yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Крепан

Крепан (фр. Crépand) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Монбар кантонына карый.

# Крепан
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5.79 км².
# Францишково (Мазовия воеводалыгы)

Францишково — Польшаның Мазовия воеводалыгы Журомин гминасында урнашкан авыл.

# Францишково (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD80040

HD80040 — Кил йолдызлыгында урнашкан A3mA7-A9 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,12 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Бержин

Бержин (чех. Běřín) — Чехиянең Урта Чехия крае Йинце районында урнашкан авыл.

# Бержин
## Географиясе

Мәйданы — 3,08 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Бержин
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Бержин
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Бержин
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 219 |
| 1880 | 195 |
| 1890 | 215 |
| 1900 | 194 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 201 |
| 1921 | 182 |
| 1930 | 160 |
| 1950 | 98 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 103 |
| 1970 | 81 |
| 1980 | 68 |
| 1991 | 52 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 40 |
| 2011 | 44 |
| 2021 | 54 |
# Фатин

Фатин (фр. Fatines) — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
# Витмарсум

Витмарсум — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.

# Витмарсум
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 150,798 км².
# Хаҗыөрен (Чамолук)

Хаҗыөрен (төр. Hacıören) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Чамолук илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Вальмохадо

Вальмохадо (исп. Valmojado) — Испаниянең Толедо провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вальмохадо
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 26 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 661 метр биеклектә урнашкан.
# Боск-Еделин

Боск-Еделин (фр. Bosc-Édeline) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Сен-Жан-де-Тюриньё

Сен-Жан-де-Тюриньё (фр. Saint-Jean-de-Thurigneux) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Виллар-ле-Домб кантонына карый.

# Сен-Жан-де-Тюриньё
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,73 км².
# Дарнеталь

Дарнеталь (фр. Darnétal) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Грабовець (Карпатасты воеводалыгы)

Грабовець — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Радымно гминасында урнашкан авыл.

# Грабовець (Карпатасты воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Карапебус

Карапебус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Рио-де-Жанейро штатына карый.

# Карапебус
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 305,501 км².
# Аччельо

Аччельо — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Кунео провинциясе составына керә.

# Аччельо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1200 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Арҗентера, Беллино, Канозио, Праццо, Val-d'Oronaye, Сен-Поль-сюр-Юбай, Мерон (Югары Прованс Альплары) һәм Ларш (Югары Прованс Альплары) коммуналары белән чиктәш.
# (11999) 1996 BV1

(11999) 1996 BV1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11999) 1996 BV1
## Тарихы

1996 елның 23 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 BV1» саналган.
# Литуэниго

Литуэниго (исп. Lituénigo) — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Литуэниго
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 11,380423 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 756 ± 30 метр биеклектә урнашкан.
# Панска Вес

Панска Вес (чех. Panská Ves) — Чехиянең Либерец крае Дуба районында урнашкан авыл.

# Панска Вес
## Географиясе

Мәйданы — 0,557 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 310 метр биеклектә урнашкан.

# Панска Вес
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Панска Вес
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Панска Вес
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 189 |
| 1880 | 141 |
| 1890 | 141 |
| 1900 | 112 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 98 |
| 1921 | 90 |
| 1930 | 80 |
| 1950 | 51 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 68 |
| 1970 | 41 |
| 1980 | 22 |
| 1991 | 12 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 7 |
| 2011 | 7 |
| 2021 | 11 |
# Ренвиль

Ренвиль (фр. Rainville) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Могиляни

һәм
Могиляни — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Могиляны гминасында урнашкан авыл.

# Могиляни
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Винья (Куено)

Винья — Италиянең Пьемонт төбәге Кьюза-ди-Пезио өязендә урнашкан торак пункт.

# Винья (Куено)
## Географиясе

Винья Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Винья (Куено)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Берк-Сентер (Виргиния)

Берк-Сентер — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Берк-Сентер (Виргиния)
## Географиясе

Берк-Сентер халык санын алу урыны мәйданы — 8,221912 км², 8,195259 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 116 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Санта Катерина - Контрада (Авелино)

Санта Катерина - Контрада — Италиянең Кампания төбәге Вилламайна өязендә урнашкан торак пункт.

