yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Karacorce

Karacorce (serbça Karađorđe, Карађорђе; 1762, 16 noyäber? – 1817, 26 iyül) ul Ğosman İmperiäsenä qarşı Berençe Serb Fetnäse citäkçese, Serbiäneñ Karacorceviç näselenä nigez saluçı bulğan. Corce Petroviç (Đorđe Petrović, Ђорђе Петровић) bulıp tua. Qoñğırt çäçle buluı säbäple, Corceğa Qara (Törekçä Kara) quşamatı birelä.
Karacorce Vişevtsi (Viševci) awılında tua häm balaçağında kötüçe bulıp eşli. 1787 yılda Törekne üterüdän soñ ul Habsburglar Avstriäsenä qaça häm Fraykorpsqa kerep, 1787-1791. yıllardağı Avstro-Törek Suğışında qatnaşa. Sistova solıxınnan soñ, ul Serbiägä qayta häm Topolada urnaşıp, mal kötep, säwdä belän şöğellänep, görlep yäşi häm oçraqlı räweştä Hayduklarğa quşa.
XIX ğasır başlarında Serbiägä qarşı Ğosman repressiäläre köçäyälär häm 1804 yılnıñ Ğıynwarında iñ yuğarı däräcäsenä ütep citälär. Yanıçarlar başlıqları, dahilar, xakimiät üz qullarına alalar, aqsöyäklärne, ataqaylarnı, ğıysyançılarnı, yoğıntılı säwdägärlärne cäzalap üterälär. Dahilar Karaсorсenı üterergä tırışalar, läkin ul üterergä cibärelgän ike keşeneñ maqsatın tanıp häm alarnı üterep, uñışlı saw qala. Şuña cawap itep, Serblar Oraşatsta 1804-nıñ 14 fevralendä (Yulian täqwimendäge 2 fevralendä) qorıltay ütkärälär, häm Karacorcenı başlıq bulıp saylıylar. Ğıysyançılarğa fetnäne qabızıp cibärergä uñıy, baştan Karacorce suğışçıları dahilar zolımına qarşı, läkin 1805-täge İvankovats suğışınnan soñ soltanğa qarğı köräşällär.
Berniçä möhim suğışlardan, mäsälän Mişar (1805), Deligrad häm Belgrad (1806) suğışlarınnan, ğıysyançılar ciñep çığalar, annan Serblar häm Ğosmannar solıx yazarğa qarar itälär. Ämmä, 1807-dä Karacorce Räsäy İmperiäsenä Töreklärgä qarşı koalisiä tözep quşıla. 1812 yılda, Napoleon'nıñ Fransuz İmperiäse qurqınıçında, Räsäy Ğosmannar belän tizräk solıx tözi. 1813-dä Ğosman İmperiäse Serbiägä zur yaw oyıştıra, häm 21 sentäberdä Karacorce, başqa ğıysyan başlıqları belän Avstriä İmperiäsenä qaça, annan soñ Bessarabiägä küçä, anda Filiki Eteriagä, Ğosmannardan barlıq Xristiannarnı azat itergä cıyınuçı yäşeren Yunan cämğiätenä quşıla. Eteria yärdämendä, Karacorce yalğan passport belän 1817-neñ 28 iyülendä Serbiägä qayta. 1817 24 iyülendä Karacorce Ğosmannarğa buysınğan Miloş Obrenoviçneñ keşeläre tarafınnan üterelä.
# Хавирна (коммуна)

Хавирна — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан коммуна.

# Хавирна (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 95,65 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Хавирна, Балинць (Румыния), Галбень, Гирбень, Никулча һәм Тетерешень (Румыния) авыллары урнашкан.
# Будзинь (Опольский повяты)

Будзинь — Польшаның Люблин воеводалыгы Ходель гминаcында урнашкан авыл.

# Будзинь (Опольский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (1719) Енс

(1719) Енс (лат. Jens) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1719) Енс
## Тарихы

1950 елның 17 февралендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1950 DP» саналган.
# Лисолае

һәм
Лисолае — Польшаның Люблин воеводалыгы Милеюв гминаcында урнашкан авыл.

# Лисолае
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мәме (елга)

Мәме — Коры Үләмә кушылдыгы. Татарстанның Югары Ослан районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 14 км. Елгадан Олы һәм Кече Мәме авыллары атамасы чыккан.

