yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# (7470) Jabberwock

(7470) Jabberwock (лат. Jabberwock) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7470) Jabberwock
## Тарихы

1991 елның 2 маенда Т. Урата тарафыннан Симидзу обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 JA» саналган.
# Индастри (Пенсильвания)

һәм
Индастри — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Индастри (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1836 елда нигезләнгән.

# Индастри (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 10,98 квадрат миль, 28,43219 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1040 Фут биеклектә урнашкан.
# Хоэнштайн-Эрнстталь

Хоэнштайн-Эрнстталь (алман. Hohenstein-Ernstthal) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Хоэнштайн-Эрнстталь
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 18,58 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 355 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бекдемирлер (Һарманҗык)

Бекдемирлер (төр. Bekdemirler) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Һарманҗык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Старая Иня

Старая Иня — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Иня елгасының сул ярына тамагыннан 7 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 17 км.

# Старая Иня
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200512115200003599
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200359
* Бассейн коды — 13.01.02.005
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Бунешть (Вилча)

Бунешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Бунешть (коммуна, Вилча) коммунасына карый.

# Бунешть (Вилча)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 306 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сент-Коломб (Югары Альплар)

Сент-Коломб (фр. Sainte-Colombe) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Орпьер кантонына карый.

# Сент-Коломб (Югары Альплар)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 17,18 км².
# (5386) Bajaja

(5386) Bajaja (лат. Bajaja) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5386) Bajaja
## Тарихы

1975 елның 1 октябрендә галимнәр тарафыннан Сан-Хуан обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1975 TH6» саналган.
# Гарамусалы

Гарамусалы (әзери. Qaramusalı) — Әзербайҗанның Горанбой районына караган авыл.
# Гентамицин

Бактерияле эндофтальмитны дәвалаганда гентамицинның интравитреаль инъекциясе челтәркатлауның көчле ишемиясенә китерә ала. (рәс. 22.7). Кайвакыт челтәркатлауга токсик йогынтысы периокуляр инъекцияләрдә күзәтелә.
# Җенгиз Топел (Шаһинбей)

Җенгиз Топел (төр. Cengiz Topel) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шаһинбей илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сен-Мартен-де-Бовиль

Сен-Мартен-де-Бовиль (фр. Saint-Martin-de-Beauville) — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# (2594) Акамант

(2594) Акамант (лат. Acamas) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2594) Акамант
## Тарихы

1978 елның 4 октябрендә Чарльз Коваль тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 TB» саналган.
# Содомка

Содомка — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шенчуга елгасының сул ярыннан 10 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.

# Содомка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300212103000029152
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002915
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Ротт-ам-Инн

Ротт-ам-Инн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Ротт-ам-Инн
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Ротт-ам-Инн
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 19,57 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 481 метр биеклектә урнашкан.
# Добужек-Колёния

Добужек-Колёния — Польшаның Люблин воеводалыгы Лащув гминаcында урнашкан авыл.

# Добужек-Колёния
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (20877) 2000 VD50

(20877) 2000 VD50 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20877) 2000 VD50
## Тарихы

2000 елның 2 ноябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 VD50» саналган.
# Чайьюзү (Ефелер)

Чайьюзү (төр. Çayyüzü) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Ефелер илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Каньяда Гранде (Агваскальентес)

Каньяда Гранде — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Агуаскальентес муниципалитеты составына керә.

# Каньяда Гранде (Агваскальентес)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Каньяда Гранде (Агваскальентес)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# (2922) Диканька

(2922) Диканька (лат. Dikanʹka) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2922) Диканька
## Тарихы

1976 елның 1 апрелендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 GY1» саналган.
# 1426 ел

2 меңьеллык :
XIII гасыр — XIV гасыр — XV гасыр — XVI гасыр — XVII гасыр :
Хронологик таблица :
1426 (бер мең дүрт йөз егерме алтынчы) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча сишәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1426 елы, II меңьеллыкның 426 елы, XV гасырның 26 елы, XV гасырның 3 унъеллыгының 6 елы, 1420 елларның 7 елы. 1426 елдан бирле 598 ел үтте.

