yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Беренче Чемерчеево

Беренче Чемерчеево (чуаш. Лапра, рус. Первое Чемерчеево ) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429911. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241824005. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600000400. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Беренче Чемерчеево
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 246 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
# Айнур Биргалин

Айнур Биргалин, Айнур Азамат улы Биргалин (баш. Айнур Азамат улы Бирғәлин, 1989 елның 17 октябре, ССРБ, РСФСР, БАССР, Учалы районы, Баттал) — дин эшлеклесе, 2019 елның 29 апреленнән ― Башкортстан мөселманнары диния нәзарәте рәисе һәм республика мөфтие в. в. б..
2019 елның 16 октябрендә Башкортстан мөселманнары диния нәзарәтенең VIII җыенында күпчелек тавыш белән Башкортстан мөселманнары диния нәзарәте рәисе - республика мөфтие итеп сайлана.

# Айнур Биргалин
## Тәрҗемәи хәле

1989 елның 17 октябрендә Башкортстан АССР Учалы районы Баттал авылында туган. Уфада Үзәк диния нәзарәте каршындагы Россия ислам университетының(рус.)татар. дүрт курсын (диплом алмаган), Каһирәдә (Мисыр) Әл-Әзһар халыкара ислам университетының Сәнәвия институтын, Уфада БДУның башкорт филологиясе һәм журналистика факультеты башкорт–гарәп бүлеген (2016) тәмамлаган.
2011 елдан Уфаның «Рамазан» мәчетендә имам, Уфаның 8 март бистәсендә(рус.)татар. үзе төзеткән «Фәтхислам» мәчетендә имам-хатип булып эшләгән. Эшмәкәрлек белән шөгыльләнгән, «Таймас-Престиж» компаниясенең директоры, РФ мөселман эшкуарлары берлегенең БР бүлекчәсе җитәкчесе булып торган. 2018 елдан 2019 елның 29 апреленә кадәр — БР мөселманннары диния нәзарәте рәисенең гомуми мәсьәләләр буенча урынбасары, 29 апрельдән — мөфти в. в. б., 16 октябрьдән — мөфти.
2024 елның 24 октябрендә Уфада узган Башкортстан мөселманнары Диния нәзарәтенең IX Корылтаенда киләсе биш елга рәис итеп сайланган. Бердәнбер намзәт итеп чыгарылган. Аның намзәтен Корылтайда катнашкан Башкортстан Башлыгы Радий Хәбиров та хуплаган.

# Айнур Биргалин
## Гаиләсе

Өйләнгән, биш баласы бар. Грэппинг, Бразилия джиу-джитсуы белән шөгыльләнә.

# Айнур Биргалин
## Цитаталар

* Һичшиксез, Татарстан мөселманнары белән араны якынайтачакбыз. Миңа аларның эшне оештыруга, кадрлар мәсьәләсенә җитди карашы нык охшый. Мәсәлән, ТР МДНдә 80 чамасы кеше эшли, «Хозур» нәшриятының да штаты бик зур. Бездәге белән чагыштыру уңайсыз хәтта. Мәчетләрнең Казанда — 80, Уфада ун тапкырга кимрәк булуын да танымау мөмкин түгелАйнур Биргалин (2019)
* Татарстанда җомга вәгазьләрен татарча алып баруны мәҗбүри керттеләр. Мин мондый адымга бармаячакмын. Казанда татарча вәгазь барганда башка милләт кешеләренең телефоннарына ябышып утырганнарын күрдем. Алар арасында татарча аңламаган чит ил студентлары күп...Айнур Биргалин (2019)
# Илгышево

Илгышево (чуаш. Йӑлкӑш, рус. Илгышево) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.

# Илгышево
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Илгышево
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 227 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Югары Типсирма

Югары Типсирма (чуаш. Тури Типҫырма, рус. Верхняя Типсирма) — Чуашстанның Кызыл Армия районында урнашкан авыл.

