yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Румын теле

Румын теле (үзатамасы Limba română [limba ro’mɨnə]) — румыннарның милли теле, роман телләренең берсе. Румыния халкының 90 % өчен туган тел.
Гомуми сөйләшүчеләр саны — 25 миллион кеше. Румыниядән тыш, румын теленең диалекты булып саналган молдав телендә Молдавиянең 78,4 % халкы сөйләшә. Шулай ук Украинаның Одесса һәм Черновиц өлкәләрендә сөйләшүчеләр бихисап. Европа Берлегенең рәсми телләре хисабына керә.
Румын телендә бай фәнни һәм матур әдәбият бар. Ләкин телне өйрәнү юнәлеше XVIII — XIX гасырларда гына башлана.

# Румын теле
## Географик таралышы

Румын теле күбесенчә Үзәк Европада һәм Көньяк Аурапаның Балкан төбәгендә сөйләшелә, гәрчә румын телендә сөйләшүчеләр бөтен дөньяда бар, күбесенчә румыннарның эмиграциясенә һәм иммигрантларның кире килеп чыккан илләренә кайтуына күрә. Румын телендә сөйләшүчеләр дөнья халкының 0,5%-ын һәм дөньяның роман телләрендә сөйләшүчеләрнең 4%-ын тәшкил итәләр.

# Румын теле
## Географик таралышы
### Икенче һәм чит тел буларак

Румын теле румын азчылыгы булган кайбер даирәләрдә укытыла, мәсәлән Сербиядә Войводинада, Болгариядә, Украинада һәм Венгриядә. Румын Мәдәни Институты (ICR) 1992 елдан бирле тел укытучылары өчен җәйге курслар оештырган. Шулай ук румын телен чит тел буларак румын булмаганнар бар, мәсәлән, Венгриядә Гьюлада Николаэ Балсеску Югары Мәктәбендә. Румын теле чит тел буларак югары уку йортларында укытыла, күбесенчә Германия, Франция һәм Италия кебек илләрдә һәм шулай ук Америка Кушма Штатларында. Шуңа өстәп ул чит тел буларак дөньяның 43 илендә өйрәнелә.

# Румын теле
## Диалектлар

Гадәттә румын телендә банат, кришан һәм валаш диалектлары аерыла. Кайбер галимнәр шулай ук арумын, мегленорумын һәм истрорумын телләрен румын теленең диалекты булып карыйлар, ләкин әлеге телләр хәзерге вакытта юкка чыгу дәрәҗәсендә.
Мунтения, Молдова, Марамуреш, Банат һәм Трансильвания сөйләшләре бер-берсеннән аерылмый диярлек.

# Румын теле
## Язу

Румын теле латин әлифбасына нигеләнгән. Кайбер аерым районнарда яшәгән румынтеллеләр кирил графикасын куллана.
# Емпо

Емпо (фр. Umpeau) — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
# Совья-сюр-Виж

Совья-сюр-Виж (фр. Sauviat-sur-Vige) — Франциянең Югары Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
# (6677) Renoir

(6677) Renoir (лат. Renoir) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6677) Renoir
## Тарихы

1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3045 T-3» саналган.
# Абанкур (Нор)

Абанкур (фр. Abancourt) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Камбре кантонына карый.
# Котлы Бөкәш авыл тарихы музее

* Мәдәният порталы
Котлы Бөкәш авыл тарихы музее (рус. Музей истории села Кутлу Букаш) — Татарстанның Балык Бистәсе районы Котлы Бөкәш авылында урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). Балык Бистәсе туган якны өйрәнү музее филиалы. Котлы Бөкәш авылы тарихы, борынгы Чаллы шәһәрчеге табылдыклары белән таныштыра.

# Котлы Бөкәш авыл тарихы музее
## Тарих

Музей 1985 елда Котлы Бөкәш мәктәбе бинасында ачыла.
1992 елдан ТР милли музее филиалы.
2005 елда музейның юнәлеше үзгәрә: ТР милли музее иҗади төркеме (җитәкчесе фән кандидаты Алсу Данил кызы Хәйруллина) яңа экспозиция төзи.
2011 елның гыйнварыннан — Балык Бистәсе туган якны өйрәнү музее филиалы.

