yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Аройо Гусано Сур (Сочистлавака)

Аройо Гусано Сур — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Xochistlahuaca Municipality муниципалитеты составына керә.

# Аройо Гусано Сур (Сочистлавака)
## Географиясе

Аройо Гусано Сур Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Аройо Гусано Сур (Сочистлавака)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Аройо Гусано Сур (Сочистлавака)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Пезкая (Арецо)

Пезкая — Италиянең Тоскана төбәге Марчиано-делла-Кьяна өязендә урнашкан торак пункт.

# Пезкая (Арецо)
## Географиясе

Пезкая Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Пезкая (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бештейруш (Паредеш)

Бештейруш — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Паредиш муниципалитетына карый.

# Бештейруш (Паредеш)
## Географиясе

Мәйданы — 2,13 км².
# Тенёй

Тенёй (фр. Theneuille) — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
# AP1S2

AP1S2 (ингл. Adaptor related protein complex 1 subunit sigma 2 һәм Adaptor-related protein complex 1, sigma 2 subunit, isoform CRA_e) — X-хромосома аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Еникөй (Үнье)

Еникөй (төр. Yeniköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Үнье илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сулак (Силван)

Сулак (төр. Sulak) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Силван илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# TWSG1

TWSG1 (ингл. Twisted gastrulation BMP signaling modulator 1) — кешенең 18-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Апутово

Апутово — Башкортстанның Балакатай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452580, ГАТОБК коды — 80210837002.

# Апутово
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 274 кешенең яшәве мәгълүм.
# Отважная (эт-космонавт)

Отважная (Кыю) — ул эт-космонавт, 1958—1960 елларда кимендә биш космик очыш ясаган.

# Отважная (эт-космонавт)
## Беренче очышлар

1958 елның 2 августында Отважная (ул вакытта аның исеме Кусачка) катнашында беренче очыш була. Аның белән бергә сынауда Пальма исемле эт катнашкан. Ике «пассажирка» белән икенче ракета берничә көннән соң старт ала (13.08.1958).

# Отважная (эт-космонавт)
## Өченче очыш

1959 елның 2 июлендә бер баскычлы геофизик баллистик ракета старт ала, аның бортында марфуш куян һәм Отважная һәм Кар бөртеге этләре була. Сынау кысаларында "Космос очышларының тере организмга йогынтысын өйрәнү"буенча планлы эксперимент үткәрелгән. Тикшерүчеләр алдында тагын бер бурыч-экипажларның җиргә кайту проблемасын хәл итү. Атмосферадан кыска вакытлы очыштан соң, барлык «пассажирлар» туган планеталарына исән-имин әйләнеп кайталар.

# Отважная (эт-космонавт)
## Дүртенче очыш

Этләр белән Ракета Отважная һәм энҗеле 1959 елның 10 июлендә старт ала. Шунысы игътибарга лаек, Отважная хатын «Атмосфераның югары катламнарына» чираттагы очышын алдагысыннан сигез көн үткәч кенә башкарган. кайбер мәгълүматлар буенча, сынау барышында ракета 211 км биеклеккә җиткән.

# Отважная (эт-космонавт)
## Бишенче очыш

1960 елның 15 июнендә Р-2а ракетасында Отважная үзенең бишенче очышын ясый. Моннан тыш, бортта Йолдызчык куян һәм Малек исемле эт булган. Башка нәтиҗәләрдән тыш, очыш кысаларында "авырлыксызлык шартларында хайваннарның мускул тонусы турында"яңа мәгълүматлар алынган. Барлык хайваннар да исән-имин җиргә кайттылар.
Үзенең бер китабында Александр Железняков пилотлы программа белән бәйле халык сөйләменең шундый мисалын китерә.:
   1960 елның 15 июнендә Капустин Яр полигоныннан Отважная һәм Малек этләре белән В-2 геофизик ракетасын җибәрү. Очыш уңышлы үтте. Ракета бортында космонавт та булган.
   — Железняков А.Б. Тайны ракетных катастроф.

# Отважная (эт-космонавт)
## Алтынчы очыш

Кайбер чыганаклар буенча, Отважная үзенең алтынчы очышын 1960 елның 24 июнендә Жемчужная исемле эт белән бергә башкара.

# Отважная (эт-космонавт)
## Фән өчен очышларның әһәмияте

Тикшерүчеләр билгеләп үткәнчә, космоста күп тапкырлар булган этләрдә «физиологик реакцияләрнең стресс тайпылышлары» шактый кимегән. Мәсәлән, Отважная хатынның һәр очышы авырлыксызлыкка җайлашуны җиңеләйтә. Күзәтүләр нигезендә, табиблар кешеләрнең космоска кабат очулары "организмның авырлыксызлыкка"яраклашуын шактый тизләтәчәк дип фаразлый. Соңрак әйтелгән фараз расланган.

# Отважная (эт-космонавт)
## Эт исеме

Башта космонавт-этне «каты холкы» өчен Кусачая (тешләүче) дип йөрткәннәр. Дүртенче очыштан соң ул Отважная исеме белән билгеле була.

