yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Эль Педрегал, Эль Педрегал де Герреро (Абасоло)

Эль Педрегал, Эль Педрегал де Герреро‎ — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Абасоло муниципалитеты составына керә.

# Эль Педрегал, Эль Педрегал де Герреро (Абасоло)
## Географиясе

Эль Педрегал, Эль Педрегал де Герреро‎ Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Педрегал, Эль Педрегал де Герреро (Абасоло)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Педрегал, Эль Педрегал де Герреро (Абасоло)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Хертен

Хертен — Алманиянең Төньяк Райн-Вестфалия җирендә урнашкан коммуна.

# Хертен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# C20orf194

C20orf194 (ингл. Chromosome 20 open reading frame 194) — кешенең 20-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Мельниковчи

Мельниковчи (рус. Мельниковчи) — Коми Республикасының Сысола районында урнашкан авыл.

# Мельниковчи
## Климат

Мельниковчи климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Мельниковчи
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (100%).
# Хиринка

Хиринка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.

# Хиринка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Реж

Реж (рус. Реж) — Россия Федерациясенең Cвирлaу өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 37 692 кеше (2015).

# Реж
## Сәгать поясы

Реж Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Реж
## Тарих

Шәһәр тибындагы бистә cтaтысын 1933 елдан, шәһәр cтaтысын 1943 елдан башлап йөртә.

# Реж
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (92,1%), татарлар (2,8%), aрлар (1,4%).
# Милянка

Милянка — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. Милянка (коммуна) коммунасына карый.

# Милянка
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 125 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вия Ларга (Перуҗа)

Вия Ларга — Италиянең Умбрия төбәге Паникале өязендә урнашкан торак пункт.

# Вия Ларга (Перуҗа)
## Географиясе

Вия Ларга Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Вия Ларга (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (12018) 1996 XJ15

(12018) 1996 XJ15 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12018) 1996 XJ15
## Тарихы

1996 елның 10 декабрендә BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 XJ15» саналган.
# Сарытала

Сарытала (әзери. Sarıtala) — Әзербайҗанның Товуз районына караган авыл.
# CHIC2

CHIC2 (ингл. Cysteine rich hydrophobic domain 2) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Палшчына

Палшчына (белар. Палшчына) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.

# Палшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Angkor Wat

Angkor Wat yäki Angkorwoat (kxmerçä ɑŋkɔːvoat - Angkor ğibädätxänäse) - Kamboca, Angkor töbägendä urnaşqan Vişnu allağa bağışlap tözelgän hinduist ğibädätxänä kompleksı.
Dönyanıñ qayçan da bulsa tözelgän ğibädätxänäläreneñ iñ zurı, iñ ähämiätle tabınu häykälläreneñ berse.
XII ğasırda patşa Suryavarman idärä itkän çorda tözelgän.
Angkor şähäre kompleksı tärkibendä YUNESKO Bötendönya Mirası isemlegenä kertelgän.
Angkor Wat ğibädätxänäse Siemreal şähäreneñ 5,5 km tönyaqtaraq urnaşqan. Kxmerlar däwläteneñ borınğı başqalası - Angkor şähäre yanında tözelgän.
XV ğasırdan faydalanılmıy häm taşlandıq xäldä qalğan.
Awrupalılar öçen 1860 yılda açıla.
Angkor 200 km² mäydannı bili, küptän tügel ütkän tikşerenülär buyınça anıñ mäydanı 3000 km² bulğanı mömkin, ä xalıq sanı yartı million keşe citkäne mömkin dip dälillär bar, şuña kürä sänäği däwergä qädär ul keşe yäşägän iñ ere toraq bulğan.
Angkor Wat Kambocanıñ däwlät bayrağında häm tuğrasında surätlängän.

# Angkor Wat
## Miğmariät

Baştaraq Vişnu xodayğa bağışlap tözelgän ul hinduist ğibädätxänä-tawı (Mera digän mifik taw kebek) stile häm soñraq kilep çıqqan galereyälär stilen berläşterä.
Ğibädätxänä öç kontsentrik turıpoçmaq qorılmasınnan tora, alarnıñ bieklege üzäk yağına biekräk. Perimetrı buylap 1,5×1,3 km diwar häm 3,6 km ozınlığındağı häm 190 m kiñlegendäge su çoqırı belän uratılğan.
Eçke qorılması lotos gäwdäsendäge biş manaradan tora, üzäk manara ğibädäxänädän 42 m ğa biekräk, cir östennän ğomum bieklege 65 m.

