yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# 255 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
255 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.

# 255 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:255 елда (б. э. к.) туганнар

# 255 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:255 елда (б. э. к.) вафатлар
# Биҗады

Биҗады́ елгасы — Көнчыгыш Кама аръягында. Сөннең сул кушылдыгы. Озынлыгы — 25 км, бассейнының мәйданы — 159 км². Актаныш районы территориясеннән ага. Елга башы Югары Богады авылыннан 2,5 км көньяк-көнбатыштарак, тамагы Аеш авылыннан 2 км көнчыгыштарак. Елга башының абсолют биеклеге — 140 м, тамагыныкы — 66 м. Су җыелу мәйданының урманлылыгы — 12%. Биҗады елгасының 4 һәм 6 км озынлыктагы 2 кушылдыгы бар. Елга челтәренең тыгызлыгы 0,24 км/км². Күбесенчә кар сулары исәбенә туена. Җир асты туендыру модуле — 0,51-1 л/с•км². Елганың гидрологик режимы ташу вакытында су муллыгы һәм җәен нык саегуы белән үзенчәлекле. Бассейнда еллык су агымының уртача күпьеллык катламы — 70 мм, ташу агымы катламы — 60 мм. Язгы ташу, гадәттә, апрельнең беренче көннәрендә башлана. Елга октябрь ахыры — ноябрь башында туңа. Елга тамагында суының иң аз вакытындагы уртача күпьеллык чыгымы — 0,05м³/с. Язын суы каты (6-9 мг-экв/л), кышын һәм җәен бик каты (12-20 мг-экв/л). Гомуми минеральләшүе язын — 500-700 мг/л, кышын һәм җәен 1000 мг/л га кадәр. Биҗады бассейнында гомуми күләме 1,2 млн. м³ булган 2 буа бар. Су ресурслары сугару өчен кулланыла.

# Биҗады
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010201612111100026794
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111102679
* Бассейн коды — 10.01.02.016
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Гебзе

Гебзе (төр. Gebze) — Төркия Җөмһүриятенең Коҗаэли иленә караган бер шәһәре.
# Каза Каньярино (Модена)

Каза Каньярино — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Пьевепелаго өязендә урнашкан торак пункт.

# Каза Каньярино (Модена)
## Географиясе

Каза Каньярино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Каза Каньярино (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ефаново (Киров өлкәсе)

Ефаново (рус. Ефаново) — Киров өлкәсенең Луза районында урнашкан авыл.

# Ефаново (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Ефаново (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Ефаново (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Ефаново (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
# Вила Кармине (Рьети)

Вила Кармине — Италиянең Лацио төбәге Леонесса өязендә урнашкан торак пункт.

# Вила Кармине (Рьети)
## Географиясе

Вила Кармине Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Вила Кармине (Рьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Александру-Одобеску (Келераш)

Александру-Одобеску — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. Александру-Одобеску (коммуна) коммунасына карый.

# Александру-Одобеску (Келераш)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 27 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Хехло (Кече Польша воеводалыгы)

һәм
Хехло — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Ключе гминасында урнашкан авыл.

# Хехло (Кече Польша воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Камень (Пинский районы)

Камень (белар. Камень) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.

# Камень (Пинский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Гендерсон (Техас)

Гендерсон — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Гендерсон (Техас)
## Тарихы

Гендерсон шәһәре елда нигезләнгән.

# Гендерсон (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 31,186424 км², 31,186425 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 156 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (3169) остро

(3169) остро (лат. Ostro) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3169) остро
## Тарихы

1981 елның 4 июнендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 LA» саналган.
# Содошка (Уфтюга кушылдыгы)

Содошка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Уфтюга елгасының сул ярына тамагыннан 74 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 32 км.

# Содошка (Уфтюга кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кубен күле һәм Сухона елгасы башыннан Кубен гидротөененә кадәр. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100112103000005191
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000519
* Бассейн коды — 03.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# JMJD8

JMJD8 (ингл. Jumonji domain containing 8) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Зур Улом

Зур Улом — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Улом елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.

