yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Целяково

Целяково (рус. Целяково) — Киров өлкәсенең Луза районында урнашкан авыл.

# Целяково
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Целяково
## Сәгать поясы

Целяково Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Целяково
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Баравец

Баравец (белар. Баравец) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Крупский районында урнашкан авыл.

# Баравец
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Бжозогай (Гнезненский повяты)

Бжозогай — Польшаның Великопольское воеводалыгы Клецко гминасында урнашкан авыл.

# Бжозогай (Гнезненский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# ZNF354C

ZNF354C (ингл. Zinc finger protein 354C) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Айбаш (Атырау өлкәсе)

Айбаш (каз. Айбас) — Казакъстанның Атырау өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Айбаш (Атырау өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Апалиха (Сембер өлкәсе)

Апалиха (рус. Апалиха) — Сембер өлкәсенең Майна районында урнашкан сала.

# Апалиха (Сембер өлкәсе)
## Сәгать поясы

Апалиха (Сембер өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Апалиха (Сембер өлкәсе)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Саурыш (елга)

Саурыш (рус. Саврушка) — Кече Чирмешән елгасы кушылдыгы. Татарстанның Аксубай районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 21 км.

# Саурыш (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010000412112100005114
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100511
* Бассейн коды — 11.01.00.004
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Ирен Юлия Гөтс

Ирен Юлия Гөтс (Götz Irén Júlia, 3 апрель 1889(1889-04-03), Маҗаровар, Аустрия-Маҗарстан — 1941, Уфа, РСФСР, БАССР, СССР) — маҗар химигы, университет профессоры.
# Усцянек-Великий

Усцянек-Великий — Польшаның Мазовия воеводалыгы Зарембы-Косцельне гминасында урнашкан авыл.

# Усцянек-Великий
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 24 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) — I гасыр — II гасыр :
Хронологик таблица :
24 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.

# 24 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:24 елда (б. э. к.) туганнар

# 24 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:24 елда (б. э. к.) вафатлар
# Черноглавци

Черноглавци — Болгариянең Шумен өлкәсендә урнашкан авыл. Венец җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Черноглавци
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 322 метр биеклектә урнашкан.
# Вер-Тулон

Вер-Тулон (фр. Vert-Toulon һәм фр. Bel-Air) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Вила-Шан-де-Орике

Вила-Шан-де-Орике — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. Карташу муниципалитетына карый.

# Вила-Шан-де-Орике
## Географиясе

Мәйданы — 33,22 км².
# Жонкьер (Од)

Жонкьер (фр. Jonquières) — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
# (1076) Виола

(1076) Виола (лат. Viola) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1076) Виола
## Тарихы

1926 елның 5 октябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1926 TE» саналган.
# Баравая Слабада

Баравая Слабада (белар. Баравая Слабада) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Пухавицкий районында урнашкан авыл.

# Баравая Слабада
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (15263) Erwingroten

(15263) Erwingroten — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15263) Erwingroten
## Тарихы

1990 елның 13 октябрендә Шмадель Л. Д., Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 TY7» саналган.
# Маскараке

Маскараке (исп. Mascaraque) — Испаниянең Толедо провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Маскараке
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 65 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 714 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 4246

NGC 4246 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4246
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Сан Грегорио (Тетипак)

Сан Грегорио — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Тетипак муниципалитеты составына керә.

# Сан Грегорио (Тетипак)
## Географиясе

Сан Грегорио Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Сан Грегорио (Тетипак)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Сан Грегорио (Тетипак)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Велика Ежевица

Велика Ежевица (серб. Велика Јежевица) — Сербиянең Златибор округы Пожега җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Велика Ежевица
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 519 метр биеклектә урнашкан.

# Велика Ежевица
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Искитим районы

Искитим районы (рус. Искитимский район) — Новосибирск өлкәсенең көнбатышында урнашкан административ берәмлек.
Административ үзәге — Искитим.

