yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# LRIG1

LRIG1 (ингл. Leucine rich repeats and immunoglobulin like domains 1) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Зажетка

Зажетка — Польшаның Мазовия воеводалыгы Садовне гминасында урнашкан авыл.

# Зажетка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Грюссенайм

Грюссенайм (фр. Grussenheim) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Кольмар-2 кантонына карый.

# Грюссенайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,53 км².
# (19820) Stowers

(19820) Stowers — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19820) Stowers
## Тарихы

2000 елның 24 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 ST153» саналган.
# Иван Башкиров (1926)

Иван Башкиров — Советлар Берлеге каһарманы, сержант, укчы полк командиры.

# Иван Башкиров (1926)
## Тормыш юлы

Башкиров Иван Сергей улы 1926 елда Саба районының Завод-Нырты авылында туган.
Бөек Ватан сугышы фронтына 1944 елның июнь аенда алына. Бу вакытта совет гаскәрләре Беларуста һөҗүм сугышлары башлап җибәрергә җыеналар. Иван Башкиров иң элек запастагы полкта пулеметчы осталыгын үзләштерә, ярты елдан соң инде фронтның алгы линиясендә була. Яшь солдат Ковель янындагы, Көнбатыш Буг ярларындагы һөҗүм операцияләрендә, Польша җирләрен фашистлардан азат иткәндә гитлерчыларның контратакаларын куркусыз кире кайтара. Иван Башкиров 1945 елның 15 гыйнварында Легьоново (Польша) шәһәре тирәсендә Висла елгасын кичеп, аның сул як ярында плацдарм яулаганда, үзенең пулеметы белән алга чыгып, совет гаскәрләре көчләрнең алга баруын тәэмин иткән. Варшава-Модлин шоссесы участогын яулауга булышкан. Аңа батырлыгы һәм тапкырлыгы өчен Батырлык өчен медале, Кызыл Йолдыз ордены һәм сержант исеме бирелә. Иван Башкиров 487 нче укчы полкның (143 нче укчы дивизия, 47 нче армия, 1 нче Беларус фронты) пулемет расчеты командиры хезмәтен башкара.
1945нче елның 5 февралендә Дейч-Кроне шәһәре-крепосте (Валч шәһәре, Польша) өчен барган сугышларда һәлак була. Башкиров үзенең пулеметы белән бер җимерек йортка урнашып, чолганышны өзәргә җыенган гитлерчыларны бер-бер артлы юк итә. Пулемет кинәт тынып кала, патроннар бетә. Иван Башкировка бирелергә кушалар, ул кулына граната алып дошман өстенә ташлана. Иван Башкиров шулай батырларча һәлак була. Висланы кичү өчен барган сугышларда үзен аеруча күрсәткән Иван Башкировка үзе үлгәч, СССР Югары Советы Президиумы Указы белән 1945 елның 27 февралендә Советлар Союзы Герое исеме бирелә. Ленин ордены, III дәрәҗә Дан ордены, медальләр белән бүләкләнә.

# Иван Башкиров (1926)
## Мәңгеләштерү

Иван Башкиров исеме туган авылындагы мәктәпкә бирелгән. Саба районы үзәгендә бюсты куелган.
# 764 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 764 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
VI гасыр — VII гасыр — VIII гасыр — IX гасыр — X гасыр :
Хронологик таблица :
764 (җиде йөз алтмыш дүртенче) ел — кәбисә ел, юлиан тәкъвим буенча якшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 764 елы, I меңьеллыкның 764 елы, VIII гасырның 64 елы, VIII гасырның 7 унъеллыгының 4 елы, 760 елларның 5 елы. 764 елдан бирле 1260 ел үтте.

# 764 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:764 елда туганнар

# 764 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:764 елда вафатлар
# Бичер (Рефахие)

Бичер (төр. Biçer) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Рефахие илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Арси-Сент-Реститю

Арси-Сент-Реститю (фр. Arcy-Sainte-Restitue) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Гложане (Власотинце)

Гложане (серб. Гложане ) — Сербиянең Ябланич округы Властонитсе җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Гложане (Власотинце)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 250 метр биеклектә урнашкан.

# Гложане (Власотинце)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Дретинек

һәм
Дретинек — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Мястко гминасында урнашкан авыл.

