yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Улукышла (Алтунхисар)

Улукышла (төр. Ulukışla) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Нигде иле Алтунхисар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Эль Энсино (Пабельон де Артеага)

Эль Энсино — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Пабельон-де-Артеага муниципалитеты составына керә.

# Эль Энсино (Пабельон де Артеага)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Энсино (Пабельон де Артеага)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Фонтене-сюр-Мер

Фонтене-сюр-Мер (фр. Fontenay-sur-Mer һәм фр. Fontenay) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# Галовки (Минский районы)

Галовки (белар. Галоўкі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Минский районында урнашкан авыл.

# Галовки (Минский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Таргассонн

Таргассонн (фр. Targasonne) — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Дерна (Румыния)

Дерна — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. Дерна (коммуна) коммунасына карый.

# Дерна (Румыния)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Франклин (Вермонт)

Франклин — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Франклин (Вермонт)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 105,6 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 186 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Речелга

Речелга — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Пышма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 45 км.

# Речелга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502212111200007952
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111200795
* Бассейн коды — 14.01.05.022
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Хәсән Урманов

Хәсән Урманов (тулы исеме Хәсән Гыйззәт улы Урманов) – татар җәмәгать эшлеклесе, революционер. 1895 елның 21 июлендә (2 августта) Тамбов губернасының Ялатма өязе Әҗе авылында (хәзерге Рязань өлкәсенең Ирмеш районы) ярлы крестьян гаиләсендә туган. 1920 елда Симферопольдә үлемгә хөкем ителгән.
Татар урта мәктәбе - рөшдияне тәмамлый.
1912 елда 17 яшендә Урта Азиягә чыгып китә, шунда заводка эшкә керә.
1915 елда хәрби хезмәткә алына. 1917 елдан татар телендә чыга башлаган «Сугыш сафы» гәҗитендә эшли.
1918 елда II Бөтенрусия мөселман хәрби корылтаена сайлана һәм Казанга килә. Анда Камил Якуп, С.Сәетгалиев , Якуп Чанышев, И.Губанов һ.б. берлектә корылтайның сул (большевистик) фракциясен төзи. Алар Советлар хакимиятен яклауны, Халык Комиссарлары шурасы декретларын тормышка ашыруны катгый таләп итә.
Казан Советы янында Мөселман комиссариатын оештыруда башлап йөри.
918 елның 12 мартында татар телендәге беренче совет гәҗите «Эш»не чыгаруда катнаша.
Гадәттән тыш вәкаләтле штаб күрсәтмәсе буенча хәрби корылтай җитәкчеләреннән Ильяс Алкин, У. Токумбетов, Ю.Мозаффаровларны кулга алу, “Болак арты җөмһүриятен” тар-мар итүне хәзерләүдә катнаша.
1918 елда Казанны ак чехлар алгач, яшерен эш алып бара.
“Ул...гайрәтле,сәләтле,эшлекле, батыр егет икәнлеген иптәшләренең күңелләренә урнаштыра һәм армый-талмый эшли.Үткен каләме белән гәҗитләрдә языша”.
1919 елның апреленнән Кырымда партия эшендә. Мостафа Сөбхи кул астында РКП(б)ның Кырым өлкә комитетының мөселман бүлекчәсендә һәм “Яңа дөнья” гәҗитендә эшли. Деникинчылар Кырымны алгач, яшерен эшләүгә күчә: листовкалар бастырып тарата, кораллы күтәрелеш әзерләүдә катнаша.
1920 елның мартында генерал Кутепов контрразведкасы тарафыннан кулга алына.
1920 елның 21 апрелендә хәрби-кыр суды карары белән атарга хөкем ителә.
# Унсет (кратер)

Унсет (лат. Undset) — Венера планетасының 51°42′ к. к. 60°48′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 20 километр озынлыкта булган кратеры.

