yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Винная (Самара кушылдыгы)

Винная — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе, Самар өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Самара елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.

# Винная (Самара кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010001012112100007386
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100738
* Бассейн коды — 11.01.00.010
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Җанкамило (Кьети)

Җанкамило — Италиянең Абруцци төбәге Роккамонтепьяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Җанкамило (Кьети)
## Географиясе

Җанкамило Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Җанкамило (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Риври

Риври (фр. Riverie һәм фр. Beaurepaire) — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
# Отузики Эвлер (Сердиван)

Отузики Эвлер (төр. Otuziki Evler) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Сердиван илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Эрапегоу (Төньяк Каролина)

Эрапегоу — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Эрапегоу (Төньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1714 елда нигезләнгән.

# Эрапегоу (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 5,623394 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 22,9 метр һәм 14 метр биеклектә урнашкан.
# Псевдоэксфолиатив глаукома

ПС һәм глаукома бәйләнеше буенча күп чишелмәгән сораулар кала. КЭБ артуга псевдоэксфолиатив материал белән «тыгылган» һәм/яки төсле катлаудан тут юылып бетүдән трабекуланың икенчел бикләнүе, трабекуляр эндотелиаль күзәнәкләр дисфункциясе кебек сәбәпләр китерә ала.

# Псевдоэксфолиатив глаукома
## Куркынычлык шартлары

* ПС белән күзләрдә гомуми үсеш куркынычлыгы 5 елдан 5% һәм 10 елдан 15% тәшкил итә. ПС белән авыруларны куркынычлык дәрәҗәсе турында искәртергә һәм ел саен офтальмологик күзәтү узарга тәкъдим итәргә кирәк.
* Бер яклы псевдоэксфолиатив глаукома һәм икенче күздә ПС белән авыруларда глаукома үсешенең куркынычлыгы югары (50% 5 елдан соң).
* Бер яклы ПС белән авыруларда икенче күздә глаукома үсешенең куркынычлыгы түбән.

# Псевдоэксфолиатив глаукома
## Ачыклау

1. Гадәттә гомернең 7 дистәсендә билгеләнә, ягъни БАПГ соңрак.
2. Билгеләре. Күпчелек авырулар хроник ачык почмаклы глаукомалы, ешрак бер яклы. Кайвакыт киң ачык почмакка карамастан күз эче басымы кинәт арта ала; бу халәтне беренчел ябык почмаклы глаукома дип ялгыш охшату мөмкин. АПК үзгәреше һәм глаукома авырлыгы арасында ачык бәйләнеш юк.

# Псевдоэксфолиатив глаукома
## Дәвалау

1. Медикаментоз дәвалау БАПГ аерылмый. Әмма дәвалау уңышлы башлануга карамастан, күбесенчә, нәтиҗәсезлек ешлыгы алга таба кинәт арта һәм бу авыруларга, мөгаен, лазерлы яки хирургик катнашу кирәк булачак.
2. Лазерлы трабекулопластика трабекуланың гиперпигментациясе өчен, мөгаен, аеруча нәтиҗәле. Шуңа карамастан әйбәт нәтиҗәдән соң башта әкренләп КЭБ арта, ә 4 елдан соң катнашу нәтиҗәләре БАПГ кебек.
3. Иртә трабекулэктомия кулайрак; аның нәтиҗәлеге һәм өзлегүләр төре БАПГ аерылмый.
4. Бимануаль трабекуласпирация — бу процедура нәтиҗәлеге буенча башлангыч операциядән соң чорда трабекулэктомия тиңләштерерлек, әмма кимрәк өзлегүләр санына ия.

