yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Рүкү утраулары

Рүкү утраулары (яп. りゅうきゅう れっとう), шулай ук Нансэй утраулары (яп. 南西諸島 Нансэй-сёто, «Көньяк-көнбатыш утраулар») — Япониядагы утраулар архипелагы, Күшү (Кюсю) һәм Тәйвән утраулары арасында. Көнчыгыш Кытай диңгезен Тын океаннан аерып тора.
Төньяк-көнчыгыштан көньяк-көнбатышка дуга формасында 1 200 километрга сузылган. 6 төркемгә (Осуми, Токара, Амами, Окинава, Мияко һәм Яэяма) бүленгән 98 утрауны үз эченә алган. Гомуми мәйданы 4,8 мең км². Эре утраулар — Окинава ва Амами.
Утрауларның көньяк-көнчыгыш өлеше нигездә мезозойның карстлы известьташларыннан, төньяк-көнбатышы вулкан токымнарыннан тора. Сейсмик актив зона, җир тетрәүләр еш була, 3 гамәлдәге һәм берничә сүнгән янартау бар. Җир өсте плато һәм тәбәнәк таулардан (бикелеге 300–500 м) һәм тәбәнәк яр буе террасалардан гыйбарәт. Иң биек ноктасы 1935 м (Яку утравы). 29° төньяк киңлегеннән көньякта утраулар мәрҗән рифлары белән уралган. Фосфорит һәм ташкүмер чыганаклары бар.
Климат төньякта субтропик, көньякта тропик, муссонлы (еллык явым 2000–3500 мм), августтан гарасатлар еш була. Уртача температура гыйнварда +14…+18°, июльдә +27…+28°. Мәңге яшел тропик урманнар бар. Дөге, батат, шикәркамыш игелә. Балык тотыла. Ефәк эшкәртелә. Иң зур шәһәр — Наһа.
# Пилинга (Катанцаро)

Пилинга — Италиянең Калабрия төбәге Гасперина өязендә урнашкан торак пункт.

# Пилинга (Катанцаро)
## Географиясе

Пилинга Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Пилинга (Катанцаро)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бреттнаш

Бреттнаш (фр. Brettnach) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Бреттнаш
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,90 км².
# Буенависта де Чавез (Абасоло)

Буенависта де Чавез — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Абасоло муниципалитеты составына керә.

# Буенависта де Чавез (Абасоло)
## Географиясе

Буенависта де Чавез Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Буенависта де Чавез (Абасоло)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Буенависта де Чавез (Абасоло)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Талинкина

Талинкина — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Елле-Кагал елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Талинкина
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010800112115200031697
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203169
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Дебай (ай кратеры)

Дебай (лат. Debye) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 127,03 км булган кратер.

# Дебай (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Петер Дебай (1884—1966) хөрмәтенә бирелә.

# Дебай (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# Ухлясць

Ухлясць (белар. Ухлясць) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.

# Ухлясць
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Сенешнице

Сенешнице (чех. Senešnice) — Чехиянең Урта Чехия крае Бояновице районында урнашкан авыл.

# Сенешнице
## Географиясе

Мәйданы — 3,018 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Сенешнице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Сенешнице
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Сенешнице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 204 |
| 1880 | 193 |
| 1890 | 190 |
| 1900 | 203 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 203 |
| 1921 | 184 |
| 1930 | 246 |
| 1950 | 233 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 124 |
| 1970 | 109 |
| 1980 | 86 |
| 1991 | 66 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 54 |
| 2011 | 57 |
| 2021 | 70 |
# Чикишата

Чикишата (рус. Чикишата) — Киров өлкәсенең Арбаж районында урнашкан авыл.

# Чикишата
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Чикишата
## Сәгать поясы

Чикишата Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Чикишата
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Мешкитела (Алмейда)

Мешкитела — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. Алмейда муниципалитетына карый.

# Мешкитела (Алмейда)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Баш-Пальярс

Баш-Пальярс (кат. Baix Pallars) — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Баш-Пальярс
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 129,4 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 591 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Червиньяно-дель-Фриули

Червиньяно-дель-Фриули — Италиянең Фриули-Венеция-Джулия төбәгендә урнашкан коммуна. Удине провинциясе составына керә.

# Червиньяно-дель-Фриули
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Айело дель Фриули-Венеция-Джули, Баньярия-Арса, Руда, Торвискоза, Фьюмичелло-Вилла-Вичентина һәм Терцо-д'Акуйлея коммуналары белән чиктәш.
# Хайлигендамм

Хайлигендамм — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Хайлигендамм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 метр биеклектә урнашкан.
# Саградо Коразон де Хесус (Пуебло Нуево)

Саградо Коразон де Хесус — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Пуэбло-Нуэво муниципалитеты составына керә.

