yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# HD226451

HD226451 — Аккош йолдызлыгында урнашкан A спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 11,46 ± 0,1 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Сан-Пайю-де-Грамасуш

Сан-Пайю-де-Грамасуш — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. Оливейра-ду-Ошпитал муниципалитетына карый.

# Сан-Пайю-де-Грамасуш
## Географиясе

Мәйданы — .
# Ножан-е-Постьяк

Ножан-е-Постьяк (фр. Naujan-et-Postiac) — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
# Хавсты

Хавсты (белар. Хаўсты) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.

# Хавсты
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Казчина Корза (Бергамо)

Казчина Корза — Италиянең Ломбардия төбәге Бариано өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Корза (Бергамо)
## Географиясе

Казчина Корза Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казчина Корза (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Урна (Демьянка кушылдыгы)

Урна — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Демьянка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 336 км.

# Урна (Демьянка кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010700112115300014194
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301419
* Бассейн коды — 14.01.07.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Магеес (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)

Магеес — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ла-Унион-де-Исидоро-Монтес-де-Ока муниципалитеты составына керә.

# Магеес (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)
## Географиясе

Магеес Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Магеес (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Магеес (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Вострава (Вилейский районы)

Вострава (белар. Вострава) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.

# Вострава (Вилейский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Ампаро Балтазар Кармона, Позо Уно (Акамбаро)

һәм
Ампаро Балтазар Кармона, Позо Уно — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Акамбаро муниципалитеты составына керә.

# Ампаро Балтазар Кармона, Позо Уно (Акамбаро)
## Географиясе

Ампаро Балтазар Кармона, Позо Уно Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Ампаро Балтазар Кармона, Позо Уно (Акамбаро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ампаро Балтазар Кармона, Позо Уно (Акамбаро)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Эршен

Эршен (фр. Erchin) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Аниш кантонына карый.
# Амии (Луаре)

Амии (фр. Amilly) — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
# Ешилбелде (Мармарис)

Ешилбелде (төр. Yeşilbelde) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Мармарис илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Казчина Мазуерье (Торино)

Казчина Мазуерье — Италиянең Пьемонт төбәге Кавур өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Мазуерье (Торино)
## Географиясе

Казчина Мазуерье Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казчина Мазуерье (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лукачевец

Лукачевец — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. Сикевица (коммуна) коммунасына карый.

# Лукачевец
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Шеһитлер (Нарман)

Шеһитлер (төр. Şehitler) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Нарман илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Калиново (Елцкий повяты)

Калиново — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Калиново гминасында урнашкан авыл.

# Калиново (Елцкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (20116) 1995 VE1

(20116) 1995 VE1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20116) 1995 VE1
## Тарихы

1995 елның 15 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 VE1» саналган.
# Бачки Ярак

Бачки Ярак (серб. Бачки Јарак) — Сербиянең Воеводина автоном крае Темерин җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Бачки Ярак
## Географиясе

Урта Дунай тигезлегенең көньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 83 метр биеклектә урнашкан.

# Бачки Ярак
## Климаты

Климат уртача, континенталь. Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Июльнең уртача температурасы 22 — 24 °C, гыйнварның -1,2 — 2,6 °C. Явым-төшем күләме елына 550-750 мм.

# Бачки Ярак
## Демография

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2002 | 6049 | |
# Поллоксвилл (Төньяк Каролина)

Поллоксвилл — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Поллоксвилл (Төньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Поллоксвилл (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,816583 км², 0,816585 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 5 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Леонув (Гарволинский повяты)

Леонув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Мацеёвице гминасында урнашкан авыл.

# Леонув (Гарволинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (10487) Danpeterson

(10487) Danpeterson (лат. Danpeterson) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10487) Danpeterson
## Тарихы

1985 елның 14 апрелендә Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 GP1» саналган.
# Башмакчы (Искилип)

Башмакчы (төр. Başmakçı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Искилип илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Фуипьяно-Валле-Иманья

Фуипьяно-Валле-Иманья — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Бергамо провинциясе составына керә.

# Фуипьяно-Валле-Иманья
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1019 ± 0 метр биеклектә урнашкан. Локателло, Брумано, Val Brembilla, Ведезета, Таледжо һәм Корна-Иманья коммуналары белән чиктәш.
# Попешть (Джиров, Нямц)

Попешть — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. Джиров (коммуна) коммунасына карый.

# Попешть (Джиров, Нямц)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 400 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Долни Горжице

Долни Горжице (чех. Dolní Hořice) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Табор һәм Q89274388? районында урнашкан авыл.

# Долни Горжице
## Географиясе

Мәйданы — 39,11073 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 554 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Долни Горжице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Долни Горжице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Долни Горжице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 2682 |
| 1880 | 2878 |
| 1890 | 2797 |
| 1900 | 2639 |
| 1910 | 2543 |
| 1921 | 2452 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 2286 |
| 1950 | 1645 |
| 1961 | 1548 |
| 1970 | 1267 |
| 1980 | 1060 |
| 1991 | 901 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 823 |
| 2014 | 825 |
| 2016 | 805 |
| 2017 | 825 |
| 2018 | 820 |
| 2019 | 838 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 834 |
| 2021 | 839 |
| 2021 | 801 |
| 2022 | 831 |
| 2023 | 845 |
| 2024 | 841 |
# NGC 6406

NGC 6406 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6406
## Тарихы

Әлеге галактика 1885 елда Франция астрономы Guillaume Bigourdan тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 30.48 см (12 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# HD186957

HD186957 — Тавис йолдызлыгында урнашкан A0IV спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,42 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# WRAP53

WRAP53 (ингл. WD repeat containing antisense to TP53) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бюрен (Брамвальд)

Бюрен — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Бюрен (Брамвальд)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 242 метр