yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Рәис Шәйхелисламов

* Шәхесләр порталы
* Татарстан порталы
* Мәгариф порталы
* Сәясәт порталы
Рәис Шәйхелисламов, Рәис Фалих улы Шәйхелисламов (1951 елның 24 октябре, ТАССР, Мөслим районы, Мөслим) — Татарстанның дәүләт эшлеклесе. 2004–2007 елларда Татарстанның мәгариф министры (2004 елның 9 сентябреннән мәгариф һәм фән министры). Педагогия фәннәре кандидаты (Казан, 1989), икътисад фәннәре докторы (Петербург, 2002). Профессор (2004). Татарстанның атказанган фән эшлеклесе (2012).

# Рәис Шәйхелисламов
## Тәрҗемәи хәле

1951 елның 24 октябрендә ТАССР Мөслим районы үзәге Мөслим авылында биш балалы гаиләдә туган. Мөслим урта мәктәбен, «урта мәктәптә физика, математика укытучысы» белгечлеге буенча Алабуга дәүләт педагогия институтының физика-математика факультетын (1974), Казан дәүләт педагогия институтында аспирантура (1987), «икътисадчы-менеджер» белгечлеге буенча Казан дәүләт университетының икътисад факультетын (2001) тәмамлаган. Мөслим районы Салавыз-Мухан мәктәбендә математика һәм физика, Яр Чаллы шәһәренең 20нче урта мәктәбендә математика, Казан төзүче-инженерлар институтының Яр Чаллы филиалында (кичке факультетта) матанализ һәм аналитик геометрия укыта. Хәрби хезмәттә булып кайткач, бер ел Тукай районы Шилнәбаш сигезьеллык, тугыз ел Бәтке урта мәктәпләрендә директор вазифасын башкара.
1987 елдан Алабуга дәүләт педагогия институтының Яр Чаллы филиалы (1990 елдан институт) укытучысы. 1992 елдан Чаллы шәһәренең халык мәгариф идарәсе җитәкчесе. 1997 елда Яр Чаллы шәһәрендә Казан дәүләт университетының филиалын оештыра һәм аның директоры итеп билгеләнә. 2004–2007 елларда Татарстанның мәгариф (2004 елның 9 сентябреннән мәгариф һәм фән) министры. 2007 елдан Татарстан Республикасы мәгарифен үстерү институты (рус. ИРО РТ) ректоры. Хәзер КФУның Психология һәм мәгариф институты Мәгариф хезмәткәрләренең белемен күтәрү һәм камилләштерү Идел буе төбәкара үзәге директоры.

# Рәис Шәйхелисламов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2005 ― «Казанның 1000 еллыгы истәлегенә» медале
* 2012 ― Татарстанның атказанган фән эшлеклесе
* 2024 ― «Фидакарь хезмәт өчен» медале ― күпьеллык нәтиҗәле фәнни-педагогик эшчәнлеге һәм югары квалификацияле белгечләр әзерләүгә зур өлеш кертүе өчен.
# Харитоновка

Харитоновка (чуаш. Харитоновка, рус. Харитоновка ) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429911. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241824008. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600012300. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Харитоновка
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 9 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (81,82%).
# Зур Мамыши

Зур Мамыши (чуаш. Мӑн Мамӑш, рус. Большие Мамыши) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Зур Мамыши
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Зур Мамыши
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 219 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (99%) алып тора.
# Портела (Лореш)

Портела — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. Лореш муниципалитетына карый.

# Портела (Лореш)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Лготка (Мелник)

Лготка (чех. Lhotka) — Чехиянең Урта Чехия крае Мельник һәм Q89884974? районында урнашкан авыл.

# Лготка (Мелник)
## Географиясе

Мәйданы — 5,329504 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 205 ± 1 метр һәм 206 метр биеклектә урнашкан.

