yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Зәрдөштлек текстлары

Зәрдөштлек текстлары — Зәрдөштлек тарафдарларында бар (һәм булган) ышану, дини ихтирам итүгә, әхлакка, закон бирүгә, гадәтләр һәм йолалар тасвирламаларга багышланган традицион текстлар берлеге.

# Зәрдөштлек текстлары
## Авеста

Төп мәкалә Авеста
Зәрдөштлекнең изге текстлары:
* Ясна («Ихтирам итү») — 72 бүлектән торган Зәрдөштлек литургиясе.
** Гаталар — Яснаның үзәк өлеше, Зәрдөшт пәйгамбәрнең гимннары
* Вендидад («Диюләргә каршы закон», 22 бүлек)
* Висперед («Барлык бүлекләр») — Яснага 24 бүлектән торган өстәмә.
* Хорде Авеста («Кече Авеста») — көнкүреш догалар җыентыгы
* Фрагментлар — төрле югалтылган насклар фрагментлары.

# Зәрдөштлек текстлары
## Пәһләви текстлары

Сасанидлар вакытларында һәм алардан соң беренче гасырларда Сасанид чоры мирасы нигезендә Урта Фарсы телендә әдәбият.
* Зенд (Авестаның тәрҗемәсе һәм аңа комментарий)
* Дадестан-и меног-и храд («Аң рухы фикер йөртүләре») — үгет-нәсихәт дәгъва тексты
* Денкард («Ышану гамәлләре») — 9 томда Зәрдөштлек дини белемнәрнең зур күләмле энциклопедиясе (беренче икенчесе югалтылган), IX—X гасыр, авторлары — Адурфарнбаг Фаррахзадан һәм Адурбад Умедан.
* Бундахишн («Нигез барлыкка китерү») — космогония һәм дөнья корылышы тасвирламасы, XI гасыр, авторы — Фарнбаг Дадагих
* Визидагиха-и Задспрам («Задспрамның сайланганы»), космогония, Зәрдөшт тормышы, эсхатология, IX гасыр, авторы — Задспрам Джуван-Джаман.
* Дадистан-и Дениг («Ышану турында фикер йөртүләр»), абруйлы мобедның дөньявиларның сорауларына җаваплар, IX гасыр, авторы — Манушчихр Джуван-Джаман.
* Намагиха-и Манушчихр — искә алынган авторның хатлары.
* Шаист-Нашаист («Рөхсәт ителгән һәм рөхсәт ителмәгән») — дини кагыйдәләр тупланмасы.
* Шканд-гуманиг-визар («Икеләнүләрне таратучы фикер йөртү»), апологетик һәм полемик характерлы инша, IX гасыр, авторы Марданфаррух
* Пәһләви риваятьләре (авторлары: Адурфарнбаг һәм Фарнбаг Срош)
* Төрле «андарзлар» (нәсихәтләр)

# Зәрдөштлек текстлары
## Фарсы текстлары

Яңа Фарсы телендә борынгы әдәбият
* Саддар (XI гасыр)
* Саддар Бондахеш (XVI гасыр)
* Фарсы риваятьләре (XV - XVII гасырлар)
* Зартошт-наме - Зәрдөштнең шигъри тормыш тасвирламасы (XIII гасыр, авторы - Зартошт Бахрам Пажду)
# Кавалишки (Плюски авыл советы)

Кавалишки (белар. Кавалішкі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.

# Кавалишки (Плюски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Куһане теле

Куһане теле - банту телләр гаиләсенә кергән тел. Чиртүле авазлары булган тел. Замбези елгасы буйлап Намибиядә, Замбиядә һәм Ботсванада сөйләшелә.
# Сен-Кутан (Де-Севр)

Сен-Кутан (фр. Saint-Coutant) — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
# (19348) Cueca

(19348) Cueca — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19348) Cueca
## Тарихы

1997 елның 3 февралендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 CL12» саналган.
# Прата Санита Чентро (Казерта)

Прата Санита Чентро — Италиянең Кампания төбәге Прата-Саннита өязендә урнашкан торак пункт.

# Прата Санита Чентро (Казерта)
## Географиясе

Прата Санита Чентро Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Прата Санита Чентро (Казерта)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 6490

NGC 6490 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6490
## Тарихы

Әлеге галактика 1864 елда Алмания астрономы Albert Marth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Атвержычы

Атвержычы (белар. Атвержычы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Столинский районында урнашкан авыл.

