yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# MUC22

MUC22 (ингл. Mucin 22) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Фикрәт Табиев урамы

Фикрәт Табиев урамы — КПССның Татарстан өлкә комитеты беренче сәркатибе (1960—1979 елларда), Казанның, Яр Чаллының (2008) шәрәфле ватандашы Фикрәт Әхмәтҗан улы Табиев (1928—2015) хөрмәтенә аталган урам.
* Фикрәт Табиев урамы — Түбән Камадагы урам.
* Фикрәт Табиев яр буе урамы — Яр Чаллыдагы урам.
* Фикрәт Табиев урамы — Казандагы (Совет районы) урам.
# Вилья Мадеро, Эль Потреро (Тлалчапа)

Вилья Мадеро, Эль Потреро — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Tlalchapa муниципалитеты составына керә.

# Вилья Мадеро, Эль Потреро (Тлалчапа)
## Географиясе

Вилья Мадеро, Эль Потреро Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Вилья Мадеро, Эль Потреро (Тлалчапа)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Вилья Мадеро, Эль Потреро (Тлалчапа)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# NGC 1815

NGC 1815 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1815
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Таҗи Гыйззәт урамы (Казан)

Таҗи Гыйззәт урамы (рус. улица Тази Гиззата) — Казанның тарихи үзәгендә урнашкан урам. Болак елгасыннан башланып, Казан-Екатеринбург тимер юлы сызыгының Казан-Пассажирлы-Вахитово участкасы тирәсендә тәмамлана. Мәскәү, Гаяз Исхакый, Борһан Шәһиди, Нариманов һәм Ям урамнарын кисеп үтә. Татар драматургы Таҗи Гыйззәт исемен йөртә.

# Таҗи Гыйззәт урамы (Казан)
## Тарих

Элек Посад урамы (рус. Посадская) дип аталган. Хәзерге исемен 1955 елның 8 сентябреннән йөртә.

# Таҗи Гыйззәт урамы (Казан)
## Игътибарга лаек объектлар

* 2 нче пүлисә бүлегенең янгын каланчасы
* Сәүдә склады бинасы
# Дудинцы

Дудинцы (рус. Дудинцы) — Киров өлкәсенең Кумёны районында урнашкан авыл.

# Дудинцы
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Дудинцы
## Сәгать поясы

Дудинцы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Дудинцы
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Медзяна-Гура (Келецкий повяты)

Медзяна-Гура — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Медзяна-Гура гминасында урнашкан авыл.

# Медзяна-Гура (Келецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Муральионе (Реҗо Эмилия)

Муральионе — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Байзо өязендә урнашкан торак пункт.

# Муральионе (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Муральионе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Муральионе (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (15577) Gywilliams

(15577) Gywilliams — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15577) Gywilliams
## Тарихы

2000 елның 5 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 GN68» саналган.
# Гужоюнак

Гужоюнак (фр. Goujounac) — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
# Зеленка (Надеева кушылдыгы)

Зелёнка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе , Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Надеева елгасының сул ярыннан 16 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.

# Зеленка (Надеева кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100212103000012969
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001296
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# .ax

.ax — Аланд утрауларының югары дәрәҗәле милли домены.
# Камйонка (гмина Якубув)

Камйонка — Польшаның Мазовия воеводалыгы Якубув гминасында урнашкан авыл.

# Камйонка (гмина Якубув)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (18151) Licchelli

(18151) Licchelli — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18151) Licchelli
## Тарихы

2000 елның 29 июлендә LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 OT60» саналган.
# Сент-Хелена (приход, Луизиана)

Сент-Хелена — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан приход. Үзәге - Гринсберг шәһәре.

# Сент-Хелена (приход, Луизиана)
## Тарихы

Рәсми рәвештә 1810 елда оештырыла.

