yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Сан Җорҗо ди Перлена (Виченца)

Сан Җорҗо ди Перлена — Италиянең Венеция төбәге Фара-Вичентино өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Җорҗо ди Перлена (Виченца)
## Географиясе

Сан Җорҗо ди Перлена Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Сан Җорҗо ди Перлена (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Капела дельи Спирити (Напуль)

Капела дельи Спирити — Италиянең Кампания төбәге Нола өязендә урнашкан торак пункт.

# Капела дельи Спирити (Напуль)
## Географиясе

Капела дельи Спирити Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Капела дельи Спирити (Напуль)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Факылар (Деврекани)

Факылар (төр. Fakılar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Деврекани илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ошешть

Ошешть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. Ошешть (коммуна) коммунасына карый.

# Ошешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 231 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Лоеак

Лоеак (фр. Lohéac) — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
# IC 3854-2

IC 3854-2 — чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 3854-2
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда 2MASX J12531450+4050529, LEDA 2171843, NPM1G +41.0312, SDSS J125314.53+405053.4 һәм Gaia DR2 1527139153249042816 буларак та сурәтләнә.
# Җедит Али Паша (Мармараереглыси)

Җедит Али Паша (төр. Cedit Ali Paşa) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Мармараереглыси илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Тегермән (Мишкә районы)

Тегермән — Башкортстанның Мишкә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452353, ГАТОБК коды — 80243810008.
# Монто (Кот-д’Ор)

Монто (фр. Montot) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Сен-Жан-де-Лон кантонына карый.

# Монто (Кот-д’Ор)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7.51 км².
# Биштүбә

Биштүбә (Биштюбинка) — Әстерхан өлкәсенең Нәриман районында урнашкан торак пункт.

# Биштүбә
## Сәгать поясы

Биштүбә Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Биштүбә
## Халык

Милләтләр (2010): татарлар — 69,1%, урыслар — 22,2%, казакълар — 4,9%.
# Вест-Брукфилд (Массачусетс)

һәм
Вест-Брукфилд — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Вест-Брукфилд (Массачусетс)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1664 елда нигезләнгән.

# Вест-Брукфилд (Массачусетс)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 21,1 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 193 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Казале (Римини)

Казале — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Сантарканджело-ди-Романья өязендә урнашкан торак пункт.

# Казале (Римини)
## Географиясе

Казале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казале (Римини)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 4052

IC 4052 — чикләрендә урнашкан йолдыз .

# IC 4052
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4052 буларак та сурәтләнә.
# Шар

* Геометрия порталы
* Математика порталы
* Фән порталы
Шар - сферик өслек белән чикләнгән җисем.
Шарның яссылык белән киселгән теләсә нинди кисеме – түгәрәк (сфера өчен – әйләнә) була. Шул түгәрәкнең үзәге – шар үзәгеннән кисүче яссылыкка төшерелгән перпендикулярның нигезе булып тора. Шар үзәге аша үтүче яссылык диаметраль яссылык дип атала.

# Шар
## Үзлекләре

* Шар өслегенең мәйданы (сфера мәйданы): $S=\ 4\pi r^{2}$,
биредә $r$ – шарның радиусы.
* Күләм: $V={\frac {4}{3}}\pi r^{3}$.
# Батизтине (Порденоне)

Батизтине — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Прата-ди-Порденоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Батизтине (Порденоне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Поповице (Лодзь воеводалыгы)

һәм
Поповице — Польшаның Лодзь воеводалыгы Понтнув гминаcында урнашкан авыл.

# Поповице (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мейсон (округ, Мичиган)

Мейсон — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Лудингтон шәһәре.

# Мейсон (округ, Мичиган)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1840 елда оештырыла.

# Мейсон (округ, Мичиган)
## Халкы

2019 елда халык саны 28 824 кеше тәшкил иткән.

# Мейсон (округ, Мичиган)
## Территориясе

Округ мәйданы 1282 км² тәшкил итә.
# Мечовниця

Мечовниця — Польшаның Великопольское воеводалыгы Островите гминасында урнашкан авыл.

# Мечовниця
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гейикпынар (Акынҗылар)

Гейикпынар (төр. Geyikpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Акынҗылар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ортакөй (Эрегли)

Ортакөй (төр. Ortaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Нова-Америка-да-Колина

Нова-Америка-да-Колина — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.

