yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ряхово (Болгария)

Ряхово — Болгариянең Русе өлкәсендә урнашкан авыл. Сливо-Поле җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Ряхово (Болгария)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 21 метр биеклектә урнашкан.
# Брауэр (ай кратеры)

Брауэр (лат. Brouwer) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 119,6 км булган кратер.

# Брауэр (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Дирк Брауэр (1902—1966) хөрмәтенә бирелә.

# Брауэр (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# Падри-Параизу

Падри-Параизу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Падри-Параизу
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 543,942 км².
# Дуки-ди-Кашиас

Дуки-ди-Кашиас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Рио-де-Жанейро штатына карый.

# Дуки-ди-Кашиас
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 464,573 км².
# Канчоло (Перуҗа)

Канчоло — Италиянең Умбрия төбәге Читерна өязендә урнашкан торак пункт.

# Канчоло (Перуҗа)
## Географиясе

Канчоло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Канчоло (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Карбонара (Падова)

Карбонара — Италиянең Венеция төбәге Роволон өязендә урнашкан торак пункт.

# Карбонара (Падова)
## Географиясе

Карбонара Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Карбонара (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Манонкур-ан-Вуавр

Манонкур-ан-Вуавр (фр. Manoncourt-en-Woëvre) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Манонкур-ан-Вуавр
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,56 км².
# Китлар

Китлар (грек. κῆτος — «диңгез җанвары») — китсыманнар инфратөркеменә караган океаннарда яшәүче имезүче хайваннар.
Алар тере бала тудыралар һәм аларны сөт белән туендыралар.

# Китлар
## Төрләре

Җир йөзендә китларның күп-күп төрләре бар. Галимнәр аларны 2 төркемгә бүлеп йөртәләр: тешле китлар һәм мыеклы китлар.
Тешле китларның иң зурысы — кашалот. Аның буе 15—20 метрга җитә.

# Китлар
## Китлар йокысы

Китлар — имезүчеләр. Китларның сулыш системасы үзенчәлекле: ул аларга су астында берничә минут кислород суламыйча гына калырга мөмкинлек бирә. Шул сәбәпле аларны аңлы рәвештә сулаучы дип атыйлар. Алар үзләре ясаган һәр сулыш турында уйлыйлар һәм, башларыннан өстәрәк торган сулыш юллары аша сулар өчен, су өслегенә күтәреләләр.
Китларда нәрсә билгеле - ул алар йоклый ала торган ысул. Барлык имезүчеләр йоклый торган вакытта, китлар аңсыз була алмыйлар, чөнки алар батырга мөмкин. Йоклаганда, китлар өлешчә аңда кала. Кит миенең күп дигәндә бер генә ярымшары йоклый дип санала. Шулай итеп, алар ял итә, ләкин беркайчан да йокламый.
# Бамбу (Венеция)

Бамбу — Италиянең Венеция төбәге Эраклея өязендә урнашкан торак пункт.

# Бамбу (Венеция)
## Географиясе

Бамбу Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Бамбу (Венеция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Яленавка (Бабруйский районы)

Яленавка (белар. Яленаўка) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.

# Яленавка (Бабруйский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Нумеро 50, Гранха Авикола (Кортазар)

Нумеро 50, Гранха Авикола — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Кортасар муниципалитеты составына керә.

# Нумеро 50, Гранха Авикола (Кортазар)
## Географиясе

Нумеро 50, Гранха Авикола Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Нумеро 50, Гранха Авикола (Кортазар)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Нумеро 50, Гранха Авикола (Кортазар)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Рипалта Нуова (Кремона)

Рипалта Нуова — Италиянең Ломбардия төбәге Рипальта-Кремаска өязендә урнашкан торак пункт.

# Рипалта Нуова (Кремона)
## Географиясе

Рипалта Нуова Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Рипалта Нуова (Кремона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Рипалта Нуова (Кремона)
## Халкы

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2001 | 1607 | |
# IV Морат

IV Морат (27 июль 1612(1612-07-27), Истанбул, Госман империясе — 8 (18) февраль 1640 (27 яшь), Истанбул, Госман империясе) — хаким, шагыйрь, Госман империясе солтаны (10 сентябрь 1623 – 9 февраль 1640).
# (824) Анастасия

(824) Анастасия (лат. Anastasia) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (824) Анастасия
## Тарихы

1916 елның 25 мартында Неуймин Г. Н. тарафыннан Кырым (Симеиз) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1916 ZH» саналган.
# Фофелдя

Фофелдя — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. Нокрих (коммуна) коммунасына карый.

