yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Шарбов

Шарбов (словак. Šarbov) — Словакиянең Свидник округында урнашкан авыл.

# Шарбов
## Тарихы

Авыл 1618 елда нигезләнгән.

# Шарбов
## Географиясе

Мәйданы — 8,438 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 440 метр биеклектә урнашкан.

# Шарбов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Ле-Бар-сюр-Лу

Ле-Бар-сюр-Лу (фр. Le Bar-sur-Loup) — Франциянең Диңгез буе Альплары департаментына караган коммуна.

# Ле-Бар-сюр-Лу
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,47 км².
# (11654) 1997 CD20

(11654) 1997 CD20 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11654) 1997 CD20
## Тарихы

1997 елның 12 февралендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 CD20» саналган.
# Су Пецу Ману (Кальяри)

Су Пецу Ману — Италиянең Сарденья төбәге Куартуччу өязендә урнашкан торак пункт.

# Су Пецу Ману (Кальяри)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Салават Юлаев премиясе

Салават Юлаев премиясе яки Салават Юлаев исемендәге Дәүләт премиясе, рәсми исеме: Башкортстан Республикасының Салават Юлаев исемендәге дәүләт премиясе (баш. Башҡорт АССР-ның Салауат Юлаев исемендәге премияһы, Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы, рус. Государственная премия Республики Башкортостан имени Салавата Юлаева) — Башкортстанның мәдәният-сәнгать өлкәсендә (әдәбият, сынлы сәнгать, музыка сәнгате, театр сәнгате, хореография, кино сәнгате, архитектура) бирелә торган иң югары дәүләт бүләге. 1967 елдан бирле тапшырыла.
2024 елдан башлап Салават Юлаев исемендәге Дәүләт премиясе ел саен биреләчәк. Өч премиянең һәрберсе 1 млн сум тәшкил итәчәк.

# Салават Юлаев премиясе
## Тарих

1967 елда БАССР хөкүмәте әдәбият, сәнгать һәм архитектура өлкәсендәге иң яхшы әсәрләрне билгеләү өчен С. Юлаев исемендәге премия булдырган. 1991 елга кадәр, кагыйдә буларак, икешәр премия тапшырыла торган булган. 1992 елдан «БР С. Юлаев исемендәге дәүләт премиясе» дип атала.
* Лауреатлар 1967 елдан БАССР хөкүмәт башлыгы һәм КПСС өлкә комитеты сәркатибе кул куйган карар нигезендә, 1994 елдан БР президенты указы белән билгеләнә.
* Беренче бүләкләү 1967 елның 25 октябрендә, Октябрь инкыйлабының 50 еллыгына тапшырылган (1968 елдан БАССР төзелү көнендә, мартта тапшырылган). Беренче лауреатлар – Һәдия Дәүләтшина (вафатыннан соң), Мостай Кәрим, Фәйзи Гаскәров, Заһир Исмәгыйлов.
* 150 шәхес, 1 иҗат коллективы (Фәйзи Гаскәров ансамбле) бүләкләнгән.

# Салават Юлаев премиясе
## Статуc

* Бүләкләнүчеләргә лауреат исеме бирелә, диплом һәм күкрәккә тага торган билгесе тапшырыла.
* Нигезнамә буенча, лауреатлыкка намзәтләр исемлеге матбугатта игълан ителә, иҗтимагый тикшерү уза, соңыннан премия буенча комиссия лаеклыны сайлап ала.
* Премиягә тәкъдим ителгән иҗат төркеме, кагыйдә буларак, 5 намзәттән артмый.
* «Озак еллар нәтиҗәле эшләгән өчен» дигән сәбәп белән намзәтләр кабул ителми.
* Алдагы елларда Ленин премиясе, РСФСР (РФ) дәүләт премиясе алган әсәрләр тәкъдим ителми.
# Галилеа (Порденоне)

Галилеа — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Кьонс өязендә урнашкан торак пункт.

# Галилеа (Порденоне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Драшов

Драшов — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Шпринг (коммуна) коммунасына карый.

# Драшов
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Забже

Забже (пол. Zabrze, алман. Hindenburg) — Польшаның Силезия воеводалыгында урнашкан шәһәр.
Халык саны — 186913 кеше (2011).

# Забже
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Забже Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

# Забже
## Тарих

Шәһәр статусын 1922 елдан йөртә.
# Аши

Аши (фр. Achy) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Ложкина (Махнёво муниципаль берәмлеге)

Ложкина (рус. Ложкина) — Свердловск өлкәсенең Махнёво муниципаль берәмлеге составына керүче авыл.

