. RNA binding motif protein 24) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (4341) Посейдон

(4341) Посейдон (лат. Poseidon) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4341) Посейдон
## Тарихы

1987 елның 29 маенда Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 KF» саналган.
# Шәмәрдән (Киров өлкәсе)

Шәмәрдән (рус. Шамарданово) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.

# Шәмәрдән (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Шәмәрдән (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Шәмәрдән (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Шәмәрдән (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча авылда татарлар яши.
# DEFA4

DEFA4 (ингл. Defensin alpha 4) — кешенең 8-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Кекен-Васильевка

Кекен-Васильевка — Башкортстанның Миякә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452087, ГАТОБК коды — 80244835004.

# Кекен-Васильевка
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 303 кешенең яшәве мәгълүм.
# Чернат (Ковасна)

Чернат — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан авыл. Чернат (коммуна) коммунасына карый.

# Чернат (Ковасна)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 565 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ашагыкамышлы (Элмадаг)

Ашагыкамышлы (төр. Aşağıkamışlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Элмадаг илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Вильсене

Вильсене (фр. Villeseneux) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Зачерляни

һәм
Зачерляни — Польшаның Подлясье воеводалыгы Хорощ гминасында урнашкан авыл.

# Зачерляни
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тарканы

Тарканы (белар. Тарканы) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.

# Тарканы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Надзежда (Добрушский районы)

Надзежда (белар. Надзежда) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Добрушский районында урнашкан авыл.

# Надзежда (Добрушский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# SMC5

SMC5 (ингл. Structural maintenance of chromosomes 5) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Била (Либерец)

Била (чех. Bílá) — Чехиянең Либерец крае Либерец һәм Q89581457? районында урнашкан авыл.

# Била (Либерец)
## Географиясе

Мәйданы — 26,378448 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 383 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Била (Либерец)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Била (Либерец)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Била (Либерец)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1915 |
| 1880 | 1874 |
| 1890 | 1871 |
| 1900 | 1703 |
| 1910 | 1698 |
| 1921 | 1646 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 1573 |
| 1950 | 1068 |
| 1961 | 954 |
| 1970 | 771 |
| 1980 | 769 |
| 1991 | 797 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 803 |
| 2014 | 902 |
| 2016 | 936 |
| 2017 | 945 |
| 2018 | 952 |
| 2019 | 948 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 969 |
| 2021 | 973 |
| 2021 | 954 |
| 2022 | 969 |
| 2023 | 978 |
| 2024 | 965 |
# Хаҗыпашалар (Чине)

Хаҗыпашалар (төр. Hacıpaşalar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Чине илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Липск (Ляхавицкий районы)

Липск (белар. Ліпск) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ляхавицкий районында урнашкан авыл.

# Липск (Ляхавицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Осичани

Осичани (чех. Osíčany) — Чехиянең Оломоуц крае Коваловице-Осичани районында урнашкан авыл.

# Осичани
## Географиясе

Мәйданы — 2,194 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Осичани
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Осичани
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Осичани
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 201 |
| 1880 | 212 |
| 1890 | 218 |
| 1900 | 204 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 217 |
| 1921 | 231 |
| 1930 | 229 |
| 1950 | 201 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 197 |
| 1970 | 170 |
| 1980 | 122 |
| 1991 | 125 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 107 |
| 2011 | 114 |
| 2021 | 103 |
# Хиттизау

Хиттизау — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. Брегенц округы составына керә.

# Хиттизау
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 798 метр биеклектә урнашкан. Лингенау, Лангенегг һәм Зибратсгфелль коммуналары белән чиктәш.
# Присака (Чимишлиа)

Присака (рум. һәм молдав. Prisaca ) — Молдова Республикасының Чимишлиа районына караган авыл.
# Белтеджешть

Белтеджешть — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. Круча (коммуна, Констанца) коммунасына карый.

# Белтеджешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 45 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вакон (Миннесота)

Вакон — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Вакон (Миннесота)
## Тарихы

Вакон шәһәре 1885 елда нигезләнгән.

# Вакон (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,495133 км², 2,504107 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 388 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (2441) Хиббс

(2441) Хиббс (лат. Hibbs) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2441) Хиббс
## Тарихы

1979 елның 25 июнендә Элеанора Хелин, Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 MN2» саналган.
# Бахмут (Кылыраши)

Бахмут (рум. һәм молдав. Bahmut ) — Молдова Республикасының Кылыраши районына караган авыл.
# Луана (Айова)

Луана — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Луана (Айова)
## Тарихы

Луана шәһәре 1867 елда нигезләнгән.

# Луана (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,725269 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 345 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Фампу

Фампу (фр. Fampoux) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# ELP5

ELP5 (ингл. Elongator acetyltransferase complex subunit 5 һәм Elongator complex protein 5) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (19786) 2000 QR104

(19786) 2000 QR104 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19786) 2000 QR104
## Тарихы

2000 елның 28 августында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 QR104» саналган.
# 990 ел (б. э. к.)

990 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр X гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
XII гасыр (б. э. к.) — XI гасыр (б. э. к.) — X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 990 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:990 елда (б.э.к.) туганнар

# 990 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:990 елда (б.э.к) вафатлар
# Аверешть (Нямц)

Аверешть — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. Ион-Крянге (коммуна) коммунасына карый.

# Аверешть (Нямц)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 253 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Розчоло (Перуҗа)

Розчоло — Италиянең Умбрия төбәге Перуҗа өязендә урнашкан торак пункт.

# Розчоло (Перуҗа)
## Географиясе

Розчоло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Розчоло (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Елбаш

Елбаш — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Бердь елгасының уң ярына тамагыннан 83 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 33 км.

# Елбаш
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200512115200005036
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200503
* Бассейн коды — 13.01.02.005
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# (7871) Tunder

(7871) Tunder (лат. Tunder) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7871) Tunder
## Тарихы

1990 елның 22 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 SW4» саналган.
# HD101391

HD101391 — Зур Җидегән йолдызлыгында урнашкан B9VpHgMn спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,335 ± 0,009 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Белтень-Дял

Белтень-Дял — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. Белтень (коммуна, Васлуй) коммунасына карый.

# Белтень-Дял
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 206 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Счорбаньо (Варезе)

Счорбаньо — Италиянең Ломбардия төбәге Монтегрино-Вальтравалья өязендә урнашкан торак пункт.

# Счорбаньо (Варезе)
## Географиясе

Счорбаньо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Счорбаньо (Варезе)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Чакаллар (Мустафакемалпаша)

Чакаллар (төр. Çakallar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Мустафакемалпаша илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Шильда (Петеньга кушылдыгы)

Шильда — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе , Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Петеньга елгасының сул ярыннан 50 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 41 км.

# Шильда (Петеньга кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03010000112103000000574
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000057
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0