yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Макиес (Нью-Йорк)

Макиес — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Макиес (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Макиес (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 41,08 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 518 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Олег Вьюгин

Олег Вьюгин (Олег Вәчеслав улы Вьюгин, 29 июль 1952(1952-07-29) (72 яшь), Уфа, Өфә өлкәсе, БАССР, РСФСР, СССР — , ) — РФ банкиры һәм дәүләт эшлеклесе, РФ ҮБ рәие урынбасары (2002-2004), РФ финанс базарары буенча федераль хезмәте башлыгы (2004-2007).
# Учелара (Латина)

Учелара — Италиянең Лацио төбәге Латина өязендә урнашкан торак пункт.

# Учелара (Латина)
## Географиясе

Учелара Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Учелара (Латина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Прахово

Прахово (серб. Прахово) — Сербиянең Бор округы Неготин җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Прахово
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 49 метр биеклектә урнашкан.

# Прахово
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Арпаҗылы (Акчаабат)

Арпаҗылы (төр. Arpacılı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Акчаабат илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Замечек (Лодзь воеводалыгы)

Замечек — Польшаның Лодзь воеводалыгы Опочно гминаcында урнашкан авыл.

# Замечек (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шиник (Акчаабат)

Шиник (төр. Şinik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Акчаабат илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# NGC 5912

NGC 5912 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5912
## Тарихы

Әлеге галактика 1797 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Увальное (Казакъстан)

Увальное (каз. Увальное) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Увальное (Казакъстан)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Бечань

Бечань (серб. Бечањ) — Сербиянең Моравич округы Чачак җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Бечань
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 334 метр биеклектә урнашкан.

# Бечань
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Понхув

Понхув — Польшаның Великопольское воеводалыгы Крамск гминасында урнашкан авыл.

# Понхув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Фишер

Фишер — фамилия
* Роберт Фишер (1943-2008), шахматчы, дөнья чемпионы.
* Вильям Фишер (Рудольф Абел) (1903-1971), разведчик, ДИК полковнигы.
* Дъор Фишер (1981), баскетболчы.
* Курт Фишер (1900-1950), Алмания сәясәтчесе.
# Неволице

Неволице (чех. Nevolice) — Чехиянең Пльзень крае Домажлице һәм Q89342798? районында урнашкан авыл.

# Неволице
## Географиясе

Мәйданы — 2,558889 км², 2,559 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 477 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Неволице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Неволице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Неволице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 258 |
| 1880 | 224 |
| 1890 | 194 |
| 1900 | 209 |
| 1910 | 249 |
| 1921 | 262 |
| 1930 | 247 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 184 |
| 1961 | 198 |
| 1970 | 183 |
| 1980 | 152 |
| 1991 | 140 |
| 2001 | 163 |
| 2011 | 169 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 173 |
| 2016 | 195 |
| 2017 | 196 |
| 2018 | 190 |
| 2019 | 184 |
| 2020 | 187 |
| 2021 | 189 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 176 |
| 2022 | 190 |
| 2023 | 193 |
| 2024 | 195 |
# Чумыш аты

Чумыш аты (кузнецк аты) — Көнбатыш Себер җирле атлар токымы. Новосибирск, Кемерово, Томск өлкәләрендә һәм Алтай крае Чумыш елгасы үзәнлегендә үрчетәләр. Җилкә биеклеге 154–156, гәүдә кыек озынлыгы 164, күкрәк колачы 186–190, уч колачы 21–22 см. XX гасырның 60–70 нче елларында юртаклар белән кушылдырдылар, 80 нче елларда исә саф токымлы үрчетү башланды. Авыл хуҗалыгында кулланыла.
# Гемптон (Нью-Джерси)

Гемптон — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гемптон (Нью-Джерси)
## Тарихы

Огачи шәһәре 20 февраль 1895 елда нигезләнгән.

# Гемптон (Нью-Джерси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 3,936385 км², 4,000968 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 417 Фут һәм 173 метр биеклектә урнашкан.
# Мандагуари

Мандагуари — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.