# Зур Улом
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200212103000024648
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002464
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Агва Зарка (Текпан де Галеана)

Агва Зарка — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Текпан-де-Галеана муниципалитеты составына керә.

# Агва Зарка (Текпан де Галеана)
## Географиясе

Агва Зарка Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Агва Зарка (Текпан де Галеана)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Агва Зарка (Текпан де Галеана)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Болдьере (Верона)

Болдьере — Италиянең Венеция төбәге Казалеоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Болдьере (Верона)
## Географиясе

Болдьере Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Болдьере (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Марвалд

Марвалд — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Домбрувно гминасында урнашкан авыл.

# Марвалд
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сулубаг (Силван)

Сулубаг (төр. Sulubağ) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Силван илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# NGC 5465

NGC 5465 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5465
## Тарихы

Әлеге галактика 1882 елда Алмания астрономы Wilhelm Tempel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# IC 3302

IC 3302 — чикләрендә урнашкан астрономик җисем һәм галактика .

# IC 3302
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3302 һәм SDSS J122510.42+255247.2 буларак та сурәтләнә.
# Саши (Киров өлкәсе)

Саши (рус. Саши) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.

# Саши (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Саши (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Саши (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Саши (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Неэмискүла

Неэмискүла (эст. Neemisküla) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
# Сент-Майкл (Пенсильвания)

һәм
Сент-Майкл — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Сент-Майкл (Пенсильвания)
## Географиясе

Сент-Майкл халык санын алу урыны мәйданы — 2,72394 км², 2,723943 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1590 Фут биеклектә урнашкан.
# Прароло (Җенова)

Прароло — Италиянең Лигурия төбәге Изола-дель-Кантоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Прароло (Җенова)
## Географиясе

Прароло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Прароло (Җенова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Морги-Жонсавски

Морги-Жонсавски — Польшаның Лодзь воеводалыгы Белхатув гминаcында урнашкан авыл.

# Морги-Жонсавски
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Камерн

Камерн (алман. Kamern) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Камерн
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 67,83 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 25 метр биеклектә урнашкан.
# Чамлы (Егылҗа)

Чамлы (төр. Çamlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Егылҗа илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Клеэму

Клеэму (эст. Kleemu) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
# (5462) 1984 SX5

(5462) 1984 SX5 (лат. 1984 SX5) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5462) 1984 SX5
## Тарихы

1984 елның 21 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 SX5» саналган.
# Дека-

Дека- (билгеләнүе: да, халыкара — da) — Халыкара берәмлеләр системасындагы (СИ) алкушымча, чыгыш берәмлекне унга тапкырлауны күрсәтә. Бу алкушымчаның атамасы грек теленең «δέκα» («ун») дигән сүзеннән килеп чыккан. 1960 елны үлчәмнәр һәм авырлыклар турындагы XI Генераль конференцияда СИ алкушымчасы буларак куллану өчен кабул ителгән.
Тарихи беренче тапкыр рәсми рәвештә 1795 елда кабул ителде; бик сирәк файдаланыла. 1960 елдагы стандартлаштыруга кадәр төрле язу вариантлары булган: dk, D, Da, дк.
Куллану мисаллары:
* 1 деканьютон = 10 Н $\approx$ 1 килограмм-көч
* 1 декалитр = 10 литр
* 1 декаметр = 10 метр
* 1 декапаскаль = 10 паскаль
# IC 1322

IC 1322 — Җәди йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика һәм инфракызыл чыганак .

# IC 1322
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда 2MASX J20300848-1513401, 6dFGS gJ203008.5-151340, IRAS F20273-1523, IRAS 20273-1523, LEDA 64822, NPM1G -15.0537 һәм PSCz Q20273-1523 буларак та сурәтләнә.
# Сьвенкити

Сьвенкити — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Любомино гминасында урнашкан авыл.

# Сьвенкити
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гуажара-Мирин

Гуажара-Мирин — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Рондония штатына карый.

