yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Мәүлид ән-Нәби (Шәмсетдинова)

Мәүлид ән-Нәби (2006) — Мәсгудә Шәмсетдинованың пәйгамбәребез Мөхәммәд сәлаллаһү галәйһиссәләмгә багышланган суфи кыйссасы.

# Мәүлид ән-Нәби (Шәмсетдинова)
## Тасвирлама

Әсәр түбәндә китерелгән кисәкләрдән гыйбарәт, һәр кисәк көйләп уку һәм речитация алымнарына нигезләнә.
* Әүвәл Алла (Сөләйман Чиләби сүзләре)
* Хикәяти нур (Сөләйман Чиләби сүзләре)
* Бер Ходай (Сөләйман Чиләби сүзләре)
* Рәсүл вә Коръән (Җамали сүзләре)
* Өч галәм (татар халык иҗатыннан)
* Хикәяти Әминә (Сөләйман Чиләби сүзләре)
* Кашы кара, керфекләре озын (татар халык иҗатыннан)
* Дога (халык иҗатыннан)
* Теләк (татар халык иҗатыннан)
* Әсмәвел Хөснә (татар халык иҗатыннан)
* Кадәр кич (Габдулла Тукай сүзләре)

# Мәүлид ән-Нәби (Шәмсетдинова)
## Башкарулар

Әсәр беренче тапкыр 2006 елның февралендә Әлфия Җаббарова җитәкчелегендәге "Хыял" камера хоры һәм инструменталь ансамбль тарафыннан композиторның юбилей концертында башкарыла. Солитслар буларак автор үзе, Чулпан Әхмәтҗанова, Лилия Хөсәенова, Руслан Хөсәенова җырлый. Текстларны Мәсгудә Шәмсетдинова укый. Әсәрнең әлеге варианты Татарстан радиосы фондында саклана һәм даими Корбан бәйрәме уңаеннан трансляцияләнә.
# Виньяказтризи (Лече)

һәм
Виньяказтризи — Италиянең Апулия төбәге Ортелле өязендә урнашкан торак пункт.

# Виньяказтризи (Лече)
## Географиясе

Виньяказтризи Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Виньяказтризи (Лече)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пантанело (Фрозиноне)

Пантанело — Италиянең Лацио төбәге Ананьи өязендә урнашкан торак пункт.

# Пантанело (Фрозиноне)
## Географиясе

Пантанело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Пантанело (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тавако

Тавако (фр. Tavaco) — Франциянең Көньяк Корсика департаментына караган коммуна, Гранова-Прунелли кантонына карый.
# Калгун-Сити (Миссисипи)

Калгун-Сити — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Калгун-Сити (Миссисипи)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Калгун-Сити (Миссисипи)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 6,147294 км², 6,147303 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 87 метр биеклектә урнашкан.
# Гусинне (Грубешивский повяты)

Гусинне — Польшаның Люблин воеводалыгы Хрубешув гминаcында урнашкан авыл.

# Гусинне (Грубешивский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Әтек (Туймазы районы)

Әтек — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452793, ОКАТО коды — 80251805002.
# Лумбе

Лумбе — Польшаның Подлясье воеводалыгы Сейны гминасында урнашкан авыл.

# Лумбе
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ньюфаундленд һәм Лабрадор

Ньюфаундленд һәм Лабрадор (ингл. Newfoundland and Labrador) — Канада провинцияләренең берсе.
Башкаласы — Сент-Җонс шәһәре.

# Ньюфаундленд һәм Лабрадор
## Тарих

1949 елда барлыкка килгән.

# Ньюфаундленд һәм Лабрадор
## Административ бүленеш

271 муниципалитет (2019).
# Хотешов (Литомержице)

Хотешов (чех. Chotěšov) — Чехиянең Устецк крае Литомержице һәм Q89474248? районында урнашкан авыл.

# Хотешов (Литомержице)
## Географиясе

Мәйданы — 7,818691 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 197 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Хотешов (Литомержице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Хотешов (Литомержице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Хотешов (Литомержице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 571 |
| 1880 | 676 |
| 1890 | 679 |
| 1900 | 649 |
| 1910 | 640 |
| 1921 | 691 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 650 |
| 1950 | 473 |
| 1961 | 467 |
| 1970 | 437 |
| 1980 | 419 |
| 1991 | 374 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 453 |
| 2014 | 503 |
| 2016 | 483 |
| 2017 | 469 |
| 2018 | 461 |
| 2019 | 468 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 470 |
| 2021 | 497 |
| 2021 | 537 |
| 2022 | 506 |
| 2023 | 517 |
| 2024 | 518 |
# Ким Совхозы

Ким Совхозы — Татарстан Республикасының Спаск районындагы поселок.
Почта индексы — 422852.

