yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# (18870) 1999 US13

(18870) 1999 US13 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18870) 1999 US13
## Тарихы

1999 елның 29 октябрендә CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 US13» саналган.
# Дудаш (Дикмен)

Дудаш (төр. Dudaş) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Дикмен илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Коңырат (шәһәр тибындагы поселок)

Коңырат (каз. Қоңырат) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Коңырат (шәһәр тибындагы поселок)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Дүрмепынар (Гүрүн)

Дүрмепынар (төр. Dürmepınar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Гүрүн илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Вартон (кратер)

Уортон (лат. Wharton) — Венера (планета)|Вен...»)
# Ист-Рочестер (Огайо)

Ист-Рочестер — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Ист-Рочестер (Огайо)
## Географиясе

Ист-Рочестер халык санын алу урыны мәйданы — 1,103815 км², 1,103423 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 340 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Легарда (Польша)

Легарда — Польшаның Мазовия воеводалыгы Гостынин (гмина) гминасында урнашкан авыл.

# Легарда (Польша)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Фрёнинген

Фрёнинген (фр. Frœningen) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Альткирш кантонына карый.

# Фрёнинген
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,44 км².
# (15225) 1985 RJ4

(15225) 1985 RJ4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15225) 1985 RJ4
## Тарихы

1985 елның 11 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 RJ4» саналган.
# Нагародавичы

Нагародавичы (белар. Нагародавічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.

# Нагародавичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Нова Собутка

Нова Собутка — Польшаның Лодзь воеводалыгы Грабув гминаcында урнашкан авыл.

# Нова Собутка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вертуба

Вертуба — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.

# Вертуба
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010002212112100010169
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112101016
* Бассейн коды — 11.01.00.022
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Нуруллин

Нуруллин — татар фамилиясе. Гарәп теленнән кергән Нурулла («Аллаһының яктысы») исеменнән ясалган.
* Ибраһим Нуруллин (1923-1995), язучы, әдәбият галиме. Тукай премиясе (1982).
* Гата Нуруллин (1923), драма актеры, ТАССР халык артисты (1980).
* Рөстәм Нуруллин (1929-1992), тарихчы галим, Үзбәкстан ССР атказанган фән эшлеклесе (1981).
* Вакыйф Нуруллин (1935), язучы.
* Азат Нуруллин (1937), ТР сәүдә министры (1990-1996).
* Ринат Нуруллин (1954), уйлап табучы, шагыйрь.
* Кәримә Нуруллина, 1951-1980 елларда ТР дәүләт күчмә театры артисты. Гата Нуруллин хатыны.
* Дания Нуруллина (1946), драма актрисасы, Татарстанның халык (1991), РФ атказанган (2010) артисты.
# Балдан (Тунҗэли)

Балдан (төр. Baldan) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Тунҗэли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Шемник

Шемник — Словениянең Загоре-об-Сави (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Шемник
## Географиясе

Мәйданы — 4,46 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 409,3 метр биеклектә урнашкан.
# Барра-ду-Мендис

Барра-ду-Мендис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.

# Барра-ду-Мендис
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1252,094 км².
# Ескам (Уаза)

Ескам (фр. Escames) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Вестсайд (Айова)

Вестсайд — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Вестсайд (Айова)
## Тарихы

Вестсайд шәһәре елда нигезләнгән.

# Вестсайд (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 3,811183 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 425 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# FAM208A

FAM208A (ингл. Transcription activation suppressor) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# HD104788

HD104788 — Сөмбелә йолдызлыгында урнашкан A3mA6-F2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,59 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# SLC35G3

SLC35G3 (ингл. Solute carrier family 35 member G3) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гесстон (Канзас)

Гесстон — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.

# Гесстон (Канзас)
## Тарихы

Гесстон шәһәре 1886 елда нигезләнгән.

# Гесстон (Канзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 9,338925 км², 10,098482 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 451 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Флорштадт

Флорштадт — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.

# Флорштадт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 39,6 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 156 метр биеклектә урнашкан.
# Чимино (Фрозиноне)

Чимино — Италиянең Лацио төбәге Сант'Аполлинаре өязендә урнашкан торак пункт.

# Чимино (Фрозиноне)
## Географиясе

Чимино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Чимино (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Студена (Перник өлкәсе)

һәм
Студена — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. Перник (община) җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Студена (Перник өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 789 метр биеклектә урнашкан.
# Чильияно (Напуль)

Чильияно — Италиянең Кампания төбәге Поццуоли өязендә урнашкан торак пункт.

# Чильияно (Напуль)
## Географиясе

Чильияно Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Чильияно (Напуль)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ириска (Бергамак кушылдыгы)

Ириска — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Бергамак елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.

