yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Шапск

Шапск — Польшаның Мазовия воеводалыгы Рачёнж гминасында урнашкан авыл.

# Шапск
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 274 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 274 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
I гасыр — II гасыр — III гасыр — IV гасыр — V гасыр :
Хронологик таблица :
274 (ике йөз җитмеш дүртенче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча пәнҗешәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 274 елы, I меңьеллыкның 274 елы, III гасырның 74 елы, III гасырның 8 унъеллыгының 4 елы, 270 елларның 5 елы. 274 елдан бирле 1750 ел үтте.

# 274 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:274 елда туганнар

# 274 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:274 елда вафатлар
# Тутлубаһче (Яйладагы)

Тутлубаһче (төр. Tutlubahçe) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Яйладагы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# PIKFYVE

PIKFYVE (ингл. Phosphoinositide kinase, FYVE-type zinc finger containing) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Үмүк (Амасья)

Үмүк (төр. Ümük) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Амасья илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ситри

Ситри (фр. Citry) — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Людгежовице

Людгежовице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Завоня гминасында урнашкан авыл.

# Людгежовице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кадине (Тренто)

Кадине — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Тренто өязендә урнашкан торак пункт.

# Кадине (Тренто)
## Географиясе

Кадине Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Кадине (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Хелстув

Хелстув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Твардогура гминасында урнашкан авыл.

# Хелстув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (7460) Julienicoles

(7460) Julienicoles (лат. Julienicoles) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7460) Julienicoles
## Тарихы

1984 елның 9 маенда Джеймс Гибсон тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 JN» саналган.
# Прегена (Тренто)

һәм
Прегена — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Ливо өязендә урнашкан торак пункт.

# Прегена (Тренто)
## Географиясе

Прегена Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Прегена (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гормен (Төньяк Каролина)

Гормен — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гормен (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Гормен халык санын алу урыны мәйданы — 7,598119 км², 7,598118 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 110 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Фарен (Алмания)

Фарен (алман. Fahren) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Фарен (Алмания)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,6 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 21 метр биеклектә урнашкан.
# Ортаҗа (Идил)

Ортаҗа (төр. Ortaca) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шырнак иле Идил илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ышыклы (Ешилъюрт)

Ышыклы (төр. Işıklı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Ешилъюрт илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Енибашак (Солхан)

Енибашак (төр. Yenibaşak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Солхан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Тузҗулар (Первари)

Тузҗулар (төр. Tuzcular) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Первари илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сент-Аман-ле-Пети

Сент-Аман-ле-Пети (фр. Saint-Amand-le-Petit) — Франциянең Югары Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
# Грозаска (Унгени)

Грозаска (рум. һәм молдав. Grozasca ) — Молдова Республикасының Унгени районына караган авыл.
# Хрольчыцы

Хрольчыцы (белар. Хрольчыцы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.

# Хрольчыцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Чичекли (Тузлуҗа)

Чичекли (төр. Çiçekli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ыгдыр иле Тузлуҗа илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Санта Адела, Ла Асьенда (Селая)

Санта Адела, Ла Асьенда — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Селая муниципалитеты составына керә.

# Санта Адела, Ла Асьенда (Селая)
## Географиясе

Санта Адела, Ла Асьенда Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Санта Адела, Ла Асьенда (Селая)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Санта Адела, Ла Асьенда (Селая)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Пабельон де Идальго (Ринкон де Ромос)

һәм
Пабельон де Идальго — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Ринкон-де-Ромос муниципалитеты составына керә.

# Пабельон де Идальго (Ринкон де Ромос)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Пабельон де Идальго (Ринкон де Ромос)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.

# Пабельон де Идальго (Ринкон де Ромос)
## Халкы

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2010 | 4316 | |
# Дөмәй авыл шурасы

Дөмәй авыл шурасы — Башкортстан Җөмһүриятенең Илеш районындагы муниципаль берәмлек.
Административ үзәге — Дөмәй.

