yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Малая Нявиша

Малая Нявиша (белар. Малая Нявіша) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.

# Малая Нявиша
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Малаткешин

Малаткешин (әзери. Malatkeşin) — Әзербайҗанның Зәнгилан районына караган авыл.
# Рожки-Колёния

Рожки-Колёния — Польшаның Люблин воеводалыгы Жулкевка гминаcында урнашкан авыл.

# Рожки-Колёния
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кампаньола (Падова)

Кампаньола — Италиянең Венеция төбәге Бруджине өязендә урнашкан торак пункт.

# Кампаньола (Падова)
## Географиясе

Кампаньола Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Кампаньола (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тайрано ди Ква (Верчели)

Тайрано ди Ква — Италиянең Пьемонт төбәге Cellio con Breia өязендә урнашкан торак пункт.

# Тайрано ди Ква (Верчели)
## Географиясе

Тайрано ди Ква Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Тайрано ди Ква (Верчели)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сан Хосе де лос Баркос (Сан Фелипе)

Сан Хосе де лос Баркос — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Фелипе муниципалитеты составына керә.

# Сан Хосе де лос Баркос (Сан Фелипе)
## Географиясе

Сан Хосе де лос Баркос Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Хосе де лос Баркос (Сан Фелипе)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Хосе де лос Баркос (Сан Фелипе)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Селчииле

Селчииле — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. Прахова коммунасына карый.

# Селчииле
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Сәрәпәле

{{ТП |халәт = село |татар исеме = Сәрәпәле |чын исем = Сәрәпәле |ил = Россия |герб = |байрак = |герб киңлеге = |байрак киңлеге = |lat_deg = 55 |lat_min = 13 |lat_sec = 48 |lon_deg = 51 |lon_min = 55 |lon_sec = 48 |CoordAddon = type:city(17800)_region:RU |CoordScale = 250000 |ЯндексХарита = |ил харитасы зурлыгы =300 |төбәк харитасы зурлыгы =300 |район харитасы зурлыгы =250 |төбәк төре = Республика |төбәк = Татарстан |төбәк җәдвәлдә = Татарстан |район төре = муниципаль район |район = Зәй районы |район җәдвәлдә= |җәмгыять төре= |җәмгыять = |җәмгыять таблицада = |ил харитасы = |төбәк харитасы = |эчке бүленеш = |башлык төре = |башлык = |нигезләү датасы = |беренче телгә алу = |элеккеге исемнәр = |мәйдан = |биеклек төре = |ТП мәркәзе биеклеге = |климат = dfb — дымлы континенталь |рәсми тел = |халык саны = 191 |исәп елы = 2010 |халык тыгызлыгы = |агломерация = |милли состав = |дини состав = |этнохороним = |сәгать кушагы = +3 |DST = |телефон коды = |почта индексы = 423534 |почта индекслары = |автомобиль коды = 16, 116 |Commons-та төркем = |сайт = |сайт теле = |сайт теле2 = |сайт теле3 = |сайт теле4 = |сайт теле5 = |add1n = |add1 = |add2n = Русча топонимы |add2 = Сарапала |add3n = |add3 =

# Климат =

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11.1 °C | -5.8 °C | 4.3 °C | 13.3 °C | 18.6 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 12 °C | 4.2 °C | -5.1 °C | -10.5 °C | 3.9 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
# Ранчо Агвахе (Кузамала де Пинзон)

Ранчо Агвахе — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Куцамала-де-Пинсон муниципалитеты составына керә.

# Ранчо Агвахе (Кузамала де Пинзон)
## Географиясе

Ранчо Агвахе Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Ранчо Агвахе (Кузамала де Пинзон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Ранчо Агвахе (Кузамала де Пинзон)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Петь-Яун

Петь-Яун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Кече Юган елгасының сул ярына тамагыннан 447 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 31 км.

# Петь-Яун
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200048496
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204849
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Адольф Рабинович

Адольф Рабинович (Адольф Иосиф улы Рабинович, 5 апрель 1893(1893-04-05), Одесса, Одесса өязе, Херсон губернасы, Россия империясе — 19 сентябрь 1942(1942-09-19) (49 яшь), Казан, Татарстан АССР, РСФСР, СССР) — РИ һәм СССР галиме (физик һәм химик), Мәскәү университеты профессоры, СССР ФАнең мөхбир әгъзасы (1933)
# Санта София (Павия)

Санта София — Италиянең Ломбардия төбәге Торре-д’Изола өязендә урнашкан торак пункт.

