yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Мәдәният төзелеше

* Мәдәният порталы
* Җәмгыять порталы
* Спорт порталы
Түбәндәге тематик мәкаләләр һәм суб-өлкәләр төзелешенә багышланган мәкаләләре исемлеге мәдәният төзелеше һәм эчтәлегенә күзәтү буларак әзерләнгән:

# Мәдәният төзелеше
## Мәдәният табигате

    Төп мәкалә: Мәдәният
* Цивилизация –
* Җәмгыять – (сообщество)
* Этник төркем –
* Халык –
* Төркем тормыш гадәтләре –
* Җәмәгатьчелек – (общество)

# Мәдәният төзелеше
## Мәдәният табигате
### Мәдәният элементлары

* Сәнгать –
** Сынлы сәнгать
*** Гастрономия
**** Пешерү –
**** Ашамлык һәм эчемлекләр
***** Халык ашлары –
*** Әдәбият –
**** Матур әдәбият –
**** Шигърият –
**** Тәнкыйть теориясе –
** Визуаль сәнгать –
*** Архитектура – биналарны һәм башка корылмаларны проектлаштыру фәне һәм сәнгате.
*** Һөнәрчелек
*** Сурәтләү
*** Кинематограф
*** Рәсем
*** Фотография –
*** Сынчылык –
** Тамаша сәнгать –
*** Бию –
*** Фильм –
*** Музыка –
**** Опера –
*** Театр –
* Бәйрәм
** Фестивалләр –
* Күңел ачу өлкәсендәге темалар исемлеге –
** Матур әдәбият –
** Уеннар –
** Спорт –
*** Баскетбол –
*** Крикет –
*** Көрәш –
*** Мотоцикл –
*** Теннис –
* Тел белеме –
* Сәясәт белеме –
* Дин –
* Традиция –

# Мәдәният төзелеше
## Мәдәниятләр төрләре

* Оешма мәдәнияте –

# Мәдәният төзелеше
## Мәдәниятләр төрләре
### Аспект мәдәниятләре

* Велосипед мәдәнияте – актив велосипед кулланышын алга сөрүче мәдәният
* Кулланучылык мәдәнияте – кулланучылык карашларына нигезләнгән җәмгыять
* Югары контекст мәдәнияте –
* Атлар мәдәнияте – көндәлек тормышы атларны үстерү белән бәйле җәмгыять
* Түбән контекст мәдәнияте –
* Ремикс мәдәнияте –
* Катнашучылык мәдәнияте
* Рөхсәт мәдәнияте –
* Примитив мәдәнияте –

# Мәдәният төзелеше
## Мәдәниятләр төрләре
### Дисциплинаара мәдәни өлкәләре

* Балаларның мәдәнияте – балаларга хас булган мәдәни феноменнар
** Балаларның урам мәдәнияте – яшь балалар тарафыннан тудырылган күмәк мәдәният
* Кофе мәдәнияте – каһвә белән көчле бәйләнештә булган җәмгыяви атмосфера яки кешеләрнең бәйле җәмгыяви кыланышлар җыентыгы –
* Капитализм мәдәнияте – капиталист җәмгыятендә яшәүче кешеләрнең яшәеш үзенчәлекләре, һәм глобаль яки милли капиталист икътисадының халыкка йогынтысы
* DIY мәдәнияте –
* Доминант мәдәнияте – урнашкан тел, дин, кыланыш, кыйммәтләр, ритуаллар һәм җәмгыяви гадәтләр җыентыгы
* Эчү мәдәнияте – алкогольлы эчемлекләрне эчүче кешеләрнең гадәтләре һәм практикалары
* Халык мәдәнияте – традицион мәдәният; җәмгыятьнең традицион мәдәни үзенчәлекләре
* Түбән мәдәният –
* Югары мәдәният –
* Рәсми мәдәният –
* Сәяси мәдәният –
** Җәмгыяви сәясәтчелек мәдәнияте –
* Популяр мәдәният – totality of ideas, perspectives, attitudes, memes, images and other phenomena that permeate the everyday lives of a given society, especially those heavily influenced by mass media.
* Басма мәдәнияте –
* Куркынычсызлык мәдәнияте – the way in which safety is managed in the workplace, which often reflects "the attitudes, beliefs, perceptions and values that employees share in relation to safety."
* Чәй мәдәнияте –
* Trash culture –
* Шәһәр мәдәнияте –
* Җирле халыклары мәдәнияте –
# Кармцов-Валльмов

Кармцов-Валльмов — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.

# Кармцов-Валльмов
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 31,86 км², 32,07 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 51 метр биеклектә урнашкан.
# Палу (Валле д'Аоста)

Палу — Италиянең Валле д'Аоста төбәге Веррей өязендә урнашкан торак пункт.