# Югары Типсирма
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Югары Типсирма
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 33 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Шиханнар

Шиханнар, Шихан — ачык рельефлы ялгыз таулар. Шиханнар — пермь чорыннан калган һәм хәзерге вакытта җир өстенә ялангачланып калыккан рифлар. Алар 250 млн ел чамасы элек пермь чорында сай сулы диңгез төбендә (элекке Урал океаны урынында) барлыкка килгән. Шиханнар Урал тауларыннан көнбатышка таба чылбыр булып сузылган.

# Шиханнар
## Башкортстан шиханнары

* Йөрәктау — биеклеге (Агыйдел елгасы өслегеннән) 220 метр. Ул иң төньяктагы шихан.
* Торатау — биеклеге 275 метр.
* Шаһтау
* Куштау.

# Шиханнар
## Исән калган Шиханнар

Башкортстанда 4 шихан: Йөрәктау, Торатау, Шаһтау, Куштау бар иде. Шаһтау «Башкортстан сода ширкәте» акционерлар җәмгыяте тарафыннан кырып бетерелде.
Хәзер акционерлар җәмгыяте натрий карбонаты Na₂CO₃ чималы җитмәү сәбәпле, Йөрәктау, Торатау, Куштау шиханнарын дә юкка чыгарырга ниятли. Шушы позиция белән Россия федераль чиновниклар арасында ярдәм таба. Денис Мантуров шиханнарны «Сода» җәмгыяте тарафына чимал өчен бетерүгә чакыра.
* Торатау
* Йөрәктау — биеклеге Агыйдел елгасы өслегеннән 220 метр.
* Куштау

# Шиханнар
## Торатау шиханын саклау турында референдум язмышы

2018 елның көзендә активистлар Торатау шиханын саклау турында референдумга «Сез саклауга алынган "Торатау тавы" табигать паркының статусын сакларга ризамы?»" дигән сорау чыгаруны планлаштырганнар. БР Үзәк сайлау комиссиясе референдум уздыру гаризасын теркәми
# Ирек Кадамов

Ирек Кадамов, Ирек Илгиз улы Кадамов (Ирек Ильгизович Кадамов, 1971 елның 25 марты, СССР, РСФСР, ТАССР, Сарман районы, Җәлил) ― эчке хезмәт полковнигы, Россия Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан Республикасы буенча Баш идарәсе башлыгы (2024 елның 6 ноябреннән). Татарстан Республикасының Атказанган коткаручысы.

# Ирек Кадамов
## Тәрҗемәи хәле

1971 елның 25 мартында Татарстан АССРның Сарман районы Җәлил бистәсендә туган. 1992 елда Вольск югары тыл хәрби училищесын, 2003 елда Казан дәүләт университетын, 2013 елда Россия Гадәттән тыш хәлләр министрлыгы Дәүләт янгынга каршы хезмәте академиясен, 2021 елда Казан милли тикшеренү техник университеты магистратурасын, шулай ук Россия Гадәттән тыш хәлләр министрлыгы Дәүләт янгынга каршы хезмәте академиясенең Үсеш институты Югары идарә академиясен тәмамлаган.

# Ирек Кадамов
## Хезмәт юлы

1992 елдан 2001 елга кадәр Россия Гадәттән тыш хәлләр министрлыгы хәрби частьләрендә командир вазыйфаларында хезмәт иткән.
2001 елда Чистайда Гражданнар оборонасы һәм гадәттән тыш хәлләр идарәсе башлыгы ― Татарстан Республикасы Гадәттән тыш хәлләр министрлыгы Гражданнар оборонасы башлыгы урынбасары итеп билгеләнгән.
2004 елдан 2011 елга кадәр Россия Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан Республикасы буенча Баш идарәсенең Яр Чаллы идарәсе башлыгы булган.
2011 елдан 2015 елга кадәр Россия Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының ТР буенча Баш идарәсе матди-техник тәэмин итү идарәсе башлыгы урынбасары булып хезмәт иткән.
2015 елдан ― Россия Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан Республикасы буенча Баш идарәсе башлыгының кризиска каршы идарә буенча урынбасары.
2019 елдан ― Россия Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан Республикасы буенча Баш идарәсе башлыгының беренче урынбасары.
2023 елның декабрендә Россия Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының ТР буенча Баш идарәсе башлыгы вазыйфаларын вакытлыча башкаручы итеп билгеләнгән.

