yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Козловка (Ядернә районы)

Козловка (чуаш. Козловка, рус. Козловка ) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429064. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253855004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000004200.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Козловка (Ядернә районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 199 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (89,93%).
# Ушаково (Мари Иле)

Ушаково (чирм. Ушаково, рус. Ушаково) — Мари Илнең Оршанка районында урнашкан авыл.

# Ушаково (Мари Иле)
## Сәгать поясы

Ушаково (Мари Иле) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Ушаково (Мари Иле)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Моштейро (Санта-Мария-да-Фейра)

Моштейро — Португалиянең Авейру округына керә торган фрегезия. São Miguel de Souto e Mosteirô муниципалитетына карый.

# Моштейро (Санта-Мария-да-Фейра)
## Географиясе

Мәйданы — 2,95 км².
# Морейра-ду-Лима

Морейра-ду-Лима — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. Cabração e Moreira do Lima муниципалитетына карый.

# Морейра-ду-Лима
## Географиясе

Мәйданы — .
# Сюлескеры

Сюлескеры (чуаш. Сĕлескер, рус. Сюлескеры ) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429902. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241804009. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600009900. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Сюлескеры
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 112 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
# Булат (Урнар районы)

Булат (чуаш. Ҫӗнӗ Мӗлӗш, рус. Булатово) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.

# Булат (Урнар районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Булат (Урнар районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 183 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (99%) алып тора.
# Лашез (коммуна)

Лашез (фр. Lachaise) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Гибралтарда ислам

Гибралтарда ислам (ингл. Islam in Gibraltar) — Гибралтар бугазында урнашкан Бөекбритания биләмәсе Гибралтар территориясендә ислам дине. Рәсми мәгълүматлар буенча, Гибралтар халкының (33 701 кеше) 4,1 % ы (1 150 кеше) — Ислам дине тарафдары (2020). Башка мәгълүматлар буенча, Гибралтар халкының 7 проценты мөселманнар.

# Гибралтарда ислам
## Тарих

Гибралтарны гарәпләр 711 елда яулый, шул вакыттан ярымутрау Европада Ислам плацдармы булып торган. Мавр хәрби җитәкчесе Тарик ибн Зыяд(ингл.)татар. хөрмәтенә ярымутрау Җәбәл әл-Тарик (ягъни Тарик тавы, гарәпчә جبل طارق‎‎) дип аталган. Гибралтар атамасы шуннан килеп чыккан, дип санала. Күп гасырларга сузылган Маврлар(рус.)татар. хакимлеге ярымутрау мәдәниятендә сизелерлек эз калдырган.
1462 елда Испания әлеге җирләрне басып ала, ләкин 1704 елда Гибралтарны инглиз гаскәрләре яулап ала. 1713 ел килешүе нигезендә, Гибралтар Бөекбритания кул астындагы җир булып таныла.
1830 елда Гибралтар колония статусын ала. 1967 елның 10 сентябрендә үткәрелгән референдумда Гибралтар ватандашлары Бөекбританиядә калу өчен тавыш биргәннәр.
Гибралтар халкының төп аермаларының берсе — этник төрлелек. Ул Европа һәм Төньяк Африканың төрле милләтләреннән барлыкка килгән. 2001 елгы халык санын алу мәгълүматлары буенча, Бөекбритания буенча 42 миллионга якын кеше (халыкның 72 проценты диярлек) үзләрен христианнар итеп санаган. 1,6 миллионга якын кеше (2,7 процент) үзен мөселман дип атаган.
* Гибралтарлылар

# Гибралтарда ислам
## Мөселманнар

Гибралтарда халыкның бер өлешен күптән түгел генә күченгән легаль һәм легаль булмаган мигрантлар — Һиндстан, Пакистан ватандашлары, гарәпләр, кара тәнлеләр тәшкил итә. Дин буенча: католиклар — 70 %, англикан чиркәве тарафдарлары — 8 %, мөселманнар — 4,1 %, яһүд динендәгеләр — 2,1 %, һинд дине тарафдарлары – 1, 79 % (2001. Башка мәгълүматлар буенча, Гибралтар халкының 7 проценты чамасын мөселманнар тәшкил итә.