# Гуажара-Мирин
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 24 855,724 км².
# Забрадзенне

Забрадзенне (белар. Забрадзенне) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Смалявицкий районында урнашкан авыл.

# Забрадзенне
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Франшваль

Франшваль (фр. Francheval) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Восточный Седан кантонына карый.

# Франшваль
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 19.6 км².
# Сент-Коломб (Иль һәм Вилен)

Сент-Коломб (фр. Sainte-Colombe) — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
# Эхидо Ранчо дел Вино (Сан Дьего де ла Унион)

Эхидо Ранчо дел Вино — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Диего-де-ла-Унион муниципалитеты составына керә.

# Эхидо Ранчо дел Вино (Сан Дьего де ла Унион)
## Географиясе

Эхидо Ранчо дел Вино Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эхидо Ранчо дел Вино (Сан Дьего де ла Унион)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эхидо Ранчо дел Вино (Сан Дьего де ла Унион)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Кабальете (Калвильо)

Кабальете — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Кальвильо муниципалитеты составына керә.

# Кабальете (Калвильо)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Кабальете (Калвильо)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Маргоне (Торино)

Маргоне — Италиянең Пьемонт төбәге Уссельо өязендә урнашкан торак пункт.

# Маргоне (Торино)
## Географиясе

Маргоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Маргоне (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эр (Массачусетс)

Эр — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Эр (Массачусетс)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1668 елда нигезләнгән.

# Эр (Массачусетс)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 9,6 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 69 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Миролюбовка (Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе)

Миролюбовка (каз. Миролюбовка) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Миролюбовка (Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Томагок (шәһәр, Висконсин)

Томагок — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Томагок (шәһәр, Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 71,6 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 461 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вячеслав Дмитриевский

Дмитриевский Вячеслав Иосифович (1902 —1988) — совет галиме һәм калаклы машиналар конструкторы, техник фәннәр докторы (1940), профессор (1945).

# Вячеслав Дмитриевский
## Биографиясе

Дмитриевский Вячеслав Иосифович 1902 елның 30 июнендә Мәскәүдә фортепьяно көйләүче гаиләсендә туган. 1925 елда Эшче-крестьян Кызыл Гаскәренең профессор Н. Е. Жуковский исемендәге Хәрби-һава академиясентәмамлый.
1930 елга кадәр Үзәк Аэрогидродинамика институтында (ЦАГИ), соңыннан (1988 елга кадәр) Үзәк авиацион моторлар төзү институтында (ЦИАМ) эшли.
1930-1954 елларда бер үк вакытта С. Орджоникидзе исемендәге Мәскәү авиацион институтында, профессор Н. Е. Жуковский исемендәге Хәрби-һава инженер академиясында укыта.
1938 елда В. И. Дмитриевский Үзәк авиацион моторлар төзү институты гыйльми советының беренче составына керә. 1940 елда барлык конструкторлык һәм тикшеренү эшләре буенча В. И. Дмитриевскийга диссертация якламыйча техник фәннәр докторы дәрәҗәсе бирелә. 1941 елда турбокомпрессорлар эшләгәне өчен Дәүләт премиясе бирелә.
Бөек Ватан сугышы елларында Үзәк авиацион моторлар төзү институты (ЦИАМ) белән бергә Өфегә эвакуацияләнә. 1942-1943 елларда Өфе авиацион институтының авиацион двигательләр конструкциясе кафедрасы мөдире.
1945 елда ул профессор гыйльми исеме ала.
1962 елдан хаклы ялда, ләкин 1988 елда вафат булганга кадәр Үзәк авиацион моторлар төзү институтында профессор-киңәшче сыйфатында эшләвен дәвам итә.
Вячеслав Иосифович Дмитриевский ватан фәне һәм техникасы тарихына ватан авиацион двигательләр төзү пионерларның берсе буларак кереп кала, ул пешкәкле һәм турбореактив авиацион двигательләр өчен калаклы машиналар төзүче.

