yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Эьюпоглу (Шаһинбей)

Эьюпоглу (төр. Eyüpoğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шаһинбей илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Явор (Болгария)

Явор — Болгариянең Габрово өлкәсендә урнашкан авыл. Трявна җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Явор (Болгария)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 599 метр биеклектә урнашкан.
# Сеуни (Кальяри)

Сеуни — Италиянең Сарденья төбәге Селегас өязендә урнашкан торак пункт.

# Сеуни (Кальяри)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нәзарабад

Нәзарабад (фар. نظرآباد‎) — Иранның Әлбурз устанында урнашкан шәһәр.

# Нәзарабад
## Тарих

Хәзерге статусын 2002 елдан башлап йөртә.
# Эппл-Велли (Калифорния)

Эппл-Велли — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Эппл-Велли (Калифорния)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1988 елда нигезләнгән.

# Эппл-Велли (Калифорния)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 193,658206 км², 190,426166 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2946 Фут биеклектә урнашкан.
# Торсби (Алабама)

Торсби — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Торсби (Алабама)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 15,122682 км², 13,312497 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 212 ± 1 метр һәм 212 метр биеклектә урнашкан.
# Портовенере

Портовенере — Италиянең Лигурия төбәгендә урнашкан коммуна. Специя провинциясе составына керә.

# Портовенере
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 8 метр биеклектә урнашкан. Ла-Специя коммуналары белән чиктәш.
# Саитһалимпаша (Чифтелер)

Саитһалимпаша (төр. Saithalimpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Чифтелер илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Вальмики (кратер)

Вальмики — Меркурий планетасының 23°30′ к. к. 141°30′ кб. о. координаталары буенча урнашкан 220 километрлы кратеры.

# Вальмики (кратер)
## Исеме

Кратер һинд шагыйре Вальмики хөрмәтенә аталган.
# (3417) Тэмблин

(3417) Тэмблин (лат. Tamblyn) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3417) Тэмблин
## Тарихы

1937 елның 1 апрелендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1937 GG» саналган.
# Помптон-Лейкс (Нью-Джерси)

Помптон-Лейкс — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Помптон-Лейкс (Нью-Джерси)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1682 елда нигезләнгән.

# Помптон-Лейкс (Нью-Джерси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 8,186284 км², 8,266575 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 213 Фут биеклектә урнашкан.
# Липняк (Мазовия воеводалыгы)

һәм
Липняк — Польшаның Мазовия воеводалыгы Виснев гминасында урнашкан авыл.

# Липняк (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Илгиз Кавиев

Илгиз Кавиев (Илгиз Хәмит улы Кавиев, 8 август 1941(1941-08-08) (83 яшь), Казан, РСФСР, СССР — , ) — геолог-нифетче, геология-минералогия фәннәре докторы (1972). 1963-1967, 1973-1995 елларда «Татнефть» АҖдә, 1995 елдан Татарстан җөмһүрият файдалы казылмалар запаслары буенча комиссиясе рәисе, 1998-? елларда Татарстан геология-разведка идарәсе рәисе.
# Таежный Айдат

Тайга Айдаты — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Айдат елгасының сул ярыннан 30 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.

# Таежный Айдат
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010400212115200019474
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115201947
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Флорания

Флорания — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатына карый.

# Флорания
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 504,022 км².
# Урвапан

Урвапан (исп. Uruapan) — Мексиканың Мичоакан штатында урнашкан шәһәр.

# Урвапан
## Тарих

1533 елда нигезләнгән.

# Урвапан
## Кардәш шәһәрләр

* Кәнзас-Сити, Америка Кушма Штатлары
# Сент-Фуа-ла-Лонг

Сент-Фуа-ла-Лонг (фр. Sainte-Foy-la-Longue) — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
# Вудбридж (сан алу урыны, Нью-Джерси)

Вудбридж — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Вудбридж (сан алу урыны, Нью-Джерси)
## Географиясе

Вудбридж халык санын алу урыны мәйданы — 10,086218 км², 10,0004 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 9 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Сарыкая (Чат)

Сарыкая (төр. Sarıkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Чат илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гендзики

Гендзики (белар. Гендзікі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.