# Саградо Коразон де Хесус (Пуебло Нуево)
## Географиясе

Саградо Коразон де Хесус Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Саградо Коразон де Хесус (Пуебло Нуево)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Саградо Коразон де Хесус (Пуебло Нуево)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# (13662) 1997 GL11

(13662) 1997 GL11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13662) 1997 GL11
## Тарихы

1997 елның 3 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 GL11» саналган.
# (15248) Хидэкадзу

(15248) Хидэкадзу — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15248) Хидэкадзу
## Тарихы

1989 елның 29 ноябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 WH3» саналган.
# Масерия Казтелучо (Потенца)

Масерия Казтелучо — Италиянең Базиликата төбәге Потенца өязендә урнашкан торак пункт.

# Масерия Казтелучо (Потенца)
## Географиясе

Масерия Казтелучо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Масерия Казтелучо (Потенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эвҗиосб (Акдениз)

Эвҗиосб (төр. Evciosb) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Акдениз илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# IC 1705

IC 1705 — Кит йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 1705
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1705, GSC 04682-02602, 2MASX J01264483-0330054, PGC 5377, MCG-01-04-048, CAIRNS J012644.83-033005.4, 6dFGS gJ012644.8-033005, CAIRNS J012644.84-033005.4 һәм LEDA 5377 буларак та сурәтләнә.
# Оса-де-лос-Риос

Оса-де-лос-Риос — Испаниянең Ла-Корунья провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Оса-де-лос-Риос
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 71,9 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 156 метр биеклектә урнашкан.
# Хотейовице

Хотейовице (чех. Chotějovice) — Чехиянең Устецк крае Светец районында урнашкан авыл.

# Хотейовице
## Географиясе

Мәйданы — 2,055 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Хотейовице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Хотейовице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Хотейовице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 204 |
| 1880 | 272 |
| 1890 | 310 |
| 1900 | 489 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 498 |
| 1921 | 400 |
| 1930 | 808 |
| 1950 | 638 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 671 |
| 1970 | 573 |
| 1980 | 445 |
| 1991 | 280 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 314 |
| 2011 | 327 |
| 2021 | 308 |
# Монбризон (Луара)

Монбризон (фр. Montbrison) — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Эль Робледал (Сан Франсиско дел Ринкон)

Эль Робледал — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Франсиско-дель-Ринкон муниципалитеты составына керә.

# Эль Робледал (Сан Франсиско дел Ринкон)
## Географиясе

Эль Робледал Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Робледал (Сан Франсиско дел Ринкон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Робледал (Сан Франсиско дел Ринкон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Баһчелиевлер (Гөлбашы)

Баһчелиевлер (төр. Bahçelievler) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Гөлбашы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Симондети (Торино)

Симондети — Италиянең Пьемонт төбәге Озаско өязендә урнашкан торак пункт.

# Симондети (Торино)
## Географиясе

Симондети Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Симондети (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тортымка

Тортымка — Россия территориясеннән ага торган елга. Удмуртия, Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пыхта елгасының уң ярыннан 9,6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.

# Тортымка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чүпче елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300112111100032424
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103242
* Бассейн коды — 10.01.03.001
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Фабиус (Нью-Йорк)

Фабиус — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Фабиус (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Фабиус (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 46,77 квадрат миль, 1,030508 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 391 метр биеклектә урнашкан.
# Гали Байчугави

Гали Байчугави (XIX гасыр, Лаеш өязе, Россия империясе — билгесез, ) — шагыйрь, чичән. Иң мәшһүр әсәре - «Кыйссаи әхвали казакъ» («Ушбу кыйсса казакъның әхвалләрен бәян идәр» исеме астында да мәгълүм) поэмасы (1841 елда иҗат ителеп, 1879 елда Казанда бастырыла).
# Деяново

Деяново (рус. Деяново) — Киров өлкәсенең Өрҗем районында урнашкан авыл.

# Деяново
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Деяново
## Сәгать поясы

Деяново Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Деяново
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (100%).
# Потреро Гранде (Агваскальентес)

Потреро Гранде — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Агуаскальентес муниципалитеты составына керә.

# Потреро Гранде (Агваскальентес)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Потреро Гранде (Агваскальентес)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Пон-Ю

Пон-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кожим елгасының уң ярыннан 174 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.

# Пон-Ю
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000069160
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006916
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Новодвоже

Новодвоже — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Тарнув гминасында урнашкан авыл.

# Новодвоже
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Подгоре (Словень Градець)

Подгоре — Словениянең Словень Градець (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Подгоре (Словень Градець)
## Географиясе

Мәйданы — 18,73 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 444,6 метр биеклектә урнашкан.
# HD200052

HD200052 — Җәди йолдызлыгында урнашкан A3V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,037 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Бёддензелль

Бёддензелль (алман. Böddensell) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Бёддензелль
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,99 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 83 метр биеклектә урнашкан.
# Адагай

Адагай — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае, Адыгея биләмәләрендә ага. Елга Шебш елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.

