yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# ̃Һинду Аикья Веди

Һинду Аикья Веди (Hindu Aikya Vedi (HAV) яки Hindu United Front) Һиндстанда, Керала штатында эшләүче Һинд дине оешмасы.

# ̃Һинду Аикья Веди
## Тарихы

HAV-ның беренче рәисе булып Свами Сатьянанда Сарасвати булган.

# ̃Һинду Аикья Веди
## Тәнкыйть

Соңгы вакытта HAV оешмасы Махараштрада сыер итен тыю буенча комментарийлар белән ассоциацияләнгән булган.

# ̃Һинду Аикья Веди
## Билгеләмәләр

* ↑ Archived copy.

# ̃Һинду Аикья Веди
## Өстәмә укырга мөмкин

* The Hindu : Kerala / Thiruvananthapuram News : Withdraw award for Hussain: Hindu Aikya Vedi 2007 елның 1 октябрь көнендә архивланган.
# Ноузов (Воленице)

Ноузов (чех. Nouzov) — Чехиянең Урта Чехия крае Воленице районында урнашкан авыл.

# Ноузов (Воленице)
## Географиясе

Мәйданы — 0,206 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Ноузов (Воленице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ноузов (Воленице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Ноузов (Воленице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 20 |
| 1880 | 19 |
| 1890 | 29 |
| 1900 | 33 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 28 |
| 1921 | 29 |
| 1930 | 24 |
| 1950 | 15 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 14 |
| 1970 | 15 |
| 1980 | 14 |
| 1991 | 4 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 5 |
| 2011 | 4 |
| 2021 | 4 |
# IC 1167

IC 1167 — Елан йолдызлыгы чикләрендә урнашкан Сейферт II .

# IC 1167
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1167, 2MASX J16035289+1456471, PGC 56900, MCG+03-41-065, SDSS J160352.86+145647.1, LEDA 56900 һәм Gaia DR2 1192225441825159680 буларак та сурәтләнә.
# Орбитаның идиопатияле ялкынсынуы

Орбитаның идиопатияле ялкынсынуы (ОИЯ), элек орбитаның псевдотуморы дип аталган, — шешле, йогышлы булмаган, орбитаның күләмле зарарлануы белән сыйфатланган сирәк чир. Ялкынсынулы барыш орбитадагы йомшак тукымаларның кайберсенә яки барысына да йогынты ясый ала һәм мәсәлән, миозит, дакриоаденит, оптик периневрит яки склеритка китерә ала. Гистологик яктан ул реактив фиброзга күчкән полиморфлы-күзәнәкле ялкынсынулы инфильтрациясеннән гыйбарәт. Процессның барышы аның клиник һәм патологик үзенчәлекләре белән туры килми. Өлкәннәрдә чир гадәттә бер яклы, балаларда ул ике яклы була ала. Орбита һәм борын куышлыклары бергә зарарлану сирәк очрый.

# Орбитаның идиопатияле ялкынсынуы
## Ачыклау

1. Гомернең 3-6 дистәсендә кискен периорбиталь шешү, кызару һәм авырту белән билгеләнә (рәс. 6.15а).
2. Билгеләре
* Авыр очракларда тоткарлыклы экзофтальм һәм офтальмоплегия.
* Орбитаның арткы өлешләренә ялкынсыну таралганда КН'ның функциясе бозылу.
3. КТ орбита эчендә аз чагылган караңгылыкны һәм аның төссез чикләрен ачыклый (рәс. 6.15б, в).
4. Клиник барыш. Берничә вариант мөмкин.
* Берничә атнадан соң үзлегеннән ремиссия.
* Озакка сузылган барыш белән өзлегүләр очраклары һәм аннары ремиссия.
* Авыр дәвамлы барыш орбиталь тукымаларның көчәюче фиброзына һәм нәтиҗәсендә офтальмоплегия белән, мөгаен, птоз һәм КН җәлеп итү өчен күрү начарлануы белән барган «каткан» орбита белән сыйфатлана. (рәс. 6.16).

