yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Груа (Алесандрия)

Груа — Италиянең Пьемонт төбәге Аволаска өязендә урнашкан торак пункт.

# Груа (Алесандрия)
## Географиясе

Груа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Груа (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# 2036 ел

3 меңьеллык :
XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр — XXII гасыр — XXIII гасыр :
Хронологик таблица :
2036 (ике мең утыз алтынчы) ел — кәбисә ел, милади тәкъвим буенча сишәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 2036 елы, III меңьеллыкның 36 елы, XXI гасырның 36 елы, XXI гасырның 4 унъеллыгының 6 елы, 2030 елларның 7 елы. 2024 елдан 2036 елга хәтле 12 ел калды.
# Ранчо Сан Франсиско (Сан Мигел де Альенде)

Ранчо Сан Франсиско — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Мигель-де-Альенде муниципалитеты составына керә.

# Ранчо Сан Франсиско (Сан Мигел де Альенде)
## Географиясе

Ранчо Сан Франсиско Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Ранчо Сан Франсиско (Сан Мигел де Альенде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ранчо Сан Франсиско (Сан Мигел де Альенде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Цецюрки-Влосцянски

Цецюрки-Влосцянски — Польшаның Мазовия воеводалыгы Червонка гминасында урнашкан авыл.

# Цецюрки-Влосцянски
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Витковице (Мазовия воеводалыгы)

, һәм
Витковице — Польшаның Мазовия воеводалыгы Млодзешин гминасында урнашкан авыл.

# Витковице (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пашаҗык (Баназ)

Пашаҗык (төр. Paşacık) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Баназ илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ынтымак (Төньяк Казакъстан өлкәсе)

Ынтымак (каз. Ынтымақ) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Ынтымак (Төньяк Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Мәдәният (Есел районы)

Мәдәният (каз. Мәдениет) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Мәдәният (Есел районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# SERPINA6

SERPINA6 (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Рус Википедиясе

Рус Википедиясе (рус. Русская Википедия) — Википедиянең 2001 елның 11 маенда нигез салынган рус телле бүлеге. Тел бүлегенең үсеш дәрәҗәсен билгеләүче төп статистик характеристиклар буенча Рус Википедиясе икенче урыннан җиденче урынга кадәр бара, башланган мәкаләләр саны буенча Википедиянең иң зур тел бүлекләре унлыгына керә.
«Русская Википедия» исеме нинди дә булса этноска яки дәүләткә карамавын түгел, ә мәкаләләр язу телен аңлата.
# Сьверже-Гурне

һәм
Сьверже-Гурне — Польшаның Мазовия воеводалыгы Козенице гминасында урнашкан авыл.

# Сьверже-Гурне
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сент-Етьенн-де-Тюльмон

Сент-Етьенн-де-Тюльмон (фр. Saint-Étienne-de-Tulmont) — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Гизела (Аризона)

Гизела — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гизела (Аризона)
## Географиясе

Гизела халык санын алу урыны мәйданы — 7,462444 км², 7,462445 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 878 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Прживетице

Прживетице (чех. Přívětice) — Чехиянең Пльзень крае Рокицани һәм Рокицани районында урнашкан авыл.

# Прживетице
## Географиясе

Мәйданы — 20,646921 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 427 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Прживетице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Прживетице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Прживетице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 707 |
| 1880 | 835 |
| 1890 | 814 |
| 1900 | 699 |
| 1910 | 608 |
| 1921 | 634 |
| 1930 | 564 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 451 |
| 1961 | 383 |
| 1970 | 320 |
| 1980 | 277 |
| 1991 | 220 |
| 2001 | 210 |
| 2011 | 196 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 207 |
| 2016 | 207 |
| 2017 | 207 |
| 2018 | 205 |
| 2019 | 204 |
| 2020 | 199 |
| 2021 | 207 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 209 |
| 2022 | 209 |
| 2023 | 212 |
| 2024 | 207 |
# Хлоудов

Хлоудов (чех. Chloudov) — Чехиянең Либерец крае Коберови районында урнашкан авыл.