# Адагай
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 06020001512108100005628
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 108100562
* Бассейн коды — 06.02.00.015
* ГӨ буенча саны — 08
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Боа (град)

Боа — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Муджа өязендә урнашкан торак пункт.

# Боа (град)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шурыгино Плесо

Шурыгино Плесо (рус. Шурыгино Плесо) — Киров өлкәсенең Луза районында урнашкан авыл.

# Шурыгино Плесо
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Шурыгино Плесо
## Сәгать поясы

Шурыгино Плесо Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Шурыгино Плесо
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Молла Юсуф (Коньяалты)

Молла Юсуф (төр. Molla Yusuf) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Коньяалты илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Озаско

Озаско — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Турин провинциясе составына керә.

# Озаско
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 344 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Брикеразио, Пинероло, Сан-Секондо-ди-Пинероло һәм Гарцильяна коммуналары белән чиктәш.
# Терамо

Терамо — Италиянең Абруццо төбәгендә урнашкан коммуна. Терамо провинциясе составына керә.

# Терамо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 265 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Башано, Белланте, Кампли, Канцано, Кастеллальто, Черминьано, Монторио-аль-Вомано, Пенна-Сант'Андреа, Торричелла-Сикура һәм Кортино коммуналары белән чиктәш.
# 489 (сан)

489 (дүрт йөз сиксән тугыз) - 488 белән 490 арасындагы натураль сан.

# 489 (сан)
## Математикада

* 489 — өч урынлы так сан.
* 489 санның цифрлар суммасы — 21.
* 489 санның цифрлар тапкырчыгышы — 288.
* 489 санның квадраты — 239121.

# 489 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 489 ел
* 489 ел (б. э. к.)
* Юникодта 01E9₁₆ — «ǩ» символның коды.
# Фервацо (Бьела)

Фервацо — Италиянең Пьемонт төбәге Коджола өязендә урнашкан торак пункт.

# Фервацо (Бьела)
## Географиясе

Фервацо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Фервацо (Бьела)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Трендельбург

Трендельбург — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.

# Трендельбург
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 69,37 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 130 метр биеклектә урнашкан.
# Халык хуҗалыгы казанышлары күргәзмәсенең баш павильоны бинасы (Казан)

Халык хуҗалыгы казанышлары күргәзмәсенең баш павильоны бинасы — Казанның Ырынбур трактында урнашкан, 1957 елда Георгий Солдатов һәм Павел Саначин проекты буенча төзелгән бина.
# Боровнице (Трутнов)

Боровнице (чех. Borovnice) — Чехиянең Кралове Градец крае Трутнов һәм Q89660597? районында урнашкан авыл.

# Боровнице (Трутнов)
## Географиясе

Мәйданы — 9,771557 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 481 метр биеклектә урнашкан.

# Боровнице (Трутнов)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Боровнице (Трутнов)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Боровнице (Трутнов)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1443 |
| 1880 | 1305 |
| 1890 | 1356 |
| 1900 | 1247 |
| 1910 | 1210 |
| 1921 | 1155 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 1181 |
| 1950 | 716 |
| 1961 | 723 |
| 1970 | 635 |
| 1980 | 555 |
| 1991 | 439 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 445 |
| 2014 | 381 |
| 2016 | 368 |
| 2017 | 357 |
| 2018 | 366 |
| 2019 | 370 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 357 |
| 2021 | 360 |
| 2021 | 342 |
| 2022 | 370 |
| 2023 | 378 |
| 2024 | 380 |
# Шоард

Шоард — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. Винетори (коммуна, Муреш) коммунасына карый.

# Шоард
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Емондвиль

Емондвиль (фр. Émondeville) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# Яңасаз

Яңасаз (каз. Жаңасаз) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Яңасаз
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Галиндусте

Галиндусте (исп. Galinduste) — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Галиндусте
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 31,63 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 944 метр биеклектә урнашкан.
# Мокомбль

Мокомбль (фр. Maucomble) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Присад (Бургас өлкәсе)

Присад — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. Созопол җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Присад (Бургас өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 29 метр биеклектә урнашкан.
# Поҗобруколи (Сьена)

Поҗобруколи — Италиянең Тоскана төбәге Мурло өязендә урнашкан торак пункт.

# Поҗобруколи (Сьена)
## Географиясе

Поҗобруколи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Поҗобруколи (Сьена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Яңаберлек (Павлодар өлкәсе)

Яңаберлек (каз. Жаңабірлік) — Казакъстанның Павлодар өлкәсендә урнашкан авыл.

# Яңаберлек (Павлодар өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Сан Хосе де ла Палма (Сан Мигел де Альенде)

Сан Хосе де ла Палма — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Мигель-де-Альенде муниципалитеты составына керә.

# Сан Хосе де ла Палма (Сан Мигел де Альенде)
## Географиясе

Сан Хосе де ла Палма Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Хосе де ла Палма (Сан Мигел де Альенде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Хосе де ла Палма (Сан Мигел де Альенде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.