yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Мича

Мича — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Горьковское елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.

# Мича
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010300412110000017030
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110001703
* Бассейн коды — 08.01.03.004
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Наилә Юсупова

Наилә Вакыйф кызы Юсупова - Татарстан Республикасының сәяси-тарихи документлар үзәк архивы директоры, фәнни редактор.

# Наилә Юсупова
## Тормыш юлы

Ул Татарстан Республикасының Кайбыч районында урнашкан Янгилде авылында 1960 елда туган, анда башлангыч белем алган. 1977 елда Казанда 134 номерлы урта мәктәпне тәмамлый.
1978 елда данлыклы Казан дәүләт университетына укырга керә. Тарихчы-архивист белемен яхшы итеп үзләштерә, югары белемле белгеч булып Казандагы Мәскәү районы башкарма комитетында эшли. Шул ук вакытта районның комсомол комитетында җитәкчелек вазифаларын башкара. 1980 елда КПССның Татарстан өлкә комитеты партия архивына эшкә күчерелә. Ул анда архивист инструктор булып нәтиҗәле хезмәт күрсәтә.
Наилә Вакыйф кызы күп сандагы китаплар, белешмәләр, күрсәтмәләр нәшир итү редколлегия әгъзасы, фәнни консультант. Аның фәнни редакторлыгы аша зур күләмле “Альметьевское дело” исемендәге документлар һәм материаллар җыентыгы дөнья күрә (1999 ел). Нәтиҗәле эшчәнлеге хәм абруйлы җитәкчелеге өчен ул “Татарстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре” дигән мактаулы исемгә лаек була. Башка хөкүмәт хәм дәүләт бүләкләре дә бар.

# Наилә Юсупова
## Әдәбият исемлеге

* Әдипләребез. Библиографик белешмә. 1 том А-К. / Р.Н.Даутов, Р.Ф.Рахмани. – Казан: Татар. кит. нәшр., 2009.
* Әдипләребез. Библиографик белешмә. 2 том Л-Я. / Р.Н.Даутов, Р.Ф.Рахмани. – Казан: Татар. кит. нәшр., 2009.
* Кайбычым – куанычым. Төзүче – Р.Гарәфетдинов. Кайбыч, 1998.
* Туган җирем – Кайбычым. (Кайбицы – край мой родной). Автор-төзүче Р.А.Гарәфетдинов. – Казан: Идел-Пресс, 2007. – 656 бит.
# Гросштайнхаузен

Гросштайнхаузен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Гросштайнхаузен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,85 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 303 метр биеклектә урнашкан.
# Пьедра Пинта (Запотитлан Таблас)

Пьедра Пинта — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Zapotitlán Tablas муниципалитеты составына керә.

# Пьедра Пинта (Запотитлан Таблас)
## Географиясе

Пьедра Пинта Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Пьедра Пинта (Запотитлан Таблас)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Пьедра Пинта (Запотитлан Таблас)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Херренгоссерштедт

Херренгоссерштедт (алман. Herrengosserstedt) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Херренгоссерштедт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,59 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 210 метр биеклектә урнашкан.
# Нидерсультсбак

Нидерсультсбак (фр. Niedersoultzbach) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Нидерсультсбак
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,19 км².
# Эмполи

Эмполи — Италиянең Тоскана төбәгендә урнашкан коммуна. Флоренция провинциясе составына керә.

# Эмполи
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 28 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Капрая-е-Лимите, Кастельфьорентино, Черрето-Гуйди, Монтелупо-Фьорентино, Монтеспертоли, Сан-Миниато һәм Винчи коммуналары белән чиктәш.
# Сепеда-ла-Мора

Сепеда-ла-Мора (исп. Cepeda la Mora) — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Сепеда-ла-Мора
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 31 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1504 метр биеклектә урнашкан.
# Сюрья

Сюрья — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Сюрья
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100912111100007390
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100739
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Канова (Ферара)

Канова — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Riva del Po өязендә урнашкан торак пункт.

# Канова (Ферара)
## Географиясе

Канова Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Канова (Ферара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Орля-Гура (Лодзь воеводалыгы)

Орля-Гура — Польшаның Лодзь воеводалыгы Бяла-Равска гминаcында урнашкан авыл.

# Орля-Гура (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Михаль

Михаль — Россия территориясеннән ага торган елга. Курган өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы №239 Ик елгасының сул ярыннан 10 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.