# Унсет (кратер)
## Исеме

Кратер шагыйрә Сигрид Унсет хөрмәтенә аталган. Исеме рәсми рәвештә 1985 елда билгеләнә.
# 17 август

17 август — Милади тәкъвимендә сигезенче айның унҗиденче көне. Ел ахырына кадәр 136 көн кала.
* Тарих порталы
* Вакыт порталы
* Бәйрәмнәр порталы
Дөнья тарихында бу көн:

# 17 август
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Милли

* Аргентина — Сан-Мартин көне.
* Боливия — байрак көне (1825 елдан бирле).
* Габон — бәйсезлек көне (1960, Франциядан).
* Индонезия — бәйсезлек көне (1945, Япониядән һәм Нидерланд патшалыгыдан).
* Словения — Словеннар яшәүче Прекмурье регионының Словенияга кайту көне.
* Төркия — җиртетрәү сәбәпле шаһит булганнарны искә алу көне.

# 17 август
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* Колумбия — Инженерлар көне.
* Мексика — Ветеринар һәм зоотехниклар көне.

# 17 август
## Вакыйгалар

* 1858 — Америка белән Аурупаны тоташтырган чыбыклы телефон барлыкка килә.
* 1984 — Елена Боннэр 5 ел сөргенгә хөкем ителә.
* 1990 — «Шәһри Казан» газетасының беренче саны чыга.
* 1998 — Россия Федерациясе хөкүмәте дефолт игълан итә.
* 1999 — Төркиянең төньяк-көнбатышындагы җир тетрәү нәтиҗәсендә 17 меңнән артык кеше вафат.

# 17 август
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:17 август көнне туганнар
* 1798 — Антон Дельвиг, язучы, мөхәррир.
* 1851 — Александр Сандецкий, Россия империясе инфантерия генералы, Казан хәрби бүлгесенең сәргаскәре.
* 1921 — Мөхәммәтдин Гайнетдинов, Советлар Берлеге каһарманы.
* 1924 — Рәбига Сыздыкова, казакъ галимәсе, тел белгече.
* 1936 — Фәндәс Сафиуллин, Татарстан һәм Россия сәясәтчесе.
* 1938 — Юрий Федотов, театр артисты, Тукай бүләге иясе.
* 1943 — Ольга Балтачиева, балет артисты, педагог.
* 1946 — Габделхак Шәмсетдинов, журналист.
* 1957 — Ринат Билалетдинов, Россия футбол тренеры.
* 1958 — Вакыйф Нуриев, татар язучысы.
* 1960 — Рамил Сабитов, Россия кино һәм театр артисты, режиссёр.
* 1967 — Зәйнәп Фәрхетдинова, татар җырчысы.

# 17 август
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:17 август көнне вафатлар
* 1886 — Александр Бутлеров, химик.
* 1944 — Габдрәшит Ибраһимов, татар сәясәтчесе, дин әһеле.
* 1988 — Мөхәммәт Зыяүлхак, Пакистан президенты (1978-1988).
* 1999 — Нариман Аитов, татар галиме, социолог.
# Әҗәкүл

Әҗәкүл — Татарстан Республикасының Актаныш районындагы авыл.
Халык саны — 362 тирәсендә. Почта индексы — 423740.

# Әҗәкүл
## Тарих

1722 елдан билгеле.
Әҗәкүл авылы шул ук атамалы күл буенда Гәрәй, XIX гасыр уртасыннан ― Шәрәп, аннары Такталачык волосте башкортларының төп авылларының берсе. Җир 207 җанга бирелгән.
Авыл Агыйдел елгасы тугаендагы тигез үзәндә урнашкан. Халык бакча үстерә, мал көтә, игенчелек, кәсепчелек белән шөгыльләнә: халыкның күп өлеше пристаньдә эшли; җәен көненә 20 тиен, көзен 15 тиен алалар.
1848 елда 62 йортта 200 ат, 27 эре терлек, 100 сарык, 150 кәҗә, шулай ук 25 умарта, 15 чолык туры килә. 1905 елда 2 җил тегермәне, бакалея лавкасы, хуҗалык кибете, «пароход һәм икмәк» пристане булуы теркәлә.
1848 елда мәчет исәпкә алына, 1870 елда аның карамагында мәктәп тә була.