# 1426 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1426 елда туганнар

# 1426 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1426 елда вафатлар
# Вонор (Теннесси)

һәм
Вонор — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Вонор (Теннесси)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1890 елда нигезләнгән.

# Вонор (Теннесси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 30,889086 км², 30,888864 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 262 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бедей (Румыния)

Бедей — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Аврам-Янку (коммуна, Алба) коммунасына карый.

# Бедей (Румыния)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Мехметбейли (Соргун)

Мехметбейли (төр. Mehmetbeyli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Соргун илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сант'Андреа (Тревизо)

Сант'Андреа — Италиянең Венеция төбәге Кастельфранко-Венето өязендә урнашкан торак пункт.

# Сант'Андреа (Тревизо)
## Географиясе

Сант'Андреа Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Сант'Андреа (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нежихово

Нежихово — Польшаның Великопольское воеводалыгы Бялосливе гминасында урнашкан авыл.

# Нежихово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Соснувець

Соснувець — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Яниково гминаcында урнашкан авыл.

# Соснувець
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чорна Середня

Чорна Середня — Польшаның Подлясье воеводалыгы Гродзиск гминасында урнашкан авыл.

# Чорна Середня
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# PATJ

PATJ (ингл. PATJ, crumbs cell polarity complex component һәм InaD-like protein) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Мәхмүт (Белорет районы)

Мәхмүт — Башкортстанның Белорет районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, ГАТОБК коды — ?.

# Мәхмүт (Белорет районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 264 кешенең яшәве мәгълүм.
# Уляниця

Уляниця — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Дынув гминасында урнашкан авыл.

# Уляниця
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гай (Ленчицкий повяты)

Гай — Польшаның Лодзь воеводалыгы Гура-Свентей-Малгожаты гминаcында урнашкан авыл.

# Гай (Ленчицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# «Эрмитаж» бакчасы (Казан)

Эрмитаж бакчасы – Казан шәһәренең Вахитов районында урнашкан бакча (парк). Элекке исемнәре — Александр бакчасы, Износков бакчасы, Изге Николай бакчасы, Аквариум, Өрәкләр бакчасы.

# «Эрмитаж» бакчасы (Казан)
## Урнашу урыны

Казан шәһәренең тарихи үзәгендә, Тукай мәйданыннан ерак түгел, 3 урам — Щапов, Некрасов, Маяковский урамнары ясаган өчпочмакта, Марусов һәм Бутлеров калкулыклары, ике чокыр арасында урнашкан. Көнбатыштан Щапов урамы белән чикләнгән, калган яклары Некрасов урамы һәм Маяковский урамнарындагы (элекке исемнәре Иске-Чүлмәк урамы, Аркылы-Чүлмәк урамы, Эт тыкрыгы) төзелешләр белән уратылган. Мәйданы 4 га чамасы.

