yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Тувси

Тувси (чуаш. Туçи, рус. Тувси ) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429905. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241864001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600011700. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Тувси
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 598 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (99,66%).
# Ласицк

Ласицк (белар. Ласіцк) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.

# Ласицк
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Кызыл Вазан

Кызыл Вазан (чуаш. Хĕрлĕ Васан, рус. Красный Вазан ) — Чуашстанның Шомырша районында урнашкан авыл.

# Кызыл Вазан
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 52 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
# Ле Селве (Рим)

һәм
Ле Селве — Италиянең Лацио төбәге Агоста өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Селве (Рим)
## Географиясе

Ле Селве Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Ле Селве (Рим)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ле Казеле (Козенца)

Ле Казеле — Италиянең Калабрия төбәге Кассано-алло-Йонио өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Казеле (Козенца)
## Географиясе

Ле Казеле Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ле Казеле (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лафионе (Бари)

Лафионе — Италиянең Апулия төбәге Конверсано өязендә урнашкан торак пункт.

# Лафионе (Бари)
## Географиясе

Лафионе Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Лафионе (Бари)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ле-Мас-д'Ажене

Ле-Мас-д'Ажене (фр. Le Mas-d'Agenais) — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Моррейра

Моррейра — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Брага муниципалитетына карый.

# Моррейра
## Географиясе

Мәйданы — 3,52 км².
# Татарстан китап нәшрияты

Татарстан китап нәшрияты (рус. Татарское книжное издательство) — татар нәшрияты, 1919 елда оештырылган. Абдулла Алиш премиясе лауреаты (2006).

# Татарстан китап нәшрияты
## Танылган хезмәткәрләре

| башлау | тәмамлау | исем | тасвирлама | туу датасы | үлем датасы |
| 1977 | | Вакыйф Нуруллин | татар язучысы | 1935-05-01 | |
| 1928 | 1930 | Галимҗан Нигъмәти | күренекле татар язучысы, әдәбият галиме, тәнкыйтьче һәм педагог | 1897-07-14 | 1938-11-04 |
| | | Галә Ходаяров | | 1891-09-20 | 1966-03-09 |
| | | Гомәр Гали | татар язучысы, әдәби тәнкыйтьче | 1900-06-16 | 1954-07-06 |
| | | Ленар Шәех | татар шагыйре, журналист | 1982-10-04 | |
| 1933 | 1937 | Фатих Кәрим | татар шагыйре | 1908-12-27 | 1945-02-19 |
| | | Фәтхи Бурнаш | татар совет журналисты, драматургы, шагыйре һәм прозаигы | 1898-01-13 | 1942-08-01 |
| 1927 | 1929 | Сәлах Атнагулов | инкыйлабчы, сәясәтче, татар телендә чыккан күп санлы газеталарның мөхәррире , язучы | 1893 | 1937-08-16 |
| | | Резеда Вәлиева | | 1930-05-01 | |
| | | Хәмит Ярми | | 1904-05-05 | 1981-10-30 |
| 1924-10-15 | 1933-07-07 | Харис Фәйзи-Чистапули | | 1871-11-25 | 1933-07-07 |
| | | Павал Абрамов | | 1914-02-23 | 1992-09-22 |
| 1989 | | Зиннур Хөснияр | | 1961-06-18 | |
| 2015-05-05 | | Илдар Сәгъдәтшин | Татарстан Республикасының "Татарстан китап нәшрияты" дәүләт унитар предприятиесе генераль директоры | 1978-02-03 | |
| | | Нәҗип Максудов | техник фәннәр кандидаты | 1903-04-19 | 1976 |
| | | Дмитрий Красильников | | 1903-11-07 | 1951 |
| | | Солтан Шәмси | татар тарихчысы, язучысы, әдәби тәрҗемәчесе | 1946-02-10 | |
| 2012-02 | 2012-10 | Эльвира Әхмәтова | журналист, Татмедиа җитәкчесе урынбасары, ТР МК ЗАГС идарәсе башлыгы | 1978-05-09 | |

