yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Екатерина Ефремова

Екатерина Ефремова (чуаш. Кӗтерне Иосиф хӗрӗ Ефремова, 26 ноябрь 1914(1914-11-26) яки 26 ноябрь (9 декабрь) 1914, Ягүрки, Ягүрки вулысы, Чистай өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 26 февраль 2000(2000-02-26) (85 яшь), Чабаксар, Россия) — рәссам, РСФСҖның атказанган рәссамы (1970), Чуаш АССРның халык рәссамы (1980).

# Екатерина Ефремова
## Литература

* Екатерина Иосифовна Ефремова: (чувашский художник по национальной вышивке и орнаменту).- Чебоксары : Чуваш. кн. изд-во, 1969. — 1 л.: ил. — (Серия моногр. буклетов «Художники Чувашской АССР» / под ред. А. Г. Григорьева).
* Ефремова Екатерина Иосифовна // Чувашская энциклопедия. Т. 1. Чебоксары: Чуваш. кн. изд-во, 2006.
* Минеева В. А. Тĕрĕ ăсти Екатерина Ефремова / Мастер вышивки Екатерина Ефремова (на чув. яз.) — Чебоксары: Чув. гос. ин-т гуманитарных наук, 2008. 48 с., илл.
# HD66821

HD66821 — Кил йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,99 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Гүвенч (Селчуклу)

Гүвенч (төр. Güvenç) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Селчуклу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Брюникель

Брюникель (фр. Bruniquel) — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Паркошовице (Кече Польша воеводалыгы)

һәм
Паркошовице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Мехув гминасында урнашкан авыл.

# Паркошовице (Кече Польша воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Санкт-Корона-ам-Вексель

Санкт-Корона-ам-Вексель — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Нойнкирхен округы составына керә.

# Санкт-Корона-ам-Вексель
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 844 метр биеклектә урнашкан. Кирхберг-на-Векселе, Файстриц-ам-Вексель һәм Аспангберг-Санкт-Петер коммуналары белән чиктәш.
# Месҗитли (Текман)

Месҗитли (төр. Mescitli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Текман илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Пелтиниш-Чук

Пелтиниш-Чук — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. Лунка-де-Сус (коммуна) коммунасына карый.

# Пелтиниш-Чук
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Орельяна-ла-Вьеха

Орельяна-ла-Вьеха (исп. Orellana la Vieja) — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Орельяна-ла-Вьеха
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 37,5 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 351 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ашыклар (Ардануч)

Ашыклар (төр. Aşıklar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Ардануч илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Централия (Миссури)

Централия — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Централия (Миссури)
## Тарихы

Централия шәһәре елда нигезләнгән.

# Централия (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 7,443587 км², 7,342201 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 269 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Зур Налиминка

Зур Налиминка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ягыл-Ях елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 32 км.

# Зур Налиминка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010800112115200030454
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203045
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Алейск

Алейск (рус. Алейск) — Россия Федерациясенең Алтай краенда урнашкан шәһәр.
Халык саны — 28 372 кеше (2015).

# Алейск
## Сәгать поясы

Алейск Красноярск вакыты (Krasnoyarsk Time Zone, KRAT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +7:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +4 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+4 итеп күрсәтелә.

# Алейск
## Тарих

Шәһәр статусын 1939 елдан башлап йөртә.

# Алейск
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (95,1%), алманнар (1,6%).
# Затилля

Затилля — Польшаның Люблин воеводалыгы Любыча-Крулевская гминаcында урнашкан авыл.

# Затилля
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Монгарден

Монгарден (фр. Montgardin) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Ла-Бати-Нёв кантонына карый.

# Монгарден
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,32 км².
# 970 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 970 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
VIII гасыр — IX гасыр — X гасыр — XI гасыр — XII гасыр :
Хронологик таблица :
970 (тугыз йөз җитмешенче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 970 елы, I меңьеллыкның 970 елы, X гасырның 70 елы, X гасырның 7 унъеллыгының 10 елы, 970 елларның 1 елы. 970 елдан бирле 1054 ел үтте.

# 970 ел
## Вакыйгалар

* Святослав I үз улын Владимир I Новгород шәһәре кенәзе итеп билгели.

# 970 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:970 елда туганнар

# 970 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:970 елда вафатлар
# Манева

Манева — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Авнюга елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Манева
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300112103000026695
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002669
* Бассейн коды — 03.02.03.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Авексотитлан II (Чилапа де Алварез)

Авексотитлан II — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Чилапа-де-Альварес муниципалитеты составына керә.