# «Эрмитаж» бакчасы (Казан)
## Тарих

Бакча урынында Ворожцов фамилияле дворянның начар дан алган усадьбасы торган (1848 елда янган). Октябрь инкыйлабына кадәр шәһәр халкының күңел ачу һәм истирахәт кичү урыны булган.
Шәһәр халкын әлеге бакчага 1910 елда дөнья бетүне каршыларга чакырганнар.
ХIХ гасыр башыннан бирле бакчага терәлеп торган Профессор тыкрыгындагы йортларда Казан император университеты, Казан гимназияләре профессорлары һәм укытучылары яшәгән.
Бөек Ватан сугышына кадәр шәһәрнең үзәк мәдәният һәм ял паркы вазыйфасын үти. Соңыннан әлеге вазыйфа Горький исемендәге ЦПКиО га күчә. Бакчада җәйге театр, эстрада, китапханә, ат манежы (1901) урнашкан була. Бакчада Фёдор Шаляпинның чыгыш ясаганы, Салих Сәйдәшев оркестры уйнаганы, цирк тамашалары (1898 елдан) оештырылганы мәгълүм. Некрасов урамыннан бакчага баскыч алып менгән.
Сугыш елларында бакча ташландык хәлгә килә. 1950 елларда җәйге кинотеатр, балалар мәйданчыгы эшли, яшелләндерү эшләре башкарыла. 1961 елда кабул ителгән бакчаны нигезеннән яңартып кору проекты тормышка ашмый.
Агач күтәртмәдә Владимир Ленин, Сергей Киров бюстлары торган. 1990 елларда бакча эскәмияләрен һәм яктырткычларын тимер-томыр ватыгы итеп тапшырганнар. Бакчаның күп өлешендә текә йортлар төзеп кую теләге дә булган.
Шәһәрнең Меңьеллыгына бакча яңартыла. 2012 елда кабул ителгән «Шәһәрнең 100 бакчасы» программасына да кертелгән.

# «Эрмитаж» бакчасы (Казан)
## Хәзерге торышы

Бакчаның куе өлешендә 500 ләп эре һәм урта зурлыктагы агачлар үсеп утыра. Инкыйлабка кадәр утыртылган агачлар да исән. Бакчада сукмаклар асфальтланган, эскәмияләр куелган, баскычлар бар, киртәләре чуеннан коелган. 2013 елдагы Универсиада вакытыннан бушлай Wi-Fi эшли. Янәшәдәге Некрасов урамында бакча исеме белән аталган кафе бар.

# «Эрмитаж» бакчасы (Казан)
## Чыганак

Н. Агафонов («Камско-Волжская газета» мөхәррире). Казань и казанцы. Казан, 1906.

# «Эрмитаж» бакчасы (Казан)
## Сылтама

Эдуард Зиннәтуллин фотосурәтләре
Ох, эрмитаж, ах,эрмитаж
# Вотчтауер (Нью-Йорк)

Вотчтауер — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Вотчтауер (Нью-Йорк)
## Географиясе

Вотчтауер халык санын алу урыны мәйданы — 2,012954 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 344 Фут биеклектә урнашкан.
# (2075) Мартинес

(2075) Мартинес (лат. Martinez) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2075) Мартинес
## Тарихы

1974 елның 9 ноябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Сан-Хуан обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1974 VA» саналган.
# RASAL2

RASAL2 (ингл. RAS protein activator like 2) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (15483) 1999 CW25

(15483) 1999 CW25 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15483) 1999 CW25
## Тарихы

1999 елның 10 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CW25» саналган.
# Ижиковице

Ижиковице — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Дзялошице гминасында урнашкан авыл.

# Ижиковице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Стары Синин

Стары Синин (белар. Стары Сінін) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.

# Стары Синин
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Мельгуновка

Мельгуновка (рус. Мельгуновка) — Диңгез буе краеның Ханкай районында урнашкан авыл.

# Мельгуновка
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# Мельгуновка
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (86%), украиннар (13%).
# Гаррисон (Арканзас)

Гаррисон — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.

# Гаррисон (Арканзас)
## Тарихы

Гаррисон шәһәре 1869 елда нигезләнгән.

# Гаррисон (Арканзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 29,043673 км², 28,774231 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 320 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Пеньки (гмина Морди)

Пеньки — Польшаның Мазовия воеводалыгы Морды гминасында урнашкан авыл.

# Пеньки (гмина Морди)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Паперня (Диңгез буе воеводалыгы)

Паперня — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Липуш гминасында урнашкан авыл.

# Паперня (Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ракпас

Ракпас (рус. Ракпас) — Коми Республикасының Княжпогост районында урнашкан авыл.

# Ракпас
## Климат

Ракпас климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Ракпас
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (5%), руслар (72%), украиннар (16%), алманнар (5%).
# Куусемәэ

Куусемәэ (эст. Kuusemäe) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
# NGC 1874

NGC 1874 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1874
## Тарихы

Әлеге галактика 1835 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Росас Бланкас (Абасоло)

Росас Бланкас — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Абасоло муниципалитеты составына керә.

