yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Янова (Гарадоцкий районы)

Янова (белар. Янова) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.

# Янова (Гарадоцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Берекет (Догубаязыт)

Берекет (төр. Bereket) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Догубаязыт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Поссаньо

Поссаньо — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Тревизо провинциясе составына керә.

# Поссаньо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 335 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Алано ди Пяве, Кастелькукко, Кавазо-дель-Томба һәм Pieve del Grappa коммуналары белән чиктәш.
# Завадув (Лодзь воеводалыгы)

һәм
Завадув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Белхатув гминаcында урнашкан авыл.

# Завадув (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Треффельштайн

Треффельштайн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Треффельштайн
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Треффельштайн
## Географиясе

Коммуна мәйданы — Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 524 метр биеклектә урнашкан.
# Домбек (гмина Червин)

Домбек — Польшаның Мазовия воеводалыгы Червин гминасында урнашкан авыл.

# Домбек (гмина Червин)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гөкче (Герҗүш)

Гөкче (төр. Gökçe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Батман иле Герҗүш илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Завадзичы

Завадзичы (белар. Завадзічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.

# Завадзичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Пусумиче, Пасо де Вильялба (Текпан де Галеана)

һәм
Пусумиче, Пасо де Вильялба — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Текпан-де-Галеана муниципалитеты составына керә.

# Пусумиче, Пасо де Вильялба (Текпан де Галеана)
## Географиясе

Пусумиче, Пасо де Вильялба Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Пусумиче, Пасо де Вильялба (Текпан де Галеана)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Пусумиче, Пасо де Вильялба (Текпан де Галеана)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# CADM3

CADM3 (ингл. Cell adhesion molecule 3) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Монастеро-ди-Ланцо

Монастеро-ди-Ланцо — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Турин провинциясе составына керә.

# Монастеро-ди-Ланцо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 825 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Кантойра, Черес, Коассоло-Торинезе, Ланцо-Торинезе, Локана һәм Пессинетто коммуналары белән чиктәш.
# Шрапки

Шрапки — Польшаның Великопольское воеводалыгы Доминово гминасында урнашкан авыл.

# Шрапки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Жулкевка (Түбән Силезия воеводалыгы)

Жулкевка — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Стшегом гминасында урнашкан авыл.

# Жулкевка (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бүюкшапчы (Һавран)

Бүюкшапчы (төр. Büyükşapçı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Һавран илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гротон (мисто, Нью-Йорк)

Гротон — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гротон (мисто, Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1817 елда нигезләнгән.

# Гротон (мисто, Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 128 463 410 квадрат метр. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 515 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Равне (Железники)

Равне — Словениянең Железники җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Равне (Железники)
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 966,3 метр биеклектә урнашкан.
# Тулбуря (Вранча)

Тулбуря — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. Киождень (коммуна) коммунасына карый.

# Тулбуря (Вранча)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 374 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Боурень (Долж)

Боурень — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. Афумаць (коммуна, Долж) коммунасына карый.

# Боурень (Долж)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 56 метр биеклектә урнашкан.
# Гвозднице (Градец Кралове)

Гвозднице (чех. Hvozdnice) — Чехиянең Кралове Градец крае Градец-Кралове һәм Градец-Кралове районында урнашкан авыл.

# Гвозднице (Градец Кралове)
## Географиясе

Мәйданы — 2,151769 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 276 метр биеклектә урнашкан.

# Гвозднице (Градец Кралове)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Гвозднице (Градец Кралове)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Гвозднице (Градец Кралове)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 222 |
| 1880 | 235 |
| 1890 | 211 |
| 1900 | 197 |
| 1910 | 200 |
| 1921 | 219 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 239 |
| 1950 | 180 |
| 1961 | 192 |
| 1970 | 189 |
| 1980 | 163 |
| 1991 | 197 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 182 |
| 2014 | 206 |
| 2016 | 221 |
| 2017 | 221 |
| 2018 | 225 |
| 2019 | 222 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 222 |
| 2021 | 235 |
| 2021 | 259 |
| 2022 | 261 |
| 2023 | 301 |
| 2024 | 332 |
# Петрилака-де-Муреш

Петрилака-де-Муреш — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. Горнешть (коммуна) коммунасына карый.

# Петрилака-де-Муреш
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Бейчаеры (Лапсеки)

Бейчаеры (төр. Beyçayırı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Лапсеки илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сондерс (округ, Небраска)

Сондерс — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уаху шәһәре.