# Хлоудов
## Географиясе

Мәйданы — 0,363 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Хлоудов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Хлоудов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Хлоудов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 55 |
| 1880 | 78 |
| 1890 | 70 |
| 1900 | 69 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 80 |
| 1921 | 78 |
| 1930 | 81 |
| 1950 | 55 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 55 |
| 1970 | 50 |
| 1980 | 43 |
| 1991 | 40 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 33 |
| 2011 | 36 |
| 2021 | 35 |
# Плато (Миннесота)

Плато — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Плато (Миннесота)
## Тарихы

Плато шәһәре елда нигезләнгән.

# Плато (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,919659 км², 0,908707 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 304 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Стшешковице-Мали

Стшешковице-Мали — Польшаның Люблин воеводалыгы Неджвица-Дужа гминасында урнашкан авыл.

# Стшешковице-Мали
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Цона Индузтрияле (Матера)

Цона Индузтрияле — Италиянең Базиликата төбәге өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Индузтрияле (Матера)
## Географиясе

Цона Индузтрияле Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Цона Индузтрияле (Матера)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Хаерлар (Караҗабей)

Хаерлар (төр. Hayırlar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Караҗабей илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Вальгрегентино

Вальгрегентино — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Лекко провинциясе составына керә.

# Вальгрегентино
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 304 метр биеклектә урнашкан. Айруно, Колле-Брианца, Гальбьяте һәм Ольджинате коммуналары белән чиктәш.
# Заваржа

Заваржа — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Пиньчув гминасында урнашкан авыл.

# Заваржа
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# BRF1

BRF1 (ингл. BRF1 RNA polymerase III transcription initiation factor subunit, Transcription factor IIIB 90 kDa subunit һәм BRF1 homolog, subunit of RNA polymerase III transcription initiation factor IIIB (S. cerevisiae), isoform CRA_b) — кешенең 14-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сант'Арканҗело (Перуҗа)

һәм
Сант'Арканҗело — Италиянең Умбрия төбәге Маджоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Сант'Арканҗело (Перуҗа)
## Географиясе

Сант'Арканҗело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сант'Арканҗело (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фукьер-ле-Бетюн

Фукьер-ле-Бетюн (фр. Fouquières-lès-Béthune) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Фосац (Валле д'Аоста)

Фосац — Италиянең Валле д'Аоста төбәге Сен-Никола өязендә урнашкан торак пункт.

# Фосац (Валле д'Аоста)
## Географиясе

Фосац Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Фосац (Валле д'Аоста)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Карлсбад (АКШ)

Карлсбад (ингл. Carlsbad) — АКШның Калифорния штатында урнашкан шәһәр.

# Карлсбад (АКШ)
## Тарих

1952 дә нигезләнә.
# Мелвилл (кратер)

Мелвилл — Меркурий планетасының 22°06′ т. к. 9°36′ кб. о. координаталары буенча урнашкан 145 километрлы кратеры.

# Мелвилл (кратер)
## Исеме

Кратер Америка язучысы Герман Мелвилл хөрмәтенә аталган.
# Эмилия Реджепи

Эмилия Реджепи (алб. Emilija Redžepi, (15 июль 1973, Призрен) — Косово сәяси һәм дәүләт эшмәкәре. Босния милли азчылыгы мәнфәгатьләрен яклаучы Яңа Демократик фирка җитәкчесе. Косово премьер-министрының гамәлдәге өченче урынбасары, 2021 елның 22 мартыннан азчылык хәле һәм кеше хокуклары өчен җаваплы. Элгәре — хакимият һәм урындагы үзидарә министры (2020), Косово парламенты депутаты була (2014-2020).

