yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# (3106) Морабито

(3106) Морабито (лат. Morabito) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3106) Морабито
## Тарихы

1981 елның 9 мартында Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EE» саналган.
# Ка Перлина (Форли-Чезена)

Ка Перлина — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Форли өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка Перлина (Форли-Чезена)
## Географиясе

Ка Перлина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ка Перлина (Форли-Чезена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Көрәш (гәҗит)

Көрәш — иҗтимагый-сәяси гәҗит. Уфа губерна халык комиссарлары шурасы каршындагы мөселман эшләре комиссариаты органы. 1918 елның 24 гыйнварыннан 3 июленә кадәр Уфа шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 68 саны чыга. Мөхәррир – Гыйлемдар Баембәтов.
# Гокельс

Гокельс (алман. Gokels) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Гокельс
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,64 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 10 метр биеклектә урнашкан.
# Жак Ширак

Жак Рене́ Шира́к (фр. Jacques René Chirac, 1932 елның 29 ноябре, Париж — 2019 елның 26 сентябре, Париж) — Франция сәясәтчесе, 22-нче Франция президенты.
* ↑ https://www.20minutes.fr/politique/1749119-20190926-ancien-president-republique-jacques-chirac-decede
* ↑ Jacques Chirac (86) er død — Norge: Schibsted, 1945. — ISSN 0806-0894https://wikidata.org/wiki/Track:Q1139355https://wikidata.org/wiki/Track:Q1309851https://wikidata.org/wiki/Track:Q20
* ↑ Брокгауз энциклопедиясеhttps://wikidata.org/wiki/Track:Q237227https://wikidata.org/wiki/Track:P5019
* ↑ Fichier des personnes décédées mirrorhttps://wikidata.org/wiki/Track:Q100324112https://wikidata.org/wiki/Track:P9058
* 1 2 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم, платформа відкритих даних, платформа открытых данных, plateforme de données ouvertes, piattaforma di dati aperti, Opendata-Plattform, otevřená data platforma, åben-data-platform, տվյալների բաց շտեմարան, platforma za odprte podatke, plataforma de datos abierta, plataforma de dados aberta, платформа адкрытых даных, платформа на отворените данни, platforma otwartych danych, ашық деректер платформасы, ачык маалыматтарды платформа, açıq məlumat platforması, ochiq ma'lumotlar platforma, açık verilerin platformu, платформа отвореног података, platforma otvorenih podataka, platforma otvorenog podataka, platforma otvorených údajov, πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων, platformu atklātā datu, platforma atvira duomenų, platvormi avatud andmete, avoimen datan foorumi, nyílt adatok platformja, პლატფორმა ღია მონაცემები, платформа за отворени податоци, нээлттэй мэдээллийн тавцан, platformă de date deschise, platformo de malferma datumoj, open data platform, плятформа адкрытых зьвестак, Усьтэм даннойёслэн платформазы, асыҡ мәғлүмәт платформаһы, açıq malümat platforması, açıq malümat platforması, ачык малюмат платформасы, öppen dataplattform, платформаи додаҳои боз, ачык кӧргӱзӱлердиҥ платформазы, гом бæрæггæнæнты платформæ — 2011.https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912https://wikidata.org/wiki/Track:P268https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837
* ↑ L'inhumation de Jacques Chirac aura lieu lundi au cimetière du Montparnasse — LCI, 2019.https://wikidata.org/wiki/Track:Q3207314
* ↑ Jacques Chirac sera inhumé au côté de sa fille à Paris // Le Monde / J. Fenoglio — Paris: Société éditrice du Monde, 2019. — ISSN 0395-2037; 1284-1250; 2262-4694https://wikidata.org/wiki/Track:Q17154220https://wikidata.org/wiki/Track:Q67146272https://wikidata.org/wiki/Track:Q90https://wikidata.org/wiki/Track:Q12461
# Зеленогорск (Красноярск крае)

Зеленогорск (рус. Зеленогорск) — Россия Федерациясенең Красноярск краенда урнашкан шәһәр.
Халык саны — 63 388 кеше (2015).

# Зеленогорск (Красноярск крае)
## Сәгать поясы

Зеленогорск Красноярск вакыты (Krasnoyarsk Time Zone, KRAT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +7:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +4 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+4 итеп күрсәтелә.

