yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Муса Җәлил бюсты (Курган)

Муса Җәлил бюсты (рус. Бюст Мусы Джалиля) ― Россия Федерациясенең Курган өлкәсе административ үзәге Курган шәһәрендә күренекле татар шагыйре, Советлар Союзы Герое, Ленин премиясе лауреаты Муса Җәлилгә (1906―1944) 2024 елның 22 июнендә ачылган һәйкәл (бюст).

# Муса Җәлил бюсты (Курган)
## Тарих

Танылган шагыйрьгә һәйкәл кую идеясе Курган татарларының «Урал аръягы татарлары» Курган төбәк иҗтимагый оешмасында туа. Әлеге үтенеч белән оешма Курган шәһәренең тарихи мирас буенча комиссиясенә мөрәҗәгать итә. Бу тәкъдим комиссия әгъзалары тарафыннан хупланган.
Курган өлкә Думасы депутаты Марат Исламов бюстны куйдыруда төп матди ярдәм күрсәткән.
Һәйкәлнең авторы ― Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (2012) скульптор Винера Абдуллина (Санкт-Петербург). Муса Җәлил бюстын Санкт-Петербургтан Курганга 2024 елның 22 июнендә китергәнннәр һәм шул ук көнне һәйкәлне тантаналы ачу чарасы уздырылган. Әлеге чарада Бөтендөнья татар конгрессы Башкарма комитеты җитәкчесе Данис Шакиров, Курган өлкәсе губернаторы урынбасары Константин Ермаков, Чиләбе һәм Курган өлкәләре мөселманнары Диния нәзарәте рәисе, мөфти Ринат хәзрәт Раев, Татарстанның Свердловск өлкәсендәге даими вәкиле Хәйдәр Гыйльфанов, «Урал аръягы» татарлар конгрессы рәисе Марат Юнысов, Курган өлкә Думасы депутаты Марат Исламов, Бөтендөнья татар конгрессының Төмән өлкәсендәге вәкиле Ринат Насыйров, Курган шәһәре башлыгы в.в.б. Антон Науменко һәм башкалар катнашкан.

# Муса Җәлил бюсты (Курган)
## Тасвирлама

Патриот-шагыйрьгә багышланган истәлекле корылма шәһәрнең К. Маркс урамындагы 107 һәм 111нче йортлар арасында урнашкан «Библиотечный» скверы территориясендә урнаштырылган. Мондый карар 2024 елның 29 маенда Курган шәһәр Думасының чираттагы утырышында кабул ителгән.
Баскычлап күтәртелгән коңгырт төстәге мәрмәрдән ясалган аслыкка шагыйрьнең бронза бюсты урнаштырылган. Шагыйрь хәрби киемнән итеп ясалган. Бюсттан астарак, аслыкның алдына рус телендә (генә) шагыйрь турында мәгълүмат алтын хәрефләр белән чокып язылган:
   Муса Джалиль (1906–1944)
   Татарский поэт Герой Советского Союза, Лауреат Ленинской премии СССР
Аслыкның сул ягында рус телендә, уң ягында татар телендә Муса Җәлилнең «Бүләгем» (Тоткынлыкта танышкан бельгияле дустым Андре Тиммерманска) шигыренең соңгы юллары урнаштырылган:
   Үзем үлсәм, исмем, җырым үлмәс,
   Ул яңгырар илнең кырында. Сөйләп илгә тоткын күңелләрдә Чәчәк аткан дуслык турында.
# Рико (Колорадо)

Рико — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Рико (Колорадо)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Рико (Колорадо)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,959923 км², 1,959917 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2690 метр биеклектә урнашкан.
# Баррейрос

Баррейрос (гал. Barreiros) — Испаниянең Луго провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Баррейрос
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 72,42 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 5 метр биеклектә урнашкан.
# Үрүнлү (Кыркларэли)

Үрүнлү (төр. Ürünlü) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Кыркларэли иле Кыркларэли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Амберр

Амберр (фр. Amberre) — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
# Аккоз (Сарыкамыш)

Аккоз (төр. Akkoz) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Сарыкамыш илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Лучанския

Лучанския (белар. Лучанскія) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Маладзечанский районында урнашкан авыл.

