yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Пётр Войс

Пөтр Войс (рус. Пётр Михайлович Тюленев, 10 гыйнвар 1946(1946-01-10) (78 яшь), Тәтеш, Тәтеш районы, Татарстан АССР, РСФСР, СССР — , ) — архитектор, рәссам, галереяче, заманча сынлы сәнгать әсәрләрен җыючы.
# Сергей Димитриев

Сергей Дмитриевич Димитриев (13.11.1982; Пчеловод авылы, Кукмара районы, ТАССР) — Татарстанның Кукмара районы башлыгы.

# Сергей Димитриев
## Биография

1982 елның 13 ноябрендә ТАССРның Кукмара районы Пчеловод авылында туган.
2005 елда Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясен зооинженер белгечлеге буенча тәмамлый.
2000-2005 елларда Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясе студенты. 2006 елда «Элита» нәсел предприятиесе баш зоотехнигы. 2007 - 2011 елларда Кукмара районының «Восток» ҖЧҖ башкарма директоры. 2011 -2014 елларда Кукмара районының «Восток» ҖЧҖ директоры.2014 елда Татарстан Республикасы Кукмара муниципаль районы Башкарма комитеты җитәкчесенең беренче урынбасары, соңрак Кукмара муниципаль районы Башкарма комитеты җитәкчесе вазыйфаларын башкаручы. 2014 - 2015 елларда Кукмара муниципаль районы Башкарма комитеты җитәкчесе.
2015 елның сентябреннән Кукмара муниципаль районы башлыгы.

# Сергей Димитриев
## Гаиләсе

Өйләнгән, ике кыз тәрбияли.

# Сергей Димитриев
## Бүләк һәм премияләре

«Кукмара муниципаль районы алдындагы казанышлары өчен» медале (2017 ел) һәм «Фидакарь хезмәт өчен» Татарстан Республикасы медале (2020 ел) белән бүләкләнгән.
# Дезио

Дезио — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Монца-э-Брианца провинциясе составына керә.

# Дезио
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 196 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Чезано-Мадерно, Лиссоне, Муджо, Сереньо, Варедо, Бовизио-Машиаго һәм Нова-Миланезе коммуналары белән чиктәш.
# EML2

EML2 (ингл. EMAP like 2 һәм Echinoderm microtubule-associated protein-like 2) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Дере Ашыклар (Мерам)

Дере Ашыклар (төр. Dere Aşıklar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Мерам илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Папроцице

һәм
Папроцице — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Нова-Слупя гминасында урнашкан авыл.

# Папроцице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Рунҗи (Салерно)

Рунҗи — Италиянең Кампания төбәге Казаль-Велино өязендә урнашкан торак пункт.

# Рунҗи (Салерно)
## Географиясе

Рунҗи Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Рунҗи (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Карседо-де-Буреба

Карседо-де-Буреба (исп. Carcedo de Bureba) — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Карседо-де-Буреба
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 43 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 780 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# 806 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 806 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
VII гасыр — VIII гасыр — IX гасыр — X гасыр — XI гасыр :
Хронологик таблица :
806 (сигез йөз алтынчы) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча пәнҗешәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 806 елы, I меңьеллыкның 806 елы, IX гасырның 6 елы, IX гасырның 1 унъеллыгының 6 елы, 800 елларның 7 елы. 806 елдан бирле 1218 ел үтте.

# 806 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:806 елда туганнар

# 806 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:806 елда вафатлар
# Идел алды икътисади районы

Идел алды икътисади районы - Татарстанның икътисади районнарының берсе. Район Татарстанның көнбатышында, Тау ягында урнашкан.
Район мәйданы 7456 км². Монда Апас, Кайбыч, Зывыз, Буа, Тәтеш һәм Чүпрәле районнары, ике шәһәр - Буа һәм Тәтеш, ике штб - Зывыз һәм Затун керә.
Төп елгалары - Идел һәм Зөя. Идел алды аша Зөя-Сембер тимер юлы уза. Зур станциясе - Буа.
Икътисадының төп юнәлеше - авыл хуҗалыгы. Авыл хуҗалыгы җирләре зурлыгы - 562,9 мең га.
# (19108) 1981 EV21

(19108) 1981 EV21 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19108) 1981 EV21
## Тарихы

1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EV21» саналган.
# TIMMDC1

TIMMDC1 (ингл. Translocase of inner mitochondrial membrane domain containing 1) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бекдемир (Кавак)

Бекдемир (төр. Bekdemir) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Кавак илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Arıslan