# Сент-Хелена (приход, Луизиана)
## Территориясе

Мәйданы 409 км² тәшкил итә.
# 1270 ел

2 меңьеллык :
XI гасыр — XII гасыр — XIII гасыр — XIV гасыр — XV гасыр :
Хронологик таблица :
1270 (бер мең ике йөз җитмешенче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча чәршәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1270 елы, II меңьеллыкның 270 елы, XIII гасырның 70 елы, XIII гасырның 7 унъеллыгының 10 елы, 1270 елларның 1 елы. 1270 елдан бирле 754 ел үтте.

# 1270 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1270 елда туганнар

# 1270 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1270 елда вафатлар
# Мишино (Киров өлкәсе)

Мишино (рус. Мишино) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.

# Мишино (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Мишино (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Мишино (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Мишино (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# ZNF623

ZNF623 (ингл. Zinc finger protein 623) — кешенең 8-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Борув (Мазовия воеводалыгы)

Борув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Казанув гминасында урнашкан авыл.

# Борув (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Арбора (Җенова)

Арбора — Италиянең Лигурия төбәге Авеньо өязендә урнашкан торак пункт.

# Арбора (Җенова)
## Географиясе

Арбора Лигур диңгезе һәм Альп таулары белән Апеннин таулары арасында, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Арбора (Җенова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вялики Лес (Брагинский районы)

Вялики Лес (белар. Вялікі Лес) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Брагинский районында урнашкан авыл.

# Вялики Лес (Брагинский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Асфельд

Асфельд (фр. Asfeld) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Асфельд кантонына карый.

# Асфельд
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 22.19 км².
# Бад-Штаффельштайн

Бад-Штаффельштайн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Бад-Штаффельштайн
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Бад-Штаффельштайн
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 99,52 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 274 метр һәм 269 метр биеклектә урнашкан.
# Владимир Верхоланцев

Владимир Верхоланцев (рус. Владимир Степанович Верхоланцев, 11 (23) июнь 1879, Томск, Көнбатыш Себер янарал-гөбернатырлыгы, Россия империясе — 26 гыйнвар 1947(1947-01-26) (67 яшь), Пермь, РСФСР, СССР) — Россия педагогы, өлкәне өйрәнүче, Пермь тарихы турында китаплар авторы.
# Надбужанка

Надбужанка — Польшаның Люблин воеводалыгы Воля-Ухруская гминаcында урнашкан авыл.

# Надбужанка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Корвара

Корвара — Италиянең Абруццо төбәгендә урнашкан коммуна. Пескара провинциясе составына керә.

# Корвара
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 625 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Бриттоли, Бусси-суль-Тирино, Капестрано, Пескосансонеско һәм Пьетранико коммуналары белән чиктәш.
# Верно (Арьеж)

Верно (фр. Vernaux) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, От-Арьеж кантонына карый.
# Башкөй (Нилүфер)

Башкөй (төр. Başköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Нилүфер илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Борго Пала (Палермо)

Борго Пала — Италиянең Сицилия төбәге Петралия-Сопрана өязендә урнашкан торак пункт.

# Борго Пала (Палермо)
## Географиясе

Борго Пала Сицилия утравында, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Борго Пала (Палермо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шәмәхә төс

Шәмәхә (#800080)
Шәмәхә (ингл. violet/purple, рус. фиолетовый, бор. төрк. yipgün (~җепкен)) — төсләр төркеменең исеме. Спектрда шәмәхә төс диапазоны — 380–450 нм.

# Шәмәхә төс
## Атама

Асылда шәмәхә төсендә характерлы бизәкләре булган тукыма атамасы: ул фар. شماخی шәмахы дип атала һәм «Шамахыныкы, Азәрбайҗандагы Шамахы шәһәрендә эшләнгән» дигән мәгънәдәге сүз.

