yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# HD332701

HD332701 — Аккош йолдызлыгында урнашкан B8 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# SREBF1

SREBF1 (ингл. Sterol regulatory element binding transcription factor 1 һәм Sterol regulatory element-binding protein 1) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Романи (Бьела)

Романи — Италиянең Пьемонт төбәге Кампилья-Черво өязендә урнашкан торак пункт.

# Романи (Бьела)
## Географиясе

Романи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Романи (Бьела)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Хасанкенди (Адыяман)

Хасанкенди (төр. Hasankendi) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Адыяман илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Рондония

Рондония (порт. Rondônia) — Бразилия штатларының берсе.
Башкаласы — Порту-Велью шәһәре.

# Рондония
## Тарих

1981 елда барлыкка килгән.

# Рондония
## Административ бүленеш

15 бәләдия (2019).
# ZMYND12

ZMYND12 (ингл. Zinc finger MYND-type containing 12) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Паклова

Паклова (эст. Paklova) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
# Криничи

Криничи (рус. Криничи) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.

# Криничи
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Криничи
## Сәгать поясы

Криничи Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Криничи
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (100%).
# Горжаков

Горжаков (чех. Hořákov) — Чехиянең Пльзень крае Бешини районында урнашкан авыл.

# Горжаков
## Географиясе

Мәйданы — 1,871 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Горжаков
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Горжаков
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Горжаков
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 104 |
| 1880 | 116 |
| 1890 | 118 |
| 1900 | 95 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 99 |
| 1921 | 99 |
| 1930 | 91 |
| 1950 | 45 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 60 |
| 1970 | 57 |
| 1980 | 38 |
| 1991 | 33 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 21 |
| 2011 | 15 |
| 2021 | 22 |
# Антау

Антау — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. Маттерсбург һәм Бургенланд округы составына керә.

# Антау
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 189 метр биеклектә урнашкан. Цагерсдорф, Вулькапродерсдорф, Хирм, Цемендорф-Штёттера һәм Драсбург коммуналары белән чиктәш.
# Аколица (Бабруйский районы)

Аколица (белар. Аколіца) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.

# Аколица (Бабруйский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Добровец

Добровец — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. Яссы коммунасына карый.

# Добровец
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 185 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бубах

Бубах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Бубах
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,1 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 450 метр биеклектә урнашкан.
# Звиков (Главнёвице)

Звиков (чех. Zvíkov) — Чехиянең Пльзень крае Главнёвице районында урнашкан авыл.

# Звиков (Главнёвице)
## Географиясе

Мәйданы — 1,929 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Звиков (Главнёвице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Звиков (Главнёвице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Звиков (Главнёвице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 124 |
| 1880 | 118 |
| 1890 | 88 |
| 1900 | 100 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 93 |
| 1921 | 35 |
| 1930 | 109 |
| 1950 | 41 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 24 |
| 1970 | 21 |
| 1980 | 13 |
| 1991 | 6 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 4 |
| 2011 | 4 |
| 2021 | 4 |
# Фрасинето (Парма)

Фрасинето — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Барди өязендә урнашкан торак пункт.

# Фрасинето (Парма)
## Географиясе

Фрасинето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Фрасинето (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гирчею

Гирчею — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. Кришень (коммуна) коммунасына карый.

# Гирчею
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 236 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Арак (Менген)

Арак (төр. Arak) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Менген илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Борго Перинот (Тревизо)

Борго Перинот — Италиянең Венеция төбәге Конельяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Борго Перинот (Тревизо)
## Географиясе

Борго Перинот Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Борго Перинот (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Няфта

Няфта — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга БЕЛ/МЕЗЕНЬ/86/20 кушыла. Елга озынлыгы 138 км.

# Няфта
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень Малонистогорская авылы янындагы су үлсәү посынан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03030000212103000050282
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103005028
* Бассейн коды — 03.03.00.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Прата (Параиба)

Прата — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.

# Прата (Параиба)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 192,012 км².
# Марна (Югары Савойя)

Марна (фр. Marnaz) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Клюз кантонына карый.

# Марна (Югары Савойя)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,02 км².
# Чесапик

Чесапик (ингл. Chesapeake) — АКШның Вирджиния штатында урнашкан шәһәр.

# Чесапик
## Тарих

1963 тә нигезләнә.

