yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Наталья Харлампьева

Наталья Харлампьева, Наталья Ивановна Харлампьева (якут. Наталья Ивановна Харлампьева, 1952 елның 1 сентябре, СССР, РСФСР, Якут АССР, Маган) ― рус совет һәм саха (якут) язучысы, прозаик һәм шагыйрь. СССР Язучылар берлеге әгъзасы (1988 елдан). Якутия Язучылар берлеге рәисе (1998 елдан), Якутиянең халык шагыйре (2002). Россия Федерациясенең атказанган мәдәният хезмәткәре (2007). Россиянең зур әдәби (2003) һәм Дельвиг исемендәге әдәби (2015) премияләр лауреаты.

# Наталья Харлампьева
## Тәрҗемәи хәле

1952 елның 1 сентябрендә Якут АССР Маган авылында (хәзер Якутск шәһәр округына керә) туган. Бабасы олонхосут (борынгы эпосларны башкаручы, импровизатор) булган. Якут дәүләт университетының (хәзерге М. К. Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты) тарих-филология факультетын тәмамлаган (1978). 1978 елдан ― «Северная трасса» газетасының (Якутск) хәбәрчесе. Аннары КПССның Якутия өлкә комитетында: матбугат секторы инструкторы, КПССның Кобяй район комитеты секретаре һәм «Кыым» газетасының мәдәният бүлеге мөдире. 1988―1990 елларда ― Якутия китап нәшриятының баш мөхәррире. 2002―2012 елларда – «Саха сирэ» республика газетасының баш мөхәррире. 2012 елдан ― Саха (Якутия) Башлыгының мәдәният мәсьәләләре буенча киңәшчесе.
1988 елдан СССР Язучылар берлеге әгъзасы. 1998 елдан Якутия Язучылар берлеге идарәсе рәисе, 2003 елдан ― Россия Язучылар берлеге секретаре. 1975 елда Н. И. Харлампьеваның беренче шигъри әсәрләре чыга. 1976 елда аның беренче «Аэроплан» шигъри җыентыгы басыла. 1979 елда Мәскәүдә узган яшь язучыларның бишенче Бөтенсоюз киңәшмәсендә катнаша. 1986 елда Н. Харлампьева «Кызыл умырзая» шигырьләр китабы өчен Якутия комсомолы премиясенә лаек була. 2003 елда соңгы елларда чыккан шигъри басмалары өчен Россиянең зур әдәби премиясенә, 2015 елда «Признание в любви. Якутия в русской поэзии во второй половине ХХ века» китабы өчен Дельвиг исемендәге әдәби премиягә лаек була. 2020 елда «Яшь гвардия» нәшриятында (биографияләр сериясе циклында) Якутиянең халык шагыйре С. П. Данилов тормышы турында «Семен Данилов» китабы дөнья күргән. Харлампьеваның әдәби әсәрләре рус, татар (Л. Шәех һ. б. тәрҗемә иткән), украин һәм казакъ телләренә тәрҗемә ителгән.
2002 елда Наталья Ивановна Харлампьевага «Якутиянең халык шагыйре», 2007 елның 4 декабрендә Россия Федерациясенең атказанган мәдәният хезмәткәре дигән мактаулы исемнәр бирелгән. Наталья Харлампьева ― Саха (Якутия) республикасында Халык шагыйре исеменә лаек булган беренче хатын-кыз.

# Наталья Харлампьева
## Кызыклы фактлар

* 2017 елда Наталья Харлампьева тәкъдиме белән якут телендә 15 татар шагыйренең әсәрләре урын алган «Хәзерге татар шигърияте антологиясе» дөнья күргән (Фоат Галимуллинның кереш сүзе белән; төзүчесе ― Л. Шәех).
* 2018 елда Габдулла Тукайның туган көнендә узган шигърият бәйрәмендә катнашу өчен махсус Казанга килгән.

# Наталья Харлампьева
## Гаиләсе

Кызы Мәскәү дәүләт халыкара мөнәсәбәтләр институтын тәмамлаган, ике оныгы бар.
# Беренче Турышевка

Беренче Турышевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Турышева елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.

# Беренче Турышевка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050100212103000063740
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006374
* Бассейн коды — 03.05.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Ернемон-Бутаван

Ернемон-Бутаван (фр. Ernemont-Boutavent) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Поҗоло-Салайоле (Фиренца)

һәм
Поҗоло-Салайоле — Италиянең Тоскана төбәге Борго-Сан-Лоренцо өязендә урнашкан торак пункт.

