yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Юрий Радциг

Юрий Радциг (1936-2010) - Россия галиме, Россия Федерациясенең атказанган фән һәм техник эшлеклесе (1999), Техник фәннәр докторы, СССРның мактаулы радио операторы, профессор.

# Юрий Радциг
## Биография

Юрий Юрьевич Радциг 1936 елның 12 ноябрендә туган.
Казан авиация институтын (1959, отличие белән) һәм аның аспирантурасын тәмамлый.
1963 елда «Синтез неоднородных линий для широкополосного согласования» темасы буенча кандидатлык диссертациясен яклый .
Казан авиация институтыннда ассистенттан алып профессорга кадәр хезмәт юлы үтә. Шунда ук радио системалары кафедрасы мөдире булып эшли. Антенналар һәм антенна җайланмалары өлкәсендә белгеч була.
1977-1982 елларда Новгород политехник институты ректоры.
1982-1992 елларда - радиотехниканың теоретик нигезләре кафедрасы мөдире, 1992 елдан - теоретик һәм математика физикасы кафедрасы профессоры, электродинамика һәм дулкын процесслары лабораториясе җитәкчесе, гомеренең соңгы елларында - НовГУ ректоры киңәшчесе.

# Юрий Радциг
## Басмалары

200 дән артык хезмәт бастырган, шул исәптән студентлар өчен дәреслекләр:
** Теория щелевых излучателей: Учеб. пособие / Ю. Ю. Радциг, С. И. Эминов; Новгор. политехн. ин-т. — Н. Новгород: НПИ, 1989. — 20 см. Ч. 1: Интегральные уравнения. — Н. Новгород: НПИ, 1989. — 51, [1] с.: ил.
** Элементы теории электромагнитного поля [Текст]: Конспект лекций. — Казань: КАИ, 1978. — 55 с.: ил.; 20 см.
** Интегральное уравнение для анализа и синтеза щелевых излучателей, расположенных на объектах цилиндрической формы [Текст]: научное издание / Ю. Ю. Радциг, М. А. Хаванова // Известия вузов России. Радиоэлектроника. — 2001. — Вып. 1. — С. 4—8.
** Теория и методы решения интегральных уравнений вибраторных антенн: учебное пособие для студентов вузов, обучающихся по направлению подготовки 210300 «Радиотехника» (552500: «Радиотехника») / Ю. Ю. Радциг, А. В. Сочилин, С. И. Эминов. Федеральное агентство по образованию, Новгородский гос. ун-т им. Ярослава Мудрого. — Великий Новгород: [НовГУ им. Ярослава Мудрого], 2007. — 54 с.: ил., табл.; 21 см.
2010 елның 16 декабрендә Бөек Новгородта фафат була.
# 2-нче танк армиясе (Вермахт)

2-нче танк армиясе (алман. 2. Panzerarmee) – Икенче бөтендөнья сугышында Алмания Кораллы көчләре эчендәге оператив хәрби берләшмә.

# 2-нче танк армиясе (Вермахт)
## Тарих

2-нче танк армиясе

# 2-нче танк армиясе (Вермахт)
## Тарих
#### Белосток-Минск сугышы

25 июньдә Готның 3-нче танк төркеме Воложины алды һәм Минск районындагы биекләренә чыкты. Гудерианның 2-нче танк төркеме Слонимны алды һәм Барановичика барды.
28 июньдә Готның 3-нче танк төркеме Минскка төньяк-көнбатыштан бәреп керде, ә Гудерианның 2-нче танк төркеме — көньяктан.
1 июльде Готның 3-нче танк төркеме Старо-Борисовка бәреп керде, ә Гудерианның 2-нче танк төркеме Бобруйскка бәреп керде, Свислочь кырында Березина аша күперне алды һәм плацдармны алды (картаны карагыз — Боевые действия на западном фронте. 22 июня — 11 июля 1941 г.(үле сылтама)).
3 июльне 3-нче танк төркеме көннең уртасында Полоцктан төньяк-көнбатышрак Көнбатыш Двинага чыкты. 2-нче танк төркеме Березина аша чыкты. 3 июльне 2-нче һәм 3-нче танк төркемнәрдән Клюгеның 4-нче танк армиясе оештырыла.

