yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ле Розе (Фиренца)

Ле Розе — Италиянең Тоскана төбәге Импрунета өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Розе (Фиренца)
## Географиясе

Ле Розе Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Ле Розе (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Күлхири (Урнар районы)

Күлхири (чуаш. Кӳлхӗрри, рус. Кюльхири) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.

# Күлхири (Урнар районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Күлхири (Урнар районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 527 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%) алып тора.
# Шөмерле (авыл)

Шөмерле (чуаш. Çĕмĕрле, рус. Шумерля ) — Чуашстанның Шөмерле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429125. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97250860001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101900005600. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.

# Шөмерле (авыл)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1037 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (87,06%), руслар (12,26%), украиннар (0,96%).
# Антигуаның Америка университеты

Антигуаның Америка университеты (ингл. American University of Antigua) — Антигуа һәм Барбудада урнашкан шәхси медицина университеты.

# Антигуаның Америка университеты
## Тарихы

Университетның берләшкән нигезләүчесе булып Нил С. Саймон, юрист һәм Росс университетының элекке президенты тора. Университет укыту эшләрен 2002 елда башлый. 2008 елда Бангалоре урнашкан Manipal Education and Medical Group (MEMG) университетны Нью-Йоркта урнашкан Greater Caribbean Learning Resources, Inc компаниясеннән сатып ала һәм Manipal Education Americas, LLC дип нигезли. 2006 елда Медицина университеты Нью-Йорк штаты мәгариф департаменты тарафыннан хуплана, ә 2011 елда Калифорния медицина советы тарафыннан таныла.

# Антигуаның Америка университеты
## Аккредитация һәм килешү

Медицина көллияте тулысынча медицина һәм башка медицина һөнәрләре буенча белем бирүне аккредитацияләүче Кариб органы (CAAM-HP) тарафыннан аккредитацияләнгән.
Медицина көллияте Бөтендөнья медицина мәктәпләре белешмәлегенә кертелә.
2011 елда Калифорния медицина советы Америка Антигуа университетын таныган. Университет Нью-Йорк штаты мәгариф департаменты (NYSED) тарафыннан хупланган студентларга Нью-Йорк дәүләтендә 12 атнадан артык клиник практика уздырырга мөмкинлек бирү өчен. ААУ — NYSED тарафыннан расланган сигез Кариб медицина мәктәбенең берсе.
2015 елда Федераль студентларга турыдан-туры кредит бирү программасына АКШ студентларына әлеге университеттан керү мөмкинлеге бирелә.

# Антигуаның Америка университеты
## Кампус

2010 елның гыйнварында ААУ үзенең 17-акр зурлыктагы кампусын ача (68 796,55917400000 м2).
2011 елның августында ААУ кампусны 18 миллион долларга киңәйтү планы турында игълан итә. Зурлау нәтиҗәсендә 27 акрга (109 265,123 м2) кадәр артачак.

# Антигуаның Америка университеты
## Килешүләр

2013 елда университет Флорида Халыкара университетының Герберт Вертхайм исемендәге Медицина көллиятенә кушылу турында килешү имзалый, ул ААУ студентларына Майами башала районында төп клиник ротацияләр уздырырга мөмкинлек бирә.
# Мойта (Сабугал)

Мойта — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. Сабугал муниципалитетына карый.

# Мойта (Сабугал)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Кумужъял

Кумужъял (чирм. Пектывайсола, рус. Кумужъял) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.

# Кумужъял
## Сәгать поясы

Кумужъял Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кумужъял
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Ле Лазтре (Арецо)

Ле Лазтре — Италиянең Тоскана төбәге Кастель-Сан-Никколо өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Лазтре (Арецо)
## Географиясе

Ле Лазтре Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Ле Лазтре (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Михаткино

Михаткино (таулы чирм. Кожважвуй, рус. Михаткино) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.