# Поҗоло-Салайоле (Фиренца)
## Географиясе

Поҗоло-Салайоле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Поҗоло-Салайоле (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фишер (Арканзас)

Фишер — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.

# Фишер (Арканзас)
## Тарихы

Фишер шәһәре елда нигезләнгән.

# Фишер (Арканзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,8037 км², 0,803412 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 71 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Шель-Ахки

Шель-Ахки (Шали-Ахк) (чеч. Шела-Ахк) — Россия территориясеннән ага торган елга. Чечен Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Джалка елгасының сул ярыннан 24 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 29 км.

# Шель-Ахки
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сунжа елгасы , Аргун елгасы койганчы урындан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе елгалары бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 07020001312108200006197
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 108200619
* Бассейн коды — 07.02.00.013
* ГӨ буенча саны — 08
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Закшев (Гарволинский повяты)

Закшев — Польшаның Мазовия воеводалыгы Вильга гминасында урнашкан авыл.

# Закшев (Гарволинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сулина (Бразилия)

Сулина — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.

# Сулина (Бразилия)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 170,76 км².
# Ош-Нор-Эст

Ош-Нор-Эст — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
# Пяни (Сондрио)

Пяни — Италиянең Ломбардия төбәге Форкола өязендә урнашкан торак пункт.

# Пяни (Сондрио)
## Географиясе

Пяни Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Пяни (Сондрио)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Луг (Орлицке Подгуржи)

Луг (чех. Luh) — Чехиянең Пардубице крае Орлицке Подгуржи районында урнашкан авыл.

# Луг (Орлицке Подгуржи)
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Луг (Орлицке Подгуржи)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Луг (Орлицке Подгуржи)
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Луг (Орлицке Подгуржи)
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Гөкче (Доганъюрт)

Гөкче (төр. Gökçe) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Доганъюрт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Кадален

Кадален (фр. Cadalen) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.

# Кадален
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 40,41 км².
# Нелидово

Нелидово (рус. Нелидово) — Россия Федерациясенең Тверь өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 20 505 кеше (2015).

# Нелидово
## Сәгать поясы

Нелидово Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Нелидово
## Тарих

Шәһәр тибындагы бистә статусын 1938 елдан, шәһәр статусын 1949 елдан башлап йөртә.

# Нелидово
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (95,1%), чегәннәр (2,5%).
# Фольияно (Реҗо Эмилия)

Фольияно — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Реҗҗо-нел-Эмилия өязендә урнашкан торак пункт.

# Фольияно (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Фольияно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Фольияно (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фучиньо (Фрозиноне)

Фучиньо — Италиянең Лацио төбәге Ананьи өязендә урнашкан торак пункт.

# Фучиньо (Фрозиноне)
## Географиясе

Фучиньо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Фучиньо (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Серра (Валенсия)

Серра (кат. Serra) — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Серра (Валенсия)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 57,3 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 330 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мерчантвилл (Нью-Джерси)

Мерчантвилл — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Мерчантвилл (Нью-Джерси)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1874 елда нигезләнгән.

# Мерчантвилл (Нью-Джерси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,537017 км², 1,553273 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 82 Фут биеклектә урнашкан.
# Сериньяйла (Алашеһир)

Сериньяйла (төр. Serinyayla) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Алашеһир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Канале (Маса-Карара)

Канале — Италиянең Тоскана төбәге Понтремоли өязендә урнашкан торак пункт.

# Канале (Маса-Карара)
## Географиясе

Канале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Канале (Маса-Карара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Секуень (Харгита)

Секуень — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. Секуень (коммуна, Харгита) коммунасына карый.

# Секуень (Харгита)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 376 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Воскресенка (Пекша кушылдыгы)

Воскресенка — Россия территориясеннән ага торган елга. Владимир өлкәсе, Мәскәү өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Пекша елгасының сул ярына тамагыннан 22 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 10 км.

# Воскресенка (Пекша кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Клязьма елгасы Орехово-Зуево каласыннан Владимир каласына кадәр . Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Мокшадан Иделгә кушылганга кадәр, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010300712110000031856
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003185
* Бассейн коды — 09.01.03.007
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Тяго (Белуно)

Тяго — Италиянең Венеция төбәге Borgo Valbelluna өязендә урнашкан торак пункт.