# Чесапик
## Кардәш шәһәрләр

* Жоинвили, Бразилия
# GSC2545-1029

GSC2545-1029 — Тазылар йолдызлыгында урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 11,76 ± 0,17 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Анезе (Венеция)

Анезе — Италиянең Венеция төбәге Чинто-Каомаджоре өязендә урнашкан торак пункт.

# Анезе (Венеция)
## Географиясе

Анезе Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Анезе (Венеция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Әлирзалы

Әлирзалы (әзери. Əlirzalı) — Әзербайҗанның Горанбой районына караган авыл.
# Лев Альтерман

Лев Альтерман (Лев Григори улы Альтерман, 24 гыйнвар 1929(1929-01-24), СССР — 28 декабрь 2004(2004-12-28) (75 яшь), Уфа, Башкортстан, Россия) — «Салаватстрой» тресты идарәчесе, баш инженеры (1963—1971), БАССР МШ каршындагы капиталь төзелеш идарәсе башлыгы (1972-1976), «Башстрой» ААҖ генеарль дириктыры ярдәмчесе (1983-2004).
# Николай Бех

Николай Бех (2 гыйнвар 1946(1946-01-02), Бехы, Коростен районы, Житомир өлкәсе, Украина Совет Социалистик Республикасы, СССР — 3 апрель 2021(2021-04-03) (75 яшь), ) — хуҗалык эшлеклесе, РФнең атказанган машина төзүчесе (2010). «КамАЗ» ҖБнең Чулман кою заводы (1980-1984), Чулман трактор заводы (1984-1987) директоры. 1987-1997 елларда КамАЗ ААҖ генераль директоры. 2001-2002 елларда «Сибур» ширкәте вице-президенты, 2002-2003 елларда - «Курган машиналар төзү заводы» ААҖ директорлар шурасы рәисе.
2021 елның 3 апрелендә Мәскәүдә 75 яшендә вафат.
# Аздамичы

Аздамичы (белар. Аздамічы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Столинский районында урнашкан авыл.

# Аздамичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Логино (Мантова)

Логино — Италиянең Ломбардия төбәге Гойто өязендә урнашкан торак пункт.

# Логино (Мантова)
## Географиясе

Логино Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Логино (Мантова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сегуде

Сегуде — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. Монсан муниципалитетына карый.

# Сегуде
## Географиясе

Мәйданы — 2,56 км².
# Гүмүшсерен (Ашкале)

Гүмүшсерен (төр. Gümüşseren) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Ашкале илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Николай Алфёров

Николай Семенович Алферов ( 1917 - 1982 ) - Совет икътисады һәм партия лидеры. СССР халык архитекторы ( 1978 ), 1943 елдан Советлар Берлеге коммунистик фиркасе әгъзасы.

# Николай Алфёров
## Биографиясы

Николай Семенович Алферов 1917 елның 13 нче сентябрендә Херсон өлкәсенең Компанеевка авылында туган (хәзерге Украинаның Кирововрад Кировоград өлкәсе ).
1932 елда урта мәктәпнең 7 нче сыйныфын тәмамлый, аннары Донецк өлкәсендәге Амвросиевский цемент заводында әйләндергеч булып эшли, шул ук вакытта урта белем ала. 1935-1949 елларда ул Харьков шәһәр төзелеш инженерлары институтының архитектура факультетында укый. 1940 елның декабреннән 1946 елның сентябренә кадәр ул Кызыл Армиядә хезмәт итә. Бөек Ватан сугышы әгъзасы, 1941 елның июленнән сугыш ахырына кадәр катнаша.
1946 елда ул Уралга килә һәм 1963 елга кадәр UPIда ярдәмче, өлкән укытучы, доцент, профессор һәм архитектура кафедрасы мөдире булып эшләй. 1948-1951 елларда ул Мәскәү архитектура институтының аспирантурасында укый. 1952-1953 елларда ул Свердловск шәһәр проектында көндезге архитекторлар төркеме башлыгы булып эшләй. 1952 елда ул кандидатлык диссертациясен, 1962 елда - докторлык диссертациясен яклай. 1967 елдан - Мәскәү институтының Урал филиалы директоры. 1972 елдан Алферов Свердловск архитектура институты эшен җитәкли.
Рәсми эшчәнлеге белән бер рәттән, ул берничә тапкыр шәһәр Советы депутаты итеп сайлана. КПСУның Киров районы әгъзасы итеп сайлана. Тарихи һәм мәдәни һәйкәлләрне саклау буенча Бөтен Союз җәмгыятенең Свердловск филиалының беренче председателе була. Ул СССР Архитекторлар берләшмәсе Советы Секретариаты әгъзасы, РСФСР Архитектлрлар берләшмәсенең Свердловск оешмасы Советы әгъзасы. IV, V, VI Бөтен Союз Архитекторлар Конгрессына делегат итеп сайлана.
Н.С.Алферов СССР Дәүләт Төзелеш Комитеты каршындагы сәнәгать архитектурасы буенча ведомство-ара комиссия әгъзасы, СССР Югары Мәгариф Министрлыгының Фәнни-методик Советы әгъзасы, Мәскәү архитектура институты карамагындагы архитектура советы әгъзасы, Рәсәйнең Архитектура институты докторы академик дәрәҗәсен бүләкләү советы әгъзасы, Мәскәү архитектура комиссиясе әгъзасы. 1979 елдан СССР Сәнгать академиясе әгъзасы.
1982 елның 6 ноябрендә үлә. Аны Свердловскта Широкореченское зиратында җирләделәр .

