yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Сент-Амбруа (Шер)

Сент-Амбруа (фр. Saint-Ambroix) — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
# HD66041

HD66041 — Кил йолдызлыгында урнашкан Fm_dD спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,05 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Ла-Калаорра

Ла-Калаорра (исп. Calahorra, La) — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Ла-Калаорра
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 40 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1192 метр биеклектә урнашкан.
# Пилигримова (Тугылым шәһәр округы)

Пилигримова (рус. Пилигримова) — Свердловск өлкәсенең Тугулым шәһәр округы составына керүче авыл.

# Пилигримова (Тугылым шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Пилигримова (Тугылым шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Вальо (Модена)

Вальо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Лама-Моконьо өязендә урнашкан торак пункт.

# Вальо (Модена)
## Географиясе

Вальо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Вальо (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Оберштедем

Оберштедем — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Оберштедем
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,48 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 298 метр биеклектә урнашкан.
# Мартиниан (Моратовский)

Мартиниан (рус. Михаил Семёнович Муратовский, 1820, Морат, Өлҗән вулысы, Зөя өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 17 июль 1898(1898-07-17), Акмәсҗит, Таврия губернасы, Россия империясе) — праваслау дин эшлеклесе, Сәләнгә (1869-1877), Камчатка, Курил һәм Благовещенск (1877-1885) һәм Таврия һәм Акмәсҗит (1885-1897) епискобы.
# Синкевичы

Синкевичы (белар. Сінкевічы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Лунинецкий районында урнашкан авыл.

# Синкевичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Калиты (Браслав районы)

Калиты (белар. Каліты) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браслав районында урнашкан авыл.

# Калиты (Браслав районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Пажиштя

Пажиштя — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Паланка (коммуна) коммунасына карый.

# Пажиштя
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 924 метр биеклектә урнашкан.
# Чепни (Муданья)

Чепни (төр. Çepni) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Муданья илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Становице (Свидницкий повяты)

Становице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Стшегом гминасында урнашкан авыл.

# Становице (Свидницкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сецень-Румунки

Сецень-Румунки — Польшаның Мазовия воеводалыгы Брудзень-Дужи гминасында урнашкан авыл.

# Сецень-Румунки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Фәрит Хәнифов

Фәрит Мөдәррис улы Хәнифов (рус. Фарит Ханифов яки рус. Ханифов Фарит Мударисович, 1961 елның 7 марты, Яр Чаллы, Татарстан АССР, ССРБ) — Россия дәүләт эшлеклесе, Татарстан Республикасы Төзелеш, архитектура һәм торак-коммуналь хуҗалык министры (2020), Татарстан Республикасы Транспорт һәм юл хуҗалыгы министры (2020 елдан).

# Фәрит Хәнифов
## Биография

Фәрит Хәнифов 1961 елның 7 мартында Яр Чаллы шәһәрендә туа. 1983 елда Казан инженер-төзелеш институтын «Авыл хуҗалыгы төзелеше» белгечлеге буенча тәмамлый.
1983—1986 елларда — Яр Чаллы шәһәренең «Татколхозстрой» берләшмәсе көнчыгыш авыл төзелеш комбинатының Тукай районара күчмә механикалаштырылган колоннасы мастеры, прорабы. 1986 елдан Алабугада «Татколхозстрой» берләшмәсенең көнчыгыш авыл төзелеш комбинатының Алабуга күчмә механикалаштырылган колоннасының баш инженеры. 1990 елдан 1995 елга кадәр — «Лада» проект-төзелеш кооперативы рәисе. 1995 елдан — «Татгазспецремстрой» трестының Алабуга махсус ремонт-төзелеш идарәсе башлыгы, «Татгазстрой» ААҖнең «Алабугагазстрой» филиалы директоры.
1998 елда — Алабуга районы һәм Алабуга шәһәре администрациясе башлыгының беренче урынбасары. 1998 елда Алабуга районының Капиталь төзелеш идарәсе башлыгы итеп билгеләнә. 2000 елдан Алабуга районы һәм Алабуга шәһәре администрациясе башлыгының район һәм авыл хуҗалыгы буенча беренче урынбасары, 2005 елдан «Алабуга муниципаль районы» муниципаль берәмлеге башкарма комитетының беренче урынбасары.
2011 елдан Татарстан Республикасы Төзелеш, архитектуры һәм торак-коммуналь хуҗалык министрының беренче урынбасары. 2015 елда Татарстан Республикасы Президенты ярдәмчесе итеп билгеләнә. 2017 елдан 2020 елга кадәр — «Россиянең баш дәүләт экспертизасы» ФАУ Казан филиалы җитәкчесе.
2020 елның 25 гыйнварыннан 5 октябренә кадәр Татарстанның Төзелеш министры булып эшли. 2020 елның 5 октябрендә Фәрит Хәнифов Татарстан Республикасы Транспорт министрлыгы башлыгы итеп билгеләнә.