# Лготка (Мелник)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лготка (Мелник)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лготка (Мелник)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 385 |
| 1880 | 413 |
| 1890 | 411 |
| 1900 | 429 |
| 1910 | 423 |
| 1921 | 527 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 504 |
| 1950 | 456 |
| 1961 | 440 |
| 1970 | 366 |
| 1980 | 272 |
| 1991 | 197 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 214 |
| 2014 | 279 |
| 2016 | 292 |
| 2017 | 286 |
| 2018 | 285 |
| 2019 | 295 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 294 |
| 2021 | 298 |
| 2021 | 323 |
| 2022 | 304 |
| 2023 | 312 |
| 2024 | 330 |
# Зеленогорский (Самар өлкәсе)

Зеленогорский (рус. Зеленогорский) — Самар өлкәсенең Елхау районында урнашкан бистә.

# Зеленогорский (Самар өлкәсе)
## Сәгать поясы

Зеленогорский (Самар өлкәсе) Самар вакыты (Samara Time Zone, SAMT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +4:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +1 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+1 итеп күрсәтелә.

# Зеленогорский (Самар өлкәсе)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (77,6%), чуашлар (14,4%), мордва (3,2%).
# Кече Кожлаял

Кече Кожлаял (чирм. Изи Кожлаял, рус. Малый Кожлаял) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.

# Кече Кожлаял
## Сәгать поясы

Кече Кожлаял Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кече Кожлаял
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Пассуш (Мирандела)

Пассуш — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. Мирандела муниципалитетына карый.

# Пассуш (Мирандела)
## Географиясе

Мәйданы — 18,43 км².
# Порту-Жудеу

һәм
Порту-Жудеу — Португалиянең Азор утраулары округына керә торган фрегезия. Ангра-ду-Эроишму муниципалитетына карый.

# Порту-Жудеу
## Географиясе

Мәйданы — 28,9 км².
# Копейск

Копейск — Чиләбе өлкәсендә урнашкан шәһәр, халык саны буенча Чиләбе өлкәсенең бишенче шәһәр, Чиләбенең иярчен шәһәре.
Халык саны — 137 604 кеше.

# Копейск
## География

Шәһәр Чиләбедән 20 километр көньяк-көнчыгыштарак урнашкан. Көньяк Урал тимер юлының Копейск станциясе.

# Копейск
## География
### Климат

Копейск климаты :
| Күрсәткеч | Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| Уртача максимум, °C | −10,8 | −8,1 | −0,6 | 10,2 | 18,4 | 22,8 | 24,5 | 21,5 | 15,9 | 6,4 | −1,9 | −8,2 |
| Уртача минимум, °C | −20,5 | −19,3 | −12,2 | −0,8 | 6,2 | 11,5 | 14,2 | 11,4 | 6,4 | −1 | −9,3 | −16,9 |
| Явым-төшем нормасы, мм | 21 | 15 | 15 | 24 | 43 | 61 | 86 | 54 | 39 | 35 | 27 | 23 | 443 |
| Чыганак: Гидрометцентр ||||||||||||||

# Копейск
## Тарих

Копейск 1907 елда Тугайкүл станицасы урынында нигезләнә (беренче тапкыр 1810 елда телгә алына). Башта Челябинские Копи (Челябкопи) исемен йөрткән.
1928 елда шәһәр тибындагы бистә статусын ала; 1933 елда Копейск шәһәренә үзгәртеп корыла.
1937 елдан — өлкә буйсынудагы шәһәр.
2004 елда Копейск составына Бажово, Вахрушево, Железнодорожный, Октябрьский, Потанино һәм Старокамышинск бистәләр кертеләләр, шуның сәбәпле шәһәрнең халкы 1,5 тапкырга үсә.

# Копейск
## Халык

| 1926 | 1931 | 1939 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002 | 2010 |
| ~9 000 | ~24 900 | ~44 600 | 160 713 | 155 799 | 145 905 | 79 048 | 73 342 | 137 604 |

# Копейск
## Икътисад

1990-елларга кадәр икътисад нигезен күмер чыгару тәшкил иткән, хәзерге вакытта барлык шахталар ябылганнар.
Машиналар төзү заводы (тау-чыгару җиһазларны ясау), пластмасс заводы (артиллерия снарядларны, ракеталарны ясау), автомобилләр ремонтлау заводы, ремонтлау-механика заводы, радио һәм телевизион аппаратураны ремонтлау заводы.
Мебель фабрикасы, тегү фабрикасы.