# Ирек Кадамов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Татарстан Республикасының атказанган коткаручысы
* II дәрәҗә Ватан алдындагы хезмәтләр өчен ордены медале
* I дәрәҗә Ватан алдындагы хезмәтләр өчен ордены медале
* Россия Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының ведомство медальләре
# Троицкое (Чуашстан)

Троицкое (чуаш. Кивӗ Сӑръел, рус. Троицкое) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.

# Троицкое (Чуашстан)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Троицкое (Чуашстан)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 122 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (95%) алып тора.
# Латышы (Дзятлавский районы)

Латышы (белар. Латышы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.

# Латышы (Дзятлавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Ле Казчине (Асти)

Ле Казчине — Италиянең Пьемонт төбәге Робелла өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Казчине (Асти)
## Географиясе

Ле Казчине Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Ле Казчине (Асти)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ле-Матель

Ле-Матель (фр. Les Matelles) — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
# Сәгыйт Хәйри

Сәгыйт Хәйри, Сәгыйт Мәлик улы Хәйруллин (1971 елның 22 августы СССР, РСФСР, ТАССР, Казан) ― журналист.
1990-1991 елларда «Азатлык» Татар яшьләре берлеге оешмасының эшчәнлегендә, Татар яшьләре көннәрен үткәрүдә актив катнаша. 1991 елда Казан дәүләт университеты­ның журналистика факультетының икенче курсны тәмамлагач Төркиягә укырга китә. 1998 елдан бирле Әнкарада «Төркия авазы» радиосының та­тар редакциясен җитәкли.
# Ремедиуш

Ремедиуш — Португалиянең Азор утраулары округына керә торган фрегезия. Понта-Делгада муниципалитетына карый.

# Ремедиуш
## Географиясе

Мәйданы — 5,56 км².
# Буа туган якны өйрәнү музее

* Мәдәният порталы
Буа туган якны өйрәнү музее (рус. Буинский краеведческий музей, ингл. Buisk local history museum) — Татарстанның Буа районы үзәге Буа шәһәрендә урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). Буа районы һәм шәһәре тарихын чагылдыра. Музей бинасы — XIX гасыр башы гражданнар архитектурасы һәйкәле.

# Буа туган якны өйрәнү музее
## Филиалы

* Бакый Урманче музей-йорты (Күл Черкене)

# Буа туган якны өйрәнү музее
## Тарих

1992 елның 15 июнендә нигез салына. Бинада ремонт тәмамлангач, 1994 елның 24 декабрендә ачыла. Тантанада ТР Президенты М. Ш. Шәймиев катнаша. Музейның беренче директоры — Илдар Исмәгыйль улы Садриев. Иҗат төркеменең җитәкчесе — Розалия Галиәкбәр кызы Гарифҗанова.
Музей урнашкан бина — эклектика стилендә XIX гасыр башында таштан салынган ике катлы бина — шәһәрдә таштан салынган беренче корылмаларның берсе. 1882 елда бина эшлекле очрашулар урыны булып хезмәт иткән. Беренче катта — Буа өязе казначейлыгы һәм исправник фатиры, икенче катта — кабул итү бүлмәсе, архив һәм өяз полициясе идарәсе урнашкан булган. 2002 елның 15 мартыннан бинада капиталь ремонт үткәрелгән (музейның икенче директоры — Рафаэль Әхмәтҗан улы Мусин җитәкчелегендә башланган). 2002—2006 елларда музей директоры — Гөлназ Марс кызы Сәетгәрәева.

