yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Әхмәт Гарифуллин

Әхмәт Гарифуллин (Әхмәт хәзрәт Гарифуллин, дөньяда Гарифуллин Артур Сирен улы; 1986 елның 24 марты, Магдебург, Алмания) — Россия ислам эшлеклесе, Россия мөселманнарының Үзәк диния нәзарәте составындагы Ерак Көнчыгыш мөселманнары Диния нәзарәте рәисе, Россия Югары мөфтиенең Ерак Көнчыгыштагы тулы вәкаләтле вәкиле.

# Әхмәт Гарифуллин
## Тормыш юлы

Әхмәд Хәзрәт 1986 елның 24 мартында Магдебург шәһәрендә татар гаиләсендә туа. Аның әтисе анда Совет Армиясендә хезмәт иткән була. Әтисе, Гарифуллин Сирен Сәхибулла улы — хәрби, әнисе, Гарифуллина Рима Миргабетдин кызы офицер ашханәсендә эшләгән.
1989 елда аның гаиләсе Башкортстан Республикасының Октябрьский шәһәренә күченә, анда 10 нчы урта мәктәптә башлангыч белем ала. Яшь чагында грек-рим көрәше белән мавыга һәм 2001 елда спорт мастерлыгына кандидат исемен ала.
Дини белемне Октябрьский шәһәрендә, Ислам институты каршында ук ала башлаган, 2003 елда аннан Истанбулга укырга җибәрелә. 2007 елда, укуын тәмамлап, Россиягә әйләнеп кайта һәм яңадан аттестация узгач, Россия ислам университетының өченче курсына укырга керә. 2011 елда аны уңышлы тәмамлый. Шулай ук 2007 елда Мәскәү юриспруденция институтына укырга керә, аны 2013 елда тәмамлый.
2007 ел ахырында Мәскәүдә Россия мөселманнарының Үзәк Диния нәзарәте резиденциясендә имам булып эшли башлый.
2009 ел башында Россия Югары мөфтие боерыгы белән Уфада «Лалә-Тюльпан» җәмигъ мәчете Имам-хатыйбы итеп билгеләнә. Бер елдан соң, шулай ук Россия ислам университетында укыта башлый һәм 2011 елдан Россия ислам университетының теология-педагогика факультеты деканы вазыйфасына керешә. Бу вазыйфада 2014 елның маена кадәр эшли.
2013 ел ахырында Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогика университетына «персоналның һөнәри үсеше технологиясе» белгечлеге буенча Һөнәри белем һәм мәгълүмати технологияләр институтына магистратурага укырга керә, аны 2016 елда уңышлы тәмамлый.
2014 елның маенда Югары мөфти боерыгы белән Ерак Көнчыгышта Югары мөфтинең тулы вәкаләтле вәкиле итеп билгеләнә.
2015 елның май аенда Россия мөселманнарының Үзәк диния нәзарәте составында Ерак Көнчыгыш мөселманнары Диния нәзарәте рәисе итеп билгеләнә.
II состав Хабаровск крае Иҗтимагый палатасы әгъзасы (июнь 2014 — июнь 2016). III состав Хабаровск крае Иҗтимагый палатасы әгъзасы (июнь 2016 — июнь 2018).

# Әхмәт Гарифуллин
## Гаилә

Өйләнгән, ике ул тәрбияли — Салават һәм Сөләйман.
# Динек (Чумра)

Динек (төр. Dinek) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Чумра илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бондигу

Бондигу (фр. Bondigoux) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Скияви (Потенца)

Скияви — Италиянең Базиликата төбәге Бриенца өязендә урнашкан торак пункт.

# Скияви (Потенца)
## Географиясе

Скияви Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Скияви (Потенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Николай Мальнев

Николай Мальнөв (Николай Дмитри улы Мальнөв, 9 май 1926(1926-05-09), Выползово, Курск өязе, Курск гөбернәсе, РСФСР, СССР язучылар берлеге — 16 август 2012(2012-08-16) (86 яшь), Чаллы, Татарстан, Россия) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1981).
# Нестемпово-Влосцянске

Нестемпово-Влосцянске — Польшаның Мазовия воеводалыгы Покшивница гминасында урнашкан авыл.