# Нова-Америка-да-Колина
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 129,476 км².
# Роовере

Роовере (эст. Roovere) — Эстониянең Ярвамаа өязендә урнашкан авыл.
# Сент-Луис (округ, Миннесота)

Сент-Луис — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Дулут шәһәре.

# Сент-Луис (округ, Миннесота)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1855 елда оештырыла.

# Сент-Луис (округ, Миннесота)
## Халкы

2019 елда халык саны 200 949 кеше тәшкил иткән.

# Сент-Луис (округ, Миннесота)
## Территориясе

Округ мәйданы 16123 км² тәшкил итә.
# Мейссак

Мейссак — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
# Истасйон (Гебзе)

Истасйон (төр. İstasyon) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Гебзе илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кырым татарлары

Кырым татарлары (кырымтат. qırımtatarlar, бер. сан qırımtatar) — татар халкныкы көньяк-көнбатыш этнотерриториаль төркеме, тарихи яктан Кырым Җөмһүриятедә яшәгән төрки халык. Татар теленең кырым диалектында сөйләшәләр - Кырымтатар теле. Кырым татарларның күпчелеге мөселманнар.
Күбесенчә Кырымда (260 меңгә якын), шулай ук якын Украина районнарында, Төркиядә (санны бәяләү бик нык аерыла), Үзбәкстанда (150 меңгә якын), Румыниядә (24 мең), Болгариядә (3 мең), Россиядә яшиләр.

# Кырым татарлары
## Субэтник төркемнәре

    Төп мәкалә: Дешти кырым ягы татарлары
Дешти кырым ягы татарлары
Тат татарлары
Ялубуйлу татарлары
Татарлар

# Кырым татарлары
## Депортация

    Төп мәкалә: Кырым татарлары депортациясе
1944 елның 18 мае тарихка Кырым татарларының депортациясе көне буларак керде. Фәкать 1989 елда гына СССР Югары Шурасы тарафыннан канунсыз дип танылды.
# Ыхламурлу (Фындыклы)

Ыхламурлу (төр. Ihlamurlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Фындыклы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сьвенцк-Новини

Сьвенцк-Новини — Польшаның Подлясье воеводалыгы Высоке-Мазовецке гминасында урнашкан авыл.

# Сьвенцк-Новини
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# GTF2H5

GTF2H5 (ингл. General transcription factor IIH subunit 5) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Белановце (Владичин Хан)

Белановце (серб. Белановце ) — Сербиянең Пчинья округы Владичин-Хан җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Белановце (Владичин Хан)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 695 метр биеклектә урнашкан.

# Белановце (Владичин Хан)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Дардаган (Кахта)

Дардаган (төр. Dardağan) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Кахта иле Кахта илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Фордора (Болцано)

Фордора — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Мареббе өязендә урнашкан торак пункт.

# Фордора (Болцано)
## Географиясе

Фордора Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Фордора (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Брынзений Ной (Теленешти)

Брынзений Ной (рум. һәм молдав. Brînzenii Noi ) — Молдова Республикасының Теленешти районына караган авыл.
# NGC 4385

NGC 4385 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4385
## Тарихы

Әлеге галактика 1865 елда Алмания астрономы Альберт Март тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Гвоздево

Гвоздево (рус. Гвоздево) — Диңгез буе краеның Хасан районында урнашкан авыл.

# Гвоздево
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# Гвоздево
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%), украиннар (5%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 2,22%.
# Амтсберг

Амтсберг (алман. Amtsberg) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Амтсберг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 23,27 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 449 метр биеклектә урнашкан.
# Абастумани

Абастума́ни (гөрҗ. აბასთუმანი) — шәһәр тибындагы касаба, Гөрҗистанның тау климаты шифаханәсе, Адиген муниципалитеты җирендә урнашкан. Халкы — 937 кеше (2014).

# Абастумани
## Географиясе

Абастумани Месхет сыртының көньяк битләвендә, Оцхе (иске Абастуман) елга тарлавыгында, 1250-1450 м биеклектә, Ахалцих тимер юл станциясеннән 28 км төньяк-көнбатыштарак урнашкан, 78 км көньяк-көнбатыштарак - Боржоми тимер юл станциясе.