# Тяго (Белуно)
## Географиясе

Тяго Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Тяго (Белуно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дегтарже

Дегтарже (чех. Dehtáře) — Чехиянең Высочина крае Пельгржимов һәм Пельгржимов районында урнашкан авыл.

# Дегтарже
## Географиясе

Мәйданы — 7,950828 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 524 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Дегтарже
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Дегтарже
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Дегтарже
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 449 |
| 1880 | 433 |
| 1890 | 377 |
| 1900 | 360 |
| 1910 | 358 |
| 1921 | 352 |
| 1930 | 301 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 198 |
| 1961 | 211 |
| 1970 | 184 |
| 1980 | 135 |
| 1991 | 116 |
| 2001 | 101 |
| 2011 | 124 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 121 |
| 2016 | 117 |
| 2017 | 115 |
| 2018 | 117 |
| 2019 | 119 |
| 2020 | 116 |
| 2021 | 113 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 116 |
| 2022 | 109 |
| 2023 | 121 |
| 2024 | 120 |
# Эль Капулин (Салватьера)

Эль Капулин — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сальватьерра муниципалитеты составына керә.

# Эль Капулин (Салватьера)
## Географиясе

Эль Капулин Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Капулин (Салватьера)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Капулин (Салватьера)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Мерчани

Мерчани — Польшаның Любуш воеводалыгы Тожим гминасында урнашкан авыл.

# Мерчани
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Деребойну (Сивриҗе)

Деребойну (төр. Dereboynu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Сивриҗе илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Тальковский

Тальковский – фамилия. Литва татарларында очрый.
* Искәндәр Госман улы Тальковский (1858―1922), генерал-майор.
* Искәндәр Искәндәр улы Тальковский (1894―1942), 3нче Кырым укчы дивизиясе командиры (1936). Кызыл Йолдыз ордены кавалеры (1936).
# Гура-Веий (Бакеу)

Гура-Веий — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Гура-Веий (коммуна) коммунасына карый.

# Гура-Веий (Бакеу)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 196 метр биеклектә урнашкан.
# Тукаевлар музей-йорты (Кушлавыч)

* Мәдәният порталы
Тукаевлар музей-йорты (рус. Дом-музей семьи Тукаевых) — Татарстанның Арча районы Кушлавыч авылында урнашкан дәүләт мәдәният оешмасы (музей). Габдулла Тукай дәүләт әдәби-мемориаль музей комплексына керә. Бөек татар шагыйре Габдулла Тукайның (Габдулла Мөхәммәтгариф улы Тукаев, 1886—1913) туган авылы Кушлавычта урнашкан һәм шагыйрьнең әтисе Мөхәммәтгариф мулла Тукаев гаиләсенең көнкүреше белән таныштыра.

# Тукаевлар музей-йорты (Кушлавыч)
## Тарих

Музей-йорт 1996 елның 24 маенда ачыла.

# Тукаевлар музей-йорты (Кушлавыч)
## Бина

Музей Мөхәммәтгариф мулланың төзекләндерелгән утарында оештырылган.

# Тукаевлар музей-йорты (Кушлавыч)
## Экспонатлар

Күргәзмә мәйданы — 85 кв. м. Музей фондында 500 дән артык (420 се төп фондта) саклау берәмлеге исәпләнә. Экспозиция татар халык шагыйренең туган йортын, аның эчке күренешен күз алдына китерергә ярдәм итә. Музейда XIX гасыр ахыры татар авылы йортының интерьеры (эчке күренеше) торгызылган. Мөхәммәтгариф мулланың йорты ирләр ягына һәм хатын-кызлар ягына бүленгән булган. Ирләр ягының авыл мәдрәсәсе (мәктәбе) рәвешендә ясалуы Г. Тукайның чыгышы белән муллалар нәселеннән булуына басым ясый. Тукаевлар нәселендә җиде буын мулла булуы билгеле. Йортның хатын-кызлар ягында хатын-кыз кулы белән ясалган әйберләр урын алган. Әлеге экспонатлар ярдәмендә Г. Тукайның тормыш юлы, аның шәхес, шагыйрь буларак үсүе күрсәтелә.
# Туоро-суль-Тразимено

Туоро-суль-Тразимено — Италиянең Умбрия төбәгендә урнашкан коммуна. Перуджа провинциясе составына керә.