# Эмилия Реджепи
## Биографиясе

Эмилия Реджепи 1973 елның 15 июлендә Югославия Федератив Социалистик Республикасының Призрен шәһәрендә туган.
Югары педагогик белем һәм политология буенча магистр дәрәҗәсен ала.
Призрен муниципалитеты советы әгъзасы, Призрен ассамблеясе спикеры урынбасары, икътисади үсеш һәм энергетика министры урынбасары вазифаларын биләгән.
Косовода Босния оешмасын Вакат — өч сәяси фирка коалициясе вәкиле. 2010 елда парламент сайлаулары алдыннан Эмилия Реджепи 2009 ел Яңа демократик фиркагә нигез сала. Косовода сәяси партияне җитәкләгән беренче хатын-кыз була. 2010 елда сайлаулар йомгаклары буенча бу фирка парламентта бер урын ала һәм киләчәк сайлауларда да урынны саклый.
2014 елда парламент сайлаулары йомгаклары буенча беренче тапкыр Косовоның парламенты депутаты итеп сайлана. 2017 елда сайлауларда яңадан сайлана.
Косово конституциясына тиешле бер министрлыкны милли азчылык вәкилләренең берсе җитәкләргә тиеш. Босния милли азчылыгының вәкиле буларак Эмилия Реджепи 2019 елда парламент сайлаулары йомгаклары буенча оештырылган Куртиның беренче кабинетына керә. Эмилия Реджепи хакимият һәм урындагы үзидарә министр вазифасын ала. 2020 елның 3 февралендә Косово парламенты Курти хөкүметен раслый. 25 мартта парламент COVID-19 пандемиясе белән бәйле гадәттән тыш хәл индерүдән баш тартуы өчен Курти хөкүмәте төзүгә шөбһә вотумын белдерә.
Босния милли азчылыкның вәкиле буларак Эмилия Реджепи 2021 елда парламент сайлаулары йомгаклары буенча оештырылган Куртиның икенче кабинетына керә. Эмилия Реджепи премьер-министрның азчылык хәле һәм кеше хокуклары өчен җаваплы булган өченче урынбасары вазифасын ала.
Босния (сербохорват), албан, төрек һәм инглиз телләрендә сөйләшә.

# Эмилия Реджепи
## Шәхси тормышы

Тормышта.
# Вёрт (Эрдинг)

Вёрт — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Вёрт (Эрдинг)
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Вёрт (Эрдинг)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 21,05 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 482 метр биеклектә урнашкан.
# Күктәге Атабыз

Күктәге Атабыз (яки Мәсих догасы, грек. Πάτερ ἡμῶν яки Κυριακὴ προσευχή, лат. Pater noster, рус. Отче Наш) — баш христиан догасы. Инҗилнең Яңа Гаһедендә тупланган риваятьләр буенча, талипларның, Ходай ярдәм бирсен өчен, Аңа ничек мөрәҗәгать итәргә кирәк, дигән сорауга җавап буларак, Гайсә Мәсих тарафыннан өйрәтелгән дога.
Билгесез тәрҗемә, Маттай

# Күктәге Атабыз
## Тарих

Маттай (6:9-13) һәм Лука (11:2—4) тапшырган вариантларында кечкенә аермалар бар.

# Күктәге Атабыз
## Тарих
### Грек тексты

Грек телендәге дога оригиналы: Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς
ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά σου·
ἐλθέτω ἡ βασιλεία σου·
γενηθήτω τὸ θέλημά σου,
ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς·
τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον δὸς ἡμῖν σήμερον·
καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφελήματα ἡμῶν,
ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν·
καὶ μὴ εἰσενέγκῃς ἡμᾶς εἰς πειρασμόν,
ἀλλὰ ῥῦσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ πονηροῦ.
[Ὅτι σοῦ ἐστιν ἡ βασιλεία καὶ ἡ δύναμις καὶ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας· ἀμήν.

# Күктәге Атабыз
## Тарих
### Латин тәрҗемәләре

| Cod.Sang. 17, IX гасыр | Яңа Вульгата (рус.), Nova vulgata bibliorum sacrorum editio, 1979 ел. |
| Pater noster qui in celis es, sanctificetur nomen tuum, veniat regnum tuum, fiat voluntas tua, sicut in celo et in terra, panem nostrum supersubstantialem da nobis hodie, et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, et ne nos inducas in temptationem, sed libera nos a malo. | Pater noster, qui es in caelis, sanctificetur nomen tuum, adveniat regnum tuum, fiat voluntas tua, sicut in caelo, et in terra. Panem nostrum cotidianum da nobis hodie; et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; et ne inducas nos in tentationem, sed libera nos a malo. |

# Күктәге Атабыз
## Тарих
### Рус телендә

Маттай 6:9—13
Лука 11:2—4

# Күктәге Атабыз
## Тарих
### Татар телендә керәшеннәр язуында

9. Эй Кюктяге Атабыз, данны булыб торсон исемеҥ Синеҥ 10. Килсен падшалыгыҥ Синеҥ; җирдя дя кюктягечя булсын иркеҥ Синеҥ. 11. Бöгöн кöннöк икмягебезне бир безгя. 12.Бурычларыбызны кичер, без дя безгя бурычлы булганнарга кичергян кюк. 13. Безне алданырга ирек жибярмя; жаманнан коткар безне. Падшалык, кыуат, ололок гумергя Синеке шул. Аминь.