# Angkor Wat
## Tarix

Angkor Wat - Kxmer imperiäseneñ miğmariäte tä'sirle ürnäge bulıp tora.
Patşa Suryavarman II (1113-1150) ğibädätxänä kompleksına saldıra.
Angkor bütän ğibädätxänälärennän ayırmalı bularaq Agkor Wat tulısınça taşlanmağan bulğan, çönki sıyınu birgän.
1860 yılda berençe awrupalı fransuz Anri Muo ğibädätxänä taswirlıy.
1970 yılda ğibädätxänäneñ qayber qorılmaları Pol Pot xärbiläre vandallığınnan zıyan kürä.
1992 yılda YUNESKO ximayäse astında alınğan.
Kambocanıñ turistik iñ kürenekle urını.

# Angkor Wat
## Küreneşlär

* Файл:Angot war.jpg
# Чешма (Велико-Тырново өлкәсе)

Чешма — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. Златарица җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Чешма (Велико-Тырново өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 197 метр биеклектә урнашкан.
# Сабанджия

Сабанджия — Румыниянең Тулча жудецында урнашкан авыл. Сарикиой (коммуна) коммунасына карый.

# Сабанджия
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Петр Захаров

Петр Захаров (Петр Иван улы Захаров, 19 гыйнвар 1917(1917-01-19), Олы Шүрнәк, Чиркәс вулысы, Алабуга өязе, Нократ губернасы, Россия империясе — 24 декабрь 1981(1981-12-24) (64 яшь), Магнитогорск, Чиләбе өлкәсе, РСФСР, СССР) — Дан орденының тулы кавалеры (1944, 1945, 1970). Алман-совет сугышы вакытында туп төбәүчесе, аннары өлкән разведчик, Беларус һәм Көнчыгыш Пруссия территориясендәге сугышларда батырлык күрсәткән.
# Витолини (Фиренца)

Витолини — Италиянең Тоскана төбәге Винчи өязендә урнашкан торак пункт.

# Витолини (Фиренца)
## Географиясе

Витолини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Витолини (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Евличы

Евличы (белар. Еўлічы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Слуцкий районында урнашкан авыл.

# Евличы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Вяликая Липа

Вяликая Липа (белар. Вялікая Ліпа) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Нясвижский районында урнашкан авыл.

# Вяликая Липа
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Оньша

Оньша (Оныч) — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Каква елгасының уң ярыннан 118 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Оньша
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосьва елгасы , инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502412111200010462
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111201046
* Бассейн коды — 14.01.05.024
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Кумали-Ягун

Кумали-Ягун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ингу-Ягун елгасының сул ярына тамагыннан 120 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 32 км.

# Кумали-Ягун
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100112115200043034
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204303
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Манзано (Нью-Мексико)

Манзано — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Манзано (Нью-Мексико)
## Географиясе

Манзано халык санын алу урыны мәйданы — 4,375803 км², 4,375797 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2091 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# 805 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 805 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
VII гасыр — VIII гасыр — IX гасыр — X гасыр — XI гасыр :
Хронологик таблица :
805 (сигез йөз бишенче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча чәршәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 805 елы, I меңьеллыкның 805 елы, IX гасырның 5 елы, IX гасырның 1 унъеллыгының 5 елы, 800 елларның 6 елы. 805 елдан бирле 1219 ел үтте.

# 805 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:805 елда туганнар

# 805 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:805 елда вафатлар
# Квант физикасы

Квант физикасы — теоретик физиканың квант-механик һәм квант-кыр системаларын өйрәнүче бер бүлеге. Квант физикасының төп кануннары квант механикасы һәм кырның квант теориясе кысаларында өйрәнелә һәм физиканың башка өлкәләрендә кулланыла.
# Туйон (Кот-д’Ор)

Туйон (фр. Touillon) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Монбар кантонына карый.

# Туйон (Кот-д’Ор)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,86 км².
# Кизьва

Кизьва — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга Обва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 52 км.

# Кизьва
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100912111100009271
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100927
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# IC 5258

IC 5258 — Пегас йолдызлыгы чикләрендә урнашкан линзовидная галактика .

