yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Дорше (Елцкий повяты)

Дорше — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Калиново гминасында урнашкан авыл.

# Дорше (Елцкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Алиньян-дю-Ван

Алиньян-дю-Ван (фр. Alignan-du-Vent) — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
# Семянец (авыл)

Семянец (белар. Семянец) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.

# Семянец (авыл)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Ашагычиришли (Кавак)

Ашагычиришли (төр. Aşağıçirişli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Кавак илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Чиләбе өязе

| Өяз үзәге гербы | Губерна гербы |
| Өяз үзәге гербы | Губерна гербы |
| Губерналар | Пермь калгайлыгы, Уфа калгайлыгы, Ырынбур губернасы, Чиләбе губернасы |
| Үзәк | Чиләбе |
| Нигезләү датасы | 27 гыйнвар (7 февраль) 1781 |
| Юкка чыгару датасы | 3 ноябрь 1923 |
| Мәйдан | 28 893,7 чакрым² |
| Халык саны | 413 072 кеше |
Чиләбе өязе (рус. Челябинский уезд) — Пермь калгайлыгы, Уфа калгайлыгы, Ырынбур губернасы һәм Чиләбе губернасы эчендә административ-территориаль берәмлек.
Өяз үзәге — Чиләбе шәһәре.

# Чиләбе өязе
## География
### Чиктәшлек

| Як | Өяз яки губерна |
| Төньяк-көнбатыш | Уфа губернасы (Златоуст өязе) |
| Төньяк | Пермь губернасы |
| Көнчыгыш | Тубыл губернасы |
| Көньяк | Тургай өлкәсе |
| Көнбатыш | Троицк өязе |

# Чиләбе өязе
## Тарих

Чиләбе өязе 1781 елда Пермь калгайлыгының Екатеринбург өлкәсе составында оештырыла. 1783 елдан — Ырынбур губернасы составында.
1919 елда Чиләбе губернасына кертелә, 1923 елда юкка чыгарыла; аның территориясе Урал өлкәсе Чиләбе округына кертелә.

# Чиләбе өязе
## Халык

Туган тел буенча состав (1897 елдагы җанисәбе буенча)
| Тел | Кешеләр саны | % |
| рус | 351 424 | 85,08 |
| татар | 50 658 | 12,26 |
| башкорт | 3 955 | 0,96 |
| мишәр | 2 102 | 0,51 |
| украин | 1 246 | 0,30 |
| казакъ | 1 031 | 0,25 |
| мордва | 610 | 0,15 |
| поляк | 593 | 0,14 |
| яһуд | 314 | 0,08 |
| белорус | 309 | 0,07 |
| коми | 262 | 0,06 |
| алман | 153 | 0,04 |
| чегән | 148 | 0,04 |
| типтәр | 108 | 0,03 |
| башка телләр | 159 | 0,04 |
| Тел | Кешеләр саны | % |
| рус | 18 091 | 90,46 |
| татар | 445 | 2,23 |
| яһуд | 298 | 1,49 |
| мишәр | 272 | 1,36 |
| поляк | 219 | 1,10 |
| башкорт | 187 | 0,94 |
| украин | 178 | 0,89 |
| коми | 104 | 0,52 |
| алман | 62 | 0,31 |
| белорус | 40 | 0,20 |
| башка телләр | 102 | 0,51 |
# HD246380

HD246380 — Йөкче йолдызлыгында урнашкан B8 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,5 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Захидний Голливуд

Захидний Голливуд — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.

# Захидний Голливуд
## Тарихы

Захидний Голливуд шәһәре 28 ноябрь 1984 елда нигезләнгән.

# Захидний Голливуд
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 4,888346 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 86 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Карагөз (Арсуз)

Карагөз (төр. Karagöz) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Арсуз илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сарайдүзү (Афйонкарахисар)

Сарайдүзү (төр. Saraydüzü) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Афйонкарахисар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Рока (Парма)

Рока — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Варси өязендә урнашкан торак пункт.

# Рока (Парма)
## Географиясе

Рока Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Рока (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# 675 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 675 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
V гасыр — VI гасыр — VII гасыр — VIII гасыр — IX гасыр :
Хронологик таблица :
675 (алты йөз җитмеш бишенче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча дүшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 675 елы, I меңьеллыкның 675 елы, VII гасырның 75 елы, VII гасырның 8 унъеллыгының 5 елы, 670 елларның 6 елы. 675 елдан бирле 1349 ел үтте.

# 675 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:675 елда туганнар

# 675 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:675 елда вафатлар
# Виктория (Мазовия воеводалыгы)

Виктория — Польшаның Мазовия воеводалыгы Страхувка гминасында урнашкан авыл.

# Виктория (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Падстарэва

Падстарэва (белар. Падстарэва) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Слуцкий районында урнашкан авыл.

