yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Лянис-Игл

Лянис-Игл — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Сугмутен-Ях елгасының сул ярына тамагыннан 350 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 11 км.

# Лянис-Игл
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200047444
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204744
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Муссо-ле-Бре

Муссо-ле-Бре (фр. Mousseaux-lès-Bray) — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Банный (Хант-Манси автономияле округы)

Банный (рус. Банный) — Россиянең Хант-Манси автономияле округының Сургут районына керүче авыл.

# Банный (Хант-Манси автономияле округы)
## Халык саны

| Ел | Даими яшәүче халык |
| 2002 | 56 |
| 2008 | ? |
| 2010 | |
2002 елгы җанисәп буенча төп милләтләр: руслар (90%).

# Банный (Хант-Манси автономияле округы)
## Климат

Кыш суык, көчле җилле һәм буранлы, җиде ай бу дәвам итә. Җәй чагыштырмача җылы, тик кыска вакытлы.
# TRIM39

TRIM39 (ингл. Tripartite motif containing 39 һәм E3 ubiquitin-protein ligase TRIM39) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Жарси

Жарси (фр. Jarsy) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Сент-Альбан-Лес кантонына карый.

# Жарси
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 32,68 км².
# NGC 857

NGC 857 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 857
## Тарихы

Әлеге галактика 1835 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Вйолен

Вйолен (фр. Violaines) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Буковце (Лодзь воеводалыгы)

Буковце — Польшаның Лодзь воеводалыгы Понтнув гминаcында урнашкан авыл.

# Буковце (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (13976) 1992 EZ6

(13976) 1992 EZ6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13976) 1992 EZ6
## Тарихы

1992 елның 1 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 EZ6» саналган.
# Замел

Замел (чех. Záměl) — Чехиянең Кралове Градец крае Рихнов-над-Кнежноу һәм Q89660586? районында урнашкан авыл.

# Замел
## Географиясе

Мәйданы — 5,508818 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 292 метр биеклектә урнашкан.

# Замел
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Замел
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Замел
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 763 |
| 1880 | 744 |
| 1890 | 756 |
| 1900 | 732 |
| 1910 | 780 |
| 1921 | 782 |
| 1930 | 828 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 585 |
| 1961 | 643 |
| 1970 | 631 |
| 1980 | 620 |
| 1991 | 628 |
| 2001 | 614 |
| 2011 | 632 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 656 |
| 2016 | 643 |
| 2017 | 622 |
| 2018 | 626 |
| 2019 | 632 |
| 2020 | 624 |
| 2021 | 612 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 584 |
| 2022 | 615 |
| 2023 | 638 |
| 2024 | 656 |
# Йосефов (Соколов)

Йосефов (чех. Josefov) — Чехиянең Карловы Вары крае Соколов һәм Q89408271? районында урнашкан авыл.

# Йосефов (Соколов)
## Географиясе

Мәйданы — 8,33349 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 525 метр биеклектә урнашкан.

# Йосефов (Соколов)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Йосефов (Соколов)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Йосефов (Соколов)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 732 |
| 1880 | 845 |
| 1890 | 822 |
| 1900 | 991 |
| 1910 | 971 |
| 1921 | 932 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 1012 |
| 1950 | 523 |
| 1961 | 531 |
| 1970 | 399 |
| 1980 | 298 |
| 1991 | 277 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 305 |
| 2014 | 355 |
| 2016 | 358 |
| 2017 | 364 |
| 2018 | 367 |
| 2019 | 384 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 383 |
| 2021 | 384 |
| 2021 | 381 |
| 2022 | 403 |
| 2023 | 404 |
| 2024 | 418 |
# Эрдогду (Кадирли)

Эрдогду (төр. Erdoğdu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Османие иле Кадирли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (13033) Гардон

(13033) Гардон — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13033) Гардон
## Тарихы

1989 елның 7 октябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 TB5» саналган.
# Сен-Мишель-сюр-Рон