Arıslan (Arslan) xan (?-1627), Qasıym xanı (1614-1624), Ğäli xannıñ ulı, Küçüm xannıñ onığı. Başta atası belän bergä Räsäy däwläte xezmätendä. 16. yöz axırı - 17. yöz başındağı Bolğawır Zamanda Räsäydä yalğan patşalar belän suğış-köräşlärdä qatnaşa.
1613. yılda Mixail Romanov yaqlı bulğanğa Qasıym Xanlığı täxetenä utırtıla. Xanlıqta xakimiäte çiklängän, ul barı tik Möselmannar häm şähär-bistä xalqı belän genä idarä itkän dip farazlana.
# Сен-Сир-ан-Тальмонде

Сен-Сир-ан-Тальмонде (фр. Saint-Cyr-en-Talmondais һәм фр. Haute-Plaine) — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
# Лейк-Велли (Нью-Мексико)

Лейк-Велли — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Лейк-Велли (Нью-Мексико)
## Географиясе

Лейк-Велли халык санын алу урыны мәйданы — 8,347 квадрат миль. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 5909 Фут биеклектә урнашкан.
# Зәкиев урамы (Казан)

Зәкиев урамы (рус. улица Закиева) — Казанның Совет районында урнашкан урам.

# Зәкиев урамы (Казан)
## Географиясе

Җиңү проспектыннан башланып, Глушко урамы белән киселештә тәмамлана.

# Зәкиев урамы (Казан)
## Тарих

Хәзерге исемен 1996 елның 10 октябреннән йөртә.

# Зәкиев урамы (Казан)
## Урам белән бәйле шәхесләр

* Миргазыян Юныс
# Беляковшчына

Беляковшчына (белар. Белякоўшчына) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.

# Беляковшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Кремли

Кремли (рус. Кремли) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.

# Кремли
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Кремли
## Сәгать поясы

Кремли Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кремли
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (100%).
# Фронхофен (Рейн-Хунсрюк)

Фронхофен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Фронхофен (Рейн-Хунсрюк)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,71 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 375 метр биеклектә урнашкан.
# Лейк (Миссисипи)

Лейк — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Лейк (Миссисипи)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Лейк (Миссисипи)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,874331 км², 2,874327 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 134 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Арна (Капшагай шәһәр хакимлеге)

Арна (каз. Арна) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Арна (Капшагай шәһәр хакимлеге)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Улми (Ясси)

Улми — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. Белчешть (коммуна) коммунасына карый.

# Улми (Ясси)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 90 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Славетин (Ржадванице)

Славетин (чех. Slavětín) — Чехиянең Кралове Градец крае Ржадванице районында урнашкан авыл.

# Славетин (Ржадванице)
## Географиясе

Мәйданы — 2,932 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 580 метр биеклектә урнашкан.

# Славетин (Ржадванице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Славетин (Ржадванице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Славетин (Ржадванице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2021 | 34 | |
# Тремере

Тремере — Словениянең Целе (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Тремере
## Географиясе

Мәйданы — 2,74 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 241,8 метр биеклектә урнашкан.
# Йувак

Йувак (ингл. Yuwak) — Бутан дәүләтенең Тхимпху дзонгхагында урнашкан авыл.

# Йувак
## Географиясе

Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1 391 метр биеклектә 27°31′00″ т. к. 89°52′00″ кб. о. координаталы буенча урнашкан.
# Аник (Невьянск шәһәр округы)

Аник (рус. Аник) — Свердловск өлкәсенең Невьянск шәһәр округы составына керүче авыл.

# Аник (Невьянск шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Аник (Невьянск шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
# Дабраполле

Дабраполле (белар. Дабраполле) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.

# Дабраполле
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Соболья

Соболья — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Васюган елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.

# Соболья
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010800112115200029878
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202987
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Дезерто (Савона)

Дезерто — Италиянең Лигурия төбәге Вараце өязендә урнашкан торак пункт.

# Дезерто (Савона)
## Географиясе

Дезерто Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Дезерто (Савона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Дезерто (Савона)
## Халкы

* Ошибка Lua в Модуль:Wikidata/Population на строке 151: attempt to index field 'datavalue' (a nil value).
# (939) Исберга

(939) Исберга (лат. Isberga) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (939) Исберга
## Тарихы

1920 елның 4 октябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1920 HR» саналган.
# Кыркаентүбә

Кыркаентүбә – Татарстан республикасының Актаныш районында урнашкан авыл. Агыйделнен кушылдыгы Шәбез елгасы буенда урнашкан. 1997 елда 118 кеше яши, тулысынча татарлар. Авыл халкы игенчелек һәм терлекчелек белән шөгыльләнә.

