yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Гура (Монецкий повяты)

Гура — Польшаның Подлясье воеводалыгы Крыпно гминасында урнашкан авыл.

# Гура (Монецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Спотсильвания (Виргиния)

Спотсильвания — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Спотсильвания (Виргиния)
## Географиясе

Спотсильвания халык санын алу урыны мәйданы — 27,251107 км², 27,25207 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 91 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Пишина

Пишина — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Турин провинциясе составына керә.

# Пишина
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 288 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Айраска, Кумьяна, Фроссаско, Пинероло һәм Скаленге коммуналары белән чиктәш.
# Горка Выставок

Горка выставок (рус. Горка выставок) — Киров өлкәсенең Луза районында урнашкан авыл.

# Горка Выставок
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Горка Выставок
## Сәгать поясы

Горка Выставок Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Горка Выставок
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Лекса (Арканзас)

Лекса — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Лекса (Арканзас)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,991026 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 65 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Рельов

Рельов (словак. Reľov) — Словакиянең Кежмарок округында урнашкан авыл.

# Рельов
## Тарихы

Авыл 1314 елда нигезләнгән.

# Рельов
## Географиясе

Мәйданы — 14,98 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 714 метр биеклектә урнашкан.

# Рельов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Инҗә (Шәки)

Инҗә (әзери. İncə) — Әзербайҗанның Шәки районына караган авыл.
# Лабрадор-ретривер

Лабрадор-ретривер (ингл. labrador retriever) — электән үк ау эте буларак кулланылган эт токымы, хәзер ау эте, (сукырларны) йөртүче эт, коткаручы эт буларак кулланыла. Retriever-Ретривер инглиз теленнән ауда тотканны табучы, китерүче эт дигән сүз.
АКШта һәм Бөекбританиядә иң популяр эт токымы.
Әлеге токым Канаданың көнчыгыш яры Ньюфаундленд утравында чыгарылган.

# Лабрадор-ретривер
## Атама

Беренче караш буенча беренче лабрадорлар тик кара йонлы булган һәм төсе "лабрадорит" дигән таш төсенә охшаш.
Икенче караш буенча әлеге токым Лабрадор утравында чыгарылган, шуннан атамасы.
Өченче караш буенча labrador португал телендә эшчән дигән сүз, ягъни лабрадор - эшчән эт дип тәрҗемә ителә.

# Лабрадор-ретривер
## Тарих

19 гасырда Ньюфаундленд утравында "кечкенә ньюфаундленд" дигән балыкчы эте булган, инглиз кешесе Питер Һокер берничә этне Бөекбританиягә китергән һәм анда бөдрә йонлы ретривер, фоксхаунд һәм сеттер белән кушылдырып, лабрадор токымын чыгарган.
1887 елда беренче стандарт билгеләнгән.
1960-1970 елларда лабрадорлар ССРБга китерелә.

# Лабрадор-ретривер
## Тасвир

Лабрадор - яхшы холыклы, җитез, бик актив эт.
Бик яхшы сизүгә, йомшак тотуга (йомшак авызга) ия, суны бик ярата.
Лабрадор - бик шәп һәвәс аучы, тугрылыклы иптәш. төшенүчән, үткен, күндәм, ягымлы эт, чын дус.
Лабрадор - ау эте, һәм уникаль сыйфаты буенча иптәш-эте, сукырны йөртүче эт, коткаручы эт һәм шартлаткыч матдәләр, наркотиклар эзләүдә кулланыла.
# Трагето (Бриндизи)

Трагето — Италиянең Апулия төбәге Остуни өязендә урнашкан торак пункт.

# Трагето (Бриндизи)
## Географиясе

Трагето Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Трагето (Бриндизи)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Огузкөй (Келкит)

Огузкөй (төр. Oğuzköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Келкит илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Карнс (округ, Техас)

Карнс — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Карнс-Сити шәһәре.

# Карнс (округ, Техас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1854 елда оештырыла.

# Карнс (округ, Техас)
## Халкы

2019 елда халык саны 15 446 кеше тәшкил иткән.

