yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Кече Акташ

Кече Акташ — Татарстан Республикасының Аксубай районындагы поселок.
Почта индексы — 423068.

# Кече Акташ
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.6 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 5.3 °C | 14.3 °C | 19.2 °C | 20.9 °C | 18.5 °C | 12.9 °C | 5 °C | -4.1 °C | -9.8 °C | 4.6 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
# 15 Теммуз (Пазарҗык )

15 Теммуз (төр. 15 Temmuz) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Пазарҗык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Стоцберг

Стоцберг (белар. Стоцберг) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Барысавский районында урнашкан авыл.

# Стоцберг
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Орлеан

Орлеан (фр. Orléans) — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
# HD90401

HD90401 — Зур Җидегән йолдызлыгында урнашкан A2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,74 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Яңа Каратаулы

Яңа Каратаулы — Башкортстанның Салават районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 364 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 452481, ОКАТО коды — 80247805003.

# Яңа Каратаулы
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Рудавка (Слонимский районы)

Рудавка (белар. Рудаўка) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Слонимский районында урнашкан авыл.

# Рудавка (Слонимский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Аксыргак

Аксыргак (лат. Verátrum ) - лаләчәләр семьялыгыннан күпьеллык үләнчел үсемлекләр ыругы.

# Аксыргак
## Таралуы

45 ләп төре билгеле, Евразиянең һәм Төньяк Американың уртача һәм субтропик поясларында таралганнар.
Татарстанда бер төре Лобель аксыргак (V. lobelianum) күбесенчә көньяк районнарда очрый. Тугай болыннарында, дымлы урман аланнарында, урман буйларында үсә.

# Аксыргак
## Ботаник тасвирлама

Тамырчасы күпсанлы шнурсыман тамырлар белән калынайган, юантык, тармаклы, кыска. Сабагы туры, юан, 100-150 см озынлыкта. Яфраклары чиратлашкан, эре, киң эллипс формасында, озынча җыерчыклы. Чәчәкләре күзгә чалынмый, саргылт яшел төстә, сабак очындагы озын себеркәчкә җыелган. Җимеше – өч аерылы коры тартмачык. Орлыклары җил белән оча. Июнь-июльдә чәчәк ата. Җимешләре август аенда өлгерә. Күпьеллык үсемлек. Маллар ашамый. Яшь хайваннар ашап агулана ала.

# Аксыргак
## Куллану

Тамырчасында алкалоидлар, гликозид, сумала, дуплау матдәләре бар.
Халык медицинасында спиртлы төнәтмәсе һәм сулы төнәтмәсе ялкынсыну авыруларында авыртуны басу өчен кулланыла.
Аксыргак – агулы үсемлек, печәнлек һәм көтүлекләрдәге иң агулы үсемлекләрдән санала, аның белән йорт хайваннары агулана.
# Охо де Агва (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)

Охо де Агва — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Долорес-Идальго муниципалитеты составына керә.

# Охо де Агва (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Географиясе

Охо де Агва Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Охо де Агва (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Охо де Агва (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Сервантес (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)

Сервантес — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ла-Унион-де-Исидоро-Монтес-де-Ока муниципалитеты составына керә.

# Сервантес (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)
## Географиясе

Сервантес Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Сервантес (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Сервантес (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Крозет (Виргиния)

Крозет — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Крозет (Виргиния)
## Географиясе

Крозет халык санын алу урыны мәйданы — 11,516939 км², 11,516945 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 719 Фут биеклектә урнашкан.
# Нове Старозьреби

Нове Старозьреби — Польшаның Мазовия воеводалыгы Старозьребы гминасында урнашкан авыл.

# Нове Старозьреби
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Морговники

Морговники — Польшаның Подлясье воеводалыгы Новогруд гминасында урнашкан авыл.

# Морговники
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Арауре

Арауре (исп. Araure) — Венесуэланың Португеса штатында урнашкан шәһәр.

# Арауре
## Тарих

1694 елда нигезләнгән.
# Бомон-де-Ломань

Бомон-де-Ломань (фр. Beaumont-de-Lomagne һәм фр. Beaumont) — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Яңа Бүреч (Сембер өлкәсе)

Яңа Бүреч (рус. Новая Бирючевка) — Сембер өлкәсенең Сембер районында урнашкан бистә.