# Нестемпово-Влосцянске
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вда (Диңгез буе воеводалыгы)

һәм
Вда — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Любихово гминасында урнашкан авыл.

# Вда (Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 4383

NGC 4383 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4383
## Тарихы

Әлеге галактика 1862 елда Алмания астрономы Шёнфельд, Эдуард тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 15.24 см (6 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# COL15A1

COL15A1 (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Иван Крамской

Иван Николай улы Крамской (27 май [8 июнь] 1837, Острогожск — 24 март [5 апрель] 1887, Санкт-Петербург) — Россия империясе рәссамы, сурәт, тарихи рәсем ясау остасы һәм сәнгать тәнкыйтьчесе.

# Иван Крамской
## Тормыш юлы

1837 елда Воронеж губернасында писер гаиләсендә дөньяга килә.
Острогожск укуханәсен тәмамлаганнан соң, шәһәр думасында писер булып эшли.
1853 елдан фотога ретушь ясау белән шөгыльләнә башлый.
1857 елда Санкт-Петербург сәнгать академиясенә керә.
1863 елда "ундүрт рәссам фетнәсе"ндә катнаша: скандинав сагасына багышланган рәсемнәр ясаудан баш тарта, нәтиҗәдә Академиядән куып чыгарыла. Хөкүмәт рөхсәте белән, икътисад ягыннан беркемгә дә бәйле булмаган Рәссамнар әртиле оештыра.
1865 елда Мәскәүдә Коткаручы Мәсих чиркәвенең гөмбәзләрен рәсем белән бизи.
1870 елда рәссам сәнгате күчерелә торган күргәзмәләре берлегенә нигез салучыларның берсе була.
1887 елда рәсем ясаганда вафат була. Башта Смоленск зиратында күмелгән, аннары Александр Невский лаврасы Тихвин зиратында җирләнгән.

# Иван Крамской
## Сайланган рәсемнәр

* Крамской рәсемнәре
* Белмәгән хатын
* Су кызлары
* Гайсә Мәсих чүлдә
* Лев Толстой сурәте
* Менделеев сурәте
* Александр III, 1886
* Ай төне
* Патшабикә Мария Федор кызы Дагмар
# Канёвице (Злин)

Канёвице (чех. Kaňovice) — Чехиянең Злин крае Злин һәм Q89187599? районында урнашкан авыл.

# Канёвице (Злин)
## Географиясе

Мәйданы — 4,60931 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 260 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Канёвице (Злин)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Канёвице (Злин)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Канёвице (Злин)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 198 |
| 1880 | 229 |
| 1890 | 224 |
| 1900 | 238 |
| 1910 | 275 |
| 1921 | 253 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 271 |
| 1950 | 315 |
| 1961 | 346 |
| 1970 | 332 |
| 1980 | 316 |
| 1991 | 269 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 273 |
| 2014 | 263 |
| 2016 | 271 |
| 2017 | 279 |
| 2018 | 287 |
| 2019 | 290 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 282 |
| 2021 | 276 |
| 2021 | 261 |
| 2022 | 276 |
| 2023 | 294 |
| 2024 | 303 |
# Загурки (Слупский повяты)

Загурки — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Кобыльница гминасында урнашкан авыл.

# Загурки (Слупский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Куергазы

Куергазы — Башкортстанның Куергазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, ГАТОБК коды — ?.

# Куергазы
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 189 кешенең яшәве мәгълүм.
# Немироглу (Тарсус)

Немироглу (төр. Nemiroğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Тарсус илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Еловка (Луза кушылдыгы)

Еловка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе , Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Луза елгасының уң ярыннан 150 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.

# Еловка (Луза кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100212103000012921
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001292
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Сен-Лоран-дез-Отель

Сен-Лоран-дез-Отель (фр. Saint-Laurent-des-Autels) — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Марчано Фредо (Казерта)

Марчано Фредо — Италиянең Кампания төбәге Альвиньано өязендә урнашкан торак пункт.