# Мандагуари
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 335,816 км².
# Ракитный (Чиләбе өлкәсе)

Ракитный (рус. Ракитный) — Чиләбе өлкәсенең Варна районы составына керүче авыл.

# Ракитный (Чиләбе өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Ракитный (Чиләбе өлкәсе)
## Сәгать поясы

Ракитный (Чиләбе өлкәсе) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Ракитный (Чиләбе өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (74%), украиннар (9%), чирмешләр (7%), .
# Пардолув

һәм
Пардолув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Стомпоркув гминасында урнашкан авыл.

# Пардолув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Хамичы (Мёрский районы)

Хамичы (белар. Хамічы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.

# Хамичы (Мёрский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Өрнекевлер (Коҗасинан)

Өрнекевлер (төр. Örnekevler) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Коҗасинан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ульш

Ульш (фр. фр. Oulches һәм фр. Boisbrion) — Франциянең Эндр департаментында урнашкан коммуна.
# Подволе

Подволе — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Моравица гминасында урнашкан авыл.

# Подволе
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Собош

Собош (словак. Soboš) — Словакиянең Свидник округында урнашкан авыл.

# Собош
## Тарихы

Авыл 1390 елда нигезләнгән.

# Собош
## Географиясе

Мәйданы — 7,17 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 216 метр биеклектә урнашкан.

# Собош
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Пяначеро (Асколи Пичено)

Пяначеро — Италиянең Марке төбәге Асколи-Пичено өязендә урнашкан торак пункт.

# Пяначеро (Асколи Пичено)
## Географиясе

Пяначеро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пяначеро (Асколи Пичено)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гидеон (Оклахома)

һәм
Гидеон — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гидеон (Оклахома)
## Географиясе

Гидеон халык санын алу урыны мәйданы — 3,089896 км², 3,089897 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Сан-Донато-ди-Лечче

Сан-Донато-ди-Лечче — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. Лечче провинциясе составына керә.

# Сан-Донато-ди-Лечче
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 70 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Каваллино, Лекуйле, Сан-Чезарио-ди-Лечче, Солето, Стернатия һәм Капрарика-ди-Лечче коммуналары белән чиктәш.
# Петрешть (Клуж)

Петрешть — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. Минтиу-Герлий (коммуна) коммунасына карый.

# Петрешть (Клуж)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Фош-ду-Арелью

Фош-ду-Арелью — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. Калдаш-да-Раинья муниципалитетына карый.

# Фош-ду-Арелью
## Географиясе

Мәйданы — 9,62 км².
# Алан (Салыпазары)

Алан (төр. Alan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Салыпазары илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Енимаһалле (Сарыз)

Енимаһалле (төр. Yenimahalle) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Сарыз илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Җерминези (Беневенто)

Җерминези — Италиянең Кампания төбәге Дуджента өязендә урнашкан торак пункт.

# Җерминези (Беневенто)
## Географиясе

Җерминези Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Җерминези (Беневенто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Түбән Каргавылы

Түбән Каргавылы — Башкортстанның Дүртөйле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452315, ГАТОБК коды — 80224807004.
# Тыназдере (Огузэли)

Тыназдере (төр. Tınazdere) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Огузэли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Эрен (Дигор)

Эрен (төр. Eren) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Дигор илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Суэка

Суэка (кат. Sueca) — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Суэка
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 92,5 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гановер (Нью-Гэмпшир)

Гановер — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гановер (Нью-Гэмпшир)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1761 елда нигезләнгән.

# Гановер (Нью-Гэмпшир)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 130,2 км², 12,706691 км², 12,924008 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 161 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ильясча (Билеҗик)

Ильясча (төр. İlyasça) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Билеҗик иле Билеҗик илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Педурецу

Педурецу — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Бэбени коммунасына карый.

# Педурецу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Чалыкөй (Сөке)

Чалыкөй (төр. Çalıköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Сөке илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Маркова

Маркова (белар. Маркова) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Расонский районында урнашкан авыл.

# Маркова
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Калварузо (Месина)

һәм
Калварузо — Италиянең Сицилия төбәге Виллафранка-Тиррена өязендә урнашкан торак пункт.