# Авексотитлан II (Чилапа де Алварез)
## Географиясе

Авексотитлан II Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Авексотитлан II (Чилапа де Алварез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Авексотитлан II (Чилапа де Алварез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# (19073) 3157 T-3

(19073) 3157 T-3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19073) 3157 T-3
## Тарихы

1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3157 T-3» саналган.
# Сток-Висьневский

һәм
Сток-Висьневский — Польшаның Мазовия воеводалыгы Виснев гминасында урнашкан авыл.

# Сток-Висьневский
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пуцлице

Пуцлице (чех. Puclice) — Чехиянең Пльзень крае Домажлице һәм Q89342807? районында урнашкан авыл.

# Пуцлице
## Географиясе

Мәйданы — 13,856493 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 398 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Пуцлице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Пуцлице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Пуцлице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 628 |
| 1880 | 668 |
| 1890 | 661 |
| 1900 | 709 |
| 1910 | 800 |
| 1921 | 729 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 714 |
| 1950 | 450 |
| 1961 | 476 |
| 1970 | 431 |
| 1980 | 416 |
| 1991 | 355 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 302 |
| 2014 | 346 |
| 2016 | 345 |
| 2017 | 347 |
| 2018 | 352 |
| 2019 | 356 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 357 |
| 2021 | 356 |
| 2021 | 360 |
| 2022 | 350 |
| 2023 | 372 |
| 2024 | 368 |
# Блаце

Блаце (серб. Блаце) — Сербиянең Топлич округы Блаце җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Блаце
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 389 метр биеклектә урнашкан.

# Блаце
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Гагаузлар

Гагау́злар яки Гагавызлар (гаг. Gagauzlar) — төрки халык. Гомуми саны — 250 меңгә якын. Күбесе Молдовада һәм Украинада яши. Гагауз теле төрки телләрнең угыз төркеменә керә. Диннәре — праваслаулык.
Гагауз халкының Молдова эчендә урнашкан Гагавызстан исемле административ-территориаль берәмлекләре бар.

# Гагаузлар
## Тарих
### Пәйда булу

Гагауз халкының барлыкка килүе турында берничә гипотеза бар:
* Гагаузлар нәселен төрки телләрдә сөйләшкән күчмә халыклар — угызлар, бөҗәнәкләр һәм кыпчаклар нигезләгән.
* Гагаузлар — Госманлы империясе вакытында төркиләшкән болгарлардан барлыкка килгән халык.
* Сәлҗуклар теориясы: XIII йөздә Добруҗага күчкән төрекләрнең нәселеннән пәйда булган халык.
* Гагаузлар — VII йөзлектә күчкән протоболгалардан чыккан халык.
# Келераши (коммуна, Клуж)

Келераши — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан коммуна.

# Келераши (коммуна, Клуж)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 37,9 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 367 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Келераши, Богата һәм Келераши-Гаре авыллары урнашкан.
# ERLIN2

ERLIN2 (ингл. ER lipid raft associated 2 һәм Erlin-2) — кешенең 8-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (13975) Beatrixpotter

(13975) Beatrixpotter — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13975) Beatrixpotter
## Тарихы

1992 елның 30 гыйнварында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 BP2» саналган.
# Отрекур-э-Пуррон

Отрекур-э-Пуррон (фр. Autrecourt-et-Pourron) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Музон кантонына карый.

# Отрекур-э-Пуррон
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12.04 км².
# Лемгов

Лемгов — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Лемгов
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 64,34 км², 64,48 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 24 метр биеклектә урнашкан.
# Нордхофен

Нордхофен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Нордхофен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,86 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 269 метр биеклектә урнашкан.
# 859 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 859 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
VII гасыр — VIII гасыр — IX гасыр — X гасыр — XI гасыр :
Хронологик таблица :
859 (сигез йөз илле тугызынчы) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча якшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 859 елы, I меңьеллыкның 859 елы, IX гасырның 59 елы, IX гасырның 6 унъеллыгының 9 елы, 850 елларның 10 елы. 859 елдан бирле 1165 ел үтте.