# Марчано Фредо (Казерта)
## Географиясе

Марчано Фредо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Марчано Фредо (Казерта)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лонгобукко

Лонгобукко — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. Козенца провинциясе составына керә.

# Лонгобукко
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 800 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Акри, Боккильеро, Каловето, Челико, Кропалати, Палудия, Пьетрапаола, Корильяно-Россано, Спезанно-делла-Сила, Casali del Manco һәм Сан-Джованни-ин-Фьоре коммуналары белән чиктәш.
# IC 20

IC 20 — Кит йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 20
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 20, PGC 1755, MCG-02-02-021, 2MASX J00283968-1300366, NPM1G -13.0017, 6dFGS gJ002839.7-130037, LEDA 1755 һәм Gaia DR2 2423509861696088576 буларак та сурәтләнә.
# Старий Замбжикув

Старий Замбжикув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Собене-Езёры гминасында урнашкан авыл.

# Старий Замбжикув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мацава

Мацава (белар. Мацава) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.

# Мацава
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Навасяды (Кальчунски авыл советы)

Навасяды (белар. Навасяды) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.

# Навасяды (Кальчунски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# (9962) Pfau

(9962) Pfau (лат. Pfau) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9962) Pfau
## Тарихы

1991 елның 28 декабрендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 YL1» саналган.
# Порша (Волюга кушылдыгы)

Порша — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Волюга елгасының сул ярыннан 43 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.

# Порша (Волюга кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300212103000030370
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003037
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Казачка (Сосновка кушылдыгы)

Казачка — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Сосновка елгасының уң ярына тамагыннан 7,9 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 13 км.

# Казачка (Сосновка кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Медведица елгасы башыннан Терса елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамактары арасында, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010300112107000007972
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107000797
* Бассейн коды — 05.01.03.001
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Равник (Блоке)

Равник — Словениянең Блоке (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Равник (Блоке)
## Географиясе

Мәйданы — 1,53 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 762,5 метр биеклектә урнашкан.
# Силвения (Пенсильвания)

һәм
Силвения — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Силвения (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1795 елда нигезләнгән.

# Силвения (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,12 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1378 Фут биеклектә урнашкан.
# Сент-Джозеф (Миссури)

Сент-Джозеф — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Сент-Джозеф (Миссури)
## Тарихы

Сент-Джозеф шәһәре 1843 елда нигезләнгән.

# Сент-Джозеф (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 115,999354 км², 115,963206 км² (1 апрель 2010), 116,091613 км² (1 апрель 2020), 114,053814 км² (1 апрель 2020), 2,037799 км² (1 апрель 2020). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 271 метр биеклектә урнашкан.
# Янов (Дечин)

Янов (чех. Janov) — Чехиянең Устецк крае Дечин һәм Q89474234? районында урнашкан авыл.

# Янов (Дечин)
## Географиясе

Мәйданы — 4,650659 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 321 метр биеклектә урнашкан.

# Янов (Дечин)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Янов (Дечин)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Янов (Дечин)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1124 |
| 1880 | 1205 |
| 1890 | 1177 |
| 1900 | 1147 |
| 1910 | 1213 |
| 1921 | 998 |
| 1930 | 962 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 361 |
| 1961 | 295 |
| 1970 | 242 |
| 1980 | 163 |
| 1991 | 116 |
| 2001 | 185 |
| 2011 | 289 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 337 |
| 2016 | 345 |
| 2017 | 345 |
| 2018 | 368 |
| 2019 | 360 |
| 2020 | 357 |
| 2021 | 352 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 315 |
| 2022 | 339 |
| 2023 | 351 |
| 2024 | 341 |
# Пикан-Плантейшен (Техас)

Пикан-Плантейшен — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Пикан-Плантейшен (Техас)
## Географиясе

Пикан-Плантейшен халык санын алу урыны мәйданы — 19,796711 км², 19,79671 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 219 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Качкын

Качкын — Татарстан Республикасының Актаныш районындагы авыл.
Халык саны — 259 тирәсендә. Почта индексы — 423739.

# Качкын
## Тарих

1728 елда нигезләнгән.

# Качкын
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Качкын
## Шәхесләр

* Фарсель Зыятдинов (1937—2021), язучы, икътисадчы-галим, бакчачы, ТР атказанган мәдәният хезмәткәре һәм фән эшлеклесе.

