yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Күрү нервының гипоплазиясе

Күрү нервының гипоплазиясе — нерв җепселләренең кимүе белән сыйфатланган бер яки ике яклы чир. Бу чир бүтән патология булмаганда күзнең көчле үсеш кимчелекләрендә аерым аномалия буларак яки гетероген чирләр төркеме белән бергә баш миенең урта төзелешләренә йогынты ясап очрый ала.

# Күрү нервының гипоплазиясе
## Алшартлы факторлар

Алшартлы факторларга ананың йөклелек вакытында спиртлы эчемлекләр, ЛСД, хинин, протаминлы тутыя инсулины, стероидлар, диуретиклар, салкын тиюдән дарулар һәм тартышуга каршы препаратлар куллану керә. Өске буынтыклы гипоплазия ана диабеты белән бәйле була ала.

# Күрү нервының гипоплазиясе
## Ачыклау

1. Күренешләре
* Иртә балачакта сукырлык, адашкан күз хәрәкәтләре, бәбәкләрнең яктылыкка сүлпән җавабы (җавап булмау хас түгел). Азрак чагылган ике яклы зарарлану төрле балачак вакытында бераз күрү кимчелекләренә һәм кылыйлыкка китерә ала.
* Бер яклы зарарлану очраклары гадәттә кылыйлык, бәбәкнең афферентлы үткәрүчәнлеге өлешчә бозылуы һәм зарарланган күз белән ышанычсыз төбәлүе белән билгеләнә. Уртача зарарлануда сәламәт күзне каплап күрү үткенлеген яхшыртырга була.
2. Билгеләре
* Күрү үткенлеге нормаль була яки төрле дәрәҗәгә кадәр төшә ала.
* Концентрик хориоретиналь атрофия нәтиҗәсендә кечкенә соры диск гипопигментациянең сары каймасы белән чолгап алынган (икеләтә боҗра симптомы - рәс. 3.41а); тышкы боҗра гадәттә дискның кыры ничек булачагын күрсәтә.
* Фовеадан дискның чигә чигенә кадәр аралык еш дискның диаметрына тигез яки аннан 3 тапкыр зуррак — бу билге соңгысының гипоплазиясенә ышандырырлык итеп күрсәтә.
* Дискның кечкенә зурлыгына карамастан, ретиналь тамырлар гадәти калибрлы, ләкин бормалы була ала (рәс. 3.41б).
* Кайвакыт диск гиперпигментациясен күзәтәләр.
3. Башка күренешләр зарарлану авырлыгына карап төрлечә була. Аларга астигматизм, күрү кыры кимчелекләре, дисхроматопсия, бәбәкләрнең афферент какшаулары, фовеоляр гипоплазия, аниридия, микрофтальм, кылыйлык һәм нистагм керә. Уртача зарарлануда гиподиагностика мөмкин.

# Күрү нервының гипоплазиясе
## Бергә булган системалы патология

КНД гипоплазиясе еш кына баш миенең урта төзелешләрендә үсеш кимчелекләре белән бергә була. Ешрак де Морсиер синдромы (септооптик дисплазия) очрый, якынча 10% очракта.
КН-ның ике яклы гипоплазиясеннән кала, ул түбәндәгеләр белән сыйфатлана:
* Ачык бүлгенең булмавы һәм сөялсыман өлешнең үсеш кимчелекләре (рәс. 3.40e кара).
* Аз гормон дәрәҗәсе белән гипопитуитаризм еш күзәтелә; иртә ачыклаганда гормональ кимчелекне төзәтеп сәламәт үсешне дәвам итәргә мөмкин. КН-ның ике яклы гипоплазиясендә челтәркатлаудагы веналарның бормалыгы гормональ дисфункциянең потенциаль билгесе була алган дигән фараз бар.
# Дадаш (Хазро)

Дадаш (төр. Dadaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Хазро илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# NGC 7367

NGC 7367 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7367
## Тарихы

Әлеге галактика 1864 елда Алмания астрономы Albert Marth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Виктория (округ, Техас)

Виктория — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Виктория шәһәре.