# Ким Совхозы
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.3 °C | -10.4 °C | -5.4 °C | 5.5 °C | 14.3 °C | 19 °C | 20.9 °C | 18.5 °C | 12.8 °C | 5 °C | -3.9 °C | -9.5 °C | 4.7 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
# Примостек

Примостек — Словениянең Метлика (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Примостек
## Географиясе

Мәйданы — 1,59 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 144,4 метр биеклектә урнашкан.
# Сочапа (Алкозаука де Герреро)

Сочапа — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Алькосаука-де-Герреро муниципалитеты составына керә.

# Сочапа (Алкозаука де Герреро)
## Географиясе

Сочапа Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Сочапа (Алкозаука де Герреро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Сочапа (Алкозаука де Герреро)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Сен-Поль-де-Леон

Сен-Поль-де-Леон (фр. Saint-Pol-de-Léon, фр. Mont-Frimaire һәм фр. Port-Pol) — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
# Вишомеж (гмина Беляни)

Вишомеж — Польшаның Мазовия воеводалыгы Беляны гминасында урнашкан авыл.

# Вишомеж (гмина Беляни)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гуэньес

Гуэньес (исп. Güeñes) — Испаниянең Бискайя провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Гуэньес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 41,49 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 81 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Свердловск өлкәсе татар гәҗитләре исемлеге

Биредә Свердловск өлкәсендә чыккан татар гәҗитләре исемлеге китерелгән.
| Исеме | Район | Оештырылу елы | Ябылу елы | Әүвәлге исемнәре |
| Lenin ʙajraƣь (Ленин байрагы) | Первоуральск | 1932 | 1933 | |
| Alƣa (Алга) | Красноуральск, Кошва | 1932 | 1935 | Baqьr ɵcen kɵrəş, 1932—1935 елларда гәҗит мөхәрририяте Красноуральскида урнашкан булган. |
| Lenin julь (Ленин юлы) | Әсбест | 1931 | 1933 | |
| Udarnik (Ударник) | Манчаж | 1935 | ? | |
| Eşce (Эшче) | Надеждинск-Кабаковск-Серов | 1931 | 1937 | Proletar |
| Sotsializm julь/Социализм юлы | Свердловск | 1919 | 1939 | 1919-25 «کاممونيﺱﺖ/Ком­мунист», 1925-30 «Saʙan həm cykec/Сабан һәм чүкеч» |
| Саф чишмә | Екатеринбург | 2002 | | |

# Свердловск өлкәсе татар гәҗитләре исемлеге
## Чыганак

* Районные татарские газеты Уральской области. 1930-1938 гг. №1. Территория Свердловской области.
# Ельничный

Ельничный (рус. Ельничный) — Чиләбе өлкәсенең Бакал шәһәр округы составына керүче авыл.

# Ельничный
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Ельничный
## Сәгать поясы

Ельничный Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Ельничный
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (67%), татарлар (21%), украиннар (7%), башкортлар (6%).
# Redyard Kipling

Cozef Redyard Kipling (inglizçä Joseph Rudyard Kipling — /ˈrʌdjərd ˈkɪplɪŋ/; 1865, Bombey - 1936, London) - ingliz yazuçısı, şağir, novella yazuçı.
Anıñ iñ tanılğan äsärläre: "Kim", "Cungli kitabı" (The Jungle Book), şul isäptän "Maugli", "Rikki-Tikki-Tawi" häm küp kenä şiğerlär.
Kipling - Nobel premiäsen alğan berençe ingliz yazuçısı (1907 yıl). Şul uq yılda Kipling Parij, Strasburg, Afina, Toronto universitetlarınıñ büläklärenä layıq bula.
Kipling yazğan bay telle, kinayalar belän tulı äsärlär ingliz teleneñ xäzinäsenä zur öleş kertkän.
Qayçaqta Kipling "Britan imperiäse yäki imperiä cırçısı" dip yörtelä, üz kitaplarında Kipling Britan imperiäseneñ eşçänlegen yaqlıy, ä anıñ köndäşläre häm doşmannarın (ayıruça Rusiäne "Kim" äsärendä) näfrät belän taswirlıy. Şulay uq Kipling ksenofobiä qaraşların yaqlıy, anıñ maşhür süzläre: "Könbatış ul Könbatış, ä Könçığış ul Könçığış, häm alar duslaşıp yaqınlaşa almıylar", Kipling şuşı fikerne "Aq keşe awır yöge" dip atıy: "Könçığış böyek ingliz tsivizatsiäsenä buysınırğa tieş".