# Санта София (Павия)
## Географиясе

Санта София Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Санта София (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лерте

Лерте — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Лерте
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 127 000 000 квадрат метр, 127,67 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 62 метр биеклектә урнашкан.
# Ардханари

Ардханари яки Ардханаришвара (Санскритча: अर्धनारीश्वर, IAST:Ardhanārīśvara) — андрогин Һинд дине Илаһы Шива Ходае һәм (шулай ук Деви, Шакти һәм Ума буларак мәгълүм) хатыны Парвати Алиһәсенең берләштерелгән формасы. Кагыйдә буларак Илаһның уң ягы Шива буларак, ә сул ягы Парвати буларак сурәтләнә. Ардханаришвара ярым ир кеше - ярым хатын-кыз буларак сурәтләнә. Ардханаришвараның мифологиясе Пураналарда сурәтләнә.
Ардханаришвара Илаһының чыганакларын Борынгы Һинд һәм Борынгы Юнан мәдәниятләренең гермафродит сыннарында эзләргә кирәк. Ардханаришвараның иң борынгы сурәтләре Кушан патшалыгы чоры белән даталана. Ардханаришвараның иконографиясе даими үскән һәм Гуптлар чорында чәчәк атуына җиткән. Гәрчә Ардханаришвара Шиваит дини сәнгатендә иң популяр иконографик формаларның берсе булып калса да, бу Илаһка багышланган гыйбадәтханәләр бик әз. Ардханаришвара Галәмнең ир һәм хатын энергияләре (Пуруши һәм Пракрити синтезы чагылышы булып тора) һәм Илаһның хатын-кыз формасы — Шакти ир кеше формасы — Шивадан аерылмый торган икәнен күрсәтә. Бу ике форманың берләшүе бөтен Галәмнең тамыры булып тора. Башка трактовка буенча Ардханаришвара Шиваның бөтен урынга үтеп керүнең символы булып тора.

# Ардханари
## Шулай ук карарга мөмкин

* Харихара
* Джумади
# Планес (Испания)

Планес (кат. Planes) — Испаниянең Аликанте провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Планес (Испания)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 38,9 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 472 метр биеклектә урнашкан.
# Постник (Болгария)

Постник — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. Момчилград җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Постник (Болгария)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 335 метр биеклектә урнашкан.
# Малыя Верабьевичы

Малыя Верабьевичы (белар. Малыя Вераб’евічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.

# Малыя Верабьевичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Упея (Түбән Сырга районы)

Упея (рус. Упея) — Свердловск өлкәсенең Түбән Сырга районы составына керүче авыл.

# Упея (Түбән Сырга районы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Упея (Түбән Сырга районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
# Стари Дуб

Стари Дуб (чех. Starý Dub) — Чехиянең Либерец крае Чески-Дуб районында урнашкан авыл.

# Стари Дуб
## Географиясе

Мәйданы — 2,125 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Стари Дуб
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Стари Дуб
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Стари Дуб
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 350 |
| 1880 | 378 |
| 1890 | 374 |
| 1900 | 409 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 411 |
| 1921 | 375 |
| 1930 | 295 |
| 1950 | 179 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 161 |
| 1970 | 145 |
| 1980 | 135 |
| 1991 | 137 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 121 |
| 2011 | 124 |
| 2021 | 141 |
# Брадалезко (Бергамо)

Брадалезко — Италиянең Ломбардия төбәге Романо-ди-Ломбардия өязендә урнашкан торак пункт.

# Брадалезко (Бергамо)
## Географиясе

Брадалезко Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Брадалезко (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Демирҗилер (Милас)

Демирҗилер (төр. Demirciler) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Милас илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Җильио Кампезе (Гросето)

Җильио Кампезе — Италиянең Тоскана төбәге Изола дел Җильо өязендә урнашкан торак пункт.

# Җильио Кампезе (Гросето)
## Географиясе

Җильио Кампезе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Җильио Кампезе (Гросето)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Губенов (Йиглава)

Губенов (чех. Hubenov) — Чехиянең Высочина крае Йиглава һәм Йиглава районында урнашкан авыл.

# Губенов (Йиглава)
## Географиясе

Мәйданы — 2,55588 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 578 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Губенов (Йиглава)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Губенов (Йиглава)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Губенов (Йиглава)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 171 |
| 1880 | 152 |
| 1890 | 138 |
| 1900 | 129 |
| 1910 | 157 |
| 1921 | 169 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 142 |
| 1950 | 143 |
| 1961 | 153 |
| 1970 | 157 |
| 1980 | 142 |
| 1991 | 153 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 148 |
| 2014 | 136 |
| 2016 | 133 |
| 2017 | 135 |
| 2018 | 136 |
| 2019 | 134 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 141 |
| 2021 | 142 |
| 2021 | 133 |
| 2022 | 143 |
| 2023 | 145 |
| 2024 | 147 |
# Бетерә (Үзән кушылдыгы)

Бетерә — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан биләмәләрендә ага. Елга Узян елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 71 км.