# Гендзики
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Казцик

Казцик (каз. Казцик) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Казцик
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Кавенчин-Колёния

Кавенчин-Колёния — Польшаның Люблин воеводалыгы Сулув гминаcында урнашкан авыл.

# Кавенчин-Колёния
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Здункув

Здункув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Гневошув гминасында урнашкан авыл.

# Здункув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Поҗони (Арецо)

Поҗони — Италиянең Тоскана төбәге Кортона өязендә урнашкан торак пункт.

# Поҗони (Арецо)
## Географиясе

Поҗони Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Поҗони (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# SPDYE16

SPDYE16 (ингл. Speedy/RINGO cell cycle regulator family member E16) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Петрула II (Козенца)

Петрула II — Италиянең Калабрия төбәге Паола (Италия) өязендә урнашкан торак пункт.

# Петрула II (Козенца)
## Географиясе

Петрула II Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Петрула II (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мөхәммәт Апанаев

Мөхәммәт Апанаев (Мөхәммәт Муса улы Апанаев, 1804, — 1877, ) — нәселдән күчмә шәрәфле ватандаш, сабын заводы хуҗасы. 1838-1841 елларда шәһәрнең Татар рәтүше башлыгы.
# Миртети (Фрозиноне)

Миртети — Италиянең Лацио төбәге Сан-Витторе-дэль-Лацио өязендә урнашкан торак пункт.

# Миртети (Фрозиноне)
## Географиясе

Миртети Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Миртети (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Байола (Калифорния)

Байола — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Байола (Калифорния)
## Географиясе

Байола халык санын алу урыны мәйданы — 1,675802 км², 1,6758 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 77 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Порри

Порри (фр. Porri) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Казинка-Фумальто кантонына карый.

# Порри
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,16 км².
# Соловестру (коммуна)

Соловестру — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан коммуна.

# Соловестру (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 29,85 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Соловестру һәм Жабеница авыллары урнашкан.
# Вежновице

Вежновице — Польшаның Лодзь воеводалыгы Здуны гминаcында урнашкан авыл.

# Вежновице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сан Хуан Тотолсинтла (Мартир де Куилапан)

Сан Хуан Тотолсинтла — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Мартир-де-Куилапан муниципалитеты составына керә.

# Сан Хуан Тотолсинтла (Мартир де Куилапан)
## Географиясе

Сан Хуан Тотолсинтла Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Сан Хуан Тотолсинтла (Мартир де Куилапан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Сан Хуан Тотолсинтла (Мартир де Куилапан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# FBF1

FBF1 (ингл. Fas binding factor 1 һәм Fas-binding factor 1) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Дзенавишки

Дзенавишки (белар. Дзенавішкі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.

# Дзенавишки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Сен-Дени (Сен-Сен-Дени)

Сен-Дени — Франциядә урнашкан коммуна, Иль-де-Франс регионы Сен-Сен-Дени департаментында урнашкан.
# Шатенуа (Вогез)

Шатенуа (фр. Châtenois) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Цона Артиҗанале (Ровиго)

Цона Артиҗанале — Италиянең Венеция төбәге Стьента өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Артиҗанале (Ровиго)
## Географиясе

Цона Артиҗанале Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Цона Артиҗанале (Ровиго)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Боррбy

Боррбy (эст. Borrby) — Эстониянең Ляэнемаа өязендә урнашкан авыл.
# Молон-Вилапияцола (Виченца)

Молон-Вилапияцола — Италиянең Венеция төбәге Совиццо өязендә урнашкан торак пункт.

# Молон-Вилапияцола (Виченца)
## Географиясе

Молон-Вилапияцола Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Молон-Вилапияцола (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сицин

һәм
Сицин — Польшаның Великопольское воеводалыгы Оборники гминасында урнашкан авыл.

# Сицин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Брежинью (Риу-Гранди-ду-Норти)

Брежинью — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатына карый.

# Брежинью (Риу-Гранди-ду-Норти)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 61,559 км².
# Белвер (Карразеда-ди-Ансиайнш)

Белвер — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. Карразеда-ди-Ансьяйнш муниципалитетына карый.