# Котлы Бөкәш авыл тарихы музее
## Экспонатлар

Музейда 2 895 саклау берәмлеге.
Аерым бүлектә Чаллы шәһәрчеге табылдыклары күрсәтелә.
Авылның XIX—XX гасырдагы тормыш-көнкүреше чагылдырыла, йорт җиһазлары тупланган. Документлар һәм фотосурәтләр тупланмасы кызыклы.
# Бан-де-Лавлин

Бан-де-Лавлин (фр. Ban-de-Laveline) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Нежкава (авыл)

Нежкава (белар. Нежкава) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.

# Нежкава (авыл)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Зипбахцелль

Зипбахцелль — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Вельс округы составына керә.

# Зипбахцелль
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 366 метр биеклектә урнашкан. Вайскирхен-на-Трауне, Эггендорф-им-Траункрайс, Кематен-ан-дер-Кремс, Заттледт, Штайнхаус (Югары Австрия), Тальхайм-бай-Вельс һәм Шлайсхайм коммуналары белән чиктәш.
# Вя Салата (Модена)

Вя Салата — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Марано-суль-Панаро өязендә урнашкан торак пункт.

# Вя Салата (Модена)
## Географиясе

Вя Салата Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Вя Салата (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эмирлер (Эфлани)

Эмирлер (төр. Emirler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Эфлани илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# 80 нче мәктәп (Казан)

80 нче мәктәп — Казанның Вахит районында, Татарстан урамында урнашкан белем бирү оешмасы.

# 80 нче мәктәп (Казан)
## Тарих

1935 елда нигезләнә.

# 80 нче мәктәп (Казан)
## Уку-укыту эшчәнлеге

752 балага 52 укытучы белем бирә (2020). Укыту рус телендә алып барыла. Шуннан тыш, татар һәм инглиз телләре өйрәнелә.

# 80 нче мәктәп (Казан)
## Мәктәп белән бәйле шәхесләр

* Булат Хәмидуллин
* Ладимер Иванов
* Лена Шакирҗанова
* Миңҗамал Мазунова
* Рада Нигъмәтуллина
* Таһир Якупов
# Кантинела (Козенца)

Кантинела — Италиянең Калабрия төбәге Корильяно-Россано өязендә урнашкан торак пункт.

# Кантинела (Козенца)
## Географиясе

Кантинела Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Кантинела (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# XVI гасыр

2 меңьеллык :
XIV гасыр — XV гасыр — XVI гасыр — XVII гасыр — XVIII гасыр :
Хронологик таблица :
XVI (уналтынчы) гасыр — 1501 елдан 1600 елга кадәр дәвам иткән гасыр.

# XVI гасыр
## Вакыйгалар

* Итальян сугышлары (1494—1559).
* Мона Лиза языла (1503—1506)

# XVI гасыр
## Туулар

* 1530 — Явыз Иван, рус патшасы.
# Февзидеде (Мустафакемалпаша)

Февзидеде (төр. Fevzidede) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Мустафакемалпаша илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ветерфорд (Оклахома)

Ветерфорд — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.

# Ветерфорд (Оклахома)
## Тарихы

Ветерфорд шәһәре елда нигезләнгән.

# Ветерфорд (Оклахома)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 17,509274 км², 16,685496 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 504 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Доберцице

Доберцице — Польшаның Ополе воеводалыгы Бычина гминасында урнашкан авыл.

# Доберцице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тытынь-Ото-Яха

Тытынь-Ото-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Нюча-Тасу-Яха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Тытынь-Ото-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300057213
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305721
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Плечиха

Плечиха (рус. Плечиха) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче авыл.

# Плечиха
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Плечиха
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.