# Зеленогорск (Красноярск крае)
## Тарих

Шәһәр статусын 1956 елдан башлап йөртә.

# Зеленогорск (Красноярск крае)
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (96,7%).
# Агародники (Гнезнавски авыл советы)

Агародники (белар. Агароднікі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.

# Агародники (Гнезнавски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Пиров

Пиров — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.

# Пиров
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 37,81 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 56 метр биеклектә урнашкан.
# Лье-Сен-Аман

Лье-Сен-Аман (фр. Lieu-Saint-Amand) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Денен кантонына карый.
# Силистрару

Силистрару — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан авыл. Траян (коммуна, Бреила) коммунасына карый.

# Силистрару
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Делиц (Заале)

Делиц (алман. Dehlitz) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Делиц (Заале)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,16 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 99 метр биеклектә урнашкан.
# Елкыран (Хизан)

Елкыран (төр. Yelkıran) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Хизан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Яңа Александровка (Бөгелмә районы)

Яңа Александровка — Татарстан Республикасының Бөгелмә районындагы авыл.
Почта индексы — 423220.

# Яңа Александровка (Бөгелмә районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11 °C | -10.8 °C | -5.7 °C | 4.8 °C | 13.9 °C | 19 °C | 20.7 °C | 18.2 °C | 12.6 °C | 4.6 °C | -4.6 °C | -10.2 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
# Ениҗэли (Сулакъюрт)

Ениҗэли (төр. Yeniceli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кырыккале иле Сулакъюрт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Нюра (Пинега кушылдыгы)

Нюра — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пинега елгасының уң ярыннан 647 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.

# Нюра (Пинега кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300312103000035022
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003502
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# 437 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) — V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
437 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр V гасырга кергән ел.

# 437 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:437 елда (б. э. к.) туганнар

# 437 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:437 елда (б. э. к.) вафатлар
# (6284) Борис Иванов

(6284) Борис Иванов (лат. Borisivanov) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6284) Борис Иванов
## Тарихы

1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EM19» саналган.
# Слатина-Нера

Слатина-Нера — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. Саска-Монтане (коммуна) коммунасына карый.

# Слатина-Нера
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Кәрму

Кәрму (эст. Kärmu) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Уэрта-де-Арриба

Уэрта-де-Арриба (исп. Huerta de Arriba) — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Уэрта-де-Арриба
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 33 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1205 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# CD1E

CD1E (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Башагач (Бейпазары)

Башагач (төр. Başağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бейпазары илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Керфекләр түбәнәю

Керфекләр түбәнәйгәч аларның үсүе аска юнәлгән (рәс. 4. 34а) Чир идиопатик яки атоник кабаклар синдромы, алгы тәлинкә күчүе белән дерматохалазис яки дәвамлы бит нервы парезы белән бәйле була ала.
# Ениҗе (Артова)

Ениҗе (төр. Yenice) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Артова илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Серви (Подлясье воеводалыгы)

Серви — Польшаның Подлясье воеводалыгы Пласка гминасында урнашкан авыл.

# Серви (Подлясье воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Згоржец (Манетин)

Згоржец (чех. Zhořec) — Чехиянең Пльзень крае Манетин районында урнашкан авыл.

# Згоржец (Манетин)
## Географиясе

Мәйданы — 3,416 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Згоржец (Манетин)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Згоржец (Манетин)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Згоржец (Манетин)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 129 |
| 1880 | 141 |
| 1890 | 154 |
| 1900 | 142 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 154 |
| 1921 | 147 |
| 1930 | 144 |
| 1950 | 90 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 87 |
| 1970 | 64 |
| 1980 | 70 |
| 1991 | 65 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 53 |
| 2011 | 57 |
| 2021 | 51 |
# Boeing 737 юнәлеш руле сораулары

1991 елдан Boeing 737 төре очкычында юнәлеш рульләре (rudder) белән эчке сәбәпләр аркасында коммандасыз хәрәкәтләр күзәтелә.
Руддер - юнәлеш руле двигатель җайланмасы Power Control Unit (PCU) тарафыннан йөртелә. Двигатель җайланмасы Power Control Unit (PCU) эчендә булган гидравлик сыек системасы ярдәмендә юнәлеш руле йөртелә.
PCU җайланмасын Parker Hannifin ширкәте җитештерә.