# Атвержычы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Мижанес

Мижанес (фр. Mijanès) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, От-Арьеж кантонына карый.
# Борразополис

Борразополис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.

# Борразополис
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 334,377 км².
# Хачмазгышлаг

Хачмазгышлаг (әзери. Xaçmazqışlaq) — Әзербайҗанның Огуз районына караган авыл.
# Сумер

Сумер — Болгариянең Монтана өлкәсендә урнашкан авыл. Монтана җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Сумер
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Боре (Словения)

Боре — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).

# Боре (Словения)
## Географиясе

Мәйданы — 2,62 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 620,4 метр биеклектә урнашкан.
# Ламар (Явас кушылдыгы)

Ламар — Россия территориясеннән ага торган елга. Мордва Республикасы, Рязань өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Явас елгасының уң ярына тамагыннан 38 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 10 км.

# Ламар (Явас кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мокша Темников каласы янындагы су үлсәү посынан тамагына кадәр, Цна елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010200412110000028609
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110002860
* Бассейн коды — 09.01.02.004
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Элис (Техас)

Элис — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Элис (Техас)
## Тарихы

Элис шәһәре 1888 елда нигезләнгән.

# Элис (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 32,579802 км², 32,579807 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 61,5 метр биеклектә урнашкан.
# Луги (Злотовский повяты)

Луги — Польшаның Великопольское воеводалыгы Закшево гминасында урнашкан авыл.

# Луги (Злотовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гринтри (Нью-Джерси)

Гринтри — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гринтри (Нью-Джерси)
## Географиясе

Гринтри халык санын алу урыны мәйданы — 12,065405 км², 12,085874 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 27 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сан Антонио де ла Роса (Эль Льяно)

Сан Антонио де ла Роса — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Эль-Льяно муниципалитеты составына керә.

# Сан Антонио де ла Роса (Эль Льяно)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Антонио де ла Роса (Эль Льяно)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Бекташлы (Кырыкһан)

Бекташлы (төр. Bektaşlı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Кырыкһан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Агульяно

Агульяно — Италиянең Марке төбәгендә урнашкан коммуна. Анкона провинциясе составына керә.

# Агульяно
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 203 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Анкона, Камерата-Пичена, Йези һәм Польвериджи коммуналары белән чиктәш.
# Стационе (Венеция)

Стационе — Италиянең Венеция төбәге Прамаджоре өязендә урнашкан торак пункт.

# Стационе (Венеция)
## Географиясе

Стационе Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Стационе (Венеция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пизчоло (Салерно)

Пизчоло — Италиянең Кампания төбәге Капаччо-Пестум өязендә урнашкан торак пункт.

# Пизчоло (Салерно)
## Географиясе

Пизчоло Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Пизчоло (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Градне (Кршко)

Градне — Словениянең Кршко (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Градне (Кршко)
## Географиясе

Мәйданы — 1,91 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 415,1 метр биеклектә урнашкан.
# Сан Исидро (Хесус Мария)

Сан Исидро — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Хесус-Мария муниципалитеты составына керә.

# Сан Исидро (Хесус Мария)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Исидро (Хесус Мария)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Остерайштедт

Остерайштедт — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Остерайштедт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 28,48 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 29 метр биеклектә урнашкан.
# Анадия

Анадия (порт. Anadia) — Португалиядә урнашкан шәһәр, Авейру округына карый торган шул ук исемдәге муниципалитет үзәге.

# Анадия
## Тарихы

Шәһәр 1514 елда нигезләнгән. 1936 елдан алып 1976 елга кадәр Португалиянең тарихи Бейра-Литорал провинциясенә караган.

# Анадия
## Географиясе

Мәйданы — 216,63 ± 0,00999999999999 км². Муниципалитет составына Авеланш-де-Каминью, Amoreira da Gândara, Paredes do Bairro e Ancas, Arcos e Mogofores, Tamengos, Aguim e Óis do Bairro, Сан-Лоренсу-ду-Байру, Виларинью-ду-Байру, Авеланш-де-Сима, Сангальюш, Вила-Нова-де-Монсарруш һәм Мойта (Анадия) фрегезияләре керә.
# Сорнак

Сорнак (фр. Sornac) — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
# Вренча

Вренча — Польшаның Мазовия воеводалыгы Мщонув гминасында урнашкан авыл.