# Яңа Бүреч (Сембер өлкәсе)
## Сәгать поясы

Яңа Бүреч (Сембер өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Яңа Бүреч (Сембер өлкәсе)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (36,4%), руслар (33,2%), чуашлар (27,7%).
# Айон (Орегон)

Айон — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.

# Айон (Орегон)
## Тарихы

Айон шәһәре 1899 елда нигезләнгән.

# Айон (Орегон)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,68 км², 0,65 квадрат миль, 1,69377 км² (1 апрель 2010), 1,69377 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 329 метр һәм 1089 Фут биеклектә урнашкан.
# Зур Груздовник

Зур Груздовник (рус. Большой Груздовник) — Киров өлкәсенең Яраң районында урнашкан авыл.

# Зур Груздовник
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Зур Груздовник
## Сәгать поясы

Зур Груздовник Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Зур Груздовник
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# AIPL1

AIPL1 (ингл. Aryl hydrocarbon receptor interacting protein like 1 һәм Aryl-hydrocarbon-interacting protein-like 1) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (6010) Lyzenga

(6010) Lyzenga (лат. Lyzenga) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6010) Lyzenga
## Тарихы

1990 елның 19 июлендә Элеанора Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 OE» саналган.
# Плаш (Орегон)

Плаш — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Плаш (Орегон)
## Географиясе

Плаш халык санын алу урыны мәйданы — 1,62 квадрат миль, 4,2 км², 4,190265 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 4511 Фут һәм 1375 метр биеклектә урнашкан.
# Юкарыкуюҗак (Чалдыран)

Юкарыкуюҗак (төр. Yukarıkuyucak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Чалдыран илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Вилья Эрмоса, Лас Позас (Зиватанехо де Азуета)

һәм
Вилья Эрмоса, Лас Позас — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Сиуатанехо-де-Асуэта муниципалитеты составына керә.

# Вилья Эрмоса, Лас Позас (Зиватанехо де Азуета)
## Географиясе

Вилья Эрмоса, Лас Позас Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Вилья Эрмоса, Лас Позас (Зиватанехо де Азуета)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Вилья Эрмоса, Лас Позас (Зиватанехо де Азуета)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Поповци (Видем)

Поповци — Словениянең Видем (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Поповци (Видем)
## Географиясе

Мәйданы — 2,13 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 237 метр биеклектә урнашкан.
# Леррен

Леррен (фр. Lerrain) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Пушарраме

Пушарраме (фр. Poucharramet һәм фр. Égalité-de-la-Bure) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Монтекрето

Монтекрето — Италиянең Эмилия-Романья төбәгендә урнашкан коммуна. Модена провинциясе составына керә.

# Монтекрето
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 864 метр биеклектә урнашкан. Лама-Моконьо, Павулло-нель-Фриньяно, Сестола һәм Риолунато коммуналары белән чиктәш.
# (3465) Trevires

(3465) Trevires (лат. Trevires) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3465) Trevires
## Тарихы

1984 елның 20 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 SQ5» саналган.
# Ходая

Ходая — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. Ферегеу (коммуна) коммунасына карый.

# Ходая
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Виктория (Стеучень, Ботошань)

Виктория — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. Стеучень (коммуна) коммунасына карый.

# Виктория (Стеучень, Ботошань)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 181 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сан-Сиприан-де-Виньяс

Сан-Сиприан-де-Виньяс (гал. San Cibrao das Viñas) — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Сан-Сиприан-де-Виньяс
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 39,48 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 259 метр биеклектә урнашкан.
# Саррока-де-Бельера

Саррока-де-Бельера (кат. Sarroca de Bellera) — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Саррока-де-Бельера
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 87,5 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1002 метр биеклектә урнашкан.
# Гөлчәчәк төсе

Гөлчәчәк (#FF007F)
Гөлчәчәк (аллы-гөлле, ингл. rose) — кызыл һәм маҗента арасындагы төс .
RGB төсләр түгәрәгендә гөлчәчәк төсе кызыл һәм маҗента төсләр уртасында өченчел төс булып тора.

# Гөлчәчәк төсе
## Төсмерләр

Бишни (сыек чия төсе, ингл. cerise) — җете кызыл төс.
RGB төсләр түгәрәгендә бишни гөлчәчәк (rose) һәм маҗента төсләр уртасында дүртенчел төс булып тора.

