yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Нәүрүз би

Нәүрүз би (ﻧﻪوﺭوﺯ ﺒﻯ) — Идегәй кече улы, Мансур би һәм Гази би бертуганы. Атасы Идегәйне үтергәннән соң, Алтын Урда хакимияте өчен сәяси-хәрби көрәштә актив катнаша. Атасын һәм абые Мансурны үтерүчеләргә үч кайтару максатыннан эш иткән.

# Нәүрүз би
## Тарих

Нәүрүз би бертуганнары белән хакимият өчен көрәштә башта Хаҗи Мөхәммәдне, соңрак Бәрәк ханны яклый.
Ләкин Бәрәк хан 1427 елда Нәүрүз би абые Мансурны үтерә, соңрак Олуг Мөхәммәдкә җиңелә. Нәүрүз би һәм абые Гази би бертуганы Мансурны үтерү өчен үч кайтарып, Бәрәкне Могулистанда үтерә.
Баштарак Кече Мөхәммәдкә булыша, ләкин талашканнан соң, Нәүрүз би үз гаскәре белән Олуг Мөхәммәд ягына күчә һәм бәкләрибәк булды.
1436-1437 елда Нәүрүз би Олуг Мөхәммәд белән талашып, янә Кече Мөхәммәд ягына күчә. Олуг Мөхәммәд төньякка китәргә мәҗбүр була, Казан шәһәрен ала һәм анда бәйсез Казан ханлыгына нигез сала, соңрак Казан исеменнән Мәскәү кенәзлеген ике тапкыр җиңә, ә Сарай өчен көрәшми инде.
Нәүрүз би Кече Мөхәммәд ханның бәкләрибәге булды, ләкин Алтын Урда таркала башлый, Кече Мөхәммәд һәм Нәүрүз би реаль хакимияте тик Хаҗитархан тирәсендәге төбәктә җәелгән. Нәүрүз би алдагы язмышы билгесез.
# Енкулешть

Енкулешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. Штефэнешти коммунасына карый.

# Енкулешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Пуертесито Позо де лос Рамос, Эль Титере (Калвильо)

һәм
Пуертесито Позо де лос Рамос, Эль Титере — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Кальвильо муниципалитеты составына керә.

# Пуертесито Позо де лос Рамос, Эль Титере (Калвильо)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Пуертесито Позо де лос Рамос, Эль Титере (Калвильо)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# IQCK

IQCK (ингл. IQ motif containing K һәм IQ domain-containing protein K) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сызыр (Гемерек)

Сызыр (төр. Sızır) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Гемерек илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Гүмүшташ (Сушеһри)

Гүмүшташ (төр. Gümüştaş) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Сушеһри илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Воткөрҗә

Воткөрҗә — Башкортстанның Борай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, ГАТОБК коды — ?.
# Селишка

Селишка — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. Кицкеу (коммуна) коммунасына карый.

# Селишка
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Нёхлинг

Нёхлинг — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Мельк округы составына керә.

# Нёхлинг
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 533 метр биеклектә урнашкан. Санкт-Освальд (Түбән Австрия), Хофамт-Приль, Нойштадтль-ан-дер-Донау, Санкт-Никола-ан-дер-Донау һәм Вальдхаузен-им-Штруденгау коммуналары белән чиктәш.
# Антоновка (Кировский районы)

Антоновка (рус. Антоновка) — Диңгез буе краеның Кировский районында урнашкан авыл.

# Антоновка (Кировский районы)
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# Антоновка (Кировский районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (79%), украиннар (18%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 3%.
# Еңбек (Еңбекшеказак районы)

Еңбек (каз. Еңбек) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Еңбек (Еңбекшеказак районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Рамазанлар (Бига)

Рамазанлар (төр. Ramazanlar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Бига илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Alexander Dei-Russ

Александр Анатолиевич Кандауров (рус. Александр Анатольевич Кандауров, 1990 елның 23 июлендә туган Воронеж, Воронеж өлкәсе, Россия), аның сәхнә исеме белән танылган Alexander Dei-Russ — рус җырчысы, музыкант, кино актеры, театр актеры, модель, музыка продюсеры.
Россия Язучылар Союзы әгъзасы, Анимацияле Тавышлы Рәсемнәр Союзы әгъзасы, сценарий авторы, Алтын ТВ каналындагы Музыка тартмасындагы автор программасының директоры һәм алып баручысы, "Ел шагыйре" милли әдәби премиясенә кандидат, "Россия офицерлары" бөтен Россия иҗтимагый оешмасы әгъзасы.

