yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Наваселле (Минский районы)

Наваселле (белар. Наваселле) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Минский районында урнашкан авыл.

# Наваселле (Минский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Вагһешвари Гыйбадәтханәсе

Вагһешвари Гыйбадәтханәсе Мумбаиның мәшһүр гыйбадәтханәләренең берсе, ул Горегаон Көнчыгышта Гокулдхам янында урнашкан. Ул Һинд дине Алиһәсе Бхагватига багышланган. Бу Алиһә шулай ук Вагһешвари Мата буларак мәгълүм һәм Сарасвати Дэви Алиһәсенең дүртенче аватары булып тора.
# Палтовис

Палтовис — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Лая елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.

# Палтовис
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300112103000073386
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007338
* Бассейн коды — 03.05.03.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# (17590) 1995 CG

(17590) 1995 CG — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17590) 1995 CG
## Тарихы

1995 елның 1 февралендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 CG» саналган.
# Ашагы Кепирҗе (Арсуз)

Ашагы Кепирҗе (төр. Aşağı Kepirce) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Арсуз илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Прюне-ле-Жийон

Прюне-ле-Жийон (фр. Prunay-le-Gillon) — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
# (4286) Рубцов

(4286) Рубцов (лат. Rubtsov) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4286) Рубцов
## Тарихы

1988 елның 8 августында Черных Л.И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 PU4» саналган.
# Николай Бауман

Николай Бауман (рус. Николай Эрнестович Бауман) — Россия революционеры, РСДРП-ның большевистик бүлеге эшлеклесе.

# Николай Бауман
## Тәрҗемәи хәл

Алман чыгышлы обойлар остасы гаиләсендә туган.
2-нче Казан гимназиясендә белем алган. 1891—1895 елларда — Казан ветеринария институты студенты, уку вакытында марксистик һәм народниклар әдәбияты белән шөгыльләнә башлаган. Диплом алгач, ул Сарытау губернасының Яңа Бурасы авылына эшкә китә. Анда ул үзеңә полиция күз күременә эләгә һәм Петербургка китәргә мәҗбүр була. 1891—1897 елларда — «Эшче сыйныфны азат итү өчен көрәш союзы»-ның әгъзасы. 1897 елда кулга алына һәм 22 айга Петропавел крепостена ябыла.
1899 елда Вятка губернасына сөрелә, шул ук елда чит илгә качып китә. 1901 елда, Ленин йөкләмәсе буенча Мәскәүгә кайта, РСДРП Мәскәү комитеты әгъзасы була. 1903 елдан Мәскәү большевситик оешмасының һәм партиянең ҮКның җитәкчесе. Шул ук елда кулга алынган, әмма чит илгә качып киткән.
1903 елның декабрендә Россиягә кире кайта. 1904 елның июльдә кулга алына һәм 16 айга Таганка төрмәсенә ябыла.
1905 елның 18 октябрендә демонстрация вакытында карагруһчы Михальчук тарафыннан үтерелә.

# Николай Бауман
## Истәлек

* Казанның тарихи үзәгендә Бауман исемен йөртүче урам бар.
* 1967 елда Н. Э. Бауман исемендәге 2-нче урта мәктәп (хәзер Казанның Вахитов районы балалар иҗаты үзәге) бинасы (Сул як Болак урамы, 48/1) диварына истәлек тактасы куелган.
# Валице

Валице (словак. Valice) — Словакиянең Римавска-Собота округында урнашкан авыл.

# Валице
## Тарихы

Авыл 1247 елда нигезләнгән.

# Валице
## Географиясе

Мәйданы — 5,34 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 213 метр биеклектә урнашкан.

# Валице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Нуцлео Артиҗанале (Терамо)

Нуцлео Артиҗанале — Италиянең Абруцци төбәге Сант'Омеро өязендә урнашкан торак пункт.

# Нуцлео Артиҗанале (Терамо)
## Географиясе

Нуцлео Артиҗанале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Нуцлео Артиҗанале (Терамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# 701 (сан)

701 (җиде йөз бер) - 700 белән 702 арасындагы натураль сан.

# 701 (сан)
## Математикада

* 701 — өч урынлы так сан.
* 701 санның цифрлар суммасы — 8.
* 701 санның цифрлар тапкырчыгышы — 0.
* 701 санның квадраты — 491401.

# 701 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 701 ел
* 701 ел (б. э. к.)
* Юникодта 02BD₁₆ — «ʽ» символның коды.
# Вила-Нова-да-Телья

Вила-Нова-да-Телья — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Майа муниципалитетына карый.