# Бетерә (Үзән кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010200212111100017416
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111101741
* Бассейн коды — 10.01.02.002
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Сен-Клеман-де-Валорг

Сен-Клеман-де-Валорг (фр. Saint-Clément-de-Valorgue) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
# Хвольсон (ай кратеры)

Хвольсон (лат. Khvolʹson) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 55,9 км булган кратер.

# Хвольсон (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Орест Данилович Хвольсон (1852—1934) хөрмәтенә бирелә.

# Хвольсон (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# Пикота (Кунео)

Пикота — Италиянең Пьемонт төбәге Энвье өязендә урнашкан торак пункт.

# Пикота (Кунео)
## Географиясе

Пикота Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пикота (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Казчина Черина ди Сото (Милано)

Казчина Черина ди Сото — Италиянең Ломбардия төбәге Моримондо өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Черина ди Сото (Милано)
## Географиясе

Казчина Черина ди Сото Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казчина Черина ди Сото (Милано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Городненка

Городненка — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Смоленск өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шаня елгасының уң ярыннан 50 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.

# Городненка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Угра елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша елгасы кушылган урындан алып Ука кушылдыктары бассейны, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010100412110000021528
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110002152
* Бассейн коды — 09.01.01.004
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Вольфах

Вольфах (алман. Wolfach) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Вольфах
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 67,99 км² (1978). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 262 метр биеклектә урнашкан.
# Шорбак

Шорбак (фр. Schorbach) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Шорбак
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13,36 км².
# Португал теле

Португал теле (порт. língua portuguesa) — Индоауруп телләр гаиләсенең роман төркеменә кергән тел. Урта гасырлардагы галисий-португаль теленнән килеп чыккан. Язу латин әлифбасына нигезләнгән. Сөйләшүчеләр саны буенча Испан теленнән соң икенче роман теле, дөньяда күп таралган телләрнең берсе (6-8 урын). Португаль телендә сөйләшүчеләр гомумиләштереп лузофон (Лузитан рим провинциясе исеменнән) дип аталалар.
Португалия, Бразилия, Ангола, Мозамбик, Кабо-Верде, Гвинея-Бисау, Сан-Томе һәм Принсипи, Көнчыгыш Тимор һәм Макао илләрендә рәсми тел булып тора. Португал теле көньяк ярымшарда иң күп сөйләшелә торган тел булып тора, мәсәлән, Анголада, Мозамбикта, Көнчыгыш Тиморда һәм 212 миллион халкы булган Бразилиядә.
# Долни Пьял

Долни Пьял (словак. Dolný Pial) — Словакиянең Левице округында урнашкан авыл.

# Долни Пьял
## Тарихы

Авыл 1470 елда нигезләнгән.

# Долни Пьял
## Географиясе

Мәйданы — 13,99 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 178 метр биеклектә урнашкан.

# Долни Пьял
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Сьервана

Сьервана (баск. Zierbena) — Испаниянең Бискайя провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Сьервана
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 9,15 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 105 метр биеклектә урнашкан.
# Прасколеси

Прасколеси (чех. Praskolesy) — Чехиянең Урта Чехия крае Бероун һәм Горжовице районында урнашкан авыл.

# Прасколеси
## Географиясе

Мәйданы — 5,103479 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 316 метр биеклектә урнашкан.

# Прасколеси
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Прасколеси
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Прасколеси
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 785 |
| 1880 | 818 |
| 1890 | 870 |
| 1900 | 910 |
| 1910 | 984 |
| 1921 | 994 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 1127 |
| 1950 | 975 |
| 1961 | 1000 |
| 1970 | 918 |
| 1980 | 881 |
| 1991 | 830 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 796 |
| 2014 | 869 |
| 2016 | 892 |
| 2017 | 908 |
| 2018 | 896 |
| 2019 | 909 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 908 |
| 2021 | 909 |
| 2021 | 892 |
| 2022 | 891 |
| 2023 | 900 |
| 2024 | 915 |
# Вәгыйзь Нәүрүзев

Вәгыйзь Нәүрүзев (Вәгыйзь (Мөхәммәтвәгыйзь) Шаһвәли улы Нәүрүзев, XIX гасыр, — 1920 елдан иртә түгел, ) — укытучы, журналист, «Сибирия», "Тормыш", "Ак Идел" һәм «Ватан» гәҗитләре мөхәррире. 1908 елда Фатыймага өйләнә. Фатыймаи-Фәридә Ваһапова-Нәүрүзова. Хәзерге тикшеренүчеләр, ул революциягә кадәр "охранканың" (әяси полиция) яшерен агенты булган дип уйлылар..
Ватандашлар сугышы вакытында Колчак диктатурасын, аның режимын хуплаган гәзитләрне ("Ак Идел", "Ватан") редакцияли.
# Риу-Парду

Риу-Парду — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Риу-Парду
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 2050,65 км².
# Подбелжец

Подбелжец — Польшаның Люблин воеводалыгы Томашув-Любельски гминаcында урнашкан авыл.