Сен-Мишель-сюр-Рон (фр. Saint-Michel-sur-Rhône һәм фр. Saint-Michel) — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
# HD225289

HD225289 — Кассиопея йолдызлыгында урнашкан B6III спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,791 ± 0,009 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (7396) Brusin

(7396) Brusin (лат. Brusin) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7396) Brusin
## Тарихы

1986 елның 4 мартында В. Феррери тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 EQ2» саналган.
# Агамезраасы (Каракочан)

Агамезраасы (төр. Ağamezraası) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Каракочан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Трняне (Алексинац)

Трняне (серб. Трњане ) — Сербиянең Ниш округы Алексинатс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Трняне (Алексинац)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 153 метр биеклектә урнашкан.

# Трняне (Алексинац)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Бугровка (Татарстан)

Бугровка — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.
Халык саны — 161 тирәсендә. Почта индексы — 422854.

# Бугровка (Татарстан)
## Тарих

XVIII гасырда нигезләнгән.

# Бугровка (Татарстан)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар — 78%.

# Бугровка (Татарстан)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.3 °C | -10.4 °C | -5.4 °C | 5.5 °C | 14.3 °C | 19 °C | 20.9 °C | 18.5 °C | 12.8 °C | 5 °C | -3.9 °C | -9.5 °C | 4.7 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

# Бугровка (Татарстан)
## Шәхесләр

* Зоя Исаева (1921-1990), химик.
# Недосьпелин

һәм
Недосьпелин — Польшаның Лодзь воеводалыгы Вельгомлыны гминаcында урнашкан авыл.

# Недосьпелин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Езенги-Шор

Езенги-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Малыко елгасының уң ярына тамагыннан 18 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 14 км.

# Езенги-Шор
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Салехард каласынан тамагына кадәр . Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300212115300034319
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115303431
* Бассейн коды — 15.02.03.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Әнвәр Галим

Әнвәр Галим, әдәби тәхәллүсе — Мусабай (1912-1988) — татар журналисты, Библияне татар теленә тәрҗемә итүчеләрнең берсе.
1938 елда ул Казан педагогика институтын татар теле һәм әдәбияты белгечлеге буенча тәмамлагач, мәктәптә укытучы булып эшли башлый. 1941 елда сугышка китә, аннары әсирлеккә эләгә. Әсирлектә ул татар телендә чыгучы «Идел-Урал» газетасы өчен яза башлый. Сугыштан соң Алманиядә кала, татар эмигрантлары чыгарган «Азат ватан» журналы белән хезмәттәшлек итә. 1953 елдан 1988 елга кадәр Әнвәр Галим Азатлык радиосының татар-башкорт хезмәтендә эшли. Шул елларда АКШга күчә, Азатлык радиосының Нью-Йорк корреспонденты буларак эшли, күп мәкаләләр чыгара.
АКШ гражданлыгын алгач, Әнвәр Галим республикачылар фиркасенә кабул ителә, сәяси тормышта актив катнаша. Библиянең Швед Институты соравы буенча Библияне татар теленә тәрҗемә итә.
# NGC 6794

NGC 6794 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6794
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Пражэктар (Киравский районы)

Пражэктар (белар. Пражэктар) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Киравский районында урнашкан авыл.

# Пражэктар (Киравский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Омань

һәм
Омань (фр. Aumagne) — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Буассе (Югары Луара)

Буассе (фр. Boisset) — Франциянең Югары Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Соссан (Эро)

Соссан (фр. Saussan) — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
# Асылзатлар җыелышы бинасы (Казан)

Асылзатлар җыелышы бинасы — Казанның Ирек мәйданында урнашкан, XIX гасыр уртасында төзелгән ике-өч катлы йорт.
# NGLY1

NGLY1 (ингл. N-glycanase 1) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Азярычына

Азярычына (белар. Азярычына) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Пухавицкий районында урнашкан авыл.