# Дөмәй авыл шурасы
## Эчке бүленеш

Авыл шурасы составына түбәндәге торак пунктлар керә:
* Базы-Куян (122 133 129)
* Дөмәй (851 878)
* Үрнәк (119 141 134)
# Либрицци

Либрицци — Италиянең Сицилия төбәгендә урнашкан коммуна. Мессина (метрополитенский город) провинциясе составына керә.

# Либрицци
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 501 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Монтаньяреале, Монтальбано-Эликона, Сан-Пьеро-Патти, Сант'Анджело-ди-Броло һәм Патти коммуналары белән чиктәш.
# Бокша (Фылешти)

Бокша (рум. һәм молдав. Bocșa ) — Молдова Республикасының Фылешти районына караган авыл.
# Биддл (Монтана)

Биддл — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Биддл (Монтана)
## Географиясе

Биддл халык санын алу урыны мәйданы — 44,336377 км², 44,720202 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3337 Фут биеклектә урнашкан.
# Чавдарци (Велико-Тырново өлкәсе)

Чавдарци — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. Елена җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Чавдарци (Велико-Тырново өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 614 метр биеклектә урнашкан.
# Аъелдыз (Каркамыш)

Аъелдыз (төр. Ayyıldız) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Каркамыш илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Берль-о-Буа

Берль-о-Буа (фр. Berles-au-Bois) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Сент-Аман-ан-Пюизе

Сент-Аман-ан-Пюизе (фр. Saint-Amand-en-Puisaye һәм фр. Saint-Amand) — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
# 309 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
VI гасыр (б. э. к.) — V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
309 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр IV гасырга кергән ел.

# 309 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:309 елда (б. э. к.) туганнар

# 309 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:309 елда (б. э. к.) вафатлар
# XK

XK (ингл. X-linked Kx blood group) — X-хромосома аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бъярадингка

Бъярадингка (ингл. Byaradingka) — Бутан дәүләтенең Паро дзонгхагында урнашкан авыл.

# Бъярадингка
## Географиясе

Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 4 898 метр биеклектә 27°46′00″ т. к. 89°27′00″ кб. о. координаталы буенча урнашкан.
# Каршыкөй (Борчка)

Каршыкөй (төр. Karşıköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Борчка илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ханюку-Ты-Вис

Ханюку-Ты-Вис — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Колва елгасының сул ярыннан 350 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Ханюку-Ты-Вис
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000072153
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007215
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Нариман Айтмөхәмәтов

Айтмөхәммәтов Нариман Зайнулла улы (20 октябрь, 1951 ел; Омск өлкәсенең Тара районы Рәҗәп авылы) — совет җиңел атлеты. ССРБ-ның спорт мастеры (1978), җиңел атлетика буенча республика категориясендәге хаким (1987).

# Нариман Айтмөхәмәтов
## Биографиясе

Айтмөхәммәтов Нариман 1951 елның 20 октябрендә Омск өлкәсенең Тара районы Рәҗәп авылында бохара татарлары гаиләсендә туган.
1989 елда Башкорт дәүләт педагогия институтын тәмамлый. «Динамо» балалар спорт җәмгыяте тәрбияләнүчесе (тренеры м. Ф. Сәйфетдинов).
Хәзерге вакытта Башкорт дәүләт медицина университетында укытучы булып эшли.

# Нариман Айтмөхәмәтов
## Спорт казанышлары

* Спорт йөреше буенча ССРБ Кубогын яулаучы (1981);
* РСФСР чемпионы (1980-1982);
* РСФСР халыкларының җәйге Спартакиадасы җиңүчесе (1979);
* Спорт угы буенча ССРБ чемпионаты һәм Кубогының бронза призеры (1980) ;
* Ветераннар арасында дөнья чемпионы (1991-1994);
* Ветераннар арасында Европа чемпионы (1992, 1994 — M40 категориясендә 5 км дистанциягә, 1995);
* Ветераннар арасында берничә тапкыр бөтендөнья уеннары җиңүчесе (1994, 2011).
# Ярантув

Ярантув — Польшаның Великопольское воеводалыгы Близанув гминасында урнашкан авыл.