# Boeing 737 юнәлеш руле сораулары
## Һәлакәтләр

* 1991 ел Колорадо Спрингс, United Airlines Flight 585, a 737-200, 25 кеше вафат
* 1994 ел - Питтсбург, USAir Flight 427, a 737-300, 132 кеше вафат.
Тикшеренүләр PCU клапан термик проблемаларын исбатлаганнар. Ватык нәтиҗәсендә юнәлеш руле кәнтрүлсез рәвештә каршы юнәлешкә авыша.

# Boeing 737 юнәлеш руле сораулары
## Яхшырту

2002 елда гына FAA руддерлар белән проблемалар танып Boeing 737 юнәлеш руле йөртү системасын төзәтергә боерган.
# Суздаль

Суздаль яки Сүздәл (рус. Суздаль) — Россия Федерациясенең Владимир өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 10 061 кеше (2014).

# Суздаль
## Сәгать поясы

Суздаль Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Суздаль
## Тарих

Шәһәр статусын 1024 елдан башлап йөртә.

# Суздаль
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (97,3%).
# NGC 5426

NGC 5426 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5426
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# LSM6

LSM6 (ингл. LSM6 homolog, U6 small nuclear RNA and mRNA degradation associated) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Дембовички

Дембовички — Польшаның Великопольское воеводалыгы Ольшувка гминасында урнашкан авыл.

# Дембовички
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Коры Цице

Коры Цице — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае, Адыгея биләмәләрендә ага. Елга Цице елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 9,8 км.

# Коры Цице
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 06020001212108100005225
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 108100522
* Бассейн коды — 06.02.00.012
* ГӨ буенча саны — 08
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Радаль

Радаль (серб. Радаљ) — Сербиянең Мачва округы Мали-Зворник җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Радаль
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 394 метр биеклектә урнашкан.

# Радаль
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Коста-ди-Ровиго

Коста-ди-Ровиго — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Ровиго провинциясе составына керә.

# Коста-ди-Ровиго
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 9 метр биеклектә урнашкан. Арква Полезине, Ровиго, Вилламарцана, Фратта-Полезине һәм Вилланова-дель-Геббо коммуналары белән чиктәш.
# Сен-Фильбер-ан-Мож

Сен-Фильбер-ан-Мож (фр. Saint-Philbert-du-Peuple) — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Тинаха де Гарсия (Валье де Сантияго)

Тинаха де Гарсия — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Валье-де-Сантьяго муниципалитеты составына керә.

# Тинаха де Гарсия (Валье де Сантияго)
## Географиясе

Тинаха де Гарсия Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Тинаха де Гарсия (Валье де Сантияго)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Тинаха де Гарсия (Валье де Сантияго)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Шентруперт (община)

Шентруперт — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).

# Шентруперт (община)
## Географиясе

Мәйданы — 49 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 280 метр биеклектә урнашкан.
# Чентро Фьера (Бреша)

Чентро Фьера — Италиянең Ломбардия төбәге Монтикьяри өязендә урнашкан торак пункт.

# Чентро Фьера (Бреша)
## Географиясе

Чентро Фьера Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Чентро Фьера (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Рокредонд

Рокредонд (фр. Roqueredonde) — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
# Натрий

