yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# HD172690

HD172690 — Октант йолдызлыгында урнашкан ApSi(SrCr) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,49 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Ероншель

Ероншель (фр. Héronchelles) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Забалацце (Лельчыцкий районы)

Забалацце (белар. Забалацце) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Лельчыцкий районында урнашкан авыл.

# Забалацце (Лельчыцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Һеннинг дөя сеңере

Һеннинг дөя сеңере (лат. Astragalus buchtormensis Ledeb., 1843) — күбәләкчәчәклеләр гаиләлегенең Дөя сеңере ыруына караган үсемлекләр төре.
# Эддисон (Мэн)

Эддисон — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Эддисон (Мэн)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Эддисон (Мэн)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 100,47 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 24 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бисковень

Бисковень — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. Гелетень (коммуна) коммунасына карый.

# Бисковень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Вайербуш

Вайербуш — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Вайербуш
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,22 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 300 метр биеклектә урнашкан.
# Циллингталь

Циллингталь — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. Айзенштадт округы составына керә.

# Циллингталь
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 231 метр биеклектә урнашкан. Циллингдорф, Штайнбрунн, Мюллендорф, Гросхёфлайн, Вулькапродерсдорф, Кренсдорф һәм Пётчинг коммуналары белән чиктәш.
# Скшинки (Свецкий повяты)

Скшинки — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Ежево гминаcында урнашкан авыл.

# Скшинки (Свецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Отто Һайнрих Варбург

Отто Һайнрих Варбург (8 октябрь 1883(1883-10-08), Фрайбург-им-Брайсгау, Баден бөек һерцоглыгы, Алман империясе — 1 август 1970(1970-08-01) (86 яшь), Көнбатыш Берлин, Германия) — тереклек химиячесе, химик, университет профессоры, табиб, физиолог (Алман империясе, Веймар җөмһүрияте, Өченче рейх, Федератив Алмания Җөмһүрияте). Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1931).
# Нью-Ипсвич (Нью-Гэмпшир)

Нью-Ипсвич — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Нью-Ипсвич (Нью-Гэмпшир)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1762 елда нигезләнгән.

# Нью-Ипсвич (Нью-Гэмпшир)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 33,1 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 337 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мать-Я

Мать-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ковенская елгасының сул ярына тамагыннан 152 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 11 км.

# Мать-Я
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020100112115300018729
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301872
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Рошииле

Рошииле — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Рошииле (коммуна) коммунасына карый.

# Рошииле
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 290 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Лабарош

Лабарош (фр. Labaroche) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Сент-Мари-о-Мин кантонына карый.

# Лабарош
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13,44 км².
# Умутлу (Гүндогмуш)

Умутлу (төр. Umutlu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Гүндогмуш илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ньёль-ле-Сент

Ньёль-ле-Сент (фр. Nieul-lès-Saintes) — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# 708 ел (б. э. к.)

708 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VIII гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 708 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:708 елда (б.э.к.) туганнар

# 708 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:708 елда (б.э.к) вафатлар
# Новий Бедонь

Новий Бедонь — Польшаның Лодзь воеводалыгы Андресполь гминаcында урнашкан авыл.

# Новий Бедонь
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Балчыкһисар (Чумра)

Балчыкһисар (төр. Balçıkhisar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Чумра илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Пантано (Изерния)

Пантано — Италиянең Молизе төбәге Скаполи өязендә урнашкан торак пункт.

# Пантано (Изерния)
## Географиясе

Пантано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пантано (Изерния)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эри (ай кратеры)

Эри (лат. Airy) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 38,9 км булган кратер.

# Эри (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Джордж Биддель Эйри (1801—1892) хөрмәтенә бирелә.

# Эри (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Тину

Тину (эст. Tinu) — Эстониянең Валгамаа өязендә урнашкан авыл.
# Новаке (Войник)

һәм
Новаке — Словениянең Войник (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Новаке (Войник)
## Географиясе

Мәйданы — 1,34 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 368 метр биеклектә урнашкан.
# Беттан

Беттан (фр. Bettant) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Амберьё-ан-Бюже кантонына карый.

# Беттан
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,37 км².
# Бидерманнсдорф

Бидерманнсдорф — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Мёдлинг округы составына керә.

# Бидерманнсдорф
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 185 метр биеклектә урнашкан. Фёзендорф, Хеннерсдорф (Түбән Австрия), Ахау, Лаксенбург, Гунтрамсдорф һәм Винер-Нойдорф коммуналары белән чиктәш.
# Риу-де-Моиньюш (Борба)

Риу-де-Моиньюш — Португалиянең Эвора округына керә торган фрегезия. Борба муниципалитетына карый.

# Риу-де-Моиньюш (Борба)
## Географиясе

Мәйданы — 52,86 км².
# Бразориа (округ, Техас)

Бразориа — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Англтон шәһәре.

# Бразориа (округ, Техас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1836 елда оештырыла.

# Бразориа (округ, Техас)
## Халкы

2019 елда халык саны 241 767 кеше тәшкил иткән.

