# Балакау

Балакау (рус. Балаково) — Россия шәһәре, Балакау районының административ үзәге.
Халык саны — 199 573 кеше буйсындырылган торак пунктлары белән — 200 862 кеше.

# Балакау
## География

Балакау Идел елгасының сул ярында, Сарытаудан 161 километр төньяк-көнчыгыштарак урнаша.
Идел буе тимер юлының Балакау станциясе. Елга порты. Шәһәр аша Р226 (Волгоград — Сарытау — Самар) автоюл бара.

# Балакау
## География
### Сәгать поясы

Сарытау халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.

# Балакау
## География
### Климат

* Уртача еллык температура — +6,4 °C
* Уртача еллык җил тизлеге — 4,1 м/с
* Уртача еллык һава дымлылыгы — 65,3%
Сарытау климаты :
| Күрсәткеч | Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| Абсолют максимум, °C | 8 | 8 | 17 | 31 | 34 | 40 | 41 | 41 | 38 | 25 | 16 | 11 | 41 |
| Уртача максимум, °C | −5,6 | −5,2 | 1,0 | 12,9 | 21,3 | 25,9 | 27,7 | 26,0 | 19,4 | 10,7 | 1,0 | −4,3 | 10,9 |
| Уртача температура, °C | −8,8 | −8,9 | −2,9 | 7,6 | 15,3 | 20,1 | 22,1 | 20,1 | 13,9 | 6,5 | −1,6 | −7,2 | 6,4 |
| Уртача минимум, °C | −11,7 | −11,9 | −6,2 | 3,3 | 10,1 | 15,0 | 17,0 | 15,1 | 9,5 | 3,3 | −3,8 | −9,8 | 2,5 |
| Абсолют минимум, °C | −37 | −35 | −27 | −17 | −3 | 2 | 6 | 4 | −2 | −12 | −23 | −33 | −37 |
| Явым-төшем нормасы, мм | 52 | 36 | 34 | 32 | 35 | 49 | 53 | 45 | 42 | 44 | 52 | 57 | 531 |
| Чыганак: ||||||||||||||

# Балакау
## Исемнең килеп чыгышы

Өч версия бар:
* рус. балакать сүзеннән.
* бурлак сүзеннән
* тат. балык сүзеннән

# Балакау
## Тарих

XVIII гасырның башында Балаков-Юрт казаклар кордоны телгә алына.
Балакау авылы 1762 елда староверлар тарафыннан нигезләнә.
1856 елда Балакауда 2 чиркәү һәм 357 йорт булган.
XIX гасырның ахырында Балакау Самар губернасының халык саны буенча икенче торак пункт булган.; 1911 елда аңа шәһәр статусы бирелә.
1919—1924 елларда — Самар губернасы Балакау өязе үзәге. 1928—1934 елларда Түбән Идел крае, 1934—1936 — Сарытау крае, 1936 елдан — Сарытау өлкәсе составында.
1956—1970 елларда Сарытау ГЭСы төзелә, 1985 елда Балакау АЭСның беренче энергоблокы эксплуатациягә тапшырыла.

# Балакау
## Халык

| 1856 | 1897 | 1926 | 1931 | 1939 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002 | 2010 |
| 2 715 | 18 926 | ~13 000 | ~19 900 | ~23 000 | 36 428 | 103 495 | 151 560 | 197 391 | 200 470 | 200 470 |
Милли состав (2010): руслар — 91,0%, украиннар — 2,2%, татарлар — 1,7%.

# Балакау
## Икътисад

Теплоэлектроцентраль, Сарытау ГЭСы, атом электростанциясе.
Сүс әйберләр заводы, вагоннар төзү заводы, «Балакаурезинотехника» заводы, суднолар ремонтлау заводы, металлургия комбинаты, һ. б.

# Балакау
## Мәдәният

Василий Чпапевның музей-йорты; Сарытау Алесандр Радищев исемле сәнгать музее филиалы, Сарытау өлкәне өйрәнү музее филиалы.

# Балакау
## Мәдәният
### Югары уку йортлары

* Юрий Гагарин исемле Сарытау дәүләт техника университетының филиалы
* Сарытау дәүләт иҗтмагый-икътисади университетының филиалы
* Сарытау дәүләт хокук академиясенең филиалы
* Пётр Столыпин исемле Идел буе дәүләткә хезмәт итү академиясенең филиалы
* Заманча һуманитар академиясенең филиалы

# Балакау
## Кардәш шәһәрләр

* Трнава, Словакия
* Пабьянице, Польша
* Бакы, Азәрбайҗан
* Череповец, Россия
* Загреб, Хорватия
* Скрентон, АКШ

# Балакау
## Танылган шәхесләр

* Василий Чапаев, Сергей Захаров — вакытлыча торалар
* Денис Майданов (1975—) — биредә туган