# Фәрит Хәнифов
## Бүләкләр

* Татарстан Республикасының атказанган төзүчесе (2000 ел);
* Россия Федерациясе атказанган төзүчесе (2014);
* «Казанның 1000 еллыгы истәлегенә» медале (2005);
* «2006 елгы Бөтенроссия авыл хуҗалыгы исәбен алуны уздыруда күрсәткән хезмәтләре өчен» медале.
# Гаррисвилл (Мичиган)

Гаррисвилл — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.

# Гаррисвилл (Мичиган)
## Тарихы

Гаррисвилл шәһәре 1870 елда нигезләнгән.

# Гаррисвилл (Мичиган)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,58493 км², 1,584927 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 190 метр биеклектә урнашкан.
# Врбина

Врбина — Словениянең Кршко (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Врбина
## Географиясе

Мәйданы — 1,93 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 156 метр биеклектә урнашкан.
# Вишванатх Шива Гыйбадәтханәсе, Бхубанешвар

Вишванатх Шива гыйбадәтханәсе Ориссада, Һиндстанда, Бхубанешварда Котитиртхешвара гыйбадәтханәсе янында урнашкан.

# Вишванатх Шива Гыйбадәтханәсе, Бхубанешвар
## Урнашуы

Гыйбадәтханә көнбатышка таба төбәлгән һәм калдырылган, изге урында бернинди дә Ходай юк. Аны Котитиртхешвара Тхакура Үсеш Комитеты тәэмин итә. Орисса Штат Археологиясе аны 10-ынчы һәм 11-енче Финанс Комиссиясе Бүләге дәвамында яңарткан. Асаба кешеләр әйткәнчә лингам янәшәдә төньяк-көнчыгыш почмакта урнашкан хәзерге гыйбадәтханәгә әверелдерелгән булган. Гыйбадәтханә көнбатышта торак биналар белән әйләндереп алынган, көнчыгышта Котитиртхешвара сулыгы һәм төньякта Котитиртхешвара гыйбадәтханәсе. Гыйбадәтханә Реха тәртибендә.

# Вишванатх Шива Гыйбадәтханәсе, Бхубанешвар
## Билгеләмәләр

Pradhan, Sadasiba. Lesser Known Monuments of Bhubaneswar. ISBN 81-7375-164-1.
# Каролин (гмина Гарбув)

Каролин — Польшаның Люблин воеводалыгы Гарбув гминаcында урнашкан авыл.

# Каролин (гмина Гарбув)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Лайон (округ, Кентукки)

Лайон — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Эддивилл шәһәре.

# Лайон (округ, Кентукки)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1854 елда оештырыла.

# Лайон (округ, Кентукки)
## Территориясе

Округ мәйданы 559 км² тәшкил итә.
# Чезакарачо (Беневенто)

Чезакарачо — Италиянең Кампания төбәге Сан-Джорджо-ла-Молара өязендә урнашкан торак пункт.