# Гөлчәчәк төсе
## Шулай ук кара

* Төс
* Кызыл
* Гөлчәчәк
* Маҗента
# (16407) Oiunskij

(16407) Oiunskij — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16407) Oiunskij
## Тарихы

1985 елның 19 сентябрендә Черных Н. С., Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 SV2» саналган.
# Парчмент (Мичиган)

Парчмент — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.

# Парчмент (Мичиган)
## Тарихы

Парчмент шәһәре 1909 елда нигезләнгән.

# Парчмент (Мичиган)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,433589 км², 2,420576 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 236 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (1381) Данубия

(1381) Данубия (лат. Danubia) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1381) Данубия
## Тарихы

1930 елның 20 августында Евгений Скворцов тарафыннан Кырым (Симеиз) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1930 QJ» саналган.
# IC 3731

IC 3731 — чикләрендә урнашкан астрономик җисем .

# IC 3731
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3731, AGC 226097, ALFALFA 1-401, LEDA 1409720, 2MASS J12450528+1226467, 2MASX J12450528+1226467, NPM1G +12.0333 һәм SDSS J124505.25+122646.9 буларак та сурәтләнә.
# Урта Нань-Ях

Урта Нань-Ях — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Нань-Ях елгасының сул ярына тамагыннан 51 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 13 км.

# Урта Нань-Ях
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Васюган елгасы кушылган урынган Вах елгасы кушылган урынга кадәр . Кече елга бассейны — Васюган, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010900112115200035708
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203570
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Гощице-Середни

һәм
Гощице-Середни — Польшаның Мазовия воеводалыгы Гмина Бабошево гминасында урнашкан авыл.

# Гощице-Середни
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Рогозниця (Ленарт)

Рогозниця — Словениянең Ленарт (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Рогозниця (Ленарт)
## Географиясе

Мәйданы — 2,63 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 349,3 метр биеклектә урнашкан.
# Совя-Воля-Фольварчна

Совя-Воля-Фольварчна — Польшаның Мазовия воеводалыгы Чоснув гминасында урнашкан авыл.

# Совя-Воля-Фольварчна
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чамлыпынар (Лачин)

Чамлыпынар (төр. Çamlıpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Лачин илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Манджара Аюрведик Медицина Колледжы һәм Хастаханәсе

Манджара Аюрведик Медицина Колледжы һәм Хастаханәсе (MAMCH), Латур 1999 елда MCT Белем Бирү Җәмгыяте өлеше буларак нигезләнгән булган. Колледжның Маһараштра Сәламәтлек Фәннәре Университеты, Насик һәм Һинд Медицинасының Үзәк Шурасы, Яңа Дәһли белән аффилиациясе бар.

# Манджара Аюрведик Медицина Колледжы һәм Хастаханәсе
## Урнашуы

Ул Гандһи Майдан Латурда Латур үзәк автобус тукталышына бик якын урнашкан.

# Манджара Аюрведик Медицина Колледжы һәм Хастаханәсе
## Тәкъдим ителгән курслар
### Чыгарылыш Дәрәҗәсе Курслары

* Аюрведачарья

# Манджара Аюрведик Медицина Колледжы һәм Хастаханәсе
## Тәкъдим ителгән курслар
### Укыганнан соң дәрәҗәдә курслар

* Шалакья
* Шалья
* Каумар Бһритта
* Свастһавритта
* Манас Рог
* Панчкарма
# NGC 5954

NGC 5954 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5954
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Овабейли (Ейьюбие)

Овабейли (төр. Ovabeyli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Ейьюбие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# COPS2

COPS2 (ингл. COP9 signalosome subunit 2 һәм COP9 signalosome complex subunit 2) — кешенең 15-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Швабы (Лагойский районы)

Швабы (белар. Швабы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Лагойский районында урнашкан авыл.

# Швабы (Лагойский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Хута (Клуж)

Хута — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. Киуешть (коммуна) коммунасына карый.

# Хута (Клуж)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Сан Савино (Л’Аквила)

Сан Савино — Италиянең Абруцци төбәге Чивителла-Ровето өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Савино (Л’Аквила)
## Географиясе

Сан Савино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Сан Савино (Л’Аквила)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# 981 км (тимер юл будкасы)

981 км (тимер юл будкасы) (рус. 981 км) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан тимер юл будкасы.