# Палу (Валле д'Аоста)
## Географиясе

Палу Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Палу (Валле д'Аоста)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лонския

Лонския (белар. Лонскія) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шаркавшчынский районында урнашкан авыл.

# Лонския
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# (10552) Stockholm

(10552) Stockholm (лат. Stockholm) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10552) Stockholm
## Тарихы

1993 елның 22 гыйнварында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 BH13» саналган.
# Слуп-Перший

Слуп-Перший — Польшаның Мазовия воеводалыгы Борове гминасында урнашкан авыл.

# Слуп-Перший
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Текомате Пескерия (Сан Маркос)

Текомате Пескерия — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. San Marcos Municipality муниципалитеты составына керә.

# Текомате Пескерия (Сан Маркос)
## Географиясе

Текомате Пескерия Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Текомате Пескерия (Сан Маркос)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Текомате Пескерия (Сан Маркос)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Чуманеево

Чуманеево (рус. Чуманеево) — Киров өлкәсенең Пижанка районында урнашкан авыл.

# Чуманеево
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Чуманеево
## Сәгать поясы

Чуманеево Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Чуманеево
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Өскеп

Өскеп (мак. Скопје) — Төньяк Македониянең Зур Өскеп җәмәгасендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 454107 кеше (2002).

# Өскеп
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Өскеп Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.
# Цегельня (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

Цегельня — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Рогово гминаcында урнашкан авыл.

# Цегельня (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# IC 2375

IC 2375 — Корма йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика һәм инфракызыл чыганак .

# IC 2375
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2375, IRAS 08240-1308, 2MASX J08261966-1318113, IRAS F08240-1308, MCG-02-22-014, GSC 05440-01272, PGC 23672, 6dFGS gJ082619.7-131811, PSCz Q08240-1308 һәм LEDA 23672 буларак та сурәтләнә.
# MANBAL

MANBAL (ингл. Mannosidase beta like) — кешенең 20-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Анициа (кратер)

Анициа (лат. Anicia) — Венера планетасының 26°18′ к. к. 31°18′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 38,2 километр озынлыкта булган кратеры.

# Анициа (кратер)
## Исеме

Анициа кратеры грек язучысы хөрмәтенә аталган.
# Пуйи-сюр-Сер

Пуйи-сюр-Сер (фр. Pouilly-sur-Serre) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Сарыхаҗы (Арач)

Сарыхаҗы (төр. Sarıhacı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Арач илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (2333) Портан

(2333) Портан (лат. Porthan) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2333) Портан
## Тарихы

1943 елның 3 мартында И. Вяйсяля тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1943 EP» саналган.
# Кыр-Тәүгелде

Кыр-Тәүгелде — Татарстан Республикасының Буа районындагы авыл.
Почта индексы — 422417.

# Кыр-Тәүгелде
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.1 °C | -10.3 °C | -5.3 °C | 5.5 °C | 14.2 °C | 18.9 °C | 20.7 °C | 18.4 °C | 12.8 °C | 5 °C | -3.8 °C | -9.3 °C | 4.7 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

# Кыр-Тәүгелде
## Танылган шәхесләр

* Рәүф Әһлиуллин (1930), Социалистик Хезмәт Каһарманы.
# 371 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
VI гасыр (б. э. к.) — V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
371 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр IV гасырга кергән ел.

# 371 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:371 елда (б. э. к.) туганнар

# 371 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:371 елда (б. э. к.) вафатлар
# Карл фон Фриш

Карл фон Фриш (20 ноябрь 1886(1886-11-20), Вена, Аустрия-Маҗарстан — 12 июнь 1982(1982-06-12) (95 яшь), Мүнхен, Федератив Алмания Җөмһүрияте) — умартачылык, этолог, университет профессоры, бөҗәкбелгеч (Австрия). Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1973).
# Воля-Корибутова-Колёния

Воля-Корибутова-Колёния — Польшаның Люблин воеводалыгы Седлище гминаcында урнашкан авыл.

# Воля-Корибутова-Колёния
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Высокае (Крупский районы)

Высокае (белар. Высокае) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Крупский районында урнашкан авыл.

# Высокае (Крупский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Вож-Юган (Бобровка кушылдыгы)

Вож-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Бобровка елгасының уң ярына тамагыннан 54 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 4 км.

# Вож-Юган (Бобровка кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештан Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020100112115300021651
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302165
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Пакуци (Ивевский районы)

Пакуци (белар. Пакуці) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.

# Пакуци (Ивевский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Гаркушы

Гаркушы (белар. Гаркушы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.