# Татарстан китап нәшрияты
## Басылып чыккан аерым китаплары

    Шулай ук карагыз: Төркем:Татарстан китап нәшриятында басылган китаплар, Татарстан китап нәшриятында басылган китаплар исемлеге һәм Татарстан китап нәшрияте аудиокитаплары.
* Заһидә Бурнашева. Татар хатын-кызлары хәрәкәте тарихыннан.— Казан: Татар. кит. нәшр., 1971
* Әнәс Камал. Март бураннары. К.: ТКН, 1988 ел
* Альта Мәхмүтова. Пора и нам зажечь огонь свободы. Казан: ТКН, 2006
# Яңа Тоскаево

Яңа Тоскаево (чуаш. Çĕнĕ Тускел, рус. Новое Тоскаево ) — Чуашстанның Ялчык районында урнашкан авыл.

# Яңа Тоскаево
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 0 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: юк .
# Исхак Илялов

Исхак Илялов, Исхак Гобәйдулла улы Илялов (Һилялов) (1899–1966) — драма артисты, театр режиссеры, театр педагогы, татар һәм үзбәк дәүләт театрларында эшләгән. Виртуоз мандолиначы Исмәгыйль Иляловның бертуган энесе. 1946 елдан КПСС әгъзасы.

# Исхак Илялов
## Тәрҗемәи хәле

1899 елның 22 октябренда Чиләбе губернасы (хәзерге Чиләбе өлкәсе) Троицк шәһәрендә туган. Туган шәһәрендә рус ирләр гимназиясен тәмамлаган (1918).

# Исхак Илялов
## Хезмәт юлы

* 1912 елдан «Сәйяр» театр төркеме чыгышларында катнаша.
* 1918 елдан Троицкида Троицк татар театрында, аннары Урал татар-башкорт театрында эшли башлый. Театр Ватандашлар сугышы елларында да ябылмыйча эшли.
* 1920 елда хатыны артистка Һаҗәр Илялова белән Уфага күченә. Уфа татар-башкорт театрында (хәзерге Гафури театры) режиссер буларак таныла. 1930 елда спектакле белән Мәскәүдә милли театрлар олимпиадасында катнашып, уңыш казана.
* Аннары яңадан Троицк татар театрында эшли. Театр труппасында 18 артист (рус театрында 26) була. Айга 5 спектакль әзерләп чыгаралар. Чиләбе, Свердловск, Ижау, Магнитогорски һ. б. шәһәрләргә гастрольләргә йөриләр, үз сәхнәләрендә Камал театрын кабул итәләр. Театр Свердловскга күчерелгәч, гаиләсе белән шунда күченә.
* 1931-1933 — Урал өлкә татар-башкорт күчмә эшче театрында (Свердловск) артист, сәнгать җитәкчесе һәм директор.
* 1933–1934 — Казан яшьләр театрында директор булып эшли.
* 1934–1935 — Г. Камал исемендәге Татар академия театрында.
* 1935-1942 — Ташкәнттә Хәмзә исемендәге Үзбәк академия театрында режиссер.
* 1942-1948 — Харәзм үзбәк музыка-драма театры сәнгать җитәкчесе.
* 1946-1963 — Ташкәнт театр институтында укыта, актер осталыгы буенча дәрес алып бара.
* 1963 елдан Казанда.

# Исхак Илялов
## Иҗаты
#### Куйган спектакльләре

* «Зәңгәр шәл» Кәрим Тинчурин
* «Фәрхәд һәм Ширин» Алишер Нәваи
* «Егор Булычев и другие» Максим Горький һ.б.

# Исхак Илялов
## Иҗаты
#### Уйнаган рольләре

* Шәрәфи — «Асылъяр» Мирхәйдәр Фәйзи
* Таһир — «Таһир-Зөһрә» Фәтхи Бурнаш
* Шиһабетдинов — «Мятеж» Дмитрий Фурманов, С. Поливанов
* Исмәгыйль — «Галиябану» Мирхәйдәр Фәйзи
* Сөләйман — «Аршин мал алан» Гозәер Хаҗибәков
* Бобчинский — Ревизор Николай Гоголь
* Кассио — «Отелло» Уильям Шекспир һ. б.
# «Салават күпере» (журнал)

* Татар матбугаты порталы
«Салават күпере» журналы — балалар өчен татар телендә чыга торган журнал, «Бәллүр каләм» (1999, 2011, 2021) бәйгесе, Татарстан Язучылар берлегенең А. Алиш исемендәге махсус премиясе (2005) лауреаты. 1990 елдан бирле нәшер ителә.

