yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Soçi yanındağı Tu-154 häläkäte

Soçi yanındağı Tu-154 häläkäte — 2016 yılnıñ 25 dekäberendä irtänge säğät 05:27 Räsäy Saqlanu ministrlığınıñ Tu-154 Soçi yanında Qara diñgezgä töşte. Tu-154 oçqıçı Çkalovskiy hawa alanınnan Süriäneñ Xmeymin hawa alanına yul totqan, Soçi hawa alanında yağulıqnı tulılandırsın öçen utıra. Soçi-Adler hawa alanınnan kütärelep kitkändä, diñgezgä töşep häläkätkä yulıqtı.
Oçqıç Adlerdan hawağa kütärelä başlap borılış yasağanda diñgezgä töşkän. Ekipaj häläkät signalı birmägän. Oçqıç qaldıqları 70 metr tiränlektä tabılğan.
2016 yılda dönyanıñ iñ zur hawa häläkäte.

# Soçi yanındağı Tu-154 häläkäte
## Qorbannar

Hawa häläkätendä 92 keşe qorban buldı, alar arasında mäşhür Aleksandrov isemendäge ansambl muzıkantları (64 artist, böten xor diäärlek), tanılğan Tabibä Liza (Yelizaveta Glinka), ansambl citäkçese Valeriy Xälilov, "Berençe kanal", "Yoldız", NTV kanalları jurnalistları, Aleksandrov ansamblendä biüçe törkemdä eşlägän Qazan qızı Ralina Ğilmanova h.b.
Aleksandrov ansamble Süriädäge xärbilärne Yaña yıl belän qotlaw öçen , Täbibä Liza Süriä xastaxanälärenä, yaralanğan keşelärgä darular kitersen öçen älege oçqıçta barğan.
Dönya illäre citäkçeläre Räsäygä qayğı urtaqlaşu belderülären cibärä. Möräcäğätlär AQŞ, Almaniä, Frantsiä, Çexiä, İtaliä, Törkiä häm başqa illärdän kilä. Tatarstan prezidentı Röstäm Miñnexanov ta häläkättä tuğannarın yuğaltqannarnıñ qayğıların urtaqlaştı. Qorbannar arasında başqa tatarlar da bar.

# Soçi yanındağı Tu-154 häläkäte
## Tikşerü

Räsäy Tikşerü komitetı oçış qağidalären bozu maddäse belän cinäyät eşen açqan. Rusiä räsmi xäkimiät wäkilläre, terror ğämäle ixtimalın kire qağa, ämma aviatsiä belgeçläre oçqıç qaldıqlarınıñ bik zur arağa taraluına iğtibarnı yünältep, ul hawada kisäklärgä taralğan bulırğa mömkin dip farazlıy.
Mäğlümat çaraları xäbär itüençä, älege Tu-154kä 33 yıl bulğan.
# Йолпынар (Сулуова)

Йолпынар (төр. Yolpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Сулуова илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Бэрд (ай кратеры)

Бэрд (лат. Byrd) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 97,49 км булган кратер.

# Бэрд (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Ричард Бэрд (1888—1957) хөрмәтенә бирелә.

# Бэрд (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1964 елда раслана.
# Заберажница

Заберажница (белар. Заберажніца) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Лельчыцкий районында урнашкан авыл.

# Заберажница
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Тепекси Бланко (Олинала)

Тепекси Бланко — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Olinalá муниципалитеты составына керә.

# Тепекси Бланко (Олинала)
## Географиясе

Тепекси Бланко Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Тепекси Бланко (Олинала)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Тепекси Бланко (Олинала)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# HD30331

HD30331 — Эридан йолдызлыгында урнашкан Fm_dD спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,92 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Бжезьно (Конинский повяты)

Бжезьно — Польшаның Великопольское воеводалыгы Кшимув гминасында урнашкан авыл.

# Бжезьно (Конинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Летафет (Орһанели)

Летафет (төр. Letafet) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Орһанели илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Барбияно (Арецо)

Барбияно — Италиянең Тоскана төбәге Кастель-Сан-Никколо өязендә урнашкан торак пункт.

# Барбияно (Арецо)
## Географиясе

Барбияно Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Барбияно (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Добель

Добель (алман. Dobel) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Добель
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 18,43 км² (1971). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 689 метр биеклектә урнашкан.
# Монһайм-ам-Райн

Монһайм-ам-Райн (алман. Monheim am Rhein) — Алманиянең Төньяк Райн-Вестфалия җирендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 40403 кеше (2014).

