yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Сәләтле балалар өчен гуманитар гимназия-интернат

Сәләтле балалар өчен гуманитар гимназия-интернат (рәсми исеме «Сәләтле балалар өчен гуманитар гимназия-интернат» дәүләт автономияле гомумбелем учреждениесе, рәсми булмаган – Актаныш гимназиясе) – Татарстанның Актаныш авылында урнашкан урта гомуми белем бирү оешмасы, дәүләт (республика) карамагындагы гимназия. Урта мәктәп буларак 2005 елда ачыла, ә 2011 елда Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты карары нигезендә хәзерге статусына үзгәртелә. Гимназия төп һәм урта гомуми белем бирү программалары нигезендә укыта, югары сыйныфларда профильле (социаль-һуманитар) укыту мөмкинлеге каралган. Уку йортында Россия төбәкләреннән, Татарстанның төрле районнарыннан һәм Актаныш районы авылларыннан балалар белем ала.

# Сәләтле балалар өчен гуманитар гимназия-интернат
## Тарих

Гимназия-интернат иң әүвәл 2005 елда Актаныш авылының 57 нче бистә өлешендә яшәүчеләр өчен урта мәктәп буларак ачыла һәм башта «3 нче санлы Актаныш урта белем бирү мәктәбе» дип атала. Яңа мәктәпне ачуда Татарстан Дәүләт шурасы рәисе Фәрит Мөхәммәтшин һәм Актаныш районы башлыгы Энгель Фәттахов катнаша. Күпмедер вакыттан соң уку йорты гимназия итеп үзгәртелә һәм «Актаныш гимназиясе» дип атала башлый, оешма төре буларак муниципаль автоном белем бирү учреждениесе статусын ала.
2011 елда Татарстан Президенты Рөстәм Миңнеханов, район башлыгы Энгель Фәттаховның тәкъдименә ризалык белдереп, гимназияне сәләтле балалар өчен махсус уку йорты буларак үзгәртеп корырга боера, шул ук елның 29 октябрендә «Актаныш гимназиясен» Татарстан Республикасы милкенә кабул итү һәм аның нигезендә «Сәләтле балалар өчен гуманитар гимназия-интернат» дәүләт автоном гомуми белем бирү учреждениесен оештыру турында хөкүмәт карары чыгарыла. Яңа уку йортына Актаныш гимназиясенең милке (мәктәп бинасы, җир кишәрлеге) һәм «Бүләк» белем бирү һәм сәламәтләндерү үзәгенең милке тапшырыла.
2012 елның җәеннән башлап гимназия-интернатның «Бүләк» интернатында ел саен Татарстанның Мәгариф һәм фән министрлыгы белән берлектә Россия төбәкләренннән килгән балалар өчен җәйге аланнар оештырыла.
Гимназиянең матди-техник базасы һәм инфраструктурасы даими рәвештә яңартыла. 2016 елда 100 балага исәпләнгән яңа интернат бинасы төзелә. Шул ук елда яңа статуста эшчәнлекнең 5 еллыгы бәйрәм ителә.
2019 елның 30 ноябрендә гимназиядә Әлфия Авзалова истәлегенә интерактив музей ачыла.

# Сәләтле балалар өчен гуманитар гимназия-интернат
## Казанышлар

2016 елдан сәләтле балалар өчен гуманитар гимназия-интернат Татарстан Республикасының 100 иң яхшы авыл мәктәбе рейтингында даими рәвештә беренче унлыкны били.
2019 елда гимназия-интернат Рыбаков Фондының "Мәктәп" бәйгесендә җиңү яулый, 2020 елда Россия Федерациясенең «Мәгарифне үстерү» дәүләт программасының «Цифрлы икътисад» милли программасында каралган «Цифрлы икътисад өчен кадрлар» федераль проекты кысаларында аерым чараларны гамәлгә ашыру максатыннан белем бирү оешмаларына субсидия формасында грантлар бирү конкурсында җиңә.
# CTDSP2

