yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Тәңре

Тәңре (Борынгы төрки теле (ингл.): ; Замандаш төрекчә: Tanrı; Прото-төрки (ингл.) *teŋri / *taŋrɨ; Монгол язуы (ингл.): ᠲᠨᠭᠷᠢ, Tngri; замандаш монголча (ингл.): Тэнгэр, Tenger):
* Иртә төрки (хунну, һуннар, болгарлар) һәм монголик (ингл.) (сяньби (ингл.)) халыкларының диннәрендә алдынгы төп илаһның исемнәреннән берсе. (Инглиз Википедиясе)
* Төрки-монгол чыгышындагы Ауразия халыкларының политеистик пантеонында иң бөек Күк алласы. Аның башка исеме – "Мәңгелек күк". (Рус Википедиясе)
Тәңрегә табынуны кайчак Тәңречелек дип атыйлар. Тәңречелекнең төп затлары (элементлары) - Күк-Ата (ингл.) (Tengri/Tenger Etseg) һәм Җир-Ана (ингл.) (en:Eje/Gazar Eej). Практикалары эченә шаманизм (ингл.), анимизм (ингл.), тотемизм (ингл.) һәм борынгы ата-аналарга табыну (ингл.) керә.

# Тәңре
## Исем

Исемнең иң борынгы формасы б.э.к. 4 гасыр Кытай хроникаларында хунну ышанычларын тасвирлауда сүзгә алына - 撑犁/Cheng-li. (Прото-төрки телендәге (ингл.) сүз формасы *Тэңри яки *Tаңри дип реконструкцияләнә.) Беренче тапкыр кытай елъязмаларында, һуннарны тасвирлаганда “dhiu liei” (Chinese: 撑犁) буларак языла:
   "匈奴谓天为撑犁” : Һуннар Тяньне (天 – кытайча күкнең, яки күкләрнең исеме) Тәңре дип әйтәләр.
en:Stefan Georg (2001) сүзнең Енисей телләрендәге *tɨŋgVr-, "бөек"тән чыгышын тәкъдим итте. Альтернатива буларак, Алтай телләреннән реконструкцияләнгән *T`aŋgiriдан ("ант" яки "илаһ") чыгучы этимология тәңренең күк өстеннән хакимияте урынына аның илаһиятен ассызыклый.

# Тәңре
## Кулланылыш үрнәкләре

Төрки Tengri формасы 11 гасырда Мәхмүд Кашгарый тарафыннан кулланыла.
Тәңре - "Төркиләрнең илаһы" (Türük Tängrisi) дип билгеләнеп, Төрки каһанлыгының милли илаһы буларак билгеле. Төрки каһанлыгы ханнары үз хакимиятен Тәңредән бирелгән мандаты белән аңлата иде. Бу хакимнәр Тәңре биргән көчле рух ярдәмендә аның җирдәге вәкилләре, уллары дип кабул ителәләр иде.
Урта гасырларда төрки телле халыклар илләрендә, шулай ук борынгы төрекләрдә дә (тИркутскләрдә дә), ханнар үзләренең хакимиятләрен Тәңре ризалыгына нигезләнеп корганнар. Бу хакимнәр, аларга аерым бәрәкәт – кот биргән, Тәңре бүләге ияләре кебек кабул ителгәннәр, алар тәхетле исменәр йөреткәннәр (мәсәлән, Тәңрекот, Котлуг, Коталмыш).
Төрки халыкларның ата-бабалары анимистлар булалар, шаман ышануларына карап алар күк алларын һәм табигать көчләрен хөрмәтләгәннәр. Мәхмүт Кашкарый фикеренчә, Тәңре үсемлекләрне барлыкка китерүче һәм яшен атучы буларак билгеле булган. Төрки халыклар, "күкнеке, илаһи" кебек сүзләрне аңлаткан "Тәңре" сыйфатын, аерым мөһим әйберләрне күрсәтү өчен кулланганнар (мәсәлән, Хан-Тәңре тау очы Көнбатыш Саянда). Хәзерге Төркиядә, шулай ук татарларда да "Tanrı" сүзе "алла" сүзенә альтернатива буларак кулланыла.
Могол тәңречелегендә төп илаһи асыл булып Күк-Ата (Тәңре/Тенгер Etseg) һәм Җир-Ана (эдже/Gazar Eej) тора. Чынгызхан үзенең хакимияте чыганагын Тәңре әмере дип аңлаткан, һәм ул үзенең карарларын "Мәңгелек Зәңгәр Күк ризалыгы белән" дип башлаган. Күк алласына вакытка буйсынмаучы һәм мәңгелек зәңгәр Күккә кебек табынганнар.
Атама килеп чыгышын шумер күк алласы Дингр белән бәйлиләр.
# Фогтаройт