# Виктория (округ, Техас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1836 елда оештырыла.

# Виктория (округ, Техас)
## Халкы

2019 елда халык саны 84 088 кеше тәшкил иткән.

# Виктория (округ, Техас)
## Территориясе

Округ мәйданы 2287 км² тәшкил итә.
# Екатериновка (Ютазы районы)

Екатериновка — Татарстан Республикасының Ютазы районындагы поселок.
Халык саны — 19 тирәсендә. Почта индексы — 423955.

# Екатериновка (Ютазы районы)
## Тарих

XIX гасырда нигезләнгән.

# Екатериновка (Ютазы районы)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар, руслар.

# Екатериновка (Ютазы районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11 °C | -5.8 °C | 4.6 °C | 13.8 °C | 19.1 °C | 20.9 °C | 18.3 °C | 12.5 °C | 4.5 °C | -4.8 °C | -10.4 °C | 4.2 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.
# Бахчекөй (Коюлхисар)

Бахчекөй (төр. Bahçeköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Коюлхисар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Җардини-Дульия (Козенца)

Җардини-Дульия — Италиянең Калабрия төбәге Бизиньяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Җардини-Дульия (Козенца)
## Географиясе

Җардини-Дульия Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Җардини-Дульия (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сен-Жорж-Лагриколь

Сен-Жорж-Лагриколь (фр. Saint-Georges-Lagricol) — Франциянең Югары Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Кызылсай (Кара-Унгур кушылдыгы)

Кзылсай (Кызылсай) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кара-Унгур елгасының уң ярыннан 1 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.

# Кызылсай (Кара-Унгур кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Орск каласыннан Сакмар елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 12010000812112200004188
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112200418
* Бассейн коды — 12.01.00.008
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Глухое (Чэрвеньский районы)

Глухое (белар. Глухое) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Чэрвеньский районында урнашкан авыл.

# Глухое (Чэрвеньский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Тезан-ле-Безье

Тезан-ле-Безье (фр. Thézan-lès-Béziers һәм фр. Thézan) — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
# Ист

Ист (белар. Іст) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.

# Ист
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Акоба (Сырым районы)

Акоба (каз. Ақоба) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Акоба (Сырым районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Эббленгем

Эббленгем (фр. Ebblinghem) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Азбрук кантонына карый.
# Сан Хоакин де Абахо (Валье де Сантияго)

Сан Хоакин де Абахо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Валье-де-Сантьяго муниципалитеты составына керә.

# Сан Хоакин де Абахо (Валье де Сантияго)
## Географиясе

Сан Хоакин де Абахо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Хоакин де Абахо (Валье де Сантияго)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Хоакин де Абахо (Валье де Сантияго)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# (309) Фратернитас

(309) Фратернитас (лат. Fraternitas) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (309) Фратернитас
## Тарихы

1891 елның 6 апрелендә Иоганн Пализа тарафыннан Вена обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
# Ситалчай

Ситалчай (әзери. Sitalçay) — Әзербайҗанның Хызы районына караган авыл.
# Чарэмушники Падзисенныя

Чарэмушники Падзисенныя (белар. Чарэмушнікі Падзісенныя) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.

# Чарэмушники Падзисенныя
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Чобанөрен (Первари)

Чобанөрен (төр. Çobanören) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Первари илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Амт-Нойхаус

Амт-Нойхаус — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Амт-Нойхаус
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 237,16 км², 237,96 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 6 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Дорчестер (округ, Мэриленд)

Дорчестер — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Кеймбридж шәһәре.

# Дорчестер (округ, Мэриленд)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1669 елда оештырыла.

# Дорчестер (округ, Мэриленд)
## Халкы

2019 елда халык саны 32 162 кеше тәшкил иткән.

# Дорчестер (округ, Мэриленд)
## Территориясе

Округ мәйданы 2546 / 1401 км² тәшкил итә.
# Кане-Илавецки

Кане-Илавецки — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Гурово-Илавецке гминасында урнашкан авыл.

# Кане-Илавецки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пелину (Констанца)

Пелину — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. Комана (коммуна, Констанца) коммунасына карый.