# Калварузо (Месина)
## Географиясе

Калварузо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Калварузо (Месина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Рендолф (Нью-Йорк)

Рендолф — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Рендолф (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Рендолф (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 36,29 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1740 Фут биеклектә урнашкан.
# 60-еллар (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) — I гасыр — II гасыр :
Хронологик таблица :
60-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 69 елда башланган һәм б. э. к. 60 елда тәмамланган унъеллык.
# Читаковци

Читаковци — Болгариянең Габрово өлкәсендә урнашкан авыл. Габрово җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Читаковци
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 584 метр биеклектә урнашкан.
# Сесто-ед-Юнити

Сесто-ед-Юнити — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Кремона провинциясе составына керә.

# Сесто-ед-Юнити
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 52 метр биеклектә урнашкан. Аккуанегра-Кремонезе, Анникко, Кастельверде, Кремона, Грумелло-Кремонезе-эд-Унити, Падерно-Понкьелли һәм Спинадеско коммуналары белән чиктәш.
# Нездице

Нездице (чех. Nezdice) — Чехиянең Пльзень крае Пльзень-юг һәм Q89342814? районында урнашкан авыл.

# Нездице
## Географиясе

Мәйданы — 6,370808 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 368 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Нездице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Нездице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Нездице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 399 |
| 1880 | 463 |
| 1890 | 397 |
| 1900 | 395 |
| 1910 | 435 |
| 1921 | 480 |
| 1930 | 447 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 375 |
| 1961 | 376 |
| 1970 | 301 |
| 1980 | 242 |
| 1991 | 215 |
| 2001 | 198 |
| 2011 | 208 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 209 |
| 2016 | 209 |
| 2017 | 216 |
| 2018 | 217 |
| 2019 | 215 |
| 2020 | 214 |
| 2021 | 212 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 202 |
| 2022 | 213 |
| 2023 | 213 |
| 2024 | 220 |
# Шор имләсе

Шор имлясы — шор телендә язу өчен кулланылган тамгалар системалары.

# Шор имләсе
## Миссионер алфавиты

Шор телендә беренче китап 1885 елда бастырыла. Бу китапта урыс алфавиты хәрефләре (Ё ё, Ф ф, Щ щ, Ѣ ѣ хәрефләренән башка) һәм өстәмә Ј ј, Ҥ ҥ, Ӧ ӧ, Ӱ ӱ хәрефләре кулланыла. 1927-че елда яңа алфавит кабул ителә. Бу алфавитта бөтен урыс хәрефләре (Ё ё, ъ хәрефләренән башка) һәм өстәмә Ө ө, Ҥ ҥ, Ӱ ӱ хәрефләре кулланыла.

# Шор имләсе
## Латин алфавиты

1928—1938 елларда шор телендә латин алфавиты кулланыла.
| A a | B в | C c | D d | Ə ə | F f | G g | Ƣ ƣ |
| I i | J j | K k | Q q | M m | N n | N̡ n̡ | O o |
| Ө ө | P p | R r | S s | T t | U u | V v | Ş ş |
| Z z | Ƶƶ | L l | Ь ь | Y y | Į į |

# Шор имләсе
## Хәзерге алфавит

Хәзер шор телендә кирилл алфавиты кулланыла. Бу алфавиттә бөтен урыс хәрефләре һәм өстәмә Ӧ ӧ, Ӱ ӱ, Нъ нъ бар. Алфавит реформадан соң :
| А а | Б б | В в | Г г | Ғ ғ | Д д | Е е | Ё ё |
| Ж ж | З з | И и | Й й | К к | Қ қ | Л л | М м |
| Н н | Ң ң | О о | Ӧ ӧ | П п | Р р | С с | Т т |
| У у | Ӱ ӱ | Ф ф | Х х | Ц ц | Ч ч | Ш ш | Щ щ |
| Ъ ъ | Ы ы | Ь ь | Э э | Ю ю | Я я |

