# Кыргызстанда туризм

Кыргызстандагы туризм индустриясе бик әкрен үсә, чөнки ул аз инвестиция ала 2000-нче еллар башында ел саен уртача 450,000 турист, күбесенчә элеккеге Советлар Союзы илләреннән килгән. 2018 елда Британиянең бэкпэкерлар җәмгыяте Кыргызстанны, иң яхшы маҗаралы сәяхәтләр арасында дөньяда бишенче урын дип бәяләде һәм илнең маҗараларның сере булуын белдерде
Эссе-Күл күле һәм Тянь-Шань таулары чагыштырмача популяр туристик юнәлешләр булып тора.

# Кыргызстанда туризм
## Мәдәни истәлекле урыннар

Кыргызстан мәдәнияте монгол урдалары чорына караган күчмә традицияләргә нигезләнгән. Хәзерге кыргызлар нигездә йортларда яки күп фатирлы йортларда яшәсә дә, җәй көне җирле халыкның сарыклар, кәҗәләр, атлар, кайчагында хәтта яклар көтүе белән юртада яшәвен дә күзәтеп була. Һәр өлкәдә туристларга хезмәт күрсәтүче берничә юрта лагеры бар, кайберләре Таш-Рабатта, Нарын шәһәреннән читтә Нарын өлкәсендәге «таш йортында», һәм Джети-Огуз (»җиде үгез") районының Джети-Огуз үзәнендә, Эссе-Күл күлендәге Каракул шәһәреннән ерак түгел урнашкан.

# Кыргызстанда туризм
## Экотуризм

Хәзерге вакытта Кыргызстанда "экологик яктан чиста" туризмны пропагандалау өчен күп көч кулланыла. Швейцария мәдәни үсеш оешмасы Helvetas мондый берничә проектка, шул исәптән «Шепард тормышы» һәм «җәмгыять туризмы» иганә итте. Кыргызстандагы күпчелек туристик компанияләр «эко-» сүзенең үз илләренә килә торган туристларны җәлеп итүчәнрәк яңгыравын аңлый, шуңа күрә алар бу сүзне үз оешмаларын тасвирлау өчен куллана, шуңа күрә алар, «әйләнә-тирә мохиткә йогынтының түбән коэффициенты белән» алга этәрү өчен яки «кемпинг эзләрен калдырмый торган» чараларны булдыру өчен бер нәрсә дә эшләмәсәләр дә, бу сүзне үз оешмаларын тасвирлау өчен кулланалар. Килгән туристларны әйләнә-тирә мохитнең матурлыгы җәлеп итә. 2010 елда, Кыргызстан туризм белән бәйле оешмаларның өч региональ ассоциациясе булган төбәк инициативасына (The Region Initiative (TRI)) кушылды. TRI өч регион — Көньяк Азия, Үзәк Азия һәм Көнчыгыш Европа арасында тоташтыручы звено буларак эшли, аңа Әрмәнстан, Бангладеш, Һиндстан, Грузия, Казахстан, Пакистан, Непал, Таҗикстан, Россия, Шри-Ланка, Төркия, Украина һәм Үзбәкстан кушылды.

# Кыргызстанда туризм
## Истәлекле урыннар

Популяр фән журналы National Geographic туристлар өчен тәкъдим ителгән Кыргызстандагы сигез кыргый урынны атады."Кыргызстан шәһәрләрендә совет стилендәге биналар, иркен базарлар һәм матур мәчетләр күп. Әмма Бишкәк һәм Ошдан читтә сез могҗиза күрәчәксез — биек күлләр, карлы үрләр һәм чикләвек урманнары ", — дип яза басма National Geographic журналы берничә урынны күрсәтә.
* Ала Арча милли паркы - Бишкәктән 40 чакрым ераклыкта урнашкан. Илнең иң танылган табигый зоналарының берсе. Кыргыз теленнән "ала-арча" "чуар артыш" дип тәрҗемә ителә - бу үсемлек җирле халык тарафыннан торакны явыз рухлардан саклау өчен кулланыла.
* Кёль-Суу - Кытай белән чик буенда биеклектәге күл. Анда Нарыннан машина белән, аннары җәяү яки ат белән барып җитү өчен дүрт сәгать кирәк.
* Ленин пигы Таҗикстан белән чик буенда урнашкан. «Җиде меңлек» ләрнең берсе — Үзәк Азиянең иң югары югары һәм Кыргызстанда иң танылган тау түбәләрнең берсе. Тәҗрибәле альпинистлар аны ел саен яуларга тырышалар.
* Арсланбоб-дөньяда иң зур чикләвек урманнарының берсе. Беренче тапкыр безнең эрага кадәр III гасырда яшәүчеләрне кызыксындырган, ә бүген исә төрле илләрдән туристларны җәлеп итә.
* Ала-Куль - 3532 метр биеклектә кар белән капланган Тески Ала-То тау битендә урнашкан. Анда җәяү генә барып җитәргә була һәм бу бер генә көн дәвам итмәячәк.
* Таш-Рабат - Үз вакытында бу тарихи бина Бөек Ефәк юлы буйлап баручы сәүдәгәрләр һәм кәрваннар өчен төп стоянка булып хезмәт иткән. Кәрван-сарай Ат-башы таулары арасындагы Үзәндә төзелгән. Бүген туристлар бирегә аз гына акча түләп керә ала. Янәшәдә генә күлгә һәм Чатыр-күл тыюлыгына алып баручы җәяүлеләр сукмаклары уза.
* Каньон әкияте - бу райун Эссе-Күл күленең көньяк ярында урнашкан. Каньон меңьеллык боз, су һәм җил эрозиясе нәтиҗәсендә барлыкка килгән.
* Боконбай - Эссе-Күл ярындагы кечкенә авыл, сакланган традицияләр белән туристларны җәлеп итә. Монда аларга ау кошлары белән ау уеннары күрсәтеләчәк яки атка утырырга тәкъдим ителәчәк.

# Кыргызстанда туризм
## Килүчеләр статистикасы

Кыргызстанга килгәннәрнең күбесе түбәндәге илләрдән:
| Ил | 2017 | 2016 | 2015 | 2014 |
| Казахстан | 1,833,900 | 1,787,100 | 1,989,200 | 1,998,500 |
| Россия | 471,400 | 431,000 | 528,700 | 447,700 |
| Таҗикстан | 250,900 | 169,500 | 117,600 | 79,300 |
| Үзбәкстан | 479,600 | 150,700 | 60,900 | 125,900 |
| Украина | 8,200 | 141,300 | 133,600 | 5,800 |
| Төркия | 54,300 | 36,800 | 36,100 | 33,000 |
| Кытай | 39,500 | 36,600 | 35,800 | 29,900 |
| Америка Кушма Штатлары | 14,200 | 13,900 | 19,200 | 14,300 |
| Һиндстан | 19,600 | 11,400 | 7,600 | 4,200 |
| Алмания | 13,100 | 11,100 | 16,700 | 15,200 |
| Корея | 13,100 | 10,300 | 7,000 | 10,500 |
| Төркмәнстан | 800 | 8500 | 5900 | 8,600 |
| Әзәрбайҗан | 8500 | 8,100 | 5,300 | 3700 |
| Бөек Британия | 6,900 | 6,600 | 6,900 | 4,400 |
| Грузия | 5700 | 5700 | 2500 | 1800 |
| Барлыгы | 3,219,700 | 2,930,200 | 3,050,600 | 2,849,400 |