yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ранчо де Белья Виста (Валье де Сантияго)

Ранчо де Белья Виста — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Валье-де-Сантьяго муниципалитеты составына керә.

# Ранчо де Белья Виста (Валье де Сантияго)
## Географиясе

Ранчо де Белья Виста Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Ранчо де Белья Виста (Валье де Сантияго)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ранчо де Белья Виста (Валье де Сантияго)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Стари Трстеник

Стари Трстеник (серб. Стари Трстеник) — Сербиянең Расина округы Трстеник җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Стари Трстеник
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 158 метр биеклектә урнашкан.

# Стари Трстеник
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Савио (Равена)

Савио — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Равенна өязендә урнашкан торак пункт.

# Савио (Равена)
## Географиясе

Савио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Савио (Равена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ла-Весилья

Ла-Весилья (исп. Vecilla, La) — Испаниянең Леон провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Ла-Весилья
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 44,29 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1006 метр биеклектә урнашкан.
# Әбу Сыздыков авылы

Әбу Сыздыков авылы (каз. Әбу Сыздықов ауылы) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Әбу Сыздыков авылы
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Персия (Айова)

Персия — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Персия (Айова)
## Тарихы

Персия шәһәре елда нигезләнгән.

# Персия (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,218194 км², 1,218195 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 358 ± 1 метр һәм 358 метр биеклектә урнашкан.
# Баллыкая (Курталан)

Баллыкая (төр. Ballıkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Курталан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Краевский

Краевский (рус. Краевский) — Диңгез буе краеның Кировский районында урнашкан авыл.

# Краевский
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# Краевский
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100).
# Тинкебешть

Тинкебешть — Румыниянең Илфов жудецында урнашкан авыл. Снагов (коммуна) коммунасына карый.

# Тинкебешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 89 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ворр-Эйкерс (Оклахома)

Ворр-Эйкерс — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.

# Ворр-Эйкерс (Оклахома)
## Тарихы

Ворр-Эйкерс шәһәре елда нигезләнгән.

# Ворр-Эйкерс (Оклахома)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 7,345516 км², 7,345522 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 400 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ляски (Карпатасты воеводалыгы)

Ляски — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Боянув гминасында урнашкан авыл.

# Ляски (Карпатасты воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гранха Валье де Санта Лусия (Пенхамо)

Гранха Валье де Санта Лусия — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Пенхамо муниципалитеты составына керә.

# Гранха Валье де Санта Лусия (Пенхамо)
## Географиясе

Гранха Валье де Санта Лусия Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха Валье де Санта Лусия (Пенхамо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха Валье де Санта Лусия (Пенхамо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Берген-ан-дер-Думме

Берген-ан-дер-Думме — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Берген-ан-дер-Думме
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 25,64 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 22 метр биеклектә урнашкан.
# Эль Муерто (Ринкон де Ромос)

Эль Муерто — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Ринкон-де-Ромос муниципалитеты составына керә.

# Эль Муерто (Ринкон де Ромос)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Муерто (Ринкон де Ромос)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Нусс

Нусс (фр. Nousse) — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
# Оук-Ридж (Кауфман, Техас)

Оук-Ридж — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Оук-Ридж (Кауфман, Техас)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Оук-Ридж (Кауфман, Техас)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,2 квадрат миль, 9,781106 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 131 метр биеклектә урнашкан.
# Бимёлен

Бимёлен (алман. Bimöhlen) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Бимёлен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 17,24 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 16 метр биеклектә урнашкан.
# Порто Черво (Олбия-Темпио)

Порто Черво — Италиянең Сарденья төбәге Арцакена өязендә урнашкан торак пункт.

# Порто Черво (Олбия-Темпио)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гроина (Горица)

Гроина — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Сан-Флориано-дель-Коллио өязендә урнашкан торак пункт.

# Гроина (Горица)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Менти ди Сото (Виченца)

Менти ди Сото — Италиянең Венеция төбәге Вальданьо өязендә урнашкан торак пункт.

# Менти ди Сото (Виченца)
## Географиясе

Менти ди Сото Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Менти ди Сото (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (4656) Хучра

(4656) Хучра (лат. Huchra) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4656) Хучра
## Тарихы

1978 елның 7 ноябрендә Элеанор Хелин, Шелте Бас тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 VZ3» саналган.
# Гетки

һәм
Гетки — Польшаның Подлясье воеводалыгы Кольно гминасында урнашкан авыл.

# Гетки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тлатлаукитепек (Атлистак)

Тлатлаукитепек — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Атлистак муниципалитеты составына керә.