# Шор имләсе
## Алфавитларны чагыштыру таблицасы

Алфавитлар таблицасы :
| Кириллик | Кириллик | Латин | Кириллик | Хәзерге әлифба |
| 1885 | 1927-1930 | 1930—1938 | 1938-1980-ләр | 1980-ләрдән бирле |
| А а | A a | A a | А а | А а |
| Б б | Б б | B в | Б б | Б б |
| В в | В в | V v | В в | В в |
| Г г | Г г | G g | Г г | Г г |
| Г г | Г г | Ƣ ƣ | Г г | Ғ ғ |
| Д д | Д д | D d | Д д | Д д |
| Е е | Е е | | Е е | Е е |
| | | | | Ё ё |
| Ж ж | Ж ж | Ƶ ƶ | Ж ж | Ж ж |
| З з | З з | Z z | З з | З з |
| И и, I i, Ѵ ѵ | И и | I i, Į į | И и | И и |
| Й й | Й й | J j | Й й | Й й |
| К к | К к | K k | К к | К к |
| К к | К к | Q q | К к | Қ қ |
| Л л | Л л | L l | Л л | Л л |
| М м | М м | M m | М м | М м |
| Н н | Н н | N n | Н н | Н н |
| Ҥ ҥ | Ҥ ҥ | N̡ n̡ | Нъ нъ | Ң ң |
| О о | О о | О о | О о | О о |
| Ӧ ӧ | Ө ө | Ө ө | Ӧ ӧ | Ӧ ӧ |
| П п | П п | P p | П п | П п |
| Р р | Р р | R r | Р р | Р р |
| С с | С с | S s | C c | C c |
| Т т | Т т | T t | Т т | Т т |
| У у | У у | U u | У у | У у |
| Ӱ ӱ | Ӱ ӱ | Y y | Ӱ ӱ | Ӱ ӱ |
| Ѳ ѳ | Ф ф | F f | Ф ф | Ф ф |
| Х х | Х х | | Х х | Х х |
| Ц ц | Ц ц | | Ц ц | Ц ц |
| Ч ч, J j | Ч ч | C c | Ч ч | Ч ч |
| Ш ш | Ш ш | Ş ş | Ш ш | Ш ш |
| | Щ щ | | Щ щ | Щ щ |
| ъ | | | ъ | ъ |
| Ы ы | Ы ы | Ь ь | Ы ы | Ы ы |
| ь | ь | | ь | ь |
| Э э | Э э | Ə ə, Е е | Э э | Э э |
| Ю ю | Ю ю | | Ю ю | Ю ю |
| Я я | Я я | | Я я | Я я |
# Шенерей (Югары Луара)

Шенерей (фр. Chenereilles) — Франциянең Югары Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Әлинҗә

Әлинҗә (әзери. Əlincə) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Җулфа районына караган авыл.
# Тшебишин (Ополе воеводалыгы)

Тшебишин — Польшаның Ополе воеводалыгы Лясовице-Вельке гминасында урнашкан авыл.

# Тшебишин (Ополе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Соальяйнш

Соальяйнш — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Марку-ди-Канавезиш муниципалитетына карый.

# Соальяйнш
## Географиясе

Мәйданы — 23,4 км².
# Рушан Миңнегулов

Рушан Рөстәм улы Миңнегулов (1992, Байлар Сабасы, Татарстан) - Россия спортчысы, чаңгычы, биатлонист. Ике тапкыр Паралимпия чемпионы һәм 2014 елгы Кышкы Паралимпия уеннарының көмеш медале иясе.
Россиянең атказанган спорт остасы.
Ватан алдында тәкъдир ителерлек хезмәт өчен ордены иясе (4 дәрәҗә).
2007 елдан аның шәхси тренеры - абые Радик Миңнегулов.

# Рушан Миңнегулов
## Спорт казанышлары

Кышкы паралимпия уеннары
* (Кышкы паралимпия уеннары, Сочи, Россия, 2014 ел) — Чаңгыда узышу, 20 км, ирләр, басып.
* (Кышкы паралимпия уеннары, Сочи, Россия, 2014 ел) — Чаңгыда узышу, Ачык эстафета 4 x 2.5 км.
* (Кышкы паралимпия уеннары, Сочи, Россия, 2014 ел) — Чаңгыда узышу, Ирекле стильдә спринт 1 км, ирләр, басып.
Дөнья ярышлары
Чаңгыда узышу
* Алтын (Соллефтео, Швеция, 2013 ел) — 4 х 2,5 км, ачык эстафета

# Рушан Миңнегулов
## Сылтама

Олимпик мәгълүмат 2014 елның 20 март көнендә архивланган.
# Санта Розалия (Палермо)

Санта Розалия — Италиянең Сицилия төбәге Викари өязендә урнашкан торак пункт.

