yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Изге Лаврентий култыгы

Изге Лаврентий култыгы (фр. Golfe du Saint-Laurent; ингл. Gulf of Saint Lawrence) — Атлантик океанындагы култык. Канаданың көнчыгыш ярларын юа. Ньюфаундленд һәм Кейп-Бретон утраулары Изге Лаврентий култыгын океаннан аерып торалар. Гидрологик режим буенча ярым ябык диңгез. Мәйдан 249 мең км². Иң зур тирәнлек 538 м. Су күрәрелеше яриым тәүлекле (2 метргача). Декабрдән майга кадәр боз белән капланган. Бозтаулар йөзеп йөри. Балык тотыла.
Изге Лаврентий култыгы буенда Сет-Иль, Квебек шәһәрләре урнашкан.
# Ножан-сюр-Сен

Ножан-сюр-Сен (фр. Nogent-sur-Seine) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Ножан-сюр-Сен кантонына карый.
# C2orf82

C2orf82 (ингл. Secondary ossification center associated regulator of chondrocyte maturation һәм Uncharacterized protein C2orf82) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Майсеевка (Акцябрский районы)

Майсеевка (белар. Майсееўка) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Акцябрский районында урнашкан авыл.

# Майсеевка (Акцябрский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Пристань (Ивдел шәһәр округы)

Пристань (рус. Пристань) — Свердловск өлкәсенең Ивдель шәһәр округы составына керүче авыл.

# Пристань (Ивдел шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Пристань (Ивдел шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
# Борго-Сан-Мартино

Борго-Сан-Мартино — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Алессандрия провинциясе составына керә.

# Борго-Сан-Мартино
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 107 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Казале-Монферрато, Оччимьяно, Помаро-Монферрато, Тичинето һәм Фрассинето-По коммуналары белән чиктәш.
# Чөплүчифтлиги (Енифакылы)

Чөплүчифтлиги (төр. Çöplüçiftliği) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Енифакылы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Арпаязы (Сивас)

Арпаязы (төр. Arpayazı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Сивас илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Алтроканто (Терни)

Алтроканто — Италиянең Умбрия төбәге Нарни өязендә урнашкан торак пункт.

# Алтроканто (Терни)
## Географиясе

Алтроканто Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Алтроканто (Терни)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Комплекс сан

Комплекс сан — комплекс сан дип $a$ һәм $b$ реаль саннарының пары атала. $a$ һәм $b$ саннары бирелгән тәртиптә языла. Алар тиңдәшле рәвештә α=$(a,b)$ комплекс санының реаль кисәге һәм уйланма кисәге коэффициентлары дип атала. α комплекс саны шулай ук α=$a+ib$ рәвешендә бирелергә мөмкин, биредәге $i$ уйланма берлек атамасын йөртә.
Комплекс саннар күплеге әдәбиятта гадәттә $\mathbb {C}$, кайчак исә $C$ һәм $\mathbf {C}$ буларак билгеләнә.

# Комплекс сан
## Үзлекләре

Ике комплекс сан бирелгән диик. Беренчесе α = (a,b), икенчесе - β = (c,d). b = d = 0 булган очракта, ике комплекс санга хас булган α + β = (a+c, b+d) һәм α·β = (a·c-b·d, a·d+b·c) тигезлекләреннән α+β = (a+c, 0) = a+c, α·β = (a·c, 0) = a·c тигезлекләре килеп чыга. Димәк, комплекс саннарны кушу һәм тапкырлау гамәлләре белән реаль саннарны кушу һәм тапкырлау гамәлләре арасында каршылык килеп чыкмый.
Һәрбер комплекс санны сумма рәвешендә язарга мөмкин. Әгәр дә (0,1)=$i$ дип кабул итсәк, нәтиҗәдә $i^{2}$=(0,1)(0,1)=(-1,0)=-1 була. Димәк, $i={\sqrt {-1}}$. Бу $i$ санын уйланма берәмлек дип атыйлар. Аны файдаланып табабыз: α = (a,b) = (a,0) + (0,b) = (a,0) + (b,0)(0,1) = a+b·$i$.
# 900 ел

1 меңьеллык :
VII гасыр — VIII гасыр — IX гасыр — X гасыр — XI гасыр :
Хронологик таблица :
900 (тугыз йөзенче) ел — кәбисә ел, юлиан тәкъвим буенча сишәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 900 елы, I меңьеллыкның 900 елы, IX гасырның 100 елы, IX гасырның 10 унъеллыгының 10 елы, 900 елларның 1 елы. 900 елдан бирле 1124 ел үтте.

# 900 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:900 елда туганнар

# 900 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:900 елда вафатлар
# Тайро (Канзас)

Тайро — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.

# Тайро (Канзас)
## Тарихы

Тайро шәһәре елда нигезләнгән.

# Тайро (Канзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,368765 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 272 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Кастане (Терн һәм Гаронна)

Кастане (фр. Castanet) — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Добрынина (Верхотурье шәһәр округы)

Добрынина (рус. Добрынина) — Свердловск өлкәсенең Верхотурье шәһәр округы составына керүче авыл.