# 2-нче танк армиясе (Вермахт)
## Тарих
#### Смоленск бәрелеше

10 июльне 4-нче танк армиясының 2-нче һәм 3-нче танк төркемнәре Витебск районнан Духовщина ягына һөжүмгә күчте
11 июльне 3-нче танк төркеме Көнбатыш фронтның 22-нче һәм 20-нче армиялар ялганышын саклаун ертып һәм Витебск шәһәрен басып алды. 2-нче танк төркеме Могилевтан төньяграк һәм көньяграк Днепр аша чыкты.

# 2-нче танк армиясе (Вермахт)
## Тарих
#### Мәскәү өчен сугыш

1 октябрьне. «Үзәк» армия төркеменең Гудериан 2-нче танк төркеме үз үзәге өлештә Андрей Ерёменко Брянск фронтының 13-нче армия саклаун бөтен тирәнлеккә өзә һәм 60 км алга күчә. 1 октябрьгә 24-нче мотокорпус Севскны басып ала.
16 ноябрь. Туладан көньяграк алман 2-нче танк армиясе Богородицкны басып алды.
* 1941 елның 20 ноябрендә Алман 2-нче танклар армиясе Дедиловоны һәм Сталиногорскны басып алды.

# 2-нче танк армиясе (Вермахт)
## Командирлар
### Армиянең сәргаскәре

* Гейнц Гудериан
# Ле Казе (Бергамо)

Ле Казе — Италиянең Ломбардия төбәге Мартиненго өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Казе (Бергамо)
## Географиясе

Ле Казе Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Ле Казе (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эдуард де Бьеф

Эдуард де Бьеф (нидерланд телендә: Edouard De Bièfve; 1808—1881) — Бельгия живописецы. Европа тарихи романтизмының әйдәп баручы вәкилләренең берсе. Пруссия һәм Бавария король йортлары сарай яны рәссамы. Берлин, Дрезден, Мюнхен һәм Вена художество академияләре әгъзасы. Эдуард де Бьеф Брюссельдә бай гаиләдә туган. Жозеф Паелинк (1828-1830) җитәкчелегендә Брюссель живопись һәм сынчылык Академиясендә укыган, 1831 елдан бирле укуын Парижда Поль Деларошта дәвам иткән. Еш француз сынчысы Давид д’Анже студиясенә зиярәт кылган. Эдуард де Бьеф — тарихи һәм портрет жанры рәссамы. Пруссия һәм Бавария король йортлары әгъзалары портретлары галереясен барлыкка китергән. Рәссам картиналары Брюссельда король нәфис сәнгать музейларында, Берлин Милли галереясендә һ.б.
# Шигали (Канаш районы)

Шигали (чуаш. Шăхаль, рус. Шигали ) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429315. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216820004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700009800.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.

# Шигали (Канаш районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 293 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
# Pusan