# Николай Алфёров
## Бүләкләре һәм исемнәре

РСФСР -ның хөрмәтле архитектор (1973) СССР халык архитекторы (1978) Кызыл Байрак Хезмәт ордены Кызыл Йолдыз ордены Хөрмәт Билгесе ордены Көмеш крест (Польша) җиде медаль

# Николай Алфёров
## Тәмамланган проектлары

Свердловсктагы тарихи-революцион мәйдан ансамбле (1974) Я.Свердлов музеен реконструкцияләү (1948) Свердловск шәһәрендә Малышев урамындагы торак бина (1955) Свердловск урамындагы торак бина, Свердловск (1955) Свердловск турбомотор заводының гидротехник машиналары кибете (1956)
# Остенка

Остенка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулым елгасының уң ярыннан 637 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.

# Остенка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010400212115200017838
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115201783
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Крандола-Вальсассина

Крандола-Вальсассина — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Лекко провинциясе составына керә.

# Крандола-Вальсассина
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 780 метр биеклектә урнашкан. Казарго, Кортенова, Прималуна, Марньйо һәм Тазено коммуналары белән чиктәш.
# Бувант

Бувант (фр. Bouvante) — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
# Сен-Себастьян-де-Морсан

Сен-Себастьян-де-Морсан (фр. Saint-Sébastien-de-Morsent) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Хаторица

Хаторица — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кузнечиха кушылдыгының сул ярыннан 8 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 6,6 км.

# Хаторица
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Золотница елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Воронов борынына чаклы (Төньяк Двина елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегды һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300512103000040079
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103004007
* Бассейн коды — 03.02.03.005
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Меноти (Верона)

Меноти — Италиянең Венеция төбәге Вело-Веронезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Меноти (Верона)
## Географиясе

Меноти Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Меноти (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ястребна

Ястребна — Болгариянең Силистра өлкәсендә урнашкан авыл. Ситово җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Ястребна
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 99 метр биеклектә урнашкан.
# Өренҗик (Хоҗалар)

Өренҗик (төр. Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Хоҗалар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Тупчы

Тупчы (белар. Тупчы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Валожынский районында урнашкан авыл.

# Тупчы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Вал Квароле (Верона)

Вал Квароле — Италиянең Венеция төбәге Кавайон-Веронезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Вал Квароле (Верона)
## Географиясе

Вал Квароле Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Вал Квароле (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Николай Миславский

Николай Миславский (Николай Александр улы Миславский, 29 апрель (11 май) 1854, Краснотурьинск, Верхотур өязе, Пермь губернасы, Россия империясе — 28 декабрь 1928(1928-12-28) (74 яшь), Казан, Татарстан АССР, РСФСР, СССР) — РИ һәм СССР физиологы, Казан университеты профессоры (1891), СССР ФАның мөхбир әгъзасы (1927), РСФСРның атказанган фән эшлеклесе (1926).
# Сотта

Сотта (фр. Sotta) — Франциянең Көньяк Корсика департаментына караган коммуна, Гран-Сюд кантонына карый.
# Санкт-Аннен

Санкт-Аннен (алман. Sankt Annen) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Санкт-Аннен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,89 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 4 метр биеклектә урнашкан.
# Агульс

Агульс (белар. Агульс) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.