# Шәмәхә төс
## Шулай ук кара

* Төс
* Зәңгәр
* Миләүшә
* Шәмәхә
* Кызыл-шәмәхә
* Кызыл
# Гайбьель

Гайбьель (исп. Gaibiel) — Испаниянең Кастельон провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Гайбьель
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 18,08 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 517 метр биеклектә урнашкан.
# Людчыцы

Людчыцы (белар. Людчыцы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лепельский районында урнашкан авыл.

# Людчыцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# (1090) Сумида

(1090) Сумида (лат. Sumida) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1090) Сумида
## Тарихы

1928 елның 20 февралендә О. Оикава тарафыннан Токио обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1928 DG» саналган.
# Гирки (Березивский повяты)

һәм
Гирки — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Бжозув гминасында урнашкан авыл.

# Гирки (Березивский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гумено (Реҗо ди Калабрия)

Гумено — Италиянең Калабрия төбәге Реҗҗо-ди-Калабрия өязендә урнашкан торак пункт.

# Гумено (Реҗо ди Калабрия)
## Географиясе

Гумено Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Гумено (Реҗо ди Калабрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Донтриян

Донтриян (фр. Dontrien) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Вегас-дель-Кондадо

Вегас-дель-Кондадо (исп. Vegas del Condado) — Испаниянең Леон провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вегас-дель-Кондадо
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 122,9 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 860 метр биеклектә урнашкан.
# Штефенештий-де-Жос

Штефенештий-де-Жос — Румыниянең Илфов жудецында урнашкан авыл. Штефенештий-де-Жос (коммуна) коммунасына карый.

# Штефенештий-де-Жос
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 86 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 7008

NGC 7008 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7008
## Тарихы

Әлеге галактика 1787 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Лелити

Лелити — Польшаның Силезия воеводалыгы Попув гминасында урнашкан авыл.

# Лелити
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Айбедер (Терме)

Айбедер (төр. Aybeder) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Терме илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# IC 10

IC 10 — Кассиопея йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика низкой поверхностной яркости, неправильная галактика һәм галактика со вспышкой звездообразования .

# IC 10
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 10, 2MASX J00201733+5918136, MCG+10-01-001, PGC 1305, UGC 192, LBN 119.04-03.37, LBN 591, RX J002021+59177, TC 6, WB89 329, ZOAG G118.97-03.31, RGB J0020.3+5918, RX J0020.4+5916 һәм LEDA 1305 буларак та сурәтләнә.
# Седлец (Кутна Гора)

Седлец (чех. Sedlec) — Чехиянең Урта Чехия крае Кутна-Һора районында урнашкан авыл.

# Седлец (Кутна Гора)
## Географиясе

Мәйданы — 2,779 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 215 метр һәм 232 метр биеклектә урнашкан.

# Седлец (Кутна Гора)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Седлец (Кутна Гора)
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Седлец (Кутна Гора)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 602 |
| 1880 | 769 |
| 1890 | 831 |
| 1900 | 1323 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 1594 |
| 1921 | 1438 |
| 1930 | 1581 |
| 1950 | 1714 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 1705 |
| 1970 | 1692 |
| 1980 | 1246 |
| 1991 | 1179 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 1098 |
| 2011 | 1224 |
| 2021 | 1138 |
# Пуертесито де ла Вирхен (Сан Франсиско де лос Ромо)

Пуертесито де ла Вирхен — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Сан-Франсиско-де-лос-Ромо муниципалитеты составына керә.

# Пуертесито де ла Вирхен (Сан Франсиско де лос Ромо)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Пуертесито де ла Вирхен (Сан Франсиско де лос Ромо)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Иван Макаров

Иван Матвеевич Макаров (15 август 1898 ел, Соляново, Чабаксар вулысы, Чабаксар өязе, Казан губернасы, Россия Империясе — 11 сентябрь 1979 ел, Одесса, Украина ССР, СССР) — совет хәрби башлыгы, майор (1943 г.). ).

