yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Тавакуль Карман

Тавакуль Абдел-Салам Карман (гарәп. توكل عبد السلام خالد كرمان‎; [Tawakkul 'Abd us-Salām Karmān], шулай ук Таваккуль, Тавакель; 7 февраль 1979 ел, Таиз, Йемен Гарәп Республикасы) — Йемен хокук яклаучысы, журналист һәм сәясәтче. «Хатын-кызлар хокуклары һәм хәвефсезлеге өчен көрәштә һәм тынычлык урнаштыруда катнашкан өчен» Лейма Гбови һәм Элен Джонсон-Серлиф белән тынычлык өчен 2011 елгы Нобель премиясе лауреаты. Нобель премиясе алган беренче Йемен гражданы, беренче гарәп хатыны, икенче мөселман хатыны, шулай ук иң яшь Нобель премиясе лауреатларының берсе.
2011 елда Йемен революциясе (Гарәп язының өлеше) вакытында билгелек ала.
2005 елдан журналистика белән шөгыльләнә. Матбугат азатлыгын яклап акцияләр оештыра. Туниста Бен Алины отставкага җибәрткән "Ясмин революциясе"н яклап чыга; Йемен президенты Сәлихнең сәяси оппоненты була.
WikiLeaks мәгълүматлары буенча, Сәгүд Гәрәбстаны сәясәтенә ачыктан-ачык каршы чыккан Тавакуль Карман бу илдә бу хөкүмәтнең кайбер вәкилләре белән яшерен очрашулар үткәрә һәм алардан ярдәм сорый, шулай ук Мансур Һадины Әл-Кайда яклы булуда гаепли.

# Тавакуль Карман
## Биографиясе

Тавакуль Карман 1979 елның 7 февралендә Йемен мухафазының Мехлав шәһәрендә туа. Атасы — Абдель Салам Карман, юрист һәм сәясәтче, Али Абдалла Салих хөкүмәтендә икеләтә юстиция министры була. Таиз шәһәре янында бистәдә үсә, шунда ук белем ала.
Тавакуль Карман белдерүенчә, аның гаиләсе хәзерге Төркиядәге Анатолийдан һәм Караман каласыннан чыккан. Төркия хөкүмәте аңа Төркия гражданлыгы тәкъдим итә, аны Тавакуль Төркия чит министры Әхмәт Давутоглу кулыннан 2012 елның 11 октябрендә ала.
Кыз кардәшләре — шагыйрә Тарик Карман һәм «Әл-Җәзирә» телеканалы журналисты Сара Карман.
Ире — Мохаммед әл Нахми; өч балалары бар.
Сана Фән һәм технологияләр университетында — икътисад бакалавры, аннан соң Сана университетында политология магистры дәрәҗәсен ала. 2012 елда Альберт университетының (Канада) халыкара хокук буенча мактаулы доктор булып китә.

# Тавакуль Карман
## Сәяси карашлары

Тавакуль Карман — «Ислах» оппозиция сәяси фиркасе әгъзасе, бу фирка оештырган "Шура советы"на керә, парламент депутаты булып тора. «Ислах» башта «Ислам сәяси фиркасе буларак оештырыла», соңрак Йемен президенты Сәлихкә каршы зур хәрәкәткә әверелә. "Ислах"ның төп электораты — сәләфиләр һәм «Мөселман кардәшләр» яклылар. Карман үзен бу сәяси төркемнәрнең берсенә дә кертми. Ул уртача карашларда тора.
# Ораңгай

Ораңгай (каз. Ораңғай) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Ораңгай
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Вале д'Инферно (Арецо)

Вале д'Инферно — Италиянең Тоскана төбәге Террануова-Браччолини өязендә урнашкан торак пункт.

# Вале д'Инферно (Арецо)
## Географиясе

Вале д'Инферно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Вале д'Инферно (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гренби (Миссури)

Гренби — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Гренби (Миссури)
## Тарихы

Гренби шәһәре елда нигезләнгән.

# Гренби (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 11,470463 км², 11,470469 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 343 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (2905) Пласкетт

(2905) Пласкетт (лат. Plaskett) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2905) Пласкетт
## Тарихы

1982 елның 24 гыйнварында Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 BZ2» саналган.
# Паросля-Пниски

Паросля-Пниски — Польшаның Люблин воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.