Фогтаройт — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Фогтаройт
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Фогтаройт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 34,24 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 484 метр биеклектә урнашкан.
# Ош-Ёль

Ош-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Уюб елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Ош-Ёль
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200112103000015890
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001589
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Фуза (Верона)

Фуза — Италиянең Венеция төбәге Сан-Джованни-Иларионе өязендә урнашкан торак пункт.

# Фуза (Верона)
## Географиясе

Фуза Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Фуза (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Узнарас

Узнарас — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Югары Тойма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.

# Узнарас
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300112103000027029
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002702
* Бассейн коды — 03.02.03.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Ранвиль-Брёйо

Ранвиль-Брёйо (фр. Ranville-Breuillaud) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Гура-Сухашулуй

Гура-Сухашулуй — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Окнеле-Мари коммунасына карый.

# Гура-Сухашулуй
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Сыгнаг (Хоҗалы)

Сыгнаг (әзери. Sığnaq) — Әзербайҗанның Хоҗалы районына караган авыл.
# Полымья

Полымья — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Полымьятское күле кушыла. Елга озынлыгы 38 км.

# Полымья
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Конда елгасы. Кече елга бассейны — Конда, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010600112115300017754
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301775
* Бассейн коды — 14.01.06.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Голубева

Голубева (Го́лубева) ― фамилия, шулай ук топоним.

# Голубева
## Фамилия

* Антонина Голубева (1899―1989), балалар язучысы һәм драматург, актриса, фольклорчы.
* Валентина Голубева (1949), тукучы, ике тапкыр Социалистик Хезмәт Каһарманы (1977, 1984).
# Мешна (Силезия воеводалыгы)

һәм
Мешна — Польшаның Силезия воеводалыгы Вильковице гминасында урнашкан авыл.

# Мешна (Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Зур Логуновы

Зур Логуновы (рус. Большие Логуновы) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.

# Зур Логуновы
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Зур Логуновы
## Сәгать поясы

Зур Логуновы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Зур Логуновы
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
# Нова Весь-Любинска

Нова Весь-Любинска — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Польковице гминасында урнашкан авыл.

# Нова Весь-Любинска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мемфис (Теннесси)

Мемфис — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан шәһәр.

# Мемфис (Теннесси)
## Тарихы

Мемфис шәһәре 1819 елда нигезләнгән.

# Мемфис (Теннесси)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 845,184288 км², 839,164982 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 103 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Мемфис (Теннесси)
## Танылган туганнар

* Томми Райт III — Америка рэперы һәм хип-хоп продюсеры, мемфис-рэп жанрына нигез салучыларның берсе дип санала.
# Каваньоло (Кремона)

Каваньоло — Италиянең Ломбардия төбәге Кастеллеоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Каваньоло (Кремона)
## Географиясе

Каваньоло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Каваньоло (Кремона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Йолүстү (Мерзифон)

Йолүстү (төр. Yolüstü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Мерзифон илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Носи-Яга

Носи-Яга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хайпудырская борыны урнашкан. Елга озынлыгы 43 км.

# Носи-Яга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03060000112103000087228
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103008722
* Бассейн коды — 03.06.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# IC 2973

IC 2973 — Зур Җидегән йолдызлыгы чикләрендә урнашкан LINER .