# Лучанския
## Тарихы

Авыл 1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Вилейский өязе (1927 елдан Молодечно өязе) Гарадок гминасы составында булган.

# Лучанския
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.

# Лучанския
## Халык саны

* 1921 елда авылда 74 кеше, 13 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 83 кеше, 16 хуҗалык исәпләнгән.
# Бүкдере (Һарран)

Бүкдере (төр. Bükdere) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һарран илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Пашачифтлик (Гөнен)

Пашачифтлик (төр. Paşaçiftlik) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Гөнен илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Чипи (Палермо)

Чипи — Италиянең Сицилия төбәге Монреале өязендә урнашкан торак пункт.

# Чипи (Палермо)
## Географиясе

Чипи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Чипи (Палермо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лясовице-Велики (Ополе воеводалыгы)

Лясовице-Велики — Польшаның Ополе воеводалыгы Лясовице-Вельке гминасында урнашкан авыл.

# Лясовице-Велики (Ополе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вортингтон (Массачусетс)

Вортингтон — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Вортингтон (Массачусетс)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Вортингтон (Массачусетс)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 32,1 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 437 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Иври-сюр-Сен

Иври-сюр-Сен (фр. Ivry-sur-Seine) — Франциянең Валь-де-Марн департаментында урнашкан коммуна.
# Мон-Сент-Еньян

Мон-Сент-Еньян (фр. Mont-Saint-Aignan һәм фр. Le Mont-Libre) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Виста Эрмоса (Илиятенко)

Виста Эрмоса — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ильятенко (муниципалитет) муниципалитеты составына керә.

# Виста Эрмоса (Илиятенко)
## Географиясе

Виста Эрмоса Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Виста Эрмоса (Илиятенко)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Виста Эрмоса (Илиятенко)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Врхе (Словень Градець)

Врхе — Словениянең Словень Градець (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Врхе (Словень Градець)
## Географиясе

Мәйданы — 8,89 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 534 метр биеклектә урнашкан.
# Юзефув (гмина Кампинос)

Юзефув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Кампинос гминасында урнашкан авыл.

# Юзефув (гмина Кампинос)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бейкөй (Һендек)

Бейкөй (төр. Beyköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Һендек илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Хмяляны

Хмяляны (белар. Хмяляны) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.

# Хмяляны
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Ешилдере (Кованҗылар)

Ешилдере (төр. Yeşildere) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Кованҗылар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Яңакорылыш(Түркестан өлкәсе)

Яңакорылыш (каз. Жаңақұрылыс) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Яңакорылыш(Түркестан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Локалита Интерпорто Ривалта (Алесандрия)

Локалита Интерпорто Ривалта — Италиянең Пьемонт төбәге Тортона өязендә урнашкан торак пункт.

# Локалита Интерпорто Ривалта (Алесандрия)
## Географиясе

Локалита Интерпорто Ривалта Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Локалита Интерпорто Ривалта (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эзёрки (Августивский повяты)

һәм
Эзёрки — Польшаның Подлясье воеводалыгы Августув гминасында урнашкан авыл.

# Эзёрки (Августивский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (2180) Марьялина

(2180) Марьялина (лат. Marjaleena) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2180) Марьялина
## Тарихы

1940 елның 8 сентябрендә Хейкки Аликовски тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1940 RJ» саналган.
# Сава-Ильпа

Сава-Ильпа — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Кече Юган елгасының уң ярына тамагыннан 194 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 14 км.

# Сава-Ильпа
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200048878
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204887
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Маркд-Три (Арканзас)

Маркд-Три — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.

# Маркд-Три (Арканзас)
## Тарихы

Маркд-Три шәһәре елда нигезләнгән.

# Маркд-Три (Арканзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 14,719309 км², 14,717662 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 67 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Пальия Лунга (Римини)

Пальия Лунга — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Морчано-ди-Романья өязендә урнашкан торак пункт.

# Пальия Лунга (Римини)
## Географиясе

Пальия Лунга Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пальия Лунга (Римини)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (5916) van der Woude

(5916) van der Woude (лат. van der Woude) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5916) van der Woude
## Тарихы

1991 елның 8 маенда Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 JD1» саналган.
# HD279078

HD279078 — Персей йолдызлыгында урнашкан A2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,17 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Черни-Осым (авыл)

Черни-Осым — Болгариянең Ловеч өлкәсендә урнашкан авыл. Троян җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Черни-Осым (авыл)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 521 метр биеклектә урнашкан.
# Долни Боликов

Долни Боликов (чех. Dolní Bolíkov) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Цизкрайов районында урнашкан авыл.