# Копейск
## Транспорт

Копейскига Чиләбедән шәһәр автобуслары һәм машрут таксилары баралар.
1949 елда 1995 елга хәтле шәһәрдә трамвайлар хәркәте булган. 1949—1976 елларда Чиләбе белән трамвай элемтәce булган.

# Копейск
## Танылган шәхесләр

* Мөхәррәм Галимов (1907–1990), авиация генерал-майоры. I класслы штурман, СССРның атказанган хәрби штурманы.
* Александр Градский — рус җырчысы, мультиинструменталист, җырлар авторы, шагыйрь, композитор.
* Вәсил Хөсәенов (1953―2024), геолог, техник фәннәр докторы.
# Юманай (Ядернә районы)

Юманай (чуаш. Юманай, рус. Юманай ) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429068. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253865010. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000012000.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Юманай (Ядернә районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 100 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (97,46%).
# Туваны

Туваны (чуаш. Тăванкасси, рус. Туваны ) — Чуашстанның Шөмерле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429104. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97250850001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101900004800. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.

# Туваны
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 292 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (95,13%), руслар (5,16%).
# Ле-Ам (Майенн)

Ле-Ам (фр. Le Ham) — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
# Ле-Луверо

Ле-Лате (фр. Le Latet) — Франциянең Юра департаментына караган коммуна.

# Ле-Луверо
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,02 км².
# Шихазан вы

Шихазан вы (чуаш. Шăхасан вы, рус. Шихазаны ) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429311. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216836006. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700009900.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.

# Шихазан вы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 62 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (87%).
# Ле Томбе (Пиза)

Ле Томбе — Италиянең Тоскана төбәге Сан-Миниато өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Томбе (Пиза)
## Географиясе

Ле Томбе Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Ле Томбе (Пиза)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ле Макье (Гросето)

Ле Макье — Италиянең Тоскана төбәге Арчидоссо өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Макье (Гросето)
## Географиясе

Ле Макье Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Ле Макье (Гросето)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шри Махараджа Сакалендукирана Лакшмидһара Виджайоттунгадэви

Шри Махараджа Сакалендукирана Лакшмидһара Виджайоттунгадэви ул Балиның патшабикәсе, ул безнең эраның 1088-1101 елларында чәчәк аткан. Ул 1088 елда Шри Валапрабһу Саканың варисәсе булган. Аның гадәти булмаган озын исеме фараз иткәнчә аның элеккеге хөкемдарларга һәм Илаһи белән бәйләнешенә ишарә итә. Ул Наяканджаланны кушкан, бу Бали җәмгыятенең күп кагыйдәләре китерелгән язма.
# Яңа Щелканы

Яңа Щелканы (чуаш. Ҫӗнӗ Шулхан, рус. Новые Щелканы) — Чуашстанның Ормар районында урнашкан авыл.

# Яңа Щелканы
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Яңа Щелканы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 96 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Марат Гафаров

Марат Илдар улы Гафаров (1987 елның 11 августы, Казан) — Россия хоккейчысы (чирәмдәге хоккей), Казанның «Динамо — Ак Барс» клубы капкачысы.

# Марат Гафаров
## Тормыш юлы

Марат Гафаров 1987 елның 11 августында Казанда туган. Балачакта байдаркаларда ишү, тхэквондо, футбол, алкалы хоккей белән шөгыльләнгән. Тренер Шамил Гафиятуллин тәкъдиме белән чирәмдәге хоккей уйный башлаган. Яхшы тартылыш һәм эре тән төзелеше аркасында капкачы позициясен алган.
Казанда Идел буе дәүләт физик культура, спорт һәм туризм академиясендә укыган.
Татарстанның яшүсмерләр һәм яшьләр җыелма командалары өчен чыгыш ясаган. 2006 елдан башлап Казанның «Динамо — Ак Барс» клубы өчен уйный. Аның составында 15 тапкыр Россия чемпионы (2006—2008, 2010—2020), бер тапкыр — көмеш призёры (2009) була. 2021 елда Россия Суперкубогы иясе була. 2007 елда Чемпионнар Кубогының «B» дивизионында җиңә.
2013 елда Россия студентлар җыелма командасы составында Казандагы җәйге Универсиаданың хоккей турнирында алтын медаль яулаган һәм иң яхшы капкачы дип танылган. Россия җыелма командасының баш тренеры Араик Маргарян Гафаровны ярышларның иң яхшы уенчысы дип атаган.
Россия җыелма командасы өчен чыгыш ясый, аның составында 18 яшьтә дебют ясаган. Вакытлар узу белән ил командасының төп капкачысы була.
Россиянең халыкара класслы спорт мастеры.