# Михаль
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тубыл елгасы, Курган каласыннанЕсет елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010500412111200002418
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111200241
* Бассейн коды — 14.01.05.004
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Камсамольск (Буда-Кашалёвский районы)

Камсамольск (белар. Камсамольск) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.

# Камсамольск (Буда-Кашалёвский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Бөре кантоны

Бөре кантоны (баш. Бөрө кантоны, рус. Бирский кантон) — Башкортстан АССР составындагы административ-территориаль берәмлек. 1922—1930 елларда гамәлдә торган.
Үзәге Бөре шәһәрендә урнашкан булган.

# Бөре кантоны
## Җәгърафик урнашу

Бөре кантоны Башкортстан АССРның төньяк һәм төньяк-көнбатыш өлешендә урнашкан булган; төньякта Пермь губернасы белән, көнчыгышта — Мәсәгуть кантоны һәм Екатеринбур губернасы белән, көньякта — Бәләбәй һәм Уфа кантоннары белән, ә көнбатышта — Вятка губернасы һәм Татарстан АССР белән чиктәш булган.

# Бөре кантоны
## Тарихы

Бөре кантоны 1922 елның 18 июлендә булдырылган, аның составына элекке Бөре өязенең 43 вулысы керде.
1930 елның 20 августында Бөре кантоны юкка чыгарылган, аның территориясе Аскын (өлешчә Аскын, Байкыбаш, Балыкчы һәм Тәтешле олыслары), Байкы (Байкы һәм өлешчә Балыкчы олыслары), Бакалы (өлешчә Исмаил вулысы), Бөре (өлешчә Мәскәү, Пономарёвка һәм Чурай олыслары), Борай (өлешчә Борай, Кызганбаш, Краснохолмск, Кызылъяр, Яңа Каенлык һәм Нуриман олыслары), Дүртөйле (өлешчә Әсән, Исмаил, Мәскәү һәм Нуриман олыслары), Калтасы (өлешчә Борай, Калегин, Краснохолмск, Яңа Каенлык), Мишкә (Мишкә, өлешчә Байкыбаш, Кызганбаш һәм Чурай олыслары), Никул (Яңа Кабан, өлешчә Калегин һәм Яңа Каенлык олыслары), Иске Балтач (Иске Балтач, өлешчә Аскын, Байкыбаш, Кызганбаш һәм Тәтешле олыслары), Топорнино (өлешчә Мәскәү һәм Пономарёвка олыслары), Чакмагыш (өлешчә Әсән, Исмаил һәм Мәскәү олыслары), Яңавыл (өлешчә Кызылъяр, Тәтешле һәм Яңавыл олыслары) районнары составына кергән.

# Бөре кантоны
## Административ бүленеш

* 10 февраль 1923 — 17 олыс.
* 14 июнь 1926 — 20 олыс.

# Бөре кантоны
## Халык

1926 елда халык саны 535 646 кешене тәшкил иткән, шул исәптә шәһәрләрдә — 15 377 кеше.
Милли состав (1926): башкортлар — 177 812 кеше (33,2%), руслар — 148 536 (27,7%), татарлар — 121 328 (22,6%, шул исәптә мишәрләр — 41 075 кеше (7,7%), типтәрләр — 8 579 кеше (1,6%)), чирмешләр — 64 985 (12,1%), арлар — 21 903 (4,1%), һ.б.
# Юкарыүчдам (Хаскөй)

Юкарыүчдам (төр. Yukarıüçdam) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Хаскөй илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Пилати (Парма)

Пилати — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Бедония өязендә урнашкан торак пункт.

# Пилати (Парма)
## Географиясе

Пилати Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пилати (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Приишимка (Астрахан районы)

Приишимка (каз. Приишимка) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Приишимка (Астрахан районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Мешкуци (Астравецкий районы)

Мешкуци (белар. Мешкуці) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.

# Мешкуци (Астравецкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Иске Балгазы

Иске Балгазы — Башкортстанның Миякә районында урнашкан авыл.
ᴨyчты индексы — 452084, ГАТОБК коды — 80244835007.