* Gerb
* Gerb
| İl | Könyaq KoreaKönyaq Korea |
| Töbäk | YonnamYonnam |
| Koordinatalar | 35°10′46″ т. к. 129°04′32″ кч. о. |
| Mer | So Bönsu |
| Elekkege isemnär | Koçhilstanguk (VI ) Tonne (757 — 1910.) |
| Mäydan | 768,43 km² |
| Räsmi tel | korea tele |
| Xalıq sanı | 3 414 950 keşe (2010) |
| Xalıq tığızlığı | 4444 keşe/km² |
| UTC | UTC+9 |
| Telefon kodı | 051 |
| Räsmi säxifä | http://www.busan.go.kr/ |
* [[Файл:|300px|Pusan (Җир)]]
Pusan yäki Busan (koreyçä 부산, 釜山) — Korea Cömhüriäteneñ ere şähär-mtropoliäse.
Xalıq sanı buyınça ilneñ ikençe şähäre (Seuldan soñ).
Koreyänıñ iñ zur portı, Koreyanıñ diñgez başqalasl dip tanılğan.
Şähärneñ räsmi ataması - Pusan şähär-metropoliäse (부산광역시, 釜山廣域市).
Koreya yarımutrawınıñ könyaq-könçığışında, Koreya buğazı yarında urnaşqan.
Naktongan häm Suyöngan yılğaları arasındağı üzändä iñ küp keşe yäşi.
2002 yılda Pusanda Aziä uyınnarı häm 2002 yılğı futbol buyınça Dönya çempionatı uza.
2005 yılda ATİX cıyılışı ütkärelä.
Pusan Aziäneñ iñ zamança şähärläreneñ berse, küp kükteräwlär belän tanılğan. Biredä dönyanıñ iñ ere kibete häm Koreyanıñ iñ biek binası urnaşqan.

# Pusan
## Tarix

Bezneñ era başında Koçhilstanguk iseme astında barlıqqa kilgän.
757 yılda şähärgä Tonne iseme birelä.
Çoson çorında (1392 - 1897) Pusan ataması telgä alına inde.
Pusan ataması - "çülmäk-taw" süzennän çıqqan.
1592 yılda Toyötomi Hideyösi citäklägän Yapunstan ğäskärläre şähärne yawlap alğaç, İmdin suğışı başlana.
1598-1876 yıllarda Pusan tışqı säwdä öçen yabıq bulğam, 1883 yılğa qädär tik Yapunstan belän säwdä itä.
1910 yıldan Yapunstan protektoratı astına küçenä.
1950-1953 yılğı Korea suğışı waqıtında Pusan - Koreanıñ waqıtlı başqalası, biredä AQŞnıñ töp xärbi bazası urnaşqan.
Pusan şähärendä Koreya birjası häm Pusan xalıqara finans üzäge urnaşqan.
Kican öyäzendä Könçığış Aziädä iñ zur AES Kori urnaşqan.

# Pusan
## Şähär klimatı

Pusan klimatı :
| Kürsätkeç | Ği | Fev | Mar | Apr | May | İün | İül | Avg | Sen | Okt | Noya | Dek | Yıl |
| Urtaça maksimum, °C | 7,6 | 9,1 | 13,0 | 17,8 | 21,5 | 24,0 | 27,3 | 29,2 | 26,1 | 22,1 | 16,1 | 10,3 | 18,7 |
| Urtaça temperatura, °C | 3 | 4,3 | 8,3 | 13,4 | 17,4 | 20,5 | 24,2 | 25,7 | 22,1 | 17,3 | 11,3 | 5,6 | 14,4 |
| Urtaça minimum, °C | −0,7 | 0,5 | 4,6 | 9,7 | 14,0 | 17,7 | 21,9 | 23,2 | 19,2 | 13,7 | 7,6 | 1,8 | 11,1 |
| Yawım-töşem norması, mm | 38 | 45 | 86 | 136 | 154 | 223 | 259 | 238 | 167 | 62 | 60 | 24 | 1492 |

# Pusan
## Kürenekle urınnarı

* Kimhe Xalıqara hawa alanı
* Diñgez muzeyı
# Ора (район)

Ора — Португалиянең Вила-Реал округына керә торган фрегезия. Шавиш муниципалитетына карый.

# Ора (район)
## Географиясе

Мәйданы — 14,51 км².
# Лауцон (Валле д'Аоста)

Лауцон — Италиянең Валле д'Аоста төбәге Веррей өязендә урнашкан торак пункт.

# Лауцон (Валле д'Аоста)
## Географиясе

Лауцон Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Лауцон (Валле д'Аоста)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Моран (Вила-Флор)

Моран — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. Valtorno e Mourão муниципалитетына карый.