# Иван Макаров
## Биография

Макаров Иван Матвеевич Чабаксар өязенең Соляново авылында (хәзер Чабаксар чатында) крестьян гаиләсендә туган. Беренче бөтендөнья сугышында, Россиядә гражданнар сугышында катнаша. 1920 елда кызыл командирларның Петроград курсларын тәмамлый. 1921 елдан Кызыл Армиядә (башка мәгълүматлар буенча — 1918 елдан ).
1941 елда, Бөек Ватан сугышы башланганда-4 нче танк дивизиясенең артиллерия начальнигы (майор, 42 нче гаубица артиллерия полкы, 42 нче танк дивизиясе). 1941 елның августында командованиенең хәрби биремнәрен үрнәк үтәгәне һәм шул ук вакытта күрсәткән батырлыгы һәм каһарманлыгы өчен Кызыл Байрак ордены белән бүләкләнә. 344 нче укчылар дивизиясе артиллериясе белән командалык итә, 1942 елның 28 маеннан 1943 елның 5 декабренә кадәр полковник И. М. Макаров (1943 елның 27 гыйнварыннан генерал-майор) — 116 нчы гвардия укчылар дивизиясе командиры (элгәр — полковник Самсонов Василий Акимович). 116 дивизия командиры, генерал-майор Макаров Иван Матвеевичның бүләкләү кәгазеннән болай әйтелә:«Иптәш Макаров 1942 елның маеннан 116 нчы укчылар дивизиясе белән җитәкчелек итә. Сталинград янындагы сугышларда дивизия белән командалык итеп, иптәш Макаров хәзерге сугышта дивизия частьләре белән идарә итә белүен күрсәтә». 1943 елда ул каты яралана. Сәламәтләнгәч — Әстерхан хәрби мәктәбе мөдире, соңрак Петрозаводск хәрби мәктәбе мөдире. 1948 елдан 1952 елга кадәр Одесса хәрби округының штабында хезмәт итә.

# Иван Макаров
## Бүләкләр

Ленин ордены; Кызыл Байрак ордены (дүрт тапкыр: 1941 елның августы, 1943 елның августы); Александр Невский ордены (1943) ; медальләр: "Сталинградны саклау өчен" (1943), "Мәскәү оборонасы өчен" (1944) ,
# Жуи-сюр-Ер

Жуи-сюр-Ер (фр. Jouy-sur-Eure) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# (4952) Кибэсигэмаро

(4952) Кибэсигэмаро (лат. Kibeshigemaro) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4952) Кибэсигэмаро
## Тарихы

1990 елның 26 мартында А. Сугиэ тарафыннан Дайник обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 FC1» саналган.
# Фёдор III

Фёдор III Алексеевич (30 май (9 июнь) 1661(16610609) — 27 апрель (7 май) 1682) — Романовлар династиясеннән / Русия патшалыгының өченче патшасы.

# Фёдор III
## Тәрҗемәи хәл

Фёдор Алексей улы, Алексей агасы вафат булгач, тәхет варисы дип белдерелгән. Ундүрт яшьтә патша тәхетенә утырган.
Әтисе — Алексей Михайлович, әнисе — Мария Ильинична Милославская.
# 1768 ел