# Подбелжец
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Масловичы

Масловичы (белар. Масловічы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.

# Масловичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Чешмеөрен (Чорум)

Чешмеөрен (төр. Çeşmeören) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Чорум илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Макия (Матера)

Макия — Италиянең Базиликата төбәге Феррандина өязендә урнашкан торак пункт.

# Макия (Матера)
## Географиясе

Макия Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Макия (Матера)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Казанова ди Синистра (Павия)

Казанова ди Синистра — Италиянең Ломбардия төбәге Санта-Маргерита-ди-Стаффора өязендә урнашкан торак пункт.

# Казанова ди Синистра (Павия)
## Географиясе

Казанова ди Синистра Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казанова ди Синистра (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Цоко (Верона)

Цоко — Италиянең Венеция төбәге Сельва-ди-Проньо өязендә урнашкан торак пункт.

# Цоко (Верона)
## Географиясе

Цоко Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Цоко (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Рухоцин

һәм
Рухоцин — Польшаның Великопольское воеводалыгы Витково гминасында урнашкан авыл.

# Рухоцин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Алията (Павия)

Алията — Италиянең Ломбардия төбәге Романьезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Алията (Павия)
## Географиясе

Алията Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Алията (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Окситан теле

Окситан теле яки провансаль теле (үзатамасы occitan, lenga d'òc) — Франция көньягында һәм Испания, Италия җирләрендә таралган тел. Һинд-аурупа телләренең Роман төркеменә карый, шушы төркемдә каталан теле белән бергә окситан-роман төркемчәсен хасил итә.
Гомуми сөйләшүчеләр саны — якынча 2 миллион кеше.
Урта гасырларда окситан телендә бай әдәбият тудырылган. X гасырдан әдәби тел бар. Ул шулай ук канун чыгару һәм мәхкәмәләр өлкәсендә еш кулланылган. Бөек француз инкыйлабыннан соң Франциядә милли телләрне кысрыклау сәясәте башлана, окситан теле әкренләп көнкүреш аралашу теленә әйләнә.
Окситан теле географик яктан 3 диалектка бүленә:
* төньяк окситан диалекты;
* урта окситан диалекты;
* гаскон диалекты;
# Форверк (Түбән Саксония)

Форверк — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Форверк (Түбән Саксония)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 21,67 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 22 метр биеклектә урнашкан.
# Турунчлу (Пазарҗык )

Турунчлу (төр. Turunçlu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Пазарҗык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Җиренкопа

Җиренкопа (каз. Жиренқопа) — Казакъстанның Актүбә өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Җиренкопа
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Сокалак

Сокалак (баш. Соҡалаҡ) - Уфа каласы аша ага торган елга, Агыйдел елгасының уң кушылдыгы.

# Сокалак
## Экологиясе

Сокалак нык пычрак елга булып тора.. Экологик хәле үтә кискен. Анда Уфа заводлары һәм фабрикаларының калдык сулары агызыла. Елга Агыйдел суын да нык пычрата.

# Сокалак
## Географиясе

Хәзерге вакытта киңлеге уртача 1-2 м, тирәнлеге 20-40 см, озынлыгы — 6 км чамасы.
2007 елда елганың көньяк өлешендәге берничә участогы җир асты торбаларына яшерелә.

# Сокалак
## Тарихы

Уфа кремле кәлгәсен нигезләгәндә Сокалак ныгытманың көнчыгыш чиге буйлап үткән була. Кремль Сокалакның Агыйделгә койганчы җирендәге уң ярында биек борынның көньяк читен биләп тора. Көньяк манара Сокалак, шулай ук Никольская дип тә йөртелә.
Кала зурайгач Сокалак аның эчендә кала.
Артабан бу тирәдә биш авыл барлыкка килә: Глумилино, Дубово һәм өч Новиковка. Бер Новиковка әле дә бар, ул Ботаника бакчасы һәм Уфа дәүләт нефть техник университетының архитектура факультеты корпуслары тирәсендә урнашкан.
Элек елга буйлап агач агызганнар, анда су чәчәге эшләп утырган, бәрле балыгы (су чисталыгы күрсәткече) үрчегән, ә тамагында балык белән сәүдә итүчеләр балык (мәрсин, чөгә, корман, сыла, кырпа) тулы сүсәннәр тоткан.