# Чезакарачо (Беневенто)
## Географиясе

Чезакарачо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Чезакарачо (Беневенто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Морона (Асти)

Морона — Италиянең Пьемонт төбәге Роккетта-Танаро өязендә урнашкан торак пункт.

# Морона (Асти)
## Географиясе

Морона Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Морона (Асти)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Куй-Игол

Куй-Игол — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Сарт-Игол елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.

# Куй-Игол
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011000112115200039719
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203971
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Бомбон

Бомбон (фр. Bombon) — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Сорочинка (Костанай өлкәсе)

Сорочинка (каз. Сорочинка) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Сорочинка (Костанай өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Афшар (Гүдүл)

Афшар (төр. Afşar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Гүдүл илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Евремовац

Евремовац (серб. Јевремовац) — Сербиянең Мачва округы Шабатс һәм Сербия җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Евремовац
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 88 метр биеклектә урнашкан.

# Евремовац
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Падлипцы

Падлипцы (белар. Падліпцы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Слуцкий районында урнашкан авыл.

# Падлипцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Лудонга (Тядема кушылдыгы)

Лудонга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Тядема елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 75 км.

# Лудонга (Тядема кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300112103000026602
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002660
* Бассейн коды — 03.02.03.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# IC 3399

IC 3399 — чикләрендә урнашкан йолдыз .

# IC 3399
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
# Гринбраэр (Теннесси)

Гринбраэр — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гринбраэр (Теннесси)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Гринбраэр (Теннесси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 18,124712 км², 18,124711 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 260 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Моньюмент-Гиллс (Калифорния)

һәм
Моньюмент-Гиллс — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Моньюмент-Гиллс (Калифорния)
## Географиясе

Моньюмент-Гиллс халык санын алу урыны мәйданы — 4,026 квадрат миль, 10,426086 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 135 Фут биеклектә урнашкан.
# Невьянски (Алапай шәһәр бүлгесе)

Невьянское (рус. Невьянское) — Свердловск өлкәсенең Алапай муниципаль берәмлеге составына керүче авыл.

# Невьянски (Алапай шәһәр бүлгесе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Невьянски (Алапай шәһәр бүлгесе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (99%).
# Остржетице

Остржетице (чех. Ostřetice) — Чехиянең Пльзень крае Клатови һәм Клатови районында урнашкан авыл.

# Остржетице
## Географиясе

Мәйданы — 5,070976 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 415 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Остржетице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Остржетице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Остржетице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 197 |
| 1880 | 229 |
| 1890 | 213 |
| 1900 | 222 |
| 1910 | 223 |
| 1921 | 206 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 198 |
| 1950 | 116 |
| 1961 | 122 |
| 1970 | 103 |
| 1980 | 74 |
| 1991 | 65 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 59 |
| 2014 | 64 |
| 2016 | 68 |
| 2017 | 74 |
| 2018 | 73 |
| 2019 | 72 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 71 |
| 2021 | 70 |
| 2021 | 70 |
| 2022 | 72 |
| 2023 | 72 |
| 2024 | 72 |
# Скоттс-Гилл (Теннесси)

Скоттс-Гилл — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Скоттс-Гилл (Теннесси)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Скоттс-Гилл (Теннесси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 9,761143 км², 9,761164 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 158 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Синки (гмина Закшево)

Синки — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Закшево гминаcында урнашкан авыл.

# Синки (гмина Закшево)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 929 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 929 — Милади тәкъвим буенча X гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 929 — безнең эрага кадәр X гасырга кергән ел.
* 929 — сан.
# Xäräzem

Xäräzem (üzbäkçä Xorazm, farsı خوارزم‎) — Amudärya yılğası tübän ağımındağı Üzäk Aziäneñ borıñğı töbäge, zur üseş alğan suğaru igençelege, säwdä, käseplär ile.
Xäräzem aşa Böyek yefäk yulı uza.
III ğasırdan Xäräzem başqalsı - Kät şähäre, X ğasırdan - Ürgäneç qalası.