# Карнс (округ, Техас)
## Территориясе

Округ мәйданы 1942 км² тәшкил итә.
# Катриште

Катриште — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. Кюстендил җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Катриште
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 509 метр биеклектә урнашкан.
# Кане (Од)

Кане (фр. Canet) — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
# Зур Сойга

Зур Сойга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Сойга елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Зур Сойга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300112103000027111
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002711
* Бассейн коды — 03.02.03.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Кече Уса (Усы кушылдыгы)

Кече Уса (Сабри-Ю, Сабрей-Яга) — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Уса елгасының уң ярыннан 565 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 83 км.

# Кече Уса (Усы кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000065742
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006574
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Касидоли (Прибой)

Касидоли (серб. Касидоли ) — Сербиянең Златибор округы Прибой җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Касидоли (Прибой)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 604 метр биеклектә урнашкан.

# Касидоли (Прибой)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Тивиця

Тивиця — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Бане гминаcында урнашкан авыл.

# Тивиця
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Малтраверзо (Сьена)

Малтраверзо — Италиянең Тоскана төбәге Поджибонси өязендә урнашкан торак пункт.

# Малтраверзо (Сьена)
## Географиясе

Малтраверзо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Малтраверзо (Сьена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тюрики (Киров өлкәсе)

Тюрики (рус. Тюрики) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.

# Тюрики (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Тюрики (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Тюрики (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Тюрики (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Мөгезле эре терлекчелек

Мөгезле эре терлекчелек — Сөт, ит, тире җитештерү, йөк тарту өчен ЭМТ үрчетү белән шөгыльләнүче терлекчеленең иң таралган төре. Җитештерү төрләре буенча ит, сөт, ит-сөт тармакларына бүленә. Хуҗалык итү төре буенча күчмә, ярымкүчмә һәм урынлы төрләргә бүленә. Терлекчелек бар дөньяда да таралыш тапкан. МЭТнең иң зур популяциясе Һиндстанда, Бразилияда, АКШда һәм Кытайда белән Аргентинада, ә сөт җитештерү күләме буенча иң зур илләргә Һиндстан, АКШ, Германия һәм Бразилия керә.
Россиядә төп ит-сөт һәм сөт токымнары үрчетү зонасы булып урман һәм урман-дала зонасы тора.

# Мөгезле эре терлекчелек
## Тарих

ЭМТ үрчетү неолит чорындан ук башлана. Терлекчелек учаклары Иранда, Мисырда табылган.
Күпчелек очракта терлекчелек белән күчмә кабиләләр шөгылләнгән. Терлечелек күбесенчә көтү үрнәгенә көтелгән.
Бүгенге көндә алдынгы илләрдә МЭТчелекнең урынлы (утрак) формасы таралган.
# CLIC3

CLIC3 (ингл. Chloride intracellular channel 3) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Таклак (Сушеһри)

Таклак (төр. Taklak) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Сушеһри илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Гибвиль

Гибвиль (фр. Guibeville) — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
# Бриньоль

Бес-сюр-Исоль (фр. Besse-sur-Issole) — Франциянең Вар департаментына караган коммуна.

# Бриньоль
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 37,19 км².
# HD83850

HD83850 — Җилкәннәр йолдызлыгында урнашкан A0mA7-F2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,51 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Хилал (Хемшин)

Хилал (төр. Hilal) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Хемшин илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Шаплен

Шаплен (фр. Chapelaine) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Барское

Ба́рское күле - Көнбатыш Кама аръягындагы күл. Идел елгасының биек террасасында, Спас районы Отрада авылының көньяк-көнчыгыш читендә урнашкан.
Су өслегенең мәйданы 3,6 га. Су күләме 36 мең м³. Озынлыгы 400 м, иң зур киңлеге 160 м, уртача тирәнлеге 1 м, иң зур тирәнлеге 2,1 м. Күл казанлыгы ясалма казылган. Суы җиңелчә минеральләшкән, бик йомшак (катылыгы 1,5 мг-экв/л), болганчык, сары төстә, иссез, гидрокарбонат-сульфат-кальцийлы типта.
Хуҗалык-көнкүреш максатларында кулланыла.
# Арли (Алабама)

Арли — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Арли (Алабама)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 9,774644 км², 9,774637 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 237 ± 1 метр һәм 237 метр биеклектә урнашкан.
# Пушкашу

Пушкашу — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. Коркова (коммуна) коммунасына карый.

