yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Оптик когерентлы томография

Оптик когерентлы томография (ОКТ) — бу ялганма һәм инвазив булмаган, югары сыйфатлы ысул, ул челтәркатлау, пыяласыман җисем һәм КНД-ның аркылы кисемен алырга мөмкинлек бирә. ОКТ ярдәмендә күзнең алгы бүлегенең рәсемен алып була. Бу ысул В-рәвештәге ультрасонографиягә охшаган, ләкин ультратавыш урынына ОКТ яктылык дулкыннарын куллана. Тикшерү үткәргәндә тар яктылыкны күзгә юнәлтәләр, аннары түбән когерентлы интерферометрия ярдәмендә эхосигналның тоткарлану һәм чагылган яки таралган нурланыш күләме үлчәнә. Аркылы кисемнәр рәсемнәре яктылык нуры белән аркылы сканлау юлы белән барлыкка килә. Ике үлчәмле мәгълүмат алына, ул псевдо-төсле яки соры рәсемдә күрсәтелә ала.

# Оптик когерентлы томография
## Күрсәтмәләр

* Макула патологиясен ачыклау: макула тишеге, кисталы шешү, эпиретиналь мембраналар, витреомакуляр тарту синдромы һәм үзәктәге сүлле ретинопатия.
* Чирнең көчәюен күзәтү һәм дәвалауның нәтиҗәлеген бәяләү.
* Күптәнге челтәркатлау кубарылуы һәм ретиношизисны аеру.
* КНД-ның торышын һәм нерв җепселләре катламын анализлау.

# Оптик когерентлы томография
## Нормаль ОКТ үрнәге.

Югары рефлектив төзелешләр ачык төсләрдә (кызыл һәм ак), көчсез рефлективлары - караңгырак төсләрдә (кара һәм зәңгәр) чагылдырыла. Уртача рефлектив дәрәҗәсендәге төзелешләр яшел төсле була. Гадәттә нерв җепселләре һәм плексиформалы катламнар кызыл, сары яки ачык яшел төсле, эчке һәм тышкы төшле катламнар зәңгәр яки кара төсле була.
Эчке һәм тышкы плексиформалы катламнар ачык яшел була ала (рәс. 2.27а). Ультра югары сыйфатлы ОКТ (рәс. 2.27б) гадәти ОКТ-да төгәл ачыкланмаган тышкы чик мембранасы һәм ганглиоз күзәнәкләр катламы кебек челтәркатлауның юка төзелешләрен чагылдырырга мөмкинлек бирә. Фоторецепторларның тышкы һәм эчке бүлекләре арасындагы ялганма өлкәсе челтәркатлауның тышкы катламнарында ЧПЭ һәм хориокапиллярлар алдындагы юка кызыл тасмага охшаган. Челтәркатлау калынлыгының җентекле санлы сыйфаты сан буларак һәм псевдо-төсле топографик карта рәвешендә күрсәтелә (рәс. 2.28).
# Форжес

Форжес (фр. Forgès) — Франциянең Коррез департаментына караган коммуна, Юзерш кантонына карый.

# Форжес
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,43 км².
# Феннвилл (Мичиган)

Феннвилл — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.

# Феннвилл (Мичиган)
## Тарихы

Феннвилл шәһәре 1837 елда нигезләнгән.

# Феннвилл (Мичиган)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,868719 км², 2,868715 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 203 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# ZHX1

ZHX1 (ингл. Zinc fingers and homeoboxes 1) — кешенең 8-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Элленбург (Нью-Йорк)

Элленбург — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Элленбург (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Элленбург (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 107,46 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 426 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Токарево (Киров өлкәсе)

Токарево (рус. Токарево) — Киров өлкәсенең Шабалино районында урнашкан авыл.

# Токарево (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Токарево (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Токарево (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Токарево (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Тиминцы (Юрья районы)

Тиминцы (рус. Тиминцы) — Киров өлкәсенең Юрья районында урнашкан авыл.

# Тиминцы (Юрья районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Тиминцы (Юрья районы)
## Сәгать поясы

Тиминцы (Юрья районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Тиминцы (Юрья районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Талканлы

Талканлы — Пермь краеның Барда районында урнашкан авыл. Яңавыл авыл җирлегенә карый.
Барда авылы үзәгеннән якынча 35 км көньяктарак урнашкан.