# Псевдоэксфолиатив глаукома
## Фараз

Фараз БАПГ белән чагыштырганда начаррак, чөнки офтальмотонус шактый арта һәм аның чагылган тәүлек үзгәрешләре еш булганга бу барышның тиз көчәюенә китерә, кирәкле КЭБ дәрәҗәсенә җитү өчен авырулар артыннан җентекләп күзәтү мөһим.
# Балова (Дивриги)

Балова (төр. Balova) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Дивриги илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# 1210 ел

2 меңьеллык :
XI гасыр — XII гасыр — XIII гасыр — XIV гасыр — XV гасыр :
Хронологик таблица :
1210 (бер мең ике йөз унынчы) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча җомга көнне башлана. Бу безнең эраның 1210 елы, II меңьеллыкның 210 елы, XIII гасырның 10 елы, XIII гасырның 1 унъеллыгының 10 елы, 1210 елларның 1 елы. 1210 елдан бирле 814 ел үтте.

# 1210 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1210 елда туганнар

# 1210 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1210 елда вафатлар
# Трезке Конка (Виченца)

һәм
Трезке Конка — Италиянең Венеция төбәге Роана өязендә урнашкан торак пункт.

# Трезке Конка (Виченца)
## Географиясе

Трезке Конка Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Трезке Конка (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Акын (Аккышла)

Акын (төр. Akın) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Аккышла илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Драгоцвет

Драгоцвет (серб. Драгоцвет) — Сербиянең Поморав округы Ягодина җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Драгоцвет
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 147 метр биеклектә урнашкан.

# Драгоцвет
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Комарица

Комарица — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Шукшеньга елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Комарица
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100312103000008732
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000873
* Бассейн коды — 03.02.01.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Олма (Ровиго)

Олма — Италиянең Венеция төбәге Кастельмасса өязендә урнашкан торак пункт.

# Олма (Ровиго)
## Географиясе

Олма Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Олма (Ровиго)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Маковице (Түбән Силезия воеводалыгы)

Маковице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Свидница гминасында урнашкан авыл.

# Маковице (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Петр һәм Павел часовнясы (Иске Тәрбит)

Петр һәм Павел часовнясы — часовня, Иске Тәрбит авыл җирлеге составына керүче Камыллы, Соравыл, Иске Тәрбит авыллары халкына хезмәт күрсәтә.

# Петр һәм Павел часовнясы (Иске Тәрбит)
## Географиясе

Часовня Татарстан Республикасы Кайбыч районы Иске Тәрбит авылында урнашкан.

# Петр һәм Павел часовнясы (Иске Тәрбит)
## Тарихы

Иске Тәрбит җирлегендә 19нчы гасырда ук чиркәү булган, әмма аның язмышы башка җирләрдәге кебек аяныч төгәлләнгән. Иске Тәрбит авылында изге апостоллар Петр белән Павел хөрмәтенә агач чиркәү 1888 ел­да ук салынган. 1897 елда анда чиркәү-приход мәктәбе дә ачылган.
1930 елларда чир­кәүнең чаңын алып атканнар. Бинасы 1972 елга кадәр авыл клубы вазифасын үтәгән. Шушы ел­ны элеккеге чиркәүне бө­тенләй сүтәләр һәм бүрә­нәләреннән яңа урында клуб тө­зиләр. Кызганычка каршы, 2003 нче ел­да ул клуб янып көлгә әйләнә, һәм чиркәүнең соңгы истәлекләре дә юкка чыга.
Иске Тәрбит җирлегенә кергән авыл халкы 12 чакрым ераклыкта урнашкан Турминскийдагы Изге Троица чиркәвенә йөри башлый. Өлкән яшьтәге кешеләргә службага бару өчен ул араны узу җиңел түгел. Халыкның теләге – үз җирлегендә часовня булдыру була.
2013 елда узган авыл җирлеге җыелышында шул мәсьәлә күтәрелә. Инициатив төр­кем җитәкчесе итеп шул авылда туып үскән отставкадагы подполковник Семенов Петр Иванович билгеләнә. Часовня төзеләчәк участокка истәлек ташы куела. Часовня төзеләсе урынны Изге Троицк чиркәвенең дин әһеле Николай Ермолаев изгеләндерә.
Нәкъ бер ел дигәндә авылга кергән җирдә ялтырап торган нарат бүрәнәләрдән бик матур гыйбадәт йорты калкып чыга.
2014 елның 21 нче июлендә часовня ачыла. Авыл халкы өчен бу зур вакыйга була. Әлеге часовняны торгызуда башыннан ахырына кадәр оештыру эшен Семенов Петр Иванович башкара. Аңа ярдәмгә озак еллар урман хуҗалыгында хезмәт куючы Иске Тәрбиттә туып үскән Евграфов Виталий Павлович һәм аның гаиләсе, П.И. Семеновның туганнан туган энесе Нижневартовскида яшәүче Макаров Рамил Николаевич кушыла.
Ул вакыттагы агрофирма җитәкчесе Зәйнуллин Минзаит Минсагир улы техника белән, Иске Тәрбит авылында туып-үскән, авыл хуҗалыгында озак еллар баш бухгалтер булып эшләгән Владимирова Лариса Борисовна, һәм техника белән дә, һәм акчалата да булыша. Тумышлары белән бу төбәктән булган Мәскәүдә яшәүче авылдашлар Григорьев М.И., Комаров Ю.В. һ.б. ярдәм кулы суза. Төзелеш барышында авыл халкы да читтә калмый.
Изге эшне тормышка ашыруда башлап йөргән Петр Семеновка "Районның Мактаулы граҗданы" дигән исем бирелә.
# Галово