# Михаткино
## Сәгать поясы

Михаткино Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Михаткино
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%), .
# Ибраһимов

Ибраһимов — татар фамилиясе.
* Азат Ибраһимов (1959), БР Китап палатасы директоры (2012―2014), Халыклар дуслыгы йорты директоры (2014―2019).
* Айрат Ибраһим — татар җәмәгать эшлеклесе, журналист, публицист.
* Альберт Ибраһимов — радиоинженер.
* Байрас Ибраһимов — актер һәм режиссер.
* Булат Ибраһимов
** Булат Ибраһимов (1975), рәссам.
** Булат Ибраһимов (Булат Ибраһим, 1990), шагыйрь.
* Габдрәшит Ибраһимов — татар дин әһеле, сәясәтче.
* Габдулла Ибраһимов — татар галиме, мөгаллим.
* Гайнислам Ибраһимов (1968—2020), филология фәннәре кандидаты (2001). Шәехзадә Бабич премиясе лауреаты (2003).
* Гали Ибраһимов
** Гали Ибраһимов (1919-1989) — язучы (Уфа).
** Гали Ибраһимов (1917-1985) — АзССР дәүләт эшлеклесе.
* Гариф Ибраһимов — Дан орденының тулы кавалеры.
* Галимҗан Ибраһимов — татар язучысы, җәмәгать һәм дәүләт эшлеклесе.
* Грант Ибраһимов — сыйрк артисты.
* Гыйләҗ Ибраһимов (Казанский, 1891-1938), актер, режиссер.
* Илдар Ибраһимов
* Илфак Ибраһимов — татар шагыйре, Татарстан Язучылар берлеге рәисе.
* Йосыф Ибраһимов — сәяси-хәрби эшлеклесе.
* Канта Ибраһимов (1960), Чечен Республикасының халык язучысы, икътисад фәннәре докторы, профессор.
* Ләбиб Ибраһимов (1933―2007), Әлмәт политехник техникумы директоры (1964―2006), РСФСР (1983) һәм Татарстанның (1994) атказанган укытучысы.
* Лев Ибраһимов — шагыйрь һәм педагог.
* Мирза Ибраһимов — язучы һәм АзССР дәүләт эшлеклесе.
* Мөнәвәр Ибраһимов — нефть химигы.
* Наил Ибраһимов
* Нигъмәт (Николай) Ибраһимов — шагыйрь, укытучы.
* Нәфис Ибраһимов — инженер-механик.
* Рәшит Ибраһимов — язучы һәм пилот.
* Ренат Ибраһимов (1947―2022), җырчы, ТАССР (1980) һәм РСФСР (1981) халык артисты. Тукай премиясе лауреаты (1979).
* Рифат Ибраһимов (1935―2017), журналист, төбәк тарихчысы, «Туган як» газетасын оештыручы.
* Сафьян Ибраһимов (1926-2014)- композитор
* Сәгадәт Ибраһимов — тел белгече.
* Фаил Ибраһимов — режиссер.
* Фатыйх Ибраһимов — журналист.
* Фәридун Ибраһимов — хор артисты.
* Фәрит Ибраһимов — татар шагыйре, мөгаллим.
* Фидаил Ибраһимов (1938―2020), РФ халык рәссамы (2020).
* Хәбибулла Ибраһимов
* Хәбир Ибраһим (Ибраһимов) — татар язучысы.
* Хәмзәт Ибраһимов (1934—2006), Чечен Республикасы Фәннәр академиясенә нигез салучыларның берсе һәм беренче президенты, химия фәннәре докторы, профессор.
* Хәсәнхөсәен Ибраһимов — педагог.
* Шамил Ибраһимов — көйязар.
* Шәүкәт Ибраһимов — галим-физик.
* Якуп Ибраһимов — травматолог.
# Пандиково

Пандиково (чуаш. Пантьăк, рус. Пандиково ) — Чуашстанның Кызыл Чутай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429044. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97226835001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101100004500.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Пандиково
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 187 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98%).
# Марсель Сәлимҗанов

Марсель Хәким улы Сәлимҗанов (7 ноябрь 1934, Казан, ТАССР, ССРБ — 26 март 2002, Мәскәү, Россия) — мәшһүр татар режиссеры, СССР халык артисты, РФ һәм ТАССРның атказанган сәнгать хезмәткәре, Г. Тукай исемендәге Дәүләт премиясе һәм Дамир Сираҗиев исемендәге премия лауреаты.