CTDSP2 (ингл. CTD small phosphatase 2 һәм CTD (Carboxy-terminal domain, RNA polymerase II, polypeptide A) small phosphatase 2, isoform CRA_c) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# TSC22D1

TSC22D1 (ингл. TSC22 domain family member 1 һәм TSC22 domain family protein 1) — кешенең 13-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (9619) Terrygilliam

(9619) Terrygilliam (лат. Terrygilliam) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9619) Terrygilliam
## Тарихы

1993 елның 17 мартында UESAC тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FS9» саналган.
# HD54824

HD54824 — Җәүза йолдызлыгында урнашкан A2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,62 ± 0,009 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Емеда

Емеда (исп. Yémeda) — Испаниянең Куэнка провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Емеда
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 29 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 868 метр биеклектә урнашкан.
# Алтынташ (Токат)

Алтынташ (төр. Altıntaş) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Токат илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Рот (Штромберг-Хунсрюк)

Рот — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Рот (Штромберг-Хунсрюк)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 0,82 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 300 метр биеклектә урнашкан.
# Каукси (Алутагусе)

Каукси (эст. Kauksi) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Рюаж

Рюаж (фр. Ruages) — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
# Изола-дель-Кантоне

Изола-дель-Кантоне — Италиянең Лигурия төбәгендә урнашкан коммуна. Җенова провинциясе составына керә.

# Изола-дель-Кантоне
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 296 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Бузалла, Монджардино-Лигуре, Ронко-Скривия, Воббия, Арквата Скривия, Грондона, Рокафорте Лигуре, Вольтаджо һәм Гави коммуналары белән чиктәш.
# Монтерота (Болцано)

Монтерота — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Доббьяко өязендә урнашкан торак пункт.

# Монтерота (Болцано)
## Географиясе

Монтерота Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Монтерота (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гурбиче

Гурбиче — Польшаның Подлясье воеводалыгы Ясвилы гминасында урнашкан авыл.

# Гурбиче
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Казчина Казна (Кунео)

Казчина Казна — Италиянең Пьемонт төбәге Певераньо өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Казна (Кунео)
## Географиясе

Казчина Казна Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казчина Казна (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ле-Мений-сюр-Оже

Ле-Мений-сюр-Оже (фр. Le Mesnil-sur-Oger) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Сен-Лоран-де-ла-Барьер

Сен-Лоран-де-ла-Барьер (фр. Saint-Laurent-de-la-Barrière) — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Острувек (Венгровский повяты)

һәм
Острувек — Польшаның Мазовия воеводалыгы Лохув гминасында урнашкан авыл.

# Острувек (Венгровский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Алемдар (Йозгат)

Алемдар (төр. Alemdar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Йозгат илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Пюимуассон

Пюимуассон (фр. Puimoisson) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Рье кантонына карый.

# Пюимуассон
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 35,44 км².
# Эль Чонго, Лос Пинос Куатес (Коюка де Каталан)

Эль Чонго, Лос Пинос Куатес — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Коюка-де-Каталан муниципалитеты составына керә.

# Эль Чонго, Лос Пинос Куатес (Коюка де Каталан)
## Географиясе

Эль Чонго, Лос Пинос Куатес Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Чонго, Лос Пинос Куатес (Коюка де Каталан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Чонго, Лос Пинос Куатес (Коюка де Каталан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Бискупин (Липновский повяты)

Бискупин — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Липно гминаcында урнашкан авыл.

# Бискупин (Липновский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 673 (сан)

673 (алты йөз җитмеш өч) - 672 белән 674 арасындагы натураль сан.

# 673 (сан)
## Математикада

* 673 — өч урынлы так сан.
* 673 санның цифрлар суммасы — 16.
* 673 санның цифрлар тапкырчыгышы — 126.
* 673 санның квадраты — 452929.