# Вила-Нова-да-Телья
## Географиясе

Мәйданы — 6,06 км².
# Артиг (Вар)

Лез-Арк (фр. Les Arcs) — Франциянең Вар департаментына караган коммуна.

# Артиг (Вар)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 54,26 км².
# Ярково (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)

Ярково — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Рымань гминаcында урнашкан авыл.

# Ярково (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Инцаго

Инцаго — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Милан провинциясе составына керә.

# Инцаго
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 137 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Кассано д’Адда, Мазате, Поццуоло-Мартезана, Беллинцаго-Ломбардо, Джессате һәм Поццо-д'Адда коммуналары белән чиктәш.
# Анестезия

Анестезия ( гр. an каршы кую кисәкчәсе-faisthesis тою) авыртусызландыру — периферик рецепторлардан баш мие кабыгы күзәнәкләренә импульслар килү тукталу сәбәпле, тою сизгерлеген югалту. Тою сизгерлегенең кимүе гипостезия дип атала. А. төрле патологик процесслар, шулай ук төрле анестезияләгеч матдәләр тарафыннан китереп чыгарылырга мөмкин.
# Аталая (Пиньел)

Аталая — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. Пиньел муниципалитетына карый.

# Аталая (Пиньел)
## Географиясе

Мәйданы — 24,39 км².
# Күбәләкләр

Күбәләкләр (тәңкәканатлылар) — канатлары ике пар, төрле төстәге тәңкәләр белән капланган бөҗәкләр отряды. Якынча 200 гаиләсе, 150 мең төре билгеле. Канат җәеме 3 мм дан 300 мм га кадәр. Зур фасет күзле. Авыз аппараты суыра торган (кортларыныкы кимерә торган). Нектар, җимеш суы, үсемлекләр бүлеп чыгарган шикәрле сыекча белән туеналар. Кайберләре тукланмый. Күпчелегенең кортлары үсемлекләр белән туклана, кайберләре ерткыч һәм паразит. Татарстан Республикасында 1000 нән артык төре очрый. Күбесе үсемлекләрне серкәләндерә, кортлары авыл хуҗалыгы һәм урман хуҗалыгы культураларына, азык-төлек запасларына, йон һәм мех әйберләргә зарар китерә.
# Анатолий Егоров (1920)

Анатолий Павел улы Егоров (рус. Егоров Анатолий Павлович; 1920, ТАССР, Зөя кантоны, Федоровское) — судларда граждан эшләре каралуын күзәтү буенча Сембер өлкәсе прокурорының өлкән ярдәмчесе.

# Анатолий Егоров (1920)
## Биографиясе

Анатолий Павел улы Егоров 1920 елда ТАССРның Зөя кантоны Кошман вулысы Федоровское авылында (хәзерге Татарстан Республикасы Кайбыч районы Федоровское авылы) туган.
Урта мәктәпне тәмамлаганнан соң шәһәр башкарма комитетында шикаятьләр буенча инструктор булып эшли. 1940 елның ноябрендә Киров район хәрби комиссариаты хәрби-диңгез авиация училищесына укырга җибәрелә. 1941 елның ноябрендә хәрби-һава көчләре командующие боерыгы буенча вакытыннан алда чыгарыла һәм хәрби хезмәткә җибәрелә.
Сафонов исемендәге 2 гвардия истребитель авиаполкы составында немец-фашист илбасарларына каршы сугышларда, ә аннары 9 гвардия минно - торпеда Кызыл Байрак авиаполкы составында катнаша.
1945 елда югары сроклы хезмәткә кала. 1948 елда демобилизацияләнеп, Казан юридик мәктәбенә укырга керә.
1950 елдан алып 1952 елның сентябренә кадәр аны тәмамлаганнан соң, Татарстан АССР прокуратурасының милиция органнарын күзәтү бүлеге прокуроры булып эшли.
1952 елның ноябреннән Ульяновск шәһәре Сталин районы прокуроры ярдәмчесе булып эшли.
1953 елның мартыннан өлкә прокуратурасының җинаять-суд бүлеге прокуроры вазыйфаларын башкара.
1956 елның октябреннән судларда граждан эшләре каралуын күзәтү буенча өлкә прокурорының өлкән ярдәмчесе вазыйфасында эшли.