# Марсель Сәлимҗанов
## Тәрҗемәи хәле

Марсель Сәлимҗанов 1934 елның 7 ноябрендә Казан шәһәрендә актерлар Хәким Сәлимҗанов һәм Галия Нигъмәтуллина гаиләсендә дөньяга килә. Урта мәктәпне тәмамлагач, Казан дәүләт университетының юридик факультетына укырга керә, соңыннан, әти-әниләре, дусларының йогынтысы астында А.В.Луначарский исемендәге дәүләт институтына режиссерлар әзерли торган факультетка укырга керә. 1962 елда институтны тәмамлап Казанга кайта һәм ТЮЗның режиссеры итеп билгеләнә. 1966 елда Г.Камал исемендәге татар дәүләт академия театрына баш режиссер вазифасын башкара башлый. Шул ук елдан Казан театр училищесында укытырга тотына, 1992 елда Казан дәүләт сәнгать һәм мәдәният университетында профессор исемен ала. 2001 елда аны Татарстан Республикасы Фән Академиясенең әгъзасы итеп сайлана.
М. Сәлимҗановның таланты татар профессиональ театрының үсеп китүе, милләт драматургиясенең үсеше белән нык бәйләнештә. Режиссер, республиканың театр сәнгатенең алтын фондына кергән йөздән артык төрле жанрдагы спектакльләрне куеп, урта һәм өлкән буын актерларының талантларын яңа ракурсларда ачарга ярдәм итә.
Театр сәнгатенә зур өлеш керткән өчен, М.Сәлимҗановка СССРның халык артисты, РФ һәм ТАССРның атказанган сәнгать хезмәткәре исемнәренә, Г.Тукай һәм К.С. Станиславский исемендәге Дәүләт премияләренә, «Алтын битлек» премиясенә лаек була.
Марсель Сәлимҗанов 2002 елның 26 мартында вафат була.

# Марсель Сәлимҗанов
## Хәтер

* Казанда Актерлар йортына исеме бирелгән.
* Казанның бер урамы исеме белән аталган.
* 2014 ел ― Марсель Сәлимҗанов премиясе булдырылган.
* 2014 ел ― Казанның Чехов урамында режиссер 1995―2002 елларда яшәгән 53нче йортта мемориаль такта ачылган (мемориаль тактаны рәссам-скульптор Тимофей Тюрин ясаган).
# Геройлар эзеннән

Геройлар эзеннән - 1968 елда Шамил Рәкыйповның Татарстан китап нәшриятында басылган китабы. Китапта Икенче дөнья сугышында катнашкан татарлар турында сүз бара. Китапның тиражы 12000 д.
# Яңа Карамас (Волжск районы)

Яңа Карамас (чирм. Усола Корамас, рус. Новый Карамас) — Мари Илнең Волжск районында урнашкан авыл.

# Яңа Карамас (Волжск районы)
## Сәгать поясы

Яңа Карамас (Волжск районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Яңа Карамас (Волжск районы)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (95,1%), руслар (4,9%).

# Яңа Карамас (Волжск районы)
## Танылган шәхесләр

* Андрей Эшкинин (1891-1938), язучы, дәүләт эшлеклесе.
# Лгота (Хухелна)

Лгота (чех. Lhota) — Чехиянең Либерец крае Chuchelna районында урнашкан авыл.

# Лгота (Хухелна)
## Географиясе

Мәйданы — 1,96 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Лгота (Хухелна)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лгота (Хухелна)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лгота (Хухелна)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 289 |
| 1880 | 293 |
| 1890 | 305 |
| 1900 | 227 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 211 |
| 1921 | 200 |
| 1930 | 184 |
| 1950 | 109 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 138 |
| 1970 | 120 |
| 1980 | 87 |
| 1991 | 78 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 70 |
| 2011 | 84 |
| 2021 | 86 |
# Минзәлә

Минзәлә (лат. тат. Minzǝlǝ, рус. Мензелинск) — Татарстан Республикасы Минзәлә районының үзәге, Казаннан көнчыгышка таба 292 км урнашкан. Кама буенда, Минзәлә елгасының түбән ярында, Түгәрәк Күл тимер юл станциясеннән 65 км көнчыгышка таба Әгерҗе-Акбаш линиясендә урнашкан. Аэропорт. Яр Чаллы – Уфа автомобиль юлы.
Халык саны — 16 474 кеше.

# Минзәлә
## Тарих

Шәһәргә 1584 – 1586 елларда татар-башкортка каршы сугышырга ныгытма буларак нигез салынган. 1781 елда Уфа губернасының өяз шәһәре статусын ала.

# Минзәлә
## Халык

Төп милләтләр:
* 1989 елгы җанисәп буенча: татарлар — 46,8%, руслар — 49,3%, чирмешләр — 1,6%.
* 2002 елгы җанисәп буенча: татарлар — 45,2%, руслар — 50,2%, чирмешләр — 1,7%.