# Талканлы
## Халык

Халык саны динамикасы:

# Талканлы
## Климат

Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.
# Ногер

Ногер (фр. Noguères) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
# Акмәсҗит шәһәр округы

Акмәчет шәһәр округы (рус. Городской округ Симферополь, укр. Міський округ Сімферополь, кырымтат. Aqmescit şeer bölgesi, Акъмесджит шеэр больгеси) — Россия Федерациясенең Кырым Җөмһүриятенә керүче муниципаль берәмлек.
округ үзәге — Акмәсҗит шәһәре.

# Акмәсҗит шәһәр округы
## Төзелеш

Шәһәр округы составына 6 торак пункт керә (1 шәһәр, 4 штб һәм 1 бистә)

# Акмәсҗит шәһәр округы
## Халык

2001 елгы Украина җанисәбен алу буенча милли составы:
* руслар — 238 938 кеше (66,72%)
* украиннар — 76 147 кеше (21,26%)
* кырымтатарлар — 25 209 кеше (7,04%)
* белоруслар — 4 102 кеше (1,15%)
# Презепе (Бриндизи)

Презепе — Италиянең Апулия төбәге Торкьяроло өязендә урнашкан торак пункт.

# Презепе (Бриндизи)
## Географиясе

Презепе Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Презепе (Бриндизи)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Роньон (Ду)

Роньон (фр. Rognon) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# Геленув (гмина Воломин)

Геленув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Воломин гминасында урнашкан авыл.

# Геленув (гмина Воломин)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ташагыл (Эрегли)

Ташагыл (төр. Taşağıl) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Еремиха

Еремиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Енгиш елгасының уң ярыннан 8,4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Еремиха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010300312110000014733
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110001473
* Бассейн коды — 08.01.03.003
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Фоглаш

Фоглаш — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. Суплаку-де-Баркеу (коммуна) коммунасына карый.

# Фоглаш
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Горевой Кельтом

Горевой Кельтом — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елга Кельтом елгасының сул ярына тамагыннан 12 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 31 км.

# Горевой Кельтом
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кеть елгасы. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Чулымдан Кеть елгасына кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010600112115200024213
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202421
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Варница (Вранча)

Варница — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. Рекоаса (коммуна) коммунасына карый.

# Варница (Вранча)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 272 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ист-Франклин (Нью-Джерси)

һәм
Ист-Франклин — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Ист-Франклин (Нью-Джерси)
## Географиясе

Ист-Франклин халык санын алу урыны мәйданы — 2,820451 км², 2,81663 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 35 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мандрица

Мандрица — Болгариянең Хасково өлкәсендә урнашкан авыл. Ивайловград җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Мандрица
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 93 метр биеклектә урнашкан.
# Түркмән (Гөйчай)

Түркмән (әзери. Türkmən) — Әзербайҗанның Гөйчай районына караган авыл.
# Аляксеевка (Брагинский районы)

Аляксеевка (белар. Аляксееўка) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Брагинский районында урнашкан авыл.

# Аляксеевка (Брагинский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# NGC 769

NGC 769 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 769
## Тарихы

Әлеге галактика 1882 елда Франция астрономы Edouard Stephan тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 80.01 см (31.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (6123) Аристотель

(6123) Аристотель (лат. Aristoteles) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6123) Аристотель
## Тарихы

1987 елның 19 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Рожен обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 SH2» саналган.
# Сакарчифтлиги (Хаҗылар)

Сакарчифтлиги (төр. Sakarçiftliği) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Хаҗылар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Габделсаттар бине Сәгыйть әш-Шырдани

Габделсаттар бине Сәгыйть әш-Шырдани‎ (билгесез, — 1831, Түбән Новгород, Россия империясе) — мөселман дин эшлеклесе, 1814 елга кадәр Гыҗдуан шәһәрендә мөхтәсиб, мәхкәмә башкаручысы, нотариус, аннары Галиев мәчете имамы; 1821-? елларда Казанның өлкән ахуны.
# Нократ Аланы (станса)

к·б·ү Дәрвишләр — Әгерҗе :
Нократ Аланы (рус. Вятские Поляны) — Горький тимер юлының Казан бүлекчәсенең станциясы. Киров өлкәсенең Нократ Аланы шәһәре территориясендә урнашкан.
# Модлибожице (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

һәм
Модлибожице — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Домброва-Бискупя гминаcында урнашкан авыл.

