yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Эзюрка

Эзюрка — Польшаның Мазовия воеводалыгы Пневы гминасында урнашкан авыл.

# Эзюрка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Хеттинген

Хеттинген (алман. Hettingen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Хеттинген
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 46,06 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 644 метр биеклектә урнашкан.
# Айвазпынары (Гөлҗүк)

Айвазпынары (төр. Ayvazpınarı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Гөлҗүк илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ансиан (район)

Ансиан — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. Ансьян муниципалитетына карый.

# Ансиан (район)
## Географиясе

Мәйданы — 38,26 км².
# Идзясъю

Идзясъю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ёлва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 34 км.

# Идзясъю
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200212103000021647
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002164
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Сант'Элия (Пескара)

Сант'Элия — Италиянең Абруцци төбәге Караманико-Терме өязендә урнашкан торак пункт.

# Сант'Элия (Пескара)
## Географиясе

Сант'Элия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Сант'Элия (Пескара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лоурдес (Ромита)

Лоурдес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ромита муниципалитеты составына керә.

# Лоурдес (Ромита)
## Географиясе

Лоурдес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Лоурдес (Ромита)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лоурдес (Ромита)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Поломка (Киров өлкәсе)

Поломка (рус. Поломка) — Киров өлкәсенең Мураши районында урнашкан авыл.

# Поломка (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Поломка (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Поломка (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Поломка (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Сөгүтлү (Ризе)

Сөгүтлү (төр. Söğütlü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Ризе илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Негрешть (Алба)

Негрешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Могош (коммуна) коммунасына карый.

# Негрешть (Алба)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Пущиково-Забоже

Пущиково-Забоже — Польшаның Великопольское воеводалыгы Сважендз гминасында урнашкан авыл.

# Пущиково-Забоже
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Джорджтаун (Мэн)

Джорджтаун — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Джорджтаун (Мэн)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Джорджтаун (Мэн)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 64,56 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 10 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Амзача

Амзача — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. Амзача (коммуна) коммунасына карый.

# Амзача
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 77 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Джонсон (округ, Канзас)

Джонсон — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Олейте шәһәре.

# Джонсон (округ, Канзас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1855 елда оештырыла.

# Джонсон (округ, Канзас)
## Территориясе

Округ мәйданы 1243 км² тәшкил итә.
# Лучное

Лучное (белар. Лучное) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Чэрвеньский районында урнашкан авыл.

# Лучное
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (3007) Reaves

(3007) Reaves (лат. Reaves) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3007) Reaves
## Тарихы

1979 елның 17 октябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 UC» саналган.
# Дмитриев-Льговский

Дмитриев-Льговский (рус. Дмитриев-Льговский) — Россия Федерациясенең Курск өлкәсендә урашкан шәһәр.
Халык саны — 7062 кеше (2014).

# Дмитриев-Льговский
## Сәгать поясы

Дмитриев-Льговский Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Дмитриев-Льговский
## Тарих

Шәһәр статусын 1779 елдан башлап йөртә.

# Дмитриев-Льговский
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (98,1%).

# Дмитриев-Льговский
## Танылган шәхесләр

* Феофан (1947), Казан һәм Татарстан митрополиты (2015 елдан).
# Штруксдорф

Штруксдорф (алман. Struxdorf) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Штруксдорф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13,4 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 19 метр биеклектә урнашкан.
# Җума (Караҗасу)

Җума (төр. Cuma) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Караҗасу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# 495 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 495 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
III гасыр — IV гасыр — V гасыр — VI гасыр — VII гасыр :
Хронологик таблица :
495 (дүрт йөз туксан бишенче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча якшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 495 елы, I меңьеллыкның 495 елы, V гасырның 95 елы, V гасырның 10 унъеллыгының 5 елы, 490 елларның 6 елы. 495 елдан бирле 1529 ел үтте.

# 495 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:495 елда туганнар

# 495 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:495 елда вафатлар
# Камара де лос Лорес (Силао)

Камара де лос Лорес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Силао муниципалитеты составына керә.

# Камара де лос Лорес (Силао)
## Географиясе

Камара де лос Лорес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Камара де лос Лорес (Силао)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Камара де лос Лорес (Силао)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Боровець (Ленчицкий повяты)

Боровець — Польшаның Лодзь воеводалыгы Пёнтек гминаcында урнашкан авыл.