# Гибралтарда ислам
## Мәчет

    Төп мәкалә: Ибраһим әл-Ибраһим мәчете
Гибралтарның бердәнбер мәчете — Ибраһим әл-Ибраһим мәчете (башка исемнәре: Ике изге мәчетне саклаучының мәчете, Король Габделгазиз Әл-Согуд мәчете) — Согуд Гарәбстаны короле Фәхд ибн Габделгазиз Әл-Согуд(ингл.)татар. бүләк иткән гыйбадәтханә, Европаның иң көньягындагы мәчет, христиан илендәге (мөселмаган булмаган илдәге) иң зур мәчет. 1997 елның 8 августында Согуд Гарәбстаны короле гаиләсеннән дәрәҗәле кунаклар катнашында рәсми рәвештә ачылган. Мәчет эчендә мәктәп, китапханә, лекцияләр залы бар. Тыштан караганда гади кебек тоелса да, мәчет дизайны үзе шактый катлаулы. Аның 985 квадрат метр мәйданлы беренче катында алты сыйныф бүлмәсе, конференц-зал, китапханә, кухня, тәһарәтханә, караучы бүлмәсе, морг, кайбер административ бүлмәләр һәм имам йорты урнашкан. Икенче катта — 480 квадрат метр мәйданлы гыйбадәт залы. Манарасының биеклеге 71 метр.
# Ле-Вьё-Серье

Ле-Вьё-Серье (фр. Le Vieux-Cérier) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Руэм

Руэм (чир. Руэм, рус. Руэм) – Мари Илнең Медведево районында урнашкан бистә. Руэм авыл советы үзәге.
Халык саны — 3 319 кеше (2010).

# Руэм
## Атамасы

Бистә исеме маричадан «урман кисентесе» дигәнне аңлата.

# Руэм
## География

Руэм Медведеводан 4 километр көнбатышрак урнаша.
Йошкар-Ола шәһәре автобус элемтәсе бар.

# Руэм
## Тарих

Бистә 1937 елда Мари АССР авыл хуҗалыгы министрлыгының Мари дәүләт авыл хуҗалыгы тәҗрибәле станциясенең үзәк усадьбасы буларак нигезләнә.

# Руэм
## Халык

Милли состав (2002): чирмешләр – 49,5%, руслар – 45,0%, чуашлар – 1,8%, татарлар – 1,7%.
# Прагал

Прагал — Португалиянең Сетубал округына керә торган фрегезия. Almada, Cova da Piedade, Pragal e Cacilhas муниципалитетына карый.

# Прагал
## Географиясе

Мәйданы — 2,21 км².
# Майорга (Португалия)

Майорга — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. Алкобаса (шәһәр) муниципалитетына карый.

# Майорга (Португалия)
## Географиясе

Мәйданы — 10,04 км².
# Кыдырлы

Кыдырлы — Татарстан Республикасының Әгерҗе районындагы авыл.
Халык саны — 7 тирәсендә. Почта индексы — 422205.

# Кыдырлы
## Тарих

1678 елда нигезләнгән.

# Кыдырлы
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Кыдырлы
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.4 °C | -11.1 °C | -5.7 °C | 3.6 °C | 12.4 °C | 18 °C | 19.8 °C | 16.7 °C | 11.2 °C | 3.5 °C | -5.6 °C | -10.7 °C | 3.4 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.4 °C.

# Кыдырлы
## Шәхесләр

* Даут Гобәйдуллин (Даут Гобәйди, 1873―1919), шагыйрь, педагог, тәрҗемәче.
# Пепин

Пепин — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. Каштру-Дайри муниципалитетына карый.

# Пепин
## Географиясе

Мәйданы — 11,94 км².
# Габдулла-Кәрим Апанаев йорты

Габдул-Кәрим Апанаев йорты (рәсми рәвештә: Татарстан урамындагы 8 нче йорт, бу йортта 1913 елда, Габдулла Кариев җитәкләгән, беренче татар төркеме «Сәйяр») — Казан шәһәренен, Иске Татар бистәсенен, Татарстан урамынын 8 нче йортында урнашкан тарихи бина. XX гасыр башында төзелгән. Региональ әһәмияттәге мәдәни мирас объекты.

# Габдулла-Кәрим Апанаев йорты
## Тарих

Керемле йорт XX гасыр башында Казан сәүдәгәре Абдул-Кәрим Апанаев заказы буенча төзелгән. 1910-1917 елларда йортта Кабан яр буенда Сабитов утарыннан күчеп килгән «Восточный клуб» урнашкан. Йортның икенче катында 150 кешегә исәпләнгән тамаша залы, лото уйнау бүлмәсе һәм китапханә, беренче катта — гардероб, касса һәм клуб идарәсе урнашкан иде. 1913 елда йортка беренче татар төркеме «Сәйяр» оеша.