# Ложкина (Махнёво муниципаль берәмлеге)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Ложкина (Махнёво муниципаль берәмлеге)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%).
# Каракол (Неня кушылдыгы)

Каракол — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Неня елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.

# Каракол (Неня кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100212115100001073
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100107
* Бассейн коды — 13.01.01.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Свонтон (шәһәр, Вермонт)

һәм
Свонтон — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Свонтон (шәһәр, Вермонт)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 159,7 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 150 Фут биеклектә урнашкан.
# Иске урам, 4 (Казан)

Иске урам, 4 — Казанның Иске урамында урнашкан, 17 гасыр ахырында - 18 гасыр башында төзелгән йорт.
# Кафеара

Кафеара — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.

# Кафеара
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 185,798 км².
# NGC 3367

NGC 3367 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3367
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Церова-Кория

Церова-Кория — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. Велико-Тырново җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Церова-Кория
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 156 метр биеклектә урнашкан.
# Дмитрий Шлёнов

Дмитрий Шлёнов (1891, Шилово, Мәскәү губернасы, Россия империясе—август 1957, Мәскәү, ССРБ) — совет дәүләт эшлеклесе, Россия ватандашлар сугышында катнашучы.
Мәскәү һәм Пермь губерналары ширкәтләрендә эшче (1903-1918). БСИ Иркутск губерна (округ) бүлеге башлыгы (1923-1927), БСИ Брянск, Омск округ бүлекләре (1927-1930), ББСИнең Көнбатыш өлкә буенча яшерен-әпирәтиф бүлеге, тулы вәкаләтле вәкиллекнең аерым бүлеге башлыгы, Беларус хәрби округы аерым бүлеге башлыгы (1930-1931), ССРБ ББСИ кадрлар бүлегендә (1933-1936), Удмурт автономияле өлкәсе (УАССР) эчке эшләр халык комиссары (1936-1939), БК(б)Ф Удмурт өлкә комитеты беренче сәркәтибе (1938-1939), халык хуҗалыгында җитәкче вазифаларында (1939-1948). 1 чакырылыш РСФСР югары шурасы депутаты, дәүләт куркынычсызлыгы майоры.
# Азярэчча

Азярэчча (белар. Азярэчча) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Клецкий районында урнашкан авыл.

# Азярэчча
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# NGC 1336

NGC 1336 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1336
## Тарихы

Әлеге галактика 1835 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Алешки (Будславски авыл советы)

Алешки (белар. Алешкі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.

# Алешки (Будславски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# IC 4546

IC 4546 — Төньяк таҗ йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика со вспышкой звездообразования .

# IC 4546
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4546, PGC 55115, 2MASX J15265841+2851093, IRAS F15250+2901, MCG+05-36-031, AGC 250831, Z 165-57, Z 1524.9+2901, UZC J152658.4+285110, SDSS J152658.40+285109.4, SDSS J152658.40+285109.3, LEDA 55115 һәм Gaia DR2 1271910485463580672 буларак та сурәтләнә.
# Подленже (Хшановский повяты)

һәм
Подленже — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Альверня гминасында урнашкан авыл.

# Подленже (Хшановский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Голеюв (Түбән Силезия воеводалыгы)

Голеюв — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Любомеж гминасында урнашкан авыл.

# Голеюв (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пекмезли (Эрзинҗан)

Пекмезли (төр. Pekmezli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Эрзинҗан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Гуглерсвилл (Пенсильвания)

Гуглерсвилл — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гуглерсвилл (Пенсильвания)
## Географиясе

Гуглерсвилл халык санын алу урыны мәйданы — 2,5 км², 3,561742 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 748 Фут биеклектә урнашкан.
# Бонне (Мез)

Бонне (фр. Bonnet) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Гүмбет (Бодрум)

Гүмбет (төр. Gümbet) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Бодрум илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# NGC 4866

NGC 4866 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4866
## Тарихы

Әлеге галактика 1787 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Мюрон

Мюрон (фр. Muron) — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Тшенсьнев-Мали

Тшенсьнев-Мали — Польшаның Великопольское воеводалыгы Косцелец гминасында урнашкан авыл.

