# Әстерхан дәүләт техник университеты

Әстерхан дәүләт техник университеты — Әстерханда урнашкан техник югары уку йорты.

# Әстерхан дәүләт техник университеты
## Тарихы

«Әстерхан дәүләт техник университеты» югары һөнәри белем бирү федераль дәүләт бюджет мәгариф учреждениесе СССР тышкы һәм эчке сәүдә халык комиссариатының «Балык югары уку йортлары, техникумнар, балыкчылар һәм курслар турында» 1930 елның 9 Маендагы 695 номерлы боерыгы нигезендә оештырылган Әстерхан балык сәнәгате һәм хуҗалыгы техник институтының хокук варисы.
1930 елның 1 октябрендә Әстерхан балык сәнәгате һәм балык хуҗалыгы институты үз ишекләрен ача. Алдан студентлар аз ьыела, барлыгы 78 — балыкчы, колхозчылар балалары, якын-тирә авылларда яшәүчеләр. Беренче унъеллыкта укытучылар саны 70кә кадәр арта, ә ел саен студентлар җыелмасы 130-200 һәм аннан да күбрәк кеше тәшкил итә башлый. Институт Союз әһәмиятендәге югары уку йортына әверелә һәм Наркомпром карамагына күчә. Институт өчен 1935 ел истәлекле була, бу елны институтта инженер — технологлар, оештыручылар, икътисадчыларның беренче чыгарылышы була. Шул ук вакытта АСТРЫБВТУЗ-га СССР азык-төлек сәнәгате халык комиссары А.И. Микоян да килә. Ул институт эше белән таныша, укытучылар һәм студентлар белән аралаша. А. Микоян ярдәме белән институтка лабораторияләрне җиһазлауга акча бүлеп бирелә.
Институтның укыту-лаборатория базасында беренче булып ике химия лабораториясе, тәҗрибә — укыту җитештерү җайланмасы, ихтиология музее тора. АСТРЫБВТУЗның биш еллыгына кафедра 500 мең сумлык җиһазлар алган.
1931 ел — Дәүләт балык тоту идарәсе белән берлектә "Төньяк Каспиянең Балык индустриясе өчен" журналы нәшер ителә.
1933 ел — профессор К.А. Киселевич җитәкчелегендәге ихтиология кафедрасы ВНИХның Идел-Каспий бүлеге белән килешү нигезендә балык запасларын, йөреш юлларын һәм Төньяк Каспийдә авыл хуҗалыгы таратуны тикшерә.
1933 ел институтта беренче уйлап табу елы. Технология кафедрасында балык тоту өчен автоматик камера булдырылган.
1935 елда профессор А.С. Шибалов һәм ассистент К. В. Горбунов балык эчләреннән йомшаклагыч ясау ысулы белән авторлык таныклыгын алалар.
1938 ел — технология кафедрасында аспирантура ачыла.
1939 ел — институтта эшләнгән технология буенча азык-төлек балык онын җитештерү җайга салынган.
Икенче бөтендөнья сугышы елларында күп кенә студентлар һәм укытучылар фронтка китә. Сугыштан соң, кыенлыкларга карамастан, уку процессына төп игътибар бирелә. Шәһәрнең эре предприятиеләрендә, өлкә районнарында институтка әзерлек курслары оештырыла. Лаборатория базасы торгызыла һәм ныгыда.
1947 елда студентлар фәнни җәмгыяте оештырыла.
1955 елда ВУЗда беренче чит ил студентлары барлыкка килә.
1960 елда аспирантура өч кафедрада эшли: «суыту машиналары», «сәнәгый балыкчылык», «балык продуктлары технологиясе». Аспирантураны уку елларында ук фәнгә карата кызыксыну белдергән һәм укытучылар җитәкчелегендә фәнни эшләнмәләрне башкаруда катнашкан иң әзерлекле студентлар арасында сайлап алганнар.
1960-80 еллар — вузның актив үсеше вакыты. Яңа уку корпуслары һәм тулай тораклар, студентлар саны артуы, укытучылар составының күп булуы, укытуның сыйфатлы булуы аның дәлиле булып тора. Мәсәлән, балыкчылык кафедрасында Мильштейн В.В. җитәкчелегендә мәрсин балыгы үрчетүнең фәнни мәктәбе төзелә, анда Идел-Каспий бассейнының мәрсин балыгы үрчетү нигезләре эшләнә. Инде 1985 елга ук институт заман таләпләренә туры китереп тармак ихтыяҗларын канәгатьләндерерлек югары уку йорты булып тора.
1980 нче елларның икенче яртысы СССРда югары белем бирүнең яңа реформасы башлана. Инженерларның һәм укытучыларның социаль яклануын киметү, алга таба интеллектуаль эшчәнлек төрләрендә эшләүчеләрне тулыландыру әлеге һөнәрләрнең һәм югары белемнең абруен киметүгә китерде. Институтка студентлары агыла башлый.
Россия Федерациясе югары белем бирү буенча дәүләт комитетының 1994 елның 3 июнендәге 547 номерлы «Әстерхан балык сәнәгате һәм хуҗалыгы техник институты исемен үзгәртү турында» боерыгы һәм РФ Дәүләт балыкчылыгы министрлыгының «Әстерхан һәм Калининград балык сәнәгате институтларының Дәүләт техник университетларына исемнәрен үзгәртү турында» 1994 елның 8 июлендәге 107 номерлы боерыгы белән Әстерхан дәүләт балык сәнәгате һәм хуҗалыгы техник институты Әстерхан дәүләт техник университеты дип үзгәртелә.
1995 елның гыйнварында вузның яңа уставы кабул ителә, аның яңа исеме — Әстерхан дәүләт техник университеты була. Шул ук елны Мәскәү өлкәсендә университетның Дмитров филиалы оештырыла. 1997 елның мартында институтның гыйльми советы университет символикасын: герб, флаг һәм АГТУ тамгасын раслый.
2005 елда АГТУ белем бирү процессы сыйфаты менеджменты системасының ISO 9001:2001 халыкара стандартлары таләпләренә туры килү-килмәве IQS uqnet халыкара сертификатларын ала.