# Туоро-суль-Тразимено
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 309 ± 0 метр биеклектә урнашкан. Кастильоне-дель-Лаго, Кортона, Лишиано-Никконе, Маджоне һәм Пассиньяно-суль-Тразимено коммуналары белән чиктәш.
# Потенгово (Слупский повяты)

Потенгово — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Потенгово гминасында урнашкан авыл.

# Потенгово (Слупский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# DVL3

DVL3 (ингл. Dishevelled segment polarity protein 3) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Адениран Огунсанья

Адениран Огунсанья (31 гыйнвар 1918 — 22 ноябрь 1996) — Нигерия юристы һәм сәясәтчесе. Ул Ибадан Халык Фиркасенә нигез салучыларның берсе була. Ул Лагос штатының юстиция эшләре буенча вәкаләтлесе һәм мәгариф мәсьәләләре буенча вәкаләтлесе булып эшли. Ул Нигерия Халык Фиркасе рәисе була.

# Адениран Огунсанья
## Биография

Адениран 1918 елның 31 гыйнварында Икородуда (Лагос бистәсендә) Омоба Суберу Огунсанья Огунтаде патша гаиләсендә туган. Ул башлангыч белемне Калабарадагы Хоуп Уодделл уку институтында үзенең абыйсы (аның абыйсы дәүләт хезмәткәре булган) тәрбиясендә ала. Адениран 1937 елда VI дәүләт стандарты буенча имтиханнарда югары бәя ала, бу аңа Лагостагы Патша колледжында дәүләт стипендиясе китерә. Аннары ул Манчестер университетында һәм Грейз-Инн юридик мәктәбендә хокукны өйрәнә.

# Адениран Огунсанья
## Карьера

Адениран үзенең юридик практикасын Лагостагы Chief T.O.S. Benson Chambers компаниясендә Бөекбританиядән мәгълүматлырак юрист һәм сәясәтче булып кайткач башлый.

# Адениран Огунсанья
## Сәясәт

1945 елда, Яшь Африка Прогрессив Лигасын тәкъдим итеп, ул Манчестерда бишенче Пан-Африка конгрессына килә. 1950 еллар уртасында Адениран Нигерия һәм Камерун Милли Советының (NCNC) Милли башкарма комитеты әгъзасы булган. Ул NCNC яшьләр ассоциациясе президенты була, ә 1959 елда Икеджа һәм Мушинны тәкъдим итеп, парламент әгъзасы була. Ул үз партиясендә һәм Лагос җирле үзидарә органнарында төрле җитәкче вазифалар башкара. NCNCда ул Лагос штатының башкарма эшче комитетының бер тапкыр рәисе һәм колониаль провинциядә NCNC зональ лидеры, ә аннары NCNC парламент cоветы секретаре була. Җирле сәясәттә ул Мушин район советының идарә комитеты рәисе була. Беренче җөмһүрият ахыр алдыннан ул торак төзелеше һәм тикшерүләр федераль министры итеп билгеләнә. Моболаджи Джонсон идарә иткән вакытта ул җирле үзидарәгә мәгариф мәсьәләләре буенча штат вәкаләтлесе сыйфатында кайта.
Адениран Лагос прогрессивистларының лидеры була, алар Икенче җөмһүрият вакытында Нигерия Халык Партиясен оештыру өчен тагын өч төркем белән берләшәләр. Соңрак ул Нигерия Халык Партиясе рәисе була. Ул Лагосның беренче генераль прокуроры була, ә аннары мәгариф мәсьәләләре буенча вәкаләтле була.
# Носим

Носим (рус. Носим) — Коми Республикасының Усть-Кулом районында урнашкан авыл.

# Носим
## Климат

Носим климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Носим
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (94%).
# Әсир алыш

Әсир алыш — татар халык уены.