# 673 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 673 ел
* 673 ел (б. э. к.)
* Юникодта 02A1₁₆ — «ʡ» символның коды.
# Ягмурлу (Гергер)

Ягмурлу (төр. Yağmurlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Гергер илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Фатыйх Динеев

Динеев Фатыйх Юныс улыч - Бөек Ватан сугышы катнашучысы, 396 нчы аерым разведка ротасы командиры (333-нче пехота дивизиясе, 6-нчы армия, 3-нче Украин фронты ).

# Фатыйх Динеев
## Биографиясе

1923 елның 11 августында Муса авылында крестьян гаиләсендә туган. Татар. 10 сыйныфны тәмамлаган. Ул Чарджоу (Төркмәнстан) шәһәрендәге полиграфиядә печатник булып эшләгән.
1942 елның язында Кызыл Армия сафларына алына. Сталинград янында сугышны башлый. 1943 ел ахырына өлкән сержант Динеев 333-нче укчы дивизиясенең 396-нчы аерым разведка ротасы бүлекчәсе командиры. Украинаны азат итү өчен барган сугышларда, Кишинев операциясендә катнаша. Вкп(б) әгъзасы, 1944 елдан КПСС.
1943 елның 20 декабрендә өлкән сержант Динеев төн яклавы астында сугышчылар төркеме җитәкчелегендә Новофедоровка авылы тирәсендә дошманның оборонасы эченә, Запорожье шәһәреннән көньяк-көнбатышка таба 15 км ераклыкка уза, анда 2 гитлерчыны, ә бер әсирне юк итә. 1943 елның 23 декабрендәге приказ белән өлкән сержант Динеев Фатыйх Юныс улы 3 нче дәрәҗә Дан ордены (№63527) белән бүләкләнә.
1944 елның 11 июленә каршы төндә Тирасполь шәһәреннән 15 км көньякта урнашкан Фантына-Маскуй торак пункты янында, разведчиклар төркеме белән старшин Динеев дошманның алгы ягына үтеп керә, дошман сакчысын коралсызландыра, автоматтан 5 гитлерчыны юк итә. 1944 елның 27 июлендәге приказ белән старшина Фатыйх Юныс улы 2 нче дәрәҗә Дан ордены белән бүләкләнә (№2163).
1944 елның августында Ясско-Кишинево стратегик операциясе барышында Молдавия һәм Румыния территориясендә барган сугышларда катнаша. Хәрби юлны Болгариядә тәмамлый, анда сентябрь аенда 37-нче армия сугыш хәрәкәтләрен туктата. Бу вакытка Динеевның шәхси исәбендә 40 әсир булае.
СССР Югары Советы Президиумының 1945 елның 24 мартындагы Указы белән немец-фашист илбасарларына каршы сугышларда командование биремнәрен үрнәк үтәгәне өчен старшина Динеев Фатыйх Юныс улы 1 нче дәрәҗә Дан ордены белән бүләкләнгән (№397). Дан орденының тулы кавалеры була.
Җиңү көнен лейтенант исемендә каршылый. 1946 елда демобилизацияләнә.
Хәрби шинельне салып, милиция киемен кия. Одесса шәһәрендә яши. Җәмәгать тәртибен саклау органнарында Одессада хезмәт итә, эчке эшләр министрлыгының шәһәр идарәсе инспекторы булып эшли. 1971 елның 16 мартында вафат була.
# Леонид Ярош

Леонид Владимирович Ярош (1957 елның 22 июне, Горица, Менск районы, Чернигов өлкәсе, Украин ССР, ССРБ) — совет, Россия шахмат композиторы.

# Леонид Ярош
## Тормыш юлы

1957 елның 22 июнендә Украинаның Чернигов өлкәсе Менск районы Горица авылында туа.
Казан дәүләт мәдәният институтын тәмамлый.
Казанның Рәшит Нәҗметдинов исемендәге Шахмат һәм шашка сараеның беренче директоры.
Валерий Карпов һәм Станислав Галиәкбәровның укучысы.