# «Салават күпере» (журнал)
## Тарих

Журналны 1989 елда язучы Зиннур Хөснияр уйлап таба. Аның беренче саны 1990 елның март аенда чыга. Соңгы 20 ел эчендә Зиннур Хөснияр аның баш мөхәррире, филиал җитәкчесе вазифаларын башкара. 2022 елда баш мөхәррир ― Зилә Фәйзуллина.

# «Салават күпере» (журнал)
## Эчтәлек

Журнал битләрендә күренекле татар балалар язучылары әсәрләре (Зиннур Хөснияр, Ләбиб Лерон, Рөстәм Мингалим, Равил Фәйзуллин, Вакыйф Нуриев, Роберт Миңнуллин һ. б.), халык әкиятләре, әйләнә-тирә дөнья хәлләре, мәшһүр шәхесләрнең тормышы һәм эшчәнлеге турында материаллар даими басылып килә. Аерым татар балалар язучысы яки шагыйренә багышланган махсус саннар нәни укучылар тарафыннан зур шатлык белән каршы алынды. Алар кызыклы, мавыктыргыч матур кечкенә китапчыклар рәвешендә дөнья күрде. Мәсәлән, күренекле татар әдипләре Шәүкәт Галиев, Роберт Миңнуллин, Равил Фәйзуллин, Разил Вәлиев, Рөстәм Мингалим, Рабит Батулла китапчыклары шундыйлардан санала.
Журналда аның беренче саннарыннан алып талантлы рәссамнар белән уңышлы һәм нәтиҗәле хезмәттәшлек оештырылды. Алар арасында И. Әхмәдиев, Н. Әлмиев, Ф. Якупов, Ф. Муллахмәт, Ю. Денисов, И. Воробьев, А. Айсена, С. Привина, Ф. Хасьянова, Л. Золондинова, З. Мөхәммәтҗанова, С. Ибраһимова, А. Үтәгәнов, Р. Шәмсетдинов, Ә. Йосыпова һ.б.

# «Салават күпере» (журнал)
## Хөрмәтләү

2025 елның 3 мартында «Татар-информ» мәгълүмат агентлыгында журналның 35 еллыгы уңаеннан бәйрәм конференциясе узган.
# Вача районы

Вача районы (рус. Вачский район) — Түбән Новгород өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Вача шәһәр тибындагы бистәсе.

# Вача районы
## география
### Чиктәшлек

| Як | Район яки төбәк |
| Төньяк | Павлово районы |
| Көнчыгыш | Сосновское районы |
| Көньяк | Навашино районы |
| Көнбатыш | Владимир өлкәсе |

# Вача районы
## Тарих

Район 1929 елда Түбән Новгород (Горький) краеның Мөрәм округы составында барлыкка килгән. 1936 елдан — Горький өлкәсе составында.

# Вача районы
## Халык

Милли состав (2010): урыслар (99%).

# Вача районы
## Административ бүленеш

Вача районы составына 1 шәһәр 5 авыл җирлеге керә.
# Mişima insidentı

Mişima insidentı (yap. 三島事件) — 1970 yılnıñ 25 noyäberendä Yaponiädä yazuçı Yukio Mişima häm anıñ dürt köräştäşe tarafınnan başqarılğan däwlät tüntäreleşe omtılışı.