Галово — Болгариянең Враца өлкәсендә урнашкан авыл. Оряхово җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Галово
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 70 метр биеклектә урнашкан.
# Кобль-Чурель-Кы

Кобль-Чурель-Кы — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Читаль-Кы елгасының сул ярыннан 1 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 43 км.

# Кобль-Чурель-Кы
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000112115300069022
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306902
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Пенти

Пенти — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Ближын гминасында урнашкан авыл.

# Пенти
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бадонвиллер

Бадонвиллер (фр. Badonviller) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Бадонвиллер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 21,95 км².
# PREX1

PREX1 (ингл. Phosphatidylinositol-3,4,5-trisphosphate dependent Rac exchange factor 1) — кешенең 20-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Луис-Эдуарду-Магальяйнс (Баия)

Луис-Эдуарду-Магальяйнс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.

# Луис-Эдуарду-Магальяйнс (Баия)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 4018,778 км².
# Петитфонтен

Петитфонтен (фр. Petitefontaine һәм фр. La Petite-Fontaine) — Франциянең Бельфор җире департаментында урнашкан коммуна.
# Килеево (Киров өлкәсе)

Килеево (рус. Килеево) — Киров өлкәсенең Пижанка районында урнашкан авыл.

# Килеево (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Килеево (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Килеево (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Килеево (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Бибики (Мазырский районы)

Бибики (белар. Бібікі) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Мазырский районында урнашкан авыл.

# Бибики (Мазырский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Бигәнәй (Тәтешле районы)

Бигәнәй — Башкортстанның Тәтешле районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 205 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 452838, ГАТОБК коды — 80250850003.
# Еникөпрү (Курталан)

Еникөпрү (төр. Yeniköprü) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Курталан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Шмурли

Шмурли — Польшаның Подлясье воеводалыгы Браньск гминасында урнашкан авыл.

# Шмурли
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ягодно (Великопольское воеводалыгы)

Ягодно — Польшаның Великопольское воеводалыгы Костшин гминасында урнашкан авыл.

# Ягодно (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Норт-Платт

Норт-Платт (ингл. North Platte River) — АКШның территориясеннән ага торган елга. Колорадо, Вайоминг һәм Небраска штатлар биләмәләрендә ага. Платт кушылдыгы.
Елга озынлыгы 1152 км исәпләнә. Бассейн мәйданы — 80 031 км².
, һәм
# Косички

Косички (чех. Kosičky) — Чехиянең Кралове Градец крае Градец-Кралове һәм Градец-Кралове районында урнашкан авыл.

# Косички
## Географиясе

Мәйданы — 7,839238 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 224 метр биеклектә урнашкан.

