yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Крофорд (округ, Канзас)

Крофорд — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Джирард шәһәре.

# Крофорд (округ, Канзас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1855 елда оештырыла.

# Крофорд (округ, Канзас)
## Территориясе

Округ мәйданы 1541 км² тәшкил итә.
# GMEB1

GMEB1 (ингл. Glucocorticoid modulatory element binding protein 1) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (19404) 1998 FO5

(19404) 1998 FO5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19404) 1998 FO5
## Тарихы

1998 елның 24 мартында Франк Зольтовский тарафыннан Вумера обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FO5» саналган.
# 960 ел (б. э. к.)

960 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр X гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
XII гасыр (б. э. к.) — XI гасыр (б. э. к.) — X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 960 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:960 елда (б.э.к.) туганнар

# 960 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:960 елда (б.э.к) вафатлар
# Гранха Мерседес (Пабельон де Артеага)

Гранха Мерседес — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Пабельон-де-Артеага муниципалитеты составына керә.

# Гранха Мерседес (Пабельон де Артеага)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха Мерседес (Пабельон де Артеага)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Везел

Везел (алман. Wesel) — Алманиянең Төньяк Райн-Вестфалия җирендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 60088 кеше (2014).

# Везел
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Везел Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

# Везел
## Тарих

8 гасырдан мәгълүм

# Везел
## Кардәш шәһәрләр

* Гейгерстаун (Мэриленд), Америка Кушма Штатлары
* Зальцведель, Германия
* Карс, Төркия
* Кентшын, Польша

# Везел
## Рәсми сайт

* https://www.wesel.de/
# Tristão da Cunha

Tristañ da Kunya (port. Tristão da Cunha, yaq. 1460 — yaq. 1540) — portugal diñgez säyäxätçese, diplomat.

# Tristão da Cunha
## Tärcemäi xäle

Portugal manarıxlarına XI ğasırdan xezmät itkän rıtsärlär ğailäsendä tuğan. 1504 yılda Hindstannıñ vitse-qiralı itep bilgelänä, läkin wazıyfağa kermi.
1506-1507 yılarda Hind okeanına baruçı 15 qorablıq flot başlığı itep bilgelänä. Ul waqıtta Hind okeanındağı säwdä yulları tulısınça diärlek ğäräplär qulında bulğan, şuña kürä portugallarnıñ maqsatı Hindstanda nıq urnaşu ğına tügel, ä çit dindäge konkurentlarnı çitkä etärü dä bulğan. Hindstanğa barğanda ul anıñ iseme belän atalaçaq utrawlarnı aça, awrupalılar arasında iñ berençelärdän bulıp Madagaskar cirenä töşä, Afrikanıñ könçığış yarlarında häm Soqotra utrawında ğäräplär belän suğışa. 1507 yılda Hindstanğa barıp citkäç, möselmannar qamağan Kananurdağı portugal garnizonın qamawdan azat itä.
Hindstannan qaytqaçtın, Rim papasına ilçe itep cibärelä.
# NGC 1917

NGC 1917 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1917
## Тарихы

Әлеге галактика 1826 елда Шотландия астрономы Джеймс Данлоп тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 22.86 см (9 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# CAPNS1

CAPNS1 (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Апачи-Джанкшн

Апачи-Джанкшн — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан шәһәр.

# Апачи-Джанкшн
## Тарихы

Апачи-Джанкшн шәһәре 1978 елда нигезләнгән.

# Апачи-Джанкшн
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 90,168684 км², 90,661763 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 525 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Түбән Троицкий

Түбән Троицкий(баш. Түбәнге Троицк) — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452784, ГАТОБК коды — 80251839000.
# Гидден-Спрингс (Айдахо)

Гидден-Спрингс — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гидден-Спрингс (Айдахо)
## Географиясе

Гидден-Спрингс халык санын алу урыны мәйданы — 6,574415 км², 6,568254 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2873 Фут һәм 877 метр биеклектә урнашкан.
# Радошици

һәм
Радошици — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Команьча (гмина) гминасында урнашкан авыл.

# Радошици
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Перри (округ, Арканзас)

Перри — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Перривилл шәһәре.