# Xäräzem
## Tarix

BEQ I ğasırda amiramad mädäniäte häm anıñ awılları Avestada telgä alına.
BEQ VIII-VII ğasırda Xäräzem ataması berençe tapqır qalğan çığanaqlarda oçrıy.
Xäräzem ataması turında berençe qaraşlar bar: "aşatuçı cir", "tübän cir", "xurritlar ile" - Xwarizam.
BEQ VI ğasırda Xäräzem 16-nçı satrapiä bularaq Axämenid däwlätenä kerä.
BEQ 328 yılda İskändär Zölqärnäyn Axämenid däwläten basıp ala, Xäräzem xakime Farasman İskändär Zölqärnäyngä ilçelärne cibärä.
I ğasırda Artaw, Artramuş (II ğ), Vazamar (III ğ) aqça suğalar.
BEQ 175 yılda Xäräzem Qangüy eçenä kerä, hunnar belän berektäşlektä tora.
IV ğasırda Afrig padişah idärä itkändä başqalsın Käf qalasına küçerelä.
305-995 yılda Afrig näsele xäräzemşah bulıp idärä itä.
567-658 yılda Törki qahanlığına buysına.
712 yılda ğäräb ğäskär başlığı Kötäybä ibn Möslim Xäräzem ilen basıp ala, küp Xäräzem ğälimnären üterä.
750 yıldan soñ Xäzär qahanlığı belän säyäsi berläşmädä tora.
X ğasırdan Xäräzem İdel buyı Bolğarı däwläte belän säwdä itä başlıy.
995 yılda Afrig näsele özelä, soñ wäkile Ürgäneç ämire Mämun tarafınnan üterelä. Ürgäneç yaña başqalasına äwerelä.
1017 yılda Mäxmüd Ğäznäwi soltanğa buysına.
1043 yılda törki sälcüklär Xäräzemne basıp ala.

# Xäräzem
## Tarix
### Xäräzemşahlar däwläte

1097 yılda törki Anuş-Tägin yäñä dinastiägä nigez sala, Xäräzemşahlar däwläte çorı başlana.
1097 yılda Qutb äd-Din Möxämmäd xäräzemşah titulın ala.
1157 yılda Tac äd-Din İl-Arıslan sälcüklär bäylelegennän azat itä.
1194 yılda Älädin Täkäş Toğrulbäkne ciñep, İran ilen ala.
1195 yılda Xäräzem Bağdad xälife Näsir ğäskären ciñä häm könçığış Ğiraqnı basıp ala.
1200-1220 yılda Täkäş ulı Äläddin Möxämmäd II qaraqıtaylılarnı ciñep, Sämärqand, Otırar şähärlären basıp ala, Äfğänstan, könbatış İran häm Azärbaycannı buysındıra.

# Xäräzem
## Tarix
### Tatar-monğol çorı

1218 yılda Çıñğızxan Xäräzemgä ilçelekne cibärä, läkin Otırar xakime Qayır xan täqdime buyınça ilçelär üterelä.
İlçelärne üterü Çıñğızxan öçen zur mısqıllaw bulıp sanala häm suğışnıñ töp säbäbe bula. 1219 yılda Çıñğızxan ğäskäre Xäräzemne basıp ala, cimerä.
1240 yıldan Xäräzen Altın Urdağa kerä, Ürgäneç torğızıla.
1376 yılda Aqsaq Timer Xäräzemne basıp ala, Xäräzem Aqsaq Timer däwlätenä kerä.