# Белвер (Карразеда-ди-Ансиайнш)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Кызыл-Адыр

Кызыл-Адыр (кырг. Кызыл-Адыр, рус. Кировское) — Кыргыз Республикасының Талас өлкәсе Кара-Бура районындагы авыл. Район мәркәзе. 1992 елга кадәр Кировское исемен йөрткән.

# Кызыл-Адыр
## Халкы

Халкы — 10 789 кеше.
# Гурань

Гурань — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. П'етроаса (коммуна, Бихор) коммунасына карый.

# Гурань
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Бржезина (Йичин)

Бржезина (чех. Březina) — Чехиянең Кралове Градец крае Йичин һәм Йичин районында урнашкан авыл.

# Бржезина (Йичин)
## Географиясе

Мәйданы — 1,383198 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 262 метр биеклектә урнашкан.

# Бржезина (Йичин)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Бржезина (Йичин)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Бржезина (Йичин)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 135 |
| 1880 | 132 |
| 1890 | 129 |
| 1900 | 141 |
| 1910 | 154 |
| 1921 | 147 |
| 1930 | 158 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 107 |
| 1961 | 112 |
| 1970 | 91 |
| 1980 | 67 |
| 1991 | 52 |
| 2001 | 52 |
| 2011 | 97 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 105 |
| 2016 | 113 |
| 2017 | 119 |
| 2018 | 115 |
| 2019 | 117 |
| 2020 | 122 |
| 2021 | 122 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 131 |
| 2022 | 128 |
| 2023 | 128 |
| 2024 | 136 |
# MID2

MID2 (ингл. Midline 2) — X-хромосома аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гүргелен (Һарран)

Гүргелен (төр. Gürgelen) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һарран илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кальга дохтар

Кальга Дохтар яки Гһале Дохтар яки Дохтар Кальгасы яки Деж Дохтар (фарсы телендә:دژ دختر, "Кыз Кальгасы"), Ардашир I тарафыннан хәзерге көндә Иранның Фарс останында б.э. 209 елда төзелгән кальга. Ул Фирузабад-Кавар юлы янында тау авышлыгында урнашкан.

# Кальга дохтар
## Исем

Кальганың исеме ул Анахита Алиһәсенә багышланганына ишарә итә, аңа "Кыз" төшенчәсе карый. Исфаһанны һәм Керманны парфяннардан яулап алганнан соң, Ардашир Пирузабадта кальга янында Гур шәһәрен (янә) төзеп аны башкаласы иткән. Парфия патшасын Ардаван V-не (Артабанус V-не) б.э. 224 елында бөек сугышта җиңгәннән соң, ул Деж Дохтар корылмасы янында Ардашир Сараен төзегән. Ардаширның дәү әтисе "Дарий шәһәре"ндә якындагы Дарбгирд гыйбадәтханәсендә Анахита Алиһәсенең мәшһүр каһине булган.

# Кальга дохтар
## Урнашуы

Кальга елгага һәм Фарс останыннан көньякка таба юлга карый торган югары таш кыяда төзелгән. Кальгага керү зур, турыпочмаклы манара эчендә биек капка юлы аша. Эчтә, киң баскыч юлы һәр якта сукыр ниша һәм көнчыгыш очта ике зур таяну урыны белән турыпочмаклы залга илтә. Бу тотып торылган баскыч юллары көнчыгыш очында айван һәм һәр ягында сукыр тәрәзә белән 14 x 23 м зур турыпочмаклы бүлмәгә өскә илтә.

# Кальга дохтар
## Спецификация

Ул фараз ителгәнчә аркалы гөмбәз түбәле булган. Моннан тыш өченче катка һәм һәр почмакта гөмбәзле түбәне тота торган ¼ әйләнә сквинч белән зур турыпочмаклы бүлмәгә баскычлар бар. Моны һәр яктан бик калын диварлар тотып торган, мөгаен аның тигез торышын имин итәр өчен һәм гөмбәзгә көньяк якта спираль баскыч аша ирешергә мөмкин булган. Фортификацияләнгән сарайда Сасанид сараеның һәм граждан архитектурасының күп кабатланучы хасиятләре бар: озын заллар, аркалар, гөмбәзләр, батырылган тәрәзәләр һәм баскычлар. Корылма шомартмыйча формаланган таштан һәм эремәдән тигез таралган, әмма өслекләр мөгаен каты гипс яки стукко капланышы белән тәмамланган булган, бу бизәү яки сурәт белән бизәлгән булырга мөмкин булган шома һәм элегант кыяфәт биргән.
1800 еллык кальга соңгы гасыр дәвамында башлангыч биеклегенең дүрт тирәсе метрын югалткан һәм белгечләр әгәр дә аны көчәйтер өчен кичекмәстән чаралар күрелмәсә кальга тиздән җимерелер дип кисәтә.
# Хуҗа Бәдигый (берләштерү)