# Плечиха
## Халык

2010 елда биредә 6 кеше яшәве билгеле.
2010 елгы җанисәп буенча авылда руслар (99%), украиннар (3%) яши.
# Тәзәкәнд (Бейләган)

Тәзәкәнд (әзери. Təzəkənd) — Әзербайҗанның Бейләган районына караган авыл.
# Ньюпорт (сан алу урыны, Нью-Гэмпшир)

һәм
Ньюпорт — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Ньюпорт (сан алу урыны, Нью-Гэмпшир)
## Географиясе

Ньюпорт халык санын алу урыны мәйданы — 34,3 км², 34,337014 км², 34,347026 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 249 метр биеклектә урнашкан.
# Башламыш (Һүюк)

Башламыш (төр. Başlamış) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Һүюк илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Церба

Церба — Италиянең Эмилия-Романья төбәгендә урнашкан коммуна. Пьяченца провинциясе составына керә.

# Церба
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 906 метр биеклектә урнашкан. Бралло-ди-Прегола, Кабелла-Лигуре, Фаббрика-Куроне, Оттоне, Санта-Маргерита-ди-Стаффора һәм Чериньяле коммуналары белән чиктәш.
# NGC 3659

NGC 3659 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3659
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Тихоновка (Мәләвез районы)

Тихоновка — Башкортстанның Мәләвез районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453882, ГАТОБК коды — 80241880009.

# Тихоновка (Мәләвез районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 59 кешенең яшәве мәгълүм.
# Пренсе (Иль һәм Вилен)

Пренсе (фр. Princé) — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
# (5052) Nancyruth

(5052) Nancyruth (лат. Nancyruth) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5052) Nancyruth
## Тарихы

1984 елның 23 октябрендә Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 UT3» саналган.
# Бочу

Бочу — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. Мергеу (коммуна) коммунасына карый.

# Бочу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 711 метр биеклектә урнашкан.
# HD161215

HD161215 — Корбан чалу урыны йолдызлыгында урнашкан B9II/III(pSi) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,4 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Бедей (Арьеж)

Бедей (фр. Bédeille) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Порт-дю-Кузеран кантонына карый.
# Працков

Працков (чех. Prackov) — Чехиянең Либерец крае Мирова под Козаковем районында урнашкан авыл.

# Працков
## Географиясе

Мәйданы — 1,713 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Працков
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Працков
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Працков
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 140 |
| 1880 | 141 |
| 1890 | 129 |
| 1900 | 144 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 141 |
| 1921 | 127 |
| 1930 | 104 |
| 1950 | 76 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 66 |
| 1970 | 51 |
| 1980 | 39 |
| 1991 | 25 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 23 |
| 2011 | 33 |
| 2021 | 49 |
# Каседа

Каседа (исп. Cáseda һәм баск. Kaseda) — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Каседа
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 85,61 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 428 метр биеклектә урнашкан.
# Ешпур-Еган

Ешпур-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ненс-Юган елгасының уң ярына тамагыннан 60 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 20 км.

# Ешпур-Еган
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200051335
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115205133
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Казчине Бонди (Мантова)

Казчине Бонди — Италиянең Ломбардия төбәге Гойто өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчине Бонди (Мантова)
## Географиясе

Казчине Бонди Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казчине Бонди (Мантова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Луру-де-Бубль

Луру-де-Бубль (фр. Louroux-de-Bouble) — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
# Юрий Демин

Юри Дөмин (Юри Сергей улы Дөмин, 23 май 1940(1940-05-23), Болгак, Уфа районы, БАССР, РСФСР, СССР — 13 ноябрь 2009(2009-11-13) (69 яшь), Уфа, Башкортстан, Россия) — СССР һәм РФ фирка-дәүләт эшлеклесе, Башкортстан Җөмһүрияте Югары Шурасы рәисе (1994-1995).
# Демиртепе (Догубаязыт)

Демиртепе (төр. Demirtepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Догубаязыт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Җәйләү (Апас районы)

Җәйләү (рус. Элеево) — кайчандыр Татарстан Республикасының Апас районы территориясендә урнашкан юкка чыккан авыл.

# Җәйләү (Апас районы)
## Тарихы

Авыл 1934 елда Морзалар авылына кушыла.