# Моран (Вила-Флор)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Лахомшек

һәм
Лахомшек — Словениянең Лашко (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Лахомшек
## Географиясе

Мәйданы — 0,79 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 354 метр биеклектә урнашкан.
# Татарстан Республикасы Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы

Татарстан Республикасы Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы – Татарстан Республикасы министрлыкларының берсе. Хәзерге исемен 1991 елдан йөртә. 2019 елдан министр — Марат Җәббаров.

# Татарстан Республикасы Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы
## Тарих

1920 елда ТАССР игенчелек халык комиссариаты буларак барлыкка килгән, 1946 елдан – министрлык. 1947 елдан – ТАССР авыл хуҗалыгы министрлыгы, 1962-1965 елларда – ТАССР авыл хуҗалыгы продукциясен җитештерү һәм әзерләү министрлыгы, 1985-1991 елларда – ТАССР дәүләт агросәнәгать комитетының бер өлеше.

# Татарстан Республикасы Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы
## Шәхесләр
### Җитәкчеләр

* 1920-1923 — Юныс Вәлидов
* 1923-1924 — И. Әмиров
* 1924-1926 — Ю. Якупов
* 1926-1927 — Миңнегәрәй Әхмәтшин
* 1927-1929 — Н. Петров
* 1929-1937 — Габдрахман Искәндәрев
* 1937-1938 — Шәфикъ Әпсәләмов
* 1938-1940 — Прокопий Черзор
* 1940-1941 — В. Мәрданов
* 1941-1942 — Александр Косушкин
* 1942-1942 — Николай Шибдин
* 1942-1943 — Әгъзам Хөсәенов
* 1943-1948 — Сәлимҗан Талипов
* 1948-1957 — Гыйләҗ Ганиев
* 1957-1957 — Анатолий Скочилов
* 1957-1959 — Ф. Гущин
* 1959-1962 — Үзбәк Биктимерев
* 1962-1963 — Василий Остаплюк
* 1963-1965 — Борис Мартынов
* 1965-1967 — Гүрги Мәмәков
* 1967-1971 — Фатыйх Минүшев
* 1971-1983 — Госман Җиһаншин
* 1983-1985 — Марат Сираев
* 1985-1986 — Геннадий Захаров
* 1986-1990 — Николай Энвальд
* 1990-1991 — Илдус Гәрәев
* 1991-1996 — Фатыйх Сибәгатуллин
* 1996-1999 — Валерий Васильев
* 1999-2019 — Марат Әхмәтов
* 2019-2024 — Марат Җәббаров
# Ләис Зөлкарнәев

Ләис Зөлкарнәев (Харрасов) (Ләис Мәүлит улы Харрасов, 2 апрель 1962(1962-04-02) (62 яшь), Бакалы районы, БАССР, РСФСР, СССР — , ) — шагыйрь. Татарстан Республикасының Габдулла Тукай исемендәге дәүләт премиясе лауреаты (2024; «Узганны кабатлау» китабы өчен).
«Ялкын» (1983-1993), «Идел» (1993 елдан) журналлары мөхәррире. Әсәрләр: «Балачак күге» (1982), «Кар өстендә алмалар» (1988) җыентыклары.
# Реал (футбол клубы, Мадрид)

«Реал Мадрид» (исп. һәм кат. Real Madrid Club de Fútbol) футбол клубы — Реал Мадрид шәһәре спорт оешмасы. Испаниянең Примерасында уйный.

# Реал (футбол клубы, Мадрид)
## Тарих

1896 елда "Футбол Скай" клубы нигезләнә һәм ул Мадрид такымының нәсел башы була. Әмма рәсми рәвештә футбол такымы 1902 елның 6 нчы мартында нигезләнә. Madrid Football club исеме астында мәгълүм булган бу такымны ике туган Падрос һәм Хуман Паласиос ачалар. 1920 елның 29 нчы июлендә Испания патшасы Альфоне XIII бу клубка "Патша", испанча "Real", титулын өсти. Моннан соң клуб Real Madrid дип атала башлый.

