# 14 сентябрь

14 сентябрь — Милади тәкъвимендә тугызынчы айның ундүртенче көне. Ел ахырына кадәр 108 көн кала.
* Тарих порталы
* Вакыт порталы
* Бәйрәмнәр порталы
Дөнья тарихында бу көн:

# 14 сентябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Милли

* Гватемала — Сан-Хасинто көне.
* Мексика — Милли карро (традицион атта йөрүче) көне.
* Никарагуа — Сан-Хасинто бәрелешендә (англ.) җиңүне бәйрәм итү (англ.) көне, 1856-1857 Никарагуа милли сугышының (испан.) бер вакыйгасы.

# 14 сентябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре
#### Һөнәри

* Украина — Мобилизацияләү хезмәткәрләре көне (русск.).

# 14 сентябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре
#### Өлкә

* Бразилия:
** Мату-Гросу штатындагы Синоп (русск.) шәһәре нигезләнүе көне (1974).
** Мату-Гросу-ду-Сул штатындагы Фигейран (русск.) шәһәре нигезләнүе көне (2003).
** Риу-Гранди-ду-Сул штатындагы Виаман (русск.) шәһәре нигезләнүе көне (1741).
** Сан Паулу штатындагы Президенти-Пруденти (русск.) шәһәре нигезләнүе көне (1917).
* Венесуэла — Лара штатына кергән Баркисимето (русск.) шәһәре нигезләнү көне..
* Мексика — Чьяпас штатының барлыкка килү көне (англ.) .

# 14 сентябрь
## Вакыйгалар

* 1812 — 1812 елгы рус-француз сугышы: Наполеон гаскәрләре Мәскәүгә керә.
* 1853 — / Госманлы империясе Россия империясенә сугыш игълан итә. Кырым сугышына (русск.) әзерләнү башлана.
* 1954 — Ырынбур өлкәсендә атом коралы кулланып, хәрби укулар уза.
* 1960 — Багдадта ОПЕК (русск.) оешмасы оештырыла.
* 2003 — Референдум нәтиҗәсендә Эстония Аурупа Берлегенә кушыла.
* 2020 — Татарстан Президентын сайлауларда сайлаучыларның 83,28 % тавышын җыеп (1 939 316 сайлаучы аңа тавышын биргән), Рөстәм Миңнеханов өченче срокка Татарстан президенты итеп сайлана.

# 14 сентябрь
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:14 сентябрь көнне туганнар
* 1384 — Хәлил Солтан,
* 1769 — Александр Һумбольдт, алман галиме.
* 1819 — Мария Росетти,
* 1856 — Гыйниятулла Капкаев, мөселман дин һәм җәмәгать эшлеклесе, Ырынбур мөселман диния нәзарәте (1893-1917) казые.
* 1864 — Роберт Сесил, британияле юрист, Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреаты.
* 1870 — Висенте Лекуна,
* 1886 — Эрих Һөпнер, алман хәрби эшлеклесе.
* 1891 — Иван Виноградов,
* 1893 — Иоаким Максимов-Кошкинский,
* 1895 — Сергей Смирнов,
* 1900 — Михаил Павелкин,
* 1901 — Андрей Власов, совет гаскәр башлыгы.
* 1902 — Николай Камов,
* 1904 — Алексей Дугин,
* 1904 — Семен Игнатьев, Совет фирка-дәүләт эшлеклесе.
* 1908 — Иосиф Кисселһоф,
* 1912 — Гали Мәҗитов, Советлар Берлеге каһарманы, авиация штурманы.
* 1912 — Хәсән Заманов, Советлар Берлеге Каһарманы.
* 1913 — Аннализа Эриксон,
* 1913 — Максим Дмитриев, Советлар Берлеге каһарманы, танкчы.
* 1922 — Иван Максимча,
* 1922 — Иван Субботин,
* 1924 — Александр Спиридонович Артемьев,
* 1925 — Иосиф Поляковский,
* 1925 — Йөзем-Ирек Рахманкулова, хәрби тәрҗемәче, тел галиме.
* 1930 — Тамара Гродскова,
* 1936 — Анатолий Вачаев,
* 1937 — Рамил Әхтәмов,
* 1938 — Винир Җанбәков,
* 1938 — Рүзәл Йосыпов,
* 1939 — Анатолий Булатов,
* 1943 — Сергей Матюшин,
* 1948 — Александр Чиндаров, ССРБ, Россия хәрби эшлеклесе.
* 1949 — Светлана Лобастова,
* 1951 — Данкан Һолдейн,
* 1952 — Рөстәм Мөхәммәдиев,
* 1957 — Лариса Абрамова,
* 1958 — Нурлан Нурумов,
* 1958 — Рамил Исламов, әдәбият белгече.
* 1961 — Илдар Әхмәтвәлиев,
* 1964 — Акылбәк Жапаров,
* 1965 — Дмитрий Медведев, Россия экс-президенты.
* 1967 — Олег Гомерзаков,
* 1983 — Эми Уайнхаус,
* 1985 — Ванесса Фернандеш,
* 1985 — Диләрә Ваһапова, рус телле җырчы һәм җырлар авторы.

# 14 сентябрь
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:14 сентябрь көнне вафатлар
* 1321 — Данте Алигьери, мәшһүр итальян шагыйре.
* 1712 — Джованни Кассини, итальян астрономы.
* 1774 — Яков Брандт,
* 1897 — Владимир,
* 1901 — Вильям Мак-Кинли,
* 1916 — Хосе Эчегарай,
* 1927 — Айсәдора Дункан, американ биючесе.
* 1937 — Томаш Масарик, чех фәлсәфәчесе, / Чехословакиянең беренче президенты.
* 1938 — Сөләйман Еналиев, күз табибе, сәламәтлек саклау эшен оештыручы.
* 1942 — Николай Столбов, Советлар Берлеге каһарманы.
* 1966 — Җәмал Гүрсал,
* 1976 — Анатолий Нефедьев,
* 1979 — Мифтахетдин Шәймөхәммәтов,
* 1982 — Гордей Филиппов,
* 1982 — Грейс Келли,
* 1984 — Габдулла Ходайяров,
* 1991 — Павел Фролов,
* 1991 — Шамил Хәмзин,
* 1998 — Евгений Вагнер,
* 2008 — Гафифә Корбанова,
* 2009 — Гүрги Басыйров,
* 2010 — Геннадий Герасимов,
* 2010 — Түләпбиргән Каепбиргәнов,
* 2011 — Рудольф Мөссбавер,
* 2012 — Алексей Берючевский, ССРБ футбол уенчысы һәм тренеры.
* 2012 — Ренат Шәрибҗанов, музыкант һәм популяр җырлар авторы.
* 2015 — Юрий Афанасьев, тарих галиме, профессор.
* 2019 — Муса Сираҗи, шагыйрь.
* 2020 — Ринат Харисов,
* 2020 — Хәмдүнә Тимергалиева,
* 2023 — Флюра Сөләйманова,