# 22 декабрь

22 декабрь — Милади тәкъвимендә уникенче айның егерме икенче көне. Ел ахырына кадәр 9 көн кала.
* Тарих порталы
* Вакыт порталы
* Бәйрәмнәр порталы
Дөнья тарихында бу көн:

# 22 декабрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Милли

* Вьетнам — Хәрби көчләр көне (1944).
* Куба — укытучылар көне.
* Индонезия — Аналар көне бәйрәме.
* Зимбабве — Бердәмлек көне.

# 22 декабрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* БДБ — Энергетиклар көне.
* Аргентина — даруханә хезмәткәрләре көне.
* Украина — Дипломатик элемтәләр хезмәткәрләре көне.
* Һиндстан — Математика көне.
* төркиләрдә — Нардуган бәйрәме (баш. Нардуған, төр. Nardugan, ингл. Nardoqan).

# 22 декабрь
## Вакыйгалар

* 1808 — Венада узган зур хәйрия концертында Бетховенның берничә зур әсәрләре премьерасы булды.
* 1906 — Казанда беренче публик татар спектакле күрсәтелде.
* 2007 — Ariane 5 исемле француз ракетасы тарихта беренче Африка иярченең чыгара.

# 22 декабрь
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:22 декабрь көнне туганнар
* 1792 — Павел Катенин,
* 1820 — Иван Зедерштедт,
* 1836 — Алексей Хорват,
* 1838 — Владимир Марковников,
* 1856 — Фрэнк Келлог, америкалы дәүләт эшлеклесе, Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреаты.
* 1858 — Джакомо Пуччини, итальян опера композиторы.
* 1863 — Аркадий Лаврский,
* 1869 — Бейнбридж Колби,
* 1869 — Дмитрий Егоров, математик.
* 1873 — Николай Козмин,
* 1876 — Никита,
* 1890 — Яков Шейнкман, РКП(б)ның Казан губерна комитеты рәисе.
* 1891 — Екатерина Максимова,
* 1911 — Василий Матвеев, мари совет дәүләт эшлеклесе.
* 1912 — Мостафа Ногман, татар шагыйре, тел галиме.
* 1913 — Евгений Бусыгин, этнограф, Казан университеты профессоры, музыкант.
* 1926 — Рифгать Әбдиев, уйлап табучы, кибернетик, фән докторы, профессор.
* 1936 — Евгений Штырков, инженер-оптик, профессор.
* 1936 — Юрий Коковихин,
* 1937 — Эдуард Успенский,
* 1938 — Сергей Михеев,
* 1939 — Лео Бокерия,
* 1946 — Григорий Эйдинов,
* 1948 — Николае Тимофти, 2012-2016 елларда Молдова президенты.
* 1950 — Хөсәен Вәлиәхмәтов,
* 1951 — Лиана Ковалёва,
* 1955 — Светлана Шамаева,
* 1958 — Сергей Миров,
* 1961 — Винир Мөхәммәтгәрәев, очучы-сынаучы, РФ каһарманы.
* 1961 — Евгений Доронин,
* 1965 — Гәүһәр Батталова,
* 1972 — Ванесса Паради, Франциянең кино актрисасы, шансон җырчысы, фотомодель.
* 1980 — Гөлназ Нәүмәтова, Тинчурин театры актрисасы, ТР атказанган артисты (2013).
* 1981 — Момир Илич,
* 1984 — Йонас Альтберг,
* 1986 — Вячеслав Кургинян, тимераякта йөрүчесе (шорт-трекче), Россия чемпионы.
* 1999 — Әлип Нуралы,

# 22 декабрь
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:22 декабрь көнне вафатлар
* 1603 — III Мәхмәт,
* 1853 — Григорий Городчанинов,
* 1895 — Константин Кучин,
* 1936 — Николай Островский, совет язучысы.
* 1941 — Юргис Карнавичюс,
* 1942 — Шәриф Камал, татар әдәбияты классигы, язучы һәм драматург.
* 1944 — Дмитрий Янишевский, геоботаника галиме.
* 1946 — Михаил Залесский, палеоботаника галиме, профессор.
* 1954 — Александр Мурзин,
* 1954 — Николай Дмитриев, төрки телләр белгече, академик.
* 1958 — Екатерина Кускова, сәясәт һәм җәмәгать эшлеклесе, публицист һәм нашир.
* 1972 — Александр Сливко,
* 1978 — Тимофей Белов,
* 1982 — Сергей Владимиров,
* 1983 — Татьяна Александрова,
* 1994 — Гашия Абызгилдина,
* 1997 — Сабах Сәлимов, слесарь-оператор, Социалистик Хезмәт Каһарманы.
* 2002 — Рафаэль Сафин, татар шагыйре, драматург.
* 2012 — Аркадий Воробьёв,
* 2012 — Шамил Хаҗиәхмәтов, язучы, тәрҗемәче, мөхәррир.
* 2020 — Валентин Никитин,
* 2021 — Рәшит Газиев,