# Тшенсьнев-Мали
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 5226

NGC 5226 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5226
## Тарихы

Әлеге галактика 1877 елда Дания/Ирландия астрономы Johann Dreyer тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 182.88 см (72 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Хара (Рамаяна)

Хара (Санскрит телендә: खर-दूषण; Тамил телендә: கரன் (Karan); Таи телендә: ขร (Khon)) Һинд "Рамаяна" эпосында кеше ашаучы ракшаса булган. Ул Равананың кече иртуган кузены һәм Кайкешиның кызының Раканың улы булган. Ул Рама тарафыннан үтерелгән булган, бу Шурпанакханы кимсеткәннән соң булган. Лакшмана Шурпанакханың борынын кисеп алганнан соң, Хара Лакшмана һәм Рамага каршы сугышкан. Бу сугыш дәвамында Хара җиңелгән һәм Рама тарафыннан үтерелгән булган, ул шулай ук аның иртуганнарын Душана һәм Триширасны үтергән. Ул Данда Патшалыгының хөкемдары булган, бу Нашик районына якынча туры килгән, Джанастхана (Нашик шәһәре) аның башкаласы булган. Ул төньяк Ланка патшалыгын материктан саклаган һәм патшалык Рама патшалыгы, Косала Патшалыгы белән чиктәш булган. Ул сугышта бик маһир булу өчен мәшһүр булган.
Рамаяна сугышында, Рама һәм Равана арасында, Хараның улы, Макаракша, аның абыйсы, Равананың ягында сугышкан, һәм Рама тарафыннан үтерелгән булган.
# (2009) Волошина

(2009) Волошина (лат. Voloshina) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2009) Волошина
## Тарихы

1968 елның 22 октябрендә Смирнова Т. М. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1968 UL» саналган.
# Аквабона (Верона)

Аквабона — Италиянең Венеция төбәге Палу өязендә урнашкан торак пункт.

# Аквабона (Верона)
## Географиясе

Аквабона Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Аквабона (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (1279) Уганда

(1279) Уганда (лат. Uganda) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1279) Уганда
## Тарихы

1933 елның 15 июнендә Сирил Джексон тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1933 LB» саналган.
# Гулубәйли (Имишли)

Гулубәйли (әзери. Qulubəyli) — Әзербайҗанның Имишли районына караган авыл.
# GSC1867-180

GSC1867-180 — Сәвер йолдызлыгында урнашкан A0m спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 11,73 ± 0,23 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# CARMIL3

CARMIL3 (ингл. Capping protein regulator and myosin 1 linker 3) — кешенең 14-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Буска

Буска — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Кунео провинциясе составына керә.

# Буска
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 500 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Каральо, Костильоле-Салуццо, Кунео, Дронеро, Россана, Тарантаска, Меле, Виллафаллетто, Виллар-Сан-Костанцо, Броссаско, Венаска һәм Роккабруна коммуналары белән чиктәш.
# IC 2079

IC 2079 — Алтын Балык йолдызлыгы чикләрендә урнашкан спираль галактика .

# IC 2079
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2079, ESO-LV 157-0330, 2MASX J04283084-5344167, ESO 157-33, IRAS F04273-5350, 6dFGS gJ042830.8-534417, SGC 042721-5350.7, PGC 15200, LEDA 15200, APMBGC 157-027-066 һәм Gaia DR2 4780604062819022336 буларак та сурәтләнә.
# Долни Штепанице

Долни Штепанице (чех. Dolní Štěpanice) — Чехиянең Либерец крае Бенецко районында урнашкан авыл.

# Долни Штепанице
## Географиясе

Мәйданы — 2,431 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Долни Штепанице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Долни Штепанице
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Долни Штепанице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 776 |
| 1880 | 759 |
| 1890 | 711 |
| 1900 | 819 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 797 |
| 1921 | 642 |
| 1930 | 620 |
| 1950 | 384 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 378 |
| 1970 | 385 |
| 1980 | 360 |
| 1991 | 321 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 352 |
| 2011 | 335 |
| 2021 | 336 |
# (6248) 1991 BM2

(6248) 1991 BM2 (лат. 1991 BM2) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6248) 1991 BM2
## Тарихы

1991 елның 17 гыйнварында Зденка Ваврова тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 BM2» саналган.
# Обидус (Пара)

Обидус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пара штатына карый.

