yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Сикертән

Сикертән — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.
Почта индексы — 422028.

# Сикертән
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11.1 °C | -5.9 °C | 3.8 °C | 12.5 °C | 17.8 °C | 19.9 °C | 17.1 °C | 11.5 °C | 3.8 °C | -5.3 °C | -10.4 °C | 3.5 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.

# Сикертән
## Шәхесләр

* Галиәкбәр Камалетдинов (1849—1921), Галиәсгар Камалның, Камал Iнең, Камал IIнең әтисе.
* Энҗе Яруллина, Габдулла Кариев исемендәге Казан Татар дәүләт яшь тамашачы театры артисты (2005 елдан), Татарстан Республикасы Театр әһелләре берлеге әгъзасы.
# Культура (авыл, Татарстан)

Культура — Татарстан Республикасының Аксубай районындагы авыл.
Почта индексы — 423065.

# Культура (авыл, Татарстан)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.6 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 5.3 °C | 14.3 °C | 19.2 °C | 20.9 °C | 18.5 °C | 12.9 °C | 5 °C | -4.1 °C | -9.8 °C | 4.6 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
# Безназва

һәм
Безназва — Польшаның Великопольское воеводалыгы Владыславув гминасында урнашкан авыл.

# Безназва
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Зельково

Зельково — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Любава гминасында урнашкан авыл.

# Зельково
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Воля-Фольварк

Воля-Фольварк — Польшаның Мазовия воеводалыгы Гмина Бабошево гминасында урнашкан авыл.

# Воля-Фольварк
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Барбезьё-Сент-Илер (кантон)

Барбезьё-Сент-Илер — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Хрусцинске

Хрусцинске — Польшаның Лодзь воеводалыгы Келчиглув гминаcында урнашкан авыл.

# Хрусцинске
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Стежера (авыл)

Стежера — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. Мирешу-Маре (коммуна) коммунасына карый.

# Стежера (авыл)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Шангала

Шангала — Россия территориясеннән ага торган елга. Ставрополь крае, Ростов өлкәсе, Краснодар крае, Калмыкия биләмәләрендә ага. Елга Зур Кугульта елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Шангала
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Басс. притоков Дона ниже впадения Северского Донца, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010500612107000017017
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107001701
* Бассейн коды — 05.01.05.006
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Пелагатчи (Миссисипи)

Пелагатчи — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Пелагатчи (Миссисипи)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Пелагатчи (Миссисипи)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 15,736494 км², 15,716624 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 109 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Питтмен-Сентер (Теннесси)

Питтмен-Сентер — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Питтмен-Сентер (Теннесси)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Питтмен-Сентер (Теннесси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 15,717684 км², 15,717685 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 393 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Җиллик

Җиллик (әзери. Cillik) — Әзербайҗанның Балакән районына караган авыл.
# Чаеркөй (Эрфелек)

Чаеркөй (төр. Çayırköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Эрфелек илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Пантанеле (Латина)

Пантанеле — Италиянең Лацио төбәге Априлия өязендә урнашкан торак пункт.

# Пантанеле (Латина)
## Географиясе

Пантанеле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Пантанеле (Латина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сөгүтчүк (Сивас)

Сөгүтчүк (төр. Söğütçük) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Сивас илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Канстанцинава (Чашницкий районы)

Канстанцинава (белар. Канстанцінава) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.

# Канстанцинава (Чашницкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Гагарына (Навагрудский районы)

Гагарына (белар. Гагарына) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.

# Гагарына (Навагрудский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Алмалы (Ырынбур өлкәсе)

Алмалы (Алмала) — Ырынбур өлкәсенең Переволоцки районында урнашкан торак пункт.

# Алмалы (Ырынбур өлкәсе)
## Сәгать поясы

Алмалы (Ырынбур өлкәсе) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Алмалы (Ырынбур өлкәсе)
## Халык

Милләтләр (2010): татарлар — 73,7%, башкортлар — 12,8%, казакълар — 4,1%, украиннар — 2,3%.

# Алмалы (Ырынбур өлкәсе)
## Шәхесләр

* Рәис Мостафин (1980—2020), РФ Каһарманы (2000).
# Суази-су-Монморанси

Суази-су-Монморанси (фр. Soisy-sous-Montmorency) — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
# Любц

Любц — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Любц
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 57,73 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 50 метр биеклектә урнашкан.
# Тишина

Тишина — Словениянең Тишина (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Тишина
## Географиясе

Мәйданы — 38,8 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Страда пер Батуело (Милано)

Страда пер Батуело — Италиянең Ломбардия төбәге Корбетта өязендә урнашкан торак пункт.