# Пелину (Констанца)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 81 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Каленцано I (Пиза)

Каленцано I — Италиянең Тоскана төбәге Сан-Миниато өязендә урнашкан торак пункт.

# Каленцано I (Пиза)
## Географиясе

Каленцано I Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Каленцано I (Пиза)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Олмолонго

Олмолонго — Италиянең Калабрия төбәге Риццикони өязендә урнашкан торак пункт.

# Олмолонго
## Географиясе

Олмолонго Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Олмолонго
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Адворыца

Адворыца (белар. Адворыца) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.

# Адворыца
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Йыыдре

Йыыдре (эст. Jõõdre) — Эстониянең Ляэнемаа өязендә урнашкан авыл.
# Гозди (Мазовия воеводалыгы)

Гозди — Польшаның Мазовия воеводалыгы Мохово гминасында урнашкан авыл.

# Гозди (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 356 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 356 — Милади тәкъвим буенча I гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 356 — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
* 356 — сан.
# Лос Бариялес (Апасео эль Гранде)

Лос Бариялес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Апасео-эль-Гранде муниципалитеты составына керә.

# Лос Бариялес (Апасео эль Гранде)
## Географиясе

Лос Бариялес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Лос Бариялес (Апасео эль Гранде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лос Бариялес (Апасео эль Гранде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Груара (Реҗо Эмилия)

Груара — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Повильо өязендә урнашкан торак пункт.

# Груара (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Груара Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Груара (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Чентро Л (Гросето)

Чентро Л — Италиянең Тоскана төбәге Капальбио өязендә урнашкан торак пункт.

# Чентро Л (Гросето)
## Географиясе

Чентро Л Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Чентро Л (Гросето)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эль Росильо (Салватьера)

Эль Росильо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сальватьерра муниципалитеты составына керә.

# Эль Росильо (Салватьера)
## Географиясе

Эль Росильо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Росильо (Салватьера)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Росильо (Салватьера)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Навч

һәм
Навч — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Ленчице гминасында урнашкан авыл.

# Навч
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD15790

HD15790 — Кит йолдызлыгында урнашкан A9III спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,86 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Сант'Андреа (Потенца)

Сант'Андреа — Италиянең Базиликата төбәге Ателла өязендә урнашкан торак пункт.

# Сант'Андреа (Потенца)
## Географиясе

Сант'Андреа Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Сант'Андреа (Потенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дрешвиц

Дрешвиц — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Дрешвиц
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 22,64 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 10 метр биеклектә урнашкан.
# Вила-Кова (Барселуш)

һәм
Вила-Кова — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. União das Freguesias de Vila Cova e Feitos муниципалитетына карый.

# Вила-Кова (Барселуш)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Либенштайн

Либенштайн (алман. Liebenstein) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Либенштайн
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12,24 км², 12,23 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 365 метр биеклектә урнашкан.
# Калпепер (Виргиния)

Калпепер — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Калпепер (Виргиния)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 18,955749 км², 17,523222 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 126 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Чамташы (Байкан)

Чамташы (төр. Çamtaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Байкан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Плиски (Докшыцкий районы)

Плиски (белар. Пліскі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.

# Плиски (Докшыцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Неккарзульм

Неккарзульм (алман. Neckarsulm) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Неккарзульм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 24,94 км² (1977). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 162 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бланзаге-Сен-Сибар

Бланзаге-Сен-Сибар (фр. Blanzaguet-Saint-Cybard һәм фр. Cibard-Le Peyrat) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# (15714) 1989 TL15

(15714) 1989 TL15 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15714) 1989 TL15
## Тарихы

1989 елның 3 октябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 TL15» саналган.
# Калупо (Модена)

Калупо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Павулло-нель-Фриньяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Калупо (Модена)
## Географиясе

Калупо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Калупо (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кызылъяр (Мартүк районы)

һәм
Кызылъяр (каз. Қызылжар) — Казакъстанның Актүбә өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Кызылъяр (Мартүк районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Монбаю

Монбаю (фр. Monbahus) — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Фумеро (Сондрио)

Фумеро — Италиянең Ломбардия төбәге Сондало өязендә урнашкан торак пункт.