# Мәме (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010400612112100002836
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100283
* Бассейн коды — 08.01.04.006
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Усть-Кара

Усть-Кара (рус. Усть-Кара) — Ненец автономияле округының Котып аръягы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 166750.

# Усть-Кара
## Халык

2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: ненецлар (80,0%), руслар (7,1%), комилар (11,6%), украиннар (1,3%).
# Жучково (Киров өлкәсе)

Жучково (рус. Жучково) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.

# Жучково (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Жучково (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Жучково (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Жучково (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# TMEM106A

TMEM106A (ингл. Transmembrane protein 106A һәм Transmembrane protein 106A) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Казали ди Вендольио (Удине)

Казали ди Вендольио — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Треппо-Гранде өязендә урнашкан торак пункт.

# Казали ди Вендольио (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (15918) Thereluzia

(15918) Thereluzia — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15918) Thereluzia
## Тарихы

1997 елның 27 октябрендә N. Ehring тарафыннан Bornheim обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 UE9» саналган.
# (8930) Kubota

(8930) Kubota (лат. Kubota) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8930) Kubota
## Тарихы

1997 елның 6 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 AX3» саналган.
# Тузлуҗа

Тузлуҗа (төр. Tuzluca) — Төркия Җөмһүриятенең Ыгдыр иленә караган бер шәһәре.
# (9241) Росфранклин

(9241) Росфранклин (лат. Rosfranklin) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9241) Росфранклин
## Тарихы

1997 елның 10 августында Джон Бротон тарафыннан Риди-Крик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 PE6» саналган.
# Гродно (Лодзь воеводалыгы)

һәм
Гродно — Польшаның Лодзь воеводалыгы Нове-Островы гминаcында урнашкан авыл.

# Гродно (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Варя (кратер)

Варя (лат. Varya) — Венера планетасының 2°48′ к. к. 211°48′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 14,3 километр озынлыкта булган кратеры.

# Варя (кратер)
## Исеме

Варя кратеры рус хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
# Заполле (Ляхавицкий районы)

Заполле (белар. Заполле) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ляхавицкий районында урнашкан авыл.

# Заполле (Ляхавицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Чамалан (Тавшанлы)

Чамалан (төр. Çamalan) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Тавшанлы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Нова-Рома

Нова-Рома — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.

# Нова-Рома
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 2135,945 км².
# Нагач (Вранов)

Нагач (чех. Naháč) — Чехиянең Урта Чехия крае Вранов районында урнашкан авыл.

# Нагач (Вранов)
## Географиясе

Мәйданы — 0,03 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Нагач (Вранов)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Нагач (Вранов)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Нагач (Вранов)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 20 |
| 1880 | 17 |
| 1890 | 18 |
| 1900 | 7 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 8 |
| 1921 | 7 |
| 1930 | 7 |
| 1950 | 8 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 8 |
| 1970 | 6 |
| 1980 | 0 |
| 1991 | 0 |
| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2001 | 0 | |
| 2011 | 0 | |
# Ферарело (Палермо)

Ферарело — Италиянең Сицилия төбәге Блуфи өязендә урнашкан торак пункт.

# Ферарело (Палермо)
## Географиясе

Ферарело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ферарело (Палермо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Әхшам

Әхшам (әзери. Əxşam) — Әзербайҗанның Евлах районына караган авыл.
# Җого Пиколо (Болцано)

Җого Пиколо — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Сан-Мартино-ин-Бадия өязендә урнашкан торак пункт.

# Җого Пиколо (Болцано)
## Географиясе

Җого Пиколо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Җого Пиколо (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Яңа Одесса

Яңа Одесса (каз. Жаңа Одесса) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Яңа Одесса
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Нова Воля (гмина Русець)

Нова Воля — Польшаның Лодзь воеводалыгы Русец гминаcында урнашкан авыл.