# Искитим районы
## География

| Як | Район яки регион |
| Төньяк | Новосибирск районы |
| Төньяк-көнчыгыш | Тогучин районы |
| Көньяк | Черепаново районы |
| Көньяк-көнчыгыш | Маслянино районы |
| Көньяк-көнбатыш | Сузун районы |
| Көнбатыш | Урду районы |

# Искитим районы
## Тарих

Искитим районы 1935 елда Көнбатыш Себер краеның составында оештырыла.
1937 елдан — Новосибирск өлкәсе составында.

# Искитим районы
## Административ бүленеш

* Алексеевка авыл җирлеге
* Верх-Каргат авыл җирлеге
* Верх-Урюм авыл җирлеге
* Горносталев авыл җирлеге
* Здвинск авыл җирлеге
* Лянино авыл җирлеге
* Нижний Урюм авыл җирлеге
* Нижний Чулым авыл җирлеге
* Новороссийское авыл җирлеге
* Петраки авыл җирлеге
* Рощин авыл җирлеге
* Сарыбалык авыл җирлеге
* Цветники авыл җирлеге
* Чулым авыл җирлеге
# HD181767

HD181767 — Кавәс йолдызлыгында урнашкан A9VpSrEuCr: спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,48 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (5399) Ава

(5399) Ава (лат. Awa) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5399) Ава
## Тарихы

1989 елның 29 гыйнварында М. Ивамото, Т. Фурута тарафыннан Tokushima обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 BT» саналган.
# Блауштайн

Блауштайн (алман. Blaustein) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Блауштайн
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 55,61 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 494 метр биеклектә урнашкан.
# IC 2745

IC 2745 — Әсәт йолдызлыгы чикләрендә урнашкан Галактика актив төше .

# IC 2745
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2745, IRAS F11188+1342, PGC 34811, 2MASX J11213146+1325353, SDSS J112131.75+132535.9, GASS 29842, SDSS J112131.75+132535.8, SDSS J112131.76+132535.7, AGC 210262, Z 67-59, CAIRNS J112131.70+132536.0, Z 1118.9+1342, UZC J112131.7+132536, SDSS J112131.76+132535.8 һәм LEDA 34811 буларак та сурәтләнә.
# Мезина

Мезина (чех. Mezina) — Чехиянең Моравия-Силезия крае Брунталь һәм Q12042018? районында урнашкан авыл.

# Мезина
## Географиясе

Мәйданы — 11,410133 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 575 метр биеклектә урнашкан.

# Мезина
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Мезина
## Тарихы

Авыл җирләре элек Чешская Силезия һәм Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Мезина
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 613 |
| 1880 | 578 |
| 1890 | 672 |
| 1900 | 668 |
| 1910 | 621 |
| 1921 | 559 |
| 1930 | 551 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 287 |
| 1961 | 278 |
| 1970 | 316 |
| 1980 | 286 |
| 1991 | 215 |
| 2001 | 237 |
| 2011 | 311 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 353 |
| 2016 | 369 |
| 2017 | 373 |
| 2018 | 380 |
| 2019 | 390 |
| 2020 | 400 |
| 2021 | 394 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 394 |
| 2022 | 406 |
| 2023 | 396 |
| 2024 | 381 |
# Гилберт (Көньяк Каролина)

Гилберт — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гилберт (Көньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Гилберт (Көньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 7,179693 км², 7,019 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 163 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ауцо

Ауцо (ингл. Autsho) — Бутан дәүләтенең Лхунце дзонгхагында урнашкан авыл.

# Ауцо
## Географиясе

Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1 795 метр биеклектә 27°38′59″ т. к. 91°09′35″ кб. о. координаталы буенча урнашкан.
# Остотитлан (Телолоапан)

Остотитлан — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Телолоапан муниципалитеты составына керә.

# Остотитлан (Телолоапан)
## Географиясе

Остотитлан Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Остотитлан (Телолоапан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Остотитлан (Телолоапан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Думрул (Сур)

Думрул (төр. Dumrul) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Сур илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Пшичина-Гурна

һәм
Пшичина-Гурна — Польшаның Любуш воеводалыгы Всхова гминасында урнашкан авыл.