# Падстарэва
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Кайсара (Параиба)

Кайсара — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.

# Кайсара (Параиба)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 127,911 км².
# RBMY1B

RBMY1B (ингл. RNA binding motif protein Y-linked family 1 member B) — human Y chromosome аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Енчовци

Енчовци — Болгариянең Габрово өлкәсендә урнашкан авыл. Трявна җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Енчовци
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 635 метр биеклектә урнашкан.
# Сан Хосе де Себальос (Абасоло)

Сан Хосе де Себальос — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Абасоло муниципалитеты составына керә.

# Сан Хосе де Себальос (Абасоло)
## Географиясе

Сан Хосе де Себальос Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Хосе де Себальос (Абасоло)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Хосе де Себальос (Абасоло)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Липавки (Докшыцкий районы)

Липавки (белар. Ліпаўкі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.

# Липавки (Докшыцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Сен-Мартен-де-Бретанкур

Сен-Мартен-де-Бретанкур (фр. Saint-Martin-de-Bréthencourt) — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
# Түбә (архитектура)

Түбә — бинаның атмосфера йогынтысыннан саклаган югары каплау элементы.

# Түбә (архитектура)
## Конструкция

Вентиляторлар куелган урында түбәне янмаган материаллар белән каплыйлар (плитка). Эчке су алган чокыр ягына тайпылыш булырга тиеш. Чокыр янында өлкәсе җылытырга тиеш.
Ягынга каршы вариант:
* Бетон плиткасы
* Гранит валчыгы, фр. 2-5 мм
* Дренаж: iDrain 10 ГЕО Typar геотекстиль белән (1000 н/м2)
* Геофиль
* «Техноарт» Битум гидроизоляциясы
* Цемент-ком стяжка, М 300 хх җәтмә белән армирлаштыру
* Геотекстиль
* «Пеноплекс 35» җылыткычы (25 кг/м3)
* Пароизоляцияле — ПВХ пленкасы
* түбә плитасы
# Барру-Алту (Баия)

Барру-Алту — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.

# Барру-Алту (Баия)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 425,75 км².
# Салон-ла-Тур

Салон-ла-Тур (фр. Salon-la-Tour) — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
# Мирон-Ёль

Мирон-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Нибель елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Мирон-Ёль
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050100112103000060719
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006071
* Бассейн коды — 03.05.01.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# 970-еллар (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
XII гасыр (б. э. к.) — XI гасыр (б. э. к.) — X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
970-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 979 елда башланган һәм б. э. к. 970 елда тәмамланган унъеллык.
# Трино (Җенова)

Трино — Италиянең Лигурия төбәге Чиканья өязендә урнашкан торак пункт.

# Трино (Җенова)
## Географиясе

Трино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Трино (Җенова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сумкалылар

Сумкалылар (лат. Metatheria, Marsupialia) — имезүчеләрнең инфраклассы.
Сумкалылар Австралиядә, аның янында урнашкан утрауларда, Көньяк һәм Үзәк Америкада таралганнар. Опоссумнарның бер төре исә хәтта Төньяк Америкада очрый.

# Сумкалылар
## Үзенчәлекле билгеләр

Сумкалыларны башка имезүчеләрдән аеручы билгеләр:
* Күпчелек очракларда алар плацентасыз. Балалары бик кечкенә һәм җитлекмичә туа, аналарының корсак ягында урнашкан сумкада озактан соң гына җитлегә.
* Сумкалыларның миләре примитив дәрәҗәдә.
* Сумкалыларның ана затларына ике аналык хас.
* Тән температурасы клоакалыларныкына караганда югарырак, ләкин плаценталыларныкыннан түбәнрәк. Гомумән алганда, температура даими түгел.

# Сумкалылар
## Классификация

Хәзерге фәндә сумкалылар ике төркемгә бүләләр:
* Ameridelphia
* Australidelphia
# Владимир Завадский (1938)

Владимир Завадский (Владимир Василий улы Завадский, 1938) — машиналар төзү технологиясе өлкәсендә галим, техник фәннәр кандидаты (1970), икътисади фәннәр докторы, профессор (1989).

# Владимир Завадский (1938)
## Хезмәт юлы

* 1960-1968 — Уфа приборлар төзү заводында.
* 1968-1994 — Караганда политехника институтының Петропавел филиалында машаиналар төзү технологиясе кафедрасы мөдире.
* 1994-2012 — Кама политехника институтында.
* 2012-2014/2015? — КФУның Чаллы филиалында.