# Нова Воля (гмина Русець)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Аулаш (елга)

Аулаш елгасы, Көнчыгыш Кама аръягында Зичә елгасының уң кушылдыгы (Зәй бассейнында). Озынлыгы 23 км, бассейнының мәйданы 192,4 км². Елга башы Тукай районының Бакчасарай авылы, тамагы Зәй районының Карман авылы янында. Елга башының абсолют биеклеге 190 м, тамагыныкы - 71 м. Аулаш сызалар һәм елга үзәннәре белән бүлгәләнгән калкулыклы тигезлек аша ага. Су җыелу мәйданының урманлылыгы 32%. Урта агымында елга үзәне асимметрияле, сулъяк сөзәклекләре беркадәр текәрәк. Аулашның 2 дән 9 км га кадәр озынлыктагы 8 кушылдыгы бар. Елга челтәренең тыгызлыгы 0,32 км/км². Күбесенчә кар сулары исәбенә туена. Җир асты туендыру модуле 0,51-1 л/с•км². Гидрологик режимы ташу вакытында су муллыгы һәм җәен нык саегуы белән үзенчәлекле. Бассейнда еллык су агымының уртача күпьеллык катламы 75 мм, ташу вакытындагы су катламы 52 мм. Язгы ташу, гадәттә, март ахыры - апрельнең беренче көннәрендә башлана. Елга ноябрь башында туңа. Елга тамагында суының иң аз вакытындагы уртача күпьеллыкчыгымы 0,08 м³/с. Суы бик каты (9-20мг-экв/л). Гомуми минеральләшүе язын 300-400 мг/л, кышын һәм җәен 1000 мг/л га кадәр. Елганың гомуми күләме 1,8 млн. м³ дан гыйбарәт 3 буасы бар. Суы сугару өчен файдаланыла.
# Ылыҗак (Акшеһир)

Ылыҗак (төр. Ilıcak) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Акшеһир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Двурэчча (Бешанковицкий районы)

Двурэчча (белар. Двурэчча) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.

# Двурэчча (Бешанковицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Эль Бесеро, Сантос Дегольядо (Селая)

Эль Бесеро, Сантос Дегольядо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Селая муниципалитеты составына керә.

# Эль Бесеро, Сантос Дегольядо (Селая)
## Географиясе

Эль Бесеро, Сантос Дегольядо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Бесеро, Сантос Дегольядо (Селая)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Бесеро, Сантос Дегольядо (Селая)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Аутозтрада дел Соле (Фрозиноне)

Аутозтрада дел Соле — Италиянең Лацио төбәге Кастрокьело өязендә урнашкан торак пункт.

# Аутозтрада дел Соле (Фрозиноне)
## Географиясе

Аутозтрада дел Соле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Аутозтрада дел Соле (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Карнате

Карнате — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Монца-э-Брианца провинциясе составына керә.

# Карнате
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 237 метр биеклектә урнашкан. Бернареджо, Ломанья, Оснаго, Ронко-Бриантино, Узмате-Велате һәм Вимеркате коммуналары белән чиктәш.
# Каябу

Каябу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Каябу
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 251,949 км².
# (294) Фелиция

(294) Фелиция (лат. Felicia) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (294) Фелиция
## Тарихы

1890 елның 15 июлендә Огюст Шарлуа тарафыннан Ницца обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
# Арчи-Эмполитана (Рим)

Арчи-Эмполитана — Италиянең Лацио төбәге Тиволи өязендә урнашкан торак пункт.

# Арчи-Эмполитана (Рим)
## Географиясе

Арчи-Эмполитана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Арчи-Эмполитана (Рим)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (15227) 1986 VA

(15227) 1986 VA — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15227) 1986 VA
## Тарихы

1986 елның 4 ноябрендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 VA» саналган.
# Слободка (Вёрда кушылдыгы)

Слободка — Россия территориясеннән ага торган елга. Рязань өлкәсе, Тула өлкәсе, Липецк өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Вёрда елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.

# Слободка (Вёрда кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010102112110000025578
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110002557
* Бассейн коды — 09.01.01.021
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# IC 1095-2

IC 1095-2 — чикләрендә урнашкан радиогалактика .

# IC 1095-2
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда FIRST J150833.7+134032, LEDA 54062, 2MASX J15083366+1340325, SDSS J150833.65+134032.1, SDSS J150833.66+134031.8 һәм MCG+02-39-003 буларак та сурәтләнә.
# Бжустув (гмина Иновлудз)

һәм
Бжустув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Иновлудз гминаcында урнашкан авыл.

# Бжустув (гмина Иновлудз)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тарасава (Минский районы)

Тарасава (белар. Тарасава) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Минский районында урнашкан авыл.

# Тарасава (Минский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Пянка (Торино)

Пянка — Италиянең Пьемонт төбәге Трана өязендә урнашкан торак пункт.