Энциклопедистларча фикер йөртү сәләтенә ия булган күренекле шәхес мирасы озак вакытлар галимнәр тарафыннан өйрәнелми, халыкка таратылмый. Сталин культы фаш ителгәнгә кадәр Х.Бәдигыйнең исемен телгә алырга ярамый.
”Җырлар “дип исемләнгән китаплары дөнья күрә.1914 елда чыккан “Җырлар җыентыгы” исемле хезмәтендә 2600 җыр тупланган. Күргәнебезчә, ул халык иҗатын киң күләмдә өйрәнүче галим. Халык һәм балалар уеннарын да җыя, аларны төрле җыентыкларда, журналларда бастыра, фольклор фәнен укытуның беренче программаларын төзүдә катнаша. Фольклорчы галимнең тел, әдәбият, мәгариф өлкәсендәге хезмәтләре дә шул чорда әледән әле басылып тора.

# Чыганаклар

* Исламов Ф.Ф. Х.Бәдигый-танылган педагог һәм методист //Ватаным Татарстан, 2003, гыйнвар.
* Татар энциклопедия сүзлеге.- Казан.Татар институты, 2002.
* Татар халык иҗаты. Хрестоматия. Төзүче:Ф.Урманчеев. –Казан, 2004.
* Татар халык иҗаты. Фәнни эзләнүләр һәм фольклор үрнәкләре. Беренче китап. Төзүче: Сотникова Л.П.- Казан,2005.
* Ягъфәров Я. Тукай үзе фатиха биргән. //Мәдәни җомга, 2002, 6 нчы декабрь.
# Вильчоруда

Вильчоруда — Польшаның Мазовия воеводалыгы Пневы гминасында урнашкан авыл.

# Вильчоруда
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Думешть (коммуна, Васлуй)

Думешть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан коммуна.

# Думешть (коммуна, Васлуй)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 57 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 150 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Думешть, Думештий-Веки, Скинетя һәм Валя-Маре (Думешть, Васлуй) авыллары урнашкан.
# Трушкин

Трушкин — фамилия.
* Василий Трушкин (1915—1981), Советлар Берлеге Каһарманы.
* Владислав Трушкин (1993), баскетболчы.
* Леонид Трушкин (1951), актёр, театр режиссёры.
# Скиту-Голешть (коммуна)

Скиту-Голешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан коммуна.

# Скиту-Голешть (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 25,8 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Скиту-Голешть, Бурнешть, Костице, Лезерешть (Скиту-Голешть, Арджеш), Лотури һәм Валя-Пекий авыллары урнашкан.
# Йела (Беневенто)

Йела — Италиянең Кампания төбәге Понтеландольфо өязендә урнашкан торак пункт.

# Йела (Беневенто)
## Географиясе

Йела Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Йела (Беневенто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вараце (Савона)

Вараце — Италиянең Лигурия төбәге Савона өязендә урнашкан торак пункт.

# Вараце (Савона)
## Географиясе

Вараце Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Вараце (Савона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Вараце (Савона)
## Халкы

| Ел | Халык саны |
| 2017 | 13 184 |
| 2018 | 13 113 |
| 2023 | 12 534 |
# Пёсья Деньга

Пёсья Деньга — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Сухона елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.

# Пёсья Деньга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100312103000008220
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000822
* Бассейн коды — 03.02.01.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# (15835) 1995 DY

(15835) 1995 DY — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15835) 1995 DY
## Тарихы

1995 елның 21 февралендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 DY» саналган.
# Нове Поремби

Нове Поремби — Польшаның Мазовия воеводалыгы Мщонув гминасында урнашкан авыл.