# Кыркаентүбә
## Тарихы

Минзәләдән 40 чакрым ераклыкта Шәбез елгасы каршында Енәй волостеның (1866 елдан - Байсар волосте) Канбар төбәсе авылы.
Кыркаентүбә яшәүчеләр саны турында 1795 ел мәгълүматларе юк. 1816 елда 3 йортта ир-ат җенесле 15 башкорт, 80 типтәр яши. 1834 елда 20 башкорт була. 1848 елда 4 йортта — 25 башкорт, 46 йортта — 212 типтәр, 1859 елда — хәрби дәрәждәдәге 171 кердәш, 1902 елда 94 йортта хәрби дәрәждәдәге 142 кердәш исәпкә алына. 1905 елда 93 йортта 550 кеше була; 1912 елда 541 кеше яши, барсы да типтәр дип языла.

# Кыркаентүбә
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.5 °C | -11.2 °C | -6 °C | 3.9 °C | 13.1 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 11.9 °C | 4 °C | -5.3 °C | -10.8 °C | 3.7 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.

# Кыркаентүбә
## Атаклы кешеләр

* Фидаил Мәҗитов, яшь язучы
* Васил Мәҗитов, Татарстанның атказанган терлекчесе
* Рая Зарипова, биология фәннәре кандидаты
* Солтанов Мифтах (1903-1939), Березнәк каласы төзелеше батыры, Ленин ордены кавалеры
* Ренат Мәҗитов, Почет Билгесе ордены иясе
# Демирханлы (Эдирне)

Демирханлы (төр. Demirhanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Эдирне иле Эдирне илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Темешаса

Темешаса — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. Мертинешть (коммуна) коммунасына карый.

# Темешаса
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Камень (Олесницкий повяты)

Камень — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Мендзыбуж гминасында урнашкан авыл.

# Камень (Олесницкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Юҗеконак (Каракочан)

Юҗеконак (төр. Yücekonak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Каракочан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Бозконело (Кремона)

Бозконело — Италиянең Ломбардия төбәге Кремона өязендә урнашкан торак пункт.

# Бозконело (Кремона)
## Географиясе

Бозконело Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Бозконело (Кремона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Покшидово

һәм
Покшидово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Збично гминаcында урнашкан авыл.

# Покшидово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Стено (ай кратеры)

Стено (лат. Steno) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 32,3 км булган кратер.

# Стено (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Нильс Стенсен (Николас Стено) (1638—1686) хөрмәтенә бирелә.

# Стено (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# Көньяк Песъю

Көньяк Песъю — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Мезень елгасының сул ярына тамагыннан 783 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 41 км.

# Көньяк Песъю
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03030000112103000043285
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103004328
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Снук (Техас)

Снук — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Снук (Техас)
## Тарихы

Снук шәһәре елда нигезләнгән.

# Снук (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 5,239922 км², 5,239923 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 73 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Тушков

Тушков (чех. Tuškov) — Чехиянең Пльзень крае Кашперске-Һори районында урнашкан авыл.

# Тушков
## Географиясе

Мәйданы — 1,941 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 645 метр биеклектә урнашкан.

# Тушков
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Тушков
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Тушков
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 105 |
| 1880 | 136 |
| 1890 | 142 |
| 1900 | 137 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 126 |
| 1921 | 116 |
| 1930 | 124 |
| 1950 | 70 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 49 |
| 1970 | 56 |
| 1980 | 49 |
| 1991 | 54 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 38 |
| 2011 | 30 |
| 2021 | 26 |
# Логан (Төньяк Дакота)

Логан — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Логан (Төньяк Дакота)
## Географиясе

Логан халык санын алу урыны мәйданы — 3,808714 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1545 Фут биеклектә урнашкан.
# Педезина

Педезина — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Сондрио провинциясе составына керә.

# Педезина
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1032 метр биеклектә урнашкан. Джерола-Альта, Разура, Бема, Роголо һәм Премана коммуналары белән чиктәш.
# Бөтнек

Бөтнек (лат. Mentha) — иренчәчәклеләр семьялыгыннан күпьеллык үләнчел үсемлекләр ыруг. Куе яфраклы, вак кына алсу чәчәкле, хуш исле күпьеллык үлән; медицина, парфюмерия, кондитер товарлары хәзерләгәндә һәм аш тәмләткеч сыйфатында кулланыла.

# Бөтнек
## Таралу

50 ләп төре билгеле, күбрәк Төньяк ярымшарның уртача поясында очрый.
Татарстанда 4 төре бар. Кыр бөтнеге (M. arvensis), озын яфраклы бөтнек (M. longifolia) барлык районнарда һәм урманнарда таралган. Борыч бөтнек (M. piperita) һәм башаклы бөтнек (M. spicata) эфир майлы һәм дару үләне буларак бакчаларда үстерелә.