# Паросля-Пниски
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Аквагроса (Верона)

Аквагроса — Италиянең Венеция төбәге Сан-Мартино-Буон-Альберго өязендә урнашкан торак пункт.

# Аквагроса (Верона)
## Географиясе

Аквагроса Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Аквагроса (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нияз Даутов

Нияз Даутов — татар опера җырчысы (тенор), режиссеры, Г.Тукай исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты, РСФСРның халык артисты.

# Нияз Даутов
## Тәрҗемәи хәле

Ул 1913 елның 23 сентябрендә Казанда Комаров-Завод (Комзавод) авылының атаклы сәүдәгәре Курамша Даутов гаиләсендә туган. Балачагы әби-бабайлары янында Комзавод авылында уза. 1930 елда Казанда урта мәктәп тәмамлый һәм бераз вакыт укытучы булып эшли. Мәскәү шәһәренә килеп Мәскәү университетының биология факультетына укырга керә, 1938 елда Мәскәү консерваториясе каршындагы Татар опера студиясен, ә 1953 елда Урал консерваториясен тәмамлый.

# Нияз Даутов
## Хезмәт юлы

1943—1956, 1960—1964 елларда — Свердловск шәһәрендә урнашкан Опера һәм балет театрында солист һәм режиссер.
1965—1975 елларда — Чиләбе шәһәрендә урнашкан Опера һәм балет театрында баш режиссер.
1956—1960 һәм 1975 елдан 1986 елга кадәр — Татар опера һәм балет театрында баш режиссер һәм солист.
1975—1986 елларда — Казан консерваториясендә опера җырчыларын әзерләү кафедрасында мөдир вазифаларын алып бара.

# Нияз Даутов
## Иҗаты

Нияз Даутовның иң беренче зур роле Чайковскийның «Евгений Онегин» операсында Ленский роле, Гуноның «Ромео һәм Джульетта» операсында Ромео роле, «Риголетто»да Альфред һ.б. Искиткеч тавышы һәм актерлык таланты җырчыга Свердловск, Чиләбе, Казан шәһәрләрендәге опера сәхнәләрендә зур уңышлар алып килде. Ә инде “Сильва” исемле фильмында Эдвин ролен уйнаганнан соң, Нияз Даутов бөтен дөньяга танылды. 1956—1960 һәм 1975—1986 елларда Нияз Даутов — Муса Җәлил исемендәге Опера һәм балет театрында солист һәм баш режиссёр булып эшли.
Нияз Даутов 30 ел режиссерлык эш алып бару нәтиҗәсендә төрле шәһәрләрдә илкүләм опера классика жанрына кергән 80 артык спектакль куйган, шулардан – “Кармен", "Чио-Чио-сан", "Богема", "Пиковая дама", "Отелло", "Борис Годунов". Шулай ук ул татар композиторларның әсәрләрен дөньякүләм дәрәҗәсенә күтәрде (Н.Җиһановның "Алтынчәч", Х.Вәлиуллинаның "Самат", Р.Гобәйдуллинныың ”Җиһангир", һ.б.). Моннан тыш, үзе куйган спектакльләрдә Н.Даутов төп партияләрен оста итеп башкара алды.

# Нияз Даутов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* РСФСРның халык артисты (1957)
* Г.Тукай исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты (1958)

# Нияз Даутов
## Вафаты

Танылган опера җырчысының гомере кинәт 1986 елда өзелә.
# Забалацце (Лепельски авыл советы)

Забалацце (белар. Забалацце) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лепельский районында урнашкан авыл.

# Забалацце (Лепельски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Венцендорф

Венцендорф — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Венцендорф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 21,64 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 64 метр биеклектә урнашкан.
# Годи (Пяченца)

Годи — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Сан-Джорджо-Пьячентино өязендә урнашкан торак пункт.

# Годи (Пяченца)
## Географиясе

Годи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Годи (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ребе (Сена һәм Марна)

Ребе (фр. Rebais) — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
# HD20346

HD20346 — Персей йолдызлыгында урнашкан A2IV спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,967 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (5804) Бамбинидипрага

(5804) Бамбинидипрага (лат. Bambinidipraga) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5804) Бамбинидипрага
## Тарихы

1985 елның 9 сентябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 RL1» саналган.
# Казело Феровиярио (Комо)

Казело Феровиярио — Италиянең Ломбардия төбәге Родеро өязендә урнашкан торак пункт.