# Иске Балгазы
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 71 кешенең яшәве мәгълүм.
# Фегероль

Фегероль (фр. Feuguerolles) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# KRTAP10-3

KRTAP10-3 (ингл. Keratin associated protein 10-3) — кешенең 21-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Догутепе (Агры)

Догутепе (төр. Doğutepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Агры илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Кронид Славянский

Кронид Славянский (рус. Кронид Фёдорович Славянский, 1847, — 1898, ) — акушер, гинеколог, хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1886), Казан университетының акушерлык һәм гинекология кафедрасы мөдире (1876-1879).
# Мазерада-суль-Пьяве

Мазерада-суль-Пьяве — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Тревизо провинциясе составына керә.

# Мазерада-суль-Пьяве
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 34 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Карбонера, Ормелле, Понте-ди-Пьяве, Спрезиано, Бреда-ди-Пьяве һәм Чимадольмо коммуналары белән чиктәш.
# Поблендзе

Поблендзе — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Дубенинки гминасында урнашкан авыл.

# Поблендзе
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Поша

Поша — Россия территориясеннән ага торган елга. , , Удмуртия, Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 46 км.

# Поша
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010101412111100016622
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111101662
* Бассейн коды — 10.01.01.014
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Шургулец

Шургулец (рус. Шургулец) — Киров өлкәсенең Яраң районында урнашкан авыл.

# Шургулец
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Шургулец
## Сәгать поясы

Шургулец Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Шургулец
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Гөкагач (Чавдархисар)

Гөкагач (төр. Gökağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Чавдархисар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Гульзув

һәм
Гульзув — Польшаның Силезия воеводалыгы Гміна Огродзенец гминасында урнашкан авыл.

# Гульзув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Фетейраш

Фетейраш — Португалиянең Азор утраулары округына керә торган фрегезия. Понта-Делгада муниципалитетына карый.

# Фетейраш
## Географиясе

Мәйданы — 23,45 км².
# Грыдзюшки Вяликия

Грыдзюшки Вяликия (белар. Грыдзюшкі Вялікія) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шаркавшчынский районында урнашкан авыл.

# Грыдзюшки Вяликия
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Пампли

Пампли (фр. Pamplie) — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
# Чичилиано

Чичилиано — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. Рим провинциясе составына керә.

# Чичилиано
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 619 ± 0 метр биеклектә урнашкан. Капраника-Пренестина, Кастель-Мадама, Пизониано, Самбучи, Сан-Грегорио-да-Сассола һәм Черрето-Лациале коммуналары белән чиктәш.
# Флёрсбахталь

Флёрсбахталь — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.

# Флёрсбахталь
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 52,11 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 307 метр биеклектә урнашкан.
# Мосцички

һәм
Мосцички — Польшаның Любуш воеводалыгы Витница гминасында урнашкан авыл.

# Мосцички
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Карташово (Көнбатыш Казакъстан өлкәсе)

Карташово (каз. Карташово) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Карташово (Көнбатыш Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Бакча кәбестәсе