# Реал (футбол клубы, Мадрид)
## Тарих
### Нигезләнү

Нигезләнү вакытыннан алып клуб испан футбол чемпионатында беренчелекне дәгъва итә башлады. 1903 елыңда такым финалга чыга алды, әмма Бильбаудан "Атлетика"га җиңелде. Бер ничә елдан соң такым башкалыкка күчә: “Мадрид” дүрт тапкыр рәттән Испания кубокны җиңә. Испанияда чемпионнар ешрак үткәрелә: 1928/29 ел, ә моңарчы клублар көчләрне регион буенча билгеләделәр.

# Реал (футбол клубы, Мадрид)
## Клуб әгъзалары

* Лука Модрич (Хорватия)
* Renato Ibarra (Эквадор)
* Dani Carvajal (Испания)
* Omar Mascarell (Испания Экваториаль Гвинея)
* Javier Muñoz (Испания)
* Federico Valverde (Уругвай)
* Grégory Thil (Франция)
* Lucas Vázquez (Испания)
* Philipp Lienhart (Австрия)
* Kiko Casilla (Испания)
* Álvaro Tejero (Испания)
* Matías Alustiza (Аргентина)
* Jesús Vallejo (Испания)
* Celso Ortiz (Парагвай)
* Felipe Flores (Чили)
* Wilker Ángel (Венесуэла)
* Gerardo Flores Zúñiga (Мексика)
* Javier Sánchez de Felipe (Испания)
* Mariano Díaz (Испания Доминикан Җөмһүрияте)
* Vinícius Júnior (Бразилия Испания)
* Antonio Valencia (Эквадор)
* Andriy Lunin (Украина)
* James McKinstry (Бөекбритания)
* Rodrygo (Бразилия Испания)
* Ferland Mendy (Франция)
* Éder Militão (Бразилия)
* Brahim Díaz (Марокко)
* Alphonse Areola (Франция)
* Jose Martinez Lopez ({{{p27}}})
* Alberto Abalde (Испания)
* Нельсон Вальдес (Парагвай)
* Давид Алаба (Австрия)
* Jude Bellingham (Бөекбритания)
* Álvaro Rodríguez (Испания Уругвай)
* Arda Güler (Төркия)
* Kilian Mbappe (Франция Камерун)
* Endrick (Бразилия)
* Diego Aguado (Испания)

# Реал (футбол клубы, Мадрид)
## Тренерлар

Тренер штабы :
| Вазифа заты | Исем |
| Баш тренеры | Кәрл Анчелотти |
| Баш тренеры ассистенты | Фернандо Йерро |
| Капкачы тренеры | Уильям Векки |
| Фитнес тренеры | Джованни Маури |
| Техник ассистенты | Пол Клемент. |

# Реал (футбол клубы, Мадрид)
## Казанышлар

Иң күп туп кертүчеләр
Рекордлар :
| № | Исем | Заман | Голлар | Матчлар |
| 1 | Рауль Гонсалес | 1994—2010 | 323 | 741 |
| 2 | Әльфре́д Ди Сте́фано | 1953—1964 | 309 | 396 |
| 3 | Криштиану Роналду | 2009— | 289 | 280 |
| 4 | Ка́рлос Сәнтильянә | 1971—1988 | 289 | 645 |
# Ле-Бизо (Ду)

Ле-Бизо (фр. Le Bizot) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# Синьялы (Чабаксар районы авылы)

Синьялы (чуаш. Ҫӗнъял, рус. Синьялы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Синьялы (Чабаксар районы авылы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Синьялы (Чабаксар районы авылы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1581 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (95%) алып тора.
# Айвар Билалов

Айвар Билалов, Айвар Ильяс улы Билалов (1990 елның 5 июне, СССР, РСФСР, Татарстан АССР, Әлмәт) – спортчы (көрәшче) һәм тренер, Россиянең спорт мастеры (2014), милли көрәш буенча 80 кг һәм аннан югарырак авырлыкта унике тапкыр Татарстан чемпионы, дүрт тапкыр Россия чемпионы, бер тапкыр дөнья чемпионы (2015).