# Вренча
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Остойковице

Остойковице (чех. Ostojkovice) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Будишковице районында урнашкан авыл.

# Остойковице
## Географиясе

Мәйданы — 7,021 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Остойковице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Остойковице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Остойковице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 311 |
| 1880 | 316 |
| 1890 | 283 |
| 1900 | 316 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 301 |
| 1921 | 294 |
| 1930 | 307 |
| 1950 | 230 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 229 |
| 1970 | 206 |
| 1980 | 199 |
| 1991 | 172 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 170 |
| 2011 | 149 |
| 2021 | 150 |
# Мормасу

Мормасу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Мормасу
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 146,109 км².
# Татармуслу (Кавак)

Татармуслу (төр. Tatarmuslu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Кавак илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Тепанкалко, Пьедра Гранде (Чилпансинго де лос Браво)

Тепанкалко, Пьедра Гранде — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Чильпансинго-де-лос-Браво муниципалитеты составына керә.

# Тепанкалко, Пьедра Гранде (Чилпансинго де лос Браво)
## Географиясе

Тепанкалко, Пьедра Гранде Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Тепанкалко, Пьедра Гранде (Чилпансинго де лос Браво)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Тепанкалко, Пьедра Гранде (Чилпансинго де лос Браво)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Шаршуны (агрошәһәрчек)

Шаршуны (белар. Шаршуны) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Минский районында урнашкан авыл.

# Шаршуны (агрошәһәрчек)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Дубавое (Шаркавшчынский районы)

Дубавое (белар. Дубавое) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шаркавшчынский районында урнашкан авыл.

# Дубавое (Шаркавшчынский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# NGC 7686

NGC 7686 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7686
## Тарихы

Әлеге галактика 1787 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Билгеч (Башкале)

Билгеч (төр. Bilgeç) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Башкале илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Минькав

Минькав (белар. Мінькаў) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.

# Минькав
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Старина (Польша)

Старина — Польшаның Подлясье воеводалыгы Дубиче-Церкевне гминасында урнашкан авыл.

# Старина (Польша)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Калымка

Калымка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тауда елгасының уң ярыннан 42 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 44 км.

# Калымка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502512111200013356
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111201335
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Константин Пупарев

Пупарев Константин Васильевич (1803—1873/1874) — рус табибы.
Константин Васильевич Пупарев 1803 елда сәүдәгәрләр гаиләсендә туган. Нократ гимназиясен тәмамлаганнан соң, 1825 елдан Казан университетында укый. 1829 елда көмеш һәм алтын медальләр белән бүләкләнә һәм I бүлектәге табиб исеме белән курсны тәмамлый. Шул ук елны Ырынбурга, аннары Казанга холера эпидемиясенә каршы көрәшкә җибәрелә. 1831 елдан Казан губернасының Чистай өязе табибы, 1841 елдан Казанда шәһәр табибы, 1844 елдан Царевококшайскида өяз табибы, аннан соң Чистай өязендә Бахметев утарында табиб була.
1845 елда Казан университетында табиблык идарәсе инспекторы, ә киләсе елда-Петербург медицина-хирургия академиясендә акушер исемен ала. 1846 елдан ул Ярославль табиблар идарәсенең акушеры, 1847 елдан — Нократ табиб идарәсе инспекторы, ә 1851 елдан Тверь табиб идарәсе инспекторы була. 1866 елда пенсиягә чыга һәм үлеменә кадәр Тверь шәһәрендә яши. 1873 елның 24 декабрендә вафат була (1874 елның 5 гыйнвары).
Аның түбәндәге фәнни хезмәтләр басылган:
* «Описание хода повальной болезни, называемой холерою, открывшейся в 1829 году с наступлением осени в Оренбурге и его уезде, с изложением способа лечения» (СПб., 1829);
* «Вопрос о медалях, данных Маркусу и Янишу за холеру» («Друг Здравия». — 1834. — № 7);
* «Опухоль суставов, после инфлуэнцы, отчасти излеченная ваннами из барды» («Друг Здравия». — 1834. — № 8);
* «Рак желудка и продырявление его оболочек» («Друг Здравия». — 1834. — № 10);
* «Свободные мозговые косточки» («Друг Здравия». — 1839. — № 46);
* «Втянутие яичек к брюшному кольцу, как признак смерти от замерзания» («Друг Здравия». — 1847. — № 43);
* «Зерна Рагульника, как вспомогательное средство в холере» («Друг Здравия». — 1853. — № 5);
* «Уродливость с трещиной брюшных покровов» — «Военно-медицинский журнал». — 1853. — Ч. 61, Кн. 2;
* «Кашинские минеральные источники, Тверской губернии, в г. Кашине» (1859; Тверь, 1863);
* «Сведения о промышленности пьявками в Погорелом Городище, Тверской губернии» («Тверские губернские ведомости». — 1863);
* «Сведения о погоде в г. Твери» («Тверские губернские ведомости». — 1869);
* «Простонародные названия растений в Тверской губернии» («Тверские губернские ведомости». — № 33, 34, 41, 44 и 47);
* «Народное наставление о мерах к лечению сибирской язвы, или огневика» («Тверские губернские ведомости»; отдельн. оттиски. Тверь).
# Кече Выдерная