# Перри (округ, Арканзас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1840 елда оештырыла.

# Перри (округ, Арканзас)
## Территориясе

Округ мәйданы 1427 км² тәшкил итә.
# Булдырылган меланоцитар невус

Невус невуслы күзәнәкләрдән (невоцитлардан) тора, алар эпидермаль меланоцитлардан (чик, катнаш һәм интрадермаль невуслар) яки дерма меланоцитлардан (зәңгәр невус) килеп чыга.
1. Невуларның классификациясен, клиник күренешләрен һәм яманлашу мөмкинлеген аларның анатомо-гистологик урнашуыннан билгелиләр:
а) чик (юнкциональ) невусы яшь кешеләрдә тигез көрән төстәге тап яки төерчә булып барлыкка килә (рәс. 4. 11a). Невус күзәнәкләре эпидермис һәм дерма чигендә урнаша һәм сирәк кенә яманлаша ала (рәс. 4. 11б);
б) катнаш невус урта яшьтәге кешеләрдә тире өслегендә күтәренке папаула булып чыга. Төсе төрле була ала (коңгырт сарыдан алып куе көрәнгә чаклы), ләкин ешрак тигез (рәс. 4. 11в). Невуслы күзәнәкләр эпидермистан дермага (рәс. 4.11г) тарала һәм чик невуслар кебек, сирәк яманлаша;
в) интрадермаль невус — иң таралган форма, гадәттә өлкән яшьтә барлыкка килә. Папилломатоз ясалудан гыйбарәт. Пигментация булса, аз була. Өслегендә киңәйгән тамырлар һәм үсүче керфекләр ачыклап була (рәс. 4. 11д). Гистологик яктан невус күзәнәкләре дермага карый һәм яманлаша алмый (рәс. 4. 11е);
г) гистологик вариантларга баллонлы-күзәнәкле невус, һало-невус, Спитц невусы (ювениль меланома) һәм диспластик невус (атипик миң) керә. Күп санлы диспластик невуслар булганда диспластик невус синдромы турында сөйлиләр (атипик миң синдромы), ул конъюнктива һәм тамырлы тышча невуслары, тагын тире, конъюнктива һәм тамырлы тышча меланомасы үсеше куркынычлык факторы булып тора.
2. Дәвалау яманлашу шиге булса яки косметик максат белән күрсәтелә. Кисеп алу радикаль булырга тиеш, чөнки тулысынча кисеп алмаганнан соң рецидивны меланомадан клиник һәм гистологик яктан аеру авыр.
# Хистовице

Хистовице (чех. Chýstovice) — Чехиянең Высочина крае Пельгржимов һәм Пельгржимов районында урнашкан авыл.

# Хистовице
## Географиясе

Мәйданы — 5,195525 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 507 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Хистовице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Хистовице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Хистовице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 327 |
| 1880 | 335 |
| 1890 | 305 |
| 1900 | 269 |
| 1910 | 322 |
| 1921 | 324 |
| 1930 | 274 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 192 |
| 1961 | 145 |
| 1970 | 127 |
| 1980 | 93 |
| 1991 | 70 |
| 2001 | 53 |
| 2011 | 24 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 30 |
| 2016 | 32 |
| 2017 | 32 |
| 2018 | 32 |
| 2019 | 35 |
| 2020 | 33 |
| 2021 | 37 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 39 |
| 2022 | 42 |
| 2023 | 43 |
| 2024 | 44 |
# Миниково (Тухольский повяты)

һәм
Миниково — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Любево гминаcында урнашкан авыл.

# Миниково (Тухольский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 130 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 130 — Милади тәкъвим буенча II гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 130 — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.
* 130 — сан.
# NGC 1052

NGC 1052 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1052
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Калуга 5-нче җәяүле гаскәр полкы

Калуга 5-нче җәяүле гаскәр Император Вильгельм I полкы
Олылыгы - 28.08.1805 елдан
Полк бәйрәме - 30 август.
Урнашуы - Новогеоргиевск Варшава губернасы

# Калуга 5-нче җәяүле гаскәр полкы
## Тарих

* 29 август 1805 - Софийский һәм Литовский полкларынның берәр батальоннарыннан оештырылган Калуга мушкетер полкы.
* 22 февраль 1811 - Калуга җәяүле гаскәр полкы.

# Калуга 5-нче җәяүле гаскәр полкы
## Полк командирлары

* 23.03.1806-11.10.1806 – подполковник (23.04.1806 елдан полковник) Осип Дебу

# Калуга 5-нче җәяүле гаскәр полкы
## Полк шефлары

* 04.09.1805-11.10.1806 – генерал-майор кенәз Алекcандр Урусов

# Калуга 5-нче җәяүле гаскәр полкы
## Аермалы билгеләр

* Георгий полк байрагы язмалары белән: "1877 елны 22 августа Ловечны алуга" һәм "1805-1905". Александрның юбилей тасмасы белән. 28.08.1905 елның иң биек боерыгы.

# Калуга 5-нче җәяүле гаскәр полкы
## Полкның күкрәк билгесе

8.7.1911 елны расланылган.