# Ириска (Бергамак кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010100312115300005921
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115300592
* Бассейн коды — 14.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Старксборо (Вермонт)

Старксборо — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Старксборо (Вермонт)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 45,87 квадрат миль (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 522 метр биеклектә урнашкан.
# Владимировка (Октябрь районы)

Владимировка (рус. Владимировка) — Диңгез буе краеның Октябрь районында урнашкан авыл.

# Владимировка (Октябрь районы)
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# Владимировка (Октябрь районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (81%), украиннар (7%), кореялеләр (12%).
# Железьники (Мазовия воеводалыгы)

Железьники — Польшаның Мазовия воеводалыгы Медзна гминасында урнашкан авыл.

# Железьники (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# IC 887

IC 887 — чикләрендә урнашкан билгесез астрономик объект .

# IC 887
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 887 буларак та сурәтләнә.
# KBTBD2

KBTBD2 (ингл. Kelch repeat and BTB domain containing 2) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Баленгем

Баленгем (фр. Balinghem) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Длоуги Бор

Длоуги Бор (чех. Dlouhý Bor) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Нова Пец районында урнашкан авыл.

# Длоуги Бор
## Географиясе

Мәйданы — 3,692 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 729 метр биеклектә урнашкан.

# Длоуги Бор
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Длоуги Бор
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Длоуги Бор
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 64 |
| 1880 | 71 |
| 1890 | 85 |
| 1900 | 85 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 86 |
| 1921 | 65 |
| 1930 | 130 |
| 1950 | 57 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 76 |
| 1970 | 66 |
| 1980 | 47 |
| 1991 | 46 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 51 |
| 2011 | 38 |
| 2021 | 25 |
# Фрәнсис Крик

Фрәнсис Крик (8 июнь 1916(1916-06-08), Нортһәмптон, Англия, Бөекбритания һәм Ирландиянең берләшкән патшалыгы (1801-1922/1927) — 28 июль 2004(2004-07-28) (88 яшь), Ла-Холья, Сан-Диего, Калифорния, Америка Кушма Штатлары) — биолог, генетик, физик, нейробиолог, тереклек химиячесе, молекуляр биолог, университет профессоры, бияфизик, язучы (Бөекбритания). Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1962).
# Уинген

Уинген (алман. Uhingen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Уинген
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 24,79 км² (1999). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 295 метр биеклектә урнашкан.
# 1068 ел

2 меңьеллык :
IX гасыр — X гасыр — XI гасыр — XII гасыр — XIII гасыр :
Хронологик таблица :
1068 (бер мең алтмыш сигезенче) ел — кәбисә ел, юлиан тәкъвим буенча сишәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1068 елы, II меңьеллыкның 68 елы, XI гасырның 68 елы, XI гасырның 7 унъеллыгының 8 елы, 1060 елларның 9 елы. 1068 елдан бирле 956 ел үтте.

# 1068 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1068 елда туганнар

# 1068 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1068 елда вафатлар
# Айдынгүн (Еркөй)

Айдынгүн (төр. Aydıngün) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Еркөй илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ка Корнияни (Венеция)

Ка Корнияни — Италиянең Венеция төбәге Каорле өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка Корнияни (Венеция)
## Географиясе

Ка Корнияни Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ка Корнияни (Венеция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гебултув (Кракивский повяты)

һәм
Гебултув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Велька-Весь гминасында урнашкан авыл.

# Гебултув (Кракивский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чеврепынар (Ширан)

Чеврепынар (төр. Çevrepınar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Ширан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# NGC 3123

NGC 3123 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3123
## Тарихы

Әлеге галактика 1859 елда Америка астрономы тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 38.1 см (15 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Восход (Балакатай районы)

Восход — Башкортстанның Балакатай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452595, ГАТОБК коды — 80210831002.

# Восход (Балакатай районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 66 кешенең яшәве мәгълүм.
# Зюльцеталь (Бёрде)

Зюльцеталь (алман. Sülzetal) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Зюльцеталь (Бёрде)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 103,72 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 94 метр биеклектә урнашкан.
# Бедково

һәм
Бедково — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Фромборк гминасында урнашкан авыл.

# Бедково
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гонҗаайдын (Кандыра)

Гонҗаайдын (төр. Goncaaydın) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Кандыра илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Багкөй (Акчадаг)

Багкөй (төр. Bağköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Акчадаг илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гийимли (Гүрпынар)

Гийимли (төр. Giyimli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Гүрпынар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (7333) Bec-Borsenberger

(7333) Bec-Borsenberger (лат. Bec-Borsenberger) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7333) Bec-Borsenberger
## Тарихы

1987 елның 29 сентябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 SM4» саналган.
# 759 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 759 — Милади тәкъвим буенча VIII гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 759 — безнең эрага кадәр VIII гасырга кергән ел.
* 759 — сан.
# Аскен

Аскен — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
# Шимоцин

Шимоцин — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Грембоцице гминасында урнашкан авыл.