# IC 5258
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 5258, MCG+04-53-017, PGC 69869, 2MASX J22513158+2304499, UGC 12217, Z 2249.0+2249, Z 474-33, UZC J225131.6+230450, NPM1G +22.0678, LEDA 69869 һәм Gaia DR2 2836836039427034368 буларак та сурәтләнә.
# Макдермитт (Невада)

Макдермитт — Америка Кушма Штатларының Невада штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Макдермитт (Невада)
## Географиясе

Макдермитт халык санын алу урыны мәйданы — 8,504571 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1351 метр биеклектә урнашкан.
# Аноэта

Аноэта (баск. Anoeta) — Испаниянең Гипускоа провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Аноэта
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 4,14 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 74 метр биеклектә урнашкан.
# Уезд Босковиц

Уезд Босковиц (чех. Újezd u Boskovic) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Босковице, Бланско һәм Босковице районында урнашкан авыл.

# Уезд Босковиц
## Географиясе

Мәйданы — 12,775668 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 527 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Уезд Босковиц
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Уезд Босковиц
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Уезд Босковиц
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 500 |
| 1880 | 549 |
| 1890 | 580 |
| 1900 | 602 |
| 1910 | 651 |
| 1921 | 652 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 651 |
| 1950 | 580 |
| 1961 | 559 |
| 1970 | 510 |
| 1980 | 499 |
| 1991 | 446 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 444 |
| 2014 | 468 |
| 2016 | 476 |
| 2017 | 487 |
| 2018 | 484 |
| 2019 | 486 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 488 |
| 2021 | 490 |
| 2021 | 451 |
| 2022 | 473 |
| 2023 | 449 |
| 2024 | 454 |
# Чирмешән туган як тарихы музее

* Мәдәният порталы
Чирмешән туган як тарихы музее (рус. Историко-краеведческий музей Черемшанского района) — Татарстанның Чирмешән районы үзәге Чирмешән авылында урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). Чирмешән төбәге тарихы белән таныштыра.

# Чирмешән туган як тарихы музее
## Тарих

1980 елның 1 маенда Чирмешән районы мемориаль үзәге ачыла. 2006 елның 27 декабрендә музейга нигез салына, 2007 елның 4 августында ачыла. Музейны нигезләүдә ТР атказанган мәдәният хезмәткәре Николай Сергей улы Фролов башлап йөри. Хәзерге вакытта Чирмешән районы мемориаль үзәге — Чирмешән туган як тарихы музееның бер бүлеге.

# Чирмешән туган як тарихы музее
## Бина

Музей ике катлы бинада урнашкан.

# Чирмешән туган як тарихы музее
## Экспонатлар

Мәйданы — 680,2 кв. м. Фондта 2 804 саклау берәмлеге. 8 экспозиция залы бар. Музей экспозицияләренең авторлары — Н. С. Фролов һәм В. В. Захарова. Музейда Чирмешән турында матди тарихи чыганаклар, документлар саклана. Экспонатлар арасында XIII гасыр тәңкәләре, Екатерина II заманы нумизматика тупланмасы бар. Этнография тупланмасында төбәктә яшәүче барлык милләтләрнең тарихы күзаллана. XIX гасырда татар һәм мордва хатын-кызлары кигән милли киемнәр күрсәтелә. Чирмешән районы мемориаль үзәгендә Чирмешән төбәге белән бәйле 16 мең шәхес турында мәгълүмат тупланган. 2017 елда Альберт Борһанов җитәкчелегендә Чирмешән районында узган фәнни-эзләнү эшләрендә табылган барлык археологик табылдыклар музейга тапшырылган.

# Чирмешән туган як тарихы музее
## Экспонатлар
#### Тупланмалар

* нумизматика
* сынлы сәнгать, скульптура, графика әсәрләре
* табигать фәннәре
* сирәк китаплар, шул исәптән, 1934 елда басылган «Кече совет энциклопедиясе», 1951—1957 елларда басылган 50 томнан торучы «Зур совет энциклопедиясе».

# Чирмешән туган як тарихы музее
## Экскурсияләр

* Октябрь инкыйлабы һәм Ватандашлар сугышы
* Күмәк хуҗалыклар төзелү
* Сәяси золым
* Бөек Ватан сугышы
* Чирмешән кирмәне — ачык һавадагы музей
# Пасс-Крисчиан (Миссисипи)

Пасс-Крисчиан — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан шәһәр.

# Пасс-Крисчиан (Миссисипи)
## Тарихы

Пасс-Крисчиан шәһәре 1848 елда нигезләнгән.

# Пасс-Крисчиан (Миссисипи)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 39,537219 км², 39,605397 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 4 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Кумажана

Кумажана — Россия территориясеннән ага торган елга. Чуашстанның Кызыл Чутай районы, Шумерля районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сыры (Старая арна) елгасының уң ярыннан 151 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 29 км.