# Долни Боликов
## Географиясе

Мәйданы — 1,04 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Долни Боликов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Долни Боликов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Долни Боликов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 364 |
| 1880 | 396 |
| 1890 | 345 |
| 1900 | 339 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 285 |
| 1921 | 308 |
| 1930 | 271 |
| 1950 | 231 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 223 |
| 1970 | 173 |
| 1980 | 130 |
| 1991 | 96 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 90 |
| 2011 | 78 |
| 2021 | 86 |
# Аккозы

Аккозы (каз. Аққозы) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Аккозы
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Эҗиклер (Бартын)

Эҗиклер (төр. Ecikler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Бартын илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Казаковлар йорты (Казан)

Казаковлар йорты (рәсми рәвештә: мактаулы нәсел гражданины, беренче гильдия сәүдәгәре, төп хәйрияче Мөхәммәдҗан Назир улы Казаков 1853-1880 елларда яшәгән йорт) Казанда тарихи бина, Иске Татар Слободасында, Каюм Насыри урамында урнашкан 3 нче бина. XIX гасыр уртасында төзелгән. Төбәк әһәмиятендәге мәдәни мирас объекты.

# Казаковлар йорты (Казан)
## Тарих

Йорт Кытайдан чәй белән сәүдә итүгә баеп, сәүдәгәрләр династиясенә нигез салган Мөхәммәдҗан Назир улы Казаков тарафыннан төзелгән. Бина архитектор П.В.Тихомиров проекты буенча 1853 елда төзелгән. 1903 елда мирасчы, Мөхәммәт-Шакир Казаков К. С. Олешкевич проекты буенча йорт төзи, шулай ук хезмәтчеләр өчен флигель (бүгенге көнгә кадәр сакланган), ат абзары, складлар төзи. 2013 елда, Р. Р. Раимов проекты буенча йорт торгызылган.

# Казаковлар йорты (Казан)
## Архитектура

Йорт классик юнәлештәге эклектика стиленә карый. Бина турыпочмаклы формага ия һәм дүрт кырлы түбә белән очланган. Урамга караган фасад бертөрле бизәлгән: 8 күчәрле тәрәзә тишекләре аралар белән чиратлаштырыла, анда беренче катта фигуралы филенкалар, икенче катта пилястралар урнашкан. Башта бина фасад буенча 6 тәрәзәгә ия булган, фасад структураланган. Катлар профильле таяк белән аерылган. Почмакларда йорт зур күләмле декор белән бизәлгән. Барлык тәрәзәләрнең яңаклары "бриллиант" поясы белән әйләндереп алынган. Ике катның тәрәзәләре өстендә туры сандриклар бар, ә аскы кат тәрәзәләре өстендә алар тәрәзә ачкычларына караганда киңрәк. Тәрәзәләр өстендә фигуралы такталар да бар .
# MTFR1L

MTFR1L (ингл. Mitochondrial fission regulator 1 like һәм Mitochondrial fission regulator 1-like) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Де Сьерво (Напуль)

Де Сьерво — Италиянең Кампания төбәге Нола өязендә урнашкан торак пункт.

# Де Сьерво (Напуль)
## Географиясе

Де Сьерво Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Де Сьерво (Напуль)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Карлык (Ташова)

Карлык (төр. Karlık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Ташова илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Браян (Техас)

Браян — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Браян (Техас)
## Тарихы

Браян шәһәре 1872 елда нигезләнгән.

# Браян (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 118,170039 км², 115,255743 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 114 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ямышево (Павлодар өлкәсе)

Ямышево (каз. Ямышево) — Казакъстанның Павлодар өлкәсендә урнашкан авыл.

# Ямышево (Павлодар өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Иска

Иска — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Метеш (коммуна) коммунасына карый.

# Иска
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Окои (Флорида)

Окои — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.

# Окои (Флорида)
## Тарихы

Окои шәһәре елда нигезләнгән.

