yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# (8273) Apatheia

(8273) Apatheia (лат. Apatheia) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8273) Apatheia
## Тарихы

1989 елның 29 ноябрендә М. Акияма, Т. Фурута тарафыннан Сусоно обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 WB2» саналган.
# Горслебен

Горслебен (алман. Gorsleben) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Горслебен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,81 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 130 метр биеклектә урнашкан.
# Речное

Речное — Татарстан Республикасының Алексеевск районындагы авыл.
Почта индексы — 422932.

# Речное
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.9 °C | -10.9 °C | -5.8 °C | 4.5 °C | 13.4 °C | 18.5 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.1 °C | 4.4 °C | -4.8 °C | -10.2 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
# Каси Вишванатх Гыйбадәтханәсе

Каси Вишванатх гыйбадәтханәсе Бангалорда, Кадугодида урнашкан Һинд дине гыйбадәтханәсе, Ходай Шивага багышланган. Гыйбадәтханә Чола Патша вакытына карый - Раджендра Чола Периоды.
Бу гыйбадәтханә урман үзәгендә төзелгән даирәнең исеме "Кадугоди" булган, шулай итеп - Каду исеме (Каннадада урман мәгънәсендә) һәм Гудҗ (Каннададагы гыйбадәтханә мәгънәсендә). Ваасту һәм Архитектура Көнбатыш Ганга Династиясенә карый, ул Чолага кадәр булган. Гыйбадәтханәнең нигезендәге язмаларда Ходайга "Раджадхи Раджа Бхангисварамхов" дип дәшелә. Иң беренче Шива Линга бу язмаларда искә алынган, ул урланган булган һәм аннан соң аны Варанасидан яңа белән алыштырганнар.
# STAB2

STAB2 (ингл. Stabilin 2 һәм Stabilin-2) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Алаҗами (Серик)

Алаҗами (төр. Alacami) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Серик илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Абрам Рамос (Чинамека)

Абрам Рамос — Мексиканың Веракрус штатында урнашкан торак пункт. Чинамека муниципалитеты составына керә.

# Абрам Рамос (Чинамека)
## Географиясе

Абрам Рамос Мексиканың көнчыгышында урнашкан.

# Абрам Рамос (Чинамека)
## Климаты

Абрам Рамос
климатограммасы :
| Я | Ф | М | А | М | И | И | А | С | О | Н | Д |
| 50   24 14 | 32   28 16 | 18   28 16 | 48   31 19 | 73   33 21 | 308   29 20 | 250   29 19 | 125   31 21 | 387   28 20 | 204   27 18 | 54   25 14 | 36   25 14 |
| °С үлчәмендә температура • Явым-төшем суммасы ммда ||||||||||||
Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 22 — 26 °C (72 — 79 °F).
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 2000 мм — 3500 (яки 79-138 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Абрам Рамос (Чинамека)
## Тарихы

Бу җирләр XV гасырда һәм XVI гасыр башынача Ацтеклар империясе составында була, 1519 елларда бирегә испан басып алучылары керә, территоря яулап алына.
1824 елның 31 гыйнварыннан Веракрус штатына карый.
# Räxmät Baymırzin

Räxmät Baymırzin, Räxmät İdris ulı Baymırzin (baş. Рәхмәт Иҙрис улы Баймырҙин; 1911 yılnıñ 15 martı, Räsäy imperiäse, Irınbur gubernası, Orski öyäze, İske Monasıyp — 1980 yılnıñ 17 martı) — Böyek Watan suğışında qatnaşuçı. «Suğışçan xezmätläre öçen» medale belän büläklängän (1945).

# Räxmät Baymırzin
## Biografiäse

Räxmät İdris ulı Baymırzin 1911 yılda Irınbur gubernasınıñ Orski öyäze (xäzerge Börcän rayonı) İske Monasıyp awılında tuğan. 1920-çe häm 1939—1940 yıllarda komsomol eşendä bulğan. 1920 yılda İske Monasıyp awıl komsomol küzänäge sekretare bulğan. 1931—1935 yıllarda Karl Marks isemendäge käsepçelek kolxozı räise. 1938 yılda Öfe şähäre Başqort Yuğarı kommunistik awıl xucalığı mäktäben tämamlağan. 1939—1940 yıllarda — BLKYB rayon komitetınıñ 1-nçe sekretare. 1940 yıldan 1959 yılğa qädär rättän (3 tapqır) Başqort ASSRnıñ Börcän xezmätçännär sovetı deputatı itep saylanğan. 1942 yılda Böyek Watan suğışına çaqırılğan. 1945 yılnıñ noyäbrendä demobilizatsiälängän. 1945—1948 yıllarda — rayon xalıq mäğärife bülege mödire. 1948 yılda — Börcän rayon sovetı başqarma komitetı räise urınbasarı. 1955 yılda — Stalin isemendäge kolxoz räise. 1960—1971 yıllarda BASSR urman xucalığı ministrlığında eşlägän.
1980 yılnıñ 17 martında wafat bulğan häm İske Monasıyp awılı ziratında cirlängän.

