yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Пазаркөй (Нусайбин)

Пазаркөй (төр. Pazarköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Нусайбин илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Болеховице (Мазовия воеводалыгы)

Болеховице — Польшаның Мазовия воеводалыгы Бельск гминасында урнашкан авыл.

# Болеховице (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Элдораду-дус-Каражас

Элдораду-дус-Каражас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пара штатына карый.

# Элдораду-дус-Каражас
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 2956,708 км².
# Трокеники 2

Трокеники 2 (белар. Трокенікі 2) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.

# Трокеники 2
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Адольф Эрик Норденшөлд

Нилс Адольф Эрик Норденшөлд (швед. Nils Adolf Erik Nordenskiöld, 18 ноябрь 1832(1832-11-18), Һелсинки, Финләндия бөек кенәзлеге, Россия империясе — 12 август 1901(1901-08-12) (68 яшь), Dalbyö gård, Труса, Сёдерманланд, Швеция) — шевит (фин) геологы, географ, Арктиканы өйрәнүче, диңгез сәяхәтчесе, картограф. Барон (1880). 1878-1879 елларда беренче булып Төньяк Боз океаны аша Аурупадан Төньяк Америкага хәтле сәяхәт кылган.
# Гаудини

Гаудини — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Пененжно гминасында урнашкан авыл.

# Гаудини
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Свобода (Бургас өлкәсе)

Свобода — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. Камено җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Свобода (Бургас өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 24 метр биеклектә урнашкан.
# Прюньер (Лозер)

Прюньер (фр. Prunières) — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
# NGC 6120

NGC 6120 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6120
## Тарихы

Әлеге галактика 1787 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Чапейкино

Чапейкино (чирм. Ӱлылсола, рус. Чапейкино) — Мари Илнең Волжск районында урнашкан авыл.

# Чапейкино
## Сәгать поясы

Чапейкино Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Чапейкино
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (95,5%), руслар (4,5%).
# NGC 4539

NGC 4539 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4539
## Тарихы

Әлеге галактика 1831 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Мурфилд (Көнбатыш Виргиния)

Мурфилд — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Мурфилд (Көнбатыш Виргиния)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Мурфилд (Көнбатыш Виргиния)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 7,215939 км², 6,213997 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 247 ± 1 метр һәм 247 метр биеклектә урнашкан.
# (12574) LONEOS

(12574) LONEOS — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12574) LONEOS
## Тарихы

1999 елның 4 сентябрендә Ч. Джулз тарафыннан Фаунтин-Хиллс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RT» саналган.
# Яськавцы

Яськавцы (белар. Яськаўцы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.

# Яськавцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Скрие (Гавличкув Брод)

Скрие (чех. Skryje) — Чехиянең Высочина крае Гавличкув-Брод һәм Гавличкув-Брод районында урнашкан авыл.

# Скрие (Гавличкув Брод)
## Географиясе

Мәйданы — 4,170031 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 298 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Скрие (Гавличкув Брод)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Скрие (Гавличкув Брод)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Скрие (Гавличкув Брод)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 542 |
| 1880 | 459 |
| 1890 | 486 |
| 1900 | 503 |
| 1910 | 441 |
| 1921 | 478 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 488 |
| 1950 | 405 |
| 1961 | 242 |
| 1970 | 206 |
| 1980 | 227 |
| 1991 | 214 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 194 |
| 2014 | 179 |
| 2016 | 182 |
| 2017 | 181 |
| 2018 | 183 |
| 2019 | 189 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 188 |
| 2021 | 178 |
| 2021 | 173 |
| 2022 | 183 |
| 2023 | 187 |
| 2024 | 195 |
# Зёммерда

Зёммерда (алман. Sömmerda) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Зёммерда
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 87,56 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 138 метр биеклектә урнашкан.
# Чолпан (Тушба)

Чолпан (төр. Çolpan) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Тушба илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ракостель

Ракостель — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вига елгасының сул ярыннан 155 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Ракостель
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010300312110000014979
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110001497
* Бассейн коды — 08.01.03.003
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Маршалки

Маршалки (белар. Маршалкі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Валожынский районында урнашкан авыл.