# Гаркушы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Екатеринбурның Ленин районы

Ленин районы (рус. Ленинский район) — Екатеринбур шәһәре районнарының берсе.
Район 1934 елда нигезләнгән. Халык саны — 156 563 кеше (2010).
# Ашагысейриҗек (Боябат)

Ашагысейриҗек (төр. Aşağıseyricek) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Боябат илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Асыв-Вож (Лыаёль кушылдыгы)

Асыв-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Лыаёль елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Асыв-Вож (Лыаёль кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300112103000076196
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007619
* Бассейн коды — 03.05.03.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Хейги-Яха

Хейги-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Надым елгасының сул ярына тамагыннан 131 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 243 км.

# Хейги-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15030000112115300050231
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305023
* Бассейн коды — 15.03.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Павазерье (Бешанковицкий районы)

Павазерье (белар. Паўазер’е) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.

# Павазерье (Бешанковицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Гүчлү (Җизре)

Гүчлү (төр. Güçlü) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шырнак иле Җизре илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Бәдретдин Төхфәтуллов

Бәдретдин Төхфәтуллов, Бәдретдин Садретдин улы Төхфәтуллов (бүләкләү кәгазьләрендә: Бедертдин Садартдинович (Садретдинович) Тухфетуллов, 1918 елның 15 июне, РСФСР, Сембер губернасы, Буа өязе, Шыгырдан — 1988 елның 29 сентябре, ССРБ, РСФСР, Чуаш АССР, Батыр районы, Чкаловское) — Бөек Ватан сугышында катнашкан яугир, автоматчы, сержант, Дан орденының тулы кавалеры (1944, 1944, 1945). Чуаш Республикасы мөселманнары Диния нәзарәте мөфтие Әлбир Кргановның икетуган абыйсы.

# Бәдретдин Төхфәтуллов
## Тәрҗемәи хәле

1918 елның 15 июнендә Сембер губернасының Буа өязе (хәзерге Чуашстанның Батыр районы) Шыгырдан (1939—1994 елларда Чкаловское) авылында керәстиян гаиләсендә туган. Мәктәптә биш сыйныф укыган. Яшь вакытында күмәк хуҗалыкта эшләгән. 1938 елда Кызыл гаскәргә алына. Кызыл гаскәрнең Бессарабияне һәм Төньяк Буковинаны ССРБга кушу(рус.)татар. походында, 1939—1940 елларда совет-фин сугышында катнаша.

# Бәдретдин Төхфәтуллов
## Бөек Ватан сугышы

1941 елның сентябрендә янәдән хәрби хезмәткә чакырылып, Бөек Ватан сугышында катнаша. 1944 ел башында 1нче Белоруссия фронты 61нче армия 415нче укчы дивизиянең 1323нче укчы полкында автоматчылар ротасының отделение командиры була. 1944 елның февралендә Гомель өлкәсе Жидковичи районы Павловка авылы янында каты сугышларда яралы рота командирын коткара, унлап дошманны юк итә. 1944 елның мартында 3нче дәрәҗә Дан ордены белән бүләкләнә. 1944 елның июнендә Белоруссиянең Столин шәһәре өчен барган сугышта дошманның уксибәр ноктасын юк итә, унлап дошманны сафтан чыгара. 1944 елның июлендә 2нче дәрәҗә Дан орденына лаек була. 1945 елның гыйнварында Регектанер-Тайрофен (Өченче рейх—Алмания) торак пункты өчен барган сугышта дошман тылына үтеп кереп, дзотны юк итә. 1945 елның маенда 3нче дәрәҗә Дан ордены белән бүләкләнә.
1945 елда хәрби хезмәттән азат ителә. Ике ел туган авылында күмәк хуҗалыкта, 1946-1964 елларда Чкаловское авылында сатучы булып, 1964 елдан район җиләк-җимеш питомнигында хуҗалык мөдире булып эшли.
1988 елның 29 сентябрендә вафат. Батыр районы Чкаловское (1994 елдан Шыгырдан) авылы зиратында җирләнгән.

# Бәдретдин Төхфәтуллов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 1944 — Кызыл Йолдыз ордены
* 1944 — 1нче дәрәҗә Дан ордены
* 1944 — 2нче дәрәҗә Дан ордены
* 1945 — 3нче дәрәҗә Дан ордены
* 1978 — ЧАССР Хезмәт Даны һәм Батырлык Мактаулы Китабына кертелгән
* 1985 — 1нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены
* «Батырлык өчен» медале

# Бәдретдин Төхфәтуллов
## Хәтер

Чуаш Республикасы Батыр районы Шыгырдан авылындагы урамга исеме бирелгән.
# Биребир (Месудие)

Биребир (төр. Birebir) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Месудие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Монделанж

Монделанж (фр. Mondelange) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Монделанж
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,10 км².
# Торриана

Торриана — Италиянең Эмилия-Романья төбәгендә урнашкан коммуна. Poggio Torriana провинциясе составына керә.