# Нове Поремби
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# C1orf74

C1orf74 (ингл. Chromosome 1 open reading frame 74) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Мерлевне

Мерлевне (фр. Merlevenez) — Франциянең Морбиан департаментында урнашкан коммуна.
# Ливаро-Пеи-д’Ож

Ливаро-Пеи-д’Ож (фр. Livarot-Pays-d'Auge) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Либериядә ислам

Либериядә ислам (ингл. Islam in Liberia, гарәп. الإسلام في ليبيريا‎ ) ― тарафдарлары саны буенча христиан диненнән соң икенче урында торучы дин. Төрле бәяләүләр буенча, мөселманнар ил халкының (5,2 млн кеше, 2021 елга) 15 % тан алып 30 % ына кадәр өлешен тәшкил итә. Либерия мөселманнарының күпчелеге – Мәлики мәзһәбе сөнниләре, якынча 10 % ы – Әхмәдия мөселманнары, 9 % ы – шигыйлар. Суфичылык йогынтысы сизелә. Ислам динен күбрәк ваи, мандинго кебек этник төркемнәр, азрак гбенди, кпелле төркемнәре вәкилләре тота.

# Либериядә ислам
## Тарих

Либерия Конституциясе дин тоту иреген күздә тота, һәм хөкүмәт, гомумән алганда, бу хокукны хөрмәт итә. Чиркәүнең дәүләттән аерымлыгы Конституциядә каралса да, Либерия чынбарлыкта христиан дәүләте дип санала.
Либерия территориясенә Ислам XVI гасырда, Малидагы Сонгай империясе(ингл.)татар. таркалганнан соң үтеп керә башлый. Либериядә Икенче ватандашлар сугышы(ингл.)татар. (1999—2003) илдә мәчетләр һәм мәдрәсәләр җимерелүгә китерә. Шәһәрләрдә һәм авыл җирендә хөкүмәт һәм баш күтәрүчеләр көчләре президент Тейлор(ингл.)татар. тарафдарларының шактый архитектура кыйммәтенә ия булган күп кенә мәчетләрен җимерә. Тейлор хөкүмәте 2001 елда Мәккәгә 220 мөселманны хаҗ кылу өчен җибәргән булган. Либериянең мөселман советына (Muslim Council of Liberia) ил башкаласы Монровиядә күренекле бина биргән һәм ислам белән бәйле милли тапшырулар өчен атна саен ике сәгать вакыт бүлеп биргән.

# Либериядә ислам
## Хәзерге заман

Либерия мөселманнары, бигрәк тә яр буенда урнашкан шәһәрләрдә яшәүчеләр, кагыйдә буларак, дөньяви кешеләр булса да, ислам динен көндәлек тормышта тоталар. Авыл җирләрендә яшәүче мөселманнар дин йолаларын һәм таләпләрен үтәүдә катгыйрак. Либериядә Ислам диненең төп бәйрәмнәре булган Ураза бәйрәме, Рамазан, Корбан бәйрәме ел саен билгеләп үтелә. Соңгы елларда мөселманнар Мәккәгә хаҗ кылырга бара башлаган.
Ил башкаласы Монровия(ингл.)татар. шәһәрендә, авыл районнарында һәм башка шәһәрләрдә уртак инглиз-гарәп телен һәм Коръәнне өйрәнү мәктәпләре һәм башка дини уку йортлары яңадан ачылган.
Кувәйт, Берләшкән Гарәп Әмирлекләре кебек мөселман илләре Либерия белән дипломатик мөнәсәбәтләр урнаштыргач, ислам оешмалары Мәккәгә хаҗ кылырга теләүче Либерия мөселманнарына ярдәм итә.
# Алтынпынар (Арабан)

Алтынпынар (төр. Altınpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Арабан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Маркавцы (Гродзенский районы)

Маркавцы (белар. Маркаўцы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.

# Маркавцы (Гродзенский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Беон (Йонна)

Беон (фр. Béon) — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
# Ла Пизана (Рим)

Ла Пизана — Италиянең Лацио төбәге Рим һәм Roma Capitale өязендә урнашкан торак пункт.

# Ла Пизана (Рим)
## Географиясе

Ла Пизана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Ла Пизана (Рим)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Ла Пизана (Рим)
## Халкы

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2021 | 854 | |