# Леонид Ярош
## Шахмат композициясендә казанышлар

4 йөрештә мат Шахмат композициясенең алтын фондына керүче мәсьәлә :
1.а7 һәм төп вариантлар:
1…abФ 2.abФ Ф:b2 3.Ф:b3 Ф:а1 4.Л:f4#,
1…abЛ 2.abЛ Л:b2 3.Л:b3 Kр: c4 4.Фa4#,
1…abС 2.abС Сe4 3.С:f4 С:a8 4.Сe3(e5)#,
1…abК 2.abК К:d2 3.Фc1 Кe4 4.Кc6#.
1983 елда дөньяда беренче булып ортодоксаль композиция өчен иң авыр темаларның берсенә легаль мәсьәлә барлыкка китерә — «таск Бабсон», ул 100 ел дәвамында чишелмичә торган. Соңрак бу темага тагын берничә композиция төзи. Шул ук 1983 елда басылып чыккан мәсьәлә дөнья шахмат композициясендә иң яхшыларның берсе дип таныла.
Леонид Ярош 60 шахмат композициясен барлыкка китерә, кайбер эшләр ФИДЕ Альбомына кертелә.
Россия җыелма командасы составында дөнья чемпионы (1992, 2004).
Россия җыелма командасы составында V команда дөнья чемпионатының бакыр призёры (V WCCT) (1993—1997).
Россия җыелма командасы составында ССРБ чемпионы (1992) һәм ССРБ команда чемпионатының бакыр призёры (1989), .
РСФСРның 8 нче шәхси чемпионатында 4 нче урынны ала. 17 нче ССРБ шәхси беренчелеге финалында катнаша, анда XX гасыр рекордына 1—2 нче урын бирелә. РСФСР шәхси беренчелегенең 9 нчы вице-чемпионы.
Спорт җәмәгатьчелеге, массакүләм мәгълүмат чаралары һәм спорт структуралары карары буенча Татарстан Республикасының иң яхшы ун спортчысы исемлегенә керә.
Татарстан Республикасының атказанган спорт мастеры.
«Могҗизалар кыры — 64» китабы авторы (Казан, 2003).
# Оржер (Орн)

Оржер (фр. Orgères) — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
# Берне (Франция)

Берне (фр. Berné) — Франциянең Морбиан департаментында урнашкан коммуна.
# HD37683

HD37683 — Сәвер йолдызлыгында урнашкан A2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,09 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Чатак (Сейдикемер)

Чатак (төр. Çatak) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Сейдикемер илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ахметбей (Кастамону)

Ахметбей (төр. Ahmetbey) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Кастамону илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Разъезд N89

Разъезд N89 (рус. Разъезд N89 (187км)) — Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районы составына керүче авыл.

# Разъезд N89
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Разъезд N89
## Сәгать поясы

Разъезд N89 Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Разъезд N89
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: башкортлар (65%).
# TSPAN6

TSPAN6 (ингл. Tetraspanin 6) — X-хромосома аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# 277 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 277 — Милади тәкъвим буенча I гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 277 — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
* 277 — сан.
# Издебно (Мазовия воеводалыгы)

Издебно — Польшаның Мазовия воеводалыгы Ласкажев гминасында урнашкан авыл.

# Издебно (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Рове

һәм
Рове — Словениянең Войник (община) һәм Савиньска җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Рове
## Географиясе

Мәйданы — 0,61 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 348 метр биеклектә урнашкан.
# Дубравка (Пухавицкий районы)

Дубравка (белар. Дубраўка) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Пухавицкий районында урнашкан авыл.

# Дубравка (Пухавицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Данн (округ, Висконсин)

Данн — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Меномони шәһәре.