# Минзәлә
## Сәнәгәть

Минзәлә – җирле чималны эшкәртүче ширкәтләре булган авыл хуҗалыгы районы үзәге.
* "Хуҗәмәт ремонт-механик заводы" ААҖ
* Минзәлә аракы-ликер заводы
* Минзәлә май-сыр комбинаты
* "Минзәлә икмәк заводы" ААҖ
* "Минзәлә урман хуҗалыгы" ФДУ

# Минзәлә
## Сәнәгәть
### Авыл хуҗалыгы

Язгы бодай, арыш, арпа, солы, карабодай, борчак, тары үстерелә. Терлекчелекнең төп тармаклары: ит, сөт җитештерү, дуңгызчылык.

# Минзәлә
## Мәдәният

* Сабир Өметбаев исемендәге Минзәлә татар дәүләт драма театры.
* Туган якны өйрәнү музее
* Муса Җәлил мемориаль музее

# Минзәлә
## Мәдәният
### Мәдәни мирас объектлары

* Мәчет, 1910 ел (Ленин урамы, 61) — шәһәртөзүчелек һәм архитектура һәйкәле, төбәк (җөмһүрият) әһәмиятендәге мәдәни мирас объекты.

# Минзәлә
## Мәгълүмат чаралары

* «Минзәлә» газетасы
* «Минзәлә дулкыннары» телерадиокомпаниясе

# Минзәлә
## Мәгариф

* Минзәлә педагогия көллияте
* Минзәлә авыл хуҗалыгы техникумы
* Минзәлә медицина училищесы

# Минзәлә
## Дин
#### Ислам

* Минзәлә мәчете

# Минзәлә
## Дин
#### Православие

* Минзәлә Изге Николай чиркәве
* Минзәлә Казан Изге Ана иконасы чиркәве

# Минзәлә
## Муса Җәлил Минзәләдә

Татар шагыйре Муса Җәлил, Бөек Ватан сугышы башлангач, үз теләге белән сугышка җибәрүләрен сорый. 1941 елда Минзәлә шәһәренә вакытлыча күчерелгән Мәскәү хәрби-сәяси училищесынең сәяси җитәкчеләр (политруклар) составын әзерләүче кыска сроклы курсларында укып, «өлкән политрук» дәрәҗәсе ала. Минзәлә шәһәрендә 1941 елның ноябрь, декабрь айларында була. Шәһәргә багышлап язылган шигырьләре аерым китап булып нәшер ителгән.
* Муса Җәлил һәйкәле

# Минзәлә
## Танылган шәхесләр

* Владимир Бауман
* Валентин Ерашов, язучы.
* Ольга Ильинская, микробиолог.
* Фёдор Кузнецов (1973), җырчы, ТР атказанган артисты (2019).
* Алмаз Миргаязов, «Китап» радиосы баш мөхәррире (2020 елдан).
* Александр Сливко, ректор.
* Викторин Сливко (1904―1977), Вологда сөт институты директоры (1951―1969), ветеринария фәннәре докторы (1960), РСФСРның атказанган фән эшлеклесе (1964).
* Лидия Смирнова, кино һәм театр актеры, ССРБ халык артисты (1974), Сталин премиясе лауреаты (1951).
* Рөстәм Тарико, «Русский Стандарт банкы» ЯАҖ директорлар шурасы рәисе.
* Виктор Тёмин, фотограф.
* Аркадий Фенелонов (1893―1972), Бөек Ватан сугышында катнашкан табиб-нейрохирург, медицина фәннәре докторы, профессор.
* Вячеслав Шугаев, язучы.
# Апнерка (разъезд)

Апнерка (чуаш. Упнер разъезчӗ, рус. Апнерка) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.

# Апнерка (разъезд)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Апнерка (разъезд)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 2 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (66%) алып тора.
# Степанкино

Степанкино (чирм. Стапан, рус. Степанкино) — Мари Илнең Звенигово районында урнашкан авыл.

# Степанкино
## Сәгать поясы

Степанкино Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Степанкино
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (95,5%), руслар (4,5%).
# Ле Канела (Кротоне)

һәм
Ле Канела — Италиянең Калабрия төбәге Изола-ди-Капо-Риццуто өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Канела (Кротоне)
## Географиясе

Ле Канела Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ле Канела (Кротоне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гәрәева

Гәрәева — фамилия.
* Алия Гәрәева (1988), спортчы (нәфис гимнастика), тренер, РФ халыкара класслы спорт мастеры.
* Венера Гәрәева (1943), хор дирижеры, ТАССР халык артисты (1987).
* Наилә Гәрәева (Нелли Гәрәева, 1940), Камал театры актрисасы, РФ атказанган, ТАССР халык (1975) артисты, Тукай бүләге иясе (1967).
* Салисә Гәрәева (1938―2025), татар шагыйрәсе, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре.
# Ранде

һәм
Ранде — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Фелгейраш муниципалитетына карый.