# Косички
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Косички
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Косички
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 446 |
| 1880 | 569 |
| 1890 | 553 |
| 1900 | 528 |
| 1910 | 538 |
| 1921 | 530 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 510 |
| 1950 | 406 |
| 1961 | 391 |
| 1970 | 357 |
| 1980 | 334 |
| 1991 | 360 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 380 |
| 2014 | 337 |
| 2016 | 354 |
| 2017 | 347 |
| 2018 | 348 |
| 2019 | 340 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 349 |
| 2021 | 344 |
| 2021 | 334 |
| 2022 | 343 |
| 2023 | 355 |
| 2024 | 344 |
# Луис Доналдо Колосио Мурьета (Атлистак)

Луис Доналдо Колосио Мурьета — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Атлистак муниципалитеты составына керә.

# Луис Доналдо Колосио Мурьета (Атлистак)
## Географиясе

Луис Доналдо Колосио Мурьета Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Луис Доналдо Колосио Мурьета (Атлистак)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Луис Доналдо Колосио Мурьета (Атлистак)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# (10348) Poelchau

(10348) Poelchau (лат. Poelchau) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10348) Poelchau
## Тарихы

1992 елның 29 апрелендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 HL4» саналган.
# Анатоль Франс

Анатоль Франс (фр. Anatole France; чын исеме Франсуа Анатоль Тибо, François-Anatole Thibault; 1844 елның 16 апреле, Париж — 1924 елның 12 октябре, Сен-Сир-сюр-Луар) — француз язучысы, әдәби тәнкыйтьче, Нобель премиясе лауреаты.
Иезуит көллиятен көчкә тәмамлап, Анатоль Франс имтиханнарны берничә тапкыр тапшырырга мәҗбүр була. Аларны ул фәкать 20 яшендә генә тапшыра ала. 1866 елда ул тормышка үзе акча табырга мәтбүр була, библиограф булып эшли башлый. Шулай итеп ул әдәби тормыш белән таныша башлый.
1870—1871 елларда булган Франк-прусс сугышы вакытында Франс башта әрмедә хезмәт итә, ә аннары, демобилизациядән соң, язарга дәвам итә.
1875 елда «Le Temps» («Вакыт») газетасы аны тәнкыйди мәкаләләр сериясен язарга сорадылар. Шулай итеп, аның журналист карьерасы башланды.
1896 елда Франс Француз академиясе әгъзасы булып санала.
1921 елда ул әдәбият буенча Нобель премиясенә лаек була.
1922 елда аның иҗаты католик «Тыелган китаплар индексы»на кертелде.
# BRI3

BRI3 (ингл. Brain protein I3) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Түбән Лужица теле

Түбән Лужица теле (шулай ук венд теле; үзатамасы: dolnoserbska rěc, dolnoserbšćina) — лужичаннарның, башкача лужица сербларның ике әдәби телләренең берсе, Көнчыгыш Германиядә Бранденбург җирендә Түбән Лужицада таралган. Көнбатыш славян телләренең лужица суб-төркеменә карый. Түбән лужица телендә сөйләшүчеләр саны 6860 кеше. Түбән лужица теленең югары лужица теле белән уртак хасиятләре бар һәм барлык көнбатыш славян тел хаситләре бар. Моннан ары, хасиятләрнең бер өлеше лужица телләрен лехит суб-төркеме телләре белән берләштерә, башка өлеше - чех-словак суб-төркеме телләре белән. Түбән лужица теле югары лужица теленнән тел системасының барлык дәрәҗәләрендә аерылып тора: фонетикада (шартлаулы барлыкка китерүле g таралышы; č аффрикатасының калын сызгыручы c белән тәңгәл килүе; p, t, k -дан соң r тартыгының калын š-га үзгәрүе; ć, ʒ́ ның фрикатив нечкә сызгыручы ś, ź-га үзгәрүе), морфологиядә (супина булуы; диалектларда аорист һәм имперфект формалары булмавы) һәм лексикада (bom «агач»; twarc «балта остасы»; gluka «бәхет» һ.б. тәңгәл килүче югары лужица štom, ćěsla, zbožo сүзләренә капма-каршы китереп. Түбән лужица әдәби нормасына зур йогынтыны югары лужица теле ясаган, югары лужица теленнән аермалы буларак түбән лужица теле әзрәк нормальләштерелгән һәм кырыс кодификацияләнмәгән, тотрыксызлык һәм күбрәк юрамалар булуы белән хасиятләнә.
# Лоос-ан-Гоель