# Орбитаның идиопатияле ялкынсынуы
## Дәвалау

1. Үзлегеннән ремиссияне көтеп чагыштырмача җиңел барышта күзәтү.
2. Дәвамлы барышта диагнозны раслау һәм шешне төшереп калдыру өчен биопсия кирәк булырга мөмкин.
3. СЯКЧ эчү еш нәтиҗәле һәм стероидлы терапиядән алдан булырга тиеш.
4. Системалы стероидлар диагноз расланганнан соң гына билгеләнә, чөнки бу очракта инфекцияләр һәм Вегенер гранулематозы кебек башка чирләрнең клиник күренеше бозылырга мөмкин. Эчкә преднизолонның башлангыч дозасы көненә 60-80 мг тәшкил итә һәм нәтиҗәлегенә карап, әкренләп киметелә дә кире кагыла. Кабатлану очракларында кабат билгеләргә була
. 5. Ике атна тәңгәл стероидлы терапия уңышсыз булса, радиотерапия мөмкин. Кечкенә дозалы нурланыш (мәсәлән, 10 Гр) озын һәм кайвакыт даими ремиссиягә китерә ала.
6. Антиметаболитлар, мәсәлән, метотрексат яки микофенолат мофетил, стероидлы һәм нурланышлы терапия уңышсыз булса, кирәк булырга мөмкин.
7. Инфликсимабны системалы куллану, шеш некрозы факторы ингибиторы, гадәти терапия нәтиҗәсез булган кабатланучы яки нык барышта мөмкин.

# Орбитаның идиопатияле ялкынсынуы
## Дифференциаль диагностика

1. Орбитаның бактериаль целлюлитын орбитаның алгы өлеше тукымаларының чагылган ялкынсынуы билгеләрендә уйларга кирәк. Дөрес диагноз куелганчы сынаулы системалы антибиотикотерапия кирәк булырга мөмкин.
2. ЭОП'ның чагылган кискен күренешләре ОИЯ белән охшаш булырга мөмкин, ләкин ЭОП ешрак ике яклы барыш, ә ОИЯ гадәттә бер яклы.
3. Вегенер гранулематозы, төерле полиартериит, Вальденстрем макроглобулинемиясе кебек системалы чирләр ОИЯ охшаш орбиталь симптоматика белән бергә була ала.
4. Орбитаның яман шешләре, аеруча метастазлы.
5. Дермоидлы киста ертылуы авырту белән икенчел гранулематоз ялкынсынуга китерә ала.
# Здремби

Здремби — Польшаның Подлясье воеводалыгы Бакалажево гминасында урнашкан авыл.

# Здремби
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Нидерхоллабрунн

Нидерхоллабрунн — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Корнойбург округы составына керә.

# Нидерхоллабрунн
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 242 метр биеклектә урнашкан. Гросмугль, Эрнстбрунн, Гросрусбах, Хармансдорф (Түбән Австрия), Леобендорф (Түбән Австрия), Лайтцерсдорф һәм Зирндорф коммуналары белән чиктәш.
# Булатовац

Булатовац (серб. Булатовац) — Сербиянең Топлич округы Прокупле җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Булатовац
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 312 метр биеклектә урнашкан.

# Булатовац
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Фюльто

Фюльто (фр. Fultot) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Каваҗык (Кула )

Каваҗык (төр. Kavacık) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Кула илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сканцано (Рьети)

Сканцано — Италиянең Лацио төбәге Читтареале өязендә урнашкан торак пункт.

# Сканцано (Рьети)
## Географиясе

Сканцано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Сканцано (Рьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Жице

Жице — Словениянең Света Ана (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Жице
## Географиясе

Мәйданы — 4,35 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 260,6 метр биеклектә урнашкан.
# Франклин (Алабама)

Франклин — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Франклин (Алабама)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 11,593145 км², 11,593159 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 107 метр биеклектә урнашкан.
# Миргасим Сәяхов

Миргасим Сәях улы Сәяхов (13 апрель, 1925, Ташлы авылы, Ютазы районы, ТАССР — 19 июнь, 1971 (46 яшь) Александровка авылында, Баулы районы, ТАССР — Бөек Ватан сугышында катнашучы.

