yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# NGC 4143

NGC 4143 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4143
## Тарихы

Әлеге галактика 1788 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Солусары

Солусары (каз. Сұлусары) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Солусары
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Майрипотаба

Майрипотаба — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.

# Майрипотаба
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 460,975 км².
# NGC 7676

NGC 7676 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7676
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Карпана (Парма)

Карпана — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Барди өязендә урнашкан торак пункт.

# Карпана (Парма)
## Географиясе

Карпана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Карпана (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (15814) 1994 PX12

(15814) 1994 PX12 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15814) 1994 PX12
## Тарихы

1994 елның 10 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 PX12» саналган.
# Лос Аматитос (Мартир де Куилапан)

Лос Аматитос — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Мартир-де-Куилапан муниципалитеты составына керә.

# Лос Аматитос (Мартир де Куилапан)
## Географиясе

Лос Аматитос Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Лос Аматитос (Мартир де Куилапан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Лос Аматитос (Мартир де Куилапан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# HD167631

HD167631 — Елан йолдызлыгында урнашкан A2mA7-A9 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,08 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Морозовы (Котельнич районы)

Морозовы (рус. Морозовы) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.

# Морозовы (Котельнич районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Морозовы (Котельнич районы)
## Сәгать поясы

Морозовы (Котельнич районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Морозовы (Котельнич районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Подсреда

Подсреда — Словениянең Козе (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Подсреда
## Географиясе

Мәйданы — 9,24 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 245,5 метр биеклектә урнашкан.
# Алтай таулары

Алтай таулары (каз. Алтай таулары, кыт. 阿尔泰山脉, монг. Алтайн нуруу) — Себердәге елгаларның тирән үзәнлекләре һәм тауара чокырлар белән аерылган тауларның катлаулы системасы.
Таулар Россия, Монголия, Кытай һәм Казакъстан чикләрендә урнашкан.
Алтай, Катун тыюлыклары һәм Укок яссы таулыгы бергәләп ЮНЕСКОның «Алтай — Алтын таулар» Дөньякүләм мирасын тәшкил итә.

# Алтай таулары
## Этимология

Алтай атамасын төрки һәм монгол телләрендәге алтын сүзе белән бәйлиләр. Шулай ук аның ике төрки сүздән — ала, ула (чуар мәгънәсендә) һәм тау сүзләреннән килеп чыккан дигән фикер бар.
* Белуха (шулай ук Үч Сумер), Алтай Республикасы
* Каҗурлы күл
* Көнчыгыш Казакъстан
* Көнчыгыш Казакъстан
* Маркакүл тыюлыгы, Көнчыгыш Казакъстан
* Маркакүл, Көнчыгыш Казакъстан
* Хатын елгасы, Алтай Республикасы
* Белуха тавы, Алтай Республикасы
* Чуя елгасы
* ↑ Peakbagger.com
# Шатрова (Верхнядзвинский районы)

Шатрова (белар. Шатрова) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.

# Шатрова (Верхнядзвинский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Рен (кратер)

Рен — Меркурий планетасының 24°30′ т. к. 36°00′ кб. о. координаталары буенча урнашкан 215 километрлы кратеры.

# Рен (кратер)
## Исеме

Кратер инглиз архитекторы Кристофер Рен хөрмәтенә аталган.
# Маркон

Маркон — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Венеция провинциясе составына керә.

# Маркон
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 4 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Куарто-д'Альтино, Мольяно-Венето һәм Венеция коммуналары белән чиктәш.
# Ламонзи-Монтастрюк

Ламонзи-Монтастрюк (фр. Lamonzie-Montastruc) — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
# Посесионе Нуова Баричела (Ферара)

Посесионе Нуова Баричела — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Вогиера өязендә урнашкан торак пункт.

# Посесионе Нуова Баричела (Ферара)
## Географиясе

Посесионе Нуова Баричела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Посесионе Нуова Баричела (Ферара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (2629) Рудра

(2629) Рудра (лат. Rudra) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2629) Рудра
## Тарихы

1980 елның 13 сентябрендә Чарльз Коваль тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 RB1» саналган.
# Кама Тамагы туган якны өйрәнү музее

* Мәдәният порталы
Кама Тамагы туган якны өйрәнү музее (рус. Камско-Устьинский краеведческий музей) — Татарстанның Кама Тамагы районы үзәге Кама Тамагы шәһәр тибындагы бистәсендә урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). Кама Тамагы районы тарихы белән таныштыра.