# Маршалки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Слоупно (Гавличкув Брод)

Слоупно (чех. Sloupno) — Чехиянең Высочина крае Гавличкув-Брод һәм Хотеборж районында урнашкан авыл.

# Слоупно (Гавличкув Брод)
## Географиясе

Мәйданы — 1,856805 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 484 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Слоупно (Гавличкув Брод)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Слоупно (Гавличкув Брод)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Слоупно (Гавличкув Брод)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 143 |
| 1880 | 118 |
| 1890 | 126 |
| 1900 | 161 |
| 1910 | 166 |
| 1921 | 173 |
| 1930 | 149 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 117 |
| 1961 | 113 |
| 1970 | 102 |
| 1980 | 81 |
| 1991 | 55 |
| 2001 | 44 |
| 2011 | 51 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 45 |
| 2016 | 43 |
| 2017 | 42 |
| 2018 | 40 |
| 2019 | 39 |
| 2020 | 38 |
| 2021 | 38 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 41 |
| 2022 | 40 |
| 2023 | 42 |
| 2024 | 41 |
# Каневка

Каневка (рус. Каневка) — Мурманск өлкәсенең Ловозеро районы составына керүче авыл.

# Каневка
## Сәгать поясы

Каневка Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Каневка
## Климат

Климаты уртача континенталь, атлантик-арктик зонага карый. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска була.

# Каневка
## Халык

Халык саны 67 кеше. Күпчелек халыкны комилар алып тора.
# Арден-Аркейд (Калифорния)

Арден-Аркейд — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Арден-Аркейд (Калифорния)
## Географиясе

Арден-Аркейд халык санын алу урыны мәйданы — 46,41838 км², 46,410432 км² (1 апрель 2010), 46,410432 км². Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 56 Фут биеклектә урнашкан.
# Негли (Огайо)

Негли — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Негли (Огайо)
## Географиясе

Негли халык санын алу урыны мәйданы — 2,308953 км², 2,308622 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 340 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Велимеше (Эргене)

Велимеше (төр. Velimeşe) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Эргене илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Синдилей-Шор

Синдилей-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сяттей-Ты-Вис елгасының уң ярыннан 19 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Синдилей-Шор
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000067784
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006778
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Исасофта (Ладик)

Исасофта (төр. İsasofta) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Ладик илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Лижертаун (Нью-Джерси)

Лижертаун — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Лижертаун (Нью-Джерси)
## Географиясе

Лижертаун халык санын алу урыны мәйданы — 5,291326 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 14 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Раматико (Козенца)

Раматико — Италиянең Калабрия төбәге Четраро өязендә урнашкан торак пункт.

# Раматико (Козенца)
## Географиясе

Раматико Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Раматико (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Азлас

Азлас — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Боровая елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Азлас
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100212111100006833
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100683
* Бассейн коды — 10.01.01.002
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Драйан

Драйан (фр. Draillant) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Тонон-ле-Бен кантонына карый.

# Драйан
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,41 км².
# Сан Хосе де лас Фуентес (Сан Франсиско дел Ринкон)

Сан Хосе де лас Фуентес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Франсиско-дель-Ринкон муниципалитеты составына керә.

# Сан Хосе де лас Фуентес (Сан Франсиско дел Ринкон)
## Географиясе

Сан Хосе де лас Фуентес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Хосе де лас Фуентес (Сан Франсиско дел Ринкон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Хосе де лас Фуентес (Сан Франсиско дел Ринкон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Лыаёль (Лемью кушылдыгы)

Лыаёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Лемью елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.

# Лыаёль (Лемью кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050100212103000061357
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006135
* Бассейн коды — 03.05.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Эль Тереро (Леон)

Эль Тереро — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Леон муниципалитеты составына керә.

# Эль Тереро (Леон)
## Географиясе

Эль Тереро Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Тереро (Леон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Тереро (Леон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Катигуа

Катигуа — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Катигуа
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 148,4 км².
# Женихув

Женихув — Польшаның Любуш воеводалыгы Губин гминасында урнашкан авыл.

# Женихув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тамплемарс

Тамплемарс (фр. Templemars) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Фаш-Тюмениль кантонына карый.
# Треморель

Треморель (фр. Trémorel) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Брон кантонына карый.