# Әҗәкүл
## Халкы

1795 елда 37 йортта 225 башкорт, бер йортта ― 6 типтәр, 1816 елда 51 йортта ― 305, 1834 елда 75 йортта ― 363 башкорт (6сы ― ике хатынлы, 1се ― өч хатынлы), 1848 елда 62 йортта ― 351 башкорт, 1859 елда ― 404 башкорт, 1870 елда 443 башкорт яши. 1906 елда 100 йортта ― 441 кеше яшәве теркәлгән. 1912 елда 115 йортта ― 580 асаба башкорт исәпкә алынган.

# Әҗәкүл
## Демография

Төп милләтләр: 1912 елгы җанисәпкә чаклы — асаба башкортлар, 1989 елгы җанисәп буенча — татарлар.

# Әҗәкүл
## Административ-территориаль королышы

Әҗәкүл авылы 1920 елга кадәр Уфа губернасының Минзәлә өязе Такталачык волостена керә. 1920 елдан башлап Минзәлә кантонына карый.
1930 елның 10 августыннан – Актаныш районы составына кертелә, 1963 елның 1 февраленнән – Минзәлә районына күчрелә, 1965 елның 12 гыйнварыннан кабаттан Актаныш районы составында.
Хәзерге ваҡытта Актаныш районының Актанышбаш авыл җирлегенә керә.

# Әҗәкүл
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.5 °C | -11.2 °C | -6 °C | 3.9 °C | 13.1 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 11.9 °C | 4 °C | -5.3 °C | -10.8 °C | 3.7 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.
# Буцени (Хынчешти)

Буцени (рум. һәм молдав. Buțeni ) — Молдова Республикасының Хынчешти районына караган авыл.
# Цагельня (Нясвижский районы)

Цагельня (белар. Цагельня) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Нясвижский районында урнашкан авыл.

# Цагельня (Нясвижский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Петруси

Петруси — Польшаның Мазовия воеводалыгы Ольшанка гминасында урнашкан авыл.

# Петруси
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Отак (Резина)

Отак (рум. һәм молдав. Otac ) — Молдова Республикасының Резина районына караган авыл.
# HD153153

HD153153 — Гакрәп йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,58 ± 0,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Новосёлка (Яхрома кушылдыгы)

Новосёлка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Мәскәү өлкәсе, Ярославль өлкәсе, Владимир өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Яхрома елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Новосёлка (Яхрома кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010100812110000003912
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110000391
* Бассейн коды — 08.01.01.008
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Озтерия ил Лепре (Виченца)

Озтерия ил Лепре — Италиянең Венеция төбәге Valbrenta өязендә урнашкан торак пункт.

# Озтерия ил Лепре (Виченца)
## Географиясе

Озтерия ил Лепре Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Озтерия ил Лепре (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дзевоключ

Дзевоключ — Польшаның Великопольское воеводалыгы Будзынь гминасында урнашкан авыл.

# Дзевоключ
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чонщев

Чонщев — Польшаның Великопольское воеводалыгы Яроцин гминасында урнашкан авыл.

# Чонщев
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (9696) Jaffe

(9696) Jaffe (лат. Jaffe) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9696) Jaffe
## Тарихы

1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6628 P-L» саналган.
# Якобень (Клуж)

Якобень — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. Чану-Маре (коммуна) коммунасына карый.

# Якобень (Клуж)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Игорь Красичков-Терновский

Игорь Красичков-Терновски (Игорь Фөдор Красичков-Терновски, 13 февраль 1935(1935-02-13), Мәскәү, СССР — 8 март 2012(2012-03-08) (77 яшь), Уфа, Башкортстан, Россия) — математик, БР ФА мөхбир әгъзасы (1993), физика-математика фәннәре докторы (1974), профессор (1981).
# Ийар

Ийар (фр. Ilharre) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
# GSC7136-1204

GSC7136-1204 — Компас йолдызлыгында урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,13 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Бишофроде

Бишофроде (алман. Bischofrode) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Бишофроде
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,52 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 281 метр биеклектә урнашкан.
# Келәш

Келәш — Башкортстанның Чишмә районындагы татар авылы. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 560 кешенең яшәве мәгълүм.

# Келәш
## Тарихи мәгълүмат

Элек Теләш дип тә аталган. Кара Якуп волостенә кергән. Халкы морзаларга (Кудашевлар) һәм типтәрләр гә бүленгән.