# Вячеслав Дмитриевский
## Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

* Ленин ордены (16.9.1945)
* Хезмәт Кызыл Байрак ордены (1941)
* «Хөрмәт Билгесе» ордены
* медалләр
* Икенче дәрәҗә Сталин премиясе (1941) — турбокомпрессорлар конструкцияләрен һәм авиамоторлар өчен нагнетательләр эшләгәне өчен
* Өченче дәрәҗә Сталин премиясе (1950) — моторлар эшләү өлкәсендәге хезмәтләре өчен
# Сентрагома (Оклахома)

Сентрагома — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.

# Сентрагома (Оклахома)
## Тарихы

Сентрагома шәһәре елда нигезләнгән.

# Сентрагома (Оклахома)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,626983 км², 0,626985 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 216 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Дражиця (Боровниця)

Дражиця — Словениянең Боровниця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Дражиця (Боровниця)
## Географиясе

Мәйданы — 0,96 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 303,5 метр биеклектә урнашкан.
# Эсентепе (Кочарлы)

Эсентепе (төр. Esentepe) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Кочарлы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Адака

Адака (эст. Adaka) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Чанкая

Чанкая (төр. Çankaya) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесенең Анкара иленә караган бер илчедер.

# Чанкая
## Географиясе

Илче мәйданы — 267,6 км².
# Шлезвиг (Висконсин)

Шлезвиг — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Шлезвиг (Висконсин)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Шлезвиг (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 33,8 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 264 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Фошня

Фошня — Россия территориясеннән ага торган елга. Орёл өлкәсе, Липецк өлкәсе, Курск өлкәсе, Воронеж өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сосна елгасының сул ярыннан 182 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 52 км.

# Фошня
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосна елгасы. Кече елга бассейны — Хоперге елгасының Тын елгасына койганчы, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010100212107000001012
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107000101
* Бассейн коды — 05.01.01.002
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Асташ

Асташ – Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан биләмәләрендә ага. Елга Кече Сүрәм елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.

# Асташ
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Асбассейн юк, елга бассейны – Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды – 12010000612112200006269
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды – 112200626
* Бассейн коды – 12.01.00.006
* ГӨ буенча саны – 12
* ГӨ буенча чыгарылышы – 2
# Белтерець (Бузеу)

Белтерець — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. Улмень (коммуна, Бузеу) коммунасына карый.

# Белтерець (Бузеу)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 96 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Фудзиидера

Фудзиидера (яп. 藤井寺市) — Япония дәүләтенең Осака префектурасында урнашкан шәһәр.

# Фудзиидера
## Тарихы

Фудзиидера шәһәре 1966 елның 1 ноябрендә шәһәр статусын ала.

# Фудзиидера
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 65892 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 7412 кеше тәшкил иткән.

# Фудзиидера
## Географиясе

Шәһәр территориясе авг.89 км² тәшкил итә.
# Лури (Луаре)

Лури (фр. Loury) — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
# 522 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 522 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
IV гасыр — V гасыр — VI гасыр — VII гасыр — VIII гасыр :
Хронологик таблица :
522 (биш йөз егерме икенче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 522 елы, I меңьеллыкның 522 елы, VI гасырның 22 елы, VI гасырның 3 унъеллыгының 2 елы, 520 елларның 3 елы. 522 елдан бирле 1502 ел үтте.

# 522 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:522 елда туганнар

# 522 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:522 елда вафатлар
# Сулокур-сюр-Музон

Сулокур-сюр-Музон (фр. Soulaucourt-sur-Mouzon) — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Лос-Вальдекольменас

Лос-Вальдекольменас (исп. Valdecolmenas, Los) — Испаниянең Куэнка провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Лос-Вальдекольменас
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 31,31 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 925 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 6843

NGC 6843 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6843
## Тарихы

Әлеге галактика 1829 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Породин (Алексинац)

Породин (серб. Породин ) — Сербиянең Ниш округы Алексинатс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Породин (Алексинац)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 576 метр биеклектә урнашкан.

# Породин (Алексинац)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# (18272) 2495 T-3

(18272) 2495 T-3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18272) 2495 T-3
## Тарихы

1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2495 T-3» саналган.