# Казело Феровиярио (Комо)
## Географиясе

Казело Феровиярио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казело Феровиярио (Комо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Амбленвиль

Амбленвиль (фр. Amblainville) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# (3764) Холмсэкорт

(3764) Холмсэкорт (лат. Holmesacourt) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3764) Холмсэкорт
## Тарихы

1980 елның 10 октябрендә ук әлеге атамасы тарафыннан Перт обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 TL15» саналган.
# Базтоната (Кунео)

Базтоната — Италиянең Пьемонт төбәге Ченталло өязендә урнашкан торак пункт.

# Базтоната (Кунео)
## Географиясе

Базтоната Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Базтоната (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лития (мисто)

Лития — Словениянең Лития (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Лития (мисто)
## Географиясе

Мәйданы — 5,3 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 241 метр биеклектә урнашкан.
# Паддубье (Полацкий районы)

Паддубье (белар. Паддуб’е) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.

# Паддубье (Полацкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# (12379) Thulin

(12379) Thulin — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12379) Thulin
## Тарихы

1994 елның 10 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 PQ11» саналган.
# Ашагыемирлер (Чубук)

Ашагыемирлер (төр. Aşağıemirler) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чубук илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Александр Фрезе

Александр Фрезе (рус. Александр Устинович Фрезе, 3 (15) апрель 1826 яки 1826, Таллинн, Россия империясе — 4 (16) февраль 1884 яки 1884, Казан, Россия империясе) — психиатр, хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1875), Казан психиатрия хастахнәсенә нигез салучы һәм аның беренче директоры (1866-1883).
* 1 2 3 4 BBLD - Baltisches biografisches Lexikon digital — 2012.https://wikidata.org/wiki/Track:Q18616550
* ↑ http://istmat.info/files/uploads/55542/1881_adres-kalendar_kazanskoy_gubernii.pdf
# Родниковка (Башкортстан)

Родниковка — Башкортстанның Миякә районында урнашкан авыл. 2007 елның 10 сентябренә кадәр торак пунктның исеме ― Миякә РТСы авылы (рус. село Миякинской РТС).

# Родниковка (Башкортстан)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 841 кешенең яшәве мәгълүм.
# Будаклы (Гөле)

Будаклы (төр. Budaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ардахан иле Гөле илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# 258 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 258 — Милади тәкъвим буенча I гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 258 — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
* 258 — сан.
# Стражнице (Висока)

Стражнице (чех. Strážnice) — Чехиянең Урта Чехия крае Висока районында урнашкан авыл.

# Стражнице (Висока)
## Географиясе

Мәйданы — 8,909 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Стражнице (Висока)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Стражнице (Висока)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Стражнице (Висока)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 402 |
| 1880 | 372 |
| 1890 | 413 |
| 1900 | 421 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 378 |
| 1921 | 416 |
| 1930 | 396 |
| 1950 | 229 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 246 |
| 1970 | 197 |
| 1980 | 173 |
| 1991 | 147 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 142 |
| 2011 | 155 |
| 2021 | 136 |
# Казчина Раверо (Торино)

Казчина Раверо — Италиянең Пьемонт төбәге Кариньяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Раверо (Торино)
## Географиясе

Казчина Раверо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казчина Раверо (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лос Галванес (Селая)

Лос Галванес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Селая муниципалитеты составына керә.

# Лос Галванес (Селая)
## Географиясе

Лос Галванес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Лос Галванес (Селая)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лос Галванес (Селая)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# GDI2

GDI2 (ингл. GDP dissociation inhibitor 2 һәм Rab GDP dissociation inhibitor beta) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Новий Кемблув

һәм
Новий Кемблув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Желехув гминасында урнашкан авыл.

# Новий Кемблув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мокрае (Пружанский районы)

Мокрае (белар. Мокрае) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.

# Мокрае (Пружанский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Стражковице

Стражковице (чех. Strážkovice) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Ческе-Будейовитсе районы һәм Ческе-Будеёвице районында урнашкан авыл.