# Alexander Dei-Russ
## Китаплар
### Сәнгать әсәрләре

* 2017 — «Веселое живём»
* 2018 — «Горе Горькое в Крыму…Горе!»
* 2020 — «Господа, простите музыканта»
* 2022 — «Масленица-зазывалочка»

# Alexander Dei-Russ
## Китаплар
### Шигырь

| Ел | Исем |
| 2019 | «Муха и Мороз» |
| 2022 | «Колыбельная» |
| 2022 | «Признание щенка» |
| 2022 | «Мысли в голове» |
| 2022 | «Про котят» |
| 2022 | «Санки» |
| 2022 | «Замарашка» |
| 2022 | «Чепуха» |
| 2022 | «Зарядка» |
| 2022 | «Гармошка» |
| 2022 | «В курятнике» |
| 2022 | «Наказ мамы» |
| 2022 | «Велосипед» |
| 2022 | «Варенье» |
| 2022 | «Про школу» |
| 2022 | «Уборка» |
# Коста

Коста (эст. Kosta) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Фронкново

Фронкново — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Нидзица гминасында урнашкан авыл.

# Фронкново
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пшиточно (Люблин воеводалыгы)

һәм
Пшиточно — Польшаның Люблин воеводалыгы Езожаны гминаcында урнашкан авыл.

# Пшиточно (Люблин воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сан Маркос де Ариба, Асьенда де Ариба (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)

һәм
Сан Маркос де Ариба, Асьенда де Ариба — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Долорес-Идальго муниципалитеты составына керә.

# Сан Маркос де Ариба, Асьенда де Ариба (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Географиясе

Сан Маркос де Ариба, Асьенда де Ариба Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Маркос де Ариба, Асьенда де Ариба (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Маркос де Ариба, Асьенда де Ариба (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Марынаполле

Марынаполле (белар. Марынаполле) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Краснапольский районында урнашкан авыл.

# Марынаполле
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Сысь-Вож (Сысь-Ю кушылдыгы)

Сысь-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Сысь-Ю елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 27 км.

# Сысь-Вож (Сысь-Ю кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200112103000014794
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001479
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# (10759) 1990 SX16

(10759) 1990 SX16 (лат. 1990 SX16) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10759) 1990 SX16
## Тарихы

1990 елның 17 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 SX16» саналган.
# (574) Регинхильд

(574) Регинхильд (лат. Reginhild) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (574) Регинхильд
## Тарихы

1905 елның 19 сентябрендә Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1905 RD» саналган.
# Голоуси

Голоуси (чех. Holousy) — Чехиянең Урта Чехия крае Тржебусице районында урнашкан авыл.

# Голоуси
## Географиясе

Мәйданы — 0,911 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 296 метр биеклектә урнашкан.

# Голоуси
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Голоуси
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Голоуси
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 108 |
| 1880 | 85 |
| 1890 | 79 |
| 1900 | 118 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 104 |
| 1921 | 76 |
| 1930 | 70 |
| 1950 | 44 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 60 |
| 1970 | 52 |
| 1980 | 34 |
| 1991 | 31 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 27 |
| 2011 | 36 |
| 2021 | 21 |
# Чаерлы (Нигде)

Чаерлы (төр. Çayırlı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Нигде иле Нигде илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (20840) Borishanin

(20840) Borishanin — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20840) Borishanin
## Тарихы

2000 елның 25 октябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 UF58» саналган.
# Алёнавичы

Алёнавичы (белар. Алёнавічы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.

# Алёнавичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Бурчин Абдулла

Бурчин Абдулла (төр. Burçin Abdullah, 22.07.1987; Бурса, Төркия) — татар милләтеннән булган төрек кино һәм сериал актрисасы.

# Бурчин Абдулла
## Биографиясе

Бурчин Абдулла 1987 елның 22 июлендә Бурсада Румыниядән эмиграцияләнгән татар гаиләсендә туа. Аның кыз һәм ир туганы бар. Гаиләсе Американың Миссури штатында яши. Истамбулдагы махсус урта Акасия мәктәбен, Истанбулның Мәрмәр университетының Инглиз икътисад факультетын тәмамлаган. Аннары ул Америкага китә һәм магистр дәрәҗәсен алуга ирешә. Актерлык осталыгын һәм драмасын АКШта өйрәнә.
1998 елда Star TV телевидениесендә трансляцияләнә башлаган «Üvey Baba» («Үги ата») сериалында кечкенә кыз роле белән танылган. Бурчин Абдулла үзенең актерлык карьерасында Beşinci Boyut (Бишенче үлчәнеш), Büyük Buluşma (Зур очрашу), Kara İnci (Кара Энҗе), Kollama (Коллма) кебек киноларда төшә. «Фатмагүлнең гаебе нидә?» «(Fatmagül’ün Suçu Ne?») сериалында Айче ролен уйный.

# Бурчин Абдулла
## Фильмография

| Исеме | Төр | Роле | Ел |
| Aç Kapıyı Çok Fenayım | кино | | 2017 |
| Diriliş: Ertuğrul | сериал | Helena/Hafsa | 2017 |
| Ankara Yazı Veda Mektubu | кино | Yasemin | 2016 |
| Zengin Kız Fakir Oğlan | сериал | Alev | 2015 |
| Bana Baba Dedi | сериал | Canan | 2015 |
| Şimdi Onlar Düşünsün | сериал | Ceyda | 2014 |
| Hatasız Kul Olmaz | сериал | Canan | 2014 |
| Herşey Yolunda Merkez | сериал | Dilek | 2013 |
| Selam (film) | кино | Zehra | 2012 |
| Kötü Yol (dizi) | сериал | Filiz | 2012 |
| | сериал | Fatma | 2012 |
| Bir Zamanlar Osmanlı | сериал | | 2012 |
| Fatmagül'ün Suçu Ne? (dizi) | сериал | Ayça | 2011 |
| Kollama | сериал | İnci | 2008 |
| Kara İnci (dizi)] | сериал | Darmananka | 2007 |
| Beşinci Boyut (dizi) | сериал | Filiz | 2005 |
| Büyük Buluşma | сериал | Pınar | 2004-2006 |
| Üvey Baba | сериал | Lamia | 2000 |
| Acı Günler (dizi) | сериал | Ayşe | 1997 |
# Хисарөзү (Гөйнүк)

Хисарөзү (төр. Hisarözü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Гөйнүк илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Санта Тереса, Ла Сентрал (Саламанка)

һәм
Санта Тереса, Ла Сентрал — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Саламанка муниципалитеты составына керә.

# Санта Тереса, Ла Сентрал (Саламанка)
## Географиясе

Санта Тереса, Ла Сентрал Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Санта Тереса, Ла Сентрал (Саламанка)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Санта Тереса, Ла Сентрал (Саламанка)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Монро (Висконсин)

Монро — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан шәһәр.

# Монро (Висконсин)
## Тарихы

Монро шәһәре елда нигезләнгән.

# Монро (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 13,996295 км², 12,498248 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 322 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# LRRTM3

LRRTM3 (ингл. Leucine rich repeat transmembrane neuronal 3) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Йөрүҗеклер (Бигадич)

Йөрүҗеклер (төр. Yörücekler) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бигадич илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Вейсел Карани (Османгази)

Вейсел Карани (төр. Veysel Karani) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Османгази илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Палмильяс (Виктория)

Палмильяс — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Виктория муниципалитеты составына керә.