# Модлибожице (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сен-Кулом

Сен-Кулом (фр. Saint-Coulomb һәм фр. Coulomb-Rocher) — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
# Алгамбра-Велли (Калифорния)

һәм
Алгамбра-Велли — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Алгамбра-Велли (Калифорния)
## Географиясе

Алгамбра-Велли халык санын алу урыны мәйданы — 3,44335 км², 5,58105 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 525 Фут биеклектә урнашкан.
# Богутин (Польша)

Богутин — Польшаның Люблин воеводалыгы Сосновица гминаcында урнашкан авыл.

# Богутин (Польша)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бергамак

Бергамак — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Тара елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 62 км.

# Бергамак
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010100312115300005914
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115300591
* Бассейн коды — 14.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Кайм-Яха (Пяку-Пур кушылдыгы)

Кайм-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Пяку-Пур елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.

# Кайм-Яха (Пяку-Пур кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300055479
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305547
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Тейлорвилл (Иллинойс)

Тейлорвилл — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.

# Тейлорвилл (Иллинойс)
## Тарихы

Тейлорвилл шәһәре елда нигезләнгән.

# Тейлорвилл (Иллинойс)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 31,673149 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 189 метр биеклектә урнашкан.
# Пизьё

Пизьё (фр. Pisieu) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Русийон кантонына карый.

# Пизьё
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 18,76 км².
# Загорнае (Шаркавшчынский районы)

Загорнае (белар. Загорнае) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шаркавшчынский районында урнашкан авыл.

# Загорнае (Шаркавшчынский районы)
## Тарихы

1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Шаркаўшчына гминасы составында авыл.

# Загорнае (Шаркавшчынский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.

# Загорнае (Шаркавшчынский районы)
## Халык саны

* 1921 елда авылда 98 кеше, 17 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 114 кеше, 16 хуҗалык исәпләнгән.
# Радомия

Радомия — Польшаның Любуш воеводалыгы Свидница гминасында урнашкан авыл.

# Радомия
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Таръю

Таръю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хоседа-Ю елгасының сул ярыннан 2 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 39 км.

# Таръю
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000070777
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007077
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Шингарь (Сухона кушылдыгы)

Шингарь — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сухона елгасының уң ярыннан 464 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 31 км.

# Шингарь (Сухона кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — елганың башыннан алып Төньяк Двина Вычерга елгасына койганчыга чаклы, Юг һәм Сухона елгаларын кертмичә (инештән Көбән гидротөененә чаклы). Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100312103000006998
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000699
* Бассейн коды — 03.02.01.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Станкуни

Станкуни — Польшаның Подлясье воеводалыгы Гмина Вижайны гминасында урнашкан авыл.

# Станкуни
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чыңгыз (Баймак районы)

Чыңгыз (баш. Сыңғыҙ) — Башкортстанның Баймак районында урнашкан авыл. Сакмар елгасының уң ярында, Күсәбә белән Сакмар кушылган урында урнаша.
Почта индексы — 453678, ОКАТО коды — 80206846004.

# Чыңгыз (Баймак районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 573 кешенең яшәве мәгълүм.

# Чыңгыз (Баймак районы)
## Авылда туган танылган шәхесләр

* Әнвәр Әсфәндиярев (1934―2014), тарихчы, тарих фәннәре кандидаты (1970), Башкортстан тарихы елъязмачы.
* Хөсәен Әхмәтов (1914―1993), композитор, РСФСР халык артисты (1990), Салават Юлаев премиясе лауреаты (1968).
* Рамил Туйсин (1972), педагог, җырчы, БР атказанган мәдәният хезмәткәре (2009).
* Рәшидә Туйсина (1942), биюче, С. Юлаев (1974), Г. Сәләм (1968) премияләре лауреаты. РСФСР атказанган (1978), БАССР халык (1974) артисты.
* Исхак Янбәков (1907—1942), сугышларда катнашучы, артиллерия батареясы командиры, политрук.
# Ла-Торре-де-Кларамун

Ла-Торре-де-Кларамун (кат. Torre de Claramunt, La) — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Ла-Торре-де-Кларамун
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 15 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 363 метр биеклектә урнашкан.
# Виллер-сюр-Боньер

Виллер-сюр-Боньер (фр. Villers-sur-Bonnières) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Дзехно

Дзехно — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Цевице гминасында урнашкан авыл.

# Дзехно
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (604) Текмесса

(604) Текмесса (лат. Tekmessa) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (604) Текмесса
## Тарихы

1906 елның 16 февралендә Джоэл Меткалф тарафыннан Тонтон обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1906 TK» саналган.
# Дьене

Дьене (фр. Diénay) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, И-сюр-Тий кантонына карый.