# Фофелдя
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Талл (Арканзас)

Талл — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Талл (Арканзас)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 8,880991 км², 8,883177 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 107 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сарач (Шаркышла)

Сарач (төр. Saraç) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Шаркышла илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Грушэвская

Грушэвская (белар. Грушэўская) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.

# Грушэвская
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Гертон (Төньяк Каролина)

һәм
Гертон — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гертон (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Гертон халык санын алу урыны мәйданы — 9,83 км². Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 814 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Просеч (Пошна)

Просеч (чех. Proseč) — Чехиянең Высочина крае Пошна районында урнашкан авыл.

# Просеч (Пошна)
## Географиясе

Мәйданы — 3,452 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Просеч (Пошна)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Просеч (Пошна)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Просеч (Пошна)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 234 |
| 1880 | 233 |
| 1890 | 235 |
| 1900 | 229 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 217 |
| 1921 | 222 |
| 1930 | 177 |
| 1950 | 111 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 165 |
| 1970 | 151 |
| 1980 | 124 |
| 1991 | 91 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 56 |
| 2011 | 93 |
| 2021 | 120 |
# HD30103

HD30103 — Орион йолдызлыгында урнашкан A1mA8-F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,34 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Белалан (Һавза)

Белалан (төр. Belalan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Һавза илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Икшваку

Икшваку (Санскрит телендә: इक्ष्वाकु, татлы сүз сөйләүче берәү); (Пали телендә: Okkāka), Ману Вайвасватаның ун улларының берсе, ул Борынгы Һиндстанда, Косала Патшалыгында Кояш династиясесенең Икшваку династиясенең ун улларының берсе. Вишну Пурана буенча аның йөз улы булган, аларның иң олысы Викукши булган. Икшвакуның башка улының исеме Ними булган, ул Видеха династиясен нигезләгән.
# Карапынаркавагы (Мудурну)

Карапынаркавагы (төр. Karapınarkavağı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Мудурну илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Акынҗылар (Бартын)

Акынҗылар (төр. Akıncılar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Бартын илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Эль Насимьенто (Апасео эль Гранде)

Эль Насимьенто — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Апасео-эль-Гранде муниципалитеты составына керә.

# Эль Насимьенто (Апасео эль Гранде)
## Географиясе

Эль Насимьенто Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Насимьенто (Апасео эль Гранде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Насимьенто (Апасео эль Гранде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Валя-Маре-де-Кодру

Валя-Маре-де-Кодру — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. Холод (коммуна) коммунасына карый.

# Валя-Маре-де-Кодру
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# IC 2312-1

IC 2312-1 — чикләрендә урнашкан галактика, йолдыз һәм инфракызыл чыганак .

# IC 2312-1
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IRAS F08180+1840, 2MASX J08205326+1830304 һәм Gaia DR2 663169476220660608 буларак та сурәтләнә.
# Чырвоны Араты (Бярэзинский районы)

Чырвоны Араты (белар. Чырвоны Араты) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Бярэзинский районында урнашкан авыл.

# Чырвоны Араты (Бярэзинский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Винна-Вильки

Винна-Вильки — Польшаның Подлясье воеводалыгы Цехановец гминасында урнашкан авыл.

# Винна-Вильки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шәһрияр (Тәһран)

Шәһрияр (фар. شهريار‎) — Иранның Тәһран устанында урнашкан шәһәр.

# Шәһрияр (Тәһран)
## Тарих

Хәзерге статусын 1952 елдан башлап йөртә.
# Сентер-Моричес (Нью-Йорк)

Сентер-Моричес — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Сентер-Моричес (Нью-Йорк)
## Географиясе

Сентер-Моричес халык санын алу урыны мәйданы — 14,615653 км², 14,585719 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 8 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Галагуры

Галагуры (белар. Галагуры) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.

# Галагуры
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Караякуп (Ердемли)

Караякуп (төр. Karayakup) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Ердемли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Горж (Атлантик Луара)

Горж — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Луара департаментында урнашкан.
# Сирбий-Мегура

Сирбий-Мегура — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. Олт коммунасына карый.

# Сирбий-Мегура
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Ортаязы (Эргани)

Ортаязы (төр. Ortayazı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Эргани илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Песси

Песси (фр. Paissy) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Мәкләр (уен)

Мәкләр — татар балалар уены.