# Räxmät Baymırzin
## Büläkläre

* «Suğışçan xezmätläre öçen» medale
* «Xörmät Bilgese» ordenı (1944)
* «1941—1945 yıllardağı Böyek Watan suğışındağı batır xezmäte öçen» medale
* «1941—1945 yıllardağı Böyek Watan suğışında Almaniäne ciñü öçen» medale
* «Vladimir İlya ulı Leninnıñ tuuwına 100 yıl tulu säbäple fidaqär xezmäte öçen» medale (1970)
# 1894 ел

2 меңьеллык :
XVII гасыр — XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр :
Хронологик таблица :
1894 (бер мең сигез йөз туксан дүртенче) ел — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча дүшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1894 елы, II меңьеллыкның 894 елы, XIX гасырның 94 елы, XIX гасырның 10 унъеллыгының 4 елы, 1890 елларның 5 елы. 1894 елдан бирле 130 ел үтте.

# 1894 ел
## Вакыйгалар

* 11 апрель — Бөекбритания Угандада протектораты турында игълан итә.

# 1894 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1894 елда туганнар
* 19 гыйнвар — ТАССРның халык, РСФСРнең атказанган артисты Хөсәен Уразиков (1894-1977) туган.
* 17 апрель — Никита Хрущёв, ССРБ ЦК КПСС беренче сәркатибе.
* 26 август — Гала Дали, рәссам С. Далиның музасы.
* 17 ноябрь — Латыйф Җәләй, татар тел галиме.
* 21 ноябрь — Сәйфи Кудаш, татар шагыйре.
* 29 декабрь — Хәбибулла Ибраһимов, драматург, композитор.

# 1894 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1894 елда вафатлар
* 4 февраль — Луи Левандовский, алман композиторы, дирижер.
* 20 март — Лайош Кошут, маҗар халкының милли каһарманы.
* 1 ноябрь — Александр III, Россия императоры.
* 3 декабрь — Роберт Стивенсон, шотланд язучысы, шагыйрь.
# (12287) Langres

(12287) Langres — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12287) Langres
## Тарихы

1991 елның 8 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 GH5» саналган.
# (13781) 1998 UO15

(13781) 1998 UO15 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13781) 1998 UO15
## Тарихы

1998 елның 23 октябрендә К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 UO15» саналган.
# 689 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 689 — Милади тәкъвим буенча VII гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 689 — безнең эрага кадәр VII гасырга кергән ел.
* 689 — сан.
# Нова Вас-при-Марковцих

Нова Вас-при-Марковцих — Словениянең Марковци (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Нова Вас-при-Марковцих
## Географиясе

Мәйданы — 5,12 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 214,4 метр биеклектә урнашкан.
# Пелотас

Пелотас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Пелотас
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1610,084 км².
# (18807) 1999 JL85

(18807) 1999 JL85 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18807) 1999 JL85
## Тарихы

1999 елның 14 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JL85» саналган.
# Горни Држевич

Горни Држевич (чех. Horní Dřevíč) — Чехиянең Кралове Градец крае Старков районында урнашкан авыл.

# Горни Држевич
## Географиясе

Мәйданы — 3,412 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Горни Држевич
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Горни Држевич
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Горни Држевич
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 484 |
| 1880 | 458 |
| 1890 | 435 |
| 1900 | 431 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 336 |
| 1921 | 314 |
| 1930 | 285 |
| 1950 | 174 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 150 |
| 1970 | 157 |
| 1980 | 128 |
| 1991 | 100 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 90 |
| 2011 | 91 |
| 2021 | 75 |
# (11532) Gullin

(11532) Gullin — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11532) Gullin
## Тарихы

1992 елның 1 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 ER4» саналган.
# IC 513

IC 513 — Гидра йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 513
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 513, GSC 05436-00692, 2MASX J08330507-1221200, PGC 23983, MCG-02-22-019, 6dFGS gJ083305.1-122120, NPM1G -12.0232, LEDA 23983 һәм Gaia DR2 5747836126716860800 буларак та сурәтләнә.
# Бруфи (Терраш-ди-Бору)

һәм
Бруфи — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Терраш-ди-Бору муниципалитетына карый.