Лоос-ан-Гоель (фр. Loos-en-Gohelle) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Нова Вйоска (Свебодзинский повяты)

һәм
Нова Вйоска — Польшаның Любуш воеводалыгы Любжа гминасында урнашкан авыл.

# Нова Вйоска (Свебодзинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Салита-Рйола (Парма)

Салита-Рйола — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Форново-ди-Таро өязендә урнашкан торак пункт.

# Салита-Рйола (Парма)
## Географиясе

Салита-Рйола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Салита-Рйола (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дезерт-Въю-Гайлендс (Калифорния)

Дезерт-Въю-Гайлендс — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Дезерт-Въю-Гайлендс (Калифорния)
## Географиясе

Дезерт-Въю-Гайлендс халык санын алу урыны мәйданы — 1,140101 км², 1,139528 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 827 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Каляменова

Каляменова (словак. Kaľamenová) — Словакиянең Турчьянске-Теплице округында урнашкан авыл.

# Каляменова
## Тарихы

Авыл 1240 елда нигезләнгән.

# Каляменова
## Географиясе

Мәйданы — 5,79 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 495 метр биеклектә урнашкан.

# Каляменова
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Каки-Мрочки

Каки-Мрочки — Польшаның Мазовия воеводалыгы Кшиновлога-Мала гминасында урнашкан авыл.

# Каки-Мрочки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Новодзель

Новодзель — Польшаның Подлясье воеводалыгы Кузница гминасында урнашкан авыл.

# Новодзель
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# MFSD2A

MFSD2A (ингл. Major facilitator superfamily domain containing 2A һәм Sodium-dependent lysophosphatidylcholine symporter 1) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Турма-Яха

Турма-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Об култыгы урнашкан. Елга озынлыгы 111 км.

# Турма-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300312115300045000
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115304500
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Нуево Амилпильяс, Милпильяс (Кузамала де Пинзон)

һәм
Нуево Амилпильяс, Милпильяс — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Куцамала-де-Пинсон муниципалитеты составына керә.

# Нуево Амилпильяс, Милпильяс (Кузамала де Пинзон)
## Географиясе

Нуево Амилпильяс, Милпильяс Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Нуево Амилпильяс, Милпильяс (Кузамала де Пинзон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Нуево Амилпильяс, Милпильяс (Кузамала де Пинзон)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Баршонг

Баршонг (ингл. Barshong) — Бутан дәүләтенең Тхимпху дзонгхагында урнашкан авыл.

# Баршонг
## Географиясе

Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 854 метр биеклектә 27°42′00″ т. к. 89°33′00″ кб. о. координаталы буенча урнашкан.
# Верховская (Коми)

Верховская (рус. Верховская) — Коми Республикасының Усть-Цильма районында урнашкан авыл.

# Верховская (Коми)
## Климат

Верховская климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Верховская (Коми)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (100%).
# Витонин

Витонин (чех. Vítonín) — Чехиянең Высочина крае Красна Гора районында урнашкан авыл.

# Витонин
## Географиясе

Мәйданы — 0,543 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Витонин
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Витонин
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Витонин
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 46 |
| 1880 | 45 |
| 1890 | 40 |
| 1900 | 50 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 47 |
| 1921 | 36 |
| 1930 | 35 |
| 1950 | 29 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 36 |
| 1970 | 32 |
| 1980 | 21 |
| 1991 | 10 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 9 |
| 2011 | 9 |
| 2021 | 7 |