# Боровець (Ленчицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Акушнет-Сентер (Массачусетс)

Акушнет-Сентер — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Акушнет-Сентер (Массачусетс)
## Географиясе

Акушнет-Сентер халык санын алу урыны мәйданы — 3,741068 км², 3,713355 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Мэдисон (округ, Теннесси)

Мэдисон — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Джексон шәһәре.

# Мэдисон (округ, Теннесси)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1821 елда оештырыла.

# Мэдисон (округ, Теннесси)
## Халкы

2019 елда халык саны 97 663 кеше тәшкил иткән.

# Мэдисон (округ, Теннесси)
## Территориясе

Округ мәйданы 1448 / 1443 км² тәшкил итә.
# Пйолио (Бьела)

Пйолио — Италиянең Пьемонт төбәге Каприле өязендә урнашкан торак пункт.

# Пйолио (Бьела)
## Географиясе

Пйолио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пйолио (Бьела)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шевченко (кратер)

Шевченко (Shevchenko) — Меркурий планетасының 53°33′ к. к. 46°04′ кб. о. координаталары буенча урнашкан 130 километрлы кратеры.

# Шевченко (кратер)
## Исеме

Кратер украин шагыйре и рәссамы Тарас Шевченко хөрмәтенә аталган.
# Паладрю

Паладрю (фр. Paladru) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Ле-Гран-Лан кантонына карый.

# Паладрю
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,64 км².
# Эгригөз (Эмет)

Эгригөз (төр. Eğrigöz) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Эмет илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (12386) Nikolova

(12386) Nikolova — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12386) Nikolova
## Тарихы

1994 елның 28 октябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 UK5» саналган.
# Паулина (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

Паулина — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Кцыня гминаcында урнашкан авыл.

# Паулина (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (6953) Davepierce

(6953) Davepierce (лат. Davepierce) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6953) Davepierce
## Тарихы

1986 елның 1 августында Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 PC1» саналган.
# Форлимпополи

Форлимпополи — Италиянең Эмилия-Романья төбәгендә урнашкан коммуна. Форли-Чезена провинциясе составына керә.

# Форлимпополи
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 33 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Форли, Бертиноро һәм Мельдола коммуналары белән чиктәш.
# Басу

Басу — авыл хуҗалыгы культураларын, күпъеллык үләннәр үстерү өчен ел саен эшкәртелүче авыл хуҗалыгы җирләре. Басуларга көтүлекләр, печәнлекләр керми.
Басуларга тагын пар җирләре, бакчалар да керә ала. Дөньяда басулык мәйданнары 4,8 млрд га дип исәпләнә, ягъни коры җирнең 37% мәйданы.

# Басу
## Ссылки

* ↑ Авыл хуҗалыгы географиясе 2011 елның 13 октябрь көнендә архивланган.(рус.)
# Понтемерлано (Мантова)

Понтемерлано — Италиянең Ломбардия төбәге Ронкоферраро өязендә урнашкан торак пункт.

# Понтемерлано (Мантова)
## Географиясе

Понтемерлано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Понтемерлано (Мантова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нове Надратово

Нове Надратово — Польшаның Мазовия воеводалыгы Журомин гминасында урнашкан авыл.

# Нове Надратово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Глинянка (Карпатасты воеводалыгы)

һәм
Глинянка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Улянув гминасында урнашкан авыл.

# Глинянка (Карпатасты воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ардыч (Герҗүш)

Ардыч (төр. Ardıç) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Батман иле Герҗүш илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Рәсим Акчурин

Рәсим Сөләйман улы Акчурин (1931 елның 24 декабре) — совет хәрби башлыгы, генерал-полковник (1990 елның 17 декабре).
Танылган кардиохирург академик Ренат Акчуринның туган абыйсы.