# Тлатлаукитепек (Атлистак)
## Географиясе

Тлатлаукитепек Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Тлатлаукитепек (Атлистак)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Тлатлаукитепек (Атлистак)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Хәлим Искәндәрев

Хәлим Искәндәрев (Хәлим Фәттах улы Искәндәрев, 1888, Арслан, Зылатаус өязе, Уфа губернасы, Россия империясе — 1958, Казан, РСФСР, СССР) — журналист, педагог. «әл-Ислах», «Казан мөхбире», «Йолдыз», «Тормыш», «Ил» гәҗитләрендә һәм «Сәнәк» журналында басылган. 1918 елда «Ил теле» гәҗите мөхәррире. 1912 елдан укытучы эшендә: Уфада, Труйскидә, Тум педагогика техникумында (1926), Мәскәүдәге татар мәктәбендә (1927-1929), Көнчыгыш хезмәт ияләренең коммунистик университетында (1929-1934), Арча педагогика училещесындә (1940-еллар). 1948 елда советка каршы эшчәнлек алып баруда гаепләнеп, 10 елга хөкем ителә. Акланганнан соң (1956) Татарстан укытучылар хәзрлеген күтәрү институтында эшләгән.
# Мариньи-ле-Кауэ

Мариньи-ле-Кауэ (фр. Marigny-le-Cahouët) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Венаре-Ле-Лом кантонына карый.

# Мариньи-ле-Кауэ
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 19.28 км².
# Дзиковець (Түбән Силезия воеводалыгы)

һәм
Дзиковець — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Нова-Руда гминасында урнашкан авыл.

# Дзиковець (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кече Хвойка

Кече Хвойка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Молома елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Кече Хвойка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300312111100035522
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103552
* Бассейн коды — 10.01.03.003
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Сарачлы (Чаршамба)

Сарачлы (төр. Saraçlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Чаршамба илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гарден-Сити-Саут (Нью-Йорк)

Гарден-Сити-Саут — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гарден-Сити-Саут (Нью-Йорк)
## Географиясе

Гарден-Сити-Саут халык санын алу урыны мәйданы — 1,046999 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 21 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Яшел Үзән тарихи-мәдәни мирасы музее

* Мәдәният порталы
Яшел Үзән тарихи-мәдәни мирасы музее (рус. Зеленодольский музей историко-культурного наследия) — Татарстанның Яшел Үзән шәһәрендә урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). Яшел Үзән төбәге, Зөя өязе тарихы белән таныштыра.

# Яшел Үзән тарихи-мәдәни мирасы музее
## Филиаллар

* Константин Васильевның музей-йорты (Васильево)
* Каюм Насыйри исемендәге архитектура-этнография комплексы (Олы Ачасыр)

# Яшел Үзән тарихи-мәдәни мирасы музее
## Тарих

1973 елда җәмәгать башлангычында тарих музее эшли. Шәһәр һәм район тарихы буенча экспонатлар туплауда туган як тарихын өйрәнүче сугыш ветераны М. А. Штатнов башлап йөри. 1980-1993 елларда — Халык иҗаты һәм этнография музее — ТР милли музее филиалы. 2002 елдан район мәдәният бүлеге карамагында.
2005 елда, Бөек Җиңүнең 60 еллыгы уңаеннан, Яшел Үзән тарихи-мәдәни мирасы музее ачыла. 2010 елда ике филиалы белән «Яшел Үзән районы музейлар берләшмәсе»нә керә.

# Яшел Үзән тарихи-мәдәни мирасы музее
## Бина

1939 елда төзелгән балалар бакчасы бинасы. Ике катлы ике бина җылы үтеп йөрү юлы белән тоташтырыла. Бер бинада — күргәзмә заллары, икенче бинада — фондлар.

# Яшел Үзән тарихи-мәдәни мирасы музее
## Экспонатлар

Гомуми мәйданы 362 кв. м. Музей фондында 15 000 экспонат: XIX—ХХ гасырлар Зөя өязе метрика китаплары, салам һәм күн мозаикасы эшләнмәләре, Бөек Ватан сугышы белән бәйле документлар (хатлар, һәлак булу турында хәбәрләр, бүләкләр, фотолар, сугыш турында истәлекләр һ. б.), орден һәм медальләр, XIX гасыр ахыры—ХХ гасыр башы көнкүреш әйберләре, нумизматика һәм бонистика, археология, таксидермия тупланмалары.
Музейда 5 зал:
* Яшел Үзән тарихының беренче битләре. Археологик табылдыклардан алып Беренче бөтендөнья сугышы белән бәйле экспонатлар урын алган.
* Романовлар күпере. Экспозиция Hi – Tech стилендә башкарылган, Романовлар күперенең 100 еллыгына багышланган. Ул күпер торыгы эченә керергә мөмкинлек бирә.
* Яшел Үзән. Бөек төзелешләр чоры. Экспозиция Февраль инкыйлабыннан алып Бөек Ватан сугышына кадәр аралыкны үз эченә ала. Яшел Үзәннең Л. В. Луговин тарафыннан сугыш алдыннан төзелгән картасы һәм гади агач йорт макеты шәһәрнең (1932 елдан шәһәр) 1940-еллардагы күренешен күз алдына китерә.
* Яшел Үзән — фронтка. Экспозиция яшел үзәнлеләрнең Бөек Җиңүгә керткән өлешен чагылдыра. Биредә документлар, сугышчыларның шәхси әйберләре, сугыш кырыннан кайткан трофейлар, сугышчының хәрби атрибутикасы, йорт техникасы, Анохин китаплары һ. б.
* Якташлар – безнең горурлык. Яшел Үзән сәламәтлек саклау, спорт, мәгариф һ. б. бүлекләрне җитәкләгән кешеләр турында мәгълүмат.