# Күктәге Атабыз
## Әрмән-кыпчак телендә

Atamïz bizim ki köktäsen,
Ari bolsun atïŋ seniŋ,
Kelsin χanlïχïŋ seniŋ,
Bolsun erkiŋ seniŋ nečik köktä alay yerdä,
Ötmäkimizni bizim kündälik ber bizgä bügün,
Bošat bizgä borčumuznu bizim,
Nečik ki biz bošatïrbiz bizim borčlularïmïzga,
Bermägin bizni sïnamaχlïχka,
Yoχsa χutχar bizni yamandan,
Zerä seniŋdir χanlïχ da χuvat,
Da saŋa haybat meŋilik.
Amen.
Татар транскрипциясе
Атамыз бизим ки көктәсен,
Ари болсун атың сениң,
Келсин ханлыхың сениң,
Болсун эркиң сениң нечик көктә алай ердә,
Өтмәкимизни бизим күндәлик бер бизгә бүгүн,
Бошат бизгә борчумузну бизим,
Нечик ки биз бошатырбиз бизим борчлунарымызга,
Бермәгин бизни сынамахлыхка,
Йохса хутхар бизни ямандан,
Зерә сениңдир ханлых да хуват,
Да саңа һайбат меңилик.
Амен.
# Антреверн

Антреверн (фр. Entrevernes) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Сено кантонына карый.

# Антреверн
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,31 км².
# Мәнгүтимер

Мәнгүтимер (tat. lat. Mängütimer(үле сылтама), иске имла منگو تیمور, монголча‎‎ Мөнхтөмөр) (үл. 1282) - бәйсез Алтын Урда беренче ханы (1266—1282), Җучи Олысының алтынчы хакиме. Туканның улы, Батуның оныгы, Бәркә дәвамчысы.
Мәнгүтимер идарә итү заманында (1266—1282) татарлар үз акчаларын—жучи тәңкәләрен суга башлыйлар, Европа (итальяннар, алманнар) белән ике арада сәүдә эшләре җәелеп китә. Бәркә вакытында Үгәдәй һәм Чыгытай олыслары белән ара бозылган булса, яңа хан алар белән дустанә мөнәсәбәтләр булдыруга ирешә. Мәнгүтимер Алтын Урданың дәүләт хакимиятен ныгыту юлында да шактый зур эшләр башкара.

# Мәнгүтимер
## Тарих

Мәнгүтимер идарә итү чорында төмәнче Иса Ногайның хакимияте көчәя. Ногайның хатыны атасы - Византия императоры Михаил VIII булган, улы - Дунай буе Болгары хакименең кызына өйләнгән булган. Мәнгүтимер Ногайны төмәнче-гаскәр башлыгы Балканда итеп раслаган.
Мәнгүтимер генуялеләргә Кафа шәһәрендә торырга рөхсәт биргәннән соң Кырым сәүдәсе һәм Кырым башкаласы - Солхат әһәмияте үскән. Кафа шәһәрендә генуялеләр мөстәгъмәрәсе барлыкка килә.
Мәнгүтимер идарә итү вакытында халык исәбен алу үткәрелгән.
Алтын Урда үз акчаларын—жучи тәңкәләрен суга башлый.

# Мәнгүтимер
## Тарих
### Яулар

Мәнгүтимер идара итү дәверендә татар гаскәрләре Византиягә (1269-1270), Литвага (1274), Кавказга (1277) яулар белән барганнар.

# Мәнгүтимер
## Тарих
### Эчке сәясәт

Мәнгүтимер рус чиркәвен ясак түләүдән азат итә. Руханиләр хәрби хезмәттән дә азат ителә.
1268 елда татар гаскәре Новгород шәһәрен Литва алпарлары һөҗүменнән коткара, 1274 елда Смоленск ханга буйсына.