# Абастумани
## Курорт

Бастула саф тау һавасы, ул уртача коры, көчле җил юк. Тау битләүләрендә — ылыслы урманнар (нарат, ак һәм кара чыршы). Җәй уртача җылы, августагы уртача температура 16 °C. Кыш нык салкын түгел, кояшлы, кар бик күп яумый; гыйнварда уртача − 6 °C. Явым-төшем 600 мм чамасы. Елына уртача 167 кояшлы көн.
Шушындый уңай шартлар Абастуманины ел әйләнәсенә файдаланырга мөмкинлек бирә. Туберкулёз, буын, нерв системасы, гинекология авыруларын һәм башка чирләрне дәвалыйлар.

# Абастумани
## Тарихыннан

Дәваханага нигез XIX гасырда салынган һәм Аббас-Туман (Аббас-Төмән) дип аталган. Аның барлыкка килүе Кавказлы хәрби округы хәрби-медицина инспекторы доктор А. А. Ремер исеме белән бәйле.
1892 елда Аббас-Туман касабасында Русиядә тәүге тау астрономия обсерваториясе оештырылган.
1899 елның 28 июнендә 28 яшьлек патша улы Георгий Александрович сырт аша Абастуманига мотоциклда китеп барганда егылып һәлак була).
XX гасыр башында Богатырский, Змеиный һәм Противоположный дигән өч шифалы чыганак була.
Совет чорында шифахана (1925 ел, архитектор И. А. Иванов-Шиц), туберкулез хастаханәсе, поликлиника, ванналар бинасы төзелә. Дәвалау ел әйләнәсенә бара.
1932 елда Абастуманида Астрофизик обсерватория ачыла.

# Абастумани
## Истәлекле урыннары

* Абастуманиның югары ягында сарай паркы һәм тәхет варисы Георгий Александровичның агач йорты.
* Георгий Александрович һәлак булган җирдәге часовня .
* Александр Невский корамындагы фрескалар. Михаил Нестеров эше.
* Абастумани астрофизик обсерваториясе.
# Клейн — Гордон тигезләмәсе

Клейн — Гордон (Клейн — Гордон — Фок, Клейн-Фок ) тигезләмәсе (tat.lat. Klein-Gordon tigezlämäse(үле сылтама)) - Шрөдингер тигезләмәсенең релятив юрамасы. Тиз хәрәкәт итүче кисәкчекләрне (тынычлык массасы белән) тасвирлый:
    $\partial _{x}^{2}\psi +\partial _{y}^{2}\psi +\partial _{z}^{2}\psi -{1 \over c^{2}}\partial _{t}^{2}\psi -{m^{2}c^{2} \over \hbar ^{2}}\psi =0.$
яки кыскача ( $\hbar =c=1$) очракта):
    $(\square \ -m^{2})\psi =0.$
биредә $\square \$ — Д’Аламбер операторы.
Скаляр массив кырларны да тасвирлый.
Клейн — Гордон тигезләмәсе башка күренеше:
    ${\frac {1}{c^{2}}}{\frac {\partial ^{2}}{\partial t^{2}}}\psi -\nabla ^{2}\psi +{\frac {m^{2}c^{2}}{\hbar ^{2}}}\psi =0.$
    $(\Box +\mu ^{2})\psi =0,$
биредә
    $\mu ={\frac {mc}{\hbar }}$
    $\Box$ Д’Аламбер операторы
    $\Box ={\frac {1}{c^{2}}}{\frac {\partial ^{2}}{\partial t^{2}}}-\nabla ^{2}.$
Гадәттә тигезләмә түбәндәгечә языла:
    $-\partial _{t}^{2}\psi +\nabla ^{2}\psi =m^{2}\psi$
Тигезләмәнең чишүе:
    $\psi =e^{-i\omega t+ik\cdot x}=e^{ik_{\mu }x^{\mu }}$
аның үзлеге:
    $-p_{\mu }p^{\mu }=E^{2}-P^{2}=\omega ^{2}-k^{2}=-k_{\mu }k^{\mu }=m^{2}$
Вакытка бәйле түгел очрагында:
    $\left[\nabla ^{2}-{\frac {m^{2}c^{2}}{\hbar ^{2}}}\right]\psi (\mathbf {r} )=0$
Бу бериш Пуассон тигезләмәсе.
# Валькарлос

Валькарлос (баск. Luzaide һәм исп. Valcarlos) — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Валькарлос
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 44,06 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 365 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Смашкув

Смашкув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Блашки гминаcында урнашкан авыл.

# Смашкув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Джаффри (Нью-Гэмпшир)

Джаффри — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Джаффри (Нью-Гэмпшир)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1773 елда нигезләнгән.