Кече Выдерная — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Харь-Яга елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Кече Выдерная
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300212103000082745
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103008274
* Бассейн коды — 03.05.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Үңерек

Үңерек (каз. Үңірек) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Үңерек
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Олы Килдек

Олы Килдек — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстанның Җылаер районы биләмәләрендә ага. Елга Олы Сүрәм елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Олы Килдек
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 12010000612112200006153
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112200615
* Бассейн коды — 12.01.00.006
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Кёчах-Маутен

Кёчах-Маутен — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. Хермагор округы составына керә.

# Кёчах-Маутен
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 705 метр биеклектә урнашкан. Палуцца һәм Пауларо коммуналары белән чиктәш.
# PPP1CB

PPP1CB (ингл. Protein phosphatase 1 catalytic subunit beta һәм Serine/threonine-protein phosphatase) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Лаиксааре

Лаиксааре (эст. Laiksaare) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
# Кириши

Ки́риши — шәһәр (1965 елдан) Русиядә, Ленинград өлкәсенең Кириши шәһәр җирлеге һәм Кириши муниципаль районы административ үзәге.
Халык — 52 549 кеше (2014). Нефтехимической промышленности үзәге.

# Кириши
## Тарих

Беренче исәпкә алу — 1693 елны Кириши авылы дип.
1941 елның 3 декабрь. Төньяк-көнбатыш фронт. (Павел Курочкин) Тихвин. 54-нче армия (Иван Федюнинский) Войбокало—Кириши таба һөжүмгә күчте.
# Водеради (Ржихнов над Кнежноу)

Водеради (чех. Voděrady) — Чехиянең Кралове Градец крае Рихнов-над-Кнежноу һәм Q89660586? районында урнашкан авыл.

# Водеради (Ржихнов над Кнежноу)
## Географиясе

Мәйданы — 15,060267 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 362 метр биеклектә урнашкан.

# Водеради (Ржихнов над Кнежноу)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Водеради (Ржихнов над Кнежноу)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Водеради (Ржихнов над Кнежноу)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1530 |
| 1880 | 1559 |
| 1890 | 1514 |
| 1900 | 1438 |
| 1910 | 1379 |
| 1921 | 1301 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 1154 |
| 1950 | 931 |
| 1961 | 926 |
| 1970 | 775 |
| 1980 | 735 |
| 1991 | 638 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 638 |
| 2014 | 692 |
| 2016 | 697 |
| 2017 | 712 |
| 2018 | 705 |
| 2019 | 718 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 733 |
| 2021 | 737 |
| 2021 | 706 |
| 2022 | 724 |
| 2023 | 722 |
| 2024 | 724 |
# Гранха Васкез (Валье де Сантияго)

Гранха Васкез — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Валье-де-Сантьяго муниципалитеты составына керә.

# Гранха Васкез (Валье де Сантияго)
## Географиясе

Гранха Васкез Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха Васкез (Валье де Сантияго)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха Васкез (Валье де Сантияго)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# HD107838

HD107838 — Көньяк Хачнда урнашкан A4mA7-A7 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,13 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.