# Агульс
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Шаһмелик (Девэли)

Шаһмелик (төр. Şahmelik) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Девэли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (10765) 1990 UZ

(10765) 1990 UZ (лат. 1990 UZ) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10765) 1990 UZ
## Тарихы

1990 елның 20 октябрендә А. Сугиэ тарафыннан Дайник обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 UZ» саналган.
# Гумни

Гумни (чех. Humny) — Чехиянең Урта Чехия крае Пхери районында урнашкан авыл.

# Гумни
## Географиясе

Мәйданы — 3,089 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Гумни
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Гумни
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Гумни
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 350 |
| 1880 | 463 |
| 1890 | 745 |
| 1900 | 1439 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 1962 |
| 1921 | 1730 |
| 1930 | 1611 |
| 1950 | 1239 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 1300 |
| 1970 | 831 |
| 1980 | 1075 |
| 1991 | 723 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 922 |
| 2011 | 1019 |
| 2021 | 1135 |
# Лия Манолиу

Лия Манолиу (рум. Lia ManoliuLia Manoliu, 25 апрель 1932 ел — 9 гыйнвар 1998 ел) — румын җиңел атлеты, олимпия чемпионы.

# Лия Манолиу
## Биографиясе

Ул чакта Румыния тарафыннан оккупацияләнгән биләмәдә урнашкан Кишиневта туган. 1952 елда Хельсинки шәһәрендә Олимпия уеннарында катнаша. Дискыны 42 м 64 см га ыргытып, 6 нчы урынны били. 1956 елда Мельбурнда Олимпия уеннарында ул нәтиҗәсен 43 м 90 см га кадәр якшырта, әммә шул ук вакытта 9 нчы гына урынны ала. 1960 елда Рим каласындагы Олимпия уеннарында, дискны 52 м 36 см га ыргытып, бронза медальга лаек була. 1964 елда Токиодагы Олимпия уеннарында дүртенчегә ыргытканнан соң дүртенче урында була, әммә бишенче тапкыр дискны 56 м. 96 см га ыргыта, бу аңа бронза медаль китерә.
1968 елда Румыния җиңел атлетика федерациясе, спортчы Олимпия уеннарында катнашу өчен карт, дип исәпли, әммә Лия Манолиу тагын да тырышып күнекмәләр ясый башлый, һәм Мехико Олимпия уеннарында, дискны 58 м 28 см га атып, чемпион була. 1972 елда ул тагын Олимпиадада катнаша — бу юлы Мюнхенда, әммә дискын 58 м 50 см га селтәсә дә, бу аңа тик 9 нчы гына урынны китерә.
1990 елдан алып Лия Манолиу Румыниянең Олимпия комитетын җитәкли, һәм үзенең бу постында вафатына кадәр кала. 1992-1996 елларда Румыния Сенаты әгъзасы була. Әлеге вакытта Лия Манолиу хөрмәтенә Бухарест стадионы аның исемен йөртә.
# Челле-ди-Булгерия

Челле-ди-Булгерия — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Салерно провинциясе составына керә.

# Челле-ди-Булгерия
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 234 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Камерота, Чентола, Лаурито, Монтано-Антилия һәм Роккаглориоза коммуналары белән чиктәш.
# Эль Гваябо (Зирандаро)

Эль Гваябо — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Мексика һәм Сирандаро муниципалитеты составына керә.

# Эль Гваябо (Зирандаро)
## Географиясе

Эль Гваябо Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Гваябо (Зирандаро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Гваябо (Зирандаро)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Беркнер (ай кратеры)

Беркнер (лат. Berkner) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 87,62 км булган кратер.

# Беркнер (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Ллойд Беркнер (1905—1967) хөрмәтенә бирелә.

# Беркнер (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# Горне (Падова)

Горне — Италиянең Венеция төбәге Корреццола өязендә урнашкан торак пункт.

# Горне (Падова)
## Географиясе

Горне Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Горне (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Аракальдо

Аракальдо (баск. Arakaldo) — Испаниянең Бискайя провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Аракальдо
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 2,65 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 150 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Силиштя (Витенешть, Телеорман)

Силиштя — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. Витенешть (коммуна) коммунасына карый.

# Силиштя (Витенешть, Телеорман)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Паникальиора (Пистоя)

Паникальиора — Италиянең Тоскана төбәге Марлиана өязендә урнашкан торак пункт.

# Паникальиора (Пистоя)
## Географиясе

Паникальиора Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Паникальиора (Пистоя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.