# Ярантув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Зәрраб

Зәрраб (әзери. Zərrab) — Әзербайҗанның Огуз районына караган авыл.
# Шатийон-ан-Дюа

Шатийон-ан-Дюа (фр. Châtillon-en-Diois һәм фр. Châtillon) — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
# Овчинниковы (Орлов районы)

Овчинниковы (рус. Овчинниковы) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.

# Овчинниковы (Орлов районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Овчинниковы (Орлов районы)
## Сәгать поясы

Овчинниковы (Орлов районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Овчинниковы (Орлов районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Дедечам (Ялвач)

Дедечам (төр. Dedeçam) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Ыспарта иле Ялвач илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Арифлер (Тавшанлы)

Арифлер (төр. Arifler) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Тавшанлы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Лонжвель-сюр-Ду

Лонжвель-сюр-Ду (фр. Longevelle-sur-Doubs) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# TMUB1

TMUB1 (ингл. Transmembrane and ubiquitin like domain containing 1 һәм Transmembrane and ubiquitin-like domain-containing protein 1) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гүрсу (Коньяалты)

Гүрсу (төр. Gürsu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Коньяалты илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Чернушка (эт)

Чернушка — ул эт-космонавт, 1961 елның 9 мартында очырыла һәм Татарстанның Зәй районы Иске Токмак авылы янындагы кырга уңышлы төшә. Моннан тыш, аппаратта «Иван Иванович» дип аталган манекен, 12 чычкан һәм күбәләк булган.
СССР хөкүмәтенең кешене ашыгыч рәвештә космоска җибәрү турындагы таләпләренә карамастан, с.п. Королев аны этләр белән корабларны ике тапкыр уңышлы җибәргәннән соң гына тормышка ашырырга карар итә. Бу юлы ялгыз бер витковый очышлар күздә тотыла. 1961 елның 9 мартында аларның беренчесе "Восток зка no 1"корабында башкарыла. 25 мартта шундый ук очышны шул ук манекен белән Йолдызчык уңышлы уздыра. Бу ике очыш та шул ук елның 12 апрелендә космонавтика көнендә кеше космоска беренче очышының генераль репетициясе булып санала.
Профессор А. Р. искә төшергәнчә. Котовская, Чернушка очышы вакытында кешене коткару чаралары сынап карала.

# Чернушка (эт)
## Җиргә төшү

Аппаратның бортында Чернушка белән төшүе Саратов өлкәсендә булыр дип көтелә. Әмма җир тирәли 1 әйләнеш ясаган «Восток» ЦУП белән элемтәне югалта һәм, планлаштырылган утырту ноктасына барып җитмичә, Заинскидан тугыз километр ераклыкта, Иске Токмак авылы янындагы кар басуына төшә. «Иван Иванович» манекены парашют белән хайваннар белән капсуладан берничә йөз метр ераклыкта төште.
* Без таудан чаңгыда шудык, физкультура дәресендә, шартлаулар ишеткәч, артиллерия шартлаулары кебек. Өлкәннәр икенче күченү артында самолет һәлакәткә очкан һәм пилот канга баткан килеш кар өстендә ята дип сөйләделәр. Без балалар белән кырга ташландык. Безнең авылдан бер километр ераклыкта ачык-алсу парашют һәм манекен утырган урындык күренде. Анда "кагылмаска, җирле хакимиятләргә хәбәр итәргә" дигән язу бар иде. Берничә минуттан соң кыр өстеннән самолет оча, һәм аннан бер-бер артлы парашютчылар сибелә.