# Страда пер Батуело (Милано)
## Географиясе

Страда пер Батуело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Страда пер Батуело (Милано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сюсмью

Сюсмью (фр. Susmiou) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
# Яктылык рефлексы

Яктылык рефлексы яки бәбәк рефлексы челтәркатлау фоторецепторлары белән башкарыла һәм дүрт нейроннар тора (рәс. 21.17).
1. Беренче нейрон(сизгер) һәр күзнең челтәркатлавын урта мидәге өске калкулыклар дәрәҗәсендә ике претекталь төш белән тоташтыра. Челтәркатлауның борын ягыннан импульслар хиазмада кисешкән җепселләр белән үткәрелә, күрү трактының кире ягы буенча бара һәм контралатераль претекталь төшләрдә тәмамлана. Челтәркатлауның чигә ягыннан импульслар кисешмәгән җепселләр белән (ипсилатераль күрү тракты) үткәрелә, ипсилатераль претекталь төшләрдә тәмамлана.
2. Икенче нейрон (куелган) һәр претекталь төшне ике Вестфаль-Эдингер төше белән тоташтыра. Шулай итеп, яктылык этәргече бер яктан ике яклы тәңгәл бәбәк кысылуына китерә. Нейросифилис һәм пинеаломада куелган нейрон зарарлануы яктылыкка һәм якын аралыкка рефлекслар диссоциациясенә китерә.
3. Өченче нейрон (преганглионар хәрәкәт) Вестфаль-Эдингер төшләрен керфексыман төен белән тоташтыра. Парасимпатик җепселләр күз йөртүче нерв эчендә үтеп, аның аскы тармагына керәләр һәм аскы кыек мускулны инервацияләгән нерв эчендә керфексыман төенгә җитәләр.
4. Дүртенче нейрон (постганглионар хәрәкәт) керфексыман төенне калдырып, кыска керфексыман нервлар эчендә бара һәм бәбәк сфинктерын иннервацияли. Керфексыман төен мускуллы бүрәнкәдә, күз алмасы артында ук урнаша. Керфексыман төен аша төрле нерв җепселләре узуга карамастан, парасимпатик җепселләр генә анда синапслар ясый.
# Увиль-ла-Бранш

Увиль-ла-Бранш (фр. Houville-la-Branche) — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
# Равне-над-Шентрупертом

Равне-над-Шентрупертом — Словениянең Шентруперт (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Равне-над-Шентрупертом
## Географиясе

Мәйданы — 3,22 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 535 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# SLC10A2

SLC10A2 (ингл. Solute carrier family 10 member 2) — кешенең 13-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Недъёль

Недъёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Двойник елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.

# Недъёль
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300112103000074949
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007494
* Бассейн коды — 03.05.03.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Принс-Чарлз

Принс-Чарлз (ингл. Prince Charles Island) — Канада Арктика архипелагы утраулар төркеменә кергән утрауларның берсе. Мәйданы — 9521 км².
# Лунка-Меркушулуй

Лунка-Меркушулуй — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан авыл. Добирлеу (коммуна) коммунасына карый.

# Лунка-Меркушулуй
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 518 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ланрела

Ланрела (фр. Lanrelas) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Брон кантонына карый.

# Ланрела
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 29,40 км².
# Момбаркаро

Момбаркаро — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Кунео провинциясе составына керә.

# Момбаркаро
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 896 метр биеклектә урнашкан. Камерана, Горценьо, Монезильо, Мураццано, Ниелла-Бельбо, Парольдо, Сале-Сан-Джованни, Сан-Бенедетто-Бельбо һәм Прунетто коммуналары белән чиктәш.
# Бранко Радивоевич

Бранко Радивоевич (словак. Branko Radivojevič, 24 ноябрь 1980(1980-11-24) (43 яшь), Пьештәни, Трнавский край, Словакия — , ) — Словакия һоккейчесе (һөҗүмче), дөнья чемпионатларының көмеш (2012) һәм бронза (2003) призчысы.
# Каллиник Шейковский

Каллиник Шейковский (рус. Каленик Васильович Шейковський, 1835, Каманича, Россия империясе — 1903, Минзәлә шәһәре, Уфа губернасы, Россия империясе) — украин этнографы, телбелгеч, нашир, педагог.
# Мали-Гарць

Мали-Гарць — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Субковы гминасында урнашкан авыл.