# Кумажана
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010500412110000039272
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003927
* Бассейн коды — 08.01.05.004
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Високе (гмина Високе)

Високе — Польшаның Люблин воеводалыгы Высоке гминаcында урнашкан авыл.

# Високе (гмина Високе)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дегирменкөй (Гүроймак)

Дегирменкөй (төр. Değirmenköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Гүроймак илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Гродзиско (Олеский повяты)

Гродзиско — Польшаның Ополе воеводалыгы Олесно гминасында урнашкан авыл.

# Гродзиско (Олеский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# RGCC

RGCC (ингл. Regulator of cell cycle) — кешенең 13-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Вяликае Сяло (Маладзечанский районы)

Вяликае Сяло (белар. Вялікае Сяло) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Маладзечанский районында урнашкан авыл.

# Вяликае Сяло (Маладзечанский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Катай

Катай (рус. Катайск) — Курган өлкәсендәге кече шәһәр, Катай районының административ үзәге.
Халык саны — 14 003 кеше (2010).

# Катай
## География

Катай Исәт елгасы өстендә, Курганнан 214 километр көньяк-көнчыгыштарак урнашкан. Көньяк Урал тимер юлында Катай станция (Екатеринбург — Курган сызыгы).

# Катай
## Исемнең килеп чыгышы

Шәһәр атамасы катай (баш. ҡатай) башкорт кабиләсе исеменнән килеп чыккан.

# Катай
## Тарих

Катайск 1665 елда острог буларак ниегзләнә.
Бөек Ватан сугышы вакытында Катайга Мелитопольдән насос заводы күчерелә.
1944 елда шәһәр статусын ала.

# Катай
## Икътисад

Насос, тимер-бетон әйберләрне ясау, кирпеч, катнашазык, май ясау, икмәк заводлары.
# Фонтене (Вогез)

Фонтене (фр. Fontenay) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Ранчо Талпита (Эль Льяно)

Ранчо Талпита — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Эль-Льяно муниципалитеты составына керә.

# Ранчо Талпита (Эль Льяно)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ранчо Талпита (Эль Льяно)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Бараклы (Эвҗилер)

Бараклы (төр. Baraklı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Эвҗилер илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Дозовка (Дозовка №190 кушылдыгы)

Дозовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга Дозовка №190 елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.

# Дозовка (Дозовка №190 кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100112111100001914
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100191
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Кедыр-Я

Кедыр-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сем-Я елгасының уң ярыннан 31 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.

# Кедыр-Я
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020200112115300026769
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302676
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# GABARAP

GABARAP (ингл. GABA type A receptor-associated protein) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# 1140-еллар (б. э. к.)

2 меңьеллык (б. э. к.) :
XIV гасыр (б. э. к.) — XIII гасыр (б. э. к.) — XII гасыр (б. э. к.) — XI гасыр (б. э. к.) — X гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
1140-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 1149 елда башланган һәм б. э. к. 1140 елда тәмамланган унъеллык.
# Вишний Мирошив

Вишний Мирошив (словак. Vyšný Mirošov) — Словакиянең Свидник округында урнашкан авыл.

# Вишний Мирошив
## Тарихы

Авыл 1567 елда нигезләнгән.

# Вишний Мирошив
## Географиясе

Мәйданы — 12,71 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 345 метр биеклектә урнашкан.

# Вишний Мирошив
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Чимане теле

Чимане теле - Мосетен-Чонан телләр гаиләсенә кергән тел. Язуы испан язуына нигезләнгән. Боливиянең рәсми теле булып тора. Сакел әфәнде (2004) берничә сәбәпкә күрә ике тел дип төркемләштерә, шулай да телнең берничә юрамасы үзара аңлаешлы һәм сөйләшүдә проблема килеп чыкмый (Ethnologue 16) һәм, мөгаен, соңгы вакытта мәдәни контакта аша аерылган бер тел булган (Кэмпбелл әфәнде, 2000).
# Сипресес (Леон)

Сипресес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Леон муниципалитеты составына керә.

# Сипресес (Леон)
## Географиясе

Сипресес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сипресес (Леон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сипресес (Леон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Кече Сеполь

Кече Сеполь — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга Сеполь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Кече Сеполь
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100112111100002591
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100259
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Бич (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

һәм
Бич — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Пётркув-Куявский гминаcында урнашкан авыл.

# Бич (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.