# Чернушка (эт)
## Хәтер

1961 елда, этнең уңышлы очышыннан соң, аның рәсеме белән почта маркасы чыгарыла.
Зәй туган якны өйрәнү музее экспозициясендә Чернушка очышына багышланган фотосурәтләр, документлар һәм коллажлар тәкъдим ителгән.
Үлгәннән соң этләрдән чучело ясаганнар һәм Артекка тапшырганнар. Аннары чучелоны Алуштинның туган якны өйрәнү музеена реставрацияләү өчен бирәләр. 1969 елдан Чернушка чучелосы Риганың медицина тарихы музеенда саклана.
2011 елда җирле крайны өйрәнүче Владимир Малахов инициативасы белән Зәй шәһәрендә Чернушка һәйкәле проектына конкурс игълан ителә. Ива иҗат остаханәсе проекты җиңде. Авторлары: Илдар Әскәров, Владимир Иванов һәм Андрей Мортазин. Һәйкәл бронзадан һәм кара металл иретмәсеннән эшләнгән. Ә Аның Өчен постаментны Зәйнең "Рось"төзелеш кооперативында ясаганнар. Һәйкәл 2011 елның 27 декабрендә ачылды һәм җирле халык арасында, аеруча мәгариф учреждениеләре контингенты арасында зур кызыксыну уята.
# Мадонина (Алесандрия)

Мадонина — Италиянең Пьемонт төбәге Серралунга-ди-Креа өязендә урнашкан торак пункт.

# Мадонина (Алесандрия)
## Географиясе

Мадонина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Мадонина (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Жерники-Гурне

Жерники-Гурне — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Буско-Здруй гминасында урнашкан авыл.

# Жерники-Гурне
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Өзен (Идил)

Өзен (төр. Özen) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шырнак иле Идил илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Лугавцы (Шаркавшчынский районы)

Лугавцы (белар. Лугаўцы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шаркавшчынский районында урнашкан авыл.

# Лугавцы (Шаркавшчынский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# UPK3BL1

UPK3BL1 (ингл. Uroplakin 3B like 1 һәм DNA-directed RNA polymerase II subunit RPB11-b2) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Кәҗәчелек

Кәҗәчелек — йорт кәҗәләре үрчетү белән шөгелләнгән терлекчелек тармагы. Кәҗәчелек продукөиясе булып сөт, ит, тире һәм йон тора. Кәҗә бик күп төрле үлән ашавы белән уңай яктан башка йорт хайваннарыннан аерылып тора.

# Кәҗәчелек
## Продуктлары

Кәҗә сөтендә зур күләмдә организмга инфекция йоктырмаучы аминокислоталар бар. Ул сыр, эремчек, йогырт һәм комыс ясауда кулланыла.
Кәҗә ите – барлык халыклар да ашый торган прдукт булып тора. Составы белән ул сыер һәм сарык итләренә охшаган.
Йон өчен аерым кәҗә токымнары үрчетелә. Кәҗә йоныннан киемнәр, тукымалар, келәмнәр бәйлиләр.
Кәҗә мамыгы - йонның бер төре булып тора. Үзенең үтә йомшаклылыгы белән аерылып тора.
Кәҗә тиресеннән яхшы сыйфатлы аяк киемнәре тегәләр, шулай ук, мамыклы булса, җәнлек тиреләре урынына да кулланалар.
Кәҗә тизәген бакчачылыкта кулланалар.

# Кәҗәчелек
## Яшәү тирәлеге

Кәҗәләрне күберәк Азияда һәм Африкада үрчетәләр. Русиядә исә, кәҗәчелек Ырымбур өлкәседә таралган.

# Кәҗәчелек
## Юнәлешләре

* сөт кәҗәләре (Урта диңгез буйларына хас]);
* мамык-йон кәҗәләре (АКШ, Төркия, КАР);
* ит кәҗәләре (Кытай, Һиндстан)

# Кәҗәчелек
## Статистика
### Кәҗәләрнең баш саны

1997 елга җирдә 705,6 млн баш кәҗә исәпләнгән. Кытайда 171 млн., Һиндстанда 120,6 млн., Пакистанда 47,6 млн.