# Азярычына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Спид (Канзас)

Спид — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.

# Спид (Канзас)
## Тарихы

Спид шәһәре елда нигезләнгән.

# Спид (Канзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,380204 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 568 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Дубравцы

Дубравцы (белар. Дубраўцы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.

# Дубравцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Казе Росе (Тревизо)

Казе Росе — Италиянең Венеция төбәге Ормелле өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Росе (Тревизо)
## Географиясе

Казе Росе Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Росе (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ринкон де Санта Анита (Сан Хосе Итурбиде)

Ринкон де Санта Анита — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Хосе-Итурбиде муниципалитеты составына керә.

# Ринкон де Санта Анита (Сан Хосе Итурбиде)
## Географиясе

Ринкон де Санта Анита Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Ринкон де Санта Анита (Сан Хосе Итурбиде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ринкон де Санта Анита (Сан Хосе Итурбиде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Роуз (Нью-Йорк)

Роуз — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Роуз (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Роуз (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 33,9 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 122 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ченгел (Пынарбашы)

Ченгел (төр. Çengel) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Пынарбашы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Стари Матержов

Стари Матержов (чех. Starý Mateřov) — Чехиянең Пардубице крае Пардубице һәм Пардубице районында урнашкан авыл.

# Стари Матержов
## Географиясе

Мәйданы — 3,02424 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 229 метр биеклектә урнашкан.

# Стари Матержов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Стари Матержов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Стари Матержов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 425 |
| 1880 | 396 |
| 1890 | 385 |
| 1900 | 395 |
| 1910 | 432 |
| 1921 | 477 |
| 1930 | 444 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 418 |
| 1961 | 431 |
| 1970 | 408 |
| 1980 | 400 |
| 1991 | 334 |
| 2001 | 322 |
| 2011 | 518 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 568 |
| 2016 | 591 |
| 2017 | 599 |
| 2018 | 617 |
| 2019 | 666 |
| 2020 | 760 |
| 2021 | 781 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 808 |
| 2022 | 824 |
| 2023 | 889 |
| 2024 | 942 |
# Пуиде

Пуиде (эст. Puide) — Эстониянең Валгамаа өязендә урнашкан авыл.
# Марсель Таишев

Марсель Таишев, Марсель Мазһар улы Таишев (1943 елның 2 гыйнвары, ТАССР, Сарман районы, Сарман) — Татарстан Республикасының мәдәният министры (1985-1999), ТР атказанган мәдәният хезмәткәре (1992), тарих фәннәре кандидаты (1984).

# Марсель Таишев
## Тәрҗемәи хәле

1943 елның 2 гыйнварында Татарстан АССР Сарман районы үзәге Сарман авылында укытучылар гаиләсендә туган. Сарман урта мәктәбен (1961, алтын медаль белән), Казан дәүләт химия-технология институтының КИПиА факультетын (1967), Мәскәүдә КПСС Үзәк Комитеты каршындагы Иҗтимагый фәннәр академиясен (1984) тәмамлаган. Мәскәүдә тарих фәннәре кандидатлыгына диссертация яклаган (1984).

# Марсель Таишев
## Хезмәт юлы

1961-1962 елларда Казан компрессор заводында слесарь-җыючы.
1967 елдан Казан Оргсинтез заводында контроль-үлчәү приборлары буенча мастер, ноябрьдә заводның ВЛКСМ комитеты сәркатибе итеп сайлана.
1971-1972 елларда ВЛКСМ Ленин райкомы беренче сәркатибе.
1972-1973 елларда ВЛКСМның Татарстан өлкә комитеты сәркатибе.
1973-1978 елларда КПСС Татарстан өлкә комитетында пропаганда-агитация бүлеге мөдире урынбасары.
1978-1981 елларда мәдәният һөнәри берлекләренең Татарстан өлкә комитеты рәисе.
1981-1984 елларда Мәскәүдә укый.
1984-1985 елларда КПСС Татарстан өлкә комитетында бүлек мөдире урынбасары.
1985-1999 елларда Татарстан АССР (1991 елдан ТР) мәдәният министры.
1999 елдан соң ТР министрлар кабинеты аппаратының мәдәният һәм сәнгать бүлеге җитәкчесе, ТР министрлар кабинеты каршындагы җәмәгать пулаты рәисе, ТР премьер-министрының мәдәният, сәнгать һәм гаммәви чаралар буенча киңәшчесе, ТР мәдәният министрлыгы каршындагы җәмәгать пулаты рәисе (2010), ТР президенты каршындагы Г. Тукай исемендәге ТР дәүләт премияләре буенча комиссия әгъзасы (2014).