# Санта Катерина - Контрада (Авелино)
## Географиясе

Санта Катерина - Контрада Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Санта Катерина - Контрада (Авелино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Галича

Галича — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Галича (коммуна) коммунасына карый.

# Галича
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 223 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бредету (Арджеш)

Бредету — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. Бредулец (коммуна) коммунасына карый.

# Бредету (Арджеш)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Грондзень

Грондзень — Польшаның Великопольское воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.

# Грондзень
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бребовниця

Бребовниця — Словениянең Гореня вас-Поляне җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Бребовниця
## Географиясе

Мәйданы — 3,09 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 567 метр биеклектә урнашкан.
# Цоколо (Бьела)

Цоколо — Италиянең Пьемонт төбәге Valdilana өязендә урнашкан торак пункт.

# Цоколо (Бьела)
## Географиясе

Цоколо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Цоколо (Бьела)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ивешть (Галац)

Ивешть — Румыниянең Галац жудецында урнашкан авыл. Ивешть (коммуна, Галац) коммунасына карый.

# Ивешть (Галац)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 24 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Блюдзе-Мале

Блюдзе-Мале — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Дубенинки гминасында урнашкан авыл.

# Блюдзе-Мале
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# SUSD4

SUSD4 (ингл. Sushi domain containing 4 һәм Sushi domain-containing protein 4) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Колима (штат)

Колима (исп. Colima) — Мексика штатларының берсе.
Башкаласы — Колима шәһәре.

# Колима (штат)
## Тарих

1856 елда нигезләнгән.

# Колима (штат)
## Административ бүленеш

10 муниципалитет (2019).
# Форт-Сапплай (Оклахома)

Форт-Сапплай — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Форт-Сапплай (Оклахома)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Форт-Сапплай (Оклахома)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,574553 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 610 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Барселиньюш

Барселиньюш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Барселуш муниципалитетына карый.

# Барселиньюш
## Географиясе

Мәйданы — 2,76 км².
# Гирчень (коммуна)

Гирчень — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан коммуна.

# Гирчень (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 57 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 230 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Гирчень, Думбревень, Ракова, Раковица, Слобозия һәм Трохан авыллары урнашкан.
# Помян (Мазовия воеводалыгы)

Помян — Польшаның Мазовия воеводалыгы Червин гминасында урнашкан авыл.

# Помян (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Стопе (Велике Лаще)

Стопе — Словениянең Велике Лаще (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Стопе (Велике Лаще)
## Географиясе

Мәйданы — 0,44 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 525,9 метр биеклектә урнашкан.
# Рәмис Мөҗипов

Рәмис Мөҗипов- Татарстан Республикасы мәгариф һәм фән министры урынбасары, Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгының мәгариф өлкәсендә күзәтчелек һәм контроль департаменты җитәкчесе

# Рәмис Мөҗипов
## Биографиясе

Мөҗипов Рәмис Гәптрәис улы 1989 елның 10 гыйнварында Казан шәһәрендә туган. 2011 елда «Юриспруденция» белгечлеге буенча Татар дәүләт гуманитар-педагогика университетын хокук укытучысы квалификациясе белән тәмамлый.
* 2014 елда ТИСБИ идарәсенең дәүләтнеке булмаган югары һөнәри белем бирү учреждениесен «Юриспруденция» (бакалавр) юнәлеше буенча тәмамлый.
* 2017 елда "Дәүләт һәм муниципаль ихтыяҗларны тәэмин итү өчен товарлар, эшләр, хезмәт күрсәтүләрне сатып алу өлкәсендә контракт системасы" программасы буенча «Татарстан Республикасы сатып алуларны үстерү үзәге» Татарстан Республикасы Дәүләт унитар предприятиесендә квалификация күтәрү уза.
* 2018 елда- Казан (Идел буе) федераль университетының Дәүләт һәм муниципаль идарә югары мәктәбендә «Белешмә-аналитик материаллар әзерләү» программасы буенча квалификациясен күтәрә.
* 2019 елда ТИСБИ идарәсенең дәүләтнеке булмаган югары һөнәри белем бирү учреждениесен «Юриспруденция» (магистр) юнәлеше буенча тәмамлый.
* 2020 елда - «Эшлекле Инглиз теле» программасы буенча Казан (Идел буе) федераль университетының Дәүләт һәм муниципаль идарә югары мәктәбендә квалификация күтәрә.