# Кәҗәчелек
## Статистика
### Аурупада кәҗәчелек

2007 ел буенча.
| Ил | Баш саны, меңнәрдә | % |
| Австрия | 79 | 0,7 |
| Франция | 1 300 | 10,9 |
| Испания | 2 527 | 21,2 |
| Греция | 4 800 | 40,5 |
| Аурозонада | 12 000 | 100 |
Евростат(үле сылтама) буенча.
# Вишневка (Чиләбе өлкәсе)

Вишневка (рус. Вишневка) — Чиләбе өлкәсенең Уй районы составына керүче авыл.

# Вишневка (Чиләбе өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Вишневка (Чиләбе өлкәсе)
## Сәгать поясы

Вишневка (Чиләбе өлкәсе) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Вишневка (Чиләбе өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (87%), татарлар (10%).
# Касилан

Касилан — Польшаның Люблин воеводалыгы Леснёвице гминаcында урнашкан авыл.

# Касилан
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Малу-Маре (коммуна)

Малу-Маре — Румыниянең Долж жудецында урнашкан коммуна.

# Малу-Маре (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 23,49 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Малу-Маре һәм Пряжба авыллары урнашкан.
# Уэст-Фелисиана (приход, Луизиана)

Уэст-Фелисиана — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан приход. Үзәге - Сент-Франсисвилл шәһәре.

# Уэст-Фелисиана (приход, Луизиана)
## Тарихы

Рәсми рәвештә 1824 елда оештырыла.

# Уэст-Фелисиана (приход, Луизиана)
## Территориясе

Мәйданы 1051 км² тәшкил итә.
# Садек (Свентокшиж воеводалыгы)

һәм
Садек — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Пиньчув гминасында урнашкан авыл.

# Садек (Свентокшиж воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Николаево (Плевен өлкәсе)

Николаево — Болгариянең Плевен өлкәсендә урнашкан авыл. Плевен җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Николаево (Плевен өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 265 метр биеклектә урнашкан.
# Гөйбулаг (Шәки)

Гөйбулаг (әзери. Göybulaq) — Әзербайҗанның Шәки районына караган авыл.
# Түлҗе (Акөрен)

Түлҗе (төр. Tülce) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Акөрен илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сүлейманлы (Талас )

Сүлейманлы (төр. Süleymanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Талас илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Вайт-Оук (Техас)

Вайт-Оук — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Вайт-Оук (Техас)
## Тарихы

Вайт-Оук шәһәре елда нигезләнгән.

# Вайт-Оук (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 23,714546 км², 23,714274 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 126 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Михаил Ферин

Михаил Ферин (Михаил Алексей улы Ферин, 1 (14) декабрь 1907, Торжок, Яңа Торг өязе, Тевир гөбернәсе, Россия империясе — 29 июль 1979(1979-07-29) (71 яшь), Уфа, БАССР, РСФСР, СССР) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1957).
# Тлосков

Тлосков (чех. Tloskov) — Чехиянең Урта Чехия крае Невеклов районында урнашкан авыл.

# Тлосков
## Географиясе

Мәйданы — 0,981 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Тлосков
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Тлосков
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Тлосков
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 177 |
| 1880 | 152 |
| 1890 | 196 |
| 1900 | 156 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 148 |
| 1921 | 147 |
| 1930 | 128 |
| 1950 | 83 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 137 |
| 1970 | 240 |
| 1980 | 251 |
| 1991 | 278 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 31 |
| 2011 | 248 |
| 2021 | 233 |
# Астравшчына

Астравшчына (белар. Астраўшчына) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.

# Астравшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Картал (Акдагмадени)

Картал (төр. Kartal) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Акдагмадени илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Зур Барановы

Зур Барановы (рус. Большие Барановы) — Киров өлкәсенең Юрья районында урнашкан авыл.

# Зур Барановы
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Зур Барановы
## Сәгать поясы

Зур Барановы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Зур Барановы
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).