yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# (13248) Fornasier

(13248) Fornasier — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13248) Fornasier
## Тарихы

1998 елның 24 июнендә LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 MT37» саналган.
# Акчакале (Эргани)

Акчакале (төр. Akçakale) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Эргани илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Иван Куратов

Ива́н Алексе́евич Кура́тов (коми Куратов Ӧльӧш Вань; (18.07.1839 - 29.11.1875) Коми әдәбияты нигезләүләрчеләрнең берсе, тәрҗемәче, коми шагыйре.

# Иван Куратов
## Биографиясе

Иван Куратов Вологда губернасының Усть-Сысолье уездының Кебра авылында туган (хәзер Коми Республикасының Куратово авылы) дьякон гаиләсендә туа.
1854 елда — Ярен рухи училищесын тәмамлаган.
1854—1860 — Вологда рухи семинариясында укыган, анда беренче мәртәбә аның шигъри сәләтләре ачыкланган. Аның тормыш максаты "Кеше тормышы" (1857) шигырендә билгеләнгән - туган халыкка бәхет бирергә. Куратов шигъриятында үзәк урынны фәлсәфи һәм иҗтимагый-сәяси карашлар алып тора, аларда милли (коми) үзаңы төсмере бар.
1861—1865 — Усть-Сысольскта укытучы булган. Ике катлы агач йортта торган (җимерелгән), хәзер бу урында (Орджоникидзе ур., 10) заманча торак йортта (беренче катта) И.А. Куратов әдәби-мемориаль музее урнашкан.
Шагыйрьнең иҗатында күренекле урынны русчадан тәрҗемәләр алып тора: И. А. Крыловтан, А. С. Пушкиннан, А. В. Кольцовтан; һәм шулай ук дөнья әдәбиятының чит ил классикларының.
Коми-зырян телен өйрәнүгә зур игътибар биргән. Коми теленең грамматикасын язган. Параллель рәвештә удмурт һәм мари телләрен өйрәнгән.
Казанга күчеп, озак булмаган вакыт полк аудиторы булып эшләгән.
1866 елдан бирле Урта Азиядә яшәгән. Верный шәһәрендә (хәзерге Алма-Ата) 1875 елда үлгән.

# Иван Куратов
## Истәлек

* 2009 елның 2 октябренда Коми республикасы милли опера һәм балет театрында "Куратов" операсының премьерасы булган, Сергей Носков музыкасы Альберт Ванеев һәм Сергей Носков либреттосына.
* 1989 елда Куратовка багышланган ССРБ маркасы чыгарылган.

# Иван Куратов
## Библиографиясе

* «Сочинения»: Художественные произведения, т. 1, Сыктывкар, 1939; Лингвистические работы, т. 2, Сыктывкар, 1939.
* «Бöрйöм гижöдъяс», Сыктывкар, 1951;
* «Бöрйöм гижöдъяс» в рус. пер. [Послесл. А. Федоровой], М., 1958.
* «Коми напевы» : [Стихотворения]. — Сыктывкар : Коми кн. изд-во, 1985.
* «Ты бесконечна, жизнь» : [Заметки публицистика]. — Сыктывкар : Коми кн. изд-во, 1988.
* «Ой, жизнь ты, жизнь…» : [Стихотворения и поэмы]. — Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1999.
* «Моя муза не продажна» : [Избранные стихи]. Эском, 2007.
# Ойон

Ойон (исп. Oyón һәм баск. Oion) — Испаниянең Алава провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Ойон
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 45 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 435 метр биеклектә урнашкан.
# Камината (Пяченца)

Камината — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Карпането-Пьачентино өязендә урнашкан торак пункт.

# Камината (Пяченца)
## Географиясе

Камината Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Камината (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ротонделла

Ротонделла — Италиянең Базиликата төбәгендә урнашкан коммуна. Матера провинциясе составына керә.

# Ротонделла
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 576 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Нова-Сири, Поликоро, Турси, Вальсинни һәм Колобраро коммуналары белән чиктәш.
# Белҗирате

Белҗирате — Италиянең Пьемонт төбәге Вербано-Кузио-Оссола өязендә урнашкан торак пункт.