# Габдулла-Кәрим Апанаев йорты
## Архитектура

Хәзерге вакытта участокта бер-берсенә якынлашкан ике кирпеч йорт бар: ике катлы һәм өч катлы.
# Катерина Девдера

Девдера Екатерина Михайловна (25 ноябрь 1990(19901125), Винница өлкәсе Ямполь районы Качковка авылы) — Украина шагыйре, тәрҗемәче. Украина язучыларының милли берлеге әгъзасы (2013).

# Катерина Девдера
## Биографиясе

Девдера Екатерина Михайловна 1990 елның 25 ноябрендә Винница өлкәсенең Качковка авылында туган. Туган авылында урта белем ала. Коцюбинский исемендәге Винница дәүләт педагогия университетының (2012) филология һәм журналистика факультетын тәмамлаган. Югары уку йортын тәмамлаганнан соң, туган иленә кайта, мәгариф системасында эшли. 2014 елда Шевченко исемендәге әдәбият институты аспиранты була.

# Катерина Девдера
## Әдәби эшчәнлеге

Шагыйрь үзенең тәүге остазы дип якташы шагыйрь Виктор Дьячокны, Винница өлкәсенең Подольск әдәбиятчылары — Виктор Мельник, Михаил Каменюкны саный."Соприсутствии" (2011), «Буквы и стихии» (2015) китаплары, матбугатта мәкаләләр авторы, испан теленнән (Лорки) , поляк теленнән әсәрләр тәрҗемә итә, Краков шагыйрәсе Божена Бобров-Диганың «Запах каштанов» әсәрен (2013), инглиз теленнән әсәрләр тәрҗемә итә.

# Катерина Девдера
## Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре

* «Молода Республика Поет» (2015) әдәби проекты буенча гран-при
* Әдәби премия — «Бәллүр чия» (2016)
# Баня-Лука

Баня-Лука (босн. Banja Luka) — Босна-Һерцеговинаның Серб Җөмһүрияте төбәгендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 199191 кеше (2013).

# Баня-Лука
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Баня-Лука Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

# Баня-Лука
## Шәхесләр

* Милорад Додик (1959), 2022 елның 15 ноябреннән Серб Республикасы Президенты.
# Ле Виле дел Монте (Форли-Чезена)

Ле Виле дел Монте — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Соглиано-аль-Рубиконе өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Виле дел Монте (Форли-Чезена)
## Географиясе

Ле Виле дел Монте Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Ле Виле дел Монте (Форли-Чезена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Зур Багиши

Зур Багиши (чуаш. Мăн Пакăш, рус. Большие Багиши ) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429068. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253865003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000001200.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Зур Багиши
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 123 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (97,50%).
# Ойкас-Кибеки

Ойкас-Кибеки (чуаш. Уйкас Кипек, рус. Ойкас-Кибеки) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.

# Ойкас-Кибеки
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Ойкас-Кибеки
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 380 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Иске Имән мәчете

Иске Имән мәчете, рәсми исеме Иман мәчете (рус. Старо-Имянская мечеть «Иман») ― Татарстанның Сарман районы Иске Имән авыл җирлегенең административ үзәге Иске Имән авылында 2000 елда ачылган ислам гыйбадәтханәсе (мәчет). Татарстан мөселманнары Диния нәзарәтенең Сарман районы мөхтәсибәте карамагында.