# Келәш
## Атаклы кешеләр

* Зыя Камали
* Сәйфи Кудаш
* Фәридә Кудашева
* Мостай Кәрим
* Абдулхак Кудашев
* Илгиз Кәримов

# Келәш
## Демография

1906 елда биредә 1436 кеше яши.
Татарлар рәсми рәвештә 93%.

# Келәш
## Географик урынлашу

* район үзәгенә кадәр (Чишмә): 22 км
* авыл җирлеге үзәгенә кадәр (Ар): 5 км
* якындагы тимер юл станциясенә (Йоматау): 4 км
# Эль Педрегал, Ранчо (Тепезала)

Эль Педрегал, Ранчо — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Тепесала муниципалитеты составына керә.

# Эль Педрегал, Ранчо (Тепезала)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Педрегал, Ранчо (Тепезала)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# NGC 4103

NGC 4103 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4103
## Тарихы

Әлеге галактика 1826 елда Шотландия астрономы Джеймс Данлоп тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 22.86 см (9 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Жишов

Жишов (чех. Žíšov) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Табор һәм Q89274390? районында урнашкан авыл.

# Жишов
## Географиясе

Мәйданы — 4,727062 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 424 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Жишов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Жишов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Жишов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 200 |
| 1880 | 206 |
| 1890 | 228 |
| 1900 | 207 |
| 1910 | 250 |
| 1921 | 293 |
| 1930 | 332 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 268 |
| 1961 | 226 |
| 1970 | 218 |
| 1980 | 185 |
| 1991 | 144 |
| 2001 | 140 |
| 2011 | 221 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 213 |
| 2016 | 213 |
| 2017 | 223 |
| 2018 | 242 |
| 2019 | 247 |
| 2020 | 250 |
| 2021 | 248 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 233 |
| 2022 | 244 |
| 2023 | 289 |
| 2024 | 285 |
# Пазаркөй (Салихлы)

Пазаркөй (төр. Pazarköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Салихлы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Константин Шушерин

Константин Шушерин (Константин Никита улы Шушерин, XVI гасыр, Казан, Казан патшалыгы, Рус дәүләте — 1631 елдан иртә түгел, ) — дәүләт эшлеклесе, Сарытау (1622) һәм Арча (1629-1630) воеводасы.
# Портэн

Портэн — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Конда елгасының уң ярына тамагыннан 1010 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 20 км.

# Портэн
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Конда елгасы. Кече елга бассейны — Конда, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010600112115300015651
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301565
* Бассейн коды — 14.01.06.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Ондокузмаес

Ондокузмаес (төр. Ondokuzmayıs) — Төркия Җөмһүриятенең Самсун иленә караган бер шәһәре.
# Монмейран

Монмейран (фр. Montmeyran) — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
# Бөртек (елга)

Бөртек (рус. Буртечка) — Нократ елгасы кушылдыгы. Киров өлкәсенең Малмыж районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 15 км.

# Бөртек (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300512111100040265
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111104026
* Бассейн коды — 10.01.03.005
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Новини (гмина Желехлинек)

Новини — Польшаның Лодзь воеводалыгы Желехлинек гминаcында урнашкан авыл.

# Новини (гмина Желехлинек)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Асперг

Асперг (алман. Asperg) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Асперг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,8 км² (1961). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 270 метр биеклектә урнашкан.
# Дишобаба

һәм
Дишобаба — Польшаның Мазовия воеводалыгы Ружан гминасында урнашкан авыл.

# Дишобаба
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вейцанг

Вейцанг (ингл. Weitsang) — Бутан дәүләтенең Бумтанг дзонгхагында урнашкан авыл.

# Вейцанг
## Географиясе

Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 4 927 метр биеклектә 27°55′00″ т. к. 90°45′00″ кб. о. координаталы буенча урнашкан.
# (4930) Rephiltim

(4930) Rephiltim (лат. Rephiltim) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4930) Rephiltim
## Тарихы

1983 елның 10 гыйнварында S. L. Salyards тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 AO2» саналган.
# Популяция тыгымы

Популяция тыгымы (яки генетик тыгымы) - популяция яки биологик төрнең зур өлешенең юк ителүе яки башка вәзгыять нәтиҗәсендә үрчү мөмкинлеген югалту белән бәйле эволюцион вакыйга.