# Бразориа (округ, Техас)
## Территориясе

Округ мәйданы 3592 км² тәшкил итә.
# Вильяэскуса-ла-Сомбрия

Вильяэскуса-ла-Сомбрия (исп. Villaescusa la Sombría) — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вильяэскуса-ла-Сомбрия
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 16,24 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 910 метр биеклектә урнашкан.
# 1328 ел

2 меңьеллык :
XII гасыр — XIII гасыр — XIV гасыр — XV гасыр — XVI гасыр :
Хронологик таблица :
1328 (бер мең өч йөз егерме сигезенче) ел — кәбисә ел, юлиан тәкъвим буенча җомга көнне башлана. Бу безнең эраның 1328 елы, II меңьеллыкның 328 елы, XIV гасырның 28 елы, XIV гасырның 3 унъеллыгының 8 елы, 1320 елларның 9 елы. 1328 елдан бирле 696 ел үтте.

# 1328 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1328 елда туганнар

# 1328 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1328 елда вафатлар
# Мартьяново (Шаля шәһәр округы)

Мартьяново (рус. Мартьяново) — Свердловск өлкәсенең Шаля шәһәр округы составына керүче авыл.

# Мартьяново (Шаля шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Мартьяново (Шаля шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Новазарэчча

Новазарэчча (белар. Новазарэчча) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Чачэрский районында урнашкан авыл.

# Новазарэчча
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Эль-Пего

Эль-Пего (исп. Pego, El) — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Эль-Пего
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 26,81 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 767 метр биеклектә урнашкан.
# Балыклыбаш

Балыклыбаш — Башкортстанның Федоровка районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453291, ГАТОБК коды — 80254827002.

# Балыклыбаш
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 161 кешенең яшәве мәгълүм.

# Балыклыбаш
## Шәхесләр

* Мәхмүт Фатыйхов (1967), Нур театры актеры, БР (2003) һәм ТР (2019) атказанган артисты.
# Вежбе (Силезия воеводалыгы)

һәм
Вежбе — Польшаның Силезия воеводалыгы Кошенцин гминасында урнашкан авыл.

# Вежбе (Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тежупа

Тежупа — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Тежупа
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 296,343 км².
# Сересо-де-Арриба

Сересо-де-Арриба (исп. Cerezo de Arriba) — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Сересо-де-Арриба
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 48,66 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1129 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Әхсән Хәлилов

Әхсән Хәлилов (14 август 1959 ел) — педагог, шагыйрь. 2018 елдан Башкортстан Республикасының Язучылар берлеге әгъзасы . 1997 елдан Россия Федерациясе һәм Башкортстан Журналистлар берлеге әгъзасы.

# Әхсән Хәлилов
## Биографиясе

Әхсән Насретдин улы Хәлилов 1959 елның 14 августында Куергазы районы 1 нче Кинҗәбыз авылында туган. Башлангыч мәктәптән соң Уфадагы 1-нче интернат-мәктәптә (бүген Рәми Гарипов исемендәге 1нче Башкорт республика гимназия-интернаты) белем ала, аннары Башкорт дәүләт университетын тәмамлый. Чиләбе өлкәсенең Миньяр шәһәрендә укытучы, мәктәп директоры, Стәрлетамак шәһәрендә чыккан «Ашказар» гәзитенең баш мөхәррире булып эшли. Стәрлетамактагы В. И. Ленин исемендәге лицей—интернатта директорның тәрбия эшләре буенча урынбасары вазифасын башкара. 1913 елдан Стәрлетамакның В. И. Ленин исемендәге 2нче лицей-интернатта педагог-тәрбияче. 2018 елдан алып Стәрлетамак язучылар оешмасы җитәкчесе. Биш китап авторы.

# Әхсән Хәлилов
## Китаплары

* «Хөкемдар»,1993 ел, Уфа
* «Һағауыл», 2004 ел, Уфа
* «Өметләр», 2017 ел, Уфа
* Күзлекле ябалак" (Балалар өчен) 2008, Уфа
* «Куласада» 2001 ел, Стәрлетамак

# Әхсән Хәлилов
## Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре

* Башкортстан Республикасының мәгариф алдынгысы.
# Сосан (Югары Гаронна)

Сосан (фр. Saussens) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Чекупс

Чекупс — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае, Адыгея биләмәләрендә ага. Елга ? елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Чекупс
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 06020002012108100006214
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 108100621
* Бассейн коды — 06.02.00.020
* ГӨ буенча саны — 08
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Парцано (Комо)

Парцано — Италиянең Ломбардия төбәге Орсениго өязендә урнашкан торак пункт.

# Парцано (Комо)
## Географиясе

Парцано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Парцано (Комо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Джексонпорт (Арканзас)

Джексонпорт — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Джексонпорт (Арканзас)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,895384 км², 0,895383 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 69 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Вайрано (Павия)

Вайрано — Италиянең Ломбардия төбәге Видигульфо өязендә урнашкан торак пункт.