# Рәсим Акчурин
## Биография

1931 елның 24 декабрендә Зәнгиата бистәсендә (хәзерге — Үзбәкстанның Ташкент өлкәсенең Зангиат районы) педагогик хезмәткәрләр гаиләсендә туган. Татар. 1933 елдан башлап Әндиҗанда әти-әнисенең яңа эш урыны буенча яши. Шунда ук 1949 елда урта мәктәпне тәмамлый. 1949 елдан М.И. Калинин исемендәге Ленинград политехника институтында укый.
Институтның икенче курсын тәмамлаганнан соң, 1951 елда Совет Армиясенә алына һәм укуга җибәрелә. 1954 елда һава һөҗүменә каршы оборона (ПВО) гаскәрләренең 3 нче Балтия зенит артиллерия училищесын тәмамлый (Латвия ССРның Алуксне шәһәре). 1954 елдан башлап Төркестан хәрби округының ПВО 30 нчы аерым корпусында (Майлы-Су бистәсе, Кыргыз ССР) взвод командиры булып хезмәт итә, 1957 елдан батарея белән (Ташкент өлкәсендә урнашкан), аннары — С-75 зенит ракета комплекслары дивизионы белән җитәкчелек итә.
1970 елда һава һөҗүменә каршы оборона хәрби команда академиясен тәмамлый. 1970 елдан ПВО Мәскәү округында хезмәт итә: 291 нче зенит ракета полкы командиры (Кострома өлкәсенең Нея шәһәре), 1973 елда — ПВОның 16 нчы корпусы (Горький шәһәре) зенит ракета гаскәрләре башлыгы, 1974 елдан — командир урынбасары, 1982 елдан — ПВОның 3 нче корпус (Ярыслау) командиры, бер үк вакытта Ярыслау гарнизоны башлыгы, 1982 елдан — ПВОның Мәскәү округы зенит ракета гаскәрләре командующие. 1985 елдан — илнең һава һөҗүменә каршы оборона гаскәрләренең зенит ракета гаскәрләре командующие. 1992 елда яше буенча яше буенча запаска китә.
Мәскәүдә яши. 1993 елдан аэрокосмик комплексның Россия конверсиясе үзәге консультанты. 1996 елдан Россия Федерациясе Хөкүмәте аппаратының административ бүлеге консультанты. 1999 елның гыйнварыннан — Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы Россия дәүләт тарихи-мәдәни үзәгенең хәрби-патриотик тәрбия бүлеге башлыгы. 1999 елның августыннан — Мәскәү шәһәре мәгариф департаментының хәрби-патриотик һәм гражданлык тәрбиясе үзәге директоры.
Җәмәгать эше белән актив шөгыльләнә. 1999 елдан Мәскәү шәһәренең төбәк татар милли-мәдәни автономиясе Советы Рәисе, 2014 елдан мактаулы Рәис. Мәскәү шәһәр ветераннар советының беренче урынбасары булып тора.

# Рәсим Акчурин
## Бүләкләр

* Кызыл Байрак ордены;
* II һәм III дәрәҗә «ССРБ Кораллы көчләрендә хезмәт иткән өчен» ордены;
* Жуков медале;
* «Россия флотына 300 ел» медале;
* «Хәрби батырлык өчен. Владимир Ильич Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан» юбилей медале;
* «1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Җиңүгә егерме ел» юбилей медале;
* «ССРБ Кораллы Көчләре ветераны» медале;
* «Хәрби бердәмлекне ныгыткан өчен» медале;
* I, II һәм III дәрәҗә «Мактауга лаеклы хезмәт өчен» медале
# HINFP

HINFP (ингл. Histone H4 transcription factor һәм Histone H4 transcription factor) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Репная (Кемчуга кушылдыгы)

Репная — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы 145 елгасының сул ярыннан км ераклыкта Кемчуг урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.

# Репная (Кемчуга кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010400212115200017258
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115201725
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# (753) Тифлис

(753) Тифлис (лат. Tiflis) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (753) Тифлис
## Тарихы

1913 елның 30 апрелендә Неуймин Г. Н. тарафыннан Кырым (Симеиз) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1913 RM» саналган.
# Арку-да-Кальета

Арку-да-Кальета — Португалиянең Мадейра округына керә торган фрегезия. Кальета муниципалитетына карый.

# Арку-да-Кальета
## Географиясе

Мәйданы — 14,7 км².
# Литовцы (Докшыцкий районы)

Литовцы (белар. Літоўцы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.

# Литовцы (Докшыцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Серито Бланко де Гвадалупе (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)

Серито Бланко де Гвадалупе — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Долорес-Идальго муниципалитеты составына керә.

# Серито Бланко де Гвадалупе (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Географиясе

Серито Бланко де Гвадалупе Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Серито Бланко де Гвадалупе (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Серито Бланко де Гвадалупе (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Пезе-Нанкруа

Пезе-Нанкруа (фр. Peisey-Nancroix) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Бур-Сен-Морис кантонына карый.

# Пезе-Нанкруа
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 70,64 км².
# Малавентре (Пиза)

Малавентре — Италиянең Тоскана төбәге Веккьяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Малавентре (Пиза)
## Географиясе

Малавентре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Малавентре (Пиза)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кәккүк читеге

Кәккүк читеге (лат. Cypripedium L., 1753) — орхидеячәләр гаиләлегенә караган үсемлекләр ыруы.
# Варжен-Бонита (Санта-Катарина)

Варжен-Бонита — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.