# Марат Гафаров
## Гаилә

Өйләнгән. Хатыны Лидия, улы Кирам (2014).
# Крикакасы

Крикакасы (чуаш. Криккасси, рус. Крикакасы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Крикакасы
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Крикакасы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 140 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (94%) алып тора.
# Конфуций

Кун-Цы яки Конфу́ций (кыт. 孔子, сирә кенә кыт. 孔夫子, латинлаштырылуы — Confucius; тууы якынча б.э.к. 551 нче ел, Цюйфу — үлеме б.э.к. 479 елда) — Кытайның борынгы акыл иясе һәм фәлсәфәчесе. Аның өйрәтмәләре Кытай һәм Көнчыгыш Азия тормышына тирән йогынты ясый һәм конфуцийчылык исемле фәлсәфә системасына нигез сала.
Чын исеме — Кун Цү (孔丘 Kǒng Qiū), ләкин әдәбиятта еш кына Кун-цы, Кун Фу-Цы («укытучы Кун») яки Цы — «Укытучы» дип кенә әйтелә. Һәм бу очраклы түгел: 20 яшендә үк ул Кытайда иң беренче һөнәри мөгаллим буларак таныла.
Конфуций борынгы бабаларны олыларга, өлкәннәрнең сүзен тыңларга өйрәткән, иске гореф-гадәтләр һәм кануннар буенча яшәргә өндәгән. Ул һәрнәрсәдә борынгы Кытай культурасын сакларга омтылган. Аның тәгълиматы соңыннан бөтен Кытайга бик нык таралган.
# Ханна Ильд

Ханна Ильд (эст. Hannah Ild), Ханна Пруули (эст. Hanna Pruuli) һәм шулай ук Ханна (ингл. Hannah, 1981 елның 12 маенда Таллинда туган) Эстония җырчысы, пианист һәм җыр авторы.

# Ханна Ильд
## Биография
### Карьера

3 яшендә Ханна балалар музыка студиясенә укырга керә, аннары Эстония радиосы һәм җырлау студиясен тәмамлый. 7 яшеннән Эстон телевидениесе хорында җырлый башлый. Таллин музыка мәктәбендә фортепиано классын тәмамлый. 13 яшендә ул "Балачак иле" җырын яза һәм 1995-нче елда Эстония балалар җыр конкурсында җиңү яулый. Ул Таллин университетын медиа һәм реклама белгечлеге белән тәмамлый һәм төрле музыкаль чараларны оештыручы булып эшли.
1997-нче елда Ханна ялгыз карьерасын башлый. Ул "Ялгыз җан" җыры белән Евровидение өчен илкүләм сайлауда 2 нче урынны ала, 2001 елда "Salaja" җыры белән Эстониянең иң яхшы бию хиты өчен Эстония Язучылар Ассоциациясе премиясенә лаеклы дип табыла. 2003 һәм 2004 елларда ул Эстония музыка премиясендә илнең иң яхшы җырчысы итеп күрсәтелде. 2003 елда ул премияне башкаручы буларак алды, аның дисклары иң күп сатылучы дип танылды.
«Ballads 2» альбомын язу өчен, Ханнаның ире җитәкче булган магнитофон студиясе 200,000 $ - 250,000 $ акча җыя башлады. Эстония җитештерүчеләре бу актны 1,4 миллион аудиториядә акылсыз эксперимент дип атадылар. Бу реклама кампаниясе Эстония тарихында иң кыйммәте булды. Альбомны сатып алган кешеләрMercedes-Benz A-Class автомобиле уйнатуда катнаштылар, ләкин лотереядан соң сату күләме кимеде. 2005-нче елда Ханна диск сату ягыннан иң күп сатылган альбом һәм иң популяр җырчы буларак ике премия алды.
2007 елның 13 октябрендә Ханна Ильд Уембли стадионында Англия һәм Эстония футбол матчы алдыннан чыгыш ясады, ике гимнны да җырлады.