# Обидус (Пара)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 28 021,287 км².
# Халыкышлак (Дигор)

Халыкышлак (төр. Halıkışlak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Дигор илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Караим теле

Караим теле (үзатамалары: кырым диалектында — къарай тили, тракай диалектында — karaj tili) — караимнар теле, төрки телләрнең кыпчак төркеменә карый.
XX гасырга кадәр язулары яһүд әлифбасына нигезләнгән. XX гасырда тел латин әлифбасына күчерелде.
| A a | B ʙ | C c | Ç ç | D d | E e | F f | G g |
| H h | I i | J j | Q q | K k | Q q | Ƣ ƣ | L l |
| M m | N n | N̡ n̡ | O o | Ɵ ɵ | P p | S s | Ş ş |
| Ь ь | K k | U u | V v | Y y | R r | T t | X x |
| Z z | Ƶ ƶ |
Бүгенге көндә Кырым караимнары кирил әлифбасын куллана.
| А а | Б б | В в | Г г | Гъ гъ | Д д | Дждж | Е е |
| Ж ж | З з | И и | Й й | К к | Къ къ | Л л | М м |
| Н н | Нъ нъ | О о | Ӧ ӧ | П п | Р р | С с | Т т |
| У у | Ӱ ӱ | Ф ф | Х х | Хъ хъ | Ц ц | Ч ч | Ш ш |
| Щ щ | Ъ ъ | Ы ы | Ь ь | Э э | Ю ю | Я я | |
# 106 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 106 — Милади тәкъвим буенча II гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 106 — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.
* 106 — сан.
# NGC 2901

NGC 2901 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2901
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Одвош

Одвош — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. Коноп (коммуна) коммунасына карый.

# Одвош
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Леше (Лития)

Леше — Словениянең Лития (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Леше (Лития)
## Географиясе

Мәйданы — 1,61 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 471 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Старлеҗа (Сондрио)

Старлеҗа — Италиянең Ломбардия төбәге Камподольчино өязендә урнашкан торак пункт.

# Старлеҗа (Сондрио)
## Географиясе

Старлеҗа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Старлеҗа (Сондрио)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# 657 ел (б. э. к.)

657 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VII гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) — V гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 657 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:657 елда (б.э.к.) туганнар

# 657 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:657 елда (б.э.к) вафатлар
# Амалиендорф-Альфанг

Амалиендорф-Альфанг — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Гмюнд округы составына керә.

# Амалиендорф-Альфанг
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 568 метр биеклектә урнашкан. Хайденрайхштайн коммуналары белән чиктәш.
# SLC7A9

SLC7A9 (ингл. Solute carrier family 7 member 9) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Деребашалан (Сулуова)

Деребашалан (төр. Derebaşalan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Сулуова илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# KLHL14

KLHL14 (ингл. Kelch like family member 14 һәм Kelch-like protein 14) — кешенең 18-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Лемере (Франция)

Лемере (фр. Lémeré) — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Дес-Плейнс

Дес-Плейнс — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.

# Дес-Плейнс
## Тарихы

Дес-Плейнс шәһәре 1852 елда нигезләнгән.

# Дес-Плейнс
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 37,530551 км², 14,49 квадрат миль, 37,342293 км² (1 апрель 2010), 37,342293 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 196 метр һәм 642 Фут биеклектә урнашкан.
# Зинзаһал

Зинзаһал (әзери. Zinzahal) — Әзербайҗанның Дашкәсән районына караган авыл.
# Эскалькенс

Эскалькенс (фр. Escalquens) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# (18011) 1999 JQ113

(18011) 1999 JQ113 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18011) 1999 JQ113
## Тарихы

1999 елның 13 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JQ113» саналган.
# Галынавка

Галынавка (белар. Галынаўка) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Киравский районында урнашкан авыл.

# Галынавка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (8709) Кадлу

(8709) Кадлу (лат. Kadlu) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8709) Кадлу
## Тарихы

1994 елның 14 маенда Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 JF1» саналган.
# HD17317

HD17317 — Хәмәл йолдызлыгында урнашкан Am спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,63 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Нью-Олбани (Индиана)

Нью-Олбани — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан шәһәр.

# Нью-Олбани (Индиана)
## Тарихы

Нью-Олбани шәһәре 1813 елда нигезләнгән.

# Нью-Олбани (Индиана)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 39,131308 км², 39,132352 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 137 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Койка (Нерль кушылдыгы)

Койка — Россия территориясеннән ага торган елга. Иваново өлкәсе, Владимир өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Нерль елгасының сул ярына тамагыннан 112 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 22 км.

# Койка (Нерль кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Нерль башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Мокшанан Волгага кушылганга кадәр, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010300812110000032562
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003256
* Бассейн коды — 09.01.03.008
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Жабинка (Беларусия)

Жабинка (белар. Жабінка) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Жабинка районында урнашкан шәһәр.

# Жабинка (Беларусия)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.