# Җәйләү (Апас районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.5 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 4.9 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.9 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.4 °C | -9.7 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
# Гүзелъюрт (Эрегли)

Гүзелъюрт (төр. Güzelyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Валье-де-Эчо

Валье-де-Эчо (исп. Valle de Echo һәм араг. Val d'Echo) — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Валье-де-Эчо
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 234,432276 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 800 метр биеклектә урнашкан.
# Фут

Фут (рус. фут, ингл. foot — «табан») — Британия һәм искергән Россия озынлык үлчәве берәмлеге.

# Фут
## Башка берәмлекләргә

* 1 фут = 1/3 ярд = 12 дюйм = 0,3048 м = 30,48 см
* 1 фут = 1/7 сажин = 12 дюйм
# Сива

Сива (рус. Сива) — Киров өлкәсенең Малмыж районында урнашкан авыл.

# Сива
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Сива
## Сәгать поясы

Сива Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Сива
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Асануй-Алинс

Асануй-Алинс (исп. Azanuy-Alins) — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Асануй-Алинс
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 51,171813 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 454 метр биеклектә урнашкан.
# Боляень Сыресь

Боляень Сыресь (1958 елның 7 мае, Саранск) — эрзә халкының баш аксакалы, эрзән шагыйре һәм тәрҗемәче, "Азат Идел-Урал" иҗтимагый хәрәкәте лидерларының берсе.

# Боляень Сыресь
## Гаилә һәм килеп чыгышы

Саранскта рус-эрзән гаиләсендә туган. Әни - рус, әти - эрзә. Боляеня Сыресьның милли аңы аның әтисе линиясе буенча әбисе — Матрена Бутяйкина формалаштырган. Ул үзенең оныгына эрзән халкы һәм аның каһарманнары турында әкиятләр, риваятьләр һәм мифлар сөйләгән. Мордовиядә үсте, пионер, комсомолец иде. Хәрби училищеның беренче курсында КПССка укырга керә. 1978 елда Украинага күченә, Житомирда хезмәт итә. Соңыннан Хәрби-һава көчләре Киев институтына укырга китте. Украин дисиденты һәм сәясәтчесе Вячеслав Чорновил белән шәхсән таныш иде, ул Сыресьның сәяси карашларын формалаштыруга йогынты ясады.

# Боляень Сыресь
## «ĚRZÄŃ VAL» Җәмгыяте

Боляень Киевта «ĚRZÄŃ VAL» (тат. "Эрзән сүзе") җәмгыяте булдырган, ул Украинаның эрзән диаспорасын берләштергән. Рус-Украина сугышы башланганчы ук (2014) активистлар эрзән телендә китаплар бастырды, электрон эрзән-рус сүзлеге төзеде.

# Боляень Сыресь
## Абруй революциясе һәм рус-украина сугышы

Абруй революциясендә катнашучы. Революциянең соңгы, иң куркыныч көннәрендә Мәйданда улы һәм дуслары белән бергә булды. Банкова урамында "Беркут" бүлекчәсе сугышчылары бик каты кыйналган. Башында дүрт тирән яра, баш сөяге ярылу, баш мие селкенү, өч сынган кабыргасы алган. Рус-Украина сугышы башлангач, фронтка волонтер буларак барган. Соңрак Украина Кораллы Көчләренең 10-нчы тау-штурм бригадасы сафларына мобилизацияләнгән, хәрби гамәлләрдә катнашкан.