# Популяция тыгымы
## Үрнәкләр
### Кешеләр

Эволюцион биологы Ричард Даукинс (2004) бар кешеләрнең дә анасыннан тапшырылган митохондриядагы ДНК һәм атасыннан тапшырылган Y хромосомадагы ДНК төзелешләре 140 000 һәм 60 000 ел элек бердәм булулары турында фаразларын тәкъдим итә. Ягъни, бүген яшәгән барлык кешеләрнең бердәм борынгы анасы булган хатын (Митохондриаль Һава) 140 000 ел элек яшәгән, бердәм борыңгы бабасы булган ир (Y-хромосомалы Адәм) 60 000 белән 90 000 ел элек яшәгән. Бүгенгә билгеле фәнни мәгълүмат бу саннарның дөрес булмавына ишарәли. 2009нче елгы фаразлар буенча, Митохондриаль Һава 200 000 ел тирәсе, Y-хромосомалы Адәм исә 140 000 ел тирәсе элек яшәгән диелә.
Тоба һәлакәте теориясе буенча, якынча 70 000 ел элек урын алган Индонезияның Тоба супер-янартавының атылуы зур дәрәҗәдәге табигый мохитның үзгәрүенә китерә. Аның нәтиҗәсендә кеше популяциясе бәлкем 15 000 индивидка кадәр төшереп кеше популяциясендә тыгым туа. Теория тиз урын алган климат үзгәрүе турындагы геологик мәгълүмат һәм экстраполяция кешеләрнең кайбер геннарның төзелеше бу заман тирәсендә бердәм булуын (мәсәлән митохондриядагы ДНК, Y-хромосома һәм башка кайбер төш геннары)) һәм кешеләрнең чагыштырмача түбән генетик аерылмасы булуына нигезләнә.
# Пушкар

Пу́шкар (Инглиз телендә: Pushkar, Һинди телендә: पुष्कर) — Һиндстанда, Раджастхан штатында Аджмер даирәсендә шәһәр в округе. Аджмер шәһәреннән 14 км төньяк-көнбатышта урнашкан. Пушкар Һинд динендә дини сәфәр кылуның изге урыннарының берсе булып тора. Ул еш «тиртхарадж» дип атала — барлык дини сәфәр кылу урыннарының патшасы. Пушкар шулай ук көнбатыш туристлары арасында зур популярлыкка ия.
Шәһәр Пушкар изге күле ярларында урнашкан. Шәһәрнең диңгез дәрәҗәсеннән уртача биеклеге 510 метр. Пушкар Һиндстанның иң борынгы шәһәрләренең берсе булып тора. Аны нигезләү датасы билгеле түгел, әмма Һинд дине риваятьләре шәһәрнең барлыкка килүен Галәмне барлыкка китерүче Брахма белән бәйлиләр. Әйтелгәнчә, Брахма Вишнуның даршанына ия булу өчен бу урында 60 000 ел буена кырыс аскезалар башкарган.
Пушкарда күп Һинд дине гыйбадәтханәләре урнашкан. Борынгы гыйбадәтханәләрнең күпчелеге мөселманнар тарафыннан җимерелгән булган, әмма соңрак торгызылган булганнар. Иң мәшһүр булып XIV гасырда төзелгән Брахма гыйбадәтханәсе тора. Бу дөньяда бу Ходайга багышланган берничә гыйбадәтханәнең берсе. Пушкар күле ярларында 52 Гхата урнашкан, анда дини сәфәр кылучылар изге күлдә коеналар. Пушкар шулай ук биредә ел саен мәшһүр дөяләр ярминкәсе узуы белән мәшһүр.

# Пушкар
## Этимология

Пушкар Санскрит теленнән тәрҗемә иткәндә "зәңгәр лотос чәчәге" дигәнне аңлата. Һинд дине тарафдарлары ышануынча, Ходай шул җирдә Брахма бөек корбан урыны корыр өчен томшыгында лотос чәчәген тотучы аккошны җибәргән. Һәм лотос төшкән урын Пушкар дип аталган булган.