# Добрынина (Верхотурье шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Добрынина (Верхотурье шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
# Чумлячка

Чумлячка — Россия елгасы. Курган өлкәсе, Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Мияс елгасының сул ярына тамагыннан 202 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 20 км.

# Чумлячка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Миасс елгасы Чиләбе каласынан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010501012111200003737
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111200373
* Бассейн коды — 14.01.05.010
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Ленканув

Ленканув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Нехлюв гминасында урнашкан авыл.

# Ленканув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Лебень (Слупский повяты)

Лебень — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Дамница гминасында урнашкан авыл.

# Лебень (Слупский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Енгүрүҗүк (Гемлык)

Енгүрүҗүк (төр. Engürücük) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Гемлык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Заручэве (Асиповицкий районы)

Заручэве (белар. Заручэўе) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.

# Заручэве (Асиповицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Бормини (Сондрио)

Бормини — Италиянең Ломбардия төбәге Тартано өязендә урнашкан торак пункт.

# Бормини (Сондрио)
## Географиясе

Бормини Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Бормини (Сондрио)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# ERICH6

ERICH6 (ингл. Glutamate rich 6) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Мениль-ла-Контес

Мениль-ла-Контес (фр. Mesnil-la-Comtesse) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Арси-сюр-Об кантонына карый.
# Коймак

Коймак — табада сыек камырдан кыздырып ясала торган яссы һәм түгәрәк камыр ашамлыгы (рус мичендә коймакларның өске ягы пешерелә). Коймаклар мөстәкыйль ризык кебек һәм эчлек белән ашала.
Коймаклар (көлчә), бәлки, оннан ясалган беренче ризык һәм тамырлары белән борынгы заманнарга китә. Аларның төрләре пешерүдә онны куллана торган бөтен халыкларда да бар: рус коймаклары, француз (юка) коймаклары, монгол гамбиры, кытай коймаклары, болгар палачинкалары, инглиз pancakes, һинд досасы, эфиоплар ынджерасы, мордва коймаклары һ.б.
# Прегаре

Прегаре — Словениянең Илирська Бистриця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Прегаре
## Географиясе

Мәйданы — 7,87 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 707,8 метр биеклектә урнашкан.
# (13649) 1996 PM4

(13649) 1996 PM4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13649) 1996 PM4
## Тарихы

1996 елның 12 августында NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 PM4» саналган.
# Игенчеләр (Гафури районы)

Игенчеләр — Башкортстанның Гафури районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453053, ГАТОБК коды — 80221843002.

# Игенчеләр (Гафури районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 107 кешенең яшәве мәгълүм.
# Хинтербрюль

Хинтербрюль — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Мёдлинг округы составына керә.

# Хинтербрюль
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 280 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Кальтенлойтгебен, Гисхюбль, Перхтольдсдорф, Мария-Энцерсдорф, Мөдлиң, Гаден һәм Винервальд коммуналары белән чиктәш.
# Фонте ла Спунья (Кьети)

Фонте ла Спунья — Италиянең Абруцци төбәге Скьяви-ди-Абруццо өязендә урнашкан торак пункт.

# Фонте ла Спунья (Кьети)
## Географиясе

Фонте ла Спунья Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Фонте ла Спунья (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (9442) 1997 GQ27

(9442) 1997 GQ27 (лат. 1997 GQ27) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9442) 1997 GQ27
## Тарихы

1997 елның 2 апрелендә BAO SCAP тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 GQ27» саналган.
# Эль Монтесильо (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)

Эль Монтесильо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Долорес-Идальго муниципалитеты составына керә.

# Эль Монтесильо (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Географиясе

Эль Монтесильо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Монтесильо (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Монтесильо (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# GSC3132-1679

GSC3132-1679 — Лира йолдызлыгында урнашкан A9V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,19 ± 0,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Гарвач

Гарвач — Польшаның Мазовия воеводалыгы Бодзанув гминасында урнашкан авыл.

# Гарвач
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Черницыно (Киров өлкәсе)

Черницыно (рус. Черницыно) — Киров өлкәсенең Подосиновец районында урнашкан авыл.

# Черницыно (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Черницыно (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Черницыно (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Черницыно (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Атаназин

һәм
Атаназин — Польшаның Великопольское воеводалыгы Шамоцин гминасында урнашкан авыл.

# Атаназин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Алешники

Алешники (белар. Алешнікі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Лагойский районында урнашкан авыл.

# Алешники
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Масерия Гаудела (Таранто)

Масерия Гаудела — Италиянең Апулия төбәге Кастеланета өязендә урнашкан торак пункт.

# Масерия Гаудела (Таранто)
## Географиясе

Масерия Гаудела Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Масерия Гаудела (Таранто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Теруия (Верона)

Теруия — Италиянең Венеция төбәге Соммакампанья өязендә урнашкан торак пункт.