# 859 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:859 елда туганнар

# 859 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:859 елда вафатлар
# Канапацкий

Канапа́цкий ― фамилия. Липка татарларының шляхта нәселе вәкилләре фамилиясе.
* Ибраһим Канапацкий (1949―2005), тарих фәннәре кандидаты, доцент.
* Муса Канапацкий (1926―2020), Польшада беларус һәм татар җәмәгать эшлеклесе, журналист. Хәсән Канапацкийның улы.
* Хәсән Канапацкий (1879–1953), татар милләтеннән беларус хәрби һәм милли эшлеклесе, полковник.
* Галина Канапацкая (1900―1989), Польша җиңел атлеты, диск ыргыту буенча IX Олимпиада уеннары чемпионы, Польша спорты тарихында беренче Олимпия чемпионы.
* Зорина Канапацкая (1978), тарих фәннәре кандидаты, доцент. И. Б. Канапацкийның кызы.
# Буйничы

Буйничы (белар. Буйнічы) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.

# Буйничы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (16921) 1998 FZ52

(16921) 1998 FZ52 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16921) 1998 FZ52
## Тарихы

1998 елның 20 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FZ52» саналган.
# Тейлор (Мичиган)

Тейлор — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.

# Тейлор (Мичиган)
## Тарихы

Тейлор шәһәре 1847 елда нигезләнгән.

# Тейлор (Мичиган)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 61,212464 км², 61,212461 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 187 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Шпайхер (Айфель)

Шпайхер — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Шпайхер (Айфель)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,36 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 330 метр биеклектә урнашкан.
# Минская (метро станциясе)

«Минская» метро станциясе (рус. станция метро «Минская») — Мәскәү метрополитенының Калинин-Солнцево сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - Борзенков Л. Л., Нагиева Т. А., Уваров В. К., Солдатова Н. Н., Костиков С. Ф., Земляницкий И. Г., Джавадова Г. В..
Станция 2017 елның 16 март көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Дорогомилово, Фили-Давыдково районнарында урнашкан.
# Әрәзин

Әрәзин (әзери. Ərəzin) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Җулфа районына караган авыл.
# Стаццано

Стаццано — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Алессандрия провинциясе составына керә.

# Стаццано
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 225 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Боргетто-ди-Борбера, Кассано-Спинола, Серравалле-Скривия, Виньоле-Борбера һәм Сардильяно коммуналары белән чиктәш.
# Манси (Индиана)

Манси — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан шәһәр.

# Манси (Индиана)
## Тарихы

Манси шәһәре 1827 елда нигезләнгән.

# Манси (Индиана)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 71,491428 км², 70,935871 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 284 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# 1996 елгы Аурупа футбол чемпионаты

1996 елгы Европа футбол чемпионаты (ингл. 1996 European Football Championship) — 1996 елда узган унынчы УЕФА Европа футбол чемпионаты. Чара 8 июньнән 30 июньгә кадәр Англиянең сигез шәһәрендә (Лондон, Манчестер, Ливерпуль, Биримнгем, Лидс, Шеффилд, Ноттингем һәм Ньюкасл) үткәрелгән.
Ярышта 16 җыелма такым катнашкан. Төркия, Хорватия, Швейцария һәм Болгария милли футбол җыелмалары Европа чемпионтларында беренче тапкыр катнашканнар.
Ярыш ике этаптан торган: беренче этапта 16 такым дүрт төркемгә бүленеп, әйләнмә система буенча уйнаган. Икенче этапта төркемнәрдә беренче ике урын алган такымнар «җиңелгән очракта төшеп калу» системасы буенча җиңүчене ачыклаганнар.
Чемпионатның 31 уенында 64 туп кертелгән. Иң күп туп кертүчеләр: Алан Ширер (Англия), Маттиас Заммер (Алмания) - 5 туп.
Финалда Алмания җыелмасы Чехияне өстәмә вакытта 2:1 исәбе белән җиңеп, өченче тапкыр Европа чемпионы исеменә лаек булган. Өченче урынны Англия һәм Франция җыелмалары бүлешкән. Калып:УЕФА Европа футбол чемпионатлары
# Гяндели (Арецо)

Гяндели — Италиянең Тоскана төбәге Каврилья өязендә урнашкан торак пункт.

# Гяндели (Арецо)
## Географиясе

Гяндели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Гяндели (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (11790) Goode

(11790) Goode — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11790) Goode
## Тарихы

1978 елның 1 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 RU» саналган.
# Перцако (Верона)

Перцако — Италиянең Венеция төбәге Дзевио өязендә урнашкан торак пункт.