# Мәкләр (уен)
## Уйнау тәртибе
### I вариант

Балалар бер түгәрәк ясап басалар. Уртага бер кыз бала чыга. Түгәрәктә басып торучы балалар белән уртадагы кыз арасында шундый әйтеш башлана:
Кырыйдагылар уртадагы балага:
— Әй, син, матур кыз, мәкне ничек чәчәләр? Уртадагы бала (чәчкән булып):
— Мәкне шулай чәчәләр, мәкне шулай чәчәләр.
Кырыйдагы балалар шул хәрәкәтне кабатлап: «Мәкне шулай чәчәләр», — дип әйтәләр. Уртадагы балага тагын сорау бирәләр:
— Әй, син, матур кыз, ничек итеп үсә мәк?
— Менә шулай үсә мәк, менә шулай үсә мәк (үскәнен күрсәтә).
Кырыйдагылар шул хәрәкәтне һәм сүзләрне кабатлыйлар.
— Әй, син, матур кыз, ничек яфрак яра мәк?
— Шулай яфрак яра мәк, шулай яфрак яра мәк (бармакларын ачып, яфрак яруны күрсәтә)!
Кырыйдагылар аның хәрәкәтен һәм сүзләрен кабатлыйлар.
— Әй, син, матур кыз, ничек чәчәк ата мәк?
— Шулай чәчәк ата мәк, шулай чәчәк ата мәк (кулларын ачып, чәчәк атуын күрсәтә).
Кырыйдагылар аның хәрәкәтен һәм сүзләрен кабатлыйлар.
— Әй, син, матур кыз, мәкне ничек ашыйсың?
— Мәкне шулай ашыймын, мәкне шулай ашыймын (мәк ашаган булып кылана).
Кырыйдагылар шуны кабатлыйлар. Аннан соң уртадагы бала үз урынына бер иптәшен чакыра, ә үзе түгәрәккә аның урынына баса. Уен яңадан башлана.

# Мәкләр (уен)
## Уйнау тәртибе
### II вариант

Балалар кулга-кул тотынып түгәрәкләнеп тезеләләр. Уртага өч-дүрт кыз (алар «мәкләр» була) һәм бер «бабай» баса. Кырыйдагылар бер тарафка әйләнеп җырлый башлыйлар:
— Мәкләр, мәкләр, кызыл мәкләр,
Мәкләр, мәкләр, кызыл мәкләр,
Торыйк, бирсә файда, сорыйк бабайдан.
Бир җавап безгә, бабай.
Бир җавап безгә, бабай:
Чәчикме мәк, чәчикме мәк?
Бабай:
— Чәчегез, балалар.
— Мәкләр, мәкләр, кызыл мәкләр,
Мәкләр, мәкләр, кызыл мәкләр,
Торыйк, бирсә файда, сорыйк бабайдан.
Бир җавап безгә, бабай,
Бир җавап безгә, бабай:
Чәчәк атамы мәк, чәчәк атамы мәк?
Бабай:
— Ата, балалар, ата.
— Мәкләр, мәкләр, кызыл мәкләр,
Торыйк, бирсә файда, сорыйк бабайдан.
Бир җавап безгә, бабай;
Бир җавап безгә, бабай:
Өлгердеме мәк, өлгердеме мәк?
Бабай:
— Өлгерде мәк, рәхим итегез!
Шуннан соң кырыйдагы кызлар килеп уртадагыларны иңбашларыннан тотып селки башлыйлар («мәк койдырталар»).
# Домбровице-Ченсцёве

Домбровице-Ченсцёве — Польшаның Великопольское воеводалыгы Косцелец гминасында урнашкан авыл.

# Домбровице-Ченсцёве
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Харманҗык (Чорум)

Харманҗык (төр. Harmancık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Чорум илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Угурлупынар (Мустафакемалпаша)

Угурлупынар (төр. Uğurlupınar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Мустафакемалпаша илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Дегирменьяны (Ениҗе)

Дегирменьяны (төр. Değirmenyanı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Ениҗе илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Шәмгун Саттаров

Шәмгун Саттаров (1901, Менделеевск, Алабуга өязе, Нократ губернасы, Россия империясе — билгесез, СССР) — дәүләт эшлеклесе. 1922-1923 тә ТАССР Баш суды рәисе. «Унбиш җитәкче хаты»на кул куйганнарның берсе. ТАССР юстиция халык комиссары урынбасары, ВКП(б)ның Татарстан өлкә комитетында бүлек мөдире урынбасары, Бандүк бистәсендә кәнсәләр эшчесе булып эшләгәнлеге билгеле. 1937 тә «милләтчел баш күтәрүчеләр оешмасында катнашучы» дип кулга алына, тик 1940 та акланып иреккә чыгарыла. Алдагы язмышы билгесез.
# Портер (Висконсин)

Портер — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Портер (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 36,4 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 264 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Барлак

Барлак (рус. Барлак) — Алтай Республикасының Шебалино районында урнашкан авыл.

# Барлак
## Климат

Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.