# Стражковице
## Географиясе

Мәйданы — 10,068042 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 535 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Стражковице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Стражковице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Стражковице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 545 |
| 1880 | 607 |
| 1890 | 661 |
| 1900 | 646 |
| 1910 | 634 |
| 1921 | 599 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 567 |
| 1950 | 461 |
| 1961 | 446 |
| 1970 | 385 |
| 1980 | 372 |
| 1991 | 334 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 345 |
| 2014 | 435 |
| 2016 | 478 |
| 2017 | 478 |
| 2018 | 474 |
| 2019 | 492 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 504 |
| 2021 | 500 |
| 2021 | 520 |
| 2022 | 502 |
| 2023 | 506 |
| 2024 | 525 |
# Боделаки (Алесандрия)

Боделаки — Италиянең Пьемонт төбәге Lu e Cuccaro Monferrato өязендә урнашкан торак пункт.

# Боделаки (Алесандрия)
## Географиясе

Боделаки Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Боделаки (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гьюз (Арканзас)

Гьюз — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.

# Гьюз (Арканзас)
## Тарихы

Гьюз шәһәре елда нигезләнгән.

# Гьюз (Арканзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 5,618288 км², 5,618285 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 63 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Әл-Җәмигъ

Әл-Җәәмигъ (гарәп. الْجَامِعُ‎) — Аллаһның 99 исеменең берсе.
Теләгәнен теләгән вакытта, теләгән урында бергә туплаучы димәктер. Таралган нәрсәләрне җыю, без кешеләр өчен генә авыр. Аллаһ исә, үлеп тузан хәленә килгән кешеләрне бернинди авырлык¬сыз туплаячак.

# Әл-Җәмигъ
## Чыганак

* Баулы мөхтәсибәте 2017 елның 9 сентябрь көнендә архивланган.
# Домингус-Мартинс

Домингус-Мартинс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Эспириту-Санту штатына карый.

# Домингус-Мартинс
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1225,327 км².
# Бычкова (Глыбоцкий районы)

Бычкова (белар. Бычкова) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.

# Бычкова (Глыбоцкий районы)
## Тарихы

1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Залессе гминасы составында авыл.

# Бычкова (Глыбоцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.

# Бычкова (Глыбоцкий районы)
## Халык саны

* 1921 елда авылда 53 кеше, 12 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 47 кеше, 12 хуҗалык исәпләнгән.
# Ольшаниця (Диңгез буе воеводалыгы)

Ольшаниця — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Садлинки гминасында урнашкан авыл.

# Ольшаниця (Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бишбүләк

һәм
Бишбүләк (рус. Бижбуляк, чуаш. Пишпӳлек), авыл, Бишбүләк районы (1930—63 елларда һәм 1965 елдан алып), Бишбүләк авыл советы үзәге.
Уфадан көньяк-көнбатышка 230 км һәм Приют тимер юл станциясеннән көньяк-көнчыгышка таба 40 км ераклыкта Кыңгыр елгасы (Мәнәвез елгасы кушылдыгы) буенда, Кыргыз-Миякә-Бишбүләк автомобиль юлында урнашкан. Халкы (мең кеше): 1906 елда — 1,2; 1920 — 1,5; 1939 — 2,7; 1959 — 2,8; 1989 — 5,0; 2002 — 6,4; 2010 — 6,4. Чуашлар, татарлар, руслар, башкортлар яши (2002). Һөнәри училище, 2 урта мәктәп (ш. ис. Бишбүләк урта мәктәбе №1), балалар сәнгать мәктәбе, ДЮСШ, балалар ижады үзәге, үсмерләр клубы, 3 балалар бакчасы, үзәк район хастаханәсе һәм китапханәсе, мәдәният йорты (үзешчән сәнгать халык коллективы), балалар китапханәсе, Бишбүләк музее, мәчет, чиркәү бар.
Авылга Нугай даругасы Илекәй-Мең вулысы асаба башкортларының җирләрендә 1767 елда (башка мәгълүматлар буенча, 1640 елда) килешү буенча керәшен чуашлар нигез сала. Исеме Бишбүләк (биш; бүләк — урман кишәрлеге, бүлеп бирелгән җир) урыны атамасынан алынган. 1770 елда шунда шундый ук шартларда чуашларның яңа төркеме килеп урнаша. 1795 елда 30 йортта 245 кеше яшәгән, 1865 елда 160 йортта — 780 кеше. Игенчелек, умартачылык, олаучылык, тегүчелек, чабата үрү белән шөгыльләнгәннәр. Чиркәү (1863 елда төзеллгән), училище, 8 су тегермәне булган. 1906 елда чиркәү, 2 сыйныфлы чиркәү мәктәбе, тимерлек, 4 бакалея кибете, икмәк амбары теркәлгән; волость идарәсе урнашкан.
# Фондоточе (Вербано-Кузио-Осола)

һәм
Фондоточе — Италиянең Пьемонт төбәге Вербания өязендә урнашкан торак пункт.