# Ранде
## Географиясе

Мәйданы — .
# Шумы

Шумы (чуаш. Шумы, рус. Шумы ) — Чуашстанның Алатыр районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429803. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97203870003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100200004000.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2131.

# Шумы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 0 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча милли составы : руслар (48%), чуашлар (52%).
# Ле-Вольмье

Ле-Вольмье (фр. Le Vaulmier) — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
# Mari-Elena Con

Mari-Elena Con (ingl. Marie-Elena John; 1963 yıl) — Antigua häm Barbuda yazuçısı, afrikanistı, üseş häm xatın-qızlar xoquqları mäs’äläläre buyınça belgeçe. Xäzerge waqıtta «BMO-xatın-qızlar» strukturasında rasa ğädellege mäs’äläläre buyınça ölkän belgeç wazifasın başqara. Anıñ «Yanmıy torğan» romanı 2006 yılda çıqqan.

# Mari-Elena Con
## Biografiäse

Elena-Mari Antiguada tuwıp üskän. Yazuçılıqtan soñ ul xalıqara üseş häm keşe xoquqları ölkäsendä karyerasın däwam itkän. Ul «BMO-xatın-qızlar»da, gender tigezlekne alğa sörü häm xatın-qızlarnıñ xoquqların häm mömkinleklären kiñäytü buyınça BMO agentlığında eşlägän. Xäzerge waqıtta ul rasa ğädellege mäs’äläläre buyınça ölkän citäkçe wazifasın başqara.
Elegräk ul üseş buyınça belgeç bulğan häm Afrika üseşe fondında, Rasizmğa qarşı köräş buyınça Bötendönya çirkäwlär şurası programmasında häm Global’ xoquqlarda (elek Keşe xoquqları buyınça xalıqara törkem) eşlägän, anda ul Nigeriädä häm Kongo Demokratik Respublikasında demokratik xäräkätne xuplağan.
Mari-Elena Con tarixqa 1986 yılda Nyu-York şähär kölliätendä berençe qara tänle xatın-qız VD bularaq kerep qalğan. Soñraq ul Kolumbiä universitetında xalıqara mönäsäbätlär magistrı däräcäsen alğan, Afrikada mädäniät häm üseş buyınça maxsuslaşqan.
Con ädäbiätta «Yanmıy torğan» romanı belän debüt yasağan. Xäzerge zaman häm ütkän arasında küçep yörüçe «Yanmıy torğan» berençe çiratta tarixi roman bulıp tora, häm üzendä Karib basseynı tarixın, Afrika mirasın häm afroamerikan xislären berläşterä. Romanda şulay uq Karib diñgezeneñ cirle xalqı, kalinago telgä alına. Romannı Cin Risnıñ «Kiñ Sargass diñgeze» häm Camayka Kinkeydnıñ «Äniemneñ avtobiografiäse» belän çağıştırğannar.

# Mari-Elena Con
## Büläkläre häm tanıluwı

«Yanmıy torğan» Black Issues Book Review versiäse buyınça «2006 yılnıñ iñ yaxşı debütı» dip atalğan, «Debüt näfis ädäbiät» kategoriäsendä Hurston/Wright Legacy Award 2007 premiäse şort-listına kergän, 2008 yılda Dublin xalıqara ädäbi premiäsenä nominatsiälängän.
# Әхмәт (Алатыр районы)

Әхмәт (чуаш. Ахматово, рус. Ахматово ) — Чуашстанның Алатыр районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429816. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97203815001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100200000500.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2131.

# Әхмәт (Алатыр районы)
## Халык

| 2002 | 2010 |
| 880 | 772 |
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 772 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча милли составы : руслар (95%), мордва 4%), чуашлар (1%).
# Yohannes Brams

Yohannes Brams (almança Johannes Brahms [joːˈhanəs ˈbʁaːms]; 1833, Hamburg - 1897, Vena) - alman kompozitorı häm pianist, Romantizm çorınıñ iñ kürenekle wäkilläreneñ berse.