# Росас Бланкас (Абасоло)
## Географиясе

Росас Бланкас Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Росас Бланкас (Абасоло)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Росас Бланкас (Абасоло)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Шуртан

Шуртан — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае , Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Иргина елгасының сул ярыннан 46 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 45 км.

# Шуртан
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100812111100012692
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111101269
* Бассейн коды — 10.01.01.008
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Чайбою (Бингөл)

Чайбою (төр. Çayboyu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Бингөл илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# YIPF7

YIPF7 (ингл. Yip1 domain family member 7) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Малиновское (Рышкани)

Малиновское (рум. һәм молдав. Malinovscoe ) — Молдова Республикасының Рышкани районына караган авыл.
# Глина (Венгровский повяты)

Глина — Польшаның Мазовия воеводалыгы Медзна гминасында урнашкан авыл.

# Глина (Венгровский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шугарлоуф (Колорадо)

Шугарлоуф — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Шугарлоуф (Колорадо)
## Географиясе

Шугарлоуф халык санын алу урыны мәйданы — 5,64048 км², 5,640477 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 7842 Фут биеклектә урнашкан.
# Самаилли (Назилли)

Самаилли (төр. Samailli) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Назилли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Йосо Я'а (Кочоапа эль Гранде)

Йосо Я'а — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Кочоапа-эль-Гранде (муниципалитет) муниципалитеты составына керә.

# Йосо Я'а (Кочоапа эль Гранде)
## Географиясе

Йосо Я'а Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Йосо Я'а (Кочоапа эль Гранде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Йосо Я'а (Кочоапа эль Гранде)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Дембина (Володавский повяты)

Дембина — Польшаның Люблин воеводалыгы Стары-Брус гминаcында урнашкан авыл.

# Дембина (Володавский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Деказвиль

Деказвиль (фр. Decazeville) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Лот-э-Дурду кантонына карый.

# Деказвиль
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13,88 км².
# Пйотрово (Шамотульский повяты)

Пйотрово — Польшаның Великопольское воеводалыгы Обжицко гминасында урнашкан авыл.

# Пйотрово (Шамотульский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Нгэтато-Яха

Нгэтато-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Периптаве-То күле урнашкан. Елга озынлыгы 64 км.

# Нгэтато-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000212115300078801
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115307880
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# IC 3898

IC 3898 — Тазылар йолдызлыгы чикләрендә урнашкан астрономик җисем һәм галактика .

# IC 3898
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3898, LEDA 3088328, 2MASX J12552386+3734583, NPM1G +37.0376 һәм SDSS J125523.83+373458.3 буларак та сурәтләнә.
# Пречендорф

Пречендорф (алман. Pretzschendorf) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Пречендорф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 49,85 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 475 метр биеклектә урнашкан.
# Баердүзү (Һазро)

Баердүзү (төр. Bayırdüzü) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Һазро илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Шаһкәрәм (Дашкәсән)

Шаһкәрәм (әзери. Şahkərəm) — Әзербайҗанның Дашкәсән районына караган авыл.
# NGC 2363

NGC 2363 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2363
## Тарихы

Әлеге галактика 1874 елда инглиз астрономы Ральф Коупленд тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 182.88 см (72 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Перили (Терни)

Перили — Италиянең Умбрия төбәге Баски (Италия) өязендә урнашкан торак пункт.

# Перили (Терни)
## Географиясе

Перили Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Перили (Терни)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кастирага-Видардо

Кастирага-Видардо — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Лоди провинциясе составына керә.

# Кастирага-Видардо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 74 метр биеклектә урнашкан. Борго-Сан-Джованни, Казелле-Лурани, Марудо, Салерано-суль-Ламбро һәм Сант'Анджело-Лодиджано коммуналары белән чиктәш.