# Треморель
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,31 км².
# Ешилөз (Амасья)

Ешилөз (төр. Yeşilöz) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Амасья илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ливемо (Бреша)

һәм
Ливемо — Италиянең Ломбардия төбәге Пертика-Альта өязендә урнашкан торак пункт.

# Ливемо (Бреша)
## Географиясе

Ливемо Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Ливемо (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Рыбна (Кобрынский районы)

Рыбна (белар. Рыбна) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.

# Рыбна (Кобрынский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Слоцин

һәм
Слоцин — Польшаның Великопольское воеводалыгы Гродзиск-Велькопольский гминасында урнашкан авыл.

# Слоцин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сьенегильяс (Буенависта де Куельяр)

Сьенегильяс — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Буэнависта-де-Куэльяр муниципалитеты составына керә.

# Сьенегильяс (Буенависта де Куельяр)
## Географиясе

Сьенегильяс Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Сьенегильяс (Буенависта де Куельяр)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Сьенегильяс (Буенависта де Куельяр)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Шандариха

Шандариха (рус. Шандариха) — Киров өлкәсенең Кумёны районында урнашкан авыл.

# Шандариха
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Шандариха
## Сәгать поясы

Шандариха Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Шандариха
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Башкортларым, уку кирәк, уку кирәк

Башкортларым, уку кирәк, уку кирәк(lat. Başkorttarım, ukıu kerek, ukıu kerek!) яки Минем башкортлар — шагыйрь Мифтахетдин Акмуллага нисбәтләнгән шигъри әсәр. XX гасыр башында әдәби җыр буларак язылган дип санала. Әлеге шигырь беренче тапкыр 1931 елда нәшер ителгән. Авторлыкны Акмуллага фольклорчы, халык иҗатын туплаучы Закир Шакиров нисбәтли..
1990-2000нче елларда бу шигырь Башкортстан республикасының агитация чараларында актив кулланыла. Уку йортларында, төрле публик чараларда әлеге шигырьнең беренче строфасы диварларны, сәхнәләрне бизи. Аның әһәмиятлеге иҗат итүченең Минем башкортлар! мөрәҗәгате белән аңлатыла. Мондый мөрәҗәгать беренче тапкыр Салават Юлаевта очрый.

# Башкортларым, уку кирәк, уку кирәк
## Текст

Башкортларым, уку кирәк, уку кирәк!
Арабызда наданнар күп, уку сирәк.
Аңгыра аюдан Уралдагы курыккандай,
Эй, туганнар, наданлыктан курку кирәк!
Илтифат ит: укудадыр шәрафәтләр,
Җаһиллектән килә ятыр зур афәтләр.
Укыганнар күктә очыр, суда йөзер,
Юктыр анда әүлиялек, кәрамәтләр.
Укыганга бу дөньяда җәләл булыр,
Харам дигән күп шәйләр гадел булыр.
Бәхет-дәүләт чишмәсе ачам дисәң,
Гыйлем-һөнәр бердәнбер чара булыр.
Алтыга берде кушып, сан ун булмый,
Сәгатьне алга борып, төн көн булмый.
Белемлелек — арысланнан көчле батыр,
Шуңа атланмый, синең төшең һич өн булмый.
# Фольияно (Перуҗа)

һәм
Фольияно — Италиянең Умбрия төбәге Каша (Италия) өязендә урнашкан торак пункт.

# Фольияно (Перуҗа)
## Географиясе

Фольияно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Фольияно (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гжехотки

Гжехотки — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Бранево гминасында урнашкан авыл.

# Гжехотки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Лебане

Лебане (серб. Лебане) — Сербиянең Ябланич округы Лебане җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Лебане
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 275 метр биеклектә урнашкан.

# Лебане
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Лариса Абрамова

Абрамова Лариса Михайловна (14 сентябрь 1957 ел) — геоботаник. Биология фәннәре докторы (2005), профессор (2008), Башкортстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе (2013).