# Иске Имән мәчете
## Тарих

Иске Имән авылына 1596 елда нигез салынган.
XIX гасырның беренче яртысында Имән (Катысаз, Катысаз Имән) авылында мәчет булуы һәм анда 1808 елда туган Шаһиәхмәт Рәим улы Абышевның имам вазыйфасын башкаруы тарихта билгеле. Ул 1830 елда Иске Әхмәтабыз авылы мәчетенә күчерелгән.
1848 елда Имән авылында 2 мәчет булуы теркәлгән. Авылдан күченүчеләр 1880-елларда Иске Кәшер волостенда Яңа Имән авылын барлыкка китергәч, торак пунктны Иске Имән дип атый башлаганнар.
1920 елга кадәр Уфа губернасы Минзәлә өязе Нөркәй волостена кергән Иске Имән авылында 1870 елда мәчет һәм мәктәп булуы турында искә алына.
1893 елда авылда икенче мәчет (җәмигъ мәчете) төзелгән. Мәчет каршында 1895 елда мәдрәсә ачылган. Анда авылдан 15, күрше авыллардан 55 шәкерт укыган. 2 мөгаллим укыткан. Билгеле дин әһелләре:
* Корманай Рәим улы Абышев (1787 елгы), имам. 1820 елдан Боламык авылы мәчете имамы.
* Габделҗаббар Мөхәммәтрәхим улы (1799 елгы), имам.
* 1867 елдан ― Габделбадыйк Ибнеәмин улы (1839 елгы), азанчы, мөгаллим.
* 1871 елдан ― Шәмсемөхәммәт Әлмөхәммәт улы Зәйсанов (1843 елгы), имам-хатыйп, мөгаллим.
* 1880 елдан ― Шаһимәрдан Габделкаһир улы (1845―1904), имам-хатыйп, мөгаллим.
* Миргазиян Мәрдан улы Мәрданов (1889 елда Иске Имәндә туган), имам.
* 1907 елдан ― Мөхәммәткамил Шәмсемөхәммәт улы, имам.
* 1913 елдан ― Әхмәтхарис Хөснимөхәммәт улы, азанчы.
1877 елда басылган «1870 ел мәгълүматлары буенча торак урыннар исемлеге»ндә («Список населенных мест по сведениям 1870 года») авылда 182 хуҗалыкта 968 кеше яшәве, мәчет, мәдрәсә булуы теркәлгән.
«1906 ел мәгълүматлары буенча торак урыннар исемлеге»ндә («Список населенных мест по сведениям 1906 года») авылда 1 мәчет булуы теркәлгән.
Авыл мулласы Миргазиян Мәрдан улы Мәрданов 1931 елның 27 апрелендә кулга алына, 14 июньдә «кулаклар төркемендә булу, активны куркытуда» гаепләнеп, үлем җәзасына хөкем ителә, 11 июльдә Казанда атыла, гаиләсе (4 баласы) сөргенгә җибәрелә. 1989 елда аклана.

# Иске Имән мәчете
## Яңа бина

2000 елда яңа бер катлы таш мәчет сафка баса. Мәчеткә «Иман» исеме бирелгән. Бина газ белән җылытыла, су кертелгән. Гыйбадәт залы ~60 кеше сыйдыра. Манарасы бинаның түбәсендә. Имамнар:
* 2000 елдан ― Нәкыйп хәзрәт Халиков, имам.
* Хәзерге вакытта ― Нәзир Сабир улы Гарипов, имам.
# Каликово

Каликово (чуаш. Кайăкъяль, рус. Каликово ) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429304. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216816002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700003500.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.

# Каликово
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 282 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98%).
# Минск тәфсире

Минск тәфсире (белар. Менскі тафсір, пол. Tefsir miński) — 1686 елгы Польша-Литва татарларының кулъязмасы, анда Коръән тексты поляк теленә тәрҗемә дә ителгән.
Бу Коръәннең поляк, хәтта славян телләренә дә беренче, аннан тыш Европаның өченче теленә тәрҗемәсе. Беренче сүрәләр төрек телендә язылган, һәм унтугызынчы сүрәдән текст гарәп алфавиты ярдәмендә поляк телендә язылган.
Бу кулъязманың соңгы битендә Минск шәһәре мөселманнарының имамы Урьяш ибн Исмәгыйль искә алына, шуңа күрә фәнни әдәбиятта Литва татарларының тәфсире кайвакыт шартлы рәвештә «Урьяш ибн Исмәгыйль тәрҗемәсе» дип атала.
Башта, поляк телендәге тәрҗемәнең барлыгы гарәп графикасы һәм тәфсир сүзен куллану аркасында билгеле булмаган, бу сүз гадәттә Коръән тәрҗемәсе түгел, ә аңа аңлатмалар дигәнне аңлата. Документ авторлары бу сүзне Исламда Коръәнне тәрҗемә итү тыелганга кулланганнар. Хәзерге вакытта Минсктагы Якуб Колас Үзәк фәнни китапханәсендә саклана.

# Минск тәфсире
## Шулай ук карагы

* Беларусиядә ислам
* Польшада ислам
* Польша-Литва татарлары
# Яндоба

Яндоба (чуаш. Шуркасси Юнтапа, рус. Яндоба) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.