# Белҗирате
## Географиясе

Белҗирате Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Белҗирате
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Белҗирате
## Халкы

| Ел | Халык саны |
| 2017 | 537 |
| 2018 | 509 |
| 2023 | 473 |
# Бүюккаракую (Явузэли)

Бүюккаракую (төр. Büyükkarakuyu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Явузэли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (12925) 1999 SN4

(12925) 1999 SN4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12925) 1999 SN4
## Тарихы

1999 елның 29 сентябрендә Вишня тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 SN4» саналган.
# Дропла (Добрич өлкәсе)

Дропла — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. Балчик җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Дропла (Добрич өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 222 метр биеклектә урнашкан.
# Лорм

Лорм (фр. Lormes һәм фр. Lormes-la-Montagne) — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
# Зур Җидегән йолдызлыгы

Зур Җидегән йолдызлыгы (шулай ук тик Җидегән, Тустаган йолдыз, Чүмеч йолдыз; Зур Аю, лат. Ursa Major) — күк йөзенең төньяк ярымшардагы йолдызлык. Җидегән йолдызлыгының җиде йолдызы чүмечкә охшаган фигураны тәшкил итәләр. Ике иң якты йолдыз — Алиот һәм Дубхе — +1,8ᵐ күренмә йолдызча зурлыктагы. Ике читтәге (α һәм β) йолдыз буенча Тимерказыкны табарга мөмкин. Иң яхшы күренүчәнлек шартлары март–апрель айларында була. Россиянең бөтен территориясендә ел буе күренә.

# Зур Җидегән йолдызлыгы
## Йолдызлар

Җидегән йолдызлыгы мәйданы буенча өченче йолдызлык. Аның иң якты җиде йолдызы Зур Чүмечне тәшкил итәләр. Зур Чүмечнең бөтен йолдызларының үз гарәп исемнәре бар:
* α — Дубхе (бозылган дөбб — «аю», гарәп. كاهل الدّب‎ каһил әд-дөбб — «аюның аркасы»);
* β — Мәрәк (гарәп. المراق‎ — «корсак»; рус. Мерак);
* γ — Фекда («бот», гарәп. فخذ الدب‎ — «аюның боты»);
* δ — Мәгъриз (гарәп. المغرز‎ — койрык «баш»ы; рус. Мегрец);
* ε — Әлҗун (гарәп. الجون‎ — «кара ат»; рус. Алиот);
* ζ — Мизар (гарәп. المئزر‎ — «алъяпкыч», монда койрык «урта»сы; рус. Мицар);
* η — Бәнәтнаш яки Әлкаид (гарәп. القائد بنات النعش‎ ал-каид банат на'ш — «яслатучылар башлыгы»).

# Зур Җидегән йолдызлыгы
## Тарих һәм исемнәр

Татарларда бу йолдызлыкны Зур Җидегән дип атыйлар. Җидегән — ул җиде карак (бу риваять турында Кече Җидегән йолдызлыгы мәкаләдә укыгыз). Башка халыкларда бу йолдызлыкны Зур Аю (лат. Ursa Major, гарәп. الدب الأكبر‎ әд-дөбб әл-әкбәр, рус. Большая Медведица) дип атыйлар. Йолдызлыкны Зур Аю (Зур Җидегән), якындагы Кече Аю (Кече Җидегән) аермалы буларак, атыйлар.
Борынгы греклар карашлары буенча Зур Җидегән йолдызлыгы — бу Зевсның сөяркәсе аю кыяфәтендә Каллистоның катастеризмы яки аның даясы нимфа Мелиссаның катастеризмы. Әл-Бируни үзенең 1030 елда тәмамланган «Мәсгуд канунында» птолемейныкы бор. грек. άρκτος μεγάλη исемене гарәп теленә «әд-дөбб әл-әкбәр» сүзләре белән тәрҗемә иткән. Татар халкы, бөтен гарәп-мөселман мәдәнияте бер өлеше буларак, әүвәл йолдызлыкның Дөббеләкбәр (иске тат. دﺐالاكبر‎) гарәп исеме да кулланды, әмма хәзерге вакытта бу исем кулланмый.

# Зур Җидегән йолдызлыгы
## Тарих һәм исемнәр
### Әйтем

* Җидегән йолдыз җиде әйләнә, Тимерказык урынында.
# Борча

Борча — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. Кэлэраши коммунасына карый.