# Рәмис Мөҗипов
## Хезмәт эшчәнлеге:

* 2011-2012 елларда - Балтач районы үзәкләштерелгән бухгалтерия бүлеге бухгалтер исәбе һәм хисап бүлеге баш белгече;
* 2012 елның апреленнән 2012 елның маена кадәр-Татарстан Республикасы Балтач районы Башкарма комитетының юридик бүлеге башлыгы;
* 2012-2014 елларда - "Балтач РИК" юридик бүлек башлыгы;
* 2014-2016 еллар - "ЮНЭКС юридик агентлыгы" ҖЧҖ, Казан шәһәре;
* 2017-2018 елларда - Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгының Мәгариф өлкәсендә күзәтчелек һәм контроль департаментының хокукый җайга салу бүлеге башлыгы;
* 2018-2020 елларда - Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгының Мәгариф өлкәсендә күзәтчелек һәм контроль департаменты җитәкчесе урынбасары;
* 2020 елның 2 ноябреннән-Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгының Мәгариф өлкәсендә күзәтчелек һәм контроль департаменты җитәкчесе.

# Рәмис Мөҗипов
## Бүләкләре һәм мактаулы исемнәре

* Мәгариф һәм фән өлкәсендә күзәтчелек буенча федераль хезмәтнең Рәхмәт хаты (2018)

# Рәмис Мөҗипов
## Чыганак

* Заместитель министра образования и науки Республики Татарстан - руководитель департамента надзора и контроля в сфере образования Министерства образования и науки Республики Татарстан 2022 елның 2 март көнендә архивланган.
* Музипов Рамис Гаптраисович — Татцентр.ру
# Кече Лесь-Я

Кече Лесь-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Эсс елгасының уң ярына тамагыннан 60,9 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 12 км.

# Кече Лесь-Я
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Конда елгасы. Кече елга бассейны — Конда, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010600112115300015811
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301581
* Бассейн коды — 14.01.06.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Алиговска

Алиговска — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. Смолян җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Алиговска
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1076 метр биеклектә урнашкан.
# Таһиров

Таһиров — татар, башкорт, азәрбайҗан халкында очрый торган фамилия. «Таһир» исеменнән ясалган. Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
* Афзал Таһиров (1890―1937), язучы.
* Гай Таһиров (1907―1995), хореограф.
* Индус Таһиров (24.05.1936), тарих галиме.
* Марсель Таһиров (21.10.1964), авыл хуҗалыгы белгече.
* Мирза Таһиров (1909―1976), Татарстан АССР атказанган укытучысы.
* Нуриәгъзам Таһиров (1888―1938?), тел белгече, редактор, башкорт хөкүмәте әгъзасы.
* Рәфыйк Таһиров (9.05.1966), Әлмәт театры актеры, ТР халык артисты.
* Таһир Таһиров (Таһир Ахунҗанов) (1923―2013), дәүләт эшлеклесе, язучы.
* Фуат Таһиров (1917―1996), ТАССР халык артисты.
* Шакирҗан Таһиров (1858―1918), «Әлифба» язучы (1893).
* Энгель Таһиров (04.08.1940), тарих галиме.
# Мирсәй Гариф

Мирсәй Гариф (псевдоним), чын исеме Марсель Мөхәммәтша улы Гарипов, рус. Гарипов Марсель Мухамматшинович (1946 елның 1 мае, ТАССР, Азнакай районы, Зур Сукаеш) — язучы, һәвәскәр тарихчы, Татарстан язучылар берлеге әгъзасы (2006 елдан), Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре (2011). «Ык таңнары» төбәк әдәби берләшмәсе җитәкчесе (2002 елдан).