# Лариса Абрамова
## Биографиясе

Лариса Михайловна Абрамова 1957 елның 14 сентябрендә БАССРның Макар районы Мебельный бистәсендә (хәзер Башкортстанның Стәрлетамак районы Бельско авылы) туган. 1979 елда Башкорт дәүләт университетының биология факультетын тәмамлый, аннары шунда ук эшли. 1988 елдан алып — гыйльми хезмәткәр. 20 елдан артык БДУда эшли. Аның җитәкчелеге астында 14 кандидатлык диссертация якланды.
Лариса Михайловна Абрамова аспирантураны (1983-1986) һәм докторантураны (1999-2002)тәмамлый. Кандидатлык диссертациясе: «Сегетальная растительность Башкирского Предуралья (опыт ординационно-классификационного анализа)». Докторлык диссертациясе: «Синантропизация растительности: закономерности и возможности управления процессом (на примере Республики Башкортостан)». Геоботаник. 2002 елдан алып Ботаника бакча институтының лаборатория мөдире. Фәнни эшчәнлеге үсемлекләрнең югалып баручы һәм сирәк төрләренең күп төрлелеген өйрәнүгә һәм саклауга, төбәк флорасының һәм үсемлекләренең антропоген трансформациясе проблемаларына, республика өчен традицион булмаган декоратив, дару һәм тәмләткеч хуш исле үсемлекләр инструкциясенә багышланган. Л. М. Абрамова чүп үләннәренең 150-дән артык утеп керү чыганагын ачыклый, экосистемаларда аларның санын һәм таралуын контрольдә тоту ысулларын эшли. 450-дәнартык фәнни хезмәт һәм 13 монография авторы.

# Лариса Абрамова
## Төп гыйльми хезмәтләре

Инвантаризация степей: методы оценки и возможности управления процессом / Л. М. Абрамова [и др.] // Вопросы степени. — Оренбург, 2000. — С. 62-69.
Хасанова Г. Р., Абрамова Л. М. Возможности восстановления биоразнообразия степной растительности: посевы многолетних трав // Экология. — 2000. — № 6. — С. 473—475.
Абрамова Л. М., Юнусбаев У. Б. Опыт изучения синантропизации при пастбищной дигрессии степей Зауралья методом трансект // Экология. — 2001. — № 6. — С. 474—477.
Абрамова Л. М. Основные закономерности синантропизации разных типов растительности Республики Башкортостан // Экология. — 2010. — № 3. — С. 168—172.
Абрамова Л. М., Мустафина А. Н., Андреева И. З. Современное состояние и структура природных популяций Dictamnus gymnostylis Stev. на Южном Урале // Бюл. МОИ. Отд. биол. — 2011. — К. 116, вып. 5. — С. 32-38.
Абрамова Л. М. Экспансия чужеродных видов растений на Южном Урале: анализ причин и экологических угроз // Экология. — 2012. — № 5. — С. 1-7.
Продромус растительных сообществ Республики Башкортостан / С. М. Ямалов, В. Б. Мартыненко, Л. М. Абрамова [и др.]. — Уфа: АН РБ, Гилем, 2012. — 100 с.
Уникальные памятники природы — шиханы Тратау и Юрактау / Л. М. Абрамова [и др.]. — Уфа: Гыйлем, 2014. — 333 с.
# Слаборовице

Слаборовице — Польшаның Великопольское воеводалыгы Острув-Велькопольский гминасында урнашкан авыл.

# Слаборовице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Лунка (Войнешть, Димбовица)

Лунка — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. Войнешть (коммуна, Димбовица) коммунасына карый.

# Лунка (Войнешть, Димбовица)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Светий Флориян

Светий Флориян — Словениянең Рогашка Слатина (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Светий Флориян
## Географиясе

Мәйданы — 5,35 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 272 метр биеклектә урнашкан.
# Давидешть (Олт)

Давидешть — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. Спинень (коммуна) коммунасына карый.

# Давидешть (Олт)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Частков (Петровице Сушице)

Частков (чех. Částkov) — Чехиянең Пльзень крае Петровице Сушице районында урнашкан авыл.

# Частков (Петровице Сушице)
## Географиясе

Мәйданы — 1,063 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Частков (Петровице Сушице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Частков (Петровице Сушице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Частков (Петровице Сушице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 55 |
| 1880 | 57 |
| 1890 | 48 |
| 1900 | 44 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 53 |
| 1921 | 49 |
| 1930 | 48 |
| 1950 | 24 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 16 |
| 1970 | 13 |
| 1980 | 11 |
| 1991 | 6 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 8 |
| 2011 | 6 |
| 2021 | 5 |