# Айвар Билалов
## Тәрҗемәи хәле

1990 елның 5 июнендә Татарстан АССРның Әлмәт шәһәрендә туган. Әти-әнисе Лениногорск районы Иске Иштирәк авылыннан.
Урта мәктәптән соң, «оешма менеджменты» белгечлеге буенча Әлмәт дәүләт муниципаль хезмәт институтын тәмамлаган (2012). 2007 елдан башлап, «Әлмәтнефть» НГДУ спорт-иҗтимагый үзәгендә физик әзерлек буенча тренер- инструктор вазыйфасын башкара, яшүсмерләрне көрәшче итеп тәрбияли.

# Айвар Билалов
## Көрәш

Айварның бабасы, әтисе, абыйсы Артур ― барысы да көрәшчеләр. Яшьтән үк тренеры – әтисе СССРның спорт мастеры Ильяс Билалов. Балачактан аның көрәшен карап үсә, техник алымнарын үзләштерә. Олылар категориясендә көрәшә башлагач, РФ атказанган тренеры Салават Йосыпов кул астында шөгыльләнә, Әлмәт командасы өчен көрәшә. Айдар Гыйлаев, Ильяс Галимов (1976―2020), Айдар Хәйретдинов, Илнар Әхмәтҗанов кебек көрәшчеләрне үзенә үрнәк итеп куя. Еллар буе тренировкаларны калдырмыйча йөри, атнасына сигезәр тапкыр тренировкага бара, спортзалга көненә икешәр тапкыр барган вакытлары да күп була. Олылар арасында 80 кг белән бил алыша башлый, 100 кг белән туктый. 2016 елда аяк сеңерен өздереп, бер елга спорт карьерасын туктатып тора. 2017 елда келәмгә кайтып, 100 кг авырлыкта Татарстан, Россия чемпионатларын ота. Шуннан соң спорт карьерасын тәмамлый.

# Айвар Билалов
## Уңышлары

* 2002-2007 ― яшьләр арасында милли көрәш буенча Татарстан беренчелеге җиңүчесе
* 2005-2006 ― милли көрәш буенча ТР Президенты Кубогы җиңүчесе
* 2006-2007 ― яшьләр арасында милли көрәш буенча Россия беренчелеге җиңүчесе
* 2009-2014 ― унике тапкыр Татарстан чемпионы. 2009 елда Татарстан чемпионатында, данлыклы көрәшчеләр Раил Нургалиев белән Ринат Хәйретдиновны отып, 80 кг авырлыкта батыр калган.
* 2012, 2014, 2015 ― Муса Җәлил истәлегенә республика турниры җиңүчесе
* 2009, 2011, 2013, 2014, 2015, 2017 ― милли көрәш буенча Россия чемпионы
* Ике мәртәбә ТР авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы оештырган ярышларда җиңгән
* 2015 ― милли көрәш буенча дөнья чемпионы
* 2022 ― Ислам динен кабул итүгә 1100 ел тулу Кубогына «Көрәш» буенча Бөтенроссия турниры (Яр Чаллы) ― 105 кг авырлыкта 1нче урын
Күп кенә Сабантуйларда абсолют батыр калган, мәсәлән, Самар шәһәре Сабан туенда ак төстәге «ВАЗ-2014» автомобиле белән бүләкләнгән.