# Анатолий Егоров (1920)
## Бүләк һәм премияләре

Кызыл Байрак ордены һәм «Сугышчан казанышлары өчен» медале белән бүләкләнгән.
# PCDHA7

PCDHA7 (ингл. Protocadherin alpha 7) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# 1309 ел

2 меңьеллык :
XII гасыр — XIII гасыр — XIV гасыр — XV гасыр — XVI гасыр :
Хронологик таблица :
1309 (бер мең өч йөз тугызынчы) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча чәршәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1309 елы, II меңьеллыкның 309 елы, XIV гасырның 9 елы, XIV гасырның 1 унъеллыгының 9 елы, 1300 елларның 10 елы. 1309 елдан бирле 715 ел үтте.

# 1309 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1309 елда туганнар

# 1309 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1309 елда вафатлар
# Мрштане

Мрштане (серб. Мрштане) — Сербиянең Ябланич округы Лесковатс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Мрштане
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 223 метр биеклектә урнашкан.

# Мрштане
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Вигем (Джорджия)

Вигем — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.

# Вигем (Джорджия)
## Тарихы

Вигем шәһәре елда нигезләнгән.

# Вигем (Джорджия)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 3,069227 км², 3,069228 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 86 метр биеклектә урнашкан.
# Вакареча (Рьети)

Вакареча — Италиянең Лацио төбәге Кончервьяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Вакареча (Рьети)
## Географиясе

Вакареча Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Вакареча (Рьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# CCL22

CCL22 (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# NGC 6659

NGC 6659 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6659
## Тарихы

Әлеге галактика 1830 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Близне-Ясиньскего

Близне-Ясиньскего — Польшаның Мазовия воеводалыгы Старе-Бабице гминасында урнашкан авыл.

# Близне-Ясиньскего
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Брельки

Брельки — Польшаның Мазовия воеводалыгы Дробин гминасында урнашкан авыл.

# Брельки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Алпарслан (Фелаһие)

Алпарслан (төр. Alparslan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Фелаһие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гүзелпынар (Назымие)

Гүзелпынар (төр. Güzelpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Назымие илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Халыкара музейлар көне

Халыкара музейлар көне — һәр ел, 18 май көнне билгеләнгән бәйрәм.
Бәйрәм бөтен дөньяда 1977 елдан бирле билгеләнә. Шул көнне күп музейлар үз экспозицияләрен бушлай күрсәтәләр.
# Яманболак

Яманболак (рус. Яман) — Ташлы елгасы (Олы Иек бас.) кушылдыгы. Башкортстанның Зиянчура районы, Ырынбур өлкәсенең Төйлегән районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 25 км. Елга буенда Яңа Чебенле авылы урнашкан.

# Яманболак
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 12010000612112200006092
* Гидрологик өйрәнү (ҺӨ) буенча коды — 112200609
* Бассейн коды — 12.01.00.006
* ҺӨ буенча саны — 12
* ҺӨ буенча чыгарылышы — 2
# Зур (Сарёда кушылдыгы)

Зур — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Сарёда елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Зур (Сарёда кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300212103000080307
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103008030
* Бассейн коды — 03.05.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Камбезеш (Барселуш)

Камбезеш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Барселуш муниципалитетына карый.

# Камбезеш (Барселуш)
## Географиясе

Мәйданы — 3,31 км².
# Богиш (Селаж)

Богиш — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. Богиш (коммуна) коммунасына карый.

# Богиш (Селаж)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 236 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ешилада (Деврек)

Ешилада (төр. Yeşilada) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Деврек илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Болда

Болда — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. Белтиуг (коммуна) коммунасына карый.

# Болда
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 216 метр биеклектә урнашкан.
# Гарреллсвилл (Төньяк Каролина)

Гарреллсвилл — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гарреллсвилл (Төньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1827 елда нигезләнгән.

# Гарреллсвилл (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,751564 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 20 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Алексей Пашков

Алексей Пашков (Алексей Фөдор улы Пашков, 17 март 1920(1920-03-17), Дыван-Кошчы кантоны, БАССР, РСФСР — 15 гыйнвар 1998(1998-01-15) (77 яшь), Уфа, Башкортстан, Россия) — Сәвитләр Берелеге каһарманы (1943). Украина территориясендәге сугышларда күрсәткән батырлыклар өчен бүләкләнгән.
# Пшиленк (Зволенский повяты)

һәм
Пшиленк — Польшаның Мазовия воеводалыгы Пшиленк гминасында урнашкан авыл.