# Фумеро (Сондрио)
## Географиясе

Фумеро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Фумеро (Сондрио)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Енийөрүк (Инегөл)

Енийөрүк (төр. Yeniyörük) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Инегөл илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Людкив

Людкив — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Хлопице гминасында урнашкан авыл.

# Людкив
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# RAB2B

RAB2B (ингл. RAB2B, member RAS oncogene family) — кешенең 14-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (4053) Черкасов

(4053) Черкасов (лат. Cherkasov) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4053) Черкасов
## Тарихы

1981 елның 2 октябрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 TQ1» саналган.
# Добрянка районы

Добрянка муниципаль районы (рус. Добрянский район) — Пермь краеның үзәк өлешендә урнашкан муниципаль район. Мәйданы — 5192 км². Район үзәге — Добрянка шәһәре.

# Добрянка районы
## Тарих

Район 1923 елда оешкан.

# Добрянка районы
## Халык

Халык саны — 64 400 кеше. Халык тыгызлыгы — 12,40 кеше/км². Милли состав: руслар — 91,6%; татарлар — 2,5%.

# Добрянка районы
## География

Район территориясе аша агучы иң зур елгалар: Чулман (Кама сусаклагычы) һәм Чусовая.
# 12-нче армия корпусы (Вермахт)

    Беренче бөтендөнья сугышының 1-нче алманнар армия корпусы белән чуалмагыз
12-нче армия корпусы (алман. XII. Armeekorps) – Икенче бөтендөнья сугышында Алмания Кораллы көчләре эчендәге оператив хәрби берләшмә.

# 12-нче армия корпусы (Вермахт)
## Командирлар
### Корпусның сәргаскәре

* Курт фон Типпельскирх
# Ковета (округ, Джорджия)

Ковета — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Ньюнан шәһәре.

# Ковета (округ, Джорджия)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1826 елда оештырыла.

# Ковета (округ, Джорджия)
## Территориясе

Округ мәйданы 1147 км² тәшкил итә.
# (14884) 1991 PH16

(14884) 1991 PH16 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14884) 1991 PH16
## Тарихы

1991 елның 7 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PH16» саналган.
# Груа

Груа (фр. Groix) — Франциянең Морбиан департаментында урнашкан коммуна.
# Дуру (Силван)

Дуру (төр. Duru) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Силван илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кала (Уэльва)

Кала (исп. Cala) — Испаниянең Уэльва провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Кала (Уэльва)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 84 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 588 метр биеклектә урнашкан.
# Бадов (Алмания)

һәм
Бадов — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Бадов (Алмания)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,17 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 49 метр биеклектә урнашкан.
# Монтгомери (округ, Джорджия)

Монтгомери — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Маунт-Вернон шәһәре.

# Монтгомери (округ, Джорджия)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1793 елда оештырыла.

# Монтгомери (округ, Джорджия)
## Территориясе

Округ мәйданы 635 км² тәшкил итә.
# Сант'Андреа (Пезаро һәм Урбино)

Сант'Андреа — Италиянең Марке төбәге Мондавио өязендә урнашкан торак пункт.

# Сант'Андреа (Пезаро һәм Урбино)
## Географиясе

Сант'Андреа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сант'Андреа (Пезаро һәм Урбино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кастэль-Сан-Джиорджио

Кастэль-Сан-Джиорджио — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Салерно провинциясе составына керә.

# Кастэль-Сан-Джиорджио
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 90 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Меркато-Сан-Северино, Ночера-Инферьоре, Роккапьемонте, Сарно һәм Сиано коммуналары белән чиктәш.
# Тризольи (Алесандрия)

Тризольи — Италиянең Пьемонт төбәге Lu e Cuccaro Monferrato өязендә урнашкан торак пункт.

# Тризольи (Алесандрия)
## Географиясе

Тризольи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Тризольи (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Форназото (Кремона)

Форназото — Италиянең Ломбардия төбәге Пьеве-Сан-Джакомо өязендә урнашкан торак пункт.

# Форназото (Кремона)
## Географиясе

Форназото Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Форназото (Кремона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.