# Борча
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Искапузалко (Педро Асенсио Алкисирас)

Искапузалко — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Pedro Ascencio Alquisiras Municipality муниципалитеты составына керә.

# Искапузалко (Педро Асенсио Алкисирас)
## Географиясе

Искапузалко Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Искапузалко (Педро Асенсио Алкисирас)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Искапузалко (Педро Асенсио Алкисирас)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# ETFA

ETFA (ингл. Electron transfer flavoprotein subunit alpha һәм Electron transfer flavoprotein subunit alpha, mitochondrial) — кешенең 15-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Илевна

Илевна — Россия территориясеннән ага торган елга. Владимир өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Рязань өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 41 км.

# Илевна
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшыдан алып Иделгә койганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010300112110000030305
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003030
* Бассейн коды — 09.01.03.001
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Җезказган шәһәр хакимлеге

Җезказган шәһәр хакимлеге (каз. Жезқазған қалалық әкімдігі) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Җезказган шәһәр хакимлеге
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Монблан

Монбла́н (фр. Mont Blanc, итал. Monte Bianco, туры тәрҗемәдә «ак тау») — Көнбатыш Аурупаның иң биек булган кристаллик таулар массивы. Көнбатыш Альпларда, Франция һәм Италия чикләрендә урнашкан. Биеклеге — 4 810 м. Озынлыгы 50 км. Альпинизм үзәге булып тора.
Монблан астында Франция белән Италияне берләштергән 11,6 км озынлыклы автомобиль туннеле уза.
Массивның ике ягында да эре курортлар урнашкан: француз ягыннан Шамони, итальян ягында исә Курмайор.
Беренче тапкыр Монбланга Жак Бальмат һәм табиб Мишель Паккар 1786 елның 8 августында менәләр.
# Бад-Вальтерсдорф

Бад-Вальтерсдорф — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. Хартберг-Фюрстенфельд округы составына керә.

# Бад-Вальтерсдорф
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 291 метр биеклектә урнашкан. Эберсдорф коммуналары белән чиктәш.
# NGC 167

NGC 167 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 167
## Тарихы

Әлеге галактика 1885 елда Америка астрономы Фрэнк Ливенворт тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Шарантон-ле-Пон

Шарантон-ле-Пон (фр. Charenton-le-Pont һәм фр. Le Républicain) — Франциянең Валь-де-Марн департаментында урнашкан коммуна.
# Сенькина (Хэй-Мутый-Кик кушылдыгы)

Сенькина — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хэй-Мутый-Кикя елгасының уң ярыннан 6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.

# Сенькина (Хэй-Мутый-Кик кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000112115300065703
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306570
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Жарсцвянка (Любански авыл советы)

Жарсцвянка (белар. Жарсцвянка) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.

# Жарсцвянка (Любански авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Эрлингтон (Кентукки)

Эрлингтон — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.

# Эрлингтон (Кентукки)
## Тарихы

Эрлингтон шәһәре 1870 елда нигезләнгән.

# Эрлингтон (Кентукки)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 7,616261 км², 6,465393 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 129 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# (11098) Гинзберг

(11098) Гинзберг — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11098) Гинзберг
## Тарихы

1995 елның 2 апрелендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 GC2» саналган.
# Пегероль-де-л'Ескалетт

Пегероль-де-л'Ескалетт (фр. Pégairolles-de-l'Escalette) — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
# Габбәс Мөхәммәтшин

Габбәс Мөхәммәтшин, Габбәс Нурулла улы Мөхәммәтшин (1935 елның 9 мае, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Яңа Писмән районы, Кирлегәч — 2019 елның 12 гыйнвары, РФ, ТР, Казан) — Татарстанның хуҗалык һәм мәдәният эшлеклесе, ТАССР атказанган төзүчесе, ТАССР (ТР) мәдәният министры урынбасары (1989-1997). Казанда «Әлмәт якташлыгы» җәмгыяте рәисе.

# Габбәс Мөхәммәтшин
## Тәрҗемәи хәле

1935 елның 9 маенда Татарстан АССР Яңа Писмән районы (1955 елдан Лениногорск районы) Кирлегәч авылында туган. Иркутскида хәрби техниклар мәктәбен (техникум) тәмамлаган (1954). 1954—1956 елларда хәрби хезмәттә булган.