# Кама Тамагы туган якны өйрәнү музее
## Филиалы

* Туфан Миңнуллин музее (Кама Тамагы)

# Кама Тамагы туган якны өйрәнү музее
## Тарих

Музейга 1987 елның 21 ноябрендә Октябрь инкыйлабының 70 еллыгы уңаеннан җәмәгать башлангычында нигез салына. 1992 елның 1 мартында ачыла. Музейга нигез салучы — рус теле укытучысы, район ветераннары шурасы рәисе Мария Александр кызы Драгунова (1927—2008). Беренче 37 экспонатны музейга табиб А. А. Васильев тапшыра. 2007 елның 16 маеннан — муниципаль мәдәният оешмасы. 2007—2010 елларда музей директоры — Р. Н. Нуриева.

# Кама Тамагы туган якны өйрәнү музее
## Бина

1992—2007 елларда музей район басмаханәсенең һәм «Кызыл байрак» район гәҗитенең иске бинасында (Кооператив урамы, 19) урнаша. 2007 елның 28 ноябрендә музейга район китапханәсенең яңа бинасының беренче каты бирелә.

# Кама Тамагы туган якны өйрәнү музее
## Эскпонатлар

Мәйданы 343, 6 кв. м. 8 296 саклау берәмлеге экспонат исәпләнә. Музейда 4 зал — табигать залы, тарих-археология, этнография залы, хәрби зал, хәзерге заман залы оештырылган. Күргәзмәләр залы бар.
1692 елда балыкчылар бистәсе буларак барлыкка килгән Богородское авылы (хәзерге Кама Тамагының элгәресе) тарихы, Иделдә пароходчылык үсеше тарихы, район җирлегендә урнашкан гипс руднигы турында мәгълүмат тупланган. Дан орденының тулы кавалеры Р. К. Халитов, Советлар Берлеге Каһарманы М. А. Чирков, Әфганстан сугышында катнашучылар турында күргәзмә оештырылган. «Кама Тамагы горурлыгы» дигән почмакта галимнәр Роальд Сәгъдиев, Фәйзрахман Йосыпов, язучылар Ибраһим Гази, Туфан Миңнуллин, Алексей Салмин, сынчы Бакый Урманче, җырчылар Флера Сөләйманова, Әлфия Галимова, композитор, баянчы Рәис Сафиуллин һ. б. турында материаллар куелган.

# Кама Тамагы туган якны өйрәнү музее
## Экскурсияләр

* Музей буенча гомуми экскурсия
* Төбәктә Ватандашлар сугышы һәм Советлар хакимиятенең беренче еллары
* Археология залы буенча экскурсия
* Хәзерге заман залы буенча экскурсия
# Порт-Эмпедокле

Порт-Эмпедокле — Италиянең Сицилия төбәгендә урнашкан коммуна. Агридженто һәм Free municipal consortium of Agrigento провинциясе составына керә.

# Порт-Эмпедокле
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Агриҗенто һәм Реальмонте коммуналары белән чиктәш.
# Юрмовка

Юрмовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кусь елгасының сул ярыннан 10 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Юрмовка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010300312110000016485
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110001648
* Бассейн коды — 08.01.03.003
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Монро (округ, Нью-Йорк)

Монро — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Рочестер шәһәре.

# Монро (округ, Нью-Йорк)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1821 елда оештырыла.

# Монро (округ, Нью-Йорк)
## Территориясе

Округ мәйданы 1707 км² тәшкил итә.
# Виллар-д’Арен

Виллар-д’Арен (фр. Villar-d'Arêne) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Ла-Грав кантонына карый.

# Виллар-д’Арен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 77,51 км².
# Бирсешть (коммуна)

Бирсешть — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан коммуна.

# Бирсешть (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,55 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 424 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Бирсешть һәм Топешть авыллары урнашкан.
# Читлук (Любовия)

Читлук (серб. Читлук ) — Сербиянең Мачва округы Лүбовлә җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Читлук (Любовия)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 396 метр биеклектә урнашкан.

# Читлук (Любовия)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Позориха (Исемсез №6319 кушылдыгы)

Позориха — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга без названия №6319 елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.

# Позориха (Исемсез №6319 кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050100212103000063207
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006320
* Бассейн коды — 03.05.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Боетице

Боетице (чех. Bojetice) — Чехиянең Урта Чехия крае Добровитсе районында урнашкан авыл.