# Яшел Үзән тарихи-мәдәни мирасы музее
## Экскурсияләр

* Рәссам Константин Васильевның тормыш юлы һәм иҗаты.
* Васильево бистәсе тарихы. Автобус экскурсиясе.
* XIX гасыр ахыры—XX гасыр башында яшәгән мөселман керәстиянның көнкүреше.
* Каюм Насыйриның тормыш юлы һәм иҗаты.
* Төбәк тарихы вакыйгалар һәм шәхесләр аша.
* Җиңү паркы һәйкәлләре (өлкәннәр өчен).
* Туган җиреңне бел һәм ярат (кечкенәләр өчен).
* Идел елгасы аша Романовлар күпере.
* Яшел Үзән — фронтка.
# Әһлетдин Биктуганов

Әһлетдин Урангол улы Биктуганов (1705-1774) — Башкортстанда 1773-1775 еллардагы крестьяннар сугышында катнашучы, Е. И. Пугачевның полковнигы. Мулла.

# Әһлетдин Биктуганов
## Биографиясе

Әһлетдин Биктуганов чыгышы белән Себер даругасы Кыр-Танып вулысы (хәзерге Башкортстан Тәтешле районы) Кайпан авылыннан. Старшина булып хезмәт итә.
1773 елның октябреннән — 1774 елның беренче яртысына кадәр Әһлетдин Биктуганов Башкортстанның төньяк-көнбатышында баш күтәрүчеләре белән җитәкчелек итә.
1774 елның язы һәм җәендә Уфа провинциясенең Бөре каласын алуда, О. И. фон Дуве командалагындагы патша гаскәрләренә каршы сугышларда катнаша.
1774 елның июлендә Җомакай Аскаров, Әдигот Темәсов, Рахмангол Иртуганов, Габделсәлам Рәмзин белән бергә Әңгәсәк заводын саклаучы хөкүмәт отрядына каршы сугыша.
1774 елның сентябрендә Әһлетдин Биктугановның отрядлары Салават Юлаев гаскәренә кушыла. Патша хөкүмәтенә туры калган башкорт старшиналары белән баш күтәрүчеләргә каршы көрәшмәүне сорап сөйләшүләр алып бара.
1774 елның октябрь азагында әсирлеккә эләгә. Казан яшерен комиссиясе тикшерүе астында була. Үлем язасына хөкем ителә, әммә ул тән җәзасы белән алыштырыла.
1774 елда Казан төрмәсендә вафат була.
# Ярбашы (Пүлүмүр)

Ярбашы (төр. Yarbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Пүлүмүр илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ыбырай Алтынсарин авылы

Ыбырай Алтынсарин авылы (каз. Ыбырай Алтынсарин ауылы) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Ыбырай Алтынсарин авылы
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Ильинский шарлавыгы

Ильинский — Татарстанның Тәтеш районында урнашкан шарлавык.

# Ильинский шарлавыгы
## Географиясе

Шарлавык Ильинский чокырында, 16K-0980 Тәтеш-Кама Тамагы юлы һәм Куйбышев сусаклагычы арасында , Монастырское авыл җирлеге Ильинское авылы янында урнашкан. Шарлавыкка бару өчен, Илинский ярының көньягына төп юлдан төшәргә һәм җирдә начар күренә торган сукмактан сул якка борылырга кирәк.
Биредә, Иделнең текә ярында, чишмәләр җирдән агып чыга һәм елгага Ильинский һәм Монастырь чокырлары буенча су алып килә. Бу чокырларның ярлары балчык һәм комлыктан ясалган, йомшак балчыкны су агымнары юа, ә каты комны җиңә алмыйлар. Нәтиҗәдә, каты суга эләкмәгән токымнардан юллар барлыкка килә, алардан су аска таба да йөгерә. Республика өчен бу уникаль күренеш, биредә студент-геологлар җәйге практика уза, алар өчен чокырның катлаулы ярлары — җирнең үткәне турында сөйләүче китап. Кышын су агымы кими, һәм агымнар тамчы формасында бозланып катып кала. Җәйге челләдә суны туендыручы чишмәләр кибеп бара һәм алар бик азга әйләнә.
Сулары балчык токымнарын юалар, су көрән төскә ия, һәм инешләрнең Иделгә койган вакытта суның төсе ничек аерылуы күренә.
Шарлавыкны табигать һәйкәлләренә китерергә мөмкин.