# Варжен-Бонита (Санта-Катарина)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 298,61 км².
# (7505) Фурусё

(7505) Фурусё (лат. Furusho) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7505) Фурусё
## Тарихы

1997 елның 3 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 AM2» саналган.
# Ветава

Ветава — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. Ветава (коммуна) коммунасына карый.

# Ветава
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Кеңесшеле

Кеңесшеле (каз. Кеңесшілі) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Кеңесшеле
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Макатуба

Макатуба — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Макатуба
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 226,182 км².
# Стэнли Коэн

'Стэнли Коэн (17 ноябрь 1922(1922-11-17), Бруклин, Нью-Йорк, Нью-Йорк, Америка Кушма Штатлары — 5 февраль 2020(2020-02-05) (97 яшь), Нәшвилл, Америка Кушма Штатлары) — тереклек химиячесе, университет профессоры, эндокринолог, физиолог (Америка Кушма Штатлары). Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1986).
# Яңа Мәчәләй

Яңа Мәчәләй (рус. Новомочалеевка) — Россиянең Самара өлкәсенең Похвистнево районындагы татар авылы. Кротково авыл җирлеге составына керә.

# Яңа Мәчәләй
## Географиясе

Авыл Самара өлкәсенең төньяк-көнчыгыш өлешендә, Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгы, урман-дала зонасында, Олы Кенәле елгасы ярында, район үзәге Похвистнево шәһәреннән төньяк-көнбатышка таба якынча 16 километр ераклыкта урнашкан (туры сызык буенча).

# Яңа Мәчәләй
## Географиясе
### Климат

Климат уртача континенталь. Һаваның уртача еллык температурасы 3,1 ° C. Иң җылы айның (июль) һава температурасы 19,2 ° C (абсолют максимум 37 ° C); иң салкын (гыйнвар) -13,3 ° C (абсолют минимум -46 ° C). Еллык уртача явым-төшем 430 мм, аларның күбесе җылы вакытка туры килә. Кар каплавы 163 көн дәвам итә.

# Яңа Мәчәләй
## Тарихы

Авылны 1907 елда Самар өлкәсе Похвистнево районы Мәчәләй авылы кешеләре нигезләгән.
1931 елда 33 хуҗалыкта 177 кеше яшәгән.

# Яңа Мәчәләй
## Халык саны
### Милли составы

2002 елда авылда 153 кеше, 2010 елда авылда 135 кеше яшәгән, татарлар.

# Яңа Мәчәләй
## Дин

Авылда 1990 елдан мәчет эшләп килә.

# Яңа Мәчәләй
## Социаль өлкә

Авылда фельдшер-акушерлык пункты һәм мәдәният йорты эшли.

# Яңа Мәчәләй
## Мәгариф

1911 елда беренче мәктәп ачыла, ул Иске Ярмәк авылы мәдрәсәсе нигезендә белем биргән. 1922 елда ябыла.

# Яңа Мәчәләй
## Икътисады

1929 елда Нариманов исемендәге колхоз оеша. 1951 елда «Кызыл партизан» колхозы белән берләштерелә, 1955 елда «Ленин юлы» колхозы дип үзгәртелә. Бүгенге көндә таркалган.
Халык нигездә шәхси йорт яны хуҗалыгы тоту белән шөгыльләнә. 4 фермер хуҗалыгы бар.
# Инҗигез (Дадай)

Инҗигез (төр. İnciğez) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Дадай илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# KIAA1671

KIAA1671 (ингл. KIAA1671) — кешенең 22-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# SVIP

SVIP (ингл. Small VCP interacting protein) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Кастель-Мадама

Кастель-Мадама — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. Рим провинциясе составына керә.

# Кастель-Мадама
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 428 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Чичилиано, Самбучи, Сан-Грегорио-да-Сассола, Сан-Поло-дел-Кавальери, Тиволи һәм Виковаро коммуналары белән чиктәш.
# (12417) 1995 TC8

(12417) 1995 TC8 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12417) 1995 TC8
## Тарихы

1995 елның 2 октябрендә С. Отомо тарафыннан Такане обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 TC8» саналган.
# Дутлупынар (Җейһан)

Дутлупынар (төр. Dutlupınar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Җейһан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).