# Айвар Билалов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2014 – милли көрәш буенча Россиянең спорт мастеры
* 2012 – Татарстан Республикасы Яшьләр эшләре, спорт һәм туризм министрлыгының Рәхмәт хаты

# Айвар Билалов
## Гаилә хәле

Өйләнгән, хатыны белән бер кыз, ике ул үстерәләр. Яраткан шөгыле – тауларда, урманда мотоциклда йөрү. Футбол уйный, Әлмәтнең «Медина» командасы составында (һөҗүмче) футбол буенча чемпионатларда катнаша.
# ТАИФ

«ТАИФ» компанияләр төркеме («Татаро-американские инвестиции и финансы» сүзләреннән кыскартма) — эре Россия холдингы, Татарстанның химия, нефтехимия, нефтьне һәм газны эшкәртү сәнәгатьләрненең 96% өлешен үз кулда тота.
1995 елда нигезләнгән.

# ТАИФ
## Милекчеләр вә җитәкчелек
### Генераль директор

* 1995―2019 елларда Альберт Шиһабетдинов
* 2019―2022 елларда Руслан Шиһабетдинов
* 2025 елдан ― Тимур Шиһабетдинов.
Компаниянең 11,4% өлеше Минтимер Шәймиевнең улы Радикка, 4,5% өлеше — ТАИФ баш директорының урынбасары Гүзәл Сафинага карый, калган акциячеләре билгеле түгел.

# ТАИФ
## Структура

| Химия, нефтехимия һәм нефть-газны эшкәртү | Инвестицияләр һәм финанслар | ММЧ | Уңайлыклар, сәүдә | Төзелеш |
| ТАИФ-НК | ТАИФ-Инвест | «Яңа Гасыр» телерадиокомпаниясе | ҖЧҖ «Карсар» | ҖЧҖ «ТАИФ-СТ» |
| ААҖ «Нижнекамскнефтехим» | Телеком-Менеджмент | | ААҖ Дом Кекина | ҖЧҖ «ПСО "КАЗАНЬ» |
| ААҖ «Казаноргсинтез» | ТАИФ-Финанс | | | ҖЧҖ «Камгэсстрой» |
| ААҖ «Л. Я. Карпов исемендәге химия заводы» | | | | ААҖ «НМУ-3» |
| ААҖ «ТГК-16» | | | | ҖЧҖ «Казан силикат дивар материаллары заводы» |
| | | | | ЗАО «Тимер-бетон корылмалар заводы» |
# Динсезлек

Динсезлекне диннең булмавы, дингә карата ваемсызлык, динне кабул итмәү, яки дингә карата дошманлык хисләре буларак билгеләп була.

# Динсезлек
## Демография

    Төп мәкалә: Илләр буенча динсезлек

# Динсезлек
## Демография
### Дөньядагы динсезлек

| Ил Халык санында дини булмаганнарның өлеше Чыганак Эстония 75.7 Азәрбайҗан 74 Швеция 46-85 (уртачасы 65.5) Чехия 64.3 Вьетнам 46.1-81 (уртачасы 63.55) Дания 43-80 (уртачасы 61.5) Албания 60 Германия 59 Бөекбритания 39-65 (уртачасы 52) Япония 51.8 Кытай 8-93 (уртачасы 50.5) Франция 43-54 (уртачасы 48.5) Россия 48.1 Калып:Байрак/Беларус Беларус 47.8 Маҗарстан 42.6 Украина 42.4 Нидерландлар 39-44 (уртачасы 41.5) Латвия 40.6 Көньяк Корея 36.4 Бельгия 35.4 Яңа Зеландия 34.7 (җанисәп дәвамында өстәмә сорауга 87.3% җавап бирүчеләрдән) Чили 33.8 Люксембург 29.9 Словения 29.9 Венесуэла 27.0 Испания 23.3 Словакия 23.1 Мексика 20.5 Литва 19.4 | Ил Халык санында дини булмаганнарның өлеше Чыганак Австралия 18.7 (җанисәп дәвамында өстәмә сорауга җавап биргән 88.8% халыктан өлеше) Италия 17.8 Канада 16.2 АКШ 16.1 Аргентина 16.0 КАҖ 15.1 Хорватия 13.2 Австрия 12.2 Финляндия 11.7 Португалия 11.4 Пуэрто-Рико 11.1 Болгария 11.1 Филипин 10.9 Һиндстан 6.6 Сербия 5.8 Перу 4.7 Польша 4.6 Ирландия 6.0 Исландия 4.3 Греция 4.0 Төркия 2.5 Румыния 2.4 Танзания 1.7 Мальта 1.3 Иран 1.1 Уганда 1.1 Нигерия 0.7 Бангладеш 0.1 |
# Рамил Тураев