# 22 декабрь
## Дини бәйрәмнәр һәм истәлекле даталар

    Борынгы рим дине һәм рим илаһиләргә бәйле вакыйгалар:
* Cатурн илаһига багышланган ярышлар, алтынчы көн
* Кояш ярышлары, дүртенче һәм соңгы көн
* Борынгы славянда Карачун илаһын ихтирам итү.
* Заратуштра пәйгамбәре көне.
    Христианлык — искә төшерелгән изгеләр:
Уртак Католик һәм Православ (Ортодоксаль) чиркәве такъвимнәре:
* Анастасия († 304), Иллириядан Анастасия, тагын Тол хатын, һәм Фармаколитрия (Дәвалаучы) кушаматы белән танылган, аның белән бергә булган Хризогон, Теодот һәм аларның өч балалары белән Диоклетның эзәрлекләү нәтиҗәсендә мәрһүм.
* Флавий († 362), Рим префекты, Мөртәт Юлиан заманында тәүбә иттерүче.
* Деметре/Дмитрий († ?), Онора һәм «Изге» Флор, Италияның Лацио өлкәсендәге Остия шәһәрендә җәфа чигүчеләре.
* Толоза шәһәреннән «Изге» Онорато, рухани
    Ортодоксаль чиркәве: ««Изге» Анна белән йөкле булу» иконасы
* «Изге» Анна Гайса анасы белән йөкле булу.
* «Изге» җәфа чигүче ир пресвитер Владимир (1919).
* «Изге» җәфа чигүче ир пресвитер Владимир һәм кыз хатын Евфросиния (1920).
* «Изге» җәфа чигүче ирләр пресвитерлар Василий һәм Александр (1937).
* «Изге» Анна пәйгамбәр, Самуил анасы (Гайсә пәйгамбәрнең тууына 1100 ел элек).
* Изгеләндерүче Софроний, Кипр архиепископы (VI).
* Преподобный Стефана Новосиятеля (912).
* «Көтелмәгән шатлык» исемләнгән Гайсә анасы Иконографиясе.
* Феликс II († 731), Феликс II, Лотарингия өлкәсендәге Meтц шәһәре епископлар исемлеге иясе.
* Пиотр Мовила († 1646), Пиотр Мовила, Киев шәһәре метрополиты.
* Дмитрий († 1938), һәм Федор – руханилар, Россияда Комунистлар кулыннан җәфа чигүчеләр.
    Рим католик чиркәве —
* «Изге» Флафиано, җәфа чигүче
* «Изге» Франческа Саверио Кабрини, гыйффәтле кыз хатын
* Адам († 1210), Саксония герцоглыгында Локкум аббатлыгы рухани һәм чиркәү хезмәтчесе.
* Шеремон (Калып:III гасыр), һәм берничә башка җәфа чигүчеләр, Египет, Gaius Messius Quintus Trajanus Decius Рим императоры (249-251) эзәрлекләүләр заманында һәлак булган.
* Франсуаза-Ксавиере Кабрини (°1850 – †1917), Франсуаза-Ксавиере Кабрини, кушаматы «Эмигрантлар анасы», АКШндагы итальян миссионеры, ««Изге» йөрәк кыз хатын миссионерлары» җәмгыятен оештыручысы.
* «Изге» Гратьен († 1509), Черногориедагы Котор балыкчысы, «Изге» Августин дәрвишләренең «Изге» Кристофф монастыре бакчачысы.
* Йутта († 1136), шат күңелле дип беленгән, Рейн елгасы үзәнлегендә, Бинген җирлегендә «Изге» Дизибод тавында яшәгән, Бингендан Хильгегардның укытучысы.
* Мария Манчини († 1431), Мария Манчини, шат куңелле, Тоскания җирлегенең Пиза шәһәрендә яшәгән, ун ике яштә кияүгә чыккан, ун алтыда тол калган, доминиканкыз хатын монастыренә киткән.