# Качкын
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.5 °C | -11.2 °C | -6 °C | 3.9 °C | 13.1 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 11.9 °C | 4 °C | -5.3 °C | -10.8 °C | 3.7 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.
# Габре-при-Сотески

Габре-при-Сотески — Словениянең Доленьське Топлице (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Габре-при-Сотески
## Географиясе

Мәйданы — 0,65 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 217,6 метр биеклектә урнашкан.
# Вя дела Карика (Верона)

Вя дела Карика — Италиянең Венеция төбәге Пастренго өязендә урнашкан торак пункт.

# Вя дела Карика (Верона)
## Географиясе

Вя дела Карика Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Вя дела Карика (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ньюбург (Мэн)

Ньюбург — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Ньюбург (Мэн)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Ньюбург (Мэн)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 31,03 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 176 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Норт-Бич (Мэриленд)

Норт-Бич — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Норт-Бич (Мэриленд)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1910 елда нигезләнгән.

# Норт-Бич (Мэриленд)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,889715 км², 0,892761 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 0 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Лузчиньяно (Маса-Карара)

Лузчиньяно — Италиянең Тоскана төбәге Казола-ин-Луниджана өязендә урнашкан торак пункт.

# Лузчиньяно (Маса-Карара)
## Географиясе

Лузчиньяно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Лузчиньяно (Маса-Карара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гуо-де-Ларбуст

Гуо-де-Ларбуст (фр. Gouaux-de-Larboust) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Куш йолдыз

Куш йолдыз (куш система, икеле йолдыз) — тарту көче белән бәйләнгән һәм уртак масса үзәге тирәсендә йомык орбиталар буйлап әйләнә торган ике йолдыз. Куш йолдызлар булуы аркасында, йолдызлар массасын ачып белү һәм төрле бәйлелекләрне ясау мөмкинлеге бар. Шунлыктан йолдызларның масса–радиусы, масса–яктыртучанлыгы һәм масса–спектр сыйныфы бәйлелекләрен белү ярдәмендә, аларның эчке төзелеше һәм үсеше турында сөземтә ясарга була.
Шуның өстенә кара тишекка дәгъвачылар тик куш системаларда табылганнар. Вольф–Райе йолдызларын бары тик куш йолдызлар аркасында тикшергәннәр.
Чын куш йолдызларны ике сыйныфка бүлергә була:
* йолдызлар арасында масса алмашуы бара, барачак яки тәмамланган инде — тыгыз куш системалар;
* йолдызлар арасында масса алмашуы мөмкин түгел — киң куш системалар.
Әгәр куш системаларны күзәтү ысулы буенча аерсак, аларны күренүчән, спектр, каплаулы, астрометрия куш системаларына аерып кую була.
# Күрү нервы кабыгының менингиомасы