# Габбәс Мөхәммәтшин
## Хезмәт юлы

1954 елда Ерак Көнчыгыш тимер юлы махсус конторасында төзелеш мастеры.
1956—1957 елларда Ерак Көнчыгыш тимер юлының Владивосток дистанциясе төзелеш мастеры.
1957—1978 елларда Әлмәтнең «Татнефтестрой» берләшмәсе Тимер-бетон эшләнмәләр заводы (рус. завод ЖБИ): өлкән мастер, цех башлыгы, җитештерү-техник бүлек башлыгы, өлкән инженер, завод директоры.
1978—1980 елларда Лиепая (Латвия) төзелеш материаллары комбинаты директоры.
1980—1987 елларда Әлмәтнең йортлар төзү комбинаты башлыгы. 1982 елда ул җитәкләгән йортлар төзү комбинаты рекордлы күләмдә (75 539 квадрат метр) йортлар җиткерә. 5 катлы йортлар белән бергә 9 катлы йортлар салуга керешә.
1987—1989 елларда Казанның «Татжилгражданстрой» тресты баш инженеры. Сөембикә манарасын сипләү эшендә турыдан-туры катнаша.
1989 елның сентябреннән 1997 елның декабренә кадәр ТАССР (1991 елдан Татарстан) мәдәният министры урынбасары.
2019 елның 12 гыйнварында 83 яшендә вафат.

# Габбәс Мөхәммәтшин
## Китабы

* Семь ступеней минарета Сююмбеки: Историко-публицистический очерк о древнейшем архитектурном памятнике на территории Казанского Кремля (XVI-XX вв.). Казань: Дом печати, 2003. ISBN 5-94259-050-8

# Габбәс Мөхәммәтшин
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* ТАССР атказанган төзүчесе
* 1977 — Хөрмәт Билгесе ордены
* 1995 — Татарстан Республикасы Мактау грамотасы
* 1970 — «Фидакарь хезмәт өчен В.И. Ленинның 100 еллык юбилее хөрмәтенә» медале
* 1984 — «Хезмәт ветераны» медале
# Ильон

Ильон (фр. Hillion) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Трегё кантонына карый.

# Ильон
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 24,76 км².
# LGI1

LGI1 (ингл. Leucine rich glioma inactivated 1) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Алсесека (Апастла)

Алсесека — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Апастла муниципалитеты составына керә.

# Алсесека (Апастла)
## Географиясе

Алсесека Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Алсесека (Апастла)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Алсесека (Апастла)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Бриглез

Бриглез — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. Сурдук (коммуна) коммунасына карый.

# Бриглез
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Мушчелуша

Мушчелуша — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. Сириу (коммуна) коммунасына карый.

# Мушчелуша
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 468 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ларжантьер (округ)

Ларжантьер — Франциядәге округ (фр. Arrondissement). Ардеш департаментына карый.

# Ларжантьер (округ)
## Географиясе

Мәйданы — 1928 км². Округ 10 кантоннан тора, алар үз чиратында 103 коммунага бүленгән.
# Ажуда, Салвадор и Санту-Илдефонсу

Ажуда, Салвадор и Санту-Илдефонсу — Португалиянең Порталегри округына керә торган фрегезия. Assunção, Ajuda, Salvador e Santo Ildefonso муниципалитетына карый.

# Ажуда, Салвадор и Санту-Илдефонсу
## Географиясе

Мәйданы — .
# Трбушани

Трбушани (серб. Трбушани) — Сербиянең Моравич округы Чачак җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Трбушани
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 255 метр биеклектә урнашкан.

# Трбушани
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# 19-нчы армия (ССРБ)

19-нче армия (19 А) – Бөек Ватан сугышы вакытында ССРБ Кораллы көчләре эчендәге оператив хәрби берләшмә (бөтен гаскәр армиясе). Хәрәкәттәге армия

# 19-нчы армия (ССРБ)
## Беренче оештыру
#### Смоленск бәрелеше

12 июльне Көнбатыш фронтның 22-нче, 19-нче һәм 20-нче армиялар һөжүмгә күчтәләр Витебскны азат итәргә дип бурыч белән. 3-нче танк төркеме
# Распоганче

Распоганче (серб. Распоганче) — Сербиянең Златибор округы Сьенитса җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Распоганче
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1134 метр биеклектә урнашкан.