# Калуга 5-нче җәяүле гаскәр полкы
## Полкта хезмәт итүчеләр, танылган кешеләр

* Пётр Смолин — орнитолог
* Николай Цёге-фон-Мантейфель — генерал-лейтенант
# (13957) NARIT

(13957) NARIT — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13957) NARIT
## Тарихы

1991 елның 7 гыйнварында Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 AG2» саналган.
# Тассай (Тассай авыл округы)

Тассай (каз. Тассай) — Казакъстанның Актүбә өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Тассай (Тассай авыл округы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Надбель

Надбель — Польшаның Мазовия воеводалыгы Посвентне гминасында урнашкан авыл.

# Надбель
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Эжув (Энджейовский повяты)

һәм
Эжув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Сендзишув гминасында урнашкан авыл.

# Эжув (Энджейовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дрегенешть (коммуна, Прахова)

Дрегенешть — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан коммуна.

# Дрегенешть (коммуна, Прахова)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 87,56 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Дрегенешть, Берейтару, Белчуг, Корну-де-Жос (Дрегенешть, Прахова), Хеткереу, Мери һәм Туфань авыллары урнашкан.
# Прадон

Прадон (фр. Pradons һәм фр. Pré-d'Ardèche) — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
# Штайц

Штайц (алман. Staitz) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Штайц
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,75 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 365 метр биеклектә урнашкан.
# Кератопротезлау

Кератопротезлау — кератопластика үткәреп булмаган авыруларга кулланылган ясалма мөгезкатлау имплантатлары (рәс. 10.5а). Хәзерге остео-одонто-кератопротез авыруның үз тукымаларыннан тора (теш тамыры һәм альвеоляр сөяк), аның эченә гадәттә яңак лайласы белән капланган үзәк оптик цилиндрны беркетәләр. Операция катлаулы, аны 2 этапта 2-4 ай аралыгында башкаралар.
1. Дәлилләр
* Ике яклы сукырлык һәм күрү үткенлеге кул хәрәкәтенә тигез яки түбәнрәк, ләкин челтәркатлау һәм күрү нервының гадәти сәләте белән авырулар (ягъни дөрес яктылык проекциясе, гадәти электрофизиологик күрсәткечләр һәм УТТ буенча челтәркатлау кубарылуы булмау).
* Гадәти кератопластикада уңышка ирешү мөмкинлеге булмаган авыр, ләкин актив булмаган алгы бүлек чирләре (мәсәлән, Стивенс-Джонсон синдромы, күзнең җөйләүче пемфигоиды, химик пешү, трахома).
* Моңарчы булган берничә тапкыр уңышсыз кератопластика.
* Дарулар йогынтысында яки аларсыз КЭБ'ның гадәти дәрәҗәсе.
* Актив ялкынсыну булмау.
* Авыру кәефе.
2. Өзлегүләр. Глаукома, протез артында элпә ясалу, цилиндрның бөгелүе яки чыгуы (рәс. 10.5б), челтәркатлау кубарылу һәм эндофтальмит.
3. Нәтиҗәләр. Авыруларның 80%'ында күрү үткенлеге бармак саныннан алып 6/12 яки югарыракка кадәр яхшыра. Канәгатьсез визуаль нәтиҗә еш күрү нервы яки челтәркатлауның булган патологиясе белән бәйле.
# Езержани-Маршовице

Езержани-Маршовице (чех. Jezeřany-Maršovice) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Q89085364?, Зноймо һәм Q89085364? районында урнашкан авыл.

# Езержани-Маршовице
## Географиясе

Мәйданы — 10,65037 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 219 ± 0 метр биеклектә урнашкан.

# Езержани-Маршовице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Езержани-Маршовице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Езержани-Маршовице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 708 |
| 1880 | 848 |
| 1890 | 887 |
| 1900 | 935 |
| 1910 | 1030 |
| 1921 | 1052 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 1054 |
| 1950 | 868 |
| 1961 | 929 |
| 1970 | 939 |
| 1980 | 796 |
| 1991 | 713 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 710 |
| 2014 | 758 |
| 2016 | 784 |
| 2017 | 779 |
| 2018 | 783 |
| 2019 | 790 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 794 |
| 2021 | 794 |
| 2021 | 776 |
| 2022 | 783 |
| 2023 | 789 |
| 2024 | 773 |
# Бабина 1

Бабина 1 (белар. Бабіна 1) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.

# Бабина 1
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# NGC 6624

NGC 6624 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6624
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (13643) Такуси

(13643) Такуси — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13643) Такуси
## Тарихы

1996 елның 21 апрелендә Х. Абэ тарафыннан Yatsuka обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 HC1» саналган.
# Потенца (Мачерата)

Потенца — Италиянең Марке төбәге Полленца өязендә урнашкан торак пункт.