Менингиомалар КН'ның интраорбиталь өлешен яисә КН'ның интракраниаль өлешен әйләндереп алган арахноидеянең менингоэндотелий күзәнәкләреннән үсеш ала. Кайвакыт шеш КН'ны әйләндереп ала һәм кайбер очракларда ул фиброваскуляр пиаль бүлгеләр буенча үсеп керә. КН кабыгының беренчел менингиомалары глиомаларга караганда азрак очрый. Башка менингиомаларда кебек, урта яшьтәге хатын-кызлар ешрак интегә.
1. Гистология шешнең ике төрен аера: менингоэндотелиаль, төрле зурлыктагы фиброваскуляр җепләр белән аерылган менингоэндотелиаль күзәнәкләренең төрле формадагы өлешчәләр булу белән сыйфатлана (рәс. 6.46а); псаммоматоз, бүленүче менингоэндотелиаль күзәнәкләр арасында псаммом тәнчекләр белән сыйфатлана (рәс. 6.46б).
2. Бу бер яклы әкренләп күрү начарлану белән билгеләнә. Вакытлыча күрү начарлану беренче симптом була ала.
3. Билгеләре классик өчлекне тәшкил итә: (а) күрү начарлану, (б) КН атрофиясе, (в) оптикоцилиар тамыр шунтлары. Ләкин өч билгенең берьюлы барлыкка килүе сирәк очрый. Билгеләрнең барлыкка килү тәртибе түбәндәгечә.
* КН дисфункциясе һәм атрофия белән алмашынган оеган диск.
* Оптикоцилиар тамырлар шунтлары (рәс. 6.4в кара) якынча 30% очракта табыла, КН атрофиясе үсеше белән кими.
* Хәрәкәтнең чикләнүе, аеруча өскә, чөнки шеш КН'ын "тышлый" ала.
* Экзофтальм, гадәттә, мускул бүрәнкәсе эчендә шеш үсүе өчен күрү начарланудан соң барлыкка килә. NB Каты тышчадан тышта үскән шешләрдә эзлеклелек киресенчә, бу очракта экзофтальм КН кысылганчы барлыкка килә.
4. КТ КН калынаюын һәм кальцификатларны ачыклый (рәс. 6.46в).
5. МРТ күрү юлы тирәсендәге шешләрне һәм зур булмаган шешләрне ачыклый (рәс. 6.46г).
6. Урта яшьтәге авыруларга шешнең әкрен үсүе өчен яхшы фараз аркасында дәвалау кирәкми. Хирургик кисеп алу яшь авыруларда агрессив шешләрдә, аеруча күз сукырайса, күрсәтелә.
Кайбер очракларда фракциональ стереотактик радиотерапияне мөстәкыйль дәвалау ысулы яки хирургиягә өстәмә итеп кулланырга була.
7. Өлкәннәрдә фараз яхшы, ләкин балаларда шеш агрессив һәм кайвакыт үлемгә китерә ала.
# Шипкино

Шипкино (рус. Шипкино) — Чиләбе өлкәсенең Октябрьское районы составына керүче авыл.

# Шипкино
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Шипкино
## Сәгать поясы

Шипкино Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Шипкино
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (69%), украиннар (12%), чирмешләр (3%), алманнар (14%).
# Мольза

һәм
Мольза — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Лукта гминасында урнашкан авыл.

# Мольза
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ортаклар (Герменҗык)

Ортаклар (төр. Ortaklar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Герменҗык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бүрнүк (Менген)

Бүрнүк (төр. Bürnük) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Менген илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Оушен-Сити (Вашингтон)

Оушен-Сити — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Оушен-Сити (Вашингтон)
## Географиясе

Оушен-Сити халык санын алу урыны мәйданы — 8,815134 км² (1 апрель 2010), 3,41 квадрат миль. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 7 метр һәм 23 Фут биеклектә урнашкан.
# Лиси-Огон

Лиси-Огон — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Бяле-Блота гминаcында урнашкан авыл.

# Лиси-Огон
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кантоне (Вербано-Кузио-Осола)

Кантоне — Италиянең Пьемонт төбәге Бачено өязендә урнашкан торак пункт.

# Кантоне (Вербано-Кузио-Осола)
## Географиясе

Кантоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Кантоне (Вербано-Кузио-Осола)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Карабашка (Тауда кушылдыгы)

Карабашка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тауда елгасының сул ярыннан 222 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 146 км.

# Карабашка (Тауда кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502512111200013165
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111201316
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Боби (Польша)

Боби — Польшаның Мазовия воеводалыгы Пултуск гминасында урнашкан авыл.

# Боби (Польша)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Андорра-ла-Велья

Андорра-ла-Велья (тат. лат. Andorra la Vella, кат. Andorra la Vella) яки Андорра-ла-Вьеха (исп. Andorra la Vieja) — Андорра башкаласы һәм илнең җиде вилаятенең берсе.
Шәһәр Пиреней тауларында, ике елга кисешкән урында урнаша.
Шәһәргә IX гасырда нигез салына. 1278 елдан — Андорра кенәзлеге үзәге. 1993 елдан биредә канун чыгару, үтәү һәм мәхкәмә хакимиятләре урын ала.
# NGC 5143

NGC 5143 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5143
## Тарихы

Әлеге галактика 1855 елда инглиз астрономы William Parsons тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 182.88 см (72 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.