# Джаффри (Нью-Гэмпшир)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 40 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 302 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ново-Паничарево

Ново-Паничарево — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. Приморско җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Ново-Паничарево
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 68 метр биеклектә урнашкан.
# Брукдейл (Калифорния)

Брукдейл — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Брукдейл (Калифорния)
## Географиясе

Брукдейл халык санын алу урыны мәйданы — 9,964289 км², 9,964287 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 405 Фут биеклектә урнашкан.
# Таула

Таула (рус. Татарская Тавла) — Мордовиянең Ләмбрә районына керүче татар авылы.
Авылны 17 гасырда темников татарлары нигезли, дип исәпләнә, ләкин биредә электән дә татар авылы булган дип санарга нигез бар. Ирек Биккинин язганча, элек Таула елгасы буенда, Подлесная Таула дигән җирдә татарлар белән эрзә халкы яшәгәннәр. 1681-82 елларда чукындыручылар килгәч, татарлар 15 чакрымга урман эченә китеп, хәзерге Татар Тауласын нигезлиләр. 1710 елда морзалар йортларында 27 кеше яшәгән, татарлар — 434 кеше.
Авылда 1869 елга 87 йорт булган.
2008 елда даими яшәүчеләр 779 кеше булганнар. Ир-атлар 458, хатын-кызлар 321; балалар 165, пенсионерлар 266 (Ямбушева, С.).
Авылның төп проблемасы — аның шәһәргә якын булуы. Авыл хуҗалыгы җирләренең күбесен Мордовия башлыгы Н. Меркушкин кешеләре кулларына төшергәннәр. Алар арендага алган совхоз фермаларында һәм кырларда читтән килгән кешеләр эшли. Оешмаларда 38 кеше, авыл хуҗалыгы предприятиесендә 10 кеше эшли. Калган 400нең күбесе Саранскига эшкә йөри, яки эшсез.

# Таула
## Мәгариф

Таула мәктәбе 1970 елдан 8-еллык була. Укырга теләгән яшьләр күрше Аксюнга йөреп аттестат алган. 1996 елдан - тулы урта мәктәп. 2009 елда 69 бала укыган. Авыл уңайлы урында урнашкан булса да (зур юлга 2-3 км, кала якында гына, Азюрка да шул хәлдә), эш урыннары юклыктан, яшьләр авылда калмый.

# Таула
## Танылган шәхесләр

* Касыйм Хәлилов, Ренат Биккинин — билгеле көрәшчеләр.
* Ирек Биккинин — беренче татар интернет-журналисты, «Татар газетасы» мөхәррире.
# ATOH8

ATOH8 (ингл. Atonal bHLH transcription factor 8) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Мицелин (Калиский повяты)

Мицелин — Польшаның Великопольское воеводалыгы Мыцелин гминасында урнашкан авыл.

# Мицелин (Калиский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чифтликкөй (Кыркагач)

Чифтликкөй (төр. Çiftlikköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Кыркагач илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сен-Мартен-Шато

Сен-Мартен-Шато (фр. Saint-Martin-Château) — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
# Валя-Пуцулуй-Мерей

Валя-Пуцулуй-Мерей — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. Мерей (коммуна) коммунасына карый.

# Валя-Пуцулуй-Мерей
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 225 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Тугай (Благовещен районы)

Тугай — Башкортстанның Благовещен районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, ГАТОБК коды — ?.

# Тугай (Благовещен районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 555 кешенең яшәве мәгълүм.
# Ламу (Мокша кушылдыгы)

Ламẏ, рус. Ломóв, Ломóвка — Мокша елгасының сул кушылдыгы. Пенза өлкәсенең Пачелма районында башлана, Түбән Ломов районы биләмәләрендә ага. Елга Мокша елгасының сул ярына тамагыннан 231 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 74 км. Елга буенда Югары Ламу һәм Түбән Ламу шәһәрләре урнашкан.

# Ламу (Мокша кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мокша елгасы башыннан Темников каласы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010200112110000027940
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110002794
* Бассейн коды — 09.01.02.001
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Збишов (Кутна Гора)

Збишов (чех. Zbýšov) — Чехиянең Урта Чехия крае Кутна-Гора һәм Q89884961? районында урнашкан авыл.

# Збишов (Кутна Гора)
## Географиясе

Мәйданы — 26,155701 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 394 метр биеклектә урнашкан.