# Mişima insidentı
## Waqiğalar barışı

1967 yıl axırında yazuçı Yukio Mişima Yaponiä üz-üzen saqlaw köçlärenä sullarnıñ «şuwışuçı agressiäsenä» qarşı torırğa yärdäm itärgä çaqırılğan watandaşlar armiäsen buldıru ideyasın täqdim itkän. Ul studentlar häm waq xezmätkärlär arasınnan ireklelär xärbi äzerlek uzsın dip täqdim itkän. Şulay itep, kiräk bulsa, alarnıñ härqaysı bäreleştä 20 keşe alıp bara alır ide. 1968 yılnıñ martında Mişima Üz-üzen saqlaw köçläre bazasına uqırğa kitkän 23 keşedän torğan berençe törkemne şäxsän üze citäklägän.
1968 yılnıñ 4 noyäberendä Mişima press-konferensiäse cıyğan, anda ul «Qalqan cämğiäte» xärbiläşterelgän oyışmasın buldıru turında beldergän. Anıñ cıyılışlarında ğämällärneñ törle variantları turında fiker alışqannar. Mişima planı buyınça, ägär sullar köçläwne başlasa, premyer-ministr Üz-üzen saqlaw köçlären häm «Qalqan cämğiäten» mobilizatsiälärgä mäcbür bulaçaq. Şulay uq «Qalqan cämğiäte» Yaponiä imperatorın Yuğarı baş särğäskär xoquqlarında torğızunı häm Yaponiä Konstitutsiäseneñ xärbi ğämällär alıp barudan baş tartu turındağı tuğızınçı mäddäsen yañadan qarawnı taläp itü öçen parlament binası şturmın citäklärgä tieş bulğan ssenariy qaralğan, anda Üz-üzen saqlaw köçläre dä qatnaşır ide.
1970 yılnıñ 25 noyäberendä irtänge säğät 11dä Mişima «Qalqan cämğiäte»nnän dürt student belän Tokionıñ İçigaya rayonındağı Üz-üzen saqlaw köçläreneñ Könçığış diviziäse bazasına kilgän. Mişima Könçığış diviziäseneñ ştabı başlığı general Kenri Maşita belän tanış bulğan, şuña bäyle räweştä anı bazağa kertkännär. Generalnı Mişimanıñ samuray qılıçları belän qorallanğan dürt yeget belän bazağa kilüwe borçımağan, çönki «Qalqan cämğiäte» äğzaları xärbi obyektlarda qoral bulğanda bulırğa xoquqlı ide.
Annarı Mişima häm anıñ köräştäşläre Maşitanıñ kabinetına bärep kergännär häm anı känäfigä bäyläp quyğannar, şul uq waqıtta alarğa qomaçawlarğa tırışqan altı ofitsernı qılıç belän yaralağannar. Şawğa qaçqan personalğa generalnı üterü qurqınıçı astında tübändäge taläplär quyılğan:
* Töş waqıtına ştab binası qarşına tulı sostavta Könçığış diviziä cıyılırğa tieş;
* Soldatlar tawışsız ğına Mişima häm anıñ köräştäşläreneñ çığışın tıñlarğa tieş;
* Yaqında ğına urnaşqan İçigaya Kaykan zalında cıyılğan «Qalqan cämğiäte» äğzalarına bazağa kerü mömkinlege birelergä tieş;
* Berkem dä bu xälgä 13:10ğa qädär tıqşınırğa tieş tügel.
Ştab qarşındağı platsqa aşığıç räweştä 32nçe polknıñ 800 soldatı cıyılğan. Mişima balkonğa çıqqan häm konstitutsiäne üzgärtü häm köçle armiä buldıru turında söyli başlağan. Läkin soldatlar: «Töşep kit annan!», «Citär qaharman uynarğa!», «Särğäskärne cibär!» dip qıçqıra başlağannar.
Şunnan soñ Mişima general kabinetına qaytqan, idängä utırğan häm üzeneñ köräştäşe Morita Masakatsu yärdämendä seppuku yasağan. Annarı Morita Masakatsu da üz-üzenä qul salğan. «Qalqan cämğiäte»neñ qalğan öç äğzası general Maşitanı azat itkännär häm birelgännär. Qalğannarnıñ härqaysı dürt yılğa iregennän mäxrüm itelgän.
# Лвова

Лвова (чех. Lvová) — Чехиянең Либерец крае Яблонне-в-Подъештеди районында урнашкан авыл.

# Лвова
## Географиясе

Мәйданы — 5,733 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Лвова
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лвова
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лвова
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 715 |
| 1880 | 627 |
| 1890 | 576 |
| 1900 | 545 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 526 |
| 1921 | 517 |
| 1930 | 563 |
| 1950 | 270 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 324 |
| 1970 | 281 |
| 1980 | 191 |
| 1991 | 137 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 118 |
| 2011 | 137 |
| 2021 | 135 |
# Лауфен (Зальцах)

Лауфен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Лауфен (Зальцах)
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Лауфен (Зальцах)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 35,28 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 394 ± 1 метр, 405 ± 1 метр һәм 423 метр биеклектә урнашкан.
# Кыргызстан байрагы

Кыргызстан дәүләт байрагы ( кырг. Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик туусу ) - Кыргызстанның дәүләт символы ( кырг. Кыргыз Республикасы ). 1992 елның 3 мартында Кыргыз Республикасының Жогорку Кеңеш резолюциясе белән расланган.