# Яндоба
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Яндоба
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 110 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Пенамакор (район)

Пенамакор — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. Пенамакор муниципалитетына карый.

# Пенамакор (район)
## Географиясе

Мәйданы — 373,33 км².
# Краснобор

Краснобор (чуаш. Краснобор, рус. Краснобор ) — Чуашстанның Порецкое районында урнашкан торак пункт. Әлегә муниципаль статусы — юкка чыгарылган торак пункт.
Почта индексы — 429034. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97235875003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101400001399.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.

# Краснобор
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 0 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: юк.
# Алсу Кормашева

Алсу Кормашева (Алсу Кормаш) — татар журналисты, Азатлык радиосы һәм Idel.Реалии журналисты. 2023 елның 18 октябрендә Россия хакимияте Азат Европа/Азатлык Радиосының Татар-Башкорт хезмәте журналисты Кормашеваны тоткарлаган. Россиядә аны ят агент буларак теркәлмәвендә гаеплиләр. Әлеге гаепләү нигезендә аңа биш елга кадәр ирегеннән мәхрүм итү янаган.
Алсу ― АКШ һәм Россия ватандашы; ире Павел Баторин (телеканал директоры, шулай ук АКШ ватандашы) һәм ике баласы (кызлары Бибисара һәм Мириам ) белән Прагада яши.

# Алсу Кормашева
## Тоткарлау

2023 елда Алсуавыру әнисенә ярдәм итәр өчен Россиягә кайтып килергә карар итте. 2 июньдә Россиядән чыкканда аны тоткарладылар һәм тоткарлау вакытында ук америка паспортын эзләп сумкасына керделәр. Аңа карата икенче ватандашлыгы булуын белдермәү турындагы җинаять эше ачылды. Казан җәмәгать мәхкәмәсе бу эш буенча Җинаять кодексының 330.2 маддәсе нигезендә 10 мең сум штраф салды.
18 октябрьдә Алсу тоткарланды һәм вакытлыча тоту изоляторына җибәрелде. Тикшерү комитеты аны үзен «ят агент» дип белгертмәүдә гаепләде, гәрчә ул Россия хакимияте тарафыннан беркайчан да «ят агент» буларак танылмаган.
20 октябрьдә Казанның Совет районы мәхкәмәсе аны вакытлы изоляторда тотуны 23 октябрьгә кадәр озайтты. 23 октябрьдә мәхкәмә тикшерү үтенечен канәгатьләндереп, Алсуны 5 декабрьгә кадәр тикшерү изоляторына җибәрде. 1 декабрьдә Казанның Совет районы мәхкәмәсе Кормашеваны тикшерү изоляторында тотуны 2024 елның 5 февраленә кадәр озайту карарын кабул итте.
2024 елның июнендә Русиянең мәхкәмәсенең карары буенча Алсу Кормашка 6,5 елга ирегеннән мәхрүм ителде..

# Алсу Кормашева
## Реакция

Азат Европа/Азатлык радиосы җитәкчесе Джеффри Гедмин журналистны кичекмәстән азат итәргә чакырды. АКШ Дәүләт департаменты вәкиле Мэтью Миллер «Бу Россия хакимияте тарафыннан АКШ ватандашларын чираттагы эзәрлекләү» дип белдерде. АКШ Сенатында демократлар күпчелеге башлыгы Чак Шумер, БМОның кеше хокуклары офисы, Европа шурасының тышкы сәясәт департаменты башлыгы Жозеп Боррель, АКШ конгрессмены Майкл Маккол һәм башкалар журналистны кичекмәстән азат итәргә чакырды.
«Сәяси тоткыннарга ярдәм. Мемориал» хокук яклау проекты халыкара критерийларга таянып Азатлык журналисты Алсу Кормашеваны сәяси тоткын дип таныды.

# Алсу Кормашева
## Илләр арасында төзелгән килешү буенча алмашу

2024 елның 1 августында Алсу Кормаш һәм тагын Русиядә төрле сәбәпләр аркасында тоткынлыкта булган 15 кеше АКШта һәм Ауропада тоткынлыкта булган 8 русиялегә алмаштырылды. Алмашу Төркиядә узды. АКШта Алсуны туганнары һәм АКШның президенты Джо Байден һәм вице-президент Камала Харрис каршы алдылар.