# Дретинек
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 1-нче төмән

1-нче төмән — төрле дәүләтләрнең кораллы көчләре составына керүче төмән исеме.
* 1-нче укчы төмәне (1-нче формалаштыру) — 1918 елның 27 июлендә оештырылган
* 1-нче укчы төмәне (2-нче формалаштыру) — 1942 елның 1 гыйнварендә оештырылган
* 1-нче укчы төмәне
* 1-нче гвардия укчы төмәне (ССРБ)
* 1-нче гвардия укчы төмәне (1-нче формалаштыру)
* 1-нче гвардия мотоукчы төмәне
# Сүннетчилер (Симав)

Сүннетчилер (төр. Sünnetçiler) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Симав илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Еникөй (Бингөл)

Еникөй (төр. Yeniköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Бингөл илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Бая-Ноуе

Бая-Ноуе — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. Дубова (коммуна) коммунасына карый.

# Бая-Ноуе
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 100 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Долне Церово

Долне Церово — Словениянең Брда (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Долне Церово
## Географиясе

Мәйданы — 1,71 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 109 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Вейнсбург (Пенсильвания)

Вейнсбург — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Вейнсбург (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1796 елда нигезләнгән.

# Вейнсбург (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,8 квадрат миль, 2,072119 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1034 Фут биеклектә урнашкан.
# Николай Меркушкин

Никола́й Ива́н улы Мерку́шкин – дәүләт эшлеклесе, 1995—2012 елларда Мордовия республикасы президенты. 2012-2017 елларда Самар өлкәсе губернаторы. 2017 елның 25 сентябреннән РФ Президентының Фин-угыр халыклары Бөтендөнья конгрессы белән элемтәләр буенча махсус вәкиле.

# Николай Меркушкин
## Биография

1951 елның 5 февралендә Мордовия республикасының Яңа Верхиссы исемле мукшы авылында туа.
Сәясәткә керү алдыннан инженер-электрик булып эшли.
Республика Президенты вазифасында 1995 елдан алып 2012 елга кадәр эшләде.
1998 һәм 2003 елларда республика сайлауларында 80% тавыш белән беренче урынга чыга һәм кабат сайлатыла.
Аның популяр булуы нык икътисад һәм эшчеләр белән пенсионерларга үз вакытында акча түләү белән аңлатып була. Өйләнгән, ике улы бар.
# Каза Нуова (Пистоя)

Каза Нуова — Италиянең Тоскана төбәге Пистоя өязендә урнашкан торак пункт.

# Каза Нуова (Пистоя)
## Географиясе

Каза Нуова Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Каза Нуова (Пистоя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бөюк Шамлыг

Бөюк Шамлыг (әзери. Böyük Şamlıq) — Әзербайҗанның Товуз районына караган авыл.
# Пуквана (Көньяк Дакота)

Пуквана — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Пуквана (Көньяк Дакота)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1881 елда нигезләнгән.

# Пуквана (Көньяк Дакота)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,972195 км², 1,971911 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 475 метр биеклектә урнашкан.
# Фуат Якубовски

Фуат Якубовски (Фуат Бәкер (Борис) улы Якубовски, пол. Fuad Jakubowski, 16 август 1908(1908-08-16), Малаховка, Быково вулысы, Броннитсы өязе, Мәскәү губерниясе, Россия империясе — 27 март 1975(1975-03-27) (66 яшь), Мәскәү, СССР) — дәүләт эшлеклесе, СССР төзелеш министры урынбасары (1954-1963, 1962-1963 елларда 1 нче урынбасар), СССР монтаж һәм махсус төзлеш эшләре министры урынбасары (1963), СССР монтаж һәм махсус төзлеш эшләре буенча дәүләт җитештерү комитеты рәисе (1963-1965), СССР монтаж һәм махсус төзлеш эшләре министры (1965-1975).
СБКФ ҮК әгъзалыгына нәмзәт (1966-1975), СССР Югары Шурасы депутаты (7-9 чакырылышлар).
# Валеа Флорий (Хынчешти)

Валеа Флорий (рум. һәм молдав. Valea Florii ) — Молдова Республикасының Хынчешти районына караган авыл.
# Әнәс Җомагылов

Әнәс Җомагылов (рус. Анас Хафизович Зимагулов) — татар галиме, ТССРның атказанган уйлап табучысы, техник фәннәр докторы, профессор.