# Боляень Сыресь
## «Азат Идел-Урал» иҗтимагый хәрәкәте

2018 елның 21 мартында Боляень һәм аның татар көрәштәше Рәфис Кашапов, шулай ук Украина фин-угористы Ростислав Мартынюк "Азат Идел-Урал" иҗтимагый хәрәкәтен оештыру турында белдерделәр. Журналистларның сорауларына җавап биреп, Сыресь Мәскәүне Идел-Уралдан чимал буларак ресурслар чыгарып кына калмыйча, әсаба халыкларны агрессив русификацияләү сәясәтен дә уздыруда гаепләде.
Ул берничә тапкыр Мордовия Республикасы хакимиятенә эрзәләрне русификацияләүне туктатырга таләп итеп мөрәҗәгать итте. Җәмгыятьтә эрзә теленең ролен көчәйтү турында мөрәҗәгать итә. Боляень Мордовия Республикасы мәдәният министрыннан дөнья киноклассикасын республиканың дәүләт телләренә – эрзә һәм мукша телләренә тәрҗемә итәргә (кабатларга) сорады. Боляень тәкъдимнәре республика хакимиятенә ярдәм итмәде, ләкин РФ әсаба халыклары арасында җанлы фикер алышу тудырды.
2018 елның көзендә Азат Идел-Урал хәрәкәте лидерларының берсе Боляень Сыресь Европа милли азчылыкларының федераль берлегенә (FUEN) Идел буе халыклары телләрен яклауда ярдәм сорап хат язган иде.
«Ирекле Идел-Урал» исеменнән халыкара оешмаларга берничә мөрәҗәгать авторы. 2019 елның гыйнварында Боляень милли азчылыклар эшләре буенча ОБСЕ Югары Комиссарга эрзяннарга үз милли каһарманы – Пургазга һәйкәл урнаштырырга ярдәм итәргә чакырып мөрәҗәгать итте. Соңрак шул ук уңайдан БМО Югары комиссары Офисына кеше хокуклары буенча мөрәҗәгать иткән. Бу хатларда ул "эрзян халкының эрзян мәдәниятен саклауга һәм үз милли каһарманнарын хөрмәтләүгә хокукын гамәлгә ашырырга ярдәм итәргә" сораган.
# Табейкин урамы (Казан)

Табейкин урамы (рус. улица Табейкина) — Казанның Киров районында, Җиләкле бистәсендә урнашкан урам.

# Табейкин урамы (Казан)
## Географиясе

Гладилов урамыннан башланып, Кызыл Какшай урамы белән киселештә тәмамлана.

# Табейкин урамы (Казан)
## Тарих

Хәзерге исемен 1927 елның 2 ноябреннән йөртә. Элекке исеме — Бабыкин тыкрыгы.
# Тимар (Пасинлер)

Тимар (төр. Timar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Пасинлер илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (18670) Shantanugaur

(18670) Shantanugaur — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18670) Shantanugaur
## Тарихы

1998 елның 20 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FM64» саналган.
# Нивиллак

Нивиллак (фр. Nivillac) — Франциянең Морбиан департаментында урнашкан коммуна.
# Либогошть

Либогошть (чех. Libohošť) — Чехиянең Урта Чехия крае Vrchotovy Janovice районында урнашкан авыл.

# Либогошть
## Географиясе

Мәйданы — 1,087 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Либогошть
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Либогошть
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Либогошть
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 45 |
| 1880 | 46 |
| 1890 | 44 |
| 1900 | 43 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 47 |
| 1921 | 42 |
| 1930 | 45 |
| 1950 | 29 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 16 |
| 1970 | 8 |
| 1980 | 4 |
| 1991 | 5 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 4 |
| 2011 | 12 |
| 2021 | 18 |
# Юкары Насырлар (Енишеһир)

Юкары Насырлар (төр. Yukarı Nasırlar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Енишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Фюгенберг

Фюгенберг — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. Швац округы составына керә.

# Фюгенберг
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 681 метр биеклектә урнашкан. Швац коммуналары белән чиктәш.
# Марквербен

Марквербен (алман. Markwerben) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Марквербен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,77 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 95 метр биеклектә урнашкан.
# Элламаа (Сауэ)

Элламаа (эст. Ellamaa) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
# NGC 656

NGC 656 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 656
## Тарихы

Әлеге галактика 1865 елда Алмания астрономы Heinrich d'Arrest тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Жукув (Гродзиский повяты)

Жукув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Гродзиск-Мазовецкий гминасында урнашкан авыл.

# Жукув (Гродзиский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Семислув

Семислув — Польшаның Ополе воеводалыгы Домашовице гминасында урнашкан авыл.

# Семислув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сумкает

Сумкает (әзери. Sumqayıt) — Азәрбайҗанның җөмһүрият буйсынуындагы шәһәре.