# Алсу Кормашева
## Бүләкләр

* 2024 ― Халыкара матбугат иреге бүләге.
# Анаткас-Туруново

Анаткас-Туруново (чуаш. Анаткас Тӑрӑн, рус. Анаткас-Туруново) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Анаткас-Туруново
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Анаткас-Туруново
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 114 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (99%) алып тора.
# Сембер дәүләт университеты

Сембер Дәүләт университеты (УлДУ) (рус. Ульяновский государственный университет, УлГУ) — Сембердә урнашкан югары уку йорты. 1988 елны Мәскәү дәүләт университеты филиалы кебек ачыла. Сембер өлкәсе Мәләкәс һәм Инза шәһәрләрендә филиаллары бар.

# Сембер дәүләт университеты
## Тарихы

Сембердә Университетның нигезләнү тарихы 1919 елдан башлана, бу елда Сембер пролетариат университеты барлыкка килә. Россиянең яңа вузына ректор булып Казан университетының профессоры Александр Семен улы Архангельский билгеләнә.

# Сембер дәүләт университеты
## Рейтинглар

2014 елда «Эксперт РА» агентлыгы, Ульян югары уку йортын Бәйсез Дәүләтләр Берлегенең иң яхшы югары уку йортлары исемлегенә керткән, шуңа күрә аңа «Е» рейтинг классы бирелгән .

# Сембер дәүләт университеты
## Төзелеше

7 институт:
- Икътисад һәм бизнес институты - Идарә факультеты - Финанслар һәм хисап (учет) факультеты - Медицина, экология һәм физика мәдәнияте институты - Медицина факультеты - Физика мәдәнияте һәм реабилитация факультеты - Экология факультеты - Дипломнан соң, өстәмә һәм югары сестрин белеме факультеты - Халыкара мөнәсәбәтләре институты - Тел белеме һәм халыкара хезмәттәшлеге - Чит телләрне һөнәри коммуникацияләрдә куллану өчен өйрәнү факультеты - Россия-Америка факультеты - Росия-Алмания факультеты - INTERLINGUA Халыкара тел белеме үзәге - Өстәмә белем институты - Ачык белем институты.
- 8 бәйсез факультетлар:
- Юридик факультеты - Таможня факультеты - Математика һәм мәглүмати технологияләр факультеты - Югары технологияләр инженер-физика факультеты - Һуманитар фәннәре һәм социаль технологияләр факультеты - Мәдәният һәм сәнгать факультеты - Трансфер белгечлекләре факультеты - Югары һәм урта махсус уку йортларының мөгаллимнәрнең квалификацияләрен күтәрү факультеты.
- 2 колледж:
- Медицина колледжы - «СОКОЛ» заманлы ачык колледж - Музыкаль училище - УлДУ каршындагы 40чы санлы физика, математика һәм информатика лицее - Шәһәр һәм өлкә мәктәпләрендә профиль сыйныфлары челтәре - Экологик мәктәп, яшь медик мәктәбе, мультимедиатехнологияләр мәктәбе.
# Латана-Мала

Латана-Мала — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Вельбарк гминасында урнашкан авыл.

# Латана-Мала
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Илсур Хөснетдинов

Илсур Хөснетдинов – шагыйрь, күпсанлы җырлар авторы. 1946 елның 2 октябрендә Татарстанның Арча районы Сикертән авылында туа. Үз авылларында җидееллык мәктәпне, аннары Үрнәк авыл хуҗалыгы училищесын (хәзер – агротехника лицее) тәмамлагач, Казахстанга чирәм җирләрне эшкәртергә җибәрелә. Аннан кайткач, берникадәр вакыт Арча район газетасында хәбәрче, әдәби хезмәткәр булып эшли, 1965-1968 елларда Совет Армиясендә хезмәт итә. 1968 елдан Казанда: ун ел чамасы шәһәрнең трамвай-троллейбус идарәсендә эшли, 1988-1994 елларда – «Казан» совхозында директор. 1995-2000 елларда ул – Татарстан Республикасы Дәүләт Советы депутаты, 2000-2002 елларда «Салмачы» акционерлык җәмгыятенең генераль директоры хезмәтендә була. 1990 нчы елларыннан иҗат активлыгын көчәйтеп җибәрә һәм популяр җыр текстлары авторы булып кына түгел, үз шигырьләренә көйләр язучы үзешчән композитор һәм аларны үзе башкаручы җырчы булып та таныла. 1997 елдан Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы. 1998 елда «Татарстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре» дигән мактаулы исем бирелә.