# Xäräzem
## Tarix
### Xiwä xanlığı

1505 yılda Şäybäni xanğa buysına. 1573 yılda Amudärya yılğası yulı üzgärgängä kürä, başqalsı Xiwä şähärenä küçerelä häm Xäräzem yış qına Xiwä xanlığı dip yörtelä başlıy.
1511-1770 yılda Şäybäni näsele idärä itä.
1770 yılda Şäybäni näsele özelä, qoñırat üzbäk näsele xakimiätkä kilä, nigez saluçı Möxämmäd Ämin bi.
1873 yılda Möxämmäd Räxim xan idärä itkän çorda Xäräzem vassal bularaq Räsäy imperiäsenä buysına.
1920 yılda Qızıl Ğäskär ciñüä näticäsendä qoñırat dinastiäse bärep töşerelä, Xäräzem SSRBğa kerä.
# Бандау

Бандау (алман. Bandau) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Бандау
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,17 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 47 метр биеклектә урнашкан.
# Казе Мйото (Падова)

Казе Мйото — Италиянең Венеция төбәге Мерлара өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Мйото (Падова)
## Географиясе

Казе Мйото Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Мйото (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Монтезинаро (Бьела)

Монтезинаро — Италиянең Пьемонт төбәге Пьедикавалло өязендә урнашкан торак пункт.

# Монтезинаро (Бьела)
## Географиясе

Монтезинаро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Монтезинаро (Бьела)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Данзе

Данзе (фр. Danzé) — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
# Спасск районы (Пинзә өлкәсе)

Спасск районы (рус. Спасский район) — Пенза өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Спасск шәһәре.

# Спасск районы (Пинзә өлкәсе)
## Халык

Милли состав (2010): урыслар (91,2%), мордва (6,1%), татарлар (1,6%).

# Спасск районы (Пинзә өлкәсе)
## Административ бүленеш

Спасск районы составына 1 шәһәр һәм 9 авыл җирлеге керә.
# Веркольская Рудоха

Веркольская Рудоха — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Рудоха елгасының сул ярыннан 12 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 33 км.

# Веркольская Рудоха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300312103000036654
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003665
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Франкенталь (Пфальц)

Франкенталь — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Франкенталь (Пфальц)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 43,88 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 96 ± 1 метр һәм 99 метр биеклектә урнашкан.
# (19612) Noordung

(19612) Noordung — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19612) Noordung
## Тарихы

1999 елның 17 июлендә галимнәр тарафыннан Чёрный Верх обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 OO» саналган.
# (15726) 1990 TG5

(15726) 1990 TG5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15726) 1990 TG5
## Тарихы

1990 елның 9 октябрендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 TG5» саналган.
# Далека

Далека — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ревда пруд Мариинский елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.

# Далека
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100412111100010210
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111101021
* Бассейн коды — 10.01.01.004
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Аржевиль

Аржевиль (фр. Hargeville) — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
# Аникавичы

Аникавичы (белар. Анікавічы) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.

# Аникавичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Зөя (станция)

к·б·ү Зөя — Сембер :
Зөя (рус. Свияжск) — Горький тимер юлы Казан бүлекчәсенең станциясы. Татарстанның Яшел Үзән районы,Түбән Карамалы бистәсе территориясендә урнашкан.

# Зөя (станция)
## Тарих

Зөя станциясыннан Рузайга таба беренче пуез 1893 елның 18 дикәбрендә киткән.
1918 елда каты бәрелешләр урыны булып торган булган.
1942 елның 23 гыйнварында Дәүләт саклану комитеты Иделнең урта һәм түбән агымының уң яры буйлап тимер юлны төзү турында карар итте. 978 километрлы тимер юл Зөядән Иловля станциясына кадәр сузылган һәм Идел рокадасы исемен алган.
1971-72 елларда электрлаштырылган.
1990-елларның уртасына кадәр Идел аша автомобиль күпере әле төзелмәгән булган, шуңа күрә Зөя һәм Яшел Үзән тимер юл станциялары арасында автомобилләрне бер ярдан икенче ярга ташучы платформалы пуез йөргән.
# (6148) Ignazgunther

(6148) Ignazgunther (лат. Ignazgunther) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6148) Ignazgunther
## Тарихы

1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «5119 T-3» саналган.