# Шимоцин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (186) Келута

(186) Келута (лат. Celuta) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (186) Келута
## Тарихы

1878 елның 6 апрелендә Проспер Анри тарафыннан Париж обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
# Опришешть (Хунедоара)

Опришешть — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. Балша (коммуна) коммунасына карый.

# Опришешть (Хунедоара)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Зур Тыросова

Зур Тыросова — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе , Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лим елгасының сул ярыннан 86 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.

# Зур Тыросова
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03010000112103000002271
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000227
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Венгрце-Паненски

Венгрце-Паненски — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Образув гминасында урнашкан авыл.

# Венгрце-Паненски
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чиж (Римавска Собота)

Чиж (словак. Číž) — Словакиянең Римавска-Собота округында урнашкан авыл.

# Чиж (Римавска Собота)
## Тарихы

Авыл 1274 елда нигезләнгән.

# Чиж (Римавска Собота)
## Географиясе

Мәйданы — 6,14 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 170 метр биеклектә урнашкан.

# Чиж (Римавска Собота)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Превессен-Моэн

Превессен-Моэн (фр. Prévessin-Moëns) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Сен-Жени-Пуйи кантонына карый.

# Превессен-Моэн
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,77 км².
# Воля-Котковска

Воля-Котковска — Польшаның Лодзь воеводалыгы Гожковице гминаcында урнашкан авыл.

# Воля-Котковска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пурплева

Пурплева (белар. Пурплева) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.

# Пурплева
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Злотово (Жнинский повяты)

Злотово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Барцин гминаcында урнашкан авыл.

# Злотово (Жнинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Харамильо-Кемадо

Харамильо-Кемадо (исп. Jaramillo Quemado) — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Харамильо-Кемадо
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 17,45 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 979 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Бельфос

Бельфос (фр. Bellefosse) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Бельфос
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,34 км².
# Целе (Польша)

Целе — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Бяле-Блота гминаcында урнашкан авыл.

# Целе (Польша)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дисдорф

Дисдорф (алман. Diesdorf) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Дисдорф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 100,51 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 56 метр биеклектә урнашкан.
# Затори

һәм
Затори — Польшаның Мазовия воеводалыгы Заторы гминасында урнашкан авыл.

# Затори
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Растущий (Белоярски шәһәр округы)

Растущий (рус. Растущий) — Свердловск өлкәсенең Белоярский шәһәр округы составына керүче авыл.

# Растущий (Белоярски шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Растущий (Белоярски шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (88%), украиннар (7%).
# NGC 1761

NGC 1761 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1761
## Тарихы

Әлеге галактика 1835 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (16534) 1991 NB1

(16534) 1991 NB1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16534) 1991 NB1
## Тарихы

1991 елның 10 июлендә Элеанора Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 NB1» саналган.
# Евгений Бариев

Евгений Бариев (21 ноябрь 1966(1966-11-21) (57 яшь), Яманъелга, Чиләбе өлкәсе, РСФСР, СССР) — шаһматчы, халыкара гроссмейстер (1989). Спорт мәктәп-интернаты (Мәскәү) тәрбияләнүчесе. Дөнья чемпионы (1982, яшүсмерләр арасында), ССРБ һәм Россия җыелма такымы составынада Бөтендөнья шаһмат олимпиадасы (1990, 1994, 1996, 1998), Аурупа такым чемпионаты (1992, 2003), һәм Дөнья такым чемпонаты (1997, 2015) җиңүчесе.
# Аяз күл

Ая́з күл – Көнчыгыш Кама аръягындагы иске су юлында сакланып калган күл. Ык елгасының сул як тугаенда, Эстәрле елгасы тамагыннан өстәрәк, Азнакай районының Түбән Эстәрле авылыннан 0,7 км төньяк-көнчыгыштарак урнашкан. Ике күлдән тора.
Су өслегенең мәйданнары 1 га һәм 0,3 га. Озынлыклары 350 һәм 170 м, иң зур киңлекләре 40 һәм 30 м.
Хуҗалык-көнкүреш максатларында файдаланыла.
# Борова (гмина Пшедбуж)

Борова — Польшаның Лодзь воеводалыгы Пшедбуж гминаcында урнашкан авыл.

# Борова (гмина Пшедбуж)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# GSC2413-879

GSC2413-879 — Йөкче йолдызлыгында урнашкан A0m спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,33 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Плевен (Кот-д’Армор, округ Генган)

Плевен (фр. Plévin) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Ростренен кантонына карый.

# Плевен (Кот-д’Армор, округ Генган)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 27,36 км².