# Миргасим Сәяхов
## Биография

Миргасим Сәях улы Сәяхов 1925 елның 13 апрель Татарстан АССРның Ютазы районы Ташлы авылында гади эшчән гаиләдә туа.
1938 елда Ташлы авылынын 7-еллык мәктәбенең 6 классын тәмамлый һәм Акбаш с/с колхозында эшли башлый.
1943 елда, ноябрь аенда 18 яшендә Совет Кызыл Армия сафларына, 149 укчылар полкына, гади укчы сыйфатында эләгә.
1944 елның 22 февралендә 80 укчылар девизиясендә булганда снайпер сыйфатында, Нарва шәһәре астында һөҗүмнәрдә, дошманның ут ноктасын бастыра. Бөек Ватан сугышы фронтларында сугыш вакытында 5 тапкыр яраланган.
1945 елда декабрьдә туган ягына кайта.
"Сугышчан хезмәтләре өчен" медаль белән бүләкләнде.

# Миргасим Сәяхов
## Сугыштан соң

1945 елны Туган авылына кайткач, колхозында тракторчы булып эшли башлый. Эш бик авыр булгач экрен генә яралар ачыла башлый, шуның Ютаза районның хастаханәсенә эләгә, шуннан язылып чыккач Челәбегә эшкә юл сала Һәм шунда Абдулла кызы Хаҗәр белән танышып, Александровка авылында гаилә тормыш юлына басалар һәм 4 бала тәрбиялиләр.
1971 елның 19 июнь аенда Баулы районы Александровка авылында Сәяхов Миргасим Сәях улы вафат була. Ташлы авылы зиратында җирләнә.
Хәзерге вакытта 13 оныгы һәм 18 оныкчыгы бар.
# Казе Рати (Ла Специя)

Казе Рати — Италиянең Лигурия төбәге Ла-Специя өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Рати (Ла Специя)
## Географиясе

Казе Рати Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Рати (Ла Специя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сүтәмурдов

Сүтәмурдов (әзери. Sütəmurdov) — Әзербайҗанның Ләнкәран районына караган авыл.
# Бентли (Канзас)

Бентли — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.

# Бентли (Канзас)
## Тарихы

Бентли шәһәре 1888 елда нигезләнгән.

# Бентли (Канзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,77847 км², 0,778471 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 423 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вевюрки (Вармия-Мазурия воеводалыгы)

һәм
Вевюрки — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Гурово-Илавецке гминасында урнашкан авыл.

# Вевюрки (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Санта Барбара II (Авелино)

Санта Барбара II — Италиянең Кампания төбәге Ариано-Ирпино өязендә урнашкан торак пункт.

# Санта Барбара II (Авелино)
## Географиясе

Санта Барбара II Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Санта Барбара II (Авелино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вамбреши

Вамбреши (фр. Wambrechies) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Лилль-1 кантонына карый.
# Верцишево (Подлясье воеводалыгы)

Верцишево — Польшаның Подлясье воеводалыгы Визна гминасында урнашкан авыл.

# Верцишево (Подлясье воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 890 (сан)

890 (сигез йөз туксан ) - 889 белән 891 арасындагы натураль сан.

# 890 (сан)
## Математикада

* 890 — өч урынлы җөп сан.
* 890 санның цифрлар суммасы — 17.
* 890 санның цифрлар тапкырчыгышы — 0.
* 890 санның квадраты — 792100.

# 890 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 890 ел
* 890 ел (б. э. к.)
* Юникодта 037A₁₆ — «ͺ» символның коды.
# Гойсингтон (Канзас)

Гойсингтон — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.

# Гойсингтон (Канзас)
## Тарихы

Гойсингтон шәһәре елда нигезләнгән.

# Гойсингтон (Канзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,989311 км², 2,989354 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 563 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 4336

NGC 4336 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4336
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Синмихаю-Ромин (коммуна)

Синмихаю-Ромин — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан коммуна.

# Синмихаю-Ромин (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 75,26 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 88 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Синмихаю-Ромин, Синмихаю-Джерман һәм Утвин авыллары урнашкан.
# Сан Себастияно (Кунео)

Сан Себастияно — Италиянең Пьемонт төбәге Фоссано өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Себастияно (Кунео)
## Географиясе

Сан Себастияно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Себастияно (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Чилтон (Техас)

Чилтон — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Чилтон (Техас)
## Географиясе

Чилтон халык санын алу урыны мәйданы — 10,291639 км², 10,291643 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 428 Фут биеклектә урнашкан.
# Ашагыгөкдере (Эгирдир)

Ашагыгөкдере (төр. Aşağıgökdere) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Ыспарта иле Эгирдир илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Орогранде (Нью-Мексико)

Орогранде — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Орогранде (Нью-Мексико)
## Географиясе

Орогранде халык санын алу урыны мәйданы — . Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Миявичан (Сан Луис Акатлан)

Миявичан — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Сан-Луис-Акатлан муниципалитеты составына керә.