# Владимир Завадский (1938)
## Фәнни хезмәтләр

* Машиналар төзү технологиясенә караган фәнни хезмәтләр авторы.
* Завадский В.В., Технологические основы экономического развития. Учеб. пособие для студ. вузов спец. 080502.65. Наб.Челны: ИНЭКА, 2006. -358 с.
* Завадский В.В. Системы современных технологий: Курс лекций. – Набережные Челны: ИНЭКА, 2007.
* Завадский В.В. Управление качеством. Практикум для студентов всех форм обучения специальностей 080502.65 «Экономика и управление на предприятии по отраслям», 220501.65 «Управление качеством» и 270115.65 «Экспертиза и управление недвижимостью» – Набережные Челны: ИНЭКА, 2009.
# Сянная (Рэчыцкий районы)

Сянная (белар. Сянная) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рэчыцкий районында урнашкан авыл.

# Сянная (Рэчыцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Тау сырты

Тау сырты (рус. горный хребет, ингл. mountain range, hill range) — ике як битләве дә ачык беленеп торган сузынкы тау корылмасы. Сизелерлек озын булып сузылуы һәм яхшы беленеп торган күчәре булуы белән характерлы. Күчәр буйлап тауның иң биек түбәләре урнашкан була. Тау сырты, гадәттә, субүләр сызык булып та тора.

# Тау сырты
## Тасвирлама

Тау сыртының формасы, озынлыгы һәм биеклеге аның барлыкка килү чорына һәм үсеш тарихына, шулай ук аны тәшкил итүче тау токымнарына бәйле. Тау түбәсенең тау итәгенә карата биеклеге берничә йөз метрдан да ким түгел, кайвакыт берничә чакрымга, сыртның озынлыгы — дистә һәм йөзләгән чакрымга җитә, тау битләре, гадәттә, бик текә. Күчәр линиясенең формасы буенча турыга сузылган һәм аз бөгелгән сыртлар өстенлек итә.

# Тау сырты
## Тау системасы

    Төп мәкалә: Тау системасы
Гомуми генезисы һәм геологик тарихы буенча берләшкән тау сыртлары җыелмасы тау системасын тәшкил итә. Тау системасы аерым урнашырга (мәсәлән, Урал) яки (ешрак) тау иленә (мәсәлән, Баш Кавказ сырты(рус.)татар.) берләшергә мөмкин.

# Тау сырты
## Тау сырты тармагы

    Төп мәкалә: Тау сырты тармагы
Эре тау сыртларының, кагыйдә буларак, тармаклары (рус. отроги) була. Тау сырты тармагы — беренче дәрәҗәдәге тау сыртыннан аерылган һәм башка юнәлештә сузылган икенче дәрәҗә тау сырты ул. Әлеге тармак төп тау сырты битләвен җирле су агышы телгәләүдән барлыкка килә ала.

# Тау сырты
## Тау чаты

Тау чаты (рус. горный узел) — икедән артык тау сыртының якын килеп тоташкан яисә кисешкән урыны. Әлеге урында, гадәттә, тау иленең иң биек таулары урнаша. Анда шулай ук бозлану үзәкләре хасил була ала.

# Тау сырты
## Тау тезмәсе

Тау тезмәсе (рус. горная цепь) — янәшә сузылган таулардан үзәннәр белән аерылган озын тау сырты, яки бер-бер артлы тезелгән тау сыртлары тезмәсе.
# Ясюки

Ясюки (белар. Ясюкі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.

# Ясюки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# HD206677

HD206677 — Җәди йолдызлыгында урнашкан A7IV/V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,949 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Листвяжка (Имгыт кушылдыгы)

Листвяжка — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Имгыт елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 57 км.

# Листвяжка (Имгыт кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010700112115300014491
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301449
* Бассейн коды — 14.01.07.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Саут-Пойнт (Техас)

Саут-Пойнт — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Саут-Пойнт (Техас)
## Географиясе

Саут-Пойнт халык санын алу урыны мәйданы — 3,465792 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 5 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Александр Дедушкин

Александр Дедушкин (рус. Александр Валерьевич Дедушкин, 12 август 1981(1981-08-12) (43 яшь), Сембер, Сембер өлкәсе, РСФСР, СССР — , ) — Россия баскетболчысы, РФның спорт остасы.
# Пынарөзү (Деврекани)

Пынарөзү (төр. Pınarözü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Деврекани илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Гожислав (Диңгез буе воеводалыгы)

Гожислав — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Глувчице гминасында урнашкан авыл.

# Гожислав (Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сер-ан-Лаведан

Сер-ан-Лаведан (фр. Sère-en-Lavedan һәм фр. Sère) — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Гуаира (Сан-Паулу)

Гуаира — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Гуаира (Сан-Паулу)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1258,476 км².
# Qırım suğışı

Qırım suğışı yäki Könçığış suğış - 1853-1856 yılda bulğan Rusiä imperiäse häm Britan, Frantsuz, Ğosman imperiäläre, Sardin patşalığınnan torğan Koalitsiä arasında suğış.
Suğış xäräkätläre Qawqaz, Dunay kenäzlekläre, Baltıyq, Qara, Azaq, Aq, Barents diñgezlärendä häm Kamçatkada uzğan.
İñ awır suğış Qırımda bulğan.