# Мали-Гарць
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шипиково

Шипиково (серб. Шипиково) — Сербиянең Заечар округы Заечар җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Шипиково
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 199 метр биеклектә урнашкан.

# Шипиково
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Орора (Иллинойс)

Орора (ингл. Aurora) — АКШның Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.

# Орора (Иллинойс)
## Тарих

1834 тә нигезләнә.
# Те (Изер)

Те (фр. Theys) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, О-Грезиводан кантонына карый.

# Те (Изер)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 26,25 км².
# Маллеваль (Луара)

Маллеваль (фр. Malleval) — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Алабедир (Сулуова)

Алабедир (төр. Alabedir) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Сулуова илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Эгьер

Эгьер (фр. Eyguières) — Франциянең Буш-дю-Рон департаментына караган коммуна.

# Эгьер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 68,75 км².
# Стиннетт (Техас)

Стиннетт — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Стиннетт (Техас)
## Тарихы

Стиннетт шәһәре елда нигезләнгән.

# Стиннетт (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2 квадрат миль, 5,138721 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 971 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сесил-Бишоп (Пенсильвания)

Сесил-Бишоп — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Сесил-Бишоп (Пенсильвания)
## Географиясе

Сесил-Бишоп халык санын алу урыны мәйданы — 6,581615 км², 6,581863 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 347 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Табр

Табр (фр. Tabre) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Мирпуа кантонына карый.
# Кадикасы

Кадикасы (чуаш. Катькас, рус. Кадикасы ) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429541. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232830003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300005000.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Кадикасы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 522 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (97,22%), руслар (2,96%).
# Пераброддзе

Пераброддзе (белар. Пераброддзе) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.

# Пераброддзе
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Сестрёнка

Сестрёнка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тамбов өлкәсе, Липецк өлкәсе, Рязань өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Воронеж елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.

# Сестрёнка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын елгасына Хопра кушылганчы булган Тын кушылдыклары бассейны, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010100512107000002559
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107000255
* Бассейн коды — 05.01.01.005
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Чапарлы (Шәмкир)

Чапарлы (әзери. Çaparlı) — Әзербайҗанның Шәмкир районына караган авыл.
# Спринг-Сити (Теннесси)

Спринг-Сити — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Спринг-Сити (Теннесси)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Спринг-Сити (Теннесси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 6,832726 км², 6,832724 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 232 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Плончин

Плончин — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Вельге гминаcында урнашкан авыл.

# Плончин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Зеленая Роща (Екебаштоз шәһәр хакимлеге)

Зеленая Роща (каз. Зеленая Роща) — Казакъстанның Павлодар өлкәсендә урнашкан авыл.

# Зеленая Роща (Екебаштоз шәһәр хакимлеге)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Ржвачов (Височина)

Ржвачов (чех. Rváčov) — Чехиянең Пардубице крае Височина районында урнашкан авыл.

# Ржвачов (Височина)
## Географиясе

Мәйданы — 3,903 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Ржвачов (Височина)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ржвачов (Височина)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Ржвачов (Височина)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 286 |
| 1880 | 294 |
| 1890 | 325 |
| 1900 | 344 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 394 |
| 1921 | 411 |
| 1930 | 404 |
| 1950 | 386 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 394 |
| 1970 | 335 |
| 1980 | 339 |
| 1991 | 300 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 319 |
| 2011 | 330 |
| 2021 | 347 |
# Еш-Томель

Еш-Томель — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе , Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лехта елгасының уң ярыннан 68 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.

# Еш-Томель
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100212103000012778
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001277
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Пачалы (Арапгир)

Пачалы (төр. Paçalı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Арапгир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Пасто

Пасто (исп. San Juan de Pasto) — Колумбиянең Нариньо департаментында урнашкан шәһәр.

# Пасто
## Тарих

1537 елда нигезләнгән.

# Пасто
## Кардәш шәһәрләр

* Тулькан, Эквадор
* / / тыва теле, Монголия / Россия / Кытай
# Чифтлик (Ениҗе)

Чифтлик (төр. Çiftlik) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Ениҗе илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Хохловы (Лугиновка авыл җирлеге)

Хохловы (рус. Хохловы) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.