# IC 2973
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2973, PGC 37308, MCG+06-26-052, 2MASX J11535082+3321563, UGC 6872, Z 186-65, UZC J115350.7+332157, Z 1151.2+3338, SDSS J115350.57+332158.2 һәм LEDA 37308 буларак та сурәтләнә.
# Зейнсвилл (Индиана)

Зейнсвилл — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Зейнсвилл (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Зейнсвилл (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,151956 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 247 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Эксмор (Виргиния)

Эксмор — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Эксмор (Виргиния)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 6,743361 км², 6,845572 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 10 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Саз (Калтасы районы)

Саз — Башкортстанның Калтасы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452853, ГАТОБК коды — 80233847007.
# Обиршия (Вилча)

Обиршия — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Чернишоара (коммуна) коммунасына карый.

# Обиршия (Вилча)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Аиасте

Аиасте (эст. Aiaste) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
# Салеми

Салеми — Италиянең Сицилия төбәгендә урнашкан коммуна. Трапани һәм Трапани провинциясе составына керә.

# Салеми
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 446 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Кастельветрано, Марсала, Мадзара-дел-Валло, Санта-Нинфа, Трапани, Джибеллина, Вита һәм Калатафими-Седжеста коммуналары белән чиктәш.
# Мироновы

Мироновы (рус. Мироновы) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.

# Мироновы
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Мироновы
## Сәгать поясы

Мироновы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Мироновы
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (100%).
# Рогалык

Рогалык (балка Рогалик) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ростав өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Полная елгасының уң ярыннан 24 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.

# Рогалык
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Северский Донец елгасы, елганвң РФ менән Украина чигеннән Калитва елгасы менән кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — Северский Донец (су бассейнының Россия бүлеге), елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010400512107000013563
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107001356
* Бассейн коды — 05.01.04.005
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Родзоне (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

Родзоне — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Радомин гминаcында урнашкан авыл.

# Родзоне (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Серипола (Мачерата)

Серипола — Италиянең Марке төбәге Сан-Северино-Марке өязендә урнашкан торак пункт.

# Серипола (Мачерата)
## Географиясе

Серипола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Серипола (Мачерата)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сорд-л'Аббе

Сорд-л'Аббе (фр. Sorde-l'Abbaye) — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
# Былынешти (Ниспорени)

Былынешти (рум. һәм молдав. Bălănești ) — Молдова Республикасының Ниспорени районына караган авыл.
# Фриер (Техас)

Фриер — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Фриер (Техас)
## Тарихы

Фриер шәһәре елда нигезләнгән.

# Фриер (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 10,519118 км², 10,51912 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 158 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Персе-ле-Гран

Персе-ле-Гран (фр. Percey-le-Grand) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Персе-ле-Гран
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13,88 км².
# Кавекия Бозки (Мантова)

Кавекия Бозки — Италиянең Ломбардия төбәге Сан-Бенедетто-По өязендә урнашкан торак пункт.

# Кавекия Бозки (Мантова)
## Географиясе

Кавекия Бозки Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Кавекия Бозки (Мантова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Асьенда де лос Солис (Петатлан)

Асьенда де лос Солис — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Петатлан муниципалитеты составына керә.

# Асьенда де лос Солис (Петатлан)
## Географиясе

Асьенда де лос Солис Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Асьенда де лос Солис (Петатлан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Асьенда де лос Солис (Петатлан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Корбелия

Корбелия — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.

# Корбелия
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 529,385 км².
# Мосьциска (гмина Бжузе)

Мосьциска — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Бжузе гминаcында урнашкан авыл.

# Мосьциска (гмина Бжузе)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Форначи ди Барга (Лука)

Форначи ди Барга — Италиянең Тоскана төбәге Барга өязендә урнашкан торак пункт.

# Форначи ди Барга (Лука)
## Географиясе

Форначи ди Барга Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Форначи ди Барга (Лука)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Николай Грахов

Николай Грахов (Николай Леонид улы Грахов, 26 ноябрь 1946(1946-11-26) (77 яшь), Уфа, БАССР, РСФСР, СССР — , ) — рус телендә иҗат итүче балалар шагыйре һәм журналист, РФның һәм БРның язучылар берлекләре әгъзасы (1992), «Бельские просторы» журналының баш мөхәррире, Ф. Кәрим (2006), А.Н.Толстой (2006), С. Злобин (2011) премияләре лауреаты.
# Раутово

Раутово (серб. Раутово) — Сербиянең Ниш округы Нишка-Баня, Нишау бүлгесе һәм Центральная Сербия җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Раутово
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 570 метр биеклектә урнашкан.