# Палмильяс (Виктория)
## Географиясе

Палмильяс Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Палмильяс (Виктория)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Палмильяс (Виктория)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Karmine Krokko

Karmine Krokko (italiançä Carmine Crocco; 1830-1905) - İtaliä yulbasarı.

# Karmine Krokko
## Tormış yulı

Karmine Krokko başta İtaliä Burbonnarı ğäskärendä xezmät itkän, soñraq Cuzeppe Garibaldi xezmätendä bulğan.
Cuzeppe Garibaldi ciñgännän soñ İtaliä berläşterelä häm Krokko ike meñ keşedän ğäskär qora, şuşı ğäskär Tönyaq İtaliädä iñ qurqınıç häm köçle törkem bulıp sanalğan, Burbonnar yağında iñ dähşätle ğäskär başlığı bulğan.
Krokko partizan höcümnären qullanğan: tegermännärne cimerü, elemtä beterü h.b.

# Karmine Krokko
## İstälek

XIX ğasırda Krokko "iñ usal qaraq häm üterüçe" bulıp sanalğan, läkin XX ğasırda ul riwäyättäge şäxeskä äwerelä, "krestiän inqıylabı başlığı häm xärbi dähi" dip yörtelä.
Bügen küp kenä İtaliä keşeläre, ayıruça könyaqta anı "Xalıq Qaharmanı" dip sanıylar.
1999 Krokko turında Klaudiä Kardinale qatnaşında "Yul kisüçelär" (Li chiamarono... briganti!) digän film töşerelä.
# Албарола (Пяченца)

Албарола — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Вигольцоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Албарола (Пяченца)
## Географиясе

Албарола Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Албарола (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Акцябр (Буда-Кашалёвский районы)

Акцябр (белар. Акцябр) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.

# Акцябр (Буда-Кашалёвский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Лекс Вело

Лекс Вело (нид. Lex Veelo, 3 май 1944(1944-05-03), Марн, Утрехт, Нидерланд — 22 август 2012(2012-08-22) (68 яшь), Чаллы, Татарстан) — нидерланд дирижеры, Башкала яшьләр әркистренең (Һааага) баш дирижеры (1964-2010).
# Сараю (коммуна)

Сараю — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан коммуна.

# Сараю (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 113,57 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Сараю, Дулгеру һәм Стежару авыллары урнашкан.
# Аляксейки (Дубровенский районы)

Аляксейки (белар. Аляксейкі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Дубровенский районында урнашкан авыл.

# Аляксейки (Дубровенский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Млодзянув (Великопольское воеводалыгы)

Млодзянув — Польшаның Великопольское воеводалыгы Кавенчин гминасында урнашкан авыл.

# Млодзянув (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 233 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
233 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.

# 233 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:233 елда (б. э. к.) туганнар

# 233 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:233 елда (б. э. к.) вафатлар
# HHIPL1

HHIPL1 (ингл. HHIP like 1) — кешенең 14-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гаццуоло

Гаццуоло — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Мантуя провинциясе составына керә.

# Гаццуоло
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 25 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Маркария, Сан-Мартино-далл'Арджине, Спинеда, Коммессаджо һәм Виадана коммуналары белән чиктәш.
# Некшешть (Телеорман)

Некшешть — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. Некшешть (коммуна) коммунасына карый.

# Некшешть (Телеорман)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 101 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Виктор Москвитин

Виктор Москвитин (1923-1983) — механика өлкәсендә совет галиме, физика-математика фәннәре докторы, профессор, Мәскәү дәүләт университетының механика-математика факультеты деканы урынбасары.