# Пшичина-Гурна
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 1735

NGC 1735 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1735
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# IC 1919

IC 1919 — Мич чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 1919
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1919 буларак та сурәтләнә.
# Падьяблынька

Падьяблынька (белар. Пад’яблынька) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Кличавский районында урнашкан авыл.

# Падьяблынька
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# IC 4331

IC 4331 — чикләрендә урнашкан астрономик җисем һәм LINER .

# IC 4331
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4331, LEDA 1727130, 2MASX J13492460+2509166, SDSS J134924.61+250916.7 һәм Gaia DR2 1444245498458066816 буларак та сурәтләнә.
# CIB1

CIB1 (ингл. Calcium and integrin binding 1) — кешенең 15-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Чихей

Чихей — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. Синмартин (коммуна, Бихор) коммунасына карый.

# Чихей
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 166 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Маршовице (Түбән Силезия воеводалыгы)

Маршовице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Олава гминасында урнашкан авыл.

# Маршовице (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бороны

Бороны (рус. Бороны) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.

# Бороны
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Бороны
## Сәгать поясы

Бороны Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Бороны
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Вайт-Сити (Орегон)

Вайт-Сити — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Вайт-Сити (Орегон)
## Географиясе

Вайт-Сити халык санын алу урыны мәйданы — 4,831359 км², 4,83184 км² (1 апрель 2010), 1,86 квадрат миль. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 400 метр һәм 1312 Фут биеклектә урнашкан.
# Разбор-при-Чемшенику

Разбор-при-Чемшенику — Словениянең Загоре-об-Сави (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Разбор-при-Чемшенику
## Географиясе

Мәйданы — 1,41 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 651,3 метр биеклектә урнашкан.
# Азизие (Бига)

Азизие (төр. Aziziye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Бига илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# UQCRQ

UQCRQ (ингл. ubiquinol-cytochrome c reductase complex III subunit VII) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# NGC 3643

NGC 3643 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3643
## Тарихы

Әлеге галактика 1865 елда Алмания астрономы Альберт Март тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Этнограф көне

Этнограф көне — этнография өлкәсендә эшләүчеләрнең һөнәри бәйрәмнәре. Бәйрәм танылган этнограф һәм сәяхәтче Николай Миклухо-Маклай туган көнендә, 17 июль көнне, уздырыла.
# Евелинув (Келецкий повяты)

һәм
Евелинув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Лопушно гминасында урнашкан авыл.

# Евелинув (Келецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Фәхрәзи Таһиров

Фәхрәзи Таһиров (Фәхрәзи Әхмәди улы Таһиров, 23 май 1928(1928-05-23), Кече Үтәш, Стәрлетамак кантуны, БАССР, РСФСР, СССР — 2019, ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
# Heyke Kamerling Onnes

Heyke Kamerling Onnes (niderlandça Heike Kamerlingh Onnes, 1853-1926) — Nidirlan fiziğı häm ximik, fizika ölkäsendä Nobel premiäse iäse (1913).
1911 yılda ütä ütkärüçänlek küreneşen aça, 1912 yılda sıyıq heliy xaläten çığara.

# Heyke Kamerling Onnes
## Tormış yulı

1853 yılda Groningen şähärendä eşquar ğailäsendä tua.
1870 yılda Groningen Universitetında fizika häm matematika uqıy, Heydelberg Universitetında anıñ uqıtuçıları Gustav Kirxhof häm Robert Bunzen bula.
1878-1882 yıllarda Delft Universitetında uqıta.
1883 yılda doktor dissertatsiäsen yaqlıy.
1882 yılda Leyden Universitetında täcribälär fizikası professorı, 1894 yılda anda kriogen täcribäxänäsenä nigez sala.
1894 yılda gazlarnı sıyıqlandıru caylanmasın eşkärtä, berençe märtäbä sıyıq xalättä neon häm kislorod yasıy.
1906 yılda sıyıq vodorod, 1908 yılda 0,9 K temperaturasında sıyıq heliy çığarıp yasıy.
1911 yılda 4,1 K kim temperaturasında terekömeş elektr qarşılığınıñ kisken töşüen küzätä, şulay itep ütä ütkärüçänlek küreneşen aça.
1913 yılda magnit qırı tä'sirendä ütä ütkärüçänlek cimerüen taba.
1912 yılda sıyıq heliynıñ yaña xaläten aça, soñraq Petr Kapitsa ütä ağuçanlıqnı açqannan soñ, bu xalät sıyq heliynıñ ütä ağuçanlığı dip yörtelä başlıy.
1913 yılda bu açılışlar öçen Nobel premiäsenä layıq bula.
Vagon-refrijiratorlarnı eşkärtüdä qatnaşa.
1926 yılda ülä.