# Торриана
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 377 метр биеклектә урнашкан. Борги, Новафельтрия, Поджо-Берни, Сан Лео, Соглиано-аль-Рубиконе һәм Веруккьо коммуналары белән чиктәш.
# Кайнарҗа (Кызылтепе)

Кайнарҗа (төр. Kaynarca) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Кызылтепе илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Пессемерь

Пессемерь (рус. Пессемерь) — Киров өлкәсенең Лебяжье районында урнашкан авыл.

# Пессемерь
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Пессемерь
## Сәгать поясы

Пессемерь Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Пессемерь
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Рудзи (Ашмянский районы)

Рудзи (белар. Рудзі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.

# Рудзи (Ашмянский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Ванеча

Ванеча — Словениянең Пуцонци (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Ванеча
## Географиясе

Мәйданы — 5,94 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 236,1 метр биеклектә урнашкан.
# Ямъелга

Ямъелга – Кыйдыш елгасы кушылдыгы. Башкортстан Республикасының Учалы районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кыйдыш елгасының сул ярыннан 42 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.

# Ямъелга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы – Тубыл елгасы, Уй елгасы инешенән тамагына чаклы, Өял елгасын кертмичә. Кече елга бассейны – Тубыл, елга бассейны – Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды – 14010500212111200000805
* Гидрологик өйрәнү (ҺӨ) буенча коды – 111200080
* Бассейн коды – 14.01.05.002
* ҺӨ буенча саны – 11
* ҺӨ буенча чыгарылышы – 2
# Лебяжье (Каменски шәһәр округы)

Лебяжье (рус. Лебяжье) — Свердловск өлкәсенең Каменск шәһәр округы составына керүче авыл.

# Лебяжье (Каменски шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Лебяжье (Каменски шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%).
# Исмаилие (Решадие)

Исмаилие (төр. İsmailiye) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Решадие илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# NGC 6509

NGC 6509 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6509
## Тарихы

Әлеге галактика 1879 елда Франция астрономы Edouard Stephan тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 80.01 см (31.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Дэми Гэтчко

Дэми Гэтчко (1954 елның 15 апрелендә туган) ул Бразилиядә Интернетны башлап җибәрүчеләрнең берсе дип танылган Бразилия санак белгече. Ул хәзерге вакытта NIC.br-ның CEO вазифасын башкара.

# Дэми Гэтчко
## Иртә тормышы

Гэтчко Триестеда, Триесте Азат Территориясендә (хәзер Италия) туган.

# Дэми Гэтчко
## Карьерасы

Гэтчко 1975 елда Сан-Паулу Политехник Мәктәбен тәмамлаган электр инженеры; шулай ук ул шул ук югары йортында 1980 елда магистр дәрәҗәсенә ия булган һәм 1989 елда доктор дәрәҗәсенә ия булган. Ул 1971-1985 елда Электроник Санак Үзәгендә һәм 1986-1996 елда Сан-Паулу Өйрәнү Фондында Мәгълүмат Эшкәртү Үзәгендә эшләгән. 1991 елда ул FAPESP һәм Америка Кушма Штатларының Fermilab-ның Energy Sciences Network арасында беренче TCP/IP бәйләнеше өчен җаваплы. Шулай итеп ул Бразилиядә Интернет башлап җибәрүчеләрнең берсе дип санала.
# Ринильье (Козенца)

Ринильье — Италиянең Калабрия төбәге Сан-Марко-Арджентано өязендә урнашкан торак пункт.

# Ринильье (Козенца)
## Географиясе

Ринильье Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ринильье (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Церплево

Церплево — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Любево гминаcында урнашкан авыл.

# Церплево
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вила-Боа-ду-Бишпу

Вила-Боа-ду-Бишпу — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Марку-ди-Канавезиш муниципалитетына карый.

# Вила-Боа-ду-Бишпу
## Географиясе

Мәйданы — 11,71 км².
# Домброва (Калиский повяты)

Домброва — Польшаның Великопольское воеводалыгы Козминек гминасында урнашкан авыл.

# Домброва (Калиский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Каприлья (Салерно)

һәм
Каприлья — Италиянең Кампания төбәге Пелецано өязендә урнашкан торак пункт.

# Каприлья (Салерно)
## Географиясе

Каприлья Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Каприлья (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Калкан (Һалфети)

Калкан (төр. Kalkan) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалфети илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).