# Окои (Флорида)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 41,799036 км², 40,586307 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 37 метр биеклектә урнашкан.
# Карве (Белуно)

Карве — Италиянең Венеция төбәге Borgo Valbelluna өязендә урнашкан торак пункт.

# Карве (Белуно)
## Географиясе

Карве Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Карве (Белуно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Баризело (Маса-Карара)

Баризело — Италиянең Тоскана төбәге Аулла өязендә урнашкан торак пункт.

# Баризело (Маса-Карара)
## Географиясе

Баризело Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Баризело (Маса-Карара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Скернаг (Болцано)

Скернаг — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Тезимо өязендә урнашкан торак пункт.

# Скернаг (Болцано)
## Географиясе

Скернаг Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Скернаг (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ток-писин

Ток-писин (төп исеме Tok Pisin) — Папуа — Яңа Гвинеядә таралган креол теле. Бу илнең, инглиз һәм хири-моту телләре белән беррәттән, рәсми теле. Ток-писин — Папуа — Яңа Гвинеядә киң таралган һәм бу илдәге 700-дән артык телдә сөйләшкән халык өчен аралашу теле булып тора.

# Ток-писин
## Килеп чыгышы

Квинсленд һәм башка плантацияләргә Тын океан утрауларыннан эшкә килгән төрле телле халыклар кушылуы нәтиҗәсендә барлыкка килгән. Аралашу нәтижәсендә инглиз теленә нигезләнгән пиджин формалашкан. Бу тел лексикасының 5/6 өлеше Һинд-аурупа телләренә карый, плантациядә эшләгән немец, португал һәм австронезий телле эшчеләрдән дә өлеш алган. Инглиз теленә нигезләнгән пижин, Германиянең Яңа Гвинеясендә ток-писин буларак үскән. Монда ток-писин немец телле югары катлам кешеләре белән һәм үзара аралашу теленә әверелә.

# Ток-писин
## Рәсми статусы

Ток-писин массакүләм мәгълүмат чараларында һәм хөкүмәт органнарында рәсми тел буларак кулланыла, әмма инглиз теленнән калыша. Ток-писин теле башлангыч белем дәрәҗәсендә укытыла.

# Ток-писин
## Региональ төрлелеге

Папуа-Яңа Гвинеянең төрле төбәкләрендә ток-писин теленең лексикасы һәм грамматикасы аерыла. Яңа Гвинеянең таулы төбәкләре теле, төньяк яр буе һәм Яңа Гвинея утраулары теленнән аерыла.
Википедиянең
телендә ток-писин бүлеге бар! tpi:Fran pes
* Тел порталы
# План дел Куче, Пуерто эль Пино (Зиватанехо де Азуета)

План дел Куче, Пуерто эль Пино — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Сиуатанехо-де-Асуэта муниципалитеты составына керә.

# План дел Куче, Пуерто эль Пино (Зиватанехо де Азуета)
## Географиясе

План дел Куче, Пуерто эль Пино Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# План дел Куче, Пуерто эль Пино (Зиватанехо де Азуета)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# План дел Куче, Пуерто эль Пино (Зиватанехо де Азуета)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Игдеҗик (Миһалыччык)

Игдеҗик (төр. İğdecik) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Миһалыччык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Паоли (Оклахома)

Паоли — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Паоли (Оклахома)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Паоли (Оклахома)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,05935 км², 1,059371 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 290 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ульба (Антроп кушылдыгы)

Ульба — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Антроп елгасының уң ярына тамагыннан 56 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 12 км.

# Ульба (Антроп кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кондома елгасы. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010300112115200009653
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200965
* Бассейн коды — 13.01.03.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Сан Фиденцио (Верона)

Сан Фиденцио — Италиянең Венеция төбәге Верона өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Фиденцио (Верона)
## Географиясе

Сан Фиденцио Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Сан Фиденцио (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# HD73174

HD73174 — Саратан йолдызлыгында урнашкан A2m спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,76 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Смолницька Гута (Гелниця)

Смолницька Гута (словак. Smolnícka Huta) — Словакиянең Гелница округында урнашкан авыл.

# Смолницька Гута (Гелниця)
## Тарихы

Авыл 1828 елда нигезләнгән.

# Смолницька Гута (Гелниця)
## Географиясе

Мәйданы — 37,33 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 495 метр биеклектә урнашкан.

# Смолницька Гута (Гелниця)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.