# Данн (округ, Висконсин)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1854 елда оештырыла.

# Данн (округ, Висконсин)
## Территориясе

Округ мәйданы 2207 км² тәшкил итә.
# CISH

CISH (ингл. Cytokine inducible SH2 containing protein) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сан Лука (Салерно)

Сан Лука — Италиянең Кампания төбәге Монтекорвино-Ровелла өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Лука (Салерно)
## Географиясе

Сан Лука Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Сан Лука (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бадья (Пожёг кушылдыгы)

Бадья — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Пожёг елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Бадья (Пожёг кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200212103000020336
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002033
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Алькен (Түбән Мозель)

Алькен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Алькен (Түбән Мозель)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,06 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 80 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сент-Женевьев (Уаза)

Сент-Женевьев (фр. Sainte-Geneviève һәм фр. Montcailloux) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# (3480) Абанте

(3480) Абанте (лат. Abante) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3480) Абанте
## Тарихы

1981 елның 1 апрелендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 GB» саналган.
# Виссувере (Түри)

Виссувере (эст. Vissuvere) — Эстониянең Ярвамаа өязендә урнашкан авыл.
# Янув (Зволенский повяты)

Янув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Тчув гминасында урнашкан авыл.

# Янув (Зволенский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Валпегари (Виченца)

Валпегари — Италиянең Венеция төбәге Арсьеро өязендә урнашкан торак пункт.

# Валпегари (Виченца)
## Географиясе

Валпегари Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Валпегари (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гацо (Җенова)

Гацо — Италиянең Лигурия төбәге Аренцано өязендә урнашкан торак пункт.

# Гацо (Җенова)
## Географиясе

Гацо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Гацо (Җенова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Будревиль

Будревиль (фр. Boudreville) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Монтиньи-сюр-Об кантонына карый.

# Будревиль
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7.94 км².
# Рыбхоза Пионер

Рыбхоза Пионер (рус. Рыбхоза Пионер) — Сембер өлкәсенең Майна районында урнашкан бистә.

# Рыбхоза Пионер
## Сәгать поясы

Рыбхоза Пионер Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Рыбхоза Пионер
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%), үзбәкләр (5,3%), татарлар (2,7%).
# Турегано

Турегано (исп. Turégano) — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Турегано
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 70,77 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 935 метр биеклектә урнашкан.
# Куэвас-дель-Альмансора

Куэвас-дель-Альмансора (исп. Cuevas del Almanzora) — Испаниянең Альмерия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Куэвас-дель-Альмансора
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 263,76 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 88 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сангварцо (Удине)

Сангварцо — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Чивидале-дель-Фриули өязендә урнашкан торак пункт.

# Сангварцо (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Юсьва районы

Юсьва районы (рус. Юсьвинский район) — Пермь краенда урнашкан административ берәмлек.
Административ үзәге — Юсьва.

# Юсьва районы
## География
### Чиктәшлек

| Як | Район |

# Юсьва районы
## Тарих

Район 1925 елда оештырыла.

# Юсьва районы
## Административ бүленеш

Юсьва районы составына 148 торак пункт керә.
# Куэвас-де-Прованко

Куэвас-де-Прованко (исп. Cuevas de Provanco) — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Куэвас-де-Прованко
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 38,44 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 890 метр биеклектә урнашкан.
# (6155) Yokosugano

(6155) Yokosugano (лат. Yokosugano) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6155) Yokosugano
## Тарихы

1990 елның 11 ноябрендә Т. Номура, К. Каваниси тарафыннан Minami-Oda обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 VY2» саналган.
# Намазгах (Ениҗе)

Намазгах (төр. Namazgah) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Ениҗе илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Капецано Инфериоре (Салерно)

Капецано Инфериоре — Италиянең Кампания төбәге Пелецано өязендә урнашкан торак пункт.

# Капецано Инфериоре (Салерно)
## Географиясе

Капецано Инфериоре Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Капецано Инфериоре (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# 2053 ел

3 меңьеллык :
XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр — XXII гасыр — XXIII гасыр :
Хронологик таблица :
2053 (ике мең илле өченче) ел — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча чәршәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 2053 елы, III меңьеллыкның 53 елы, XXI гасырның 53 елы, XXI гасырның 6 унъеллыгының 3 елы, 2050 елларның 4 елы. 2024 елдан 2053 елга хәтле 29 ел калды.