# Буа туган якны өйрәнү музее
## Экспонатлар

1992 елның сентябрендә 1 000 эскпонатлы беренче күргәзмәләр оештырыла. Иҗат төркеме көче белән 6 күргәзмә залы барлыкка килә (хәзер 9 зал): «Шәһәрнең 1780 елдан ХХ гасыр башына кадәрге тарихы», «Дворян Ивашевлар нәселе», «Районда күмәк хуҗалыклар оешу тарихы», «С. Сәйдәшев — безнең шәһәрдә», «Буа төбәге этнографиясе» (автор - Е. И. Карташева), «Хәтер залы», «1941 – 1945 еллардагы Бөек Ватан сугышы чорында шәһәрдә яшәүчеләр» (авторлар - Л. В. Милашевская, Г. А. Милашевский), «Буа: бүген һәм кичә». Бизәү эшләре өчен С. И. Матвеев («Абрис» остаханәсе) җавап бирә.
Музей фондында 8 716 берәмлек исәпләнә (3 636 төп фондта, 5 080 ярдәмче фондта), шуның эченнән Бакый Урманче һәм Борһан Шәһиди, Галимҗан Шәрәф һәм аның туганнарының шәхси әйберләре (шул исәптән, фарфор касә һәм чынаяк), Николай Угодник иконасы (XVIII гасыр ахыры) һ. б. Декабрист В. П. Ивашев туганнары асылзат Ивашевларның нәселе турында күргәзмә булдырылган.

# Буа туган якны өйрәнү музее
## Экскурсияләр

* Буа архитектура һәйкәлләре
* Музейда:
    Туган як табигате залы
    Археология залы
    Этнография залы
    Дворяннар залы
    1920-еллар залы
    Репрессия һәм күмәкләштерү еллары залы
    Бөек Ватан сугышы залы
    Хәзерге заман залы
    Якташлар залы

# Буа туган якны өйрәнү музее
## Шәхесләр
### Директорлар

* 1992-???? — Илдар Исмәгыйль улы Садриев
* ????-2002 — Рафаэль Әхмәтҗан улы Мусин
* 2002-2006 — Гөлназ Марс кызы Сәетгәрәева
* 2006-???? — ???
* ????-2025 — Люция Мәүләтҗан кызы Әхмәтҗанова
# Кораксола (Көҗәңәр районы)

Кораксола (чирм. Кораксола, рус. Кораксола) — Мари Илнең Көҗәңәр районында урнашкан авыл.

# Кораксола (Көҗәңәр районы)
## Сәгать поясы

Кораксола (Көҗәңәр районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кораксола (Көҗәңәр районы)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Түбән Тырмыш

Түбән Тырмыш (чуаш. Анат Тӑрмӑш, рус. Нижнее Турмышево) — Чуашстанның Батыр районында урнашкан авыл.

# Түбән Тырмыш
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Түбән Тырмыш
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 316 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (97%) алып тора.
# Ле-Клузо

Ле-Клузо (фр. Les Clouzeaux) — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
# Портела-Сузан

Портела-Сузан — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. Subportela, Deocriste e Portela Susã муниципалитетына карый.

# Портела-Сузан
## Географиясе

Мәйданы — .
# Орка (Фундан)

һәм
Орка — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. Фундан (Португалия) муниципалитетына карый.

# Орка (Фундан)
## Географиясе

Мәйданы — 54,98 км².
# Ле Риве да Морлин (Тревизо)

Ле Риве да Морлин — Италиянең Венеция төбәге Каэрано-ди-Сан-Марко өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Риве да Морлин (Тревизо)
## Географиясе

Ле Риве да Морлин Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ле Риве да Морлин (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Александр Высоцкий

Высоцкий Александр Исаевич (1922—1988) — совет галим-психологы һәм педагог, психология фәннәр докторы, профессор.
Нәшер ителгән 40 гыйльми мәкалә һәм эш, шул исәптән югары педагогия уку йортлары өчен «Волевая активность школьников и методы ее изучения» (1979) уку әсбабы авторы.