# Кыргызстан байрагы
## Тасвирлау

Кыргызстан Республикасының милли байрагы - турыпочмаклы кызыл тукымадан гыйбәрәт, аның үзәгендә алтын төсле тигез таралган нурлары белән түгәрәк кояш дискы бар (кырык нур). Кояш диск эчендә кызыл төстәге кыргыз юртасының түндүк образы бар (кырг. түндүк) .
Кыргызстан милли байрагының киңлеге аның озынлыгының биштән өч өлешен тәшкил итә. Нурлы дискның диаметры Кыргызстан милли байрагы киңлегенең биштән өч өлешен тәшкил итә. Кояш һәм нурлы дискларның диаметрлары нисбәте-өч бишкә. Түндүк диаметры - нурлы дискның диаметрының яртысы .

# Кыргызстан байрагы
## Мәгънәле эчтәлеге

Кыргыз халкының орнаменталь культурасында кояш яктылык, ачыклык, тормышчанлык дигәнне аңлата. Кырык нурлы ялкын телләре — кырык .кабилә халкы кушылганны аңлата.
Тундүк ( кырг. түндүк ) — сферик форма конструкциясе, Кыргызстанның «боз-үй» торакны (кыргыз юртасы исеме) гәүдәләндерә һәм яктылык тәрәзәсе булып тора. Тундүкнең түгәрәк рамкасы матчалардан тора, алар кыршау белән тоташтырылган. Түндүк күк белән җирне тоташтыра һәм һәм өй учагы билгесе буларак кабул ителә. Моннан тыш, түндүк илдә яшәүче барлык милләтләрнең бердәмлеген символлаштыра .

# Кыргызстан байрагы
## Техник спецификация

Кыргызстан дәүләт флагы һәм аның образы, зурлыгына карамастан, Кыргызстан Республикасы Президент резиденциясендә сакланган Кыргызстан дәүләт байрагы стандартының төсенә һәм схематик сурәтләренә туры килергә тиеш. Кыргызстан дәүләт флагының төсләре Кыргызстан дәүләт флагының техник спецификациясендә күрсәтелгән төсләргә туры килергә тиеш .
Төс модельләре :
| Төс | ПАНТОН | CMYK | RGB | HEX |
| Кызыл | ПАНТОН 1788 С. | 0-100-100-0 | 255-0-0 | # ff0000 |
| Сары (алтын) | ПАНТОН Сары С. | 0-0-100-0 | 255-255-0 | # ffff00 |

# Кыргызстан байрагы
## Тарихи байраклар

* 1919—1921 елларда Төркестан Автоном Совет Социалистик Республикасы байрагы
* 1921—1924 елларда Төркестан Автоном Совет Социалистик Республикасы байрагы
* Кыргыз АССРы байрагы (1926—1936)
* 1938—1952 елларда Кыргыз ССРы байрагы
* 1952-1991 елларда Кыргыз ССР флагы
* 1991—1992 елларда Кыргызстан байрагы
* 1992 елдан Кыргызстан байрагы
# Лауша

Лауша (алман. Lauscha) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Лауша
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 18,72 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 625 метр һәм 635 метр биеклектә урнашкан.
# Асакасы (Чабаксар районы)

Асакасы (чуаш. Ассакасси, рус. Асакасы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Асакасы (Чабаксар районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Асакасы (Чабаксар районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 181 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (94%) алып тора.
# Морейра (Монсан)

һәм
Морейра — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. Монсан муниципалитетына карый.

# Морейра (Монсан)
## Географиясе

Мәйданы — 3,51 км².
# Узунмешә

Узунмешә (әзери. Uzunmeşə) — Әзербайҗанның Губа районына караган авыл.
# Лахва (Лунинецкий районы)

Лахва (белар. Лахва) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Лунинецкий районында урнашкан авыл.