# Теруия (Верона)
## Географиясе

Теруия Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Теруия (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (8664) 1991 GR1

(8664) 1991 GR1 (лат. 1991 GR1) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8664) 1991 GR1
## Тарихы

1991 елның 10 апрелендә Элеанора Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 GR1» саналган.
# Катариненхерд

Катариненхерд (алман. Katharinenheerd) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Катариненхерд
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,41 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 0 метр биеклектә урнашкан.
# Алексеевка (Аксубай районы)

Алексеевка — Татарстан Республикасының Аксубай районындагы авыл.
Халык саны — 136 тирәсендә. Почта индексы — 423050.

# Алексеевка (Аксубай районы)
## Тарих

1920-елларда нигезләнгән.

# Алексеевка (Аксубай районы)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): чуашлар.

# Алексеевка (Аксубай районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.6 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 5.3 °C | 14.3 °C | 19.2 °C | 20.9 °C | 18.5 °C | 12.9 °C | 5 °C | -4.1 °C | -9.8 °C | 4.6 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
# Гозд Мартулек

Гозд Мартулек — Словениянең Кранська Гора (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Гозд Мартулек
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 755 метр биеклектә урнашкан.
# Шенайда

Шенайда — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Косцежина гминасында урнашкан авыл.

# Шенайда
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пожар (Милаславицки авыл советы)

Пожар (белар. Пожар) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.

# Пожар (Милаславицки авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Эль Моралито (Юририя)

Эль Моралито — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Юририя муниципалитеты составына керә.

# Эль Моралито (Юририя)
## Географиясе

Эль Моралито Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Моралито (Юририя)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Моралито (Юририя)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Коса районы

Коса муниципаль районы (рус. Косинский район, коми-перм. Кӧсладор район) — Пермь краеның төньягында урнашкан муниципаль район. Мәйданы — 3452 км². Район үзәге — Коса авылы.

# Коса районы
## Тарих

Район 1924 елда оешкан.

# Коса районы
## Халык

Халык саны — 7563 кеше. Халык тыгызлыгы — 2,19 кеше/км². Милли состав: руслар — 25,7%; коми-пермяклар — 71,7%..

# Коса районы
## География

Район территориясе аша агучы иң зур елгалар: Чулман һәм Коса.
# Кнапувка (Свентокшиж воеводалыгы)

Кнапувка — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Влощова гминасында урнашкан авыл.

# Кнапувка (Свентокшиж воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Новий Камень (Мазовия воеводалыгы)

Новий Камень — Польшаның Мазовия воеводалыгы Гомбин гминасында урнашкан авыл.

# Новий Камень (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Истиклал (Феризлы)

Истиклал (төр. İstiklal) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Феризлы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Мондрагон (Тарн)

Монгайяр (фр. Montgaillard) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.

# Мондрагон (Тарн)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,95 км².
# Петровице

Петровице — Польшаның Ополе воеводалыгы Глубчице гминасында урнашкан авыл.

# Петровице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Яблонна (Радомский повяты)

һәм
Яблонна — Польшаның Мазовия воеводалыгы Пшитык гминасында урнашкан авыл.

# Яблонна (Радомский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Акбулак (Кулп)

Акбулак (төр. Akbulak) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Кулп илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Зориле (Орхей)

Зориле (рум. һәм молдав. Zorile ) — Молдова Республикасының Орхей районына караган авыл.
# (1984) Федынский

(1984) Федынский (лат. Fedynskij) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1984) Федынский
## Тарихы

1926 елның 10 октябрендә Белявский С. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1926 TN» саналган.
# Лембевере

Лембевере (эст. Lembevere) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
# Закаяутла (Авакуозинго)

Закаяутла — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ауакуоцинго муниципалитеты составына керә.

# Закаяутла (Авакуозинго)
## Географиясе

Закаяутла Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Закаяутла (Авакуозинго)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Закаяутла (Авакуозинго)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Паэнасти

Паэнасти (эст. Paenasti) — Эстониянең Вильяндимаа өязендә урнашкан авыл.
# Чаталсу (Гүлагач)

Чаталсу (төр. Çatalsu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Аксарай иле Гүлагач илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Зур Каим

Зур Каим — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Сараса елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.

# Зур Каим
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100312115100007616
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100761
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Ческа Ржибна (Просеч)

Ческа Ржибна (чех. Česká Rybná) — Чехиянең Пардубице крае Прошеч районында урнашкан авыл.

# Ческа Ржибна (Просеч)
## Географиясе

Мәйданы — 8,042 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Ческа Ржибна (Просеч)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ческа Ржибна (Просеч)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Ческа Ржибна (Просеч)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 805 |
| 1880 | 825 |
| 1890 | 794 |
| 1900 | 788 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 789 |
| 1921 | 758 |
| 1930 | 696 |
| 1950 | 509 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 438 |
| 1970 | 383 |
| 1980 | 298 |
| 1991 | 270 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 238 |
| 2011 | 210 |
| 2021 | 209 |
# Юксектепе (Җейланпынар)

Юксектепе (төр. Yüksektepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Җейланпынар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Топка (Синара кушылдыгы)

Топка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Чиләбе өлкәсе, Курган өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Сәнәр елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Топка (Синара кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010500612111200002980
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111200298
* Бассейн коды — 14.01.05.006
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2