# Heyke Kamerling Onnes
## İstälek

Kammerling Onnes xörmätenä Ayda krater atalğan.
Kammerling Onnes isemendäge medal häm maxsus premiä (Kamerlingh Onnes Prize) bar.
# Епине-сюр-Сен

Епине-сюр-Сен — Франциядә урнашкан коммуна, Иль-де-Франс регионы Сен-Сен-Дени департаментында урнашкан.
# Казермете (Латина)

Казермете — Италиянең Лацио төбәге Латина өязендә урнашкан торак пункт.

# Казермете (Латина)
## Географиясе

Казермете Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Казермете (Латина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дару аураны

Дару аураны (лат. Gratiola officinalis) — сыраҗчалар гаиләлегеннән күпъеллык үләнчел үсемлек.
# Иске Калтасы

Иске Калтасы — Башкортстанның Калтасы районында урнашкан авыл.
ᴨyчты индексы — 452860, ГАТОБК коды — 80233825001.
# Капраника

Капраника — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. Витербо провинциясе составына керә.

# Капраника
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 370 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Барбарано-Романо, Бассано-Романо, Рончильоне, Сутри, Веяно һәм Ветралла коммуналары белән чиктәш.
# Карабүгет (Алматы өлкәсе)

Карабүгет (каз. Қарабөгет) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Карабүгет (Алматы өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Ора (Иня кушылдыгы)

Ора — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Иня елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 42 км.

# Ора (Иня кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Том кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200612115200006445
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200644
* Бассейн коды — 13.01.02.006
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Ваур

Ваур (фр. Vaour) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.

# Ваур
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,12 км².
# Стенишешть

Стенишешть — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Стенишешть (коммуна) коммунасына карый.

# Стенишешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 238 метр биеклектә урнашкан.
# (16728) 1996 GB18

(16728) 1996 GB18 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16728) 1996 GB18
## Тарихы

1996 елның 15 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 GB18» саналган.
# Вчелари

Вчелари (чех. Včelary) — Чехиянең Злин крае Биловице (Угерске Градиште) районында урнашкан авыл.

# Вчелари
## Географиясе

Мәйданы — 0,764 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Вчелари
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Вчелари
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Вчелари
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 132 |
| 1880 | 113 |
| 1890 | 125 |
| 1900 | 147 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 211 |
| 1921 | 213 |
| 1930 | 244 |
| 1950 | 248 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 296 |
| 1970 | 330 |
| 1980 | 346 |
| 1991 | 349 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 344 |
| 2011 | 380 |
| 2021 | 375 |
# Дегу (кратер)

Дегу (лат. Degu) — Венера планетасының 27°18′ к. к. 289°54′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 5,5 километр озынлыкта булган кратеры.

# Дегу (кратер)
## Исеме

Дегу кратеры адыг хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
# Кастаньоле-Пьемонте

Кастаньоле-Пьемонте — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Турин провинциясе составына керә.

# Кастаньоле-Пьемонте
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 244 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Черченаско, Ноне, Пьобези-Торинезе, Скаленге, Вирле-Пьемонте, Озазио һәм Кариньяно коммуналары белән чиктәш.
# Загаране (Гарадоцкий районы)

Загаране (белар. Загаране) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.

# Загаране (Гарадоцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.