# Санта Розалия (Палермо)
## Географиясе

Санта Розалия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Санта Розалия (Палермо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нассо (округ, Нью-Йорк)

Нассо — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Минеола шәһәре.

# Нассо (округ, Нью-Йорк)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1899 елда оештырыла.

# Нассо (округ, Нью-Йорк)
## Территориясе

Округ мәйданы 743 км² тәшкил итә.
# ITGAM

ITGAM (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Стржижовице (Кропачова Врутице)

Стржижовице (чех. Střížovice) — Чехиянең Урта Чехия крае Кропачова Врутице районында урнашкан авыл.

# Стржижовице (Кропачова Врутице)
## Географиясе

Мәйданы — 1,603 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Стржижовице (Кропачова Врутице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Стржижовице (Кропачова Врутице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Стржижовице (Кропачова Врутице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 170 |
| 1880 | 209 |
| 1890 | 186 |
| 1900 | 167 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 187 |
| 1921 | 189 |
| 1930 | 253 |
| 1950 | 232 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 217 |
| 1970 | 187 |
| 1980 | 153 |
| 1991 | 153 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 162 |
| 2011 | 174 |
| 2021 | 213 |
# Япракхисар (Гүзелъюрт)

Япракхисар (төр. Yaprakhisar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Аксарай иле Гүзелъюрт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Серарола (Маса-Карара)

Серарола — Италиянең Тоскана төбәге Фивиццано өязендә урнашкан торак пункт.

# Серарола (Маса-Карара)
## Географиясе

Серарола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Серарола (Маса-Карара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тегрозеро

Тегрозеро (рус. Тегрозеро) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче бистә.

# Тегрозеро
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Тегрозеро
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.

# Тегрозеро
## Халык

2010 елда биредә 910 кеше яшәве билгеле.
2010 елгы җанисәп буенча авылда руслар (98%), украиннар (2%) яши.
# Шатонеф-ла-Форе

Шатонеф-ла-Форе (фр. Châteauneuf-la-Forêt һәм фр. Mont-Combade) — Франциянең Югары Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
# Карагайлы (Осакаров районы)

Карагайлы (каз. Қарағайлы) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Карагайлы (Осакаров районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Петровице (Скорошице)

Петровице (чех. Petrovice) — Чехиянең Оломоуц крае Скорошице районында урнашкан авыл.

# Петровице (Скорошице)
## Географиясе

Мәйданы — 11,115 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 483 метр биеклектә урнашкан.

# Петровице (Скорошице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Петровице (Скорошице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Чешская Силезия тарихи төбәгенә караган.

# Петровице (Скорошице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 707 |
| 1880 | 712 |
| 1890 | 681 |
| 1900 | 682 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 646 |
| 1921 | 652 |
| 1930 | 623 |
| 1950 | 114 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 141 |
| 1970 | 147 |
| 1980 | 101 |
| 1991 | 80 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 65 |
| 2011 | 68 |
| 2021 | 51 |
# Эль Гвачипиле (Коюка де Бенитез)

Эль Гвачипиле — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Коюка-де-Бенитес муниципалитеты составына керә.

# Эль Гвачипиле (Коюка де Бенитез)
## Географиясе

Эль Гвачипиле Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Гвачипиле (Коюка де Бенитез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Гвачипиле (Коюка де Бенитез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# (16862) 1997 YM14

(16862) 1997 YM14 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16862) 1997 YM14
## Тарихы

1997 елның 31 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 YM14» саналган.
# Понте Редиголе (Тревизо)

Понте Редиголе — Италиянең Венеция төбәге Мотта-ди-Ливенца өязендә урнашкан торак пункт.

# Понте Редиголе (Тревизо)
## Географиясе

Понте Редиголе Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Понте Редиголе (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.