# Redyard Kipling
## Tärcemäi xäle

Redyard Kipling Britan Hindstanı, Bombey şähärendä prafisır ğailäsendä tua. Redyard isemen ata-anası tanışqan urın - ingliz küle "Redyard" xörmätenä ala.
5 yäşlek Kipling Angliägä uqırğa kitä. 1877 yılda Devon uquxanäsenä kerä.
1882 yılda Hindstanğa qayta häm jurnalist bulıp eşlärgä kereşä, xikäyälär, şiğerlär yaza başlıy.
1883 yıldan Kimplingnıñ xikäyäläre satıla başlıy.
1880-1890 yıllarda Kipling "Pioner" Allahabad gäziteneñ jurnalistı bularaq Aziä, AQŞ buylap säfär yasıy häm yaña äsärlär yaza.
1889 yılda Angliä, Birma, Qıtay, Yaponiägä säyäxät itä, soñraq AQŞ buylap gizep Londonğa qayta.
1890 yılda "Yaqtı süngän" (The Light That Failed) berençe romanı çığa.
1894-1895 yılda "Cungli kitabı" , "Cide diñgez", "Aq süzlär" şiğerläre yazıla.
1901 yılda Kiplingnıñ iñ yaxşı äsärläreneñ berse "Kim" romanı çığa.
1902 yıldan Kipling säyäsät belän şöğellänä başlıy: kosservatorlarnı yaqlıy, Almaniä häm feminizmğa qarşı çığış yasıy.
1915 yılda Berençe Bötendönya suğışında ölkän ulı Con häläq bula, Kipling üze "Qızıl Xaç" oyışmasında eşli. Suğıştan soñ "xärbi kümü komissäse"nä kerä.
1922 yılda ingliz patşası Georg V belän tanışıp duslaşalar.
1936 yılda aşqazanı cäräxätennän wafat bula, Westminster abbatlığında, şağirlär poçmağında kümelgän.

# Redyard Kipling
## Mädäniättä

"Cungli kitabı" buyınça sovet häm çit il kino häm animatsiä sänğätendä küp kenä äsärlär töşerelgän. Sovet animatsiäsendä (Çığış isemnäre):
* 1936 — Слонёнок-Filkäy — aq-qara tösle
* 1936 — Отважный моряк-Qıyu diñgezçe — aq-qara tösle
* 1938 — Почему у носорога шкура в складках — aq-qara tösle
* 1965 — Рикки-тикки-тави
* 1967 — Слонёнок
* 1967 — Ракша
* Maugli:
** 1968 — Похищение
** 1968 — Кот, который гулял сам по себе
** 1969 — Последняя охота Акелы
** 1970 — Битва
** 1971 — Возвращение к людям
** 1973 yılda 5 seriä "Maugli" berdäm multfilmına berläşterelä
* 1981 — Ёжик плюс черепаха
* 1984 — Как было написано первое письмо
* 1988 — Кошка, которая гуляла сама по себе
# Доммартен-сюр-Врен

Доммартен-сюр-Врен (фр. Dommartin-sur-Vraine һәм фр. Martin-Libre) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Таукай

Таукай — Өязеелгасы (Дим бас.) кушылдыгы. Башкортстан ның Миякә районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 10 км.

# Таукай
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010201312111100024502
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111102450
* Бассейн коды — 10.01.02.013
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Дуссе

Дуссе (фр. Doussay) — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
# Жупия (Санта-Катарина)

Жупия — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.