Рамил Тураев (Рамил Габделхак улы Тураев) — югары квалификацияле категориягә ия табиб, медицина фәннәре кандидаты (1998), Татарстан Республикасының атказанган табибы (2000), Амур өлкәсенең сәламәтлек саклау министры (2007-2008), республика кан күчерү станциясе баш табибы (2011 елдан). Татарстанның фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт бүләге иясе (2024).

# Рамил Тураев
## Тәрҗемәи хәле

1956 елның 26 мартында Татарстан АССР Әгерҗе районы Рыс авылында туган. Ике югары белем алган: «стоматология» белгечлеге буенча Казан дәүләт медицина институтын (1984), «икътисадчы-оештыручы» белгечлеге буенча Казан дәүләт авыл хуҗалыгы академиясен (1997) тәмамлый. Медицина фәннәре кандидатлыгына диссертация яклый (1998). 1976-1978 елларда хәрби хезмәт үтә.

# Рамил Тураев
## Хезмәт юлы

* 1974-1976 Алабуга районы хастаханәсендә санитар-фельдшер.
* 1979-1983 Казанда ашыгыч ярдәм станциясендә фельдшер булып эшли.
* 1984-1986 Чуашстан сәламәтлек саклау министрлыгының республика стоматология дәваханәсендә табиб-стоматолог.
* 1986-1988 Казан дәүләт медицина институтында ортопедик стоматология буенча ординатура үтә.
* 1988-1992 Казанда 2- санлы РКБ да теш табибы булып эшли.
* 1992-1995 Казан шәhәре сәламәтлек саклау идарәсе башлыгының гомуми мәсьәләләр буенча урынбасары.
* 1995-1999 Территориаль хастаханә кассасы (ТБК) генераль директоры.
* 1999-2005 Казан шәhәре сәламәтлек саклау идарәсе башлыгының беренче урынбасары - ТБК генераль директоры.
* 2005-2006 «1- санлы ТР мәҗбүри медицина иминияте фонды» учреждениесенең Казан шәhәре буенча директоры.
* 2006-2007 Казанның «Ашыгыч медицина ярдәме станциясе» баш табибы.
* 2007-2008 Амур өлкәсенең сәламәтлек саклау министры.
* 2008-2009 Амур дәүләт медицина академиясе доценты.
* 2010-2011 ТР сәламәтлек саклау министрлыгының республика кан күчерү станциясе баш табибы урынбасары.
* 2011 елдан ТР сәламәтлек саклау министрлыгының республика кан күчерү станциясе баш табибы

# Рамил Тураев
## Фәнни эшләре

«Общественное здоровье и здравоохранение» журналында кан күчерү турында язылган мәкаләләре нәшер ителә.
# Каспийск

Каспийск (рус. Каспийск) — Россия Федерациясенең Дагстан Җөмһүриятендә урашкан шәһәр.
Халык саны — 105 106 кеше (2014).
2022 елның 15 ноябреннән — «Хезмәт даны шәһәре».

# Каспийск
## Сәгать поясы

Каспийск Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Каспийск
## Тарих

Шәһәр тибындагы бистә статусын 1936 елдан, шәһәр статусын 1947 елдан башлап йөртә.

# Каспийск
## Халык

Милләтләр (2010): ләзгиләр (21,5%), даргиләр (20,8%), аварлар (14,7%), лаклар (14,3%), комыклар (9,7%), урыслар (8,9%), табасараннар (5,4%), агуллар (1,7%), рутуллар (1,2%).
# Ле-Белье

Ле-Белье (фр. Le Bélieu) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.