# Yohannes Brams
## Tärcemäi xäle

1833 yılda Hamburg şähärendä teatr xezmätkäre, kontrabasist ğäiläsendä tuğan.
Yohannesnıñ berençe uqıtuçısı - anıñ ätise.
1853 yılda böyek alman kompozitorı Robert Şuman belän tanışa.
Brams berençe äsäre - Sonata fis-moll (op. 2) 1852 yılda yazılğan, 1854 yılda Leiptsig şähärendä çığarılğan.
1858 yılda Bremen qalasında - Alman rekviumı premyerası bik uñışlı uzğan.
Brams üz tormışı çaqta uñışına ireşkän häm küp säyäxät itä alğan. Awrupada bik tanılğan bula.
1897 yılda Vena şähärendä awırudan ülgän, Üzäk ziratında (almança Zentralfriedhof) kümelgän.

# Yohannes Brams
## İcat

Brams ber opera da yazmağan, läkin başqa janrlarda küp eşlägän. İñ zur danı Bramska simfoniälär kitergän.
| (аудио) |
| (аудио) | Интермеццо, Op. 76, No. 7 |
| Помощь по воспроизведению |
| (аудио) |
| (аудио) | Интермеццо, Op. 116, No. 4 |
| Помощь по воспроизведению |
| (аудио) |
| (аудио) | Двойной концерт ля минор, вторая часть |
| Помощь по воспроизведению |
| (аудио) |
| (аудио) | Двойной концерт ля минор, третья часть |
| Помощь по воспроизведению |
| (аудио) |
| (аудио) | Соната для виолончели фа мажор, Op. 99, первая часть |
| Помощь по воспроизведению |
| (аудио) |
| (аудио) | Соната для виолончели фа мажор, Op. 99, вторая часть |
| Помощь по воспроизведению |
| (аудио) |
| (аудио) | Соната для виолончели фа мажор, Op. 99, третья часть |
| Помощь по воспроизведению |
| (аудио) |
| (аудио) | Соната для виолончели фа мажор, Op. 99, четвёртая часть |
| Помощь по воспроизведению |
# Кече Торханы

Кече Торханы (чуаш. Кӗҫӗн Турхан, рус. Малые Торханы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Кече Торханы
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Кече Торханы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 186 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Депрессия

Депре́ссия (латин телендә deprimo — ‘басу’, ‘аска этү’, ‘бастыру’) — психик бозыклык, аның төп симптомнары түбән кәеф — меланхолия, борчылу, курку яки битарафлык һәм ләззәт кичерү сәләтенең кимүе яки югалуы (ангедония).
Түбәндәге симптомнарның кайберләре гадәттә бар: үз-үзеңне түбән бәяләү, тормышка һәм гадәти эшләргә кызыксыну югалту, урынсыз гаеп хисләре, пессимизм, начар концентрация, ару яки энергия җитмәү, йокы һәм аппетит бозулар, үз-үзенә кул салу.
Кайбер очракларда депрессия кәефе тормыш вакыйгаларына гадәти вакытлы реакция булырга мөмкин, мәсәлән, якын кешеңне югалту. Депрессия кайбер медицина шартларының симптомы һәм кайбер даруларның һәм дәвалауның начар йогынтысы булырга мөмкин; Депрессиянең сәбәбе ачык булмаса һәм депрессия бозылуы тышкы йогынтысыз килеп чыкса, мондый депрессия эндоген дип атала. Кайбер очракларда депрессиядән интегүче кеше матдәләр куллана башлый.
Депрессияне тикшерү өчен төрле үз-үзеңне бәяләү тестлары кулланыла, мәсәлән, Занг шкаласы үз-үзен депрессия бәяләү масштабы, Бек депрессия инвентаризациясе. Депрессия диагнозы табиб тарафыннан депрессия бозуның диагностик критерийларына нигезләнеп ясала.
Бу аффектив бозуның бер төре (кәеф бозу). Депрессияне дәвалап була, ләкин еш кына чыдам. Хәзерге вакытта депрессия — иң еш очрый торган психик бозу.
# Ласиговци

Ласиговци — Словениянең Дорнава (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Ласиговци
## Географиясе

Мәйданы — 2 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 228 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сине-Кинчеры

Сине-Кинчеры (чуаш. Ҫӗнӗ Кинчер, рус. Сине-Кинчеры) — Чуашстанның Ормар районында урнашкан авыл.

# Сине-Кинчеры
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Сине-Кинчеры
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 152 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.