Ne◄Натрий/Natrium (Na)►Mg :
| Атом номеры | 11 |
| Матдәнең тышкы күренеше | көмешсу-ак йомшак металл |
| Атомның үзлекләре ||
| Атом массасы (моляр масса) | 22,989768 а. м. б. (г/моль) |
| Атом радиусы | 190 пм |
| Ионлаштыру энергиясе (беренче электрон) | 495,6(5,14) кДж/моль (эВ) |
| Электрон конфигурациясе | [Ne] 3s¹ |
| Химик үзлекләре ||
| Ковалент радиусы | 154 пм |
| Ион радиусы | 97 (+1e) пм |
| Электр тискәрелеге (Полинг буенча) | 0,93 |
| Электрод потенциалы | -2,71 в |
| Оксидлашу дәрәҗәсе | 1 |
| Матдәнең термодинамик үзлекләре ||
| Тыгызлык | 0,971 г/см³ |
| Моляр җылы сыешлыгы | 28,23 Дж/(K·моль) |
| Җылы үткәрүчелек | 142,0 Вт/(м·K) |
| Эрү температурасы | 370,96 K |
| Эрү җылылыгы | 2,64 кДж/моль |
| Кайнау температурасы | 1156,1 K |
| Парга әйләнү җылылыгы | 97,9 кДж/моль |
| Моляр күләм | 23,7 см³/моль |
| Матдәнең кристаллик рәшәткәсе ||
| Рәшәткә төзелеше | кубик күләмүзәкле |
| Рәшәткә параметрлары | 4,230 Å |
| Дебай температурасы | 150 K |
* Na
* 22,98977 |
* [Ne]3s¹ |
* Натрий |
Натрий – Менделеевның периодик таблицасының l төп төркемендә, 11нче сан астында урнашкан химик элемент. Натрий селтеле металларга керә, аның атом массасы 22,98977.

# Натрий
## Ачу тарихы

1807нче елда инглиз химигы Г.Дэви, әзрзк юешләтелгән каты селтеләрнең электролиз ярдәмендә, ирекле металлары – натрий һәм калийны таба. Бу вакытта натрийга содий (Sodium) исеме бирелә.
Икенче елны, танылган "Физик анналлары" авторы Гильберт бу металлны натроний (Natronium) дип атарга тәкъдим итә. Соңрак Берцеллиус бу исемне натрийга (Natrium) кадәр кыскарта.
"Натрий" атамасы борынгы Мисырда, грекларда һәм Румда таралаган булган. Борынгы Мисырда натро, яки нитрон дип, сода күлләреннән һәм үсемлек көләреннән алынган селтене атаганнар.

# Натрий
## Физик һәм химик үзлекләре

Натрий – көмешсу-ак металл, аның тыгызлыгы 0,97 г/см³. Ул бик йомшак, пычак белән киселә. Ул металлик ялтырауга, пластиклыкка, йомшаклыкка ия, җылылыкшны һәм электр тогын яхшы үткәрә.
Натрий – көчле кайтаручы. Химик тәэсирләшү вакытында, валентлы электронын җиңел бирә һәм уңай корыла.
Натрий бик тиз оксидлаша, шуңа күрә аны керосинда сакларга кирәк.
Башка селтеле металлар кебек үк су белән бик кызу реакциягә керә, селте хасил итә, су тудыргыч аерыла.

# Натрий
## Шулай ук карарга мөмкин

* Бразилианит
| H | | | | | | | | | | | | | | | | | He |
| Li | Be | | | | | | | | | | | B | C | N | O | F | Ne |
| Na | Mg | | | | | | | | | | | Al | Si | P | S | Cl | Ar |
| K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr |
| Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe |
| Cs | Ba | * | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn |
| Fr | Ra | ** | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Nh | Fl | Mc | Lv | Ts | Og |
| Uue | Ubn | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | * | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | |
| | ** | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | |
# Иске Аю

Иске Аю — Башкортстанның Илеш районында урнашкан авыл.
ᴨyчты индексы — 452274, ГАТОБК коды — 80230856006.

# Иске Аю
## Авыл белән бәйле шәхесләр

* Хәсән Сарьян
* Ғүмәров Әхмәт-Ясауи Әҙеһәм улы
# LMAN2

LMAN2 (ингл. Lectin, mannose binding 2) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Пруска-Лонка

Пруска-Лонка — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Ковалево-Поморске гминаcында урнашкан авыл.

# Пруска-Лонка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 7296

NGC 7296 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7296
## Тарихы

Әлеге галактика 1787 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Подлубянка

Подлубянка — Польшаның Подлясье воеводалыгы Янув гминасында урнашкан авыл.

# Подлубянка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Итапиуна

Итапиуна — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.

# Итапиуна
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 588,684 км².
# Мостиште (Велке Мезиржичи)

Мостиште (чех. Mostiště) — Чехиянең Высочина крае Велке-Мезиржичи районында урнашкан авыл.

# Мостиште (Велке Мезиржичи)
## Географиясе

Мәйданы — 4,155 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 443 метр биеклектә урнашкан.