# Монһайм-ам-Райн
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Монһайм-ам-Райн Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

# Монһайм-ам-Райн
## Тарих

Беренче мәртәбә 1150 елда телгә алына.

# Монһайм-ам-Райн
## Кардәш шәһәрләр

* Винер-Нойштадт, Австрия
* Делич, Германия
* Тират-Кармель, Исраил

# Монһайм-ам-Райн
## Рәсми сайт

* https://www.monheim.de/
# Пышак (Юрья районы)

Пышак (рус. Пышак) — Киров өлкәсенең Юрья районында урнашкан авыл.

# Пышак (Юрья районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Пышак (Юрья районы)
## Сәгать поясы

Пышак (Юрья районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Пышак (Юрья районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (99%).
# Ель-Капитан (Аризона)

Ель-Капитан — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Ель-Капитан (Аризона)
## Географиясе

Ель-Капитан халык санын алу урыны мәйданы — 15,748322 км², 15,748319 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 4764 Фут биеклектә урнашкан.
# (1055) Тынка

(1055) Тынка (лат. Tynka) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1055) Тынка
## Тарихы

1925 елның 17 ноябрендә Э. Бухар тарафыннан Алжир обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1925 WG» саналган.
# Трыб-Яха

Трыб-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Пур елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 116 км.

# Трыб-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300059675
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305967
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Арганьин

Арганьин (исп. Argañín) — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Арганьин
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 12,64 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 738 метр биеклектә урнашкан.
# Валя-Салчией (коммуна)

Валя-Салчией — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан коммуна.

# Валя-Салчией (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 32,3 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 378 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Валя-Салчией, Модрень һәм Валя-Салчией-Кетун авыллары урнашкан.
# ODAM

ODAM (ингл. Odontogenic, ameloblast associated) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Чарни-Поток (Кече Польша воеводалыгы)

һәм
Чарни-Поток — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Лонцко гминасында урнашкан авыл.

# Чарни-Поток (Кече Польша воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чайка (Кырҗали өлкәсе)

Чайка — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. Момчилград җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Чайка (Кырҗали өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 484 метр биеклектә урнашкан.
# Ла Кампана (Зиватанехо де Азуета)

Ла Кампана — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Сиуатанехо-де-Асуэта муниципалитеты составына керә.

# Ла Кампана (Зиватанехо де Азуета)
## Географиясе

Ла Кампана Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Ла Кампана (Зиватанехо де Азуета)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Ла Кампана (Зиватанехо де Азуета)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Мехесес

Мехесес (исп. Megeces) — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Мехесес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 19,26 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 741 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Воля-Павловска (Цехановский повяты)

Воля-Павловска — Польшаның Мазовия воеводалыгы Цеханув гминасында урнашкан авыл.

# Воля-Павловска (Цехановский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (9010) Кандело

(9010) Кандело (лат. Candelo) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9010) Кандело
## Тарихы

1984 елның 27 апрелендә В. Феррери, В. Дзаппала тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 HM1» саналган.
# Воля-Дрвинска

Воля-Дрвинска — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Дрвиня гминасында урнашкан авыл.

# Воля-Дрвинска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (2181) Фогелин

(2181) Фогелин (лат. Fogelin) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2181) Фогелин
## Тарихы

1942 елның 28 декабрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1942 YA» саналган.
# Церпице (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

һәм
Церпице — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Велька-Нешавка гминаcында урнашкан авыл.

# Церпице (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Рапатони Векио (Пескара)

Рапатони Векио — Италиянең Абруцци төбәге Чепагатти өязендә урнашкан торак пункт.

# Рапатони Векио (Пескара)
## Географиясе

Рапатони Векио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Рапатони Векио (Пескара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Санта-Мария-де-Тавора

Санта-Мария-де-Тавора — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.

# Санта-Мария-де-Тавора
## Географиясе

Мәйданы — 4,32 км².
# Мондвиль (Эссонна)

Мондвиль (фр. Mondeville) — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
# HD12950

HD12950 — Эридан йолдызлыгында урнашкан A5mA7-A8 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,03 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Дзельник (Мазовия воеводалыгы)

Дзельник — Польшаның Мазовия воеводалыгы Сенница гминасында урнашкан авыл.

# Дзельник (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сьвентохово

Сьвентохово — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Бранево гминасында урнашкан авыл.