# Хохловы (Лугиновка авыл җирлеге)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Хохловы (Лугиновка авыл җирлеге)
## Сәгать поясы

Хохловы (Лугиновка авыл җирлеге) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Хохловы (Лугиновка авыл җирлеге)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (2%), руслар (97%).
# Ле-Толи

Ле-Толи (фр. Le Tholy) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Трёстау

Трёстау — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Трёстау
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Трёстау
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 19,29 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 550 метр биеклектә урнашкан.
# Эпра

Эпра (эст. Epra) — Эстониянең Вильяндимаа өязендә урнашкан авыл.
# Гилл-Кантри-Вилледж (Техас)

Гилл-Кантри-Вилледж — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Гилл-Кантри-Вилледж (Техас)
## Тарихы

Гилл-Кантри-Вилледж шәһәре елда нигезләнгән.

# Гилл-Кантри-Вилледж (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 5,576754 км², 5,576755 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 288 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Шоппертен

Шоппертен (фр. Schopperten) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Шоппертен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,19 км².
# Сизаны

Сизаны (белар. Сізаны) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Ельский район районында урнашкан авыл.

# Сизаны
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Манхэттен (проект)

«Манхэттен» проекты (tat. lat. Manhetten proyektı(үле сылтама), ингл. Manhattan Project) — АКШның атом-төш коралын эшкәртү программасы (1939-1947).

# Манхэттен (проект)
## Төзелеше

Проект җитәкчеләре - физик Роберт Оппенһеймер һәм генерал Лесли Гровс.
Проектта АКШтан, Бөекбританиядән, Алманиядән, Канададан галимнәр катнашканнар.

# Манхэттен (проект)
## Төзелеше
### Төп вакыйгалар

Шулай ук карагыз: Манхэттен проекты хронологиясе(ингл.)татар.
* 1943 елның 19 августы — АКШ Президенты Франклин Рузвельт һәм Бөекбритания премьер-министры Уинстон Черчилль катнашуында Канаданың Квебек шәһәрендә узган беренче тематик конференциядә АКШ һәм Бөекбритания үз фәнни-җитештерү программаларын берләштерүгә карар кыла.
* 1945 елның 24 июль — Һарри Труман корал барлыгы турында Иосиф Сталинга әйтә.

# Манхэттен (проект)
## Бомбалар

Проект кысаларында өч атом бомбасы җитештерелгән һәм кулланылган:
* плутонийлы "Әйберчек" (ингл. The Gadget) — 1945 елның 16 июль көнендә Тринити сынау полигонында шартлатыла, Нью-Мексико штаты / АКШ.
* уранлы
** "Малай" (ингл. Little Boy) — 6 август көнендә / Япон империясенең Хиросима шәһәре өстендә Enola Gay исемле B-29 бомбага тотучы очкычтан төшерелә.
** "Юан ир-ат" (ингл. Fat Man) — 9 август көнендә Нагасаки өстендә Bockscar исемле B-29 бомбага тотучыдан төшерелә.
# Итагваи

Итагваи (порт. Itaguaí) — Бразилиянең Риу-де-Жанейру штатында урнашкан шәһәр һәм муниципалитет.

# Итагваи
## Тарих

1818 елда нигезләнгән.
# Киров (Калуга өлкәсе)

Киров (рус. Киров) — Россия Федерациясенең Калуга өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 31 008 кеше (2015).

# Киров (Калуга өлкәсе)
## Сәгать поясы

Киров Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Киров (Калуга өлкәсе)
## Тарих

Шәһәр тибындагы бистә статусын 1925 елдан, шәһәр статусын 1936 елдан башлап йөртә.

# Киров (Калуга өлкәсе)
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (97,6%).
# Бозтоган

Бозтоган (каз. Бозтоған) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Бозтоган
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Арройо-Гондо (Нью-Мексико)

Арройо-Гондо — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Арройо-Гондо (Нью-Мексико)
## Географиясе

Арройо-Гондо халык санын алу урыны мәйданы — 4,267608 км², 4,267606 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Гусак (Маларыта районы)

Гусак (белар. Гусак) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Маларыта районында урнашкан авыл.

# Гусак (Маларыта районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Брезница-Мотру

Брезница-Мотру — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. Брезница-Мотру (коммуна) коммунасына карый.

# Брезница-Мотру
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 160 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Стио (Козенца)

Стио — Италиянең Калабрия төбәге Розе (коммуна) өязендә урнашкан торак пункт.

# Стио (Козенца)
## Географиясе

Стио Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Стио (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Буда (Аричештий-Рахтивань, Прахова)

Буда — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. Аричештий-Рахтивань (коммуна) коммунасына карый.

# Буда (Аричештий-Рахтивань, Прахова)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.