# Ханна Ильд
## Биография
### Хәйрия концертлары

* Гыйнвар 2004 - балалар йортында концерт. Валга, Көньяк Эстония.
* Март 2004 - хирургик операция ярдәмендә менингиттан соң яңадан торгызылган малай хөрмәтенә концерт.
* Май 2004 - мәктәптә белем алган һәм медицина реабилитациясен алган ярлы гаиләләрдәге балаларга аукцион.
* 2004 елның декабре - Эстониянең Милли симфоник оркестры белән өч телевизион концерт берничә аномалия белән туган ятим Жаннага ярдәм итеп бирелә.
* 2004 елның декабре - Эстония ятимнәрен яклап симфоник оркестр белән концерт, концертта 700 бала катнашты.
* Февраль 2005 - ятимнәргә укуда булышу максатыннан Зонта Фонды ярдәмендә концерт.
* Февраль 2005 - Эстониянең көньягында урнашкан балалар йортында концерт.

# Ханна Ильд
## Дискография

* Salaja (2001)
* Ballads (2002)
* fly Away (2003)
* Ballads 2 (2004)
* Hannah Live (2005)
* Everything is Changing (2007)

# Ханна Ильд
## Бүләкләре

* Estonian Music Awards: лучший танцевальный хит (2001)
* Estonian Pop Music Annual Awards Golden Record: лучшая певица (2003)
* Estonian Pop Music Annual Awards Golden Record: лучшая певица (2005)
* Estonian Pop Music Annual Awards Golden Record: лучший альбом (2005)
# Зур Торхан

Зур Торхан (чуаш. Мӑн Турхан, рус. Большие Торханы) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.

# Зур Торхан
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Зур Торхан
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 200 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Отейру (Виана-ду-Каштелу)

Отейру — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. Виана-ду-Каштелу муниципалитетына карый.

# Отейру (Виана-ду-Каштелу)
## Географиясе

Мәйданы — 16,21 км².
# Рамиреш

Рамиреш — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. Синфайнш муниципалитетына карый.

# Рамиреш
## Географиясе

Мәйданы — .
# 1000 (сан)

1000 (мең) - 999 белән 1001 арасындагы натураль сан, ун тапкыр йөз, 10³.
* Мең дә бер кичә
* Меңьеллык
* 1000 ел
# Парамуш

һәм
Парамуш — Португалиянең Авейру округына керә торган фрегезия. Эшпинью муниципалитетына карый.

# Парамуш
## Географиясе

Мәйданы — 5,87 км².
# Шобашкаркасы

Шобашкаркасы (чуаш. Шупашкаркасси, рус. Шобашкаркасы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Шобашкаркасы
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Шобашкаркасы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 207 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (96%) алып тора.
# Педрегайш

Педрегайш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Вила-Верди муниципалитетына карый.

# Педрегайш
## Географиясе

Мәйданы — .
# Киндулкино

Киндулкино (чирм. Киндулкан, рус. Киндулкино) — Мари Илнең Медведево районында урнашкан авыл.

# Киндулкино
## Сәгать поясы

Киндулкино Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Киндулкино
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Түбән Кама керәшеннәре сөйләшенең зәй урынчылыгы

Түбән Кама керәшеннәре сөйләшенең зәй урынчылыгы — татар теленең урта диалектына караган Түбән Кама керәшеннәре сөйләшләре төркеме урынчылыгы. Үз атамасын Зәй исеменнән ала, элек бу территорияләр Минзәлә өязенә кергән.

# Түбән Кама керәшеннәре сөйләшенең зәй урынчылыгы
## Таралышы

Түбән Кама керәшеннәре сөйләшенең зәй урынчылыгы Зәй районы Сəвəлəй, Якты Күл, Сарапала, Төгей, Әлмәт районы Илтән-Бота, Васильевка, Кәләй керәшен авылларында таралган.