# Виктор Москвитин
## Биографиясе

Москвитин Виктор Васильевич типография эшчесе гаиләсендә туган. 1941 елда урта мәктәпне тәмамлый, анда аның бабасы Александр Васильевич немец теленнән укыта. Михаил өлкән абыйсы белән бер класста укый.
Бөек Ватан сугышында катнаша, 1941 елның августыннан армиядә. 1942 елның июленнән, Ташкентта хәрби училищены тәмамлаганнан соң, гамәлдәге армия сафларында хезмәт итә.Сталинград сугышларында катнаша. 1943 елның гыйнварында авыр җәрәхәтләрдән соң демобилизацияләнә. Сталинград сугышында катнашканы өчен, Кызыл Йолдыз ордены һәм «Сталинградны обороналаган өчен» медале белән бүләкләнә.
Демобилизацияләнгәннән соң Мәскәү дәүләт университетының механика-математика факультетына укырга керә(1943).
Олы абыйсы Михаил 1944 елда фронтта һәлак була.
1948 елда — Мәскәү дәүләт университетының механика-математика факультетын, 1951 елда факультет аспирантурасын тәмамлый. Шунда ук укыта, 1952 елдан — доцент, 1961 елдан — профессор. Физика-математика фәннәре кандидаты (1951), диссертация темасы «Вторичные пластические деформации в полых толстостенных цилиндрах». Физика-математика фәннәре докторы (1961), диссертациясенең темасы «Упругопластические деформации при повторных нагружениях».
Механика-математика факультетының декан урынбасары.
5 фән докторы һәм 26 фән кандидаты әзерләгән.
1983 елда вафат була. Востряковский зыяратында җирләнгән.

# Виктор Москвитин
## Библиография

«Пластичность при переменных нагружениях» (1965),
«Сопротивление вязко-упругих материалов применительно к зарядам ракетных двигателей на твёрдом топливе» (1972),
«Циклические нагружения элементов конструкций» (1981).

# Виктор Москвитин
## Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

* Кызыл Йолдыз ордены
* Хезмәт Кызыл Байрак ордены — Мәскәү университетының 225 еллыгы уңаеннан (1980).
* «Сталинградны обороналаган өчен» медале

# Виктор Москвитин
## Кызык фактлар

Бөек Ватан сугышы елларында Москвитинның корсагы яралана. Аның сөйләве буенча, операция ясаучы хирург болай дигән: «Синеке яраларың А. С. Пушкинныкы кебек, әмма Пушкин вафат булды, ә син исән калдың. Киресенчә булса яхшырак булыр иде»
# Шанак

Шанак — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
# Комендадор-Леви-Гаспариан

Комендадор-Леви-Гаспариан — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Рио-де-Жанейро штатына карый.

# Комендадор-Леви-Гаспариан
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 106,891 км².
# Санта Мария дельи Анҗели (Перуҗа)

Санта Мария дельи Анҗели — Италиянең Умбрия төбәге Ассизи өязендә урнашкан торак пункт.

# Санта Мария дельи Анҗели (Перуҗа)
## Географиясе

Санта Мария дельи Анҗели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Санта Мария дельи Анҗели (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (4510) Shawna

(4510) Shawna (лат. Shawna) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4510) Shawna
## Тарихы

1930 елның 13 декабрендә Клайд Томбо тарафыннан Флагстафф обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1930 XK» саналган.
# 477 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 477 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
III гасыр — IV гасыр — V гасыр — VI гасыр — VII гасыр :
Хронологик таблица :
477 (дүрт йөз җитмеш җиденче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 477 елы, I меңьеллыкның 477 елы, V гасырның 77 елы, V гасырның 8 унъеллыгының 7 елы, 470 елларның 8 елы. 477 елдан бирле 1547 ел үтте.

# 477 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:477 елда туганнар

# 477 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:477 елда вафатлар
# (5100) Pasachoff

(5100) Pasachoff (лат. Pasachoff) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5100) Pasachoff
## Тарихы

1985 елның 15 апрелендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 GW» саналган.
# Боленцин (Пшисуский повяты)

Боленцин — Польшаның Мазовия воеводалыгы Борковице гминасында урнашкан авыл.

# Боленцин (Пшисуский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Зажече (Живецкий повяты)

һәм
Зажече — Польшаның Силезия воеводалыгы Лодыговице гминасында урнашкан авыл.

# Зажече (Живецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.