# Дьене
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15.39 км².
# Акҗазык

Акҗазык (каз. Ақжазық) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Акҗазык
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Рига култыгы

Рига култыгы (лат. Rīgas jūras līcis, эст. Liivi laht, рус. Рижский залив) — Балтыйк диңгезендәге култык.
Эстония һәм Латвия ярларын юа. Коры җиргә 174 километрга кереп барган. Мәйданы 18,1 мең км². Балтыйк диңгезеннән Моонзунд утраулары (Көнбатыш Эстония) белән аерылган. Иң тирән урыны — 62 м. Декабрьдә апрельгә кадәр боз белән капланган. Рига култыгы Көнбатыш Двина (Даугава), Лиелупе, Гауя елгалары коялар. Су температурасы җәен +18°, кышын 0°. Тозлылыгы 3,5—6‰.
Эре порт — Рига. Башка шәһәрләр — Юрмала, Пәрну, Курессаре (Сааремаа утравында).
# Юбилейное (Җамбыл өлкәсе)

Юбилейное (каз. Юбилейное) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Юбилейное (Җамбыл өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Доробин Колодезь

Доробин Колодезь — Россия территориясеннән ага торган елга. Орёл өлкәсе, Липецк өлкәсе, Курск өлкәсе, Воронеж өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сосна елгасының уң ярыннан 209 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Доробин Колодезь
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосна елгасы. Кече елга бассейны — Хоперге елгасының Тын елгасына койганчы, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010100212107000000985
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107000098
* Бассейн коды — 05.01.01.002
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Санта Катерина II (Авелино)

Санта Катерина II — Италиянең Кампания төбәге Авеллино өязендә урнашкан торак пункт.

# Санта Катерина II (Авелино)
## Географиясе

Санта Катерина II Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Санта Катерина II (Авелино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бармагбинә

Бармагбинә (әзери. Barmaqbinə) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
# Диксон (Монтана)

Диксон — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Диксон (Монтана)
## Географиясе

Диксон халык санын алу урыны мәйданы — 17,880989 км², 17,88099 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 769 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Шкалёвка

Шкалёвка (белар. Шкалёўка) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.

# Шкалёвка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Горни Лишнице

Горни Лишнице (чех. Horní Líšnice) — Чехиянең Урта Чехия крае Долни Гбити районында урнашкан авыл.

# Горни Лишнице
## Географиясе

Мәйданы — 2,383 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Горни Лишнице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Горни Лишнице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Горни Лишнице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 140 |
| 1880 | 173 |
| 1890 | 198 |
| 1900 | 198 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 188 |
| 1921 | 168 |
| 1930 | 149 |
| 1950 | 101 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 84 |
| 1970 | 54 |
| 1980 | 41 |
| 1991 | 21 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 20 |
| 2011 | 25 |
| 2021 | 30 |
# Сент-Флоранс (Жиронда)

Сент-Флоранс (фр. Sainte-Florence) — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
# Паййян династиясе

Паййян династиясе ул Аййяважи гыйбадәтханәсе Свамитһопе патһины белән идарә торган һәм анда җитәкчелек булган гаилә.

# Паййян династиясе
## Арул Нулда Паййян

Арул Нулда цитата Патһирамда 'Паййян'га карый.
# Безю-Бажон

Безю-Бажон (фр. Bézues-Bajon) — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
# Унгурень (Долж)

Унгурень — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. Герчешть (коммуна) коммунасына карый.

# Унгурень (Долж)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 176 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Джиров

Джиров — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. Джиров (коммуна) коммунасына карый.

# Джиров
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 332 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Туцзя теле

Туцзя теле - Сино-Тибет телләр гаиләсенең Синтик телләр төркеменә кергән тел. Язуы латин язуына нигезләнгән. Туцзя теле ике төп диалектка бүленә.

# Туцзя теле
## Төркемләштерү

Туцзя ачык рәвештә Сино-Тибет телләренә керә, әмма башка Сино-Тибет телләреннән массив алынмаларга күрә аның шул гаиләдә позициясе билгеле түгел. Гәрчә, ул үткәндә бшка төркемнәр белән урнаштырылса да, лингвистлар аны хәзер, гомумән, төркемләштерелмәгән итеп калдыралар.
# Требель (Вендланд)

Требель — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Требель (Вендланд)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 66,86 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 17 метр биеклектә урнашкан.