# Потенца (Мачерата)
## Географиясе

Потенца Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Потенца (Мачерата)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Аталезь

Аталезь (белар. Аталезь) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Ставбцовский районында урнашкан авыл.

# Аталезь
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Гүмүшсу (Доганйол)

Гүмүшсу (төр. Gümüşsu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Доганйол илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (13565) Ётаканаси

(13565) Ётаканаси — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13565) Ётаканаси
## Тарихы

1992 елның 28 октябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 UZ5» саналган.
# Икизҗе (Ешилъюрт)

Икизҗе (төр. İkizce) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Ешилъюрт илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Агкилсә (Балакән)

Агкилсә (әзери. Ağkilsə) — Әзербайҗанның Балакән районына караган авыл.
# HD216533

HD216533 — Кефей йолдызлыгында урнашкан A2p спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,88 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Воля-Ранижовска

Воля-Ранижовска — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Ранижув гминасында урнашкан авыл.

# Воля-Ранижовска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Антонелюв (Свентокшиж воеводалыгы)

һәм
Антонелюв — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Лопушно гминасында урнашкан авыл.

# Антонелюв (Свентокшиж воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (1396) Оутениква

(1396) Оутениква (лат. Outeniqua) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1396) Оутениква
## Тарихы

1936 елның 9 августында Сирил Джексон тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1936 PF» саналган.
# (4306) Дунаевский

(4306) Дунаевский (лат. Dunaevskij) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4306) Дунаевский
## Тарихы

1976 елның 24 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 SZ5» саналган.
# Нивки (Стшелецкий повяты)

Нивки — Польшаның Ополе воеводалыгы Стшельце-Опольске (гмина) гминасында урнашкан авыл.

# Нивки (Стшелецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Аньевиль-е-Ронкур

Аньевиль-е-Ронкур (фр. Hagnéville-et-Roncourt) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Биосфера

Биосфе́ра (грек. βιος — тереклек һәм грек. σφαῖρα — сфера, шар) — Җирнең организмнар яши торган, алар тәэсиренә дучар булучы һәм аларның яшәеш продуктлары тарафыннан биләнеп торучы тышчасы.
«Биосфера» төшенчәсе биологиягә Жан-Батист Ламарк тарафыннан кертелә, геологиядә исә Австрия геологы Эдуард Зюсс 1875 елда тәкъдим итә.
Биосфера турында тулы тәгълиматны рус биогеохимигы һәм фәлсәфәчесе Владимир Иванович Вернадский төзи.
# Яңа Колчыбай

Яңа Колчыбай — Башкортстанның Бөре районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452476, ОКАТО коды — 80213807002.

# Яңа Колчыбай
## Танылган туганнар

* Станислав Шакиров — мари җырчысы, композитор, Мари Ил Республикасының атказанган артисты (1997), Мари Ил Республикасының халык артисты (2000), Башкортстанның атказанган артисты (2012).
# Корайзы

Корайзы — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Тегус елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Корайзы
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010700112115300014125
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301412
* Бассейн коды — 14.01.07.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Виланова (Пистоя)

Виланова — Италиянең Тоскана төбәге Пистоя өязендә урнашкан торак пункт.

# Виланова (Пистоя)
## Географиясе

Виланова Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Виланова (Пистоя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (3263) Блай

(3263) Блай (лат. Bligh) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3263) Блай
## Тарихы

1932 елның 5 февралендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1932 CN» саналган.
# Лоренцин (Виченца)

Лоренцин — Италиянең Венеция төбәге Тецце-суль-Брента өязендә урнашкан торак пункт.

# Лоренцин (Виченца)
## Географиясе

Лоренцин Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Лоренцин (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 3787

NGC 3787 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3787
## Тарихы

Әлеге галактика 1864 елда Алмания астрономы Генрих Луи д’Арре тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# IC 762

IC 762 — Вероника чәче йолдызлыгы чикләрендә урнашкан эмиссионная галактика .

# IC 762
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 762, IRAS 12056+2602, PGC 38532, IRAS F12056+2602, 2MASX J12081195+2545261, MCG+04-29-034, AGC 220125, SDSS J120811.95+254525.6, Z 128-37, UZC J120812.1+254523, Z 1205.6+2602, CAIRNS J120811.96+254525.9, LEDA 38532, 2MASS J12081195+2545261 һәм Gaia DR2 4003449998556538496 буларак та сурәтләнә.
# Кече Көтем

Кече Көтем (рус. Малый Кутюм (Малая Кутка)) — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстанның Дуван районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Йөрүзән елгасының уң ярыннан 70 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.

# Кече Көтем
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Нязепетровск гидротөененнән Павловск гидротөененә чаклы Әй елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010201112111100023583
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111102358
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1