# Распоганче
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# (6112) Ludolfschultz

(6112) Ludolfschultz (лат. Ludolfschultz) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6112) Ludolfschultz
## Тарихы

1981 елның 28 февралендә Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 DB1» саналган.
# Долбазлар (Манавгат)

Долбазлар (төр. Dolbazlar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Манавгат илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Блаффдейл (Юта)

Блаффдейл — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан шәһәр.

# Блаффдейл (Юта)
## Тарихы

Блаффдейл шәһәре 1886 елда нигезләнгән.

# Блаффдейл (Юта)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 28,448021 км², 26,47751 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1352 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вигазьо

Вигазьо — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Верона провинциясе составына керә.

# Вигазьо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 37 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Буттапьетра, Кастель-д'Аццано, Изола-делла-Скала, Ногароле-Рокка, Повельяно-Веронезе, Тревенцуоло һәм Виллафранка-ди-Верона коммуналары белән чиктәш.
# Люби-Яха

Люби-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Байдарата борыны урнашкан. Елга озынлыгы 43 км.

# Люби-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15010000112115300035661
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115303566
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Рошиори (Муреш)

Рошиори — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. Лудуш коммунасына карый.

# Рошиори (Муреш)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Стара Грабовниця

Стара Грабовниця — Польшаның Мазовия воеводалыгы Острув-Мазовецка гминасында урнашкан авыл.

# Стара Грабовниця
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Послуше

Послуше — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Бартошице гминасында урнашкан авыл.

# Послуше
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ла-Бисбаль-дель-Панадес

Ла-Бисбаль-дель-Панадес (кат. Bisbal del Penedès, La) — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Ла-Бисбаль-дель-Панадес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 32,5 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 189 метр биеклектә урнашкан.
# Сагман (Пертек)

Сагман (төр. Sağman) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Пертек илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (10177) Ellison

(10177) Ellison (лат. Ellison) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10177) Ellison
## Тарихы

1996 елның 10 февралендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 CK9» саналган.
# Сандыкташ (Дерепазары)

Сандыкташ (төр. Sandıktaş) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Дерепазары илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Вяликая Альшанка (Салигорский районы)

Вяликая Альшанка (белар. Вялікая Альшанка) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Салигорский районында урнашкан авыл.

# Вяликая Альшанка (Салигорский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Олмето (Кунео)

Олмето — Италиянең Пьемонт төбәге Баньоло-Пьемонте өязендә урнашкан торак пункт.

# Олмето (Кунео)
## Географиясе

Олмето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Олмето (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Млотково-Весь

Млотково-Весь — Польшаның Мазовия воеводалыгы Завидз (гмина) гминасында урнашкан авыл.

# Млотково-Весь
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ил Валоне (Фиренца)

Ил Валоне — Италиянең Тоскана төбәге Кастельфьорентино өязендә урнашкан торак пункт.

# Ил Валоне (Фиренца)
## Географиясе

Ил Валоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Ил Валоне (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Майлы-Су

Майлы-Су (кырг. Майлуу-Суу, рус. Майли-Сай) — Кыргызстанның Җәлал-Абад өлкәсендә урнашкан шәһәр.

# Майлы-Су
## Тарих

Шәһәр статусын 1946 елдан башлап йөртә. 1992 елга кадәр Майлы-Сай исемен йөрткән.
# Пьеве-а-Ниеволе

Пьеве-а-Ниеволе — Италиянең Тоскана төбәгендә урнашкан коммуна. Пистойя провинциясе составына керә.

# Пьеве-а-Ниеволе
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 28 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Монсуммано-Терме, Монтекатини-Терме, Понте-Буджанезе һәм Серравалле-Пистойезе коммуналары белән чиктәш.
# Летовник

Летовник — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. Момчилград җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Летовник
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 352 метр биеклектә урнашкан.
# Падгорная (Баранавицкий районы)

Падгорная (белар. Падгорная) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.

# Падгорная (Баранавицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# FCGRT

FCGRT (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.