# Отважная (эт-космонавт)
## Сәнгатьтә

Отважная эт М. П. Баранова һәм Е. С. Велтистовның 1962 елда «балалар әдәбияты» нәшриятында чыккан «Тяпа, Борька и Ракета» повесте герое була. Китап берничә тапкыр басылып чыга.
# Саличе (Катанцаро)

Саличе — Италиянең Калабрия төбәге Серрастретта өязендә урнашкан торак пункт.

# Саличе (Катанцаро)
## Географиясе

Саличе Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Саличе (Катанцаро)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Канҗалар (Карасу (Сакарья))

Канҗалар (төр. Kancalar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Карасу (Сакарья) илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Буффере

Буффере (фр. Boufféré) — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
# Кангас

Кангас (гал. Cangas) — Испаниянең Понтеведра провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Кангас
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 38,1 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 9 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Либотин

Либотин — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. Купшень (коммуна) коммунасына карый.

# Либотин
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# SPINK14

SPINK14 (ингл. Serine peptidase inhibitor Kazal type 14 (putative)) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Нуарлье

Нуарлье (фр. Noirlieu) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Гнойна Лготка

Гнойна Лготка (чех. Hnojná Lhotka) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Слапи районында урнашкан авыл.

# Гнойна Лготка
## Географиясе

Мәйданы — 2,13 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Гнойна Лготка
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Гнойна Лготка
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Гнойна Лготка
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 66 |
| 1880 | 94 |
| 1890 | 93 |
| 1900 | 73 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 73 |
| 1921 | 82 |
| 1930 | 84 |
| 1950 | 45 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 42 |
| 1970 | 27 |
| 1980 | 22 |
| 1991 | 13 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 11 |
| 2011 | 14 |
| 2021 | 17 |
# Читадела (Казерта)

Читадела — Италиянең Кампания төбәге Кайанелло өязендә урнашкан торак пункт.

# Читадела (Казерта)
## Географиясе

Читадела Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Читадела (Казерта)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Казалекио (Равена)

Казалекио — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Кастэль-Болоньезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Казалекио (Равена)
## Географиясе

Казалекио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казалекио (Равена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Каленчин (Цехановский повяты)

Каленчин — Польшаның Мазовия воеводалыгы Соньск гминасында урнашкан авыл.

# Каленчин (Цехановский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Радзеево (Диңгез буе воеводалыгы)

һәм
Радзеево — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Зблево гминасында урнашкан авыл.

# Радзеево (Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 6014

NGC 6014 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6014
## Тарихы

Әлеге галактика 1830 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (17) Фетида

(17) Фетида (лат. Thetis) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (17) Фетида
## Тарихы

1852 елның 17 апрелендә Роберт Лютер тарафыннан Дюссельдорф обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
# Этслен

Этслен (фр. Etzling) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Этслен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,94 км².
# Калинувка-Басе

Калинувка-Басе — Польшаның Подлясье воеводалыгы Рутки гминасында урнашкан авыл.

# Калинувка-Басе
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Караатлы (Сөке)

Караатлы (төр. Karaatlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Сөке илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# HD89081

HD89081 — Хамелеон йолдызлыгында урнашкан Fm_dD спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,85 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Фарашлы (Сулакъюрт)

Фарашлы (төр. Faraşlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кырыккале иле Сулакъюрт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# 835 ел (б. э. к.)

835 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр IX гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
XI гасыр (б. э. к.) — X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 835 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:835 елда (б.э.к.) туганнар

# 835 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:835 елда (б.э.к) вафатлар
# Тиньекур

Тиньекур (фр. Tignécourt) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Белинц (коммуна)

Белинц — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан коммуна.

# Белинц (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 63,2 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 104 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Белинц, Бабша, Кизетеу һәм Грунь авыллары урнашкан.
# Ударник (Невьянск шәһәр округы)

Ударник (рус. Ударник) — Cвирлaу өлкәсенең Невьянск шәһәр бүᴫгеы cастaфына керүче авыл.

# Ударник (Невьянск шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Русиянең Яypyпa өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Ударник (Невьянск шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (79%), татарлар (7%), алманнар (5%), арлар (6%).
# Пюи-Сен-Пьер

Пюи-Сен-Пьер (фр. Puy-Saint-Pierre) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Южный Бриансон кантонына карый.

# Пюи-Сен-Пьер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,74 км².
# (6637) Иноуэ

(6637) Иноуэ (лат. Inoue) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6637) Иноуэ
## Тарихы

1988 елның 3 декабрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 XZ» саналган.
# Бозкети (Ферара)

Бозкети — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Вогиера өязендә урнашкан торак пункт.

# Бозкети (Ферара)
## Географиясе

Бозкети Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Бозкети (Ферара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эшреф Динчер (Гемлык)

Эшреф Динчер (төр. Eşref Dinçer) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Гемлык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бретань (Бельфор җире)

Бретань (фр. Bretagne) — Франциянең Бельфор җире департаментында урнашкан коммуна.
# Симане (Кунео)

Симане — Италиянең Пьемонт төбәге Ла-Морра өязендә урнашкан торак пункт.