# Раутово
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.

# Раутово
## Демография

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2011 | 12 | |
# Андреа Андреен

Элленор Андреа Андреен (швед. Ellenor Andrea Andreen, 11 июль 1888, Эр — 20 апрель 1972) — медицина фәннәре докторы (1933), Стокгольм клиник госпиталенең баш табибы, Швеция халыкара хатын-кызлар демократик хәрәкәте эшмәкәре, тынычлык өчен көрәшче. «Халыклар арасында тынычлыкны ныгыту өчен» халыкара Сталин премиясе лауреаты (1953).

# Андреа Андреен
## Эшчәнлеге

1930 елдан алып Андреен Андреа Швеция хатын-кызларының Сул союзын җитәкли (CSV). 1952 елда КХДРда һәм КХРда бактериологик сугыш фактларын тикшерүдә катнашкан. 1953 елдан — халыкара хатын-кызлар демократик федерациясе вице-президенты.
Швецияда радикал пацифизм хәрәкәте вәкиле, тынычлык саклауга, атом сугышы янавына каршы юнәлтелгән зур иҗтимагый-сәяси эш алып бара .

# Андреа Андреен
## Гаиләсе

Ике тапкыр кияүдә була. Беренче ире — швед физик-химигы, Швед Фәннәр академиясе әгъзасы, 1926 елда химия буенча Нобель премиясе лауреаты Теодор Сведберг (1884-1971) белән никахтан (1909-1915) ике бала туа: Хиллеви Сведберг (1910-1990), архитектор, һәм Элиас Сведберг (1913-1987), дизайнер.
# Diana

Diana (latinça Diana) - borınğı Rim mifologiäsendä üsemleklär häm xaywannar dönyası alihäse, awlaw, näfislelek, uñdırış alihäse, bala tabarğa yärdäm itüçe, Ay gäwdäläneşe.
Borınğı yunan mifologiäsendä Artemidağa tiñ. Soñraq Diana Selena, Hekata belän tiñlänä başlağan.
Şulay uq Diana Traviä - öç yul alihäse (küktä, cir östendä, cir astında) dip yörtelä, yul çatında Diana suräte quyılğan. Karfagenda Tselesta belän tiñlägän. Yış qına "Urman xucabikäse" Diana dip atalğan.

# Diana
## Taswir

Dianağa tabınu ayıruça qollar arasında taralğan bulğan.
Patşa Serviy Tulliy Rimdağı Aventin türendä Diana ğibädätxänäsenä salğan, salu yıllığı qollar bäyrämenä äylänä.
Diana başındağı yarım ay belän häm fakellar belän surätlängän.
Diana - äsirlär, totqınnar, plebeylar, qollarnı yaqlawçı alihä.
Başqa mädäniätlärdä Diana belän bäylängän kult bar (Wikka, Stregeriä).

# Diana
## Surätlär

Räsem sänğätendä Dianağa küp surätlär bağışlanğan.
* Diana awçı, Lefebvre
* Diana - Ay gäwdäläneşe, Mengs
* Diananıñ töne
* Diana
* Diana awçı
* Diana sunarçı
# Лерм (Югары Гаронна)

Лерм (фр. Lherm) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# SMIM21

SMIM21 (ингл. Small integral membrane protein 21) — кешенең 18-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Чамлыҗа (Гүнейсу)

Чамлыҗа (төр. Çamlıca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Гүнейсу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Даргиннар

Дарги́ннар (үзаталышы — дарган, дарганти, даргва; авар. даргиял, кум. даргиляр) — Дагыстан халыклары арасында сан буенча икенче урында торучы халык. Даргин телендә сөйләшәләр. Нигездә мөселманнар. Саны — 510 мең кеше, шуларның 425,5 меңе Дагыстанда яши.
# Ферачано (Фиренца)

Ферачано — Италиянең Тоскана төбәге Борго-Сан-Лоренцо өязендә урнашкан торак пункт.