# Сьвентохово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Люблен

Люблен — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. Опака (община) җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Люблен
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 248 метр биеклектә урнашкан.
# Эль Мистерио (Агваскальентес)

Эль Мистерио — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Агуаскальентес муниципалитеты составына керә.

# Эль Мистерио (Агваскальентес)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Мистерио (Агваскальентес)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Семирадз (Любуш воеводалыгы)

Семирадз — Польшаның Любуш воеводалыгы Тшебель гминасында урнашкан авыл.

# Семирадз (Любуш воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ишханы (Сивас)

Ишханы (төр. İşhanı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Сивас илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Колонцасс

Колонцасс — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Бобровка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.

# Колонцасс
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010100312115300006478
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115300647
* Бассейн коды — 14.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Мете (Савойя)

Мете (фр. Meythet) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Анси-1 кантонына карый.

# Мете (Савойя)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,24 км².
# Шаранга районы

Шаранга районы (рус. Шарангский район, таулы чирм. Шӓрӓнгӓ кымдем) — Түбән Новгород өлкәсенә керүче муниципаль район.
Үзәге — Шаранга штб-ы.

# Шаранга районы
## География
### Чиктәшлек

| Як | Район яки регион |
| Төньяк | Тонкино районы |
| Көнбатыш | Воскресенское районы |
| Көньяк | Мари Ил (Юрино районы, Килемар районы) |
| Көнчыгыш | Киров өлкәсе (Кикнур районы, Санчурск районы) |

# Шаранга районы
## Тарих

Район 1929 елда Горький краеның Котельнич округы составында барлыкка килә.
1934—1936 елларда Киров крае составында, 1936—1960 елларда — Киров өлкәсе составында булган. 1960 елда Түбән Новгород өлкәсе составына күчерелгән.
1962 елда Тонкино районы составына кертелә, 1965 елда торгызыла.

# Шаранга районы
## Администраив бүленеш

* Шаранга шәһәр җирлеге
* Иске Рудка авыл җирлеге
* Кушнур авыл җирлеге
* Олы Рудка авыл җирлеге
* Олы Устинское авыл җирлеге
* Роженцово авыл җирлеге
* Черномуж авыл җирлеге
* Щенники авыл җирлеге
# Тота

Тота — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Каква елгасының уң ярыннан 68 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 34 км.

# Тота
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосьва елгасы , инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502412111200010530
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111201053
* Бассейн коды — 14.01.05.024
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Флоренс (Көньяк Каролина)

Флоренс — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.

# Флоренс (Көньяк Каролина)
## Тарихы

Флоренс шәһәре елда нигезләнгән.

# Флоренс (Көньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 56,291001 км², 54,101 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 42 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Нидерельберт

Нидерельберт — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Нидерельберт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,25 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 264 метр биеклектә урнашкан.
# Попоая

Попоая — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. Рипичень (коммуна) коммунасына карый.

# Попоая
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 140 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Скачихино

Скачихино авылы – Смоленск өлкәсе Ярцево районы составына кергән авыл. Зайцево, Колковичи, Приселье, Шишкино авыллыры белән берлектә Зайцево авыл җирлеген төзи. Әлегә муниципаль статусы — авыл (федераль классификатор буенча). Халык саны — 120 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 215800.
Авылда 120 кеше яши.

# Скачихино
## География

Аул Царевич елганың cуңярында урнаша. Ярцеводан 5 километр төньяктарак урнашкан. Аулдан 5 чакрым читтә – М1 «Беларусь» Мәскәү–Смоленск–Беларус федераль автомобиль трассасы уте. Аулдан 7 чакрым көньяк-көнчыгыштарак тимер юлы станциясы Милохово, Мәскәү–Минск тимер юлы уза.

# Скачихино
## Тарих

Бөек Ватан сугышы вакытында авылны фашист гаскәрләре 1941 елның июль аенда басып алалар, сентябрның 1943 елынды азат итәлә.
# Измара

Измара (әзери. İzmara) — Әзербайҗанның Шабран районына караган авыл.
# Славенцин (Хощенский повяты)

Славенцин — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Хощно гминаcында урнашкан авыл.

# Славенцин (Хощенский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (12650) de Vries

(12650) de Vries — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12650) de Vries
## Тарихы

1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2247 T-3» саналган.
# CFAP206

CFAP206 (ингл. Cilia and flagella associated protein 206) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Каансоо

Каансоо (эст. Kaansoo) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.