# Пушкашу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Збираги

Збираги (белар. Збірагі) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Брэсцкий районында урнашкан авыл.

# Збираги
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Тлоктлы-Еган

Тлоктлы-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга айка-Еган елгасының сул ярына тамагыннан 50 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 130 км.

# Тлоктлы-Еган
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100112115200044864
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204486
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Рюмийи-ле-Вод

Рюмийи-ле-Вод (фр. Rumilly-lès-Vaudes) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Бар-сюр-Сен кантонына карый.
# Акгечит (Арач)

Акгечит (төр. Akgeçit) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Арач илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Чокто (Луизиана)

Чокто — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Чокто (Луизиана)
## Географиясе

Чокто халык санын алу урыны мәйданы — 16,364331 км², 16,364335 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 Фут биеклектә урнашкан.
# TBCE

TBCE (ингл. Tubulin folding cofactor E) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Касано (Беневенто)

Касано — Италиянең Кампания төбәге Сант-Агата-де-Готи өязендә урнашкан торак пункт.

# Касано (Беневенто)
## Географиясе

Касано Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Касано (Беневенто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Демануфактуризация

Демануфактуризация - бу киң кулланылыштан соң продукт шуннан соң компонентларга сүтелеп, компонентлар функциональлеге буенча төркемләндерелеп һәм янә кулланылырга мөмкин компонентлар янә кулланылыш өчен кайтарылу процессы атала. Демануфактуризация барлык сәнәгатьләрдә әйләнә-тирә мохиткә басымны әзәйтеп эшләнгән процессларның икътисади табышлы булуын саклау ысулы буларак тәкъдим ителгән булган. Бу төшенчәне Профессорлар Walter W. Olson һәм Профессор John W. Sutherland 1993 елда керткәннәр.
Электрон ташландыклар демануфактуризация очрагында алар компонентларга сүтелә. Материал демануфактуризация очрагында бу химик процесс булырга мөмкин, мәсьәлән, пластик ташландыклар белән эш итү, озын полимерларны кечерәк полимерларга вату.
# Летр-суз-Аманс

Летр-суз-Аманс (фр. Laître-sous-Amance) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Летр-суз-Аманс
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,11 км².
# Шапада (Риу-Гранди-ду-Сул)

Шапада — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Шапада (Риу-Гранди-ду-Сул)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 684,04 км².
# Люк (елга)

Люк — Россия территориясеннән ага торган елга. Удмуртиянең Ува, Завьялово һәм Ижау шәһәр округы биләмәләрендә ага. Елга Иж елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 33 км.

# Люк (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010101212111100026999
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111102699
* Бассейн коды — 10.01.01.012
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# (69) Гесперия

(69) Гесперия (лат. Hesperia) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (69) Гесперия
## Тарихы

1861 елның 26 апрелендә Дж. Скиапарелли тарафыннан Брерская астрономиче обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
# Жи-ан-Солонь

Жи-ан-Солонь (фр. Gy-en-Sologne) — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
# Этадзима (шәһәр)

Этадзима (яп. 江田島市) — Япония дәүләтенең Хиросима префектурасында урнашкан шәһәр.

# Этадзима (шәһәр)
## Тарихы

Этадзима шәһәре 2004 елның 1 ноябрендә шәһәр статусын ала.

# Этадзима (шәһәр)
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 28601 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 283 кеше тәшкил иткән.

# Этадзима (шәһәр)
## Географиясе

Шәһәр территориясе 100.97 км² тәшкил итә.
# Олег Фәткуллин

Олег Фәткуллин (26 сентябрь 1936 ел) — конструкцион материаллар өлкәсендә белгеч, техник фәннәр докторы, Россия Федерациясе Инженер академиясенең мөхбир әгъзасы, Россия Федерациясе Технология фәннәре академиясе лауреаты, А. А. Бочвар премиясе лауреаты (2002).