# Ферачано (Фиренца)
## Географиясе

Ферачано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Ферачано (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нугай мәчете (Әстерхан)

Нугай мәчете (Яшел мәчет, Революциягә кадәр «12-нче номерлы» булып йөргән) — Әстерхандагы бүгенге көнгә кадәр сакланып калган борынгы мәчет.

# Нугай мәчете (Әстерхан)
## Тарихы

Нугай мәчете, яисә Нугай-мәчет үз исемен мәхәлләгә керүче якын тирәдәге авылларда яшәүче нугайлардан (йорт татарлары, карагашлар) ала. Бу мәчет Әстерхандагы бердәнбер нугай архитектура һәйкәле булып тора. Халык аны агач диварларының яшел төстәге буяу белән буялуы аркасында «Яшел мәчет» дип атый, ләкин тарихи яктан Тияк бстәсенең Идел буе Затоны (ягъни бу бистәләрдән көньяктарак) буенда сузылган мәчет шулай дип атала.
Мәчет архив мәгълүматларына караганда, 1830 елда төзелгән һәм Совет чорында эшли биргән. Архив мәгълүматларына караганда, XX гасыр урталарында мәчет мәхәлләсе 250-300 кеше тәшкил иткән, ә бәйрәм көннәрендә мәчеткә 2000-500 кеше йөргән.
Мәчетнең Имам-хатыйбы инде 20 елдан артык Юныс хәзрәт (Нәбиуллин) булып тора.
Әстерхан шәһәренең Казан урамында 21 йорт адресы буенча урнашкан.
# Минһаҗев

Минһаҗев — фамилия.
* Артур Минһаҗев (1973), җырчы, Казанның «Сәйдәш» мәдәният үзәге директоры, Татарстанның атказанган артисты (2007).
* Әкрам Минһаҗев (1946), КамАЗ эшчесе, ССРБ дәүләт бүләге иясе (1985).
* Миңтаһир Минһаҗев (1950), ТР МК хезмәткәре.
* Гыймалетдин Минһаҗев (1889—1955), актер (Уфа).
* Мөхәммәт Минһаҗев (Мөхәммәт Миначев) (1938—2018), җәмәгать эшлеклесе (Мәскәү).
* Вәгыйз Минһаҗев (1955), хуҗалык эшлеклесе. Арча районы башлыгы (1992—1998), ТР дәүләт бүдәге иясе (1995).
* Хәбиб Минһаҗев (Хәбиб Миначев) (1908), органик химия белгече, ССРБ ФА академигы (1979), ССРБ дәүләт бүләге иясе (1977) (Мәскәү).
* Камил Минһаҗев (1968), спортчы (футбол), тренер (Төрекмәнстан).
* Руслан Минһаҗев (1991), спортчы (футбол) (Төрекмәнстан). К. Минһаҗевның улы.
* Мөдәррис Минһаҗев (1953), рәссам.
# Лихнови (Хойницкий повяты)

Лихнови — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Хойнице гминасында урнашкан авыл.

# Лихнови (Хойницкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бүюкчифтлик (Юксекова)

Бүюкчифтлик (төр. Büyükçiftlik) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Хаккари иле Юксекова илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Бельфонт (Кентукки)

Бельфонт — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.

# Бельфонт (Кентукки)
## Тарихы

Бельфонт шәһәре елда нигезләнгән.

# Бельфонт (Кентукки)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,292701 км², 2,303841 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 194 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Эль Вихил (Сан Фелипе)

Эль Вихил — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Фелипе муниципалитеты составына керә.

# Эль Вихил (Сан Фелипе)
## Географиясе

Эль Вихил Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Вихил (Сан Фелипе)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Вихил (Сан Фелипе)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Синчета (Бреша)

Синчета — Италиянең Ломбардия төбәге Польпенацце-дель-Гарда өязендә урнашкан торак пункт.

# Синчета (Бреша)
## Географиясе

Синчета Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Синчета (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тулгеш (коммуна)

Тулгеш — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан коммуна.

# Тулгеш (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 244,47 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Тулгеш, Хагота, Пинтик һәм Реча авыллары урнашкан.
# Михалув (гмина Бжезини)

Михалув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Бжезины гминаcында урнашкан авыл.

# Михалув (гмина Бжезини)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.