# Александр Высоцкий
## Биографиясе

Александр Исаевич Высоцкий 1922 елның 14 октябрендә Курск губернасының Иске Белица, хәзер Курск өлкәсенең Колышевский районында крестьян гаиләсендә туган.
1937 елда Иске-Белица җидееллык мәктәпне тәмамлаганнан соң, Дмитриев педагогия училищесында укуын дәвам итә, аны 1940 елда тәмамлый. Шушы ук елның октябрендә ул Кызыл Армия сафына чакырыла.
Бөек Ватан сугышының башыннан ук сугышта катнаша. Сугыш барышында камауда кала һәм әсирлеккә эләгә. Германияга чыгарылган вакытта, Чехословакия территориясендә булганда кача, әммә тотыла һәм немец фермерына эшкә юнәлтелә. 1945 елның апрель аенда Чехословакия совет армиясе тарафыннан азат ителгәч, немецлар белән сугышта катнаша. 1945 елның ноябрь аенда демобилизацияләнә.
Туган иленә кайткач, 1946 елда Александр Высоцкий физкультура укытучылары курсын тәмамлый һәм хәрби һава көчләренең Курск махсус мәктәбенә физкультура укытучысы булып эшкә юнәлтелә. Бу мәктәптә булып, психология укытучыларының еллык курсын, аннары читтән торып — Курск педагогия институтының тарих факультетын (хәзерге Курск дәүләт университеты) тәмамлый.
1955 елда Высоцкий, махсус мәктәпнең таркатылуы белән бәйле, урта мәктәпкә тарих, физкультура һәм автодело укытучысы булып эшкә күчә. 1959 елдан 1965 елга кадәр Курск шәһәренең мәктәп-интернатында өлкән тәрбияче, тарих һәм автодело укытучысы булып эшли. 1964 елда читтән торып Рязань дәүләт педагогия институтына психология буенча аспирантурага укырга керә. Аны тәмамлагач, институтның укытучылар штатына алына. 1967 елда «Психологическая характеристика самовоспитания у подростков» темасына кандидатлык диссертациясе яклый һәм 1971 елдан психология кафедрасы доценты сыйфатында эшли. 1982 елда «Возрастная динамика волевой активности школьников и методы ее изучения» темасына докторлык диссертациясе яклый һәм 1985 елда Высоцкийга психология кафедрасы буенча профессор исеме бирелә.
1987 елдан А. И. Высоцкий психология кафедрасы мөдире сыйфатында эшли. Ул югары уку йортының ихтыяр проблемалары буенча гыйльми җитәкчесе була, РСФСР педагогия җәмгыятенең Үзәк советы әгъзасы, РСФСР Мәгариф министрлыгының психология буенча гыйльми комиссиясе һәм педагогия җәмгыйәтенең өлкә советы Президиумы рәисе була Медалләр белән бүләкләнгән.
А.И.Высоцкий 1988 елның 23 апрелендә Рязандә вафат була. Шәһәрнең Новогражданский зиратында җирләнгән.
# Параданса

Параданса — Португалиянең Вила-Реал округына керә торган фрегезия. Мондин-ди-Башту муниципалитетына карый.

# Параданса
## Географиясе

Мәйданы — .
# Ле-Езо

Ле-Езо (фр. Le Hézo) — Франциянең Морбиан департаментында урнашкан коммуна.
# Ле-Блеймар

Ле-Блеймар (фр. Le Bleymard) — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
# Ле Мичине (Фиренца)

һәм
Ле Мичине — Италиянең Тоскана төбәге Кампи-Бизенцио өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Мичине (Фиренца)
## Географиясе

Ле Мичине Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Ле Мичине (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кичма (Мари Ил)

Кичма (таулы чирм. Кыцме, рус. Кичма) — Мари Илнең Килемар районында урнашкан авыл.

# Кичма (Мари Ил)
## Сәгать поясы

Кичма (Мари Ил) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кичма (Мари Ил)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк.
# Яңа Саклау мәчете

Яңа Саклау мәчете (рус. Ново-Сакловская мечеть) ― Татарстанның Сарман районы Саклаубаш авыл советы авыл җирлеге составындагы Яңа Саклау авылында 2021 елда ачылган ислам гыйбадәтханәсе (мәчет). Татарстан мөселманнары Диния нәзарәтенең Сарман районы мөхтәсибәте карамагында.