# Жупия (Санта-Катарина)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 91,71 км².
# Эль-Росарио (Испания)

Эль-Росарио (исп. Rosario, El) — Испаниянең Санта-Крус-де-Тенерифе провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Эль-Росарио (Испания)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 39,43 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 905 метр биеклектә урнашкан.
# Йолдызлар сибелгән тупланышы

Йолдызлар сибелгән тупланышы — йолдызлар йомры тупланышына караганда йолдызлары чагыштырмача күп булмаган йолдызлар тупланышы; еш кына дөрес булмаган рәвешле. Безнең һәм безнекенә охшаш галактикаларда сибелгән тупланышлар күмәк әгъзалар булып торалар һәм яссы ассистемага керәләр.
Иң эре тупланышлар (мәсәлән, Өлкәр) борынгы заманнардан мәгълүм. Башкалар исә, тонык таплар рәвешендә мәгълүм булганнар. Бары тик телескоп уйлап табу белән аларны аерым йолдызларга бүлү мөмкинлеге туа.
Галактиканың бормалы тармаклар белән бәйләнешле яшь сибелгән тупланышларның составлары үзенчәлекле. Тупланышлар эчендә кызыл һәм сары зур йолдызлар сирәк очрый, кызыл һәм сары үтә зур йолдызлар исә очрамый. Шул ук вакытта йолдызларының сирәк төрләре — ак һәм күк зур йолдызлар сибелгән тупланышларда шактый еш очрыйлар. Шулай ук Галактиканың башка урыннарыннан ешрак, сибелгән тупланышларда тагын да сирәк йолдызларны — ак һәм күк үтә зур йолдызларны, ягъни безнең Кояш яктыртуыннан йөз меңнәрчә һәм миллионнарча тапкыр көчлерәк һәм чиктән тыш югары яктыртучанлык һәм температурага ия булган йолдызларны, очратырга мөмкин.
# Дүзагач (Бозүюк)

Дүзагач (төр. Düzağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Билеҗик иле Бозүюк илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Салихова

Салихова — төрки фамилия. Салих исеменнән алынган.
* Лидия Салихова (1983 елны туган) — Азәрбайҗан спортчысы (җиңел атлетика).
* Роза Салихова:
** Роза Салихова (1944 елны туган) — спортчы (волейбол). ССРБ атказанган спорт остасы (1969), Олимпия чемпионы (1968, 1972).
** Роза Салихова (1948 елны туган) — Әлмәт театры актрисасы.
# Кыйдыш (мәгънәләр)

Кыйдыш — Россиядә топоним.
* Кыйдыш — Чиләбе өлкәсенең көнбатышында, Башкортстанның көнчыгышында агучы елга.
* Кыйдыш — БР Учалы районы авылы.
* Кыйдыш — Чиләбе өлкәсе Уй районы авылы.
# Питерсбург (Төньяк Дакота)

Питерсбург — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.

# Питерсбург (Төньяк Дакота)
## Тарихы

Питерсбург шәһәре 1884 елда нигезләнгән.

# Питерсбург (Төньяк Дакота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,702436 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 467 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ричардс (кратер)

Ричардс (лат. Richards) — Венера планетасының 2°30′ к. к. 196°06′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 25 километр озынлыкта булган кратеры.

# Ричардс (кратер)
## Исеме

Ричардс кратеры экология фәнен нигезләүче Эллен Ричардс хөрмәтенә аталган.
# Кеңсай (Түркестан өлкәсе)

Кеңсай (каз. Кеңсай) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Кеңсай (Түркестан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# 510 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 510 — Милади тәкъвим буенча VI гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 510 — безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
* 510 — сан.
# Голубой (Мари Ил)

Голубой (чирм. Голубой, рус. Голубой) — Мари Илнең Советский районында урнашкан бистә.

# Голубой (Мари Ил)
## Сәгать поясы

Голубой (Мари Ил) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Голубой (Мари Ил)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (73,7%), урыслар (22,5%).
# 1431 ел

2 меңьеллык :
XIII гасыр — XIV гасыр — XV гасыр — XVI гасыр — XVII гасыр :
Хронологик таблица :
1431 (бер мең дүрт йөз утыз беренче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча дүшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1431 елы, II меңьеллыкның 431 елы, XV гасырның 31 елы, XV гасырның 4 унъеллыгының 1 елы, 1430 елларның 2 елы. 1431 елдан бирле 593 ел үтте.

# 1431 ел
## Вакыйгалар

* 30 май — Руанда Жанна д’Арк яндырыла.

# 1431 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1431 елда туганнар

# 1431 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1431 елда вафатлар
# Менгусовце

Менгусовце (словак. Mengusovce) — Словакиянең Попрад округында урнашкан авыл.

# Менгусовце
## Тарихы

Авыл 1398 елда нигезләнгән.

# Менгусовце
## Географиясе

Мәйданы — 8,94 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 807 метр биеклектә урнашкан.

# Менгусовце
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Үлгеле (Аксу районы)

Үлгеле (каз. Үлгілі) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Үлгеле (Аксу районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Бытковшчына

Бытковшчына (белар. Быткоўшчына) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.

# Бытковшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Лос Лаурелес, Эль Энкуентро, Ранчо (Асьентос)

һәм
Лос Лаурелес, Эль Энкуентро, Ранчо — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Асьентос муниципалитеты составына керә.

# Лос Лаурелес, Эль Энкуентро, Ранчо (Асьентос)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лос Лаурелес, Эль Энкуентро, Ранчо (Асьентос)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Иван Викторов

Иван Викторов, Иван Виктор улы Викторов (1901 елның 14 сентябре, РИ, Казан губернасы, Хорамалы — 1944 ел, ССРБ, БССР, Борисов шәһәрендәге концлагерь) — чуаш совет драматургы, шагыйре һәм журналисты.

# Иван Викторов
## Тәрҗемәи хәле

1901 елның 14 сентябрендә Россия империясенең Казан губернасы Хорамалы авылында туган. Күрше авылда башлангыч мәктәпне тәмамлагач, ул 1916 елда Казан укытучылар семинариясенә укырга кергән, әмма Ватандашлар сугышы аркасында аны тәмамламаган. Демобилизациядән соң Чуел шәһәр мәктәбендә укытучы булып эшләгән, Мәскәү әдәбият институтын тәмамлаган. 1929—1932 елларда «Чăваш хресченĕ» («Чуваш крестьянины») газетасы редакциясе секретаре, аннары Урта Идел крае «Колхозник» газетасы редакторы булып эшләгән.
Бөек Ватан сугышында катнашучы, Белоруссиядә партизан отряды разведчигы. Әсирлеккә алынган һәм Минск өлкәсенең Борисов шәһәренә концлагерьга җибәрелгән, анда 1944 елның көзендә вафат булган.
# (17778) 1998 FT11

(17778) 1998 FT11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17778) 1998 FT11
## Тарихы

1998 елның 24 мартында NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FT11» саналган.
# Сан Каеетано (Селая)

Сан Каеетано — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Селая муниципалитеты составына керә.

# Сан Каеетано (Селая)
## Географиясе

Сан Каеетано Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Каеетано (Селая)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Каеетано (Селая)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Вилла-Бискосси

Вилла-Бискосси — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Павия провинциясе составына керә.

# Вилла-Бискосси
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 90 метр биеклектә урнашкан. Галлиавола, Ломелло, Меде һәм Пьеве-дель-Каиро коммуналары белән чиктәш.
# Әл-Мүбди

Әл-Мүбди (гарәп. الْمُبْدِئُ‎) — Аллаһның 99 исеменең берсе.
Һәр нәрсәне бар иткән, яраткан Бөек Барлык — Улдыр димәктер. Аның яратуында үрнәк алган бер нәрсә юк. Ул һәр нәрсәне беренче яраткандыр.

# Әл-Мүбди
## Чыганак

* Баулы мөхтәсибәте 2017 елның 9 сентябрь көнендә архивланган.
# Ениҗе (Кепсут)

Ениҗе (төр. Yenice) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Кепсут илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# 1260-еллар

2 меңьеллык :
XI гасыр — XII гасыр — XIII гасыр — XIV гасыр — XV гасыр :
Хронологик таблица :
1260-еллар — 1260 елда башланган һәм 1269 елда тәмамланган унъеллык.
# Чартория (Люблин воеводалыгы)

Чартория — Польшаның Люблин воеводалыгы Мёнчин гминасында урнашкан авыл.

# Чартория (Люблин воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 5815

NGC 5815 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5815
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Francis Leavenworth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Нова Весь-Дмохи

Нова Весь-Дмохи — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Яновец-Косцельны гминасында урнашкан авыл.

# Нова Весь-Дмохи
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# MST1R

MST1R (ингл. Macrophage stimulating 1 receptor һәм Macrophage-stimulating protein receptor) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Селиштя (Арджеш)

Селиштя — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. Уда (коммуна) коммунасына карый.

# Селиштя (Арджеш)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Нью-Иджипт (Нью-Джерси)

Нью-Иджипт — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Нью-Иджипт (Нью-Джерси)
## Географиясе

Нью-Иджипт халык санын алу урыны мәйданы — 10,42366 км², 10,543556 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 25 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Казчина Пьела (Комо)

Казчина Пьела — Италиянең Ломбардия төбәге Solbiate con Cagno өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Пьела (Комо)
## Географиясе

Казчина Пьела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казчина Пьела (Комо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.