# Перцако (Верона)
## Географиясе

Перцако Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Перцако (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Минск метрополитены

Минск метрополитены (белар. Мінскі метрапалітэн) — Минск шәһәрендәге метрополитен сызыклары системасы. Беларусия Җөмһүриятендә бердәнбер метрополитен.
1984 елның 30 июнендә ачыла.
Минск метрополитены Мәскәүдәге һәм Авиазаводтагы сызыкларыннан тора. Гомуми озынлыгы 40,5 км, 29 мәүкиф бар.
Пассажир әйләнеше - 1799 мең кеше (көн) (2015), 583 млн кеше (ел).
Киләчәктә өченче сызык төзүен фаразлана.
* ↑ http://metropoliten.by/o_metropolitene/history_of_the_development/
* 1 2 http://asmetro.ru/upload/docs/2016.pdf
* ↑ http://www.asmetro.ru/upload/docs/2019.pdf
# Варана Саси (Модена)

Варана Саси — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Серрамаццони өязендә урнашкан торак пункт.

# Варана Саси (Модена)
## Географиясе

Варана Саси Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Варана Саси (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Оццано-делл'Эмилия

Оццано-делл'Эмилия — Италиянең Эмилия-Романья төбәгендә урнашкан коммуна. Болонья провинциясе составына керә.

# Оццано-делл'Эмилия
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 67 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Будрио, Кастеназо, Медичина, Монтеренцио, Сан-Ладзаро-ди-Савена, Пьяноро һәм Кастель-Сан-Пьетро-Терме коммуналары белән чиктәш.
# Малкочи (Яловени)

Малкочи (рум. һәм молдав. Malcoci ) — Молдова Республикасының Яловени районына караган авыл.
# THNSL1

THNSL1 (ингл. Threonine synthase like 1) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Җездебай

Җездебай (каз. Жездібай) — Казакъстанның Актүбә өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Җездебай
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Шухарды

Шухарды (рус. Шухарды) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.

# Шухарды
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Шухарды
## Сәгать поясы

Шухарды Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Шухарды
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Журавлева (Талица шәһәр округы)

Журавлева (рус. Журавлева) — Свердловск өлкәсенең Талица шәһәр округы составына керүче авыл.

# Журавлева (Талица шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Журавлева (Талица шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Нурфия Гафиатуллина

Нурфия Гафиатуллина – татар галимәсе.

# Нурфия Гафиатуллина
## Биография

1976 елның 24 октябрендә Чутай авылында туган. 1983 елда Нөнәгәр урта мәктәбен тәмамлый һәм Казан Дәүләт университетының татар филологиясе, тарих һәм көнчыгыш телләр факультетына укырга керә. 1998 елда университетны кызыл диплом белән тәмамлый. Мәктәп елларында ук төрле республика конкурсларында катнашып призлы урыннар яулаган Нурфия студент чагыннан фәнни эшкә керешә. 1997 елда аның хезмәте студентларның фәнни эшләре арасында өстенлек ала һәм Н.Лобачевский исемендәге махсус премиягә лаек була, гомумроссия конкурсында «Әдәби тәнкыйтьтә Г.Исхакыйның «Мөгаллимә» драмасы» исемле хезмәте югары бәя ала.
Университетны тәмамлагач та Н.Гафиатуллина фән юлын сайлый – укуын аспирантурада дәвам итә. «Татар матур әдәбиятында Г.Тукай» темасына диссертация яклап 2002 елда филология фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсе ала. Шул ук елны «Егерменче гасыр татар шигъриятендә Г.Тукай» исемле монографиясе басылып чыкты.
Н.Гафиатуллина Казан университеты студентларына татар әдәбиятын укыта. Киң фәнни эшчәнлеген, эзләнүләрен дәвам итә.

# Нурфия Гафиатуллина
## Чыганак

* Белем.ру 2016 елның 4 март көнендә архивланган.
# Мибейн (Төньяк Каролина)

Мибейн — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.

# Мибейн (Төньяк Каролина)
## Тарихы

Мибейн шәһәре 1881 елда нигезләнгән.

# Мибейн (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 23,529608 км², 21,942897 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 205 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (19854) 2000 UV5

(19854) 2000 UV5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19854) 2000 UV5
## Тарихы

2000 елның 19 октябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 UV5» саналган.
# Локалита Продутива (Пескара)

Локалита Продутива — Италиянең Абруцци төбәге Аланно өязендә урнашкан торак пункт.

# Локалита Продутива (Пескара)
## Географиясе

Локалита Продутива Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Локалита Продутива (Пескара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.