# Боетице
## Географиясе

Мәйданы — 2,381 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Боетице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Боетице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Боетице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 172 |
| 1880 | 161 |
| 1890 | 247 |
| 1900 | 240 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 267 |
| 1921 | 303 |
| 1930 | 335 |
| 1950 | 235 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 253 |
| 1970 | 198 |
| 1980 | 174 |
| 1991 | 183 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 172 |
| 2011 | 233 |
| 2021 | 247 |
# Гожень-Гурни

һәм
Гожень-Гурни — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Вадовице гминасында урнашкан авыл.

# Гожень-Гурни
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ойльгем

Ойльгем — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Ойльгем
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,01 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 420 метр биеклектә урнашкан.
# Виллер-ле-Рон

Виллер-ле-Рон (фр. Villers-le-Rond) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Виллер-ле-Рон
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,50 км².
# Феджету (Прахова)

Феджету — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. Гура-Витиоарей (коммуна) коммунасына карый.

# Феджету (Прахова)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Смальянцы

Смальянцы (белар. Смальянцы) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.

# Смальянцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Бишелап

Бишелап — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан, Пермь крае, биләмәләрендә ага. Елга Бөре елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Бишелап
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010201612111100025414
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111102541
* Бассейн коды — 10.01.02.016
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Михаил Афанасьев

Афанасьев Михаил Павел улы (29.01.1971; Олы Талкыш, Чистай районы, ТАССР) — Татарстанның Яшел Үзән муниципаль районы башлыгы һәм шәһәре мэры, биология фәннәре кандидаты. Татарстан Республикасының атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре (2009 ел).

# Михаил Афанасьев
## Биографиясе

Афанасьев Михаил Павел улы 1971 елның 29 гыйнварында ТАССРның Чистай районы Олы Талкыш авылында туган.
Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясен тәмамлаган (1993 ел).
1993-1996 елларда КДВМАның авыл хуҗалыгы хайваннарының генетика һәм селекциясе кафедрасының көндезге уку формасы аспиранты. 1996-1999 елларда зооинженерлык факультеты ассистенты, КДВУның генетика һәм селекция кафедрасы деканы урынбасары, өлкән укытучы. 1999-2005 елларда «ДеЛаваль» компаниясенең Татарстан Республикасындагы төбәк вәкиле. 2005-2010 елларда «ДеЛаваль» төбәк директоры, Үзәк Азия Республикасының Идел-Нократ төбәкләре, «ДеЛаваль» ЯАҖнең Казан шәһәрендәге аерымланган бүлекчәсе директоры.
2010 елдан Лаеш муниципаль районы башкарма комитеты җитәкчесе вазыйфаларын башкаручы, Лаеш муниципаль районы башкарма комитеты җитәкчесе. 2010 елдан 2019 елга кадәр ТР «Лаеш муниципаль районы» муниципаль берәмлеге башлыгы.
2019 елның сентябреннән октябрь аена кадәр ТР Яшел Үзән районы башкарма комитеты җитәкчесе вазыйфаларын башкаручы. 2019-2020 елларда ТР Зеленодольск районы башкарма комитеты җитәкчесе.
2020 елдан ТР Яшел Үзән районы башлыгы.

# Михаил Афанасьев
## Бүләк һәм премияләре

«2010 елгы Бөтенроссия халык санын алуны уздыруда күрсәткән хезмәтләре өчен», «Хәрби бердәмлекне ныгыткан өчен» медальләре (2011 ел), ТР Президенты Рәхмәте (2016 ел), «Татарстан Республикасында җирле үзидарәне үстерүдәге казанышлары өчен» медале (2017 ел), РФ Элемтә һәм массакүләм коммуникацияләр министрының Рәхмәт хаты (2018 ел), ТР Дәүләт Советы Рәисенең Рәхмәт хаты (2018 ел), «Фидакарь хезмәт өчен» Татарстан Республикасы медале (2019 ел), «Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы төзелүгә 100 ел» медале (2021 ел) белән бүләкләнгән.
# Равил Шәймәрдәнов

Равил Шәймәрдәнов, Равил Шамил улы Шәймәрдәнов (1940 елның 1 июле, ТАССР, Мөслим районы, Ташлыяр) — табиб, РФ (2001) һәм ТАССР (1985) атказанган табибы, медицина фәннәре кандидаты (1982), КДМУ профессоры. ТР фән һәм техника өлкәсендәге дәүләт премиясе лауреаты (2013). Мөслим районының шәрәфле ватандашы.