# Ильинский шарлавыгы
## Геологиясе

Шарлавык Уржум ярусы утырмаларында, комлы балчык-карбонат пачкалары белән кушылган Пермь катламнарында урнашкан. Мондый линза шарлавыкның югары һәм түбән нокталары арасында урнашкан.

# Ильинский шарлавыгы
## Туристик кыйммәте

Юрьев мәгарәсе һәм Гипсы-1 штоленнан аермалы буларак, шарлавык киң таралган туристик истәлекле урын булып тормый. Шарлавык тирәләре палатка белән тукталыш һәм төн куну урыны булырга мөмкин, әмма махсус мәйданчыклар җиһазландырылмаган һәм бу урында традицион туристик тукталыш булмаган.
# Каза Чиркондарияле (Асколи Пичено)

Каза Чиркондарияле — Италиянең Марке төбәге Асколи-Пичено өязендә урнашкан торак пункт.

# Каза Чиркондарияле (Асколи Пичено)
## Географиясе

Каза Чиркондарияле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Каза Чиркондарияле (Асколи Пичено)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (8262) Carcich

(8262) Carcich (лат. Carcich) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8262) Carcich
## Тарихы

1985 елның 14 сентябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 RG» саналган.
# Ялынкылыч (Кызылтепе)

Ялынкылыч (төр. Yalınkılıç) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Кызылтепе илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Петровско

Петровско (чех. Petrovsko) — Чехиянең Высочина крае Виклантице районында урнашкан авыл.

# Петровско
## Географиясе

Мәйданы — 0,474 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Петровско
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Петровско
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Петровско
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 32 |
| 1880 | 37 |
| 1890 | 40 |
| 1900 | 43 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 47 |
| 1921 | 36 |
| 1930 | 26 |
| 1950 | 19 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 13 |
| 1970 | 12 |
| 1980 | 10 |
| 1991 | 3 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 2 |
| 2011 | 0 |
| 2021 | 7 |
# Мөхәммәт Кашаев

Мөхәммәт Кашаев (Мөхәммәт Бәшир улы Кашаев, 6 декабрь 1945(1945-12-06) (78 яшь), Барнавыл, Алтай крае, РСФСР, СССР — , ) — СССР һәм РФ театр актеры, РСФСРнең атказанган әртисе (1983), Иванаудагы «Милләтем» татар театр студиясенең сәнгать җитәкчесе.
# Хул-Сорт-Соим

Хул-Сорт-Соим — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Помут елгасының сул ярына тамагыннан 77 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 12 км.

# Хул-Сорт-Соим
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020100112115300020784
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302078
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Баброва (Княжыцки авыл советы)

Баброва (белар. Баброва) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.

# Баброва (Княжыцки авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Гранха Гвадалупе лос Пинос (Леон)

Гранха Гвадалупе лос Пинос — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Леон муниципалитеты составына керә.

# Гранха Гвадалупе лос Пинос (Леон)
## Географиясе

Гранха Гвадалупе лос Пинос Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха Гвадалупе лос Пинос (Леон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха Гвадалупе лос Пинос (Леон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Көт (шәһәр)

Көт (гарәп. الكوت‎) — Гыйракның Васит мөхафәзәсендә урнашкан шәһәр.

# Көт (шәһәр)
## Географиясе

Шәһәр илнең көнчыгыш өлешендә урнашкан.
# HGH1

HGH1 (ингл. HGH1 homolog) — кешенең 8-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Эжмолфе

Эжмолфе — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. Пеналва-ду-Каштелу муниципалитетына карый.

# Эжмолфе
## Географиясе

Мәйданы — 10,7 км².
# Винг (Төньяк Дакота)

Винг — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.

# Винг (Төньяк Дакота)
## Тарихы

Винг шәһәре 1911 елда нигезләнгән.

# Винг (Төньяк Дакота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,518962 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 580 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Форжайнш

Форжайнш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Эшпозенди муниципалитетына карый.

# Форжайнш
## Географиясе

Мәйданы — 8,31 км².
# Агародники (Ходаравски авыл советы)

Агародники (белар. Агароднікі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.

# Агародники (Ходаравски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Сиценко (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

Сиценко — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Сиценко гминаcында урнашкан авыл.

# Сиценко (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.