# Сондерс (округ, Небраска)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1856 елда оештырыла.

# Сондерс (округ, Небраска)
## Территориясе

Округ мәйданы 1943,09 км² тәшкил итә.
# Гөкчекую (Бейшеһир)

Гөкчекую (төр. Gökçekuyu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Бейшеһир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Илдус Заһидуллин

Илдус Заһидуллин, Илдус Котдус улы Заһидуллин (1963 елның 1 гыйнвары, СССР, РСФСР, ТАССР, Балтач районы, Яңгул) — тарихчы галим, тарих фәннәре докторы (2007), доцент (2008); Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институтында өлкән фәнни хезмәткәр һәм урта гасыр тарихы (1998-2014), яңа тарих (2014-2021) бүлекләре мөдире. 2021 елдан «Гасырлар авазы» фәнни журналыгың баш мөхәррире.

# Илдус Заһидуллин
## Тәрҗемәи хәле

Заһидуллин Илдус Котдус улы 1963 елда туган. 1985 елда В.И.Ульянов-Ленин исемендәге Казан дәүләт университетын тәмамлый.
1992 елда «Казан губернасының татар крестьяннары XIX гасырның икенче яртысында (60-90 нчы елларда)» дигән темага диссертация яклап тарих фәннәре кандидаты дәрәҗәсен ала.
2007 елдан ― тарих фәннәре докторы. Диссертация темасы: «Россиянең һәм Себернең Европа өлешендә исламның хәле XVIII гасыр урталарында - XX гасыр башында: ислам гыйбадәте һәм мәчетләр»
1992—1998 елларда Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институтында фәнни хезмәткәр булып эшли.
1998―2014 елларда ― Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Тарих институтында урта гасыр тарихы бүлеге мөдире.
2006 елдан Россия ислам университеты ректоры вазыйфаларын башкаручы.
2014―2021 елларда ― Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институтының яңа тарих бүлеге мөдире.
2021 елдан ― «Гасырлар авазы» фәнни журналының баш мөхәррире.

# Илдус Заһидуллин
## Фәнни мәнфәгатьләр өлкәсе

Урта Идел буеның аграр тарихы, татар милли-азатлык хәрәкәте, Идел-Урал төбәгендә православие-ислам мөнәсәбәтләре, Россия империясендә ислам институтлары, Казан тарихы, Россия империясендә татарларның хокукый хәле, туган якны өйрәнү, татар-мөселман мәдәнияте архитектурасы тарихы, инкыйлабка кадәрге Россиядә мөселман мәхәлләләренең һәм башка ислам институтларының эшчәнлеге.
Татарстан Республикасы Президентының 2016 елның 05 февралендәге ПУ-103 номерлы Указы белән «Фидакарь хезмәт өчен» Татарстан Республикасы медале белән бүләкләнде.
Фәнни мәктәбе бар, 9 аспирант диссертация яклаган.

# Илдус Заһидуллин
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* «Фидакарь хезмәт өчен» медале
* «ТАССР төзелүгә 100 ел» медале
# Боусин

Боусин (чех. Bousín) — Чехиянең Оломоуц крае Простеёв һәм Q89192451? районында урнашкан авыл.

# Боусин
## Географиясе

Мәйданы — 3,418809 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 611 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Боусин
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Боусин
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Боусин
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 518 |
| 1880 | 541 |
| 1890 | 508 |
| 1900 | 550 |
| 1910 | 596 |
| 1921 | 596 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 578 |
| 1950 | 286 |
| 1961 | 326 |
| 1970 | 275 |
| 1980 | 217 |
| 1991 | 169 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 140 |
| 2014 | 141 |
| 2016 | 136 |
| 2017 | 137 |
| 2018 | 133 |
| 2019 | 134 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 129 |
| 2021 | 127 |
| 2021 | 126 |
| 2022 | 128 |
| 2023 | 142 |
| 2024 | 134 |
# Казтело-Прато (Арецо)

Казтело-Прато — Италиянең Тоскана төбәге Монтеминьяио өязендә урнашкан торак пункт.

# Казтело-Прато (Арецо)
## Географиясе

Казтело-Прато Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Казтело-Прато (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 2652

NGC 2652 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2652
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Монастеро (Пезаро һәм Урбино)

Монастеро — Италиянең Марке төбәге Пьяндимелето өязендә урнашкан торак пункт.

# Монастеро (Пезаро һәм Урбино)
## Географиясе

Монастеро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Монастеро (Пезаро һәм Урбино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шактенважи

Шактенважи (таулы чирм. Шактенваж, рус. Шактенважи) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.

# Шактенважи
## Сәгать поясы

Шактенважи Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Шактенважи
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (84,2%), чуашлар (9,2%), әзериләр (6,6%).
# Монтвейл (Виргиния)

Монтвейл — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Монтвейл (Виргиния)
## Географиясе

Монтвейл халык санын алу урыны мәйданы — 6,257143 км², 6,257144 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Рокагалати (Месина)

Рокагалати — Италиянең Сицилия төбәге Фикарра өязендә урнашкан торак пункт.