# Мирсәй Гариф
## Тәрҗемәи хәле

1946 елның 1 маенда Татарстан АССРның Азнакай районы Зур Сукаеш авылында туа. Ютазы районы Кызылъяр башлангыч, Баулы урта мәктәбен (1965), Томск төзүче инженерлар институтын (1970), Новосибирск төзүче-инженерлар институтында аспирантура (1980) тәмамлый. Томск уку йортының архитектура кафедрасында ассистент һәм фәнни хезмәткәр булып эшли.
* 1976 елдан «Томскреставрация» остаханәсендә өлкән архитектор, 1980 елдан фәнни-тикшеренү бүлеге җитәкчесе.
* «Спецпроектреставрация» институтында өлкән сәнгать белгече.
* 1983-1987 елларда Томск дәүләт университетында өлкән фәнни хезмәткәр.
* 1987 елдан Башкортстан АССР Октябрьск шәһәренең баш архитекторы.
* 1990 елдан «Экология» фәнни техник үзәгендә өлкән фәнни-хезмәткәр. Ык елгасы бассейнында 17 экологик экспедиция оештыра. М. Гариф — халыкара социаль-экологик берлекнең региональ бүлеге рәисе.

# Мирсәй Гариф
## Иҗаты

1970 елдан публицистик әсәрләре Себер (Томск, Кемерово, Новосибирск, Омск) өлкә матбугатында басылып килә. «Красное знамя» газетасының штаттан тыш хәбәрчесе булып тора. 1990 елларда «Ыкны саклау комитеты» оештырып, елганың экологик хәленә багышланган очерклары район, республика газеталарында басыла, һәм «Тымызык кына Ык ага» китабы дөнья күрә. Язучы Мөҗәһит Хәйретдиновның тормыш юлын, иҗатын өйрәнеп, «Патриот шагыйрь Хәйретдин Мөҗәй» (1997), «Хәйретдин Мөҗәй. Тормышы һәм иҗаты» (Казан, 2010) китапларын чыгара. Октябрьск шәһәренең истәлекле урыннары буенча брошюрасы ике мәртәбә нәшер ителә. Хатын-кызлардан беренче нефтьче, Социалистик Хезмәт Каһарманы Ләйлә Мәрдәншина турында «Тяжелые грани золотой звезды» китабы чыга (Уфа, 2004), Габдулла Тукай белән Зәйтүнә Мәүлүдова мөнәсәбәтләренә багышланган «Мәңгелек мәхәббәт» китабы (Казан: ТКН, 2006) дөнья күрә. Ык буе авыллары турында фәнни-популяр тарихи очерклары район газеталарында басылып килә. Соңгы елларда Татарстан авыллары тарихы җыентыклары өстендә эшләп, «Хансөяр, Яңа Чүте, Салих тарихы», «Без ― Сукаеш тырышлары», «Безнең тамырлар Бизнәдә», «Азнакай», «Кәкре Елга: тарих һәм шәхесләр» китапларын төзүче буларак зур хезмәт куя.

# Мирсәй Гариф
## Җәмәгать эшчәнлеге

1989 елда БАССРда беренчеләрдән булып Татар-башкорт иҗтимагый үзәген оештыра.
1992 елда Бөтентатар милли мәҗлесе (өченче чакырылыш) депутаты итеп сайлана.

# Мирсәй Гариф
## Китаплары

* Яшәеш: шигырьләр. Баулы, 2000.
* Тымызык кына Ык ага: язмалар. Баулы, 2004.
* Мәңгелек мәхәббәт: Тукай белән Зәйтүнә хикәяте. Казан: ТКН, 2006.
* Поэт, патриот Музагит Хайрутдинов (Х. Музай): жизнь и творчество. Уфа: Китап, 1997.
* Тяжелые грани Золотой звезды: докум. повесть. Уфа: Китап, 2004.

# Мирсәй Гариф
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2011 Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре
* 2013 Саҗидә Сөләйманова премиясе (кызыксындыру премиясе) (2012)
# Савлатова

Савлатова (рус. Савлатова) — Чиләбе өлкәсенең Кызыл районы составына керүче авыл.