2 меңьеллык :
XVI гасыр — XVII гасыр — XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр :
Хронологик таблица :
1768 ел башка тәкъвимнәрдә :
| Милади тәкъвим | 1768 MDCCLXVIII |
| Юлиан тәкъвим | 1767—1768 (12 гыйнвардан) |
| Юлиан тәкъвим византия эрасы белән | 7276—7277 (12 сентябрьдән) |
| Римны нигезләгәннән башлап | 2520—2521 (2 майдан) |
| Яһүдләр тәкъвиме | 5528—5529 ה'תקכ"ח — ה'תקכ"ט |
| Һиҗри тәкъвим | 1181—1182 |
| Борынгы әрмәннәр тәкъвиме | 4260—4261 (11 августтан) |
| Әрмәннәрнең чиркәү тәкъвиме | 1217 ԹՎ ՌՄԺԷ |
| Кытай тәкъвиме | 4464—4465 丁亥 — 戊子 кызыл дуңгыз — сары күсе |
| Хәбәш тәкъвим | 1760 — 1761 |
| Борынгы һинд тәкъвиме | |
| - Викрам-самват | 1824—1825 |
| - Шака самват | 1690—1691 |
| Шәмси тәкъвим | 1146—1147 |
| Буддачылык тәкъвиме | 2311 |
| Япон ел исәбе | 5 ел Мэйва |
1768 (бер мең җиде йөз алтмыш сигезенче) ел — кәбисә ел, милади тәкъвим буенча җомга көнне башлана. Бу безнең эраның 1768 елы, II меңьеллыкның 768 елы, XVIII гасырның 68 елы, XVIII гасырның 7 унъеллыгының 8 елы, 1760 елларның 9 елы. 1768 елдан бирле 256 ел үтте.

# 1768 ел
## Вакыйгалар

* 15 май — Франция Генуядан Корсиканы сатап ала.
* 26 август — Джеймс Кук дөнья тирәли сәяхәтен башлый.

# 1768 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1768 елда туганнар
* 4 сентябрь — Франсуа Рене де Шатобриан, француз язучысы, сәясәтче.
* Таҗетдин Ялчыгол, татар дин әһеле, тарихчы, язучы.

# 1768 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1768 елда вафатлар
# Гринвич (шәһәр, Нью-Йорк)

Гринвич — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гринвич (шәһәр, Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1803 елда нигезләнгән.

# Гринвич (шәһәр, Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 44,26 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Вобекси

Вобекси (фр. Vaubexy) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Мираи

Мираи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Мираи
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 320,628 км².
# Сорокино районы

Сорокино районы (рус. Сорокинский район) — Төмән өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Зур Сорокино саласы.

# Сорокино районы
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (89%), казакълар (2,9%), алманнар (1,9%), мордва (1,5%), чуашлар (1,4%).

# Сорокино районы
## Административ бүленеш

Сорокино районы составына 7 авыл җирлек керә.
# Валентин Ведерников

Валентин Ведерников (укр. Валентин Вадимович Ведерніков (Відерников), 8 июль 1933(1933-07-08), Казан, Татарстан АССР, РСФСР, СССР — 11 май 1998(1998-05-11) (64 яшь), Харьков, Украина) — Украина дәүләт эшлеклесе, Харковь трамвай-троллейбус идарәсе башлыгы (1967-1973), Харковь шәһәр халык депутатлары шурасының башкарма комитеты рәисе (1980-1984), "Харковь велосипед заводы" җитештерү берләшмәсе директоры (1990-1998).
# (11045) 1990 HH1

(11045) 1990 HH1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11045) 1990 HH1
## Тарихы

1990 елның 26 апрелендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 HH1» саналган.
# Улуятыр (Низип)

Улуятыр (төр. Uluyatır) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Низип илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# HD91520

HD91520 — Насос йолдызлыгында урнашкан ApSrCrEu спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,08 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Антоновка (Бишбүләк районы)

Антоновка — Башкортстанның Бишбүләк районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452056, ГАТОБК коды — 80212819002.
# Дарфо-Боарио-Терме

Дарфо-Боарио-Терме — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Брешиа провинциясе составына керә.

# Дарфо-Боарио-Терме
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 220 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Анголо-Терме, Артонье, Джанико, Пьянконьо, Роньо һәм Эзине коммуналары белән чиктәш.
# (20034) 1992 PK2

(20034) 1992 PK2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20034) 1992 PK2
## Тарихы

1992 елның 2 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 PK2» саналган.
# Селва Пяна (Кампобасо)

Селва Пяна — Италиянең Молизе төбәге Кампобассо өязендә урнашкан торак пункт.

# Селва Пяна (Кампобасо)
## Географиясе

Селва Пяна Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Селва Пяна (Кампобасо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.