# Мостиште (Велке Мезиржичи)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Мостиште (Велке Мезиржичи)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Мостиште (Велке Мезиржичи)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 299 |
| 1880 | 319 |
| 1890 | 331 |
| 1900 | 345 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 380 |
| 1921 | 360 |
| 1930 | 364 |
| 1950 | 389 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 437 |
| 1970 | 468 |
| 1980 | 459 |
| 1991 | 528 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 589 |
| 2011 | 587 |
| 2021 | 572 |
# Домброва (Островский повяты)

Домброва — Польшаның Мазовия воеводалыгы Анджеево гминасында урнашкан авыл.

# Домброва (Островский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Виндер (Джорджия)

Виндер — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.

# Виндер (Джорджия)
## Тарихы

Виндер шәһәре елда нигезләнгән.

# Виндер (Джорджия)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 36,43678 км², 33,480951 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 301 метр биеклектә урнашкан.
# Гажакерес

Гажакерес (рус. Гажакерес) — Коми Республикасының Усть-Вымь районында урнашкан авыл.

# Гажакерес
## Климат

Гажакерес климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Гажакерес
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (92%).
# Няровы

Няровы (белар. Няровы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Валожынский районында урнашкан авыл.

# Няровы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (17098) Ikedamai

(17098) Ikedamai — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17098) Ikedamai
## Тарихы

1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JE34» саналган.
# 10 нче армия (ССРБ)

10-нчы армия (рус. 10-я армия (10 А)) – Бөек Ватан сугышында, һәм сугыштан алда элегрәк, ССРБ Кораллы көчләре эчендәге оператив хәрби берләшмә (бөтен гаскәрле армия).

# 10 нче армия (ССРБ)
## Беренче оештыру

Беренче тапкыр 1939 елда Беларусия аерым хәрби округында оештырылган, ә 1939 елның сентябрендә ЭККАның Польшага походына катнашты.
1941 елның июнендә армия эчендә:
* 1-нче укчы корпус (2-нче, 8-нче укчы дивизияләре)
* 5-нче укчы корпус (13-нче, 86-нче укчы дивизияләре)
* 6-нче механик корпус
* 13-нче механик корпус
* 6-нче атлы корпус
* 155-нче укчы дивизия
* 66-нче УР
* башка оешмалар

# 10 нче армия (ССРБ)
## Беренче оештыру
### Командирлар

* Армияның сәргаскәрә — генерал-майор Константин Голубев
* Штабның башлыгы — генерал-майор Пётр Ляпин
* Инкыйлаби хәрби Советның әгъзасы — бригада комиссары Дубровский Д.Г.
Ул Көнбатыш фронт эчендә сугыша, Гродно районындагы фронтның контр-һөҗүмендә һәм Беларусия саклану сугышында Белосток кырында катнашкан.
1941 елның 27 июнендә алманнар Белосток шәһәрән басып алалар, шуның белән бергә шәһәр тирәсендә Белосток-Минск сугышы барышында 10-нчы совет армиясе чолганышка эләккән.
Июньдә дошманның танклар төркемнәре 3-нче, 4-нче и 10-нчы армияләрне Минск шәһәре тирәсендә чолганышка эләктәргәннәр.
1941 елның июлендә, чолганыштан чыккач, армиянең идарә итүчеләрен тараттылар, гаскәрләрен 4-нче армиягә куштылар.

# 10 нче армия (ССРБ)
## Икенче оештыру

Икенче тапкыр 1941 елның 1 октябрендә оештырылган.

# 10 нче армия (ССРБ)
## Икенче оештыру
### Командирлар

* Армияның сәргаскәрә — генерал-лейтенант Михаил Ефремов (сентябрь-октябрь 1941 ел)
* Штабның башлыгы — генерал-майор Иванов И.И. (сентябрь-октябрь 1941 ел)
* Инкыйлаби хәрби Советның әгъзасы — корпус комиссары Тимофей Николаев (октябрь 1941 ел)
# Деличай (Эрҗиш)

Деличай (төр. Deliçay) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Эрҗиш илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Фатима (Баия)

Фатима — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.

# Фатима (Баия)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 359,394 км².