# Бруфи (Терраш-ди-Бору)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Богуцице (Лодзь воеводалыгы)

Богуцице — Польшаның Лодзь воеводалыгы Задзим гминаcында урнашкан авыл.

# Богуцице (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (849) Ара

(849) Ара (лат. Ara) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (849) Ара
## Тарихы

1912 елның 9 февралендә Белявский С. И. тарафыннан Кырым (Симеиз) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1912 NY» саналган.
# 201 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
201 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.

# 201 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:201 елда (б. э. к.) туганнар

# 201 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:201 елда (б. э. к.) вафатлар
# LRMP

LRMP (ингл. Inositol 1,4,5-triphosphate receptor associated 2 һәм Lymphoid-restricted membrane protein) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# IC 609

IC 609 — Секстант йолдызлыгы чикләрендә урнашкан тәэсирле галактика .

# IC 609
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 609, PGC 30600, UGC 5641, 2MASX J10253539-0212546, MCG+00-27-009, GSC 04905-00902, APG 44, Z 1023.0-0158, Z 9-26, 6dFGS gJ102535.4-021255, SDSS J102535.42-021254.8, UZC J102535.3-021255, LEDA 30600 һәм Gaia DR2 3782140749089747840 буларак та сурәтләнә.
# Баендыр (Меҗитөзү)

Баендыр (төр. Bayındır) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Меҗитөзү илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Зирекле Чишмә

Зирекле Чишмә — Башкортстанның Аскын районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452883, ГАТОБК коды — 80204842008.
# LRRIQ1

LRRIQ1 (ингл. Leucine rich repeats and IQ motif containing 1 һәм Leucine-rich repeat and IQ domain-containing protein 1) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Меткаф (Миссисипи)

Меткаф — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Меткаф (Миссисипи)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Меткаф (Миссисипи)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,596656 км², 2,596655 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 38 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Кече Светлая (Индига кушылдыгы)

Кече Светлая — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Индига елгасының сул ярыннан 130 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.

# Кече Светлая (Индига кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03040000112103000055308
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103005530
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Зеленець (Гостининский повяты)

Зеленець — Польшаның Мазовия воеводалыгы Гостынин (гмина) гминасында урнашкан авыл.

# Зеленець (Гостининский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ла-Вильнёв-о-Шатло

Ла-Вильнёв-о-Шатло (фр. La Villeneuve-au-Châtelot) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Ножан-сюр-Сен кантонына карый.
# Заленже (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)

һәм
Заленже — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Козелице гминаcында урнашкан авыл.

# Заленже (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пурнема (елга)

Пурнема (Турнёма) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Онеж борыны урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.

# Пурнема (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега борыны елгалары бассейны Унежма елгасы бассейнының көнбатыш чигеннән ЗОлытница елгасы бассейнының төньяк-көнчыгыш чигенә чаклы (Онеге елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03010000212103000004168
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000416
* Бассейн коды — 03.01.00.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Ницоларо (Пяченца)

Ницоларо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Пьяченца өязендә урнашкан торак пункт.

# Ницоларо (Пяченца)
## Географиясе

Ницоларо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ницоларо (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# HD62261

HD62261 — Кече Эт йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,74 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (10968) Sterken

(10968) Sterken (лат. Sterken) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10968) Sterken
## Тарихы

1971 елның 26 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4393 T-1» саналган.
# NGC 4407

NGC 4407 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4407
## Тарихы

Әлеге галактика 1829 елда инглиз астрономы тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# GSC2411-1790

GSC2411-1790 — Йөкче йолдызлыгында урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 11,64 ± 0,16 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Шоймуш (Бистрица-Несеуд)

Шоймуш — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. Шиеу (коммуна, Бистрица-Несеуд) коммунасына карый.

# Шоймуш (Бистрица-Несеуд)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 511 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бермуда утраулары