# Олег Фәткуллин
## Биографиясе

Олег Хикмәт улы Фәткуллин 1936 елның 26 сентябрендә Башкорт АССРның Чишмә бистәсендә туган.
1958 елда Мәскәү корыч һәм эретмәләр институтының металлургия факультетын тәмамлый, һөнәре — инженер-металлург.
1958-1961 елларда Электросталь авыр машиналар эшләү заводына (мастер, смена начальнигы) эшли.
1961-1965 елларда аспирантурада укый, Мәскәү корыч һәм эретмәләр институты ассистенты булып эшли.
1964 елда — кандидатлык, 1980 елда докторлык диссертацияләрен яклый.
1965нче елдан алып бүгенге көнгә кадәр — Бөтенрусия җиңел эретмәләр институтында — төп инженердан башлап ВИЛС-ның генераль директор урынбасары һәм ВИЛС-ның фәнни үзәге директоры урынбасары вазифаларына тикле күтәрелә.
1982-1993 елларда — Мәскәү авиацион технологик институты профессоры, «Порошковые композиционные материалы и защитные покрытия» кафедрасында эшли.
1994 елдан әлеге көнгә кадәр — кафедра мөдире. Мәскәү авиацион институтының «Материаллар гыйлеме» кафедрасы мөдире булып эшли.

# Олег Фәткуллин
## Биографиясе
### Фәнни һәм җәмәгать эшчәнлеге

Олег Хикмәт улы Фәткуллин 350дән артык фәнни хезмәт, 12 монография, 60 уйлап табу автордашы.
Металлургия һәм материллар гыйлеме институтының, Мәскәү авиацион институтының һәм Бөтенрусия җиңел эретмәләр институтының махсуслаштырылган советлары әгъзасы, «Контаклы металлургия» проблемасы буенча Гыйльми совет әгъзасы.
«Порошковая металлургия», «Технология легких сплавов», «Проблемы специальной электрометаллургии», «Реферативный журнал» журналлары мөхәрририяте әгъзасы.

# Олег Фәткуллин
## Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

* Россия Федерациясенең атказанган фән эшлеклесе (2000) — фәнни эшчәнлектәге казанышлары өчен (Россия Федерациясе Президентының «Россия Федерациясенең дәүләт наградалары белән бүләкләү турында» 2000 елның 26 декабрендәге 2088-нче Указы)
* А. Бочвар исемендәге премия (Г. Б. Строганов, О. А. Кайбышев белән берлектә 2002 ел өчен) — «Сверхпластичность при обработке материалов под давлением» һәм «Сверхпластичность и износостойкость в машиностроении» монографияләре өчен.
# Согыт (Карлы кушылдыгы)

Согыт — Карлы елгасы (Зөя бас.) кушылдыгы. Чуашстанның Батыр районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 18 км.

# Согыт (Карлы кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010400612112100002546
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100254
* Бассейн коды — 08.01.04.006
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# IC 5298

IC 5298 — Пегас йолдызлыгы чикләрендә урнашкан спираль галактика һәм Сейферт II .

# IC 5298
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 5298 буларак та сурәтләнә.
# Малыя Гаяны

Малыя Гаяны (белар. Малыя Гаяны) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Лагойский районында урнашкан авыл.

# Малыя Гаяны
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# HD124598

HD124598 — Кентавр йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,73 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Френчборо (Мэн)

Френчборо — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Френчборо (Мэн)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Френчборо (Мэн)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 88,43 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 0 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# СадыкАчы

СадыкАчы (каз. Садықащы) — Казакъстанның Павлодар өлкәсендә урнашкан авыл.

# СадыкАчы
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Сан Панкрацио (Фиренца)

Сан Панкрацио — Италиянең Тоскана төбәге Сан-Кашиано-ин-Валь-ди-Пеза өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Панкрацио (Фиренца)
## Географиясе

Сан Панкрацио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Сан Панкрацио (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Орейан (кантон)

Орейан (фр. canton d'Aureilhan) — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# IC 1807

IC 1807 — Хәмәл йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 1807
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1807, 2MASX J02303102+2256586, MCG+04-06-062, PGC 9547, GIN 128, NPM1G +22.0103, Z 483-71, Z 0227.6+2244, LEDA 9547 һәм Gaia DR2 89473518919485952 буларак та сурәтләнә.
# Кампоротондо (Потенца)

Кампоротондо — Италиянең Базиликата төбәге Треккина өязендә урнашкан торак пункт.

# Кампоротондо (Потенца)
## Географиясе

Кампоротондо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Кампоротондо (Потенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шидали

Шидали (баш. Шиҙәле) — Башкортстанның Илеш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452271, ОКАТО коды — 80230808006.