# Пянка (Торино)
## Географиясе

Пянка Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пянка (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сүскәнд

Сүскәнд (әзери. Süskənd) — Әзербайҗанның Гах районына караган авыл.
# NGC 7102

NGC 7102 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7102
## Тарихы

Әлеге галактика 1863 елда Алмания астрономы Albert Marth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (3240) Лаокоон

(3240) Лаокоон (лат. Laocoon) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3240) Лаокоон
## Тарихы

1978 елның 7 ноябрендә Элеанор Хелин, Шелте Бас тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 VG6» саналган.
# Ефремковская

Ефремковская (рус. Ефремковская) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче авыл.

# Ефремковская
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Ефремковская
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.

# Ефремковская
## Халык

2010 елда биредә 209 кеше яшәве билгеле.
2010 елгы җанисәп буенча авылда руслар (100%) яши.
# Безкесе (Даламан)

Безкесе (төр. Bezkese) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Даламан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Чынарпынар (Гөнен)

Чынарпынар (төр. Çınarpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Гөнен илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Дуду (Илфов)

Дуду — Румыниянең Илфов жудецында урнашкан авыл. Киажна (коммуна) коммунасына карый.

# Дуду (Илфов)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Фатиһ (Фатса)

Фатиһ (төр. Fatih) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Фатса илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# NGC 6090

NGC 6090 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6090
## Тарихы

Әлеге галактика 1887 елда Америка астрономы Lewis Swift тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Заляддзе (Слуцкий районы)

Заляддзе (белар. Заляддзе) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Слуцкий районында урнашкан авыл.

# Заляддзе (Слуцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (15133) Sullivan

(15133) Sullivan — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15133) Sullivan
## Тарихы

2000 елның 9 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 EB91» саналган.
# (12744) 1992 SQ

(12744) 1992 SQ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12744) 1992 SQ
## Тарихы

1992 елның 16 сентябрендә А. Сугиэ тарафыннан Дайник обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 SQ» саналган.
# Хайнсько

һәм
Хайнсько — Словениянең Шмаре-при-Елшах (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Хайнсько
## Географиясе

Мәйданы — 2,29 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 217 метр биеклектә урнашкан.
# OSGIN1

OSGIN1 (ингл. Oxidative stress induced growth inhibitor 1) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Тессова

Тессова (эст. Tessova) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
# 114 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 114 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
I гасыр (б. э. к.) — I гасыр — II гасыр — III гасыр — IV гасыр :
Хронологик таблица :
114 (йөз ундүртенче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча якшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 114 елы, I меңьеллыкның 114 елы, II гасырның 14 елы, II гасырның 2 унъеллыгының 4 елы, 110 елларның 5 елы. 114 елдан бирле 1910 ел үтте.

# 114 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:114 елда туганнар

# 114 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:114 елда вафатлар
# Иван Жуков (1914)

Иван Жуков (Иван Василий улы Жуков, 23 май 1914(1914-05-23) — 1968) — җырчы (баритон). Казакстан ССРның атказанган артисы (1947), ТАССРның халык артисы (1957). 1938-1950 елларда Казакъ академия опера һәм балет театрында (Алматы), 1950-1959 елларда – Татар опера һәм балет театрында, 1959-1962 – Мордовия музыкаль драма театрында (Саранск). Партияләр: Андре («Җәлил», Н. Җиһанов), Мазепа, Роберт («Мазепа», «Йоланта», П. Чайковски), Жермон («Травиата», Җ. Верди), һ.б.
# Дяно Борело (Империя)

һәм
Дяно Борело — Италиянең Лигурия төбәге Диано-Арентино өязендә урнашкан торак пункт.

# Дяно Борело (Империя)
## Географиясе

Дяно Борело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Дяно Борело (Империя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Железьниця (Свентокшиж воеводалыгы)

Железьниця — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Красоцин гминасында урнашкан авыл.

# Железьниця (Свентокшиж воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Салливен (кратер)

Салливен — Меркурий планетасының 16° к. к. 87° кб. о. координаталары буенча урнашкан 135 километрлы кратеры.

# Салливен (кратер)
## Исеме

Кратер Америка архитекторы Луис Генри Салливен хөрмәтенә аталган.
# Хелваҗылар (Чайҗума)

Хелваҗылар (төр. Helvacılar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Чайҗума илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Хаг (Югары Франкония)

Хаг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Хаг (Югары Франкония)
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Хаг (Югары Франкония)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13,29 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 485 метр биеклектә урнашкан.