# Збишов (Кутна Гора)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Збишов (Кутна Гора)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Збишов (Кутна Гора)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1835 |
| 1880 | 1889 |
| 1890 | 1652 |
| 1900 | 1634 |
| 1910 | 1680 |
| 1921 | 1572 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 1445 |
| 1950 | 1147 |
| 1961 | 1165 |
| 1970 | 930 |
| 1980 | 736 |
| 1991 | 662 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 617 |
| 2014 | 642 |
| 2016 | 631 |
| 2017 | 641 |
| 2018 | 640 |
| 2019 | 623 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 626 |
| 2021 | 622 |
| 2021 | 600 |
| 2022 | 630 |
| 2023 | 627 |
| 2024 | 616 |
# Погиры (Дзятлавский районы)

Погиры (белар. Погіры) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.

# Погиры (Дзятлавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Карааһметли (Карамүрсел)

Карааһметли (төр. Karaahmetli) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Карамүрсел илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Жебри-Фальбоги

Жебри-Фальбоги — Польшаның Мазовия воеводалыгы Гзы гминасында урнашкан авыл.

# Жебри-Фальбоги
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сания Бәхтиярова

Сания Бәхтиярова (Сания Мифтах кызы Бәхтиярова, 20 гыйнвар 1949(1949-01-20) (75 яшь), Санкт-Петербург, РСФСР, СССР) — рәссам, 1979 елдан Россия Рәссамнар берлеге әгъзасы, 2019 елдан Татарстан Рәссамнар берлеге әгъзасы; натюрмортлар, портретлар ясаучы. «Татар халкының йолалары һәм традицияләре» циклы (1986-1990), портретлар («Тукай», 1983, «Җәлил», 1984, һ.б.) авторы.
2022 елның 3 августында вафат.
# Мацавичы (Вилейский районы)

Мацавичы (белар. Мацавічы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.

# Мацавичы (Вилейский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Глобочице (Брежице)

Глобочице — Словениянең Брежице (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Глобочице (Брежице)
## Географиясе

Мәйданы — 2,61 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 227,5 метр биеклектә урнашкан.
# Фратали л'Инкота (Пескара)

Фратали л'Инкота — Италиянең Абруцци төбәге Куньоли өязендә урнашкан торак пункт.

# Фратали л'Инкота (Пескара)
## Географиясе

Фратали л'Инкота Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Фратали л'Инкота (Пескара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Порша (Уфтюга кушылдыгы)

Порша — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Уфтюга елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 104 км.

# Порша (Уфтюга кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100312103000009111
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000911
* Бассейн коды — 03.02.01.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Сен-Поль-де-Везелен

Сен-Поль-де-Везелен (фр. Saint-Paul-de-Vézelin) — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
# (14090) 1997 MS3

(14090) 1997 MS3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14090) 1997 MS3
## Тарихы

1997 елның 28 июнендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 MS3» саналган.
# Мильер (Югары Марна)

Мильер (фр. Millières) — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Aşlı

Aşlı, urta ğasırlar (11-13. yözlär) İdel buyı Bolğarı şähäre. Urıs çığanaqlarında Oşel (Ошель). Ere säyäsi häm iqtisadi üzäk. Riwayätlärdä häm qayber tarixi yazmalarda Bolğarlarnıñ borınğı şähäre, aña İskändär nigez salğan, dip faraz qılına. 1220. yılda Aşlı kenäz Svyatoslav Vsevolodoviç citäkçelegendäge Urıs ğäskärläre tarafınnan cimerelä häm yandırıla. Xärabäläre Bogdaşkino şähärlegenä nisbätlänä.
Şähärlek Täteş Rayonındağı Bogdaşkino awılı yanında urnaşqan. 1909. yılda Ğäynetdin Äxmärev aça, 1949-1950 Nikolay Kalinin tarafınnan berençe tapqır tikşerä. Toraq yortları, hönärçelär eşxanäläre, çülmäk yasaw, timerdän äyberlär qoyu ostaxanäläe qaldıqları häm 11-13. yözlärgä nisbätle Möselman qäberlekläre saqlanıp qalğan.
# Сүлеймание (Узункөпрү)

Сүлеймание (төр. Süleymaniye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Эдирне иле Узункөпрү илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Франаполле

Франаполле (белар. Франаполле) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.

# Франаполле
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Чебекоглу (Һалфети)

Чебекоглу (төр. Çebekoğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалфети илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).