# Qırım suğışı
## Säbäplär

XIX ğasırğa Ğosman imperiäse bik zäğiflänä. Nikolay I 1850 yıllarda Balkan xalıqların Ğosman imperiäsennän ayırırğa telägän.
Rusiä Törkiägä basım yasar öçen Moldaviäne häm Valaxiäne basıp ala.
Nikolay I ğäskärlärne çığarırğa baş tarta, näticädä 1853 yılda Törkiä, 1854 yılda Böyekbritaniä häm Frantsiä Rusiägä suğış iğlan itä.

# Qırım suğışı
## Suğış xäräkätläre

Suğış xäräkätläre näticäsendä koalitsiä zur flot Qara diñgezdä tuplıy häm Qırımda desant töşerä.
1854 yılnıñ aprelendä Koalitsiäneñ (Böyekbritaniä, Frantsiä, Ğosman imperiäläre) 28 köymäse Ädis şähären utqa tota. 9 Rusiäneñ säwdä köymäse yandırıla, ingliz köymäse "Tigr" batırıla.
1854 yılnıñ sentäberendä Koalitsiä ğäskäre (61 meñ xärbie) Yevpatoriä yanında töşä.
1854 yılnıñ 8 sentäberendä Koalitsiä Rusiäneñ ğäskären (33 meñ) Alma bäreleşendä ciñä.

# Qırım suğışı
## Suğış xäräkätläre
### Aqyar qamalışı

1854 yılnıñ 5 (17) oktäberendä Aqyar (Sevastopol') qamalışı başlana, şähär utqa totıla. Tarixta ul Sevastopol' qamalışı dip tanılğan.
13 (25) oktäberendä Balaklava yanındağı bäreleştä Rusiä ğäskäre (23 meñ) Aqyar qamalışım özärgä tırışa, läkin Koalitsiä ğäskäre (20 meñ) qamalışnı saqlıylar.
Balaklava yanındağı bäreleş ike waqiğa belän dan qazanğan:
* Neçkä qızıl sızıq - aqtıq köçtän qarşılıq, saqlanu (ingliz telendä häm xalıqara töşençä, mädäniättä taswirlanğan, film töşerelgän). Kisken mizgeldä rus atlı ğäskären tuqtatır öçen şotland polkı komandirı Kolin Kempbel uqçılarğa dürt keşedän tügel, ä ike keşedän rät tözärgä boyırğan. Näticädä rus höcümen kire qaytarılğan häm ingliz telenä "neçkä qızıl sızıq" töşençäse kergän.
* Ciñel brigadanıñ höcüme - döres tügel xäldä añlağan boyırıq säbäple häläkätle höcüm (ingliz telendä häm xalıqara töşençä).
14 noyäberdä dawıl säbäple Koalitsiä Qırım yarı yanında 53 köymä (şul isäptän 25 yök taşu) yuğalta.
Ber yıllıq qamalıştan soñ koalitsiä Aqyarnıñ könyaq öleşen basıp ala.
Qawqaz frontında rus ğäskäre Qars şähären basıp ala.
Läkin Avstriä häm Prussiä Böyekbritaniägä häm Frantsıägä quşılu yanawı säbäple Rusiä solıx kileşü imzalarğa mäcbür bulğan.

# Qırım suğışı
## Näticälär

1856 yılda imzalanğan Parij Solıx kileşüe buyınça Rusiä basıp alınğan Bessarabiä, Dunay buyı, Qawqaz cirlären qaytara, Qara diñgezdä xärbi flot tözergä tıyıla, Rusiä Baltıyq diñgezendä xärbi tözeleş tuqtıy.

# Qırım suğışı
## Näticälär
### Rusiädä üzgäreşlär

Qırım suğışında ciñelüdän soñ Rusiä imperiäseneñ artqa qaluı açıqlana. Aleksandr II Rusiäneñ artqa qalunı betersen öçen reformalarnı ütkärä başlıy: şul isäptän krestiannar azat itelü, mäxkämä häm başqa üzgäreşläre.
# Сепыч (Лысьва кушылдыгы)

Сепыч — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга Лысьва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 55 км.

# Сепыч (Лысьва кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100912111100009493
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100949
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Таве (Луаре)

Таве (фр. Tavers) — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
# Петрара (Беневенто)

Петрара — Италиянең Кампания төбәге Чеппалони өязендә урнашкан торак пункт.

# Петрара (Беневенто)
## Географиясе

Петрара Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Петрара (Беневенто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.