yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Зур Ручей (Вишерка кушылдыгы)

Зур Ручей — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Вишерка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Зур Ручей (Вишерка кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100212111100006543
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100654
* Бассейн коды — 10.01.01.002
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Фёринген (Вюртемберг)

Фёринген (алман. Vöhringen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Фёринген (Вюртемберг)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 24,71 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 506 метр биеклектә урнашкан.
# Нагоряни (Сяноцкий повяты)

һәм
Нагоряни — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Буковско гминасында урнашкан авыл.

# Нагоряни (Сяноцкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Калио (Төньяк Дакота)

Калио — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.

# Калио (Төньяк Дакота)
## Тарихы

Калио шәһәре 1905 елда нигезләнгән.

# Калио (Төньяк Дакота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 23,020093 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 476 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# C2CD4A

C2CD4A (ингл. C2 calcium dependent domain containing 4A) — кешенең 15-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# NGC 4717

NGC 4717 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4717
## Тарихы

Әлеге галактика 1882 елда Алмания астрономы Эрнст Вильгельм Леберехт Темпель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (13324) 1998 SK2

(13324) 1998 SK2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13324) 1998 SK2
## Тарихы

1998 елның 18 сентябрендә Том Стэффорд тарафыннан Zeno обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SK2» саналган.
# Аряни

Аряни — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Ваганец гминаcында урнашкан авыл.

# Аряни
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кылду

Кылду (эст. Kõldu) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Айрово

Айрово — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. Кырджали җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Айрово
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 298 метр биеклектә урнашкан.
# Шатодубль (Дром)

Шатодубль — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
# Тливум-Ягун

Тливум-Ягун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ингу-Ягун елгасының уң ярына тамагыннан 82 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 12 км.

# Тливум-Ягун
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100112115200043140
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204314
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Мрмош

Мрмош (серб. Мрмош) — Сербиянең Расина округы Александроватс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Мрмош
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 203 метр биеклектә урнашкан.

# Мрмош
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Голевцы

Голевцы (белар. Голеўцы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.

# Голевцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Чамдере (Улубей)

Чамдере (төр. Çamdere) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Улубей илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Илдар Мәрхәбин

Илдар Мәрхәбин - СССР Кораллы Көчләре рядовое, Әфганстан сугышында катнашучы, Кызыл Йолдыз ордены иясе (үлгәннән соң), хезмәт вазыйфаларын башкарганда һәлак булган.

# Илдар Мәрхәбин
## Биография

Илдар Илгиз улы Мәрхәбин 1966 елның 3 сентябрендә Татар автономияле Совет Социалистик Республикасының Питрәч районы Кызыл-Яшьләр авылында туган. Мәктәпне тәмамлагач, ул ТАССРның Биектау районы Усад авылындагы 93 нче урта һөнәри училищесына укырга керә. Тракторчы белгечлеген алгач, П. М. Гаврилов.исемендәге колхозда эшли.
1984 елның 28 октябрендә ТАССРның Питрәч районы хәрби комиссариатыннан Мәрхәбин СССР Кораллы Көчләрендә хезмәт итәргә чакырыла. Танк гаскәрләрендә хезмәт итә, танк йөртүче-механик белгечлеген ала .
1985 елның апрелендә рядовой Мәрхәбинне Әфганстан Демократик Республикасына Совет гаскәрләренең чикләнгән континентында хезмәт итәргә җибәрәләр. 70 нче аерым гвардия мотоукчылар бригадасы танк батальонының 1 нче танк ротасы танкында механик-шофер булып хезмәт итә.
1986 елның 23 маенда «яшел зона» аша колоннаны озата бару буенча чираттагы биремне үтәү барышында Кандагар провинциясендә аның танкы сафтан чыга, яна. Мәрхәбин яраланган иптәшләрен ташламый һәм аларны янып торган танктан чыгара, ләкин ул үзе нык яралана, үлә .
Ул Татарстан Республикасының Питрәч районы Кызыл-Яшьләр авылы зиратында күмелгән .
СССР Югары Советы Президиумы указы белән рядовой Илдар Илгиз улы Мәрхәбингә үлгәннән соң Кызыл Йолдыз ордены бирелә .

# Илдар Мәрхәбин
## Хәтер

* Татарстан Республикасының Питрәч авылында бер урам Мәрхәбин исемен йөртә .
* Мәрхәбин хөрмәтенә ел саен милли көрәш буенча ярышлар үткәрелә .
* ВЛКСМның Питрәч райкомы бюросы карары белән 23 май ел саен Илдар Мәрхәбинны искә алу көне дип игълан ителгән.

# Илдар Мәрхәбин
## Бүләкләре

Кызыл йолдыз ордены
# Гөлдәр Ишкуатова

Ишкуатова Гөлдәр Ядкәр кызы (1975) — җырчы, телережиссер. Башкортстан Республикасының Шәйехзада Бабич исемендәге яшьләр дәүләт премиясе лауреаты ( яшь буынны рухи-әхләкый яктан тәрбияләүдәге хезмәте өчен) (2001).

# Гөлдәр Ишкуатова
## Биографиясе

Гөлдәр Ишкуатова 1975 елның 16 декабрендә Башкортстанның Сибай шәһәрендә туган. 1983-1993 елларда Сибайдагы 7-нче мәктәптә укый, шушы ук вакытта балалар музыка мәктәбендә (1983-1990) хор дирижерлыгы бүлегендә һәм гомуми фортепиано классында шөгыльләнә. 1993-1997 елларда Уфа дәүләт сәнгать институтының театраль факультетында белем ала. 1996 елда «Башкортостан» Дәүләт унитар предприятиесе теле-радио компаниясендә редактор булып эшли башлый.
2007-2011 елларда читтән торып Башкорт дәүләт университетында финанслар һәм кредитлар һөнәре буенча белем ала.

# Гөлдәр Ишкуатова
## Конкурслар һәм фестивальләр

* «Урал моңы» Халыкара төрки яшьләр музыкаль иҗаты конкурс-фестиваленең I дәрәҗә лауреаты (1997)
* Иң яхшы ел аудиопроекты өчен «Моң» статуэткасына лаек була (2004)
* «Яшьлек-шоу» Республика яшьләр музыкаль фестивалендә өч тапкыр «Ел җырчысы», шулай ук «Ел клибы» номинациясендә җиңүгә лаек була.
* «Ак чатыр» автор телевизион тапшыруы «Иң яхшы яшьләр ел телетапшыруы» дип таныла (1999)
* Х халыкара балалар һәм үсмерләр телетапшырулар фестивалендә «Тылсымлы йөзек» фильмы өчен «Кече яшьтәге балалар өчен иң яхшы тапшыру» дип таныла. (2000, Әстерхан)

# Гөлдәр Ишкуатова
## Иҗади эшләре

* 20-нән артык аудио һәм видео альбомнар авторы.
* Балалар өчен «Тәгәри йөзек» китап авторы.
* Мультипликацион фильмнарны башкорт теленә тәрҗемә итте һәм дубляж ясый.
* «Бишек», «Чулпылар», «Ак чатыр», «Туган моңнар» тапшырулары редакторы. «Дәрман», «БАЙ» телепроектлары авторы, редакторы һәм алып баручысы.

# Гөлдәр Ишкуатова
## Театрдагы һәм кинодагы рольләре

* Арыслан Мөбәрәков исемендәге Сибай башкорт драма театрында «Кодагый» музыкаль комедиясендә төп рольне башкара (1996).
* «Таныш булмаған танышлар» телевизион музыкаль фильмында төп героиня ролен уйный (1999).

# Гөлдәр Ишкуатова
## Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

* Башкортстан Республикасының Шәехзада Бабич исемендәге яшьләр дәүләт премиясе лауреаты («Тылсымлы балдак», «Кыш кайда яши?» балалар телефильмнарына сценарийлар язу, «Балалар өчен җырлар», «Сандугач җыры», «Йөрәк җырлый», «Ничек яшисең, Җаным?» аудиоальбомнарын әзерләү һәм яшь буынны рухи-әхләкый яктан тәрбияләүдәге хезмәте өчен) (2001).
* «Социальное служение. Общественное признание» республика премиясе лауреаты (2013)
# HD244372

HD244372 — Йөкче йолдызлыгында урнашкан A2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,6 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (17152) 1999 JA118

(17152) 1999 JA118 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17152) 1999 JA118
## Тарихы

1999 елның 13 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JA118» саналган.
# Фокино (Брянск өлкәсе)

Фокино (рус. Фокино) — Россия Федерациясенең Брянск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 13 222 кеше (2015).

# Фокино (Брянск өлкәсе)
## Сәгать поясы

Фокино Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Фокино (Брянск өлкәсе)
## Тарих

Шәһәр тибындагы бистә статусын 1929 елдан, шәһәр статусын 1964 елдан башлап йөртә.

# Фокино (Брянск өлкәсе)
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (96,8%), украиннар (1,1%).
# Марци

Марци — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. Козенца провинциясе составына керә.

# Марци
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 530 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Бельсито, Колосими, Паренти, Патерно-Калабро, Санто-Стефано-ди-Рольяно, Карпанцано һәм Рольяно (Италия) коммуналары белән чиктәш.
# Аржелес-Газост (коммуна)

Аржелес-Газост (фр. Argelès-Gazost) — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Көнигсвинтер

Көнигсвинтер (алман. Königswinter) — Алманиянең Төньяк Райн-Вестфалия җирендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 40057 кеше (2014).

# Көнигсвинтер
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Көнигсвинтер Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

# Көнигсвинтер
## Тарих

Беренче мәртәбә 893 елда телгә алына.

# Көнигсвинтер
## Кардәш шәһәрләр

* Клиторпс, Бөекбритания
* Коньяк (город), Франция
* Северо-Восточный Линкольншир, Бөекбритания

# Көнигсвинтер
## Рәсми сайт

* https://www.koenigswinter.de/
# CEP44

CEP44 (ингл. Centrosomal protein 44) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Секуньаго

Секуньаго — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Лоди провинциясе составына керә.

# Секуньаго
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 68 метр биеклектә урнашкан. Брембьо, Казальпустерленго, Майраго һәм Турано-Лодиджано коммуналары белән чиктәш.
# Картехтен-Соим

Картехтен-Соим — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Лахсын елгасының уң ярына тамагыннан 32 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 11 км.

# Картехтен-Соим
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020100112115300022252
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302225
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Санкт-Петер-ин-дер-Ау

Санкт-Петер-ин-дер-Ау — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Амштеттен округы составына керә.

# Санкт-Петер-ин-дер-Ау
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 348 метр биеклектә урнашкан. Бехамберг, Хайдерсхофен, Вайстрах, Хаг (Түбән Австрия), Вольфсбах (Түбән Австрия), Зайтенштеттен, Эртль (Түбән Австрия), Мария-Нойштифт һәм Санкт-Ульрих-Штайр коммуналары белән чиктәш.
# NGC 3432

NGC 3432 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3432
## Тарихы

Әлеге галактика 1787 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Горный Ключ

Горный Ключ — Башкортстанның Куергазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, ГАТОБК коды — ?.

# Горный Ключ
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 113 кешенең яшәве мәгълүм.
# Багарело (Павия)

Багарело — Италиянең Ломбардия төбәге Монтекальво-Версиджа өязендә урнашкан торак пункт.

# Багарело (Павия)
## Географиясе

Багарело Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Багарело (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вия Тренто (Тревизо)

Вия Тренто — Италиянең Венеция төбәге Кординьано өязендә урнашкан торак пункт.

# Вия Тренто (Тревизо)
## Географиясе

Вия Тренто Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Вия Тренто (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Блискастель

Блискастель (алман. Blieskastel) — Алманиянең Саар җирендә урнашкан коммуна.

# Блискастель
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 108,21 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 218 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бангон

Бангон (фр. Bannegon) — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
# Червонка (Венгровский повяты)

һәм
Червонка — Польшаның Мазовия воеводалыгы Вежбно гминасында урнашкан авыл.

# Червонка (Венгровский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Улусчерга

Улусчерга (рус. Улусчерга) — Алтай Республикасының Шебалино районында урнашкан авыл.

# Улусчерга
## Климат

Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.

# Улусчерга
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (45%), руслар (52%).
# Эдвардс (Нью-Йорк)

Эдвардс — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Эдвардс (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1827 елда нигезләнгән.

# Эдвардс (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 51,3 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Спекура (Торино)

Спекура — Италиянең Пьемонт төбәге Адзельо өязендә урнашкан торак пункт.

# Спекура (Торино)
## Географиясе

Спекура Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Спекура (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Му (коммуна)

Му (фр. Moux) — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
# Василевичы (Ивевский районы)

Василевичы (белар. Васілевічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.

# Василевичы (Ивевский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# NGC 869

NGC 869 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 869
## Тарихы

Әлеге галактика 30 елда Греция астрономы Hipparchus тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 0.69 см (0.27 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Червонкув

Червонкув — Польшаның Ополе воеводалыгы Баборув гминасында урнашкан авыл.

# Червонкув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (2252) Серга

(2252) Серга (лат. CERGA) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2252) Серга
## Тарихы

1978 елның 1 ноябрендә К. Томита тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 VT» саналган.
# BABAM1

BABAM1 (ингл. BRISC and BRCA1 A complex member 1) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Уҗано Монтефузко (Таранто)

Уҗано Монтефузко — Италиянең Апулия төбәге Мандурия өязендә урнашкан торак пункт.

# Уҗано Монтефузко (Таранто)
## Географиясе

Уҗано Монтефузко Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Уҗано Монтефузко (Таранто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# HD80928

HD80928 — Октант йолдызлыгында урнашкан kA6hA6mF0IV спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,14 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (8801) Nugent

(8801) Nugent (лат. Nugent) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8801) Nugent
## Тарихы

1981 елның 1 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EQ29» саналган.
# Чаффи (ай кратеры)

Чаффи (лат. Chaffee) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 51,75 км булган кратер.

# Чаффи (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Роджер Чаффи (1935—1967) хөрмәтенә бирелә.

# Чаффи (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# HD92568

HD92568 — Кил йолдызлыгында урнашкан A3mA7-F2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,6 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Новы (Баранавицкий районы)

Новы (белар. Новы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.

# Новы (Баранавицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# GIGYF1

GIGYF1 (ингл. GRB10 interacting GYF protein 1) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Рудня (Рэчкавски авыл советы)

Рудня (белар. Рудня) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ивацеицкий районында урнашкан авыл.

# Рудня (Рэчкавски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Сарычөкек (Кайнашлы)

Сарычөкек (төр. Sarıçökek) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Кайнашлы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Виттихенау

Виттихенау (алман. Wittichenau) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Виттихенау
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 61,02 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 127 метр биеклектә урнашкан.
# (14931) 1994 WR3

(14931) 1994 WR3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14931) 1994 WR3
## Тарихы

1994 елның 27 ноябрендә Ф. Уто тарафыннан Uto обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 WR3» саналган.
# Бискупин (Жнинский повяты)

Бискупин — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Гонсава гминаcында урнашкан авыл.

# Бискупин (Жнинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# IC 2381

IC 2381 — чикләрендә урнашкан оптик икеле йолдыз .

# IC 2381
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2381 буларак та сурәтләнә.
# Лейкгед (Калифорния)

Лейкгед — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Лейкгед (Калифорния)
## Географиясе

Лейкгед халык санын алу урыны мәйданы — 5,279 квадрат миль, 13,671805 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1447 Фут биеклектә урнашкан.