# Рокагалати (Месина)
## Географиясе

Рокагалати Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Рокагалати (Месина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Буҗанпиколо (Перуҗа)

Буҗанпиколо — Италиянең Умбрия төбәге Черрето-ди-Сполето өязендә урнашкан торак пункт.

# Буҗанпиколо (Перуҗа)
## Географиясе

Буҗанпиколо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Буҗанпиколо (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Халилпаша (Испир)

Халилпаша (төр. Halilpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Испир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# ZNF33A

ZNF33A (ингл. Zinc finger protein 33A) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бозһүюк (Антакья)

Бозһүюк (төр. Bozhüyük) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Антакья илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Грудзь

Грудзь — Польшаның Люблин воеводалыгы Воля-Мысловская гминаcында урнашкан авыл.

# Грудзь
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Орнаго

Орнаго — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Монца-э-Брианца провинциясе составына керә.

# Орнаго
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 193 метр биеклектә урнашкан. Базияно, Бураго-ди-Мольгора, Рончелло, Беллюско, Кавенаго-Брианца һәм Вимеркате коммуналары белән чиктәш.
# Бересневы

Бересневы (рус. Бересневы) — Киров өлкәсенең Даровской районында урнашкан авыл.

# Бересневы
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Бересневы
## Сәгать поясы

Бересневы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Бересневы
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Фулькре

Фулькре (фр. Foulcrey) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Фулькре
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12,34 км².
# Суходол (Бургас өлкәсе)

Суходол — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. Средец җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Суходол (Бургас өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 120 метр биеклектә урнашкан.
# Граничне Петровице

Граничне Петровице (чех. Hraničné Petrovice) — Чехиянең Оломоуц крае Оломоуц һәм Штернберк районында урнашкан авыл.

# Граничне Петровице
## Географиясе

Мәйданы — 12,154654 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 587 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Граничне Петровице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Граничне Петровице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Граничне Петровице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 469 |
| 1880 | 470 |
| 1890 | 435 |
| 1900 | 462 |
| 1910 | 468 |
| 1921 | 446 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 393 |
| 1950 | 251 |
| 1961 | 253 |
| 1970 | 240 |
| 1980 | 205 |
| 1991 | 164 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 148 |
| 2014 | 136 |
| 2016 | 129 |
| 2017 | 131 |
| 2018 | 136 |
| 2019 | 146 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 150 |
| 2021 | 150 |
| 2021 | 133 |
| 2022 | 144 |
| 2023 | 142 |
| 2024 | 133 |
# Сяртын-Сос

Сяртын-Сос — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нюрум-Я елгасының сул ярыннан 17 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Сяртын-Сос
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020200112115300024437
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302443
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Аморет

Аморет — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Аморет
## Тарихы

Аморет шәһәре елда нигезләнгән.

# Аморет
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,554302 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 258 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Жерникур

Жерникур (фр. Gernicourt) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Реча (коммуна, Арджеш)

Реча — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан коммуна.

# Реча (коммуна, Арджеш)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 63,38 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Реча, Дягу-де-Жос, Дягу-де-Сус, Голяска һәм Ородел авыллары урнашкан.
# Шеньюва (Тиреболу)

Шеньюва (төр. Şenyuva) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Тиреболу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Талаһаси

Талаһаси (ингл. Tallahassee) — АКШның Флорида штатында урнашкан шәһәр.

# Талаһаси
## Тарих

1824 тә нигезләнә, шул ук елдан башлап Флорида башкаласы.

# Талаһаси
## Халык

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Талаһаси
## Кардәш шәһәрләр

* Кононго, Гана
* Краснодар, Россия (1984)
* Рамат-ха-Шарон, Исраил
* Синт-Мартен, Нидерланд патшалыгы
* Слайго, Ирландия
# Засечное

Засечное – Пенза өлкәсе, Пенза районындагы авыл. 17 гасырда нигезләнгән. 5,5 мең кеше, 1300 татар яши.
1978 елда Пенза сусаклагычын төзү сәбәпле түбән урнашкан авылларны Засечноега күчерә башлаганнар. Шул исәптән Оз авылының 200 гаиләсе яңа урынга күчә. Засечное үзе Сырының югарырак урынында урнашкан, Пензадан 4 км гына, аэропорт янында. Татарлар намаз укыр өчен фатирларга җыелалар. 1981 елны зиратлык урын бирелә. 1993-94 елларда халык төзелеше ысулы белән авылда мәчет төзелә.
Татарлар бик динле. 2008 елны район мәгариф бүлеге «православие мәдәнияте нигезләре» предметы астында рус динен кертә башлагач, ата-аналар бу карарны прокуратура аша гамәлдән чыгарттылар.
# Варес-Юган

Варес-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ай-Варес-Юган елгасының сул ярына тамагыннан 1 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 10 км.

# Варес-Юган
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештан Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020100112115300019573
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301957
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Мозкили (Казерта)

Мозкили — Италиянең Кампания төбәге Червино өязендә урнашкан торак пункт.