# Равил Шәймәрдәнов
## Тәрҗемәи хәле

1940 елның 1 июлендә ТАССР Мөслим районы Ташлыяр авылында җиде балалы гаиләдә туган. Авылның беренче шоферы булган әтисе киңәше белән табиблыкка укый. Минзәлә фельдшер-акушерлар мәктәбен (1957), Казан дәүләт медицина институтының дәвалау факультетын (1967, кичен укып) тәмамлый. 1957-1960 елларда Мөслим районында авыл фельдшеры, 1967-1970 елларда Мөслим үзәк хастаханәсендә хирургия бүлеге мөдире булып эшли. ГИДУВның хирургия һәм онкология кафедрасында клиник ординатура тәмамлагач (1972), ГИДУВның 5нче хастаханәсенең кичектергесез хирургия бүлегенә хирург итеп билгеләнә, 1974-1980 елларда әлеге бүлекнең мөдире. 1980 елдан ГИДУВның кичектергесез хирургия кафедрасында укыта башлый, 1982 елда «Электромиография брюшной стенки при некоторых острых воспалительных заболеваниях органов живота» темасына медицина фәннәре кандидатлыгына диссертация яклый, 1989 елдан доцент, 1993-2008 елларда ГИДУВның гомуми һәм кичектергесез хирургия кафедрасы мөдире, 2008 елдан хирургия кафедрасы доценты. 1982-1995 елларда Казан шәһәренең штаттан тыш баш хирургы. 1987 елдан хирургия кафедрасы 7нче Казан шәһәр хастаханәсе базасында эшли. Р.Ш. Шәймәрдәнов хастаханәдә бавыр, ашказаны асты бизе һәм үт куыгын дәвалау фәнни үзәген оештыра һәм 1992 елдан әлеге үзәкне җитәкли. 256 фәнни хезмәте һәм мәкаләсе (шул исәптән 2 монография, 20 уку ярдәмлеге) басылган, 12 патент авторы. Аның кул астында 14 фән кандидаты әзерләнгән.

# Равил Шәймәрдәнов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 1985 ТАССР атказанган табибы
* 2001 РФ атказанган табибы
* 2013 ТР фән һәм техника өлкәсендәге дәүләт премиясе (төркем эчендә)
* 2015 «Ватан сәламәтлек саклау өлкәсендәге хезмәтләре өчен» медале
# HD167444

HD167444 — Көньяк таҗ йолдызлыгында урнашкан B9IV спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,22 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Арэхава (Гарадоцкий районы)

Арэхава (белар. Арэхава) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.

# Арэхава (Гарадоцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Илсур Сафин

Илсур Сафин
* Илсур Сафин (11.08.1962, Апас), җырчы (баритон), ТР халык артисты .
* Илсур Сафин (ИлСаф, 09.05.1966, Чүпрәле), җырчы, ТР халык артисты.
# Забрдовице (Кржинец)

Забрдовице (чех. Zábrdovice) — Чехиянең Урта Чехия крае Křinec районында урнашкан авыл.

# Забрдовице (Кржинец)
## Географиясе

Мәйданы — 4,174 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Забрдовице (Кржинец)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Забрдовице (Кржинец)
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Забрдовице (Кржинец)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 218 |
| 1880 | 193 |
| 1890 | 250 |
| 1900 | 238 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 271 |
| 1921 | 285 |
| 1930 | 244 |
| 1950 | 188 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 0 |
| 1970 | 175 |
| 1980 | 166 |
| 1991 | 125 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 127 |
| 2011 | 115 |
| 2021 | 121 |
# Сан Лацаро Провинчале (Ровиго)

Сан Лацаро Провинчале — Италиянең Венеция төбәге Лендинара өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Лацаро Провинчале (Ровиго)
## Географиясе

Сан Лацаро Провинчале Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Сан Лацаро Провинчале (Ровиго)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лез-Ессент

Лез-Ессент (фр. Les Esseintes) — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
# Вакари (Тревизо)

Вакари — Италиянең Венеция төбәге Монтебеллюна өязендә урнашкан торак пункт.

# Вакари (Тревизо)
## Географиясе

Вакари Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Вакари (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Харманҗык (Генч)

Харманҗык (төр. Harmancık) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Генч илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Василий Яблоков

Василий Яблоков (Василий Андрей улы Яблоков, 31 июль 1892(1892-07-31), Казан, Россия империясе — 1975) — математик, ТАССРның атказанган фән эшлеклесе. 1923 елдан Казан университетында, профессор (1931), 1949-1960 елларда югары математика кафедрасы рәисе.
# Скрыль

Скрыль (белар. Скрыль) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Пухавицкий районында урнашкан авыл.

# Скрыль
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (16260) Sputnik

(16260) Sputnik — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16260) Sputnik
## Тарихы

2000 елның 9 маенда Джон Бротон тарафыннан Риди-Крик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 JO15» саналган.