# Вайрано (Павия)
## Географиясе

Вайрано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Вайрано (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Атлантик (Пенсильвания)

Атлантик — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Атлантик (Пенсильвания)
## Географиясе

Атлантик халык санын алу урыны мәйданы — 0,38 км², 0,383031 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1147 Фут биеклектә урнашкан.
# Маринин (гмина Рейовець)

Маринин — Польшаның Люблин воеводалыгы Гмина Реёвец гминаcында урнашкан авыл.

# Маринин (гмина Рейовець)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ржакодави

Ржакодави (чех. Rakodavy) — Чехиянең Оломоуц крае Веровани районында урнашкан авыл.

# Ржакодави
## Географиясе

Мәйданы — 3,525 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Ржакодави
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ржакодави
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Ржакодави
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 258 |
| 1880 | 283 |
| 1890 | 313 |
| 1900 | 331 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 334 |
| 1921 | 339 |
| 1930 | 372 |
| 1950 | 341 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 0 |
| 1970 | 379 |
| 1980 | 397 |
| 1991 | 398 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 406 |
| 2011 | 439 |
| 2021 | 415 |
# Лос Ладрильос (Арселия)

Лос Ладрильос — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Арселия муниципалитеты составына керә.

# Лос Ладрильос (Арселия)
## Географиясе

Лос Ладрильос Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Лос Ладрильос (Арселия)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Лос Ладрильос (Арселия)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Хотница

Хотница — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. Велико-Тырново җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Хотница
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 101 метр биеклектә урнашкан.
# LEAP2

LEAP2 (ингл. Liver enriched antimicrobial peptide 2) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Зарудки

Зарудки — Польшаның Люблин воеводалыгы Вилькув гминаcында урнашкан авыл.

# Зарудки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Зейтинкөй (Кочарлы)

Зейтинкөй (төр. Zeytinköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Кочарлы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Чертовля

Чертовля — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Плотиченка елгасының уң ярыннан 6,5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.

# Чертовля
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тверца, инешенән (ВышневОлывец гидроузеленән) Тверь каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Идел Рыбинск сусаклагычына чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010100512110000002086
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110000208
* Бассейн коды — 08.01.01.005
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Ришлейка

Ришлейка — Инсар елгасы кушылдыгы. Мордовиянең Ләмберә районы, Ромоданово районы биләмәләрендә ага. Ромодан районы Анненково авылы янында Инсар елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.

# Ришлейка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010500212110000038444
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003844
* Бассейн коды — 08.01.05.002
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Нерулова-Яха

Нерулова-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Торасовей култыгы урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.

# Нерулова-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15010000112115300035715
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115303571
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# HD350057

HD350057 — Төлке йолдызлыгында урнашкан A2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,49 ± 0,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Тешова

Тешова — Словениянең Врансько (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Тешова
## Географиясе

Мәйданы — 1,28 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 501,8 метр биеклектә урнашкан.
# Руси

Руси (фр. Roucy) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Вельцов

Вельцов — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.

# Вельцов
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 39,57 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 121 метр биеклектә урнашкан.
# (4149) Гаррисон

(4149) Гаррисон (лат. Harrison) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4149) Гаррисон
## Тарихы

1984 елның 9 мартында Брайан А. Скифф тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 EZ» саналган.
# Вержи

Вержи (фр. Vergies) — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
# Ак аю

Ак аю, яки төньяк аюы, яки поляр аю, яки диңгез аюы – иң зур ерткыч хайваннарның берсе.
Аның гәүдә озынлыгы 3 метрга кадәр җитә. Авырлыгы 800 килограммга җитә.
Ул көрән туганыннан ак туны белән аерыла. Шул ук вакытта аның тиресе кара төстә. Озак вакыт кояш астында йөрсә, аның йоны саргылт төскә керә.
Тиресе астындагы калын май катламы аны котып суыкларыннан саклый.
Зур булуга карамастан ул шәп йөзә, чума ала. Суда тизлеге 5,4 км/сәг. җитә ала.
Ак аю ау белән туена: нерпа, диңгез куяны, морж һәм башка диңгез хайваннарын аулый. Ау вакыт аңа ис тою, күрү сәләте, ак туны ярдәм итә.
Көрән аюдан аерма буларак, кышын 50-80 көнгә, гадәттә, ана аюлар гына йокыга ята.
Декабрь-гыйнварда алар 1-2, сирәгрәк 3 бала тудыралар һәм язга бергә өннән чыгалар. Балаларын ана аюлар 2 яшькә кадәр тәрбияли.
Ата аюлар күпчелек гомерен ялгыз үткәрә.
* Зоология порталы
# Себиллер (Дурсунбей)

Себиллер (төр. Sebiller) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Дурсунбей илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Тшмелево (Диңгез буе воеводалыгы)

Тшмелево — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Жеченица гминасында урнашкан авыл.

# Тшмелево (Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гранха Ноеми (Ринкон де Ромос)

Гранха Ноеми — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Ринкон-де-Ромос муниципалитеты составына керә.

# Гранха Ноеми (Ринкон де Ромос)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха Ноеми (Ринкон де Ромос)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.