# Лахва (Лунинецкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Лаудоновац

Лаудоновац (серб. Лаудоновац) — Сербиянең Воеводина автоном крае Пландиште җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Лаудоновац
## Географиясе

Урта Дунай тигезлегенең көньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 77 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Лаудоновац
## Климаты

Климат уртача, континенталь. Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Июльнең уртача температурасы 22 — 24 °C, гыйнварның -1,2 — 2,6 °C. Явым-төшем күләме елына 550-750 мм.
# Кече Ломбенур

Кече Ломбенур (таулы чирм. Изи Ломбенур, рус. Малый Ломбенур) — Мари Илнең Килемар районында урнашкан авыл.

# Кече Ломбенур
## Сәгать поясы

Кече Ломбенур Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кече Ломбенур
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: әрмәннәр (66,7%), чирмешләр (33,3%).
# Әҗем Сырма

Әҗем Сырма (чуаш. Аçăм Çырми, рус. Азим-Сирма) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429214. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97210804001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100500000400. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2133.

# Әҗем Сырма
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 428 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).

# Әҗем Сырма
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.
# Акбаш (Татарстан)
## Тарих

    Төп мәкалә: Акбаш авылы тарихы
XVII гасырда нигезләнгән.

# Акбаш (Татарстан)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Акбаш (Татарстан)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11 °C | -5.8 °C | 4.6 °C | 13.8 °C | 19.1 °C | 20.9 °C | 18.3 °C | 12.5 °C | 4.5 °C | -4.8 °C | -10.4 °C | 4.2 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.

# Акбаш (Татарстан)
## Танылган шәхесләр

* Зәки Тимерҗанов (1926-2013), Социалистик Хезмәт Каһарманы.
# Мөхәммәт әл-Бәшир

Мөхәммәт әл-Бәшир (гарәп. محمد البشير‎; 1983 елның июле, Сирия, Идлиб өлкәсе, Җабал-Завия районы, Машун) ― сирияле дәүләт һәм сәяси эшлеклесе. Сириянең 70нче премьер-министры, 2024 елның 10 декабреннән Сириянең Күчеш хөкүмәтен җитәкли. 2024 елның 13 гыйнварыннан 10 декабренә кадәр Сирияне коткару хөкүмәтенең премьер-министры вазыйфасын биләгән.

# Мөхәммәт әл-Бәшир
## Тәрҗемәи хәле

1983 елның июлендә Сирия Гарәп Республикасының Идлиб өлкәсе Җабал-Завия районында урнашкан Машун авылында туган. 2007 елда Хәлеб университетын «электротехника» белгечлеге буенча тәмамлаган. 2011 елда Сирия газ компаниясенең газ заводында төгәл приборлар бүлеге җитәкчесе итеп билгеләнгән. Сириядә гражданнар сугышы башланганнан соң, ул сугыштан зыян күргән балалар укый торган «Әл-Әмәл» уку йорты директоры булган. 2021 елда Идлиб шәһәрендә урнашкан университетта шәригать һәм хокук өлкәсендә гыйльми дәрәҗә, шулай ук административ оештыру һәм проектлар белән идарә итү өлкәсендә сертификатлар алган.