# Мәнгүтимер
## Тарих
### Идел буе Болгары күтәрелешен бастыру

1277 Идел буе Болгары күтәрелешен бастыра, нәтиҗәдә Идел буе Болгары - Болгар олысы буларак Алтын Урда эченә тулысынча кергән.
Мәнгүтимер 1282 елда муен җәрәхәтеннән үлгән.
# Апиан (ай кратеры)

Апиан (лат. Apianus) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 63 км булган кратер.

# Апиан (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Петер Апиан (1495—1552) хөрмәтенә бирелә.

# Апиан (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Три-Спрингс (Пенсильвания)

һәм
Три-Спрингс — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Три-Спрингс (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1843 елда нигезләнгән.

# Три-Спрингс (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,23 квадрат миль, 3,19339 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 738 Фут биеклектә урнашкан.
# Евсявис

Евсявис — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Колва елгасының уң ярыннан 155 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.

# Евсявис
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000072931
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007293
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Пыикма

Пыикма (эст. Põikma) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
# Армона (Торино)

Армона — Италиянең Пьемонт төбәге Гравере өязендә урнашкан торак пункт.

# Армона (Торино)
## Географиясе

Армона Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Армона (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Хлоумек (Уезд Хоцне)

Хлоумек (чех. Chloumek) — Чехиянең Пардубице крае Уезд Хоцне районында урнашкан авыл.

# Хлоумек (Уезд Хоцне)
## Географиясе

Мәйданы — 1,094 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Хлоумек (Уезд Хоцне)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Хлоумек (Уезд Хоцне)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Хлоумек (Уезд Хоцне)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 81 |
| 1880 | 84 |
| 1890 | 90 |
| 1900 | 118 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 99 |
| 1921 | 101 |
| 1930 | 101 |
| 1950 | 69 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 64 |
| 1970 | 54 |
| 1980 | 47 |
| 1991 | 42 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 54 |
| 2011 | 90 |
| 2021 | 110 |
# Шитри

Шитри (фр. Chitry) — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
# Рообука

Рообука (эст. Roobuka) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
# Гараоглан (Агдаш)

Гараоглан (әзери. Qaraoğlan) — Әзербайҗанның Агдаш районына караган авыл.
# Озтерия (Верона)

Озтерия — Италиянең Венеция төбәге Лаваньо өязендә урнашкан торак пункт.

# Озтерия (Верона)
## Географиясе

Озтерия Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Озтерия (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Назити

Назити — Италиянең Калабрия төбәге Реҗҗо-ди-Калабрия өязендә урнашкан торак пункт.

# Назити
## Географиясе

Назити Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Назити
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кадака (Коһила)

Кадака (эст. Kadaka) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
# Сан Җакомо Монтезано (Рагуза)

Сан Җакомо Монтезано — Италиянең Сицилия төбәге Рагуса өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Җакомо Монтезано (Рагуза)
## Географиясе

Сан Җакомо Монтезано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Җакомо Монтезано (Рагуза)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Трес Марияс (Игвала де ла Индепенденсия)

Трес Марияс — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Игуала-де-ла-Индепенденсия муниципалитеты составына керә.

# Трес Марияс (Игвала де ла Индепенденсия)
## Географиясе

Трес Марияс Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Трес Марияс (Игвала де ла Индепенденсия)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Трес Марияс (Игвала де ла Индепенденсия)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Местиопам, Местиопа (Олинала)

һәм
Местиопам, Местиопа — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Olinalá муниципалитеты составына керә.

# Местиопам, Местиопа (Олинала)
## Географиясе

Местиопам, Местиопа Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Местиопам, Местиопа (Олинала)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Местиопам, Местиопа (Олинала)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Сынташтамак

Сынташтамак — Башкортстанның Болгавар районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452745, ГАТОБК коды — 80214822011.
# Йомрат

Йомрат (рус. Юмратка) — Самар өлкәсенең Кошки районында урнашкан сала.

# Йомрат
## Сәгать поясы

Йомрат Самар вакыты (Samara Time Zone, SAMT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +4:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +1 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+1 итеп күрсәтелә.

# Йомрат
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (73,2%), чуашлар (19,7%), мардыʙа (3,9%), казакълар (3,1%).
# Бостанкая (Улаш)

Бостанкая (төр. Bostankaya) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Улаш илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Пынарбашы (Һүюк)

Пынарбашы (төр. Pınarbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Һүюк илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).