# Барлак
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (40%), руслар (60%).
# ZNF555

ZNF555 (ингл. Zinc finger protein 555 һәм Zinc finger protein 555) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Хановэйто-Се

Хановэйто-Сё — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тиутей-Яха елгасының сул ярыннан 166 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.

# Хановэйто-Се
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15010000112115300040535
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115304053
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Языр (Финике)

Языр (төр. Yazır) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Финике илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Дала Рива (Виченца)

Дала Рива — Италиянең Венеция төбәге Санторсо өязендә урнашкан торак пункт.

# Дала Рива (Виченца)
## Географиясе

Дала Рива Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Дала Рива (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пьердичино (Пиза)

Пьердичино — Италиянең Тоскана төбәге Пиза өязендә урнашкан торак пункт.

# Пьердичино (Пиза)
## Географиясе

Пьердичино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Пьердичино (Пиза)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Заремби (Новодворский повяты)

Заремби — Польшаның Мазовия воеводалыгы Закрочим гминасында урнашкан авыл.

# Заремби (Новодворский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Воссеру

Воссеру (фр. Vausseroux) — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
# Кальдес-д’Эстрак

Кальдес-д’Эстрак (кат. Caldes d'Estrac) — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Кальдес-д’Эстрак
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 0,9 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 33 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (19152) 1990 OB5

(19152) 1990 OB5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19152) 1990 OB5
## Тарихы

1990 елның 27 июлендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 OB5» саналган.
# Люм (коммуна)

Люм (фр. Lumes) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Виллер-Семёз кантонына карый.

# Люм (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6.14 км².
# Бонки (Лодзь воеводалыгы)

Бонки — Польшаның Лодзь воеводалыгы Задзим гминаcында урнашкан авыл.

# Бонки (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тадулина (Полацкий районы)

Тадулина (белар. Тадуліна) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.

# Тадулина (Полацкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Веллс (Невада)

Веллс — Америка Кушма Штатларының Невада штатында урнашкан шәһәр.

# Веллс (Невада)
## Тарихы

Веллс шәһәре елда нигезләнгән.

# Веллс (Невада)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 17,880755 км², 17,880783 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1716 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бралин (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)

Бралин — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Калиш-Поморский гминаcында урнашкан авыл.

# Бралин (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шуровка (Нинор кушылдыгы)

Шуровка — Россия территориясеннән ага торган елга. Рязань өлкәсе, Владимир өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Нинор елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Шуровка (Нинор кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010102312110000026566
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110002656
* Бассейн коды — 09.01.01.023
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Бэйтс чипы

Бэйтс чипы (шулай ук слоппи чип яки фаззи чип дип атала) ул MIT Media Lab-ның (Массачуссеттс Технология Институтының бер өйрәнү лабораториясенең) компьютер галиме Джозеф Бэйтс исәпләүләр өчен тәкъдим иткән теоретик чип. Ул исәпләүләрне башкарыр өчен төгәл билгеле булмаган дәрәҗәле мантыйкны җигә дип уйланылган. Төгәл билгеле булмаган дәрәҗәле мантыйк (алмашынучаннарның "хакыйкать" дәрәҗәсе 0 һәм 1 арасында теләсә-нинди матди сан (Real number) булырга мөмкин мантыйк). Нәтиҗә исәпләүләр әзрәк төгәл булып чыга, гәрчә тизрәк башкарылыр иде дип уйланылган булган.
# Нигез-күзәнәкле папиллома

Нигез-күзәнәкле папиллома (себореялы кератоз, себореялы сөял, картлык сөяле) — өлкән яшьтәгеләрнең битендә, гәүдә һәм аяк-кулларында урнашучы таралган, әкрен үсүче ясалу.
1. Гистология. Нигез катлавы күзәнәкләре пролиферациясе өчен эпидермисның яссы эпителий калынаюы. Эпидермиста акантоз билгеләре белән кератин тулган кистасыман өстәүләр күренә ала, алар эпидермис эчендә чын мөгезле кисталар да һәм өстәге кератин инвагинациясе нәтиҗәсендә ясалучы псевдомөгезле кисталар була (рәс. 4. 7а).
2. Билгеләре. Коңгырт төстәге сөялле кебек йомшак калкулыклы өслекле майлы кабыклы аерым ясалу (рәс. 4. 7б).
3. Дәвалау. Яссы ясалулар һәм аяклы ясалуларның эксцизиясе.
4. Дифференциаль диагностиканы пигментлы нигез-күзәнәкле карцинома, невус һәм меланома
# Вамазгон

Вамазгон (әзери. Vamazğon) — Әзербайҗанның Лерик районына караган авыл.
# Канапляншчына

Канапляншчына (белар. Канапляншчына) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.

# Канапляншчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.