# Әнәс Җомагылов
## Тормыш юлы

Әнәс Җомагылов Татарстан Республикасының Тәтеш районындагы Олы Тархан авылында 1937 елның 26 июнендә туа. Әтисе - Хафиз Гыймади улы (1903-1983), әнисе - Әминә Насыйбулла кызы (1904-1965). Әнәс 1944 елда Олы Тархан 1нче номерлы урта мәктәбенә укырга бара. 1954 елда Казан шәһәренең 8 нче номерлы техник училищеда укый башлый. Аны тәмамлагач Актаныш МТСнда электротехник булып эшли башлый. 1957 елда Балтыйк флотына хәрби хезмәткә алына, элемтәче булып хезмәт итә. 1961-1966 елларда Казан авыл хуҗалыгы институтында укый һәм аны тәмамлагач Лаеш районы "Госкомсельхозтехника" бүлегендә яңа техника инженеры вазыйфасында эшли. 1967 елдан Казан авыл хуҗалыгы институтында ассистент, өлкән укытучы, доцент, кафедра мөдире булып эшли. 1999 елда профессор исеме ала. 1974 елда кандидатлык диссертациясе һәм 2003 елда докторлык диссертациясе яклый. 300 дән артык фәнни хезмәте, шул исәптән 84 уйлап табу ачышы бар. Фәнни хезмәтләре һәм уйлап табу ачышлары авыл хуҗалыгын механикалаштыру өлкәсенә карый.

# Әнәс Җомагылов
## Фәнни хезмәтләре

* Русча-татарча техник терминнар сүзлеге / А. К. Юлдашев, Ә. З. Әфләтунов, Ә. Х. Җомагылов, Р. Г. Нуруллин. – Казан: Мәгариф, 2000. – 256 б. – Библиогр.: 256 б. (15 исем.). – 1000 д.
* Охрана труда в сельском хозяйстве: Русско-татарский словарь = Авыл хуҗалыгында хезмәт иминлеге: Русча-татарча сүзлек / [төз. А. Х. Зимагулов, Р. Г. Нуруллин, Ф. И. Габдрахманов, Н. Ф. Нигматуллин]. – Казан: Мәгариф, 2008. – 214 б. – Библиогр.: 256 б. (16 исем.). – 2000 д.
* Зимагулов А. Х., Нуруллин Р. Г., Зимагулов Т. А. Технические и технологические пути повышения эффективности и безопасности агрегатов на базе мобильных энергетических средств. – Казань: Казан. ун-т, 2012. – 278 с. – 150 экз.
# Берлешть (коммуна)

Берлешть — Румыниянең Горж жудецында урнашкан коммуна.

# Берлешть (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 54,2 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 332 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Берлешть, Бирзею, Гилчешть, Лихулешть, Пириу-Виу, Скрада һәм Скурту авыллары урнашкан.
# Ле-Мени-Аме

Ле-Мени-Аме (фр. Le Mesnil-Amey) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# (9564) Джеффвин

(9564) Джеффвин (лат. Jeffwynn) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9564) Джеффвин
## Тарихы

1987 елның 16 сентябрендә Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 SG3» саналган.
# Эрсеранж

Эрсеранж (фр. Herserange) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Эрсеранж
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,54 км².
# Агиар (Барселуш)

Агиар — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. União das Freguesias de Quintiães e Aguiar муниципалитетына карый.

# Агиар (Барселуш)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Муса Җәлил урамы (Казан)

Муса Җәлил урамы (рус. улица Мусы Джалиля) — Казанның Вахит районында урнашкан урам. Язучы Муса Җәлил (1906-1944) исемен йөртә.

# Муса Җәлил урамы (Казан)
## Географиясе

Болак елгасыннан башланып, Черек күл паркына барып җитеп тәмамлана.

# Муса Җәлил урамы (Казан)
## Тарих

Урамның элеккеге исемнәре — Петропавел урамы (Октябрь инкыйлабына кадәр), Банк урамы (Совет хакимиятенең беренче елларыннан 1956 елгача). Хәзерге исемен 1956 елның 13 февраленнән йөртә.