# Мөхәммәт әл-Бәшир
## Сәяси карьерасы

Премьер-министр вазыйфасына билгеләнгәнче, Әл-Бәшир ике ел ярым дәвамында Вакыф министрлыгында Ислам мәгарифе буенча директор, Үсеш һәм гуманитар мәсьәләләр министрлыгында ассоциацияләр белән элемтә буенча директор урынбасары, аннары директор вазыйфаларын башкарган.
2024 елның гыйнварында Сирияне Коткару хөкүмәтенең Шура советы Әл-Бәширне премьер-министр итеп сайлау өчен тавыш биргән. Аның сайлау алды платформасы электрон хөкүмәткә һәм дәүләт идарәсен автоматлаштыруга юнәлтелгән булган. Аның администрациясе күчемсез милек өчен түләүне киметкән, планлаштыру кагыйдәләре йомшартылган һәм Идлиб шәһәрен зоналаштыру планын киңәйтү буенча консультацияләр башлаган.
2024 елның 5 мартында Идлибта Хәяту Тахрири-ш-Шамга (ХТШ) каршы демонстрацияләр башлану һәм Рамазан ае җитү сәбәпле, Әл-Бәшир авыр җинаятьләр өчен хөкем ителмәгән тоткыннарга амнистия турында Указга кул куйган.
2024 елның ноябрь ахырында ХТШ һәм башка оппозицион төркемнәр Сириянең төньяк-көнбатышында һөҗүм башлаган, ул Хәлебне басып алуга һәм Коткару хөкүмәте контролендәге территорияләрне зурайтуга китергән. Матбугат конференциясендә Әл-Бәшир һөҗүм Сирия хөкүмәт гаскәрләренең тыныч халыкка каршы юнәлтелгән һәм «дистәләгән мең» тыныч халыкны качарга мәҗбүр иткән һөҗүмнәренә җавап итеп башлануын белдергән. 2024 елның 4 декабрендә Әл-Бәшир дәүләт учреждениеләренең эшен яңадан торгызуны контрольдә тоту өчен Хәлебка килгән һәм алдагы хөкүмәтнең кире эшкә кайткан хезмәткәрләрен мактаган.
2024 елның 9 декабрендә Бәшәр Әсәд режимы җимерелгәннән һәм ХТШ лидеры Әхмәд әш-Шара һәм отставкага китүче Сирия премьер-министры Мөхәммәт Гази Әл-Җәләли белән очрашудан соң, Әл-Бәширга Сүриянең күчеш хөкүмәтен оештыру эше йөкләнгән. Икенче көнне аңа рәсми рәвештә Күчеш хөкүмәтен 2025 елның 1 мартына кадәр җитәкләү бурычы куелган.
# Лахово (Словения)

Лахово — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).

# Лахово (Словения)
## Географиясе

Мәйданы — 0,52 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 751,5 метр биеклектә урнашкан.
# Ак калфак (җыр)

Ак калфак (икенче исеме Бик еракта идек без) — татар халык җыры, ул шулай ук башкорт халык җыры булып та санала.
Ак калфак җыры риваять буенча, Уел, Ах, Ырымбур Кала җырлары кебек Башкорт-мишәр гаскәре белән бәйле һәм бер күрешү өчен алтын тәңкә түләгән (сатып алган кебек) солдат турында сөйли. Дебет шәле өчен алтын тәңкә артык хак була, чөнки башкортлар бу замандарда үзләре шәл бәйләгәннәр, сатуның мәгънәсе тик күрешү мөмкинлеге өчен генә була.
Ак Калфак җыры Рәсүл Карабулатов, Кәрвансарай төркеме, Илһам Шакиров, Алсу, Етегән һәм башкаларның репертуарында бар.

# Ак калфак (җыр)
## Текст

| Башкортча | Татарча |
| Ай, әле беҙ йыраҡта инек, Етмеш саүрым ерҙән килдек беҙ. Аҡ ҡалфаҡтың табылған сағы, Аҡ ҡалфаҡтың табылған сағы, Туғандарҙың һағынған сағы Етмеш саҡым — яҡын ер түгел, Бер күрешер өсөн килдек беҙ. Аҡ ҡалфаҡтың табылған сағы, Аҡ ҡалфаҡтың табылған сағы, Туғандарҙың һағынған сағы. Ырымбурҙан дебет шәл алдым, Алтын тәңкә бирҙем йәлләмәй. Алтын тәңкә бик ҙур мал түгел, Бер күрешеү үҙе бир ғүмер… | Ай, әле бик еракта идек без, Җитмеш чакрым җирдән килдек без. Ак калфакның табылган чагы, Ак калфакның табылган чагы, Туганнарның сагынган чагы. Җитмеш чакрым — якын җир түгел, Бер күрешер өчен килдек без. Ак калфакның табылган чагы, Ак калфакның табылган чагы, Туганнарның сагынган чагы. Ырынбурдан дебет шәл алдым, Алтын тәңкә бирдем жәлләми. Алтын тәңкә бик зур мал түгел, Бер күрешү үзе бер гомер... |
# Орженш

Орженш — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. Визеу муниципалитетына карый.

# Орженш
## Географиясе

Мәйданы — 10,53 км².