# Яңа Саклау мәчете
## Тарих

1760―1780 елларда барлыкка килгән, Минзәлә өязе Богодаровка (1918 елдан Югары Юшады) волостена караган авылның беренче исеме ― Мансур Саклавы. 1877 елгы мәгълүматлар буенча, шул чорда ук авылда мәчет булган, аның каршында мәктәп эшләгән. 1897 елгы халык санын алу мәгълүматлары буенча, Уфа губернасының Минзәлә өязе Мансур Саклау (Яңа Саклау) авылында 507 кеше (250 ир-ат һәм 257 хатын-кыз) яшәгән, барысы да мөселманнар.
Татарстан территориясендә мәгариф тарихын өйрәнгән галим В. М. Беркутов (1926―2015), Минзәлә өязе турында сөйләгәндә, 1906 елда эшләп торучы мәктәпләрдән Саклау мәктәбен дә язып үтә. 1905 елдан мәктәп мулла йортында булса, 1914 елда мәктәп өчен аерым йорт салына. Совет власте елларында ул башлангыч мәктәп булып, 1979 елга кадәр эшли. Талантлы шагыйрь Кәшшаф Кормашев (1891–1947) Яңа Саклау мәктәбендә эшләгән.

# Яңа Саклау мәчете
## Тарих
### Имамнар

Мәчеттә имамлык вазифасын башкарып, мәктәптә мөгаллимлек иткән дин әһелләре:
* Бикмөхәммәт Нигъмәтулла улы Карашаев (1801–1887)
* Мөхәммәтзариф Бикмөхәммәт улы Нигъмәтуллин (1885–1893) (аталы-уллы икесе дә Карашай-Саклау авылы мәдрәсәсен тәмамлаганнар)
* 1890―1923 елларда Зыятдин Мөхәммәтсафин ― имам-хатыйп һәм мөгаллим
* 1923 елдан мәчет ябылганчы ― МәхүбрахманЗыятдин улы Мөхәммәтсафин
Мансур Саклавы (Түбән Саклау, хәзерге исеме Яңа Саклау) авылы керәшен татарлары авыллары янәшәсендә урнашкан (хәзерге Минзәлә районына керүче Кадрәк (аралары 6 км), Түбән Юшады (8 км), Югары Юшады (11 км) һ. б. авыллар). Авылның үзендә дә керәшен гаиләләре яшәгән, аерым керәшен (христиан) зираты булган. Имамнарның ислам диненә кире кайтуга өндәүләре нәтиҗәсендә, әлеге гаиләләр әкренләп исламга кире кайталар. Муллалар керәшеннәрне исламга өндәгән өчен үзләрен каты җәза көткәнен белгәннәр. Мисалга, Кәүҗияк мулласы Габделгани хәзрәтнең керәшеннәрне исламга өндәгән өчен 1892 елда Байкал артына сөрелүен Морад Рәмзи язып калдырган.
Мөселман татарлар белән керәшен татарлар аралаш яшәгән Кадрәк авылы Яңа Саклау мәчетенә мәхәллә итеп кушыла.

# Яңа Саклау мәчете
## Яңа бина

Авылның Г. Тукай, М. Горький һәм Чишмә урамнары чатында төзелгән мәчетнең бер катлы яңа кирпеч бинасы 2021 елда сафка баса. Мәчетне булдыруда авыл эшмәкәре И. Гобәйдуллин башлап йөри. Бина электр белән җылытыла, сайдинг белән тышланган. Манарасы бина янәшәсендә. 30-40 кешене сыйдыра.
Мәчетнең хәзерге имамы ― Рөстәм хәзрәт Нуриев.
# Ле-Бушон-сюр-Со

Ле-Бушон-сюр-Со (фр. Le Bouchon-sur-Saulx) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# 1917 Октябрь инкыйлабы вә төрк-татар Милләт Мәҗлесе

1917 Октябрь инкыйлабы вә төрк-татар Милләт Мәҗлесе (Эчке Русия вә Себер мөселманнарының Милләт Мәҗлесе. 1917-1919) - 2008 елда Надир Дәүләтнең Җыен һәм Милли китап нәшриятларында басылган китабы. Китапның тиражы 1000 д.
# Коптяково

Коптяково (таулы чирм. Кого Шапкилӓ, рус. Коптяково) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.