# Савлатова
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Савлатова
## Сәгать поясы

Савлатова Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Савлатова
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: казахлар (71%).
# Пруси (Түбән Силезия воеводалыгы)

Пруси — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Кондратовице гминасында урнашкан авыл.

# Пруси (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Норин (кратер)

Норин (лат. Noreen) — Венера планетасының 33°36′ к. к. 22°42′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 18,6 километр озынлыкта булган кратеры.

# Норин (кратер)
## Исеме

Норин кратеры ирланд хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
# Мурез

Мурез (фр. Mourèze) — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
# Монтйоукс (Валле д'Аоста)

Монтйоукс — Италиянең Валле д'Аоста төбәге Жиньо өязендә урнашкан торак пункт.

# Монтйоукс (Валле д'Аоста)
## Географиясе

Монтйоукс Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Монтйоукс (Валле д'Аоста)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Калалта Тре Понти (Тревизо)

Калалта Тре Понти — Италиянең Венеция төбәге Мотта-ди-Ливенца өязендә урнашкан торак пункт.

# Калалта Тре Понти (Тревизо)
## Географиясе

Калалта Тре Понти Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Калалта Тре Понти (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Педерзано (Тренто)

Педерзано — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Вилла-Лагарина өязендә урнашкан торак пункт.

# Педерзано (Тренто)
## Географиясе

Педерзано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Педерзано (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Малур (округ, Орегон)

Малур — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Онтарио шәһәре.

# Малур (округ, Орегон)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1887 елда оештырыла.

# Малур (округ, Орегон)
## Территориясе

Округ мәйданы 25,61 км² тәшкил итә.
# Потулинець

Потулинець — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Плоты гминаcында урнашкан авыл.

# Потулинець
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бьевр (Арденны)

Бьевр (фр. Bièvres) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Кариньян кантонына карый.

# Бьевр (Арденны)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7.3 км².
# Монте Мауро (Беневенто)

Монте Мауро — Италиянең Кампания төбәге Аполлоза өязендә урнашкан торак пункт.

# Монте Мауро (Беневенто)
## Географиясе

Монте Мауро Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Монте Мауро (Беневенто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Санкт-Катаринен (Нойвид)

Санкт-Катаринен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Санкт-Катаринен (Нойвид)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13,84 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 319 метр биеклектә урнашкан.
# Илья-дас-Флорис (Сержипи)

Илья-дас-Флорис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сержипи штатына карый.

# Илья-дас-Флорис (Сержипи)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 52,816 км².
# Навичело (Модена)

Навичело — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Модена өязендә урнашкан торак пункт.

# Навичело (Модена)
## Географиясе

Навичело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Навичело (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мәрван Җангиров

Мәрван Җангирев (Мәрван Җангир улы Җангирев, 21 апрель 1908(1908-04-21), Яңыш, Уфа өязе, Уфа губернасы, Россия империясе — 7 декабрь 1982(1982-12-07) (74 яшь), Уфа, БАССР, РСФСР, СССР) — дәүләт эшлеклесе, тарих фәннәре нәмзәде (1951), БК(б)Фнең Мәчетле һәм Миякә район комитетларының 1 нче сәркатибе (1935-1937), Уфа шәһәр шурасы башкарма комитеты рәисе (1943-1945), Тарих, тел һәм әдәбият институты (Уфа) директоры (1951-1952), БДУ директоры (1951-?), СБКФнең Уфа шәһәр комитетының 1 нче сәркатибе (1953-1963), БДПИ ректоры (1967-1971).
# Вергили (Ейьюбие)

Вергили (төр. Vergili) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Ейьюбие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Роккалумера

Роккалумера — Италиянең Сицилия төбәгендә урнашкан коммуна. Мессина (метрополитенский город) провинциясе составына керә.

# Роккалумера
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 7 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Фурчи-Сикуло, Манданичи, Ницца-ди-Сицилия, Пальяра һәм Фьюмединизи коммуналары белән чиктәш.
# Герместон (Орегон)

Герместон — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.

# Герместон (Орегон)
## Тарихы

Герместон шәһәре 1907 елда нигезләнгән.

# Герместон (Орегон)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 21,095019 км², 20,219514 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 196 ± 1 метр биеклектә урнашкан.