# Пшиленк (Зволенский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пецоро (Бреша)

Пецоро — Италиянең Ломбардия төбәге Таверноле-суль-Мелла өязендә урнашкан торак пункт.

# Пецоро (Бреша)
## Географиясе

Пецоро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Пецоро (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дебрно

Дебрно (чех. Debrno) — Чехиянең Урта Чехия крае Долани над Влтавоу районында урнашкан авыл.

# Дебрно
## Географиясе

Мәйданы — 1,852 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Дебрно
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Дебрно
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Дебрно
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 188 |
| 1880 | 146 |
| 1890 | 182 |
| 1900 | 194 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 177 |
| 1921 | 194 |
| 1930 | 195 |
| 1950 | 134 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 124 |
| 1970 | 111 |
| 1980 | 74 |
| 1991 | 44 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 26 |
| 2011 | 59 |
| 2021 | 73 |
# IC 3809

IC 3809 — Тазылар йолдызлыгы чикләрендә урнашкан астрономик җисем .

# IC 3809
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3809, LEDA 3088424, 2MASX J12490454+3629205, NPM1G +36.0289, SDSS J124904.50+362920.6 һәм Gaia DR2 1517107282172308352 буларак та сурәтләнә.
# Божиново (Түбән Силезия воеводалыгы)

Божиново — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Милич гминасында урнашкан авыл.

# Божиново (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NOTCH2NL

NOTCH2NL (ингл. Notch 2 N-terminal like B һәм Notch 2 N-terminal like A) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Барух Бламберг

Барух Бламберг (28 июль 1925(1925-07-28), Бруклин, Нью-Йорк, Нью-Йорк, Америка Кушма Штатлары — 5 апрель 2011(2011-04-05) (85 яшь), Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 206: bad argument #1 to 'format' (string expected, got nil).) — табиб, антрополог, университет профессоры, уйлап табучы, тереклек химиячесе, генетик (Америка Кушма Штатлары). Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1976).
# Залавки

Залавки (белар. Залаўкі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.

# Залавки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Filadelfiä

| Bayraq | Gerb |
| Bayraq | Gerb |
| İl | AQŞAQŞ |
| Ştat | PensilvaniäPensilvaniä |
| Töbäk | Filadelfiä |
| Koordinatalar | 39°57′11″ т. к. 75°09′48″ кб. о. |
| Mer | Maykl Huger |
| Nigezlände | 1682 |
| Mäydan | 369,9 km² |
| Xalıq sanı | 1 526 006 keşe (2010) |
| Xalıq tığızlığı | 3912,9 keşe/km² |
| Aglomeratsiä | 5 823 000 keşe |
| UTC | UTC-5 |
| Telefon kodı | 215, 267 |
| Poçta indeksı | 191xx |
| Räsmi säxifä | http://www.phila.gov/ |
* [[Файл:|300px|Filadelfiä (Җир)]]
Filadelfiä (inglizçä Philadelphia [ˌfɪləˈdɛlfiə]) - AQŞnıñ iñ iske şähärläreneñ berse, Pensilvaniä ştatınıñ iñ zur qalası.
Xalıq sanı 1 526 006 keşe (2010), şähär yanı belän 5.7 mln. keşe.
Filadelfiä - AQŞnıñ zur sänäği, aqça, mädäni üzäge.
Küpmillätle şähär, küp qara tänle keşelär toralar.

# Filadelfiä
## Tarix

1862 yılda William Penn tarafınnan nigezlängän.
Filadelfiä grek telendä "tuğannarça mäxäbbätneñ şähäre" dip bilgeli.
1776 yılda Filadelfiädä "AQŞ Bäysezlek deklaratsiäse" qabul itelä.
1781 yıldan AQŞ bäysezlege öçen suğışta (1775—1783) Filadelfiä - "Berläşkän koloniälär" başqalası.
1790-1800 yıllarda AQŞnıñ berençe başqalası.
Şähärneñ iñ mäşhür toruçısı - Bencamin Franklin.

# Filadelfiä
## AQŞ tarixi möhim urınnarı

* Bäysezlek hollı (Independence Hall) - 1776 yılda "Bäysezlek deklaratsiäse", 1787 yılda AQŞ Konstitutsiäse qabul itelgän urın.
* Bäysezlek çañı (Liberty Bell) AQŞ bäysezlegeneñ simvolı
* Kongress zalı - Xoquqlar bille (Bill of Rights) qabul itelgän urın.