# Коптяково
## Сәгать поясы

Коптяково Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Коптяково
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%), урыслар.
# Буа медицина укуханәсе

Буа медицина училищесы (рус. Буинское медицинское училище) — Татарстанның Буа шәһәрендә (1780 елдан өяз шәһәре) урнашкан махсус урта белем бирүче уку йорты.
Гамәлгә куючы — Татарстан сәламәтлек саклау министрлыгы.
Директор (2001 елдан) — Рамил Федор улы Гыймадиев, ТР атказанган сәламәтлек саклау хезмәткәре.

# Буа медицина укуханәсе
## Тарих

1936 елда ТАССР сәламәтлек саклау халык комиссариаты Буа шәһәренең Энгельс урамы 52/50нче йорт адресы буенча урнашкан агач бинада «кызыл» шәфкать туташлары курслары (Ватандашлар сугышы чорында ачылган) нигезендә медицина шәфкать туташлары әзерләүче икееллык мәктәп ача. Уку йортын оештыруда Николай Петр улы Иванов (ru) ( Советлар Берлеге Каһарманы (1943)) башлап йөри. 1938 елда булган беренче чыгарылышта 50 шәфкать туташы әзерләнә.
1938-1945 еллардагы чыгарылыш шәфкать туташлары Бөек Ватан сугышында катнаша.
1954 елда икеелык мәктәп Буа медицина училищесы итеп үзгәртелә. Студентлар ике (дәвалау эше, шәфкать туташы эше) бүлектә белем ала.
Уку йорты 10 меңнән артык фельдшер һәм медицина шәфкать туташлары әзерләп чыгарган.

# Буа медицина укуханәсе
## Белгечлекләр

Буа медицина училищесы Татарстанның көньяк-көнбатыш төбәкләре өчен бюджет нигезендә түбәндәге белгечләрне әзерли:
* Шәфкать туташлары эше (шәфкать туташлары) (060501 белгечлеге буенча, тулы урта белем базасында уку мөддәте 2 ел 10 ай, төп урта белем базасында уку срогы 3 ел 10 ай).
* Дәвалау эше (фельдшерлар) (060101 белгечлеге буенча, урта белем базасында, уку срогы 3 ел 10 ай).

# Буа медицина укуханәсе
## Шәхесләр
### Директорлар

* Ислюков А.Ф. (1936 - март, 1938);
* Мөхәммәткулова (март, 1938 – август, 1938);
* Королев И.Ф. (август, 1938 – гыйнвар, 1939);
* Александрович М.И. (гыйнвар, 1939 – август, 1941);
* Краснопольская К.Д. (август, 1941 - август, 1942, август, 1943 – октябрь, 1947);
* Панина Н.А. (август, 1942 – декабрь, 1942);
* Челякова А.К. (декабрь, 1942 – август, 1943);
* Домрачева А.В. (октябрь, 1947 – сентябрь, 1956);
* Ислюкова Л.И. (сентябрь, 1956 – август, 1968);
* Антонов Г.А. (сентябрь, 1968 – июль, 1969);
* Рубцов Р.П. (июль, 1969 – сентябрь, 1970);
* Николаев А.И. (сентябрь, 1970 – ноябрь, 1972);
* Садыйков Н.С. (ноябрь, 1972 – август, 1981);
* Шәмсетдинов Ф.Ш. (август, 1981 – август, 2001).
* 2001 елдан — Рамил Федор улы Гыймадиев, ТР атказанган сәламәтлек саклау хезмәткәре