# Миявичан (Сан Луис Акатлан)
## Географиясе

Миявичан Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Миявичан (Сан Луис Акатлан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Миявичан (Сан Луис Акатлан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# (15788) 1993 SB

(15788) 1993 SB — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15788) 1993 SB
## Тарихы

1993 елның 16 сентябрендә I. P. Williams, A. Fitzsimmons, D. O'Ceallaigh тарафыннан Ла Пальма обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 SB» саналган.
# PCDH18

PCDH18 (ингл. Protocadherin 18) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# EDRF1

EDRF1 (ингл. Erythroid differentiation regulatory factor 1) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# GSC2709-357

GSC2709-357 — Аккош йолдызлыгында урнашкан A3 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,12 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# HD16145

HD16145 — Кит йолдызлыгында урнашкан ApCrEuSr спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,64 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Очты, очты

Очты, очты — татар халык уены.

# Очты, очты
## Уйнау тәртибе

Уйнаучылар түгәрәк булып басалар. Берәү баш булып түгәрәкнең уртасына чыгар. Баш: «Очты, очты казлар очты!» — дип кулы белән очкан кебек хәрәкәт ясар. Башкалар да аның хәрәкәтен кабатлый. Шулай баш берничә кат оча торган кошларны «очырткач» искәрмәстән генә: «Очты, очты, ташлар очты!» дип, бер очмый торган нәрсәнең исемен атый. Бу вакытта түгәрәктәгеләр кулларын күтәрмәскә тиеш. Берәрсе абайламыйча кулын күтәрсә, аңа баш: «Бар, алайса, таш белән бергә оч!» — дип, урынын аңа бирә һәм үзе түгәрәккә керә. Ялгышучылар берничә булса, иң элек ялгышучы баш булып кала. Уен шул рәвешчә дәвам итә.
# Ulan Bator

Ulaanbaatar (Mongolça: Улаанбаатар) yä Ulan Bator şähäre – Mongoliä'neñ başqalası. Şähärneñ xalqı 1998. yılda 650.000 keşe sanala. Ulaanbaatar Mongolianıñ üzägeneñ tönyaqta, Tuul yılğasında, Bogdo Uul tawı yänäşäsendä urnaşqan.
1649.da Urga isemle Buddist monastır qalası bularaq nigez salınğan, 1860. yıllardan Räsäy-Qıtay arasında çäy säwdä yulında ticärät üzäge bula. 1911. yılda Mongolía automí statusın iğlan itkäç, şähär 1924. yılda Mongol Xalıq Cömhüriäteneñ başqalası bula başlí. Şähärneñ isemen Ulaanbaatar'ğa (Mongolça: 'qızıl batır') almaştırdı, Mongolíanı Ungern von Sternberg'nıñ ğäskärlärdän, Qıtay xakimiättän azat itkän häm Qızıl Ğäskärne çaqırğan Sühbaatar isemle milli qaharmanınıñ xörmätenä. Anıñ häykäle xäzer dä Ulaanbaatarnıñ üzäk mäydanında tora.
Ulaanbaatarda millätara Buyant Ukha aéroportı bar, ul automagistral belän Mongolianıñ böten töp şähärlär belän bäylängän, timer yullar buyınça ul Trans-Seber timer yulı häm Qıtay timer yulları belän bäylängän. Şähärdä Mongolíanıñ berdänber uniiversität urnaşqan. Berniçä däwlät wä xosusí kölliät (kollej) tä bar. Taríxí kitapxanäsendä borınğı Mongol, Qıtay häm Tibet qulyazmalar bar.

# Ulan Bator
## Tanılğan şäxeslär

* Battulğa Xaltmaagiyn (1963), Mongoliä prezidentı (2017 yıldan).

# Ulan Bator
## External links

* Ulaanbaatar Pictures 2006 елның 26 июнь көнендә архивланган.
# Бецзехайде

Бецзехайде — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.