# Симане (Кунео)
## Географиясе

Симане Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Симане (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ешилөрен (Эрух)

Ешилөрен (төр. Yeşilören) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Эрух илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Видмини

һәм
Видмини — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Выдмины гминасында урнашкан авыл.

# Видмини
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Швабенхайм-ам-Зельце

Швабенхайм-ам-Зельце — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Швабенхайм-ам-Зельце
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,49 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 140 метр биеклектә урнашкан.
# Петреле (Перуҗа)

һәм
Петреле — Италиянең Умбрия төбәге Читта-ди-Кастелло өязендә урнашкан торак пункт.

# Петреле (Перуҗа)
## Географиясе

Петреле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Петреле (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Верхнебельский

Верхнебельский — Башкортстанның Белорет районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, ГАТОБК коды — ?.

# Верхнебельский
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 322 кешенең яшәве мәгълүм.
# ZNF529

ZNF529 (ингл. Zinc finger protein 529 һәм Zinc finger protein 529) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# SGO2

SGO2 (ингл. Shugoshin 2 һәм Protein SGO2) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Аройо Гранде (Сан Фелипе)

Аройо Гранде — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Фелипе муниципалитеты составына керә.

# Аройо Гранде (Сан Фелипе)
## Географиясе

Аройо Гранде Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Аройо Гранде (Сан Фелипе)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Аройо Гранде (Сан Фелипе)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# NGC 4719

NGC 4719 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4719
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Мэлсо-Яха

Мэлсо-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ямбу-То күле урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.

# Мэлсо-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000212115300079211
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115307921
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Александр Тюлькин

Александр Түлкин (Александр Эраст улы Түлкин, 30 август 1888(1888-08-30), Уфа, Уфа өязе, Уфа губернасы, Россия империясе — 18 март 1980(1980-03-18) (91 яшь), Уфа, БАССР, РСФСР, СССР) — рәссам, педагог, БАССРның һәм РСФСРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1944, 1960), БАССРның халык рәссамы (1955), Салават Юлаев премиясе лауреаты (1975).
# ANKRD39

ANKRD39 (ингл. Ankyrin repeat domain 39) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гейзелгерст (Миссисипи)

Гейзелгерст — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан шәһәр.

# Гейзелгерст (Миссисипи)
## Тарихы

Гейзелгерст шәһәре елда нигезләнгән.

# Гейзелгерст (Миссисипи)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 11 500 000 квадрат метр, 11,454904 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 145 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Рибаки (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)

Рибаки — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Реч гминаcында урнашкан авыл.

# Рибаки (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Лена (Илеш районы)

Лена — Башкортстанның Илеш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452269, ГАТОБК коды — 80230868002.
# Зверевы

Зверевы (рус. Зверевы) — Киров өлкәсенең Юрья районында урнашкан авыл.

# Зверевы
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Зверевы
## Сәгать поясы

Зверевы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Зверевы
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# (20404) 1998 OB14

(20404) 1998 OB14 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20404) 1998 OB14
## Тарихы

1998 елның 26 июлендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 OB14» саналган.
# Барко (Верона)

Барко — Италиянең Венеция төбәге Вестенанова өязендә урнашкан торак пункт.

# Барко (Верона)
## Географиясе

Барко Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Барко (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# ZNF571

ZNF571 (ингл. Zinc finger protein 571 һәм Zinc finger protein 571, isoform CRA_a) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Нялин-Кис-Игый

Нялин-Кис-Игый — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Негус-Ях елгасының сул ярына тамагыннан 142 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 23 км.

# Нялин-Кис-Игый
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200048335
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204833
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# NGC 1864

NGC 1864 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1864
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# HD55522

HD55522 — Зур Эт йолдызлыгында урнашкан B2IV/V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,897 ± 0,009 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Харгривс (ай кратеры)

Харгривс (лат. Hargreaves) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 18 км булган кратер.

# Харгривс (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Фредерик Джеймс Харгривс (1891—1970) хөрмәтенә бирелә.

# Харгривс (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1979 елда раслана.
# Давос

Давос (алман. Davos, итал. Tavate, романш. Tavau, фр. Davos) — Швейцариянең Граубүнден кантунында урнашкан шәһәр.

# Давос
## Тарих

Беренче мәртәбә 1215 елда телгә алына.
# TROVE2

TROVE2 (ингл. Ro60, Y RNA binding protein) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Тимерхан Нәзмиев

Тимерхан Нәзмиев (Тимерхан Сафуан улы Нәзмиев, 18 июнь 1923(1923-06-18), Ябалак, Илеш районы — 18 май 2004(2004-05-18) (80 яшь), Ябалак, Илеш районы, Башкортстан, Россия) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
# Пятровичы (Дунилавицки авыл советы)

Пятровичы (белар. Пятровічы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.

# Пятровичы (Дунилавицки авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.