# Мозкили (Казерта)
## Географиясе

Мозкили Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Мозкили (Казерта)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Диблин

Диблин — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Добжинь-над-Вислон гминаcында урнашкан авыл.

# Диблин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Парди-Пьетат

Парди-Пьетат (фр. Pardies-Piétat) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
# Маркези (Падова)

Маркези — Италиянең Венеция төбәге Лимена өязендә урнашкан торак пункт.

# Маркези (Падова)
## Географиясе

Маркези Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Маркези (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Паэкна

Паэкна (эст. Paekna) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
# (8560) Tsubaki

(8560) Tsubaki (лат. Tsubaki) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8560) Tsubaki
## Тарихы

1995 елның 20 сентябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 SD5» саналган.
# Иске Балак

Иске Балак — Башкортстанның Чакмагыш районында урнашкан авыл.
ᴨyчты индексы — 452225, ГАТОБК коды — 80256855006.
# Пелетьма

Пелетьма — Сыры елгасының кушылдыгы. Пенза өлкәсенең Исса районы, Лунино районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сыры елгасының сул ярыннан 519 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 67 км.

# Пелетьма
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010500312110000036371
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003637
* Бассейн коды — 08.01.05.003
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Гариф Чокалый

Гариф Чокалый (Гарифулла Гайнулла улы Гайнуллин) — татар язучысы.
Шагыйрь һәм хикәятче Гариф Чокалый 1878 елда Сембер губернасы Буа өязе Иске Чокалы авылында (хәзерге Татарстанның Чүпрәле районы) крестьян гаиләсендә туган. Башта авыл мәктәбендә, аннары Сембер шәһәре мәдрәсәсендә укый. Үзлегеннән русча өйрәнә.
1905 елгы революция тәэсирендә татар авылларында мәдрәсәләр каршында рус класслары ачыла. Чокалый үз авылында татар балаларына рус теле укыта.
Октябрьдән соң, 1919–1921 елларда Буа өязе халык мәгарифе бүлегендә инструктор (инспектор) булып эшли. Буа мәктәпләрендә укытучылык итә.
Иҗат эшчәнлеге 1910 елларда башлана. 1910–1914 елларда аеруча нәтиҗәле эшли. «Чын вәгъдә», «Биш мужик», «Надан ата», «Тәрәкъ­кый мәхәббәте», «Кызыклы шигырьләр» исемле шигырь китаплары (Шигырьләр «Кызыклы шигырьләр» (1912) китабыннан китерелде), «Гаффар агайның тормышы», «Яхья суфи» исемле проза китаплары басылып чыга.
Шигырьләрендә күбрәк шәхси азатлык таләп итеп, бәхетне шәхси азатлыкта күрсә, хикәяләрендә XX йөз баш татар әдәбиятының үзәк традицияләреннән берсе — мәгърифәтчелек әдәбияты фикерләренә килеп кушыла, үзенең киләчәк турындагы якты өметләрен белемле кешеләргә төби, татар тормышының алга баруына киртә булып торган иске хорафатларны контрастлык алымнары белән сатира астына ала, бу яктан хикәяләре З. Һади хикәяләренә якын тора. Сатира аның хикәяләренең дә бер үзенчәлеге.
Г. Чокалый — балалар өчен дә шигъри мирас калдырган язучы. Монда әдипнең төп темасы — ятимлек.
Ятимлек темасы XX йөз башы татар балалар әдәбиятының байтак битләрен алып тора. Г. Тукай, Н. Думави, З. Ярмәки, Ф. Агиев, Ф. Ибраһимов шигырь һәм хикәяләрендә ятимлек җәмгыятьнең уңай якка хәл итәргә тиешле бер бурычы итеп тасвирлана. Әлеге язучыларда баланың әти-әнисе юк, ул шуңа ятим.
Г. Чокалый бу җәһәттән татар балалар әдәбиятында яңа сәхифә ача, ятимлекне ата-ана арасында булган мөнәсәбәт белән бәйли. Аныңча, гаиләдә тынычлык булырга, ата-ана бер-берсе белән тату яшәргә тиеш, шунда гына ятимлек бетерелә, бала бәхетле була. Ачыграк итеп әйткәндә, автор бала язмышында ата-ананың җаваплылыгына басым ясый. Бу турыда үз теле белән генә сөйләми, үтемлерәк юлларын эзли, кечкенә геройның:
Әткәй, син нидән биздең әнкәйдән, Тормыштан кызык Бетеп китте ямь,
дип өзелеп-өзелеп сөйләве бүген дә ата-анага кисәтү булып яңгырый.
Г. Чокалый шәхес культы чорында кулга алына. Омск өлкәсе Тюкалин районы Охотниково авылында 1935 елда сөргендә вафат була.