# 981 км (тимер юл будкасы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# 981 км (тимер юл будкасы)
## Сәгать поясы

981 км (тимер юл будкасы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# 981 км (тимер юл будкасы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# 28 ноябрь

28 ноябрь — Милади тәкъвимендә унберенче айның егерме сигезенче көне. Ел ахырына кадәр 33 көн кала.
* Тарих порталы
* Вакыт порталы
* Бәйрәмнәр порталы
Дөнья тарихында бу көн:

# 28 ноябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Милли

* Албания — бәйсезлек көне (1912)
* Бразилия — билгесез солдат көне.
* Бруней — республика көне.
* Иран — хәрби диңгез флоты көне.
* Мавритания — бәйсезлек көне (1960)..
* Панама — бәйсезлек көне (1821).
* Чад — республика көне.

# 28 ноябрь
## Вакыйгалар

* 1574 — Уфа шәһәре нигезләнә.
* 1912 — Россия империясенең IV чакырылыш Дәүләт Думасы үз эшен башлый.
* 1943 — Тәһран конференциясе башлана. Анда 3 союздаш ил җитәкчеләре катнаша: ССРБ (И. Сталин), АКШ (Ф. Рузвельт) һәм Бөекбритания (У. Черчилль).

# 28 ноябрь
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:28 ноябрь көнне туганнар
* 1820 — Фридрих Энгельс, алман фәлсәфәчесе.
* 1826 — Матвей Гусев,
* 1857 — Александр Смирнов,
* 1880 — Александр Блок, рус шагыйре.
* 1882 — Кәрим Хәкимов, күренекле совет дипломаты
* 1888 — Николай Пунин,
* 1890 — Нурлыгаян Байтирәков,
* 1899 — Мишши Чечпел,
* 1903 — Гадел Кутуй, татар язучысы.
* 1911 — Тәүфыйк Йосыф Гаувәд,
* 1913 — Абдрахман Кумысников, балет артисты, балетмейстер, педагог.
* 1913 — Николай Воробьев,
* 1916 — Мика Шпиляк,
* 1918 — Мигъдәт Хәнҗәров,
* 1920 — Евгения Дембская,
* 1923 — Ирина Дубинина,
* 1930 — Игорь Золотусский,
* 1931 — Рифкать Гарифуллин,
* 1932 — Илдус Садыйков, химия инженеры, җитәкче.
* 1938 — Аксар Сантар,
* 1940 — Леонид Попов,
* 1942 — Николай Чаругин,
* 1950 — Рассел Алан Һалс,
* 1961 — Марис Кучинскис,
* 1962 — Илмирә Галиева,
* 1963 — Әсхәт Якушев, татар грек-рим көрәше остасы.
* 1965 — Рөстәм Давытов,
* 1966 — Эдуард Вәлиуллин,
* 1967 — Тимур Музаев,
* 1969 — Әсхәт Якушев,
* 1971 — Павел Шеремет, беларус тележурналисты.
* 1976 — Җафәс Яфаров,
* 1983 — Нельсон Вальдес,
* 1986 — Светлана Шуваева,

# 28 ноябрь
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:28 ноябрь көнне вафатлар
* 1852 — Мирзә Вазеһ,
* 1909 — Пётр Лесгафт, педагог һәм табиб.
* 1916 — Генри Джеймс, АКШ язучысы.
* 1922 — Яков,
* 1928 — Флориан Федорович,
* 1954 — Энрико Ферми, итальян физика галиме.
* 1962 — Вилһелмина, Нидерландлар патшабикәсе (1890-1948 елларда).
* 1973 — Николай Вороновский, совет дәүләт эшлеклесе.
* 1976 — Владислав Равдоникас,
* 1978 — Ксения Бахтадзе,
* 1988 — Леонид Лубенников, совет дәүләт эшлеклесе.
* 1995 — Сохан Бабаев,
* 2008 — Шамил Тереголов,
* 2011 — Анте Маркович,
* 2012 — Августа Лысенина,
* 2012 — Зөфәр Солтанов,
* 2013 — Митя Рибичич,
* 2014 — Винир Җанбәков,
* 2015 — Валентин Беркутов,
* 2021 — Александр Градский,
* 2023 — Наилә Гәрәева,
# HD170308

HD170308 — Көньяк таҗ йолдызлыгында урнашкан A0V(pSi) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,73 ± 0,07 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# 240 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 240 — Милади тәкъвим буенча I гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 240 — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
* 240 — сан.
# Радоцина

Радоцина — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Сенкова гминасында урнашкан авыл.

# Радоцина
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 6437

NGC 6437 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6437
## Тарихы

Әлеге галактика 1837 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.