# Марсель Таишев
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Хөрмәт Билгесе ордены
* 1992 Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре

# Марсель Таишев
## Гаиләсе

Хатыны, ике баласы.
# Флокур (Мозель)

Флокур (фр. Flocourt) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Флокур (Мозель)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,53 км².
# Кече Иптияр

Кече Иптияр — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Иптияр елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 61 км.

# Кече Иптияр
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010700112115300014552
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301455
* Бассейн коды — 14.01.07.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Татарстан Республикасы Экология һәм табигый байлыклар министрлыгы

Татарстан Республикасы Экология һәм табигый байлыклар министрлыгы – Татарстан Республикасы министрлыкларының берсе.
Министр — Александр Шадриков.

# Татарстан Республикасы Экология һәм табигый байлыклар министрлыгы
## Җитәкчеләр

* Борис Петров (2001-2005)
* Ирина Ларочкина (2005-2007)
* Әгъләм Сәдретдинов (2007-2010)
* Артем Сидоров (2010-2015)
* Фәрит Габделганиев (2015-2018)
* Александр Шадриков (2018-2024)
# Флоренц (кратер)

Флоренц (лат. Florence) — Венера планетасының
координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 10,5 километр озынлыкта булган кратеры.

# Флоренц (кратер)
## Исеме

Флоренц кратеры инглиз хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
# Цакановац

Цакановац (серб. Цакановац) — Сербиянең Пчинья округы Прешево җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Цакановац
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 413 метр биеклектә урнашкан.

# Цакановац
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Новодзельник

Новодзельник — Польшаның Мазовия воеводалыгы Сенница гминасында урнашкан авыл.

# Новодзельник
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Месҗитли (Көпрүкөй)

Месҗитли (төр. Mescitli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Көпрүкөй илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гресси (Сена һәм Марна)

Гресси (фр. Gressy) — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
# SCAF8

SCAF8 (ингл. SR-related CTD associated factor 8) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Старе Дембно

һәм
Старе Дембно — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Тыхово гминаcында урнашкан авыл.

# Старе Дембно
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бенамениль

Бенамениль (фр. Bénaménil) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Бенамениль
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,38 км².
# Джексон (округ, Арканзас)

Джексон — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Ньюпорт шәһәре.

# Джексон (округ, Арканзас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1829 елда оештырыла.

# Джексон (округ, Арканзас)
## Территориясе

Округ мәйданы 1642 км² тәшкил итә.
# HD213924

HD213924 — Дәлү йолдызлыгында урнашкан A0mA8-F2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,85 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (2461) Клавель

(2461) Клавель (лат. Clavel) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2461) Клавель
## Тарихы

1981 елның 5 мартында Анри Дебеонь, Дж. де Санктис тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EC1» саналган.
# Риволто-Лонка (Удине)

Риволто-Лонка — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Кодройпо өязендә урнашкан торак пункт.

# Риволто-Лонка (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Хугльфинг

Хугльфинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Хугльфинг
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Хугльфинг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 24,36 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 606 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 6181

NGC 6181 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6181
## Тарихы

Әлеге галактика 1788 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# HD213871

HD213871 — Кәлтә йолдызлыгында урнашкан A0 . P: һәм A0. P: спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,37 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.