Бермуда утраулары (ингл. Bermuda) — Атлантик океанының төньяк-көнбатышындагы мәрҗән утраулар төркемендә, Төньяк Әмирикәдән 900 км көнбатыштарак урнашкан Бөекбританиянең диңгезарты территориясе.
Мәйданы 53,3 км². Халык саны 64 237 кеше (2010), шуларның 58%-ы — кара тәнлеләр һәм мулатлар, 31 % — ак тәнлеләр, 4 % — азиялеләр һәм һиндлеләр.
Мәэмүри үзәк — Һамилтон шәһәре (Бермуда утравында). Утрауларның иң зурысы — Бермуда утравы. Дымлы тропик климат. Явым-төшемнәр саны 1350 мм тирәсендә. Иң салкын айның (март) уртача температурасы +16,7°, иң эссе айның (август) температурасы +26,7°. Туризм зонасы. Банан, цитрус үсемлекләре, иртә пешә торган яшелчәләр һәм гөлләр (экспорт өчен) җитештерелә. Испан денгиз сәяхәтчесе Һуан Бермудес тарафыннан 1522 елда кәшеф ителгән.
Бермуда утраулар диңгез юллары киселешендә урнашкан.
Тугыз округ һәм ике муниципалитетка бүленгән.
Британ губернаторы тышкы сәясәт, саклану һәм полиция мәсьәләләрен хәл итә. Эчке тормышын тәртипкә салу белән икепулатлы парламент шөгыльләнә. Башкарма хакимиятнең башлыгы — премьер-министр.

# Бермуда утраулары
## Диннәр

Бермуда утрауларында яшәүче диндарларның зур күпчелеге христианнар (46,2 % ы протестантлар: англикан чиркәве тарафдарлары – 15,8 %), католиклар – 14,5 %, диннәрен билгеләмәгәннәр ― 6,2 %, атеистлар ― 17,8 % (2010 елгы халык санын алу буенча). Йәһвә шаһитлары — 2011 елга 1,3 %, Ислам дине тарафдарлары – 1 % , башкалар – 3,9 %.
* Бермуда утрауларында ислам
* Бермуда утрауларында Һинд дине
# Шеһитлик (Пазарйолу)

Шеһитлик (төр. Şehitlik) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Пазарйолу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Педра Счолта (Сасари)

Педра Счолта — Италиянең Сарденья төбәге Кастелсардо өязендә урнашкан торак пункт.

# Педра Счолта (Сасари)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Инҗекавак (Хазро)

Инҗекавак (төр. İncekavak) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Хазро илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Грушевня

һәм
Грушевня — Польшаның Силезия воеводалыгы Клобуцк гминасында урнашкан авыл.

# Грушевня
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Заврати

Заврати (чех. Závraty) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Ческе-Будейовитсе районы һәм Ческе-Будеёвице районында урнашкан авыл.

# Заврати
## Географиясе

Мәйданы — 2,08091 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 435 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Заврати
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Заврати
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Заврати
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 146 |
| 1880 | 128 |
| 1890 | 110 |
| 1900 | 129 |
| 1910 | 146 |
| 1921 | 128 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 145 |
| 1950 | 99 |
| 1961 | 133 |
| 1970 | 120 |
| 1980 | 70 |
| 1991 | 31 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 34 |
| 2014 | 37 |
| 2016 | 39 |
| 2017 | 45 |
| 2018 | 42 |
| 2019 | 45 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 50 |
| 2021 | 51 |
| 2021 | 56 |
| 2022 | 54 |
| 2023 | 61 |
| 2024 | 62 |
# HARS2

HARS2 (ингл. Histidyl-tRNA synthetase 2, mitochondrial) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бурано (Комо)

Бурано — Италиянең Ломбардия төбәге Монтемеццо өязендә урнашкан торак пункт.

# Бурано (Комо)
## Географиясе

Бурано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Бурано (Комо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Санта Круз (Кечултенанго)

Санта Круз — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Quechultenango муниципалитеты составына керә.

# Санта Круз (Кечултенанго)
## Географиясе

Санта Круз Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Санта Круз (Кечултенанго)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Санта Круз (Кечултенанго)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Чукуркөй (Караман)

Чукуркөй (төр. Çukurköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Караман иле Караман илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Чаталаркач (Муҗур)

Чаталаркач (төр. Çatalarkaç) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кыршеһир иле Муҗур илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ленки-Шляхецки

һәм
Ленки-Шляхецки — Польшаның Лодзь воеводалыгы Ленки-Шляхецке гминаcында урнашкан авыл.

# Ленки-Шляхецки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (20798) Verlinden

(20798) Verlinden — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20798) Verlinden
## Тарихы

2000 елның 27 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 SH172» саналган.
# FAM90A1

FAM90A1 (ингл. Family with sequence similarity 90 member A1) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бацуров

Бацуров (словак. Bacúrov) — Словакиянең Зволен округында урнашкан авыл.

# Бацуров
## Тарихы

Авыл 1255 елда нигезләнгән.

# Бацуров
## Географиясе

Мәйданы — 9,6 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 452 метр биеклектә урнашкан.

# Бацуров
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# (13905) 1976 QA

(13905) 1976 QA — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13905) 1976 QA
## Тарихы

1976 елның 27 августында Шелте Бас тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 QA» саналган.