# Бөтнек
## Ботаник тасвирлама

Тамыры чуксыман, өстә ята. 15-40 см озынлыктагы үсемлекләр. Сабаклары туры, 4 кырлы, ботакланучан. Яфраклары бөтен, тешле яки тешәүле. Чәчәкләре вак, таҗы аксыл шәмәхә-алсу яки кызыл-шәмәхә төстә, башаксыман чәчәк төркемендә, кыр бөтнегенең чәчәкләре куентык боҗраларында. Җимеше 4 чикләвекчектән гыйбарәт. Июнь-сентябрь айларында чәчәк ата, җимешләре июльдән алып октябрьгә кадәр өлгерә. Вегетатив юл белән (тамырчалардан) үрчиләр.

# Бөтнек
## Куллану

Җир өстендәге өлешләрендә флавоноидлар, каротин, органик кислоталар, эфир мае бар. Бакчада үстерелә торган төрләреннән ментол алалар, ул валидол, валокордин, Зеленин тамчысы һәм башкалар составында бар.
Халык медицинасында тынычландыру, тир, какырык чыгару өчен, ашказаны авырулары вакытында кулланыла.

# Бөтнек
## Барлык төрләре дә баллы үсемлекләр. Искәрмәләр

* 1 2 Линней К. Genera plantarum eorumque characteres naturales, secundum numerum figuram, situm, & proportionem omnium fructificationis partium — 5 — Стокһолм: 1754. — doi:10.5962/BHL.TITLE.746https://wikidata.org/wiki/Track:Q1754https://wikidata.org/wiki/Track:Q1043https://wikidata.org/wiki/Track:Q40975586
* ↑ Linnæi C. Species Plantarum: Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas — 1753.https://wikidata.org/wiki/Track:Q21856050https://wikidata.org/wiki/Track:Q21856107
* ↑ http://www.keio-kampo.jp/vc/catalog/herbs/menthae-herba.html
* ↑ https://soppognyttevekster.no/nyttevekst/mynter/
* ↑ https://tatarica.org/tat/razdely/priroda/rastitelnost/btnek
# IC 5278

IC 5278 — Дәлү йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 5278
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 5278, PGC 70232, MCG-01-58-014, 2MASX J23001579-0810433, 6dFGS gJ230015.8-081044, SDSS J230015.84-081043.6 һәм LEDA 70232 буларак та сурәтләнә.
# Альмачар

Альмачар (исп. Almáchar) — Испаниянең Малага провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Альмачар
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 14,3 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 246 метр биеклектә урнашкан.
# Гантер (Оклахома)

Гантер — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гантер (Оклахома)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Гантер (Оклахома)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,650277 км², 0,650276 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 333 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Смыловка

Смыловка — Татарстан Республикасының Түбән Кама районындагы авыл.
Почта индексы — 423587.

# Смыловка
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.1 °C | -10.9 °C | -5.7 °C | 4.4 °C | 13.4 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.7 °C | 12.1 °C | 4.3 °C | -4.9 °C | -10.3 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
# Чёрная Маза

Чёрная Маза — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсенең Лысково районы биләмәләрендә ага. Елга ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 27 км.

# Чёрная Маза
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010400312110000035025
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003502
* Бассейн коды — 08.01.04.003
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Илинген-Биркендорф

Илинген-Биркендорф (алман. Ühlingen-Birkendorf) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Илинген-Биркендорф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 77,07 км² (2009). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 644 метр биеклектә урнашкан.
# Стергис (Миссисипи)

Стергис — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Стергис (Миссисипи)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Стергис (Миссисипи)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 3,341297 км², 3,341295 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 103 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Казато Лоти (Пистоя)

Казато Лоти — Италиянең Тоскана төбәге Ларчано өязендә урнашкан торак пункт.

# Казато Лоти (Пистоя)
## Географиясе

Казато Лоти Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Казато Лоти (Пистоя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Барут

Барут — Польшаның Ополе воеводалыгы Емельница гминасында урнашкан авыл.

# Барут
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ржадков (Йиглава)

Ржадков (чех. Radkov) — Чехиянең Высочина крае Йиглава һәм Q89269406? районында урнашкан авыл.

# Ржадков (Йиглава)
## Географиясе

Мәйданы — 6,281763 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 488 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Ржадков (Йиглава)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ржадков (Йиглава)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Ржадков (Йиглава)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 237 |
| 1880 | 297 |
| 1890 | 295 |
| 1900 | 286 |
| 1910 | 280 |
| 1921 | 284 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 248 |
| 1950 | 233 |
| 1961 | 274 |
| 1970 | 271 |
| 1980 | 240 |
| 1991 | 206 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 229 |
| 2014 | 246 |
| 2016 | 243 |
| 2017 | 247 |
| 2018 | 252 |
| 2019 | 246 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 249 |
| 2021 | 244 |
| 2021 | 224 |
| 2022 | 237 |
| 2023 | 238 |
| 2024 | 231 |
# (9813) Rozgaj

(9813) Rozgaj (лат. Rozgaj) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9813) Rozgaj
## Тарихы

1998 елның 13 октябрендә К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 TP5» саналган.