# Фондоточе (Вербано-Кузио-Осола)
## Географиясе

Фондоточе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Фондоточе (Вербано-Кузио-Осола)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Касар-де-Паломеро

Касар-де-Паломеро (исп. Casar de Palomero) — Испаниянең Касерес провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Касар-де-Паломеро
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 37 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 513 метр биеклектә урнашкан.
# Беренчел булдырылган меланоз

Беренчел булдырылган меланоз (ББМ) — урта яшьтәге Кавказның төп халкында еш очраган сирәк бер яклы халәт. «Беренчел булдырылган меланоз» атамасы төгәл түгел, чөнки халәт конъюнктиваль эпителий меланоцитлары пролиферациясе, ә тут утырмасы белән сыйфатланмый. Күбрәк «конъюнктиваль меланоцитар интраэпителиаль неоплазия» атамасы туры килә.

# Беренчел булдырылган меланоз
## Классификация

Гистология ягыннан ике төрне аералар.
1. Меланоцитар күзәнәкле атипиясез ББМ— интраэпителиаль эпителиаль меланоцитларның ямансыз пролиферациясе (рәс. 15.6а).
2. Меланоцитар күзәнәкле атипияле ББМ 50% очракта 5 ел дәвамында яманлаша. Бу очракта полиморфизм күренеше белән интраэпителиаль меланоцитлар саны арта. Атипия белән чагылган ББМ формасы in situ меланомасы булып санала ала.

# Беренчел булдырылган меланоз
## Ачыклау

1. Атипиясез ББМ күренеше төрле яшьтә мөмкин, ә атипия белән ББМ 45 яшьтән соң хас.
2. Билгеләре
* Конъюнктиваның һәр өлкәсендә коңгырт тутның тигессез, моно- яки мультифокаль яссы тупланмасы (рәс. 15.6б).
* Барышка эпителий җәлеп ителә, шуңа күзнең бөтен өслегенә таралыш мөмкин.
* ББМ көчәя (рәс. 15.6в), азая яки озак вакыт дәвамында тотрыклы кала ала. Аның төсе шулай ук үзгәрә ала: карала яки яктырак була ала.
NB Ачыклау өчен иммуногистохимия белән күп санлы биопсия кирәк, чөнки атипия һәм атипиясез белән ББМ клиник күренешләре охшаш. ББМ меланомага әйләнү билгесе булып яссы өслектә төерләр тиз ясалу тора (кара рәс. 15.7б).

# Беренчел булдырылган меланоз
## Дәвалау

1. Атипиясез ББМ дәвалау таләп итми.
2. Атипия белән ББМ
* Кечкенә күләмдә эксцизия үткәрәләр.
* Зур күләмдә, эксцизия мөмкин булмаганда, криотерапия яки урынлы митомицин С кулланалар.
# Ист-Миссула (Монтана)

Ист-Миссула — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Ист-Миссула (Монтана)
## Географиясе

Ист-Миссула халык санын алу урыны мәйданы — 3,219109 км², 3,579694 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 995 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Журавлиный Лог

Журавлиный Лог (рус. Журавлиный Лог) — Свердловск өлкәсенең Кызылъяр шәһәр округы составына керүче авыл.

# Журавлиный Лог
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Журавлиный Лог
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Балыклы (Эзине)

Балыклы (төр. Balıklı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Эзине илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Вайрано-Патенора

Вайрано-Патенора — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Казерта провинциясе составына керә.

# Вайрано-Патенора
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 168 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Кайанелло, Марцано-Аппьо, Пьетраваирано, Прателла, Презенцано, Рависканина, Теано, Аилано һәм Риардо коммуналары белән чиктәш.
# Рёмер буразналары

Рёмер буразналары (лат. Rimae Römer) — Айның 27° т. к. 35° кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 110 километр озынлыкта булган буразналары системасы.

# Рёмер буразналары
## Исеме

Рёмер буразналары якындагы Рёмер кратеры хөрмәтенә аталган.