Кайберәүләр кәбестәне борын-борыннан килгән урыс яшелчәсе дип саный. Мөгаен, бу урысларның кәбестә бөккәннәре, щи пешерүе белән бәйледер. Ләкин бу искиткеч яшелчә Урта диңгез буйларыннан «күчеп килгән». Борынгы славян халыклары китапларында кәбестәне куллану, аның файдалы якларын күрсәтеп язылган рецептлар бүген дә актуаль. Кәбестә бик күп ашамлыкларны әзерләгәндә кулланыла. Ул С витаминына бик бай, бу витамин анда әфлисун белән лимондагы кадәр, ә бәрәңге белән чагыштырганда 50 тапкыр артык. Иң мөһиме — бу витамин кәбестәдә ел буе саклана.
Яңа чи кәбестәнең согында организмны бик яхшы чистарту сыйфаты бар һәм ул гәүдә авырлыгын киметүдә ярдәм итә. Ашказаны һәм уникеилле эчәк җәрәхәтен, кислоталыгы түбән булган гастритны (кислоталыгы югары булганын ярамый), бавыр, талак, юан эчәк, атеросклероз авыруларын дәвалаганда, кәбестә согы һәм кәбестә ризыклары куллану шактый тиз савыгуга китерә. Сок әзерләр өчен иттарткычтан чыгарылган кәбестәне сыгып, сөзеп куярга кирәк. 0,5-1 стакан җылы сокны көнгә 3-4 тапкыр, ашарга 40 минут кала эчәргә ярый. Югары сулыш юллары ялкынсынганда һәм йөткергәндә, кәбестә согын әче торма согы белән кушып (1:2 нисбәтендә) һәм бал өстәп, көненә 4-6 тапкыр 1 әр аш кашыгы эчәләр. Томау төшкәндә, яңа сыгылган сокны һәр борын тишегенә көненә 3-4 тапкыр 2-4 тамчы тамызалар.
Тозлы кәбестә согы менә дигән витамин С чыганагы булып тора. Нәрсә-нәрсә, ә тозлы кәбестә һәр өйдә диярлек бар. Аны шулай ук бавыр авырулары, хроник эч кибү һәм геморрой булганда файдаланалар. Бу очракта ярты стакан сокны ашарга 30 минут кала яки ашаганда эчәләр һәм сок күләмен әкренләп көненә 5-6 стаканга кадәр арттыралар. Баш авыртканда, яңа кәбестә яфракларын 10-15 минутка чигәләргә куеп торырга кирәк. Лимон согына, көнбагыш маена яки каймакка манылган кә­ бестә яфрагын авырткан буын өстенә, шешкән урыннарга куярга була. Алар артрит, подагра авырулары вакытында авыртуны сизелерлек киметәләр. Сөттә пешеп, көрпәгә манылган кәбестә яфраклары балаларда диатез һәм юеш экзема авырулары вакытында кайнар компресс сыйфатында кулланыла.
Йокыны яхшыртыр өчен, берничә кәбестә яфрагын салкын су белән юып. изелгәнче пешерәләр. Суытырга һәм көн саен 3-4 тапкыр яфракларын ашарга һәм кәбестә пешкән суны эчәргә. Кәбестәнең башка төрләрендә дә дәвалау сыйфаты бик югары. Аларны бү­ ген кибетләрдә сатып алу кыен түгел. Мәсәлән, кызыл күчәнле кәбестә. Анда ак кәбестәгә караганда С витамины бер ярым тапкыр күбрәк. Төсле кәбестә , организм тарафыннан бик яхшы үзләштерелә һәм ашказаны-эчәк авырулары вакытында балалар өчен диетик продукт сыйфатында файдаланыла.
Брокколида төсле кәбестәдәгегә караганда каротин 50 тапкыр күбрәк. Брокколи ашап, картлыкны куарсыз. Брюссель кәбестәсе — диабетиклар өчен идеаль продукт. Кольраби составында фосфор һәм кальций тозлары булганлыктан, ул балалар һәм йөкле хатын-кызлар өчен бик файдалы. Иң мөһиме—кәбестәне ничек кенә әзерләсәң дә, ул тәмен югалтмый, ашам­ лык буларак сыйфатын саклый. Аны санламыйча, түбәнсетеп карамагыз!
# Унье

Унье (төр. Ünye) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесенең Орду иленә караган бер илчедер.

# Унье
## Географиясе

Илче мәйданы — .
# Вильбуа-Лавалет (кантон)

Вильбуа-Лавалет — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Лесюв

Лесюв — Польшаның Мазовия воеводалыгы Ястшембя гминасында урнашкан авыл.

# Лесюв
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тим (бистә)

һәм
Тим (рус. Тим) — Курск өлкәсенең Тим районында урнашкан шәһәр тибындагы бистә
Халык —
* Н/Д кеше (
* Н/Д).
Тим елгасы (Тын бассейны) үрге агымында урнашкан, А144 Курск — Воронеж автоюлында,

# Тим (бистә)
## Тарих

1779 елдан 1924 елга хәтле — Курск губернасы Тим өязе өяз үзәге
Шәһәр тибындагы бистә статусында — 1938 елдан.

# Тим (бистә)
## Тарих
#### Мәскәү өчен сугыш

* 1941 елның 20 ноябрендә Алман 2-нче армия 48-нче танклар корпусының 9-нчы танклар дивизиясе Тим шәһәрен басып алды.
# Сельнае

Сельнае (белар. Сельнае) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.

# Сельнае
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Сана (авыл, Бутан)

Сана (ингл. Sana) — Бутан дәүләтенең Трашиянгце дзонгхагында урнашкан авыл.

# Сана (авыл, Бутан)
## Географиясе

Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2 912 метр биеклектә 27°35′00″ т. к. 91°23′00″ кб. о. координаталы буенча урнашкан.
# Бибельсхайм

Бибельсхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Бибельсхайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,1 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 149 метр биеклектә урнашкан.
# Еникөй (Дөшемеалты)

Еникөй (төр. Yeniköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Дөшемеалты илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Малки-Чифлик

Малки-Чифлик — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. Велико-Тырново җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Малки-Чифлик
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 275 метр биеклектә урнашкан.
# Сарыкавак (Шаркышла)

Сарыкавак (төр. Sarıkavak) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Шаркышла илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Жизе-ла-Кудр

Жизе-ла-Кудр (фр. Gisay-la-Coudre) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Казинела (Пезаро һәм Урбино)

Казинела — Италиянең Марке төбәге Таволето өязендә урнашкан торак пункт.

# Казинела (Пезаро һәм Урбино)
## Географиясе

Казинела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казинела (Пезаро һәм Урбино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Санта Мария ди Кастелабате

һәм
Санта Мария ди Кастелабате — Италиянең Кампания төбәге Кастеллабате өязендә урнашкан торак пункт.

# Санта Мария ди Кастелабате
## Географиясе

Санта Мария ди Кастелабате Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Санта Мария ди Кастелабате
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гарифулла Гайнуллин

Гарифулла Гайнулла улы Гайнуллин (1894 елның 24 марты — 6 апреле 1984) - татар дин әһеле, Казанның соңгы ишаны дип санала.

# Гарифулла Гайнуллин
## Биографиясе

1894 елның 24 мартында Сембер губернасының Буа өязенә кергән Аксу авылында крестьян гаиләсендә туган. Дини мәктәптә укыган.
1914 елда Донбасска эшкә китә, бер елдан, сугыш бару сәбәпле, армиягә алынган. Варшава астында сугыш вакытында авыр яралана, 1917 елда туган ягына кайткан. 1918 елда Кызыл Армиягә алынган. 1919 ел башында, Деникин гаскәрләре белән сугыш вакытында авыр яралана һәм әсирлеккә эләккән. 1920 елның гыйнварында кызыллардан азат ителә һәм телефончы булып хезмәт иткән. 1921 елда Аксуга кайта, демобилизациядән соң өйләнгән.
1930 елда Мәскәү өлкәсенә акча эшләргә китә, анда төзелештә эшлгән. 1933 елда кире кайткан. 1934 елда Ташкентка күчеп килгән. Бер елдан соң тагын бер кат Махачкалага күчкән. Анда хатыны Зәйнулла Рәсүлевның туганы, Баязид Хәйруллин белән якынлашкан. Ул аны тарикатка багышлаган.
1937 елда Аксуга кайта, колхозда эшлгән. 1942 елда армиягә алына, Сталинград оборонасында катнашкан. Авыр яраланганнан соң инвалидлык буенча комиссиягә җибәрелгән. Аннан туган авылына кайткан, шунда эшләгән. 1951 елда Казанга күчеп килгән. Анда ислам динен өйрәткән, тыныч кына да, яңгыравыклы да төркем зикрлары уздырган. Шулай ук табиблык (ошкеру) белән шөгыльләнгән.
1957 елда СССРда хаҗ кылган аз санлы мөселманнарның берсе булган.
1984 елның 6 апрелендә вафат булган. Яңа Татар зиратында җирләнгән. Аның варисы-Буада яшәүче Камил Бикмөхәммәтов (1922-2000).
2015 елда Татарстан Республикасы мөселманнары Диния нәзарәте тарафыннан «Гарифулла хәзрәт Гайнуллин — соңгы Казан ишаны» китабы чыгарылган.

# Гарифулла Гайнуллин
## Шәхси тормышы

1921 елда авылдашы Нурмөхәммәтова Разия Нурмөхәммәт кызына өйләнә. Аларның 13 баласы булган, аларның бер өлеше иртә яшендә үлгән.
# Тубле-при-Хрпелях

Тубле-при-Хрпелях — Словениянең Хрпеле-Козина җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Тубле-при-Хрпелях
## Географиясе

Мәйданы — 3,82 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 501,4 метр биеклектә урнашкан.
# Ипсала

, һәм
Ипсала (төр. İpsala) — Төркия Җөмһүриятенең Эдирне иленә караган бер шәһәре.
# Соңгыр

Соңгыр — Башкортстанның Стәрлетамак районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 83 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453163, ГАТОБК коды — 80249892007.

# Соңгыр
## Демография

Халык саны динамикасы: