# Сыктывкар

Сыктывкар (коми Сыктывкар, искергән коми Сыктывдiн, рус. Сыктывкар) — Россиядә шәһәр (1780 елдан), Коми Республикасының башкаласы.
Халык саны — 235 006 кеше, буйсындырылган торак пунктлары белән — 250 874 кеше.

# Сыктывкар
## Исем чыганагы

Сыктвкар сүзе коми теленнән «Сысола елгасыда урнашкан шәһәр» дигәнне аңлата (коми Сыктыв — Сысола коми кар — шәһәр)

# Сыктывкар
## География

Сыктывкар Сысоланың Вычегдага кушылу урынында, Мәскәүдән 1331 километр төньяк-көнчыгыштарак урнаша. Төньяк тимер юлының «Сыктывкар» тупик станциясе.
Шәһәр аша Р25 (Сыктывкар — Ухта), Р176 «Нократ» (Чабаксар — Йошкар-Ола — Киров — Сыктывкар) автоюллар баралар.
«Сыктывкар» халыкара аэропорты.

# Сыктывкар
## География
### Сәгать поясы

Сыктывкар халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.

# Сыктывкар
## География
### Климат

* Уртача еллык җил тизлеге — 2,6 м/с
* Уртача еллык температура — +1,3 °C
* Уртача еллык һава дымлылыгы — 77%
Сыктывкар климаты :
| Күрсәткеч | Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| Абсолют максимум, °C | 3,8 | 3,8 | 13,2 | 26,7 | 31,0 | 35,3 | 34,8 | 34,6 | 27,5 | 20,4 | 9,3 | 5,0 | 35,3 |
| Уртача максимум, °C | −10,8 | −8,6 | −0,5 | 7,0 | 14,6 | 20,6 | 23,2 | 18,8 | 12,3 | 4,4 | −4,3 | −8,6 | 5,7 |
| Уртача температура, °C | −14,2 | −12,4 | −5,1 | 1,8 | 8,5 | 14,8 | 17,5 | 13,7 | 8,1 | 1,7 | −6,8 | −11,7 | 1,3 |
| Уртача минимум, °C | −17,8 | −16 | −9,3 | −2,8 | 3,3 | 9,4 | 12,4 | 9,3 | 4,7 | −0,6 | −9,5 | −15 | −2,7 |
| Абсолют минимум, °C | −46,6 | −45,4 | −38,8 | −27,3 | −15 | −5 | −0,3 | −2,1 | −8,6 | −29,6 | −43,5 | −46 | −46,6 |
| Явым-төшем нормасы, мм | 41 | 31 | 31 | 33 | 49 | 74 | 73 | 75 | 57 | 59 | 52 | 46 | 621 |
| Чыганак: Погода и климат ||||||||||||||

# Сыктывкар
## Тарих

Сыктывкар беренче тапкыр 1586 елда Усть-Сысола погосты буларак телгә алына.
1780 елда Усть-Сысола Усть-Сысольск шәһәренә үзгәртеп корыла һәм Вологда калгайлыгы (1796 елдан — Вологда губернасы) Усть-Сысольск өязенең үзәге була.
1856 елда Усть-Сысольск 3 чиркәү, 528 йорт һәм 15 лавка (кибет) булган.
1921 елдан — Коми (Зыряннар) автономияле өлкәсенең үзәге. 1936 елдан — Коми Автономияле Совет Социалистик Республикасының башкаласы.
1930 елда шәһәргә Сыктывкар исеме кушыла.
1968 елда шәһәр составына Эжва шәһәр тибындагы бистәсе кертелә.
1983 елда Сыктывкар составына Краснозатонский һәм Верхняя Максаковка шәһәр тибындагы бистәләр һәм Выльтыдор, Верхний Мыртыю бистәләр кертеләләр, ә 1990 елда алар шәһәр составынна аерылып чыгарылалар.

# Сыктывкар
## Халык

Милли состав (2010): руслар — 66,0%, комилар — 25,9%, украиннар — 2,8%.

# Сыктывкар
## Икътисад

Сыктывкар — урман сәнәгатенең мөһим үзәге: целлюлоза-кәгазь комбинаты, такта яру һәм агач эшкәртү комбинаты; гидролиз-чүпрә заводы.
Машиналар төзү заводы, судно механика заводы. Тукылмаган материаллар фабрикасы. Төзү материаллар һәм азык-төлек сәнәгатенең ширкәтләре.

# Сыктывкар
## Мәдәният

* Асъя кыа — Коми дәүләт җыр һәм бию ансамбле.

# Сыктывкар
## Югары уку йортлары

* Коми дәүләт педагогика институты
* Сыктывкар дәүләт университеты
* Сыктывкар урман институты
* Санкт-Петербург дәүләт сервис һәм икътисад университетының филиалы
* Киров дәүләт медицина академиясе филиалы
* Россия кооперация университетының филиалы
* Заманча һуманитар академиясенең филиалы
* Вятка дәүләт һуманитар университетының филиалы
һ.б югары уку йортлары