# Әсир алыш
## Уйнау тәртибе

Балалар, кулга-кул тотынышып, кара-каршы ике саф булып тезеләләр. Бер яктан сафлары белән җырлап киләләр дә, каршы сафтагы берәүне «плен» алып, үз сафларына кушып, артка, элекке урыннарына китәләр. Каршы саф шунда ук җавап җыры уйлап табып, шул җырны җырлап, тегеләр каршына килеп, «плен»ны үзенә кайтарып алырга тырыша. Әгәр моны булдыра алмый торсалар, каршыдан тагын җырлап килеп җитәләр дә икенче «плен»ны алып китәләр. Шулай кайсы як җырга оста булса, шул як каршы сафны «плен» алып бетерә һәм җиңүче булып санала.
Биек тауга менгән чакта
Юлга таяк ташладым;
Гаеп итмәгез, иптәшләр,
Плен ала башладым.
Челтәрле күпер астында
Ак чиләгем күмелде;
Әйдә, дустым, безнең якка,
Безнең якта күңелле.
Әйдә, дустым, безнең якка,
Безнең якта бәке бар;
Әйдә, дустым, безнең якка,
Утырырга сәке бар...
# Пшиезеже (Грифинский повяты)

Пшиезеже — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Морынь гминаcында урнашкан авыл.

# Пшиезеже (Грифинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пилар (Параиба)

Пилар — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.

# Пилар (Параиба)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 101,262 км².
# Эспиналильо (Акапулко де Хуарез)

Эспиналильо — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Акапулько-де-Хуарес муниципалитеты составына керә.

# Эспиналильо (Акапулко де Хуарез)
## Географиясе

Эспиналильо Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эспиналильо (Акапулко де Хуарез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эспиналильо (Акапулко де Хуарез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Гжешин (Лодзь воеводалыгы)

Гжешин — Польшаның Лодзь воеводалыгы Бучек гминаcында урнашкан авыл.

# Гжешин (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Аиамаа күла

Аиамаа күла (эст. Aiamaa küla) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
# Бейчаеры (Бешири)

Бейчаеры (төр. Beyçayırı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Батман иле Бешири илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Препотто

Препотто — Италиянең Фриули-Венеция-Джулия төбәгендә урнашкан коммуна. Удине провинциясе составына керә.

# Препотто
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 105 метр биеклектә урнашкан. Чивидале-дель-Фриули, Доленья-дель-Коллио, Сан-Леонардо, Стренья, Корно-ди-Розаццо, Сан-Пьетро-аль-Натизоне, Брда (община) һәм Канал (община) коммуналары белән чиктәш.
# Фраксионамьенто ла Каньяда (Хесус Мария)

Фраксионамьенто ла Каньяда — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Хесус-Мария муниципалитеты составына керә.

# Фраксионамьенто ла Каньяда (Хесус Мария)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Фраксионамьенто ла Каньяда (Хесус Мария)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Зеландия (мәгънәләр)

Зеландия — күп мәгънәле сүз.
* Зеландия (дан. Sjælland [ˈɕɛˌlænˀ]) — Балтыйк диңгезендә иң зур утрау. Дания корольлеге территориясендә зурлыгы буенча өченче утрау (Гренландия һәм Диско утрауларыннан соң).
* Яңа Зеландия (ингл. New Zealand, маорича Aotearoa) – Тын океанның көньяк-көнбатышында урнашкан дәүләт. Ике зур (Көньяк утрау һәм Төньяк) һәм күп (700гә якын) кечкенә утрауларда урнашкан. Дәүләтнең башкаласы – Веллингтон каласы (ингл. Wellington). Яңа Зеландия халкы саны – якынча 4 284 мең кеше.
* Зеландия (дан. Sjælland) — Даниянең административ өлкәсе, регион. Балтыйк диңгезендә иң зур утрау Зеландияла һәм Мён, Фальстер, Лолланн утрауларда урнаша.
# Тамчысыман кәккүк читеге

Тамчысыман кәккүк читеге (лат. Cypripedium guttatum Sw.) — орхидеячәләр гаиләлегенә караган үсемлекләр төре.
# Пржедни Лгота (Подебради)

Пржедни Лгота (чех. Přední Lhota) — Чехиянең Урта Чехия крае Подебради районында урнашкан авыл.

# Пржедни Лгота (Подебради)
## Географиясе

Мәйданы — 3,986 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Пржедни Лгота (Подебради)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Пржедни Лгота (Подебради)
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Пржедни Лгота (Подебради)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 388 |
| 1880 | 405 |
| 1890 | 433 |
| 1900 | 441 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 518 |
| 1921 | 512 |
| 1930 | 489 |
| 1950 | 442 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 462 |
| 1970 | 418 |
| 1980 | 415 |
| 1991 | 337 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 324 |
| 2011 | 333 |
| 2021 | 347 |
# Сакольники (Мазалавски авыл советы)

Сакольники (белар. Сакольнікі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.

# Сакольники (Мазалавски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.