# Filadelfiä
## Şähär klimatı

Filadelfiä klimatı :
| Kürsätkeç | Ği | Fev | Mar | Apr | May | İün | İül | Avg | Sen | Okt | Noya | Dek | Yıl |
| Absolüt maksimum, °C | 23,3 | 26,1 | 30,6 | 35,0 | 36,1 | 38,9 | 40,0 | 41,1 | 38,9 | 35,6 | 28,9 | 22,8 | 41,1 |
| Urtaça maksimum, °C | 4,6 | 6,6 | 11,5 | 17,7 | 23,2 | 28,2 | 30,6 | 29,6 | 25,6 | 19,2 | 13,3 | 7,1 | 18,1 |
| Urtaça temperatura, °C | 0,6 | 2,1 | 6,4 | 12,2 | 17,7 | 22,9 | 25,6 | 24,8 | 20,6 | 14,2 | 8,7 | 3,1 | 13,2 |
| Urtaça minimum, °C | −3,6 | −2,4 | 1,3 | 6,7 | 12,2 | 17,7 | 20,7 | 19,9 | 15,7 | 9,1 | 4,0 | −1,1 | 8,4 |
| Absolüt minimum, °C | −21,7 | −23,9 | −15 | −10 | −2,2 | 6,7 | 10,6 | 6,7 | 1,7 | −3,9 | −13,3 | −20,6 | −23,9 |
| Yawım-töşem norması, mm | 89 | 70 | 97 | 89 | 99 | 84 | 112 | 97 | 99 | 70 | 80 | 84 | 1068 |
# Ирнә

Ирнә ― күп мәгънәле сүз.

# Ирнә
## Топоним

* Ирнә ― Зәй районындагы юкка чыгу стадиясендәге авыл.

# Ирнә
## Гидроним

* Ирнә ― Урман Зәе елгасының җирле атамасы.
* Кече Ирнә

# Ирнә
## Башкалар

* «Кызыл Ирнә» ― Зәй районы Апач авылында 1950 елга кадәр гамәлдә булган күмәк хуҗалык.
# Бабина (Гродзенский районы)

Бабина (белар. Бабіна) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.

# Бабина (Гродзенский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# (525) Аделаида

(525) Аделаида (лат. Adelaide) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (525) Аделаида
## Тарихы

1908 елның 21 октябрендә Джоэл Меткалф тарафыннан Тонтон обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1908 EKa» саналган.
# Горни-Дамяновци

Горни-Дамяновци — Болгариянең Габрово өлкәсендә урнашкан авыл. Трявна җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Горни-Дамяновци
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 548 метр биеклектә урнашкан.
# Флёренця (Радомский повяты)

Флёренця — Польшаның Мазовия воеводалыгы Илжа гминасында урнашкан авыл.

# Флёренця (Радомский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Жеркур-е-Дриянкур

Жеркур-е-Дриянкур (фр. Gercourt-et-Drillancourt) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Базош-ле-Бре

Базош-ле-Бре (фр. Bazoches-lès-Bray) — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Медзяна (Түбән Силезия воеводалыгы)

Медзяна — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Суликув гминасында урнашкан авыл.

# Медзяна (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чезерана (Лука)

Чезерана — Италиянең Тоскана төбәге Фошиандора өязендә урнашкан торак пункт.

# Чезерана (Лука)
## Географиясе

Чезерана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Чезерана (Лука)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Масейо

Масейо (порт. Maceió) — Бразилиянең Алагоас штатында урнашкан шәһәр һәм муниципалитет.

# Масейо
## Тарих

1815 елда нигезләнгән.

# Масейо
## Кардәш шәһәрләр

* Лукка, Италия
# MEIOC

MEIOC (ингл. Meiosis specific with coiled-coil domain һәм Meiosis-specific coiled-coil domain-containing protein MEIOC) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Итали (Нью-Йорк)

Итали — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Итали (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Итали (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 40,26 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 583 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Веллеро-ле-Версель

Веллеро-ле-Версель (фр. Vellerot-lès-Vercel) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# Рогузьно (Лаский повяты)

һәм
Рогузьно — Польшаның Лодзь воеводалыгы Видава гминаcында урнашкан авыл.

# Рогузьно (Лаский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Боксице

һәм
Боксице — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Васнюв гминасында урнашкан авыл.

# Боксице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Атма Рам

Атма Рам Әфганстанда 19-ынчы гасырда Һинд дине тарафдары министры булган. Ул шул чорда Һиндстан һәм Туран арасында сәүдәдә доминацияләгән дип әйтелә.