# Бецзехайде
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 37,61 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 31 метр биеклектә урнашкан.
# Реча (коммуна, Марамуреш)

Реча — Румыниянең Марамурешу жудецында урнашкан коммуна.

# Реча (коммуна, Марамуреш)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 43,88 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Реча, Бозинта-Мике, Лепушел, Мочира һәм Сесар авыллары урнашкан.
# Т-70

Т-70 — Икенче бөтендөнья сугышы вакытындагы совет җиңел танк. 1941 елның октябрь — ноябрендә барлык ватан җиңел танклары Николай Астров җитәкчелегендә Горький автомобиль заводында (ГАЗ) эшкәртелгән һәм эшләп чыгарылган. 1942 елның гыйнварында Т-70 Кызыл армиясенә корал итеп алына һәм берничә машиналар төзү заводларында серияләп чыгарыла. Т-70 җитештерү 1943 елның октябренә кадәр дәвам итте, шул елның җәендә сугыш гамәле сәбәпле һәм ЭККА яңа танкларга мохтаҗ булганга күрә, танк нигезендә эшләнгән үзйөрешле артиллерия җайланмасын СУ-76 серияләп җитештерүне туктату турында карар булды. Барысы 8231 данә чыгарылган шул төр танклары.

# Т-70
## Җитештерү

Т-70 җиңел танкын серияле ГАЗ заводында гына түгел, ләкин илнең Идел буе һәм Вятка төбәкләре күп башка оешмалары катнашкан.

# Т-70
## Техник сыйфатламалары
### Бәямәләре

* Озынлыгы, мм: 4285
# КИВ-ретинит

1. Билгеләре
* Алгы увеит һәм витреит.
* Урта яки кырыйдагы перифериядә урнашкан зур булмаган тигессез соргылт-ак яки саргылт чыганаклар (рәс. 14.33б). Чыганаклар әкренләп зурая яки үзгәрешсез кала ала.
2. Дәвалауны антиретровируслы препаратлар белән үткәрәләр, ләкин ацикловир яки ганцикловир белән түгел. Фараз уңай.
# Маклендон-Чисголм (Техас)

Маклендон-Чисголм — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Маклендон-Чисголм (Техас)
## Тарихы

Маклендон-Чисголм шәһәре 1969 елда нигезләнгән.

# Маклендон-Чисголм (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 25,155317 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 154 метр биеклектә урнашкан.
# Рибокур (Мез)

Рибокур (фр. Ribeaucourt) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Гирдәни

Гирдәни (әзери. Girdəni) — Әзербайҗанның Ләнкәран районына караган авыл.
# Ягелла

һәм
Ягелла — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Трыньча гминасында урнашкан авыл.

# Ягелла
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Здрапи (Красницкий повяты)

Здрапи — Польшаның Люблин воеводалыгы Вильколаз гминаcында урнашкан авыл.

# Здрапи (Красницкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чыжэвники

Чыжэвники (белар. Чыжэўнікі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браслав районында урнашкан авыл.

# Чыжэвники
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Парксайд (Пенсильвания)

һәм
Парксайд — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Парксайд (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1919 елда нигезләнгән.

# Парксайд (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,21 квадрат миль, 0,533021 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 105 Фут биеклектә урнашкан.
# Дялу (Джурджу)

Дялу — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. Креведия-Маре (коммуна) коммунасына карый.

# Дялу (Джурджу)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 93 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 6028

NGC 6028 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6028
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Франция астрономы Guillaume Bigourdan тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 30.48 см (12 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Эвҗи (Терме)

Эвҗи (төр. Evci) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Терме илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Олд-Ескобарес (Техас)

Олд-Ескобарес — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Олд-Ескобарес (Техас)
## Географиясе

Олд-Ескобарес халык санын алу урыны мәйданы — 0,122026 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Велений (Ясси)

Велений — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. Цибенешть (коммуна) коммунасына карый.

# Велений (Ясси)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 245 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бабрости

һәм
Бабрости — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Пиш гминасында урнашкан авыл.

# Бабрости
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вилар-де-Пердизеш

Вилар-де-Пердизеш — Португалиянең Вила-Реал округына керә торган фрегезия. Vilar de Perdizes e Meixide муниципалитетына карый.

# Вилар-де-Пердизеш
## Географиясе

Мәйданы — .