# Түбән Кама керәшеннәре сөйләшенең зәй урынчылыгы
## Үзенчәлекләре

Чишмә-Зәй елгалары арасында яшәүче керәшеннәрнең формалауында ике этномәдәни ареал катнашуы билгеле. Урта диалектка караса да, тел үзенчәлекләре буенча бу урынчылык татар теленең мишәр диалектына якын тора. Монда мишәр диалекты вәкилләре дә килеп утырган. Элек күп кенә авылларда чуашлар, мордвалар да яшәгән, ләкин бүгенге көндә алар тулысынча татарлашканнар. Мәсәлән, Сәвәләй авылында бик өлкән яшьтәге кешеләр генә үзләренең чыгышы белән чуаш икәнлекләрен әйтәләр һәм кайбер җырларны татар һәм чуаш телләрендә башкаралар. Бу төркем чистай керәшеннәре белән казан-татар мәдәни үзенчәлекләре булган керәшен татарлары арасында торалар.
# Красное Поселение

Красное Поселение (рус. Красное Поселение) — Самар өлкәсенең Елхау районында урнашкан сала.

# Красное Поселение
## Сәгать поясы

Красное Поселение Самар вакыты (Samara Time Zone, SAMT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +4:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +1 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+1 итеп күрсәтелә.

# Красное Поселение
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (80,4%), чуашлар (6,5%), әрмәннәр (3,8%), белоруслар (3,3%).
# Кетут Виана

Кетут Виана Индонезиядә мәшһүр Һинду галиме. Ул Агама Һинду Дхарманың иң мәшһүр җитәкчеләренең берсе.

# Кетут Виана
## Ышанычлары

Ул Бали халкын пуджада ташбака корбан чалмаска өндәгән һәм Ведадан цитаталар китереп Диңгез Ташбакаларын яклау буенча Индонезия регуляцияләре буенча эш итәргә өндәгән.
# Лесной (Шойбулак авыл җирлеге)

Лесной (чирм. Лесной, рус. Лесной) — Мари Илнең Медведево районында урнашкан бистә.

# Лесной (Шойбулак авыл җирлеге)
## Сәгать поясы

Лесной (Шойбулак авыл җирлеге) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Лесной (Шойбулак авыл җирлеге)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (60,8%), руслар (39,2%).
# Ле-Катле

Ле-Катле (фр. Le Catelet) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Әлмән-Сунар

Әлмән-Сунар (чуаш. Авшак Элмен, рус. Альмень-Сунары) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.

# Әлмән-Сунар
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Әлмән-Сунар
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 208 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Сугайкасы

Сугайкасы (чуаш. Сухайкасси, рус. Сугайкасы) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429295. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216848001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700008200.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.

# Сугайкасы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 131 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (97%).
# Нозелуш

Нозелуш — Португалиянең Вила-Реал округына керә торган фрегезия. Lebução, Fiães e Nozelos муниципалитетына карый.

# Нозелуш
## Географиясе

Мәйданы — .
# Николай Гусаров

Николай Гусаров (21 июль [3 aуᴦыс] 1905, Николаевск, Сарытау губернасы, Россия империясе—17 март 1985, Мәскәү, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе) — сәвит дәүләт эшлеклесе. Мәскәү авиация институтын (1936) бетергән. БК(б)Ф Cʙирлау шәһәр комитеты икенче сәркәтибе (1938), БК(б)Ф Πиpeм-Молотов өлкә комитеты беренче сәркәтибе (1939-1946), Беларус КФ ҮК беренче сәркәтибе (1947-1950), СБКФ Тула өлкә комитеты беренче сәркәтбе (1953-1955), Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе җирле сәнәгать министры урынбасары (1955-1957). БК(б)Ф ҮК әгъзалыгына нәмзәт (1939-1952), 1-4 чакрылышлары Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе югары шурасы депутаты.
# Итяково

Итяково (чуаш. Хурахпа, рус. Итяково) — Чуашстанның Мария Посады районында урнашкан авыл.

# Итяково
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Итяково
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 96 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (96%) алып тора.