# Муса Җәлил урамы (Казан)
## Игътибарга лаек объектлар

* 3 нче йорт — Сәүдәгәрләр банкы бинасы, 1880 ел.
* 5 нче йорт — Банк, XIX гасыр азагы — XX гасыр башы.
* 7 нче йорт — Идел-Чулман банкы бинасы, XIX гасыр азагы.
* Профсоюз ур., 5/16 нчы йорт — Н. Бауман туган йорт, XIX гасыр азагы.
* 19 нчы йорт — Михләев (Дрәблов) йорты, XVII гасыр азагы.
* 21 нче йорт — Петр һәм Павел чиркәве
# Кече Порста

Кече Порста — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе , Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Икса елгасының сул ярыннан 35 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.

# Кече Порста
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03010000112103000002738
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000273
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Високите

Високите — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. Мадан җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Високите
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 722 метр биеклектә урнашкан.
# Албаро (Верона)

Албаро — Италиянең Венеция төбәге Ронко-алл'Адидже өязендә урнашкан торак пункт.

# Албаро (Верона)
## Географиясе

Албаро Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Албаро (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NOTUM

NOTUM (ингл. Notum, palmitoleoyl-protein carboxylesterase һәм Palmitoleoyl-protein carboxylesterase NOTUM) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# HD146236

HD146236 — Гакрәп йолдызлыгында урнашкан A1mA9-F2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,12 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Батиньяно

Батиньяно — Италиянең Тоскана төбәге Гроссето өязендә урнашкан торак пункт.

# Батиньяно
## Географиясе

Батиньяно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Батиньяно
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Чее

Чее — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. Гиндари (коммуна) коммунасына карый.

# Чее
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 434 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вестон (Орегон)

Вестон — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.

# Вестон (Орегон)
## Тарихы

Вестон шәһәре 1878 елда нигезләнгән.

# Вестон (Орегон)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,758502 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 547 метр биеклектә урнашкан.
# EGLN3

EGLN3 (ингл. Egl-9 family hypoxia inducible factor 3 һәм Egl nine homolog 3) — кешенең 14-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Юкарытепеҗик (Гөлова)

Юкарытепеҗик (төр. Yukarıtepecik) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Гөлова илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Волтелина (Мачерата)

Волтелина — Италиянең Марке төбәге Серравалле-ди-Кьенти өязендә урнашкан торак пункт.

# Волтелина (Мачерата)
## Географиясе

Волтелина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Волтелина (Мачерата)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бабно Поле

Бабно Поле — Словениянең Лошка Долина җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Бабно Поле
## Географиясе

Мәйданы — 16,4 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 761 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Морфонология

* Тел белеме порталы
Морфоноло́гия — теге яки бу телдәге морфемаларның сөйләмдә кулланылышы, ягъни хәрәкәте вакытында бу морфемалар составында барган фонетик үзгәрешләрне өйрәнә торган фән, тел белеме тармагы. Морфонология төрле позицияләрдә килгән морфемалар составындагы фонетик чиратлашуларны, аларның составын, морфемаларның куллану үзенчәлекләрен, морфемаларның алломорфларын һ. б. өйрәнә.
Морфонология авазлар, фонемалар, просодемалар, морфемалар, сүзләр, синтагмалар белән эш итә.
Аерым хезмәтләрдә фәнне шулай ук морфофонемика дип атау күзәтелә.
# Байраклы (Месудие)

Байраклы (төр. Bayraklı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Месудие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# 155 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 155 — Милади тәкъвим буенча II гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 155 — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.
* 155 — сан.
# Чынарлы (Дүзҗе)

Чынарлы (төр. Çınarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Дүзҗе илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Агустин Ривас Рамирез (Акамбаро)

Агустин Ривас Рамирез — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Акамбаро муниципалитеты составына керә.

# Агустин Ривас Рамирез (Акамбаро)
## Географиясе

Агустин Ривас Рамирез Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Агустин Ривас Рамирез (Акамбаро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Агустин Ривас Рамирез (Акамбаро)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Язна

Язна (белар. Язна) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.

# Язна
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Иске Курдюм

Иске Курдюм — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Курдюм елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 32 км.

# Иске Курдюм
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010002212112100010923
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112101092
* Бассейн коды — 11.01.00.022
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Болдаг (Финике)

Болдаг (төр. Boldağ) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Финике илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# DNAJC24

DNAJC24 (ингл. DnaJ heat shock protein family (Hsp40) member C24) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (14427) 1991 VJ2

(14427) 1991 VJ2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14427) 1991 VJ2
## Тарихы

1991 елның 9 ноябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 VJ2» саналган.
# (9966) 1992 ES13

(9966) 1992 ES13 (лат. 1992 ES13) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9966) 1992 ES13
## Тарихы

1992 елның 2 мартында UESAC тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 ES13» саналган.
# Төрки каганлыгы

Төрки каһанлыгы (Күк төркиләре) — кешелек тарихында иң зур Азия дәүләтләренең берсе. Ашина нәселеннән чыккан хакимнәр нигез салган дәүләт.
Мәйданы 13 млн км² тәшкил иткән. VI гасырда, үзенең иң көчле чорында, хәзерге Төньяк-Көнчыгыш Кытай, Монголия, Алтай, Көнчыгыш Төркестан, Көнбатыш Төркестан, Казакъстан һәм Төньяк Кавказ җирләрен биләгән. Моннан тыш Төрки каһанлыгына шулай ук Сасанид Ираны, Кытай дәүләтләре Көньяк Җоу, Көньяк Ци ясак түләгәннәр.
576 елда Төрки каһанлыгы Византияне җиңеп, Төньяк Кавказ һәм Кырымны кушып ала.
Каһанлык 552 елда оешкан. 603 елда исә ул ике өлешкә, Көнбатыш Төрки каһанлыгы һәм Көнчыгыш Төрки каһанлыгына бүленә.

# Төрки каганлыгы
## Этимология

Борынгы төрки телендә (ингл.) исеме Түрүк, Көк Түрүк, яки Түрүк булды (уңдан сулга укыла).
# Гэлинсини (Мерзифон)

Гэлинсини (төр. Gelinsini) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Мерзифон илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Борһан Шәрәф

Борһан Шәрәф (1883, Аксу, Әлки вулысы, Тәтеш өязе, Казан губернасы, Россия империясе — июнь 1942, Татарстан АССР, РСФСР, СССР) — җәмәгать эшлеклесе, язучы, нашир, педагог. «Мөхәммәдия» (1899-1905) һәм «Хөсәения» (1909-1918) мәдрәсәләрендә мөгаллим. Бер үк вакытта 1905-1917 елларда «Казан мөхбире», «Әxбар», «Вакыт» гәҗитләре, «Шура» журналы хезмәткәре. 1917 елда Ырынбур мөселманнар бюросы рәисе. 1919-1923 елларда Ырынбурда Халык мәгарифе институтында укыта. 1930 елдан Урта Азиядә (Ташкәнт, Алматы) наширлек хезмәтендә. Гани Хөсәеневкә багышланган «Гани бай» (1914), «Иран мәктүпләре» (1909) һ.б. хезмәтләр авторы.
# Акачаутла (Телолоапан)

Акачаутла — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Телолоапан муниципалитеты составына керә.

# Акачаутла (Телолоапан)
## Географиясе

Акачаутла Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Акачаутла (Телолоапан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Акачаутла (Телолоапан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# ANKRD52

ANKRD52 (ингл. Ankyrin repeat domain 52) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# IC 1050

IC 1050 — Үгезкөтүче йолдызлыгы чикләрендә урнашкан радиогалактика .

# IC 1050
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1050, PGC 52630, IRAS 14417+1813, 2MASX J14440710+1800452, IRAS F14417+1813, MCG+03-38-002, NPM1G +18.0420, Z 105-11, UZC J144407.1+180046, Z 1441.8+1814, SDSS J144407.11+180045.4, LEDA 52630 һәм Gaia DR2 1236594653013849472 буларак та сурәтләнә.
# Бретяска

Бретяска — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. Меришань (коммуна) коммунасына карый.

# Бретяска
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Женива (Огайо)

Женива — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.

# Женива (Огайо)
## Тарихы

Женива шәһәре 1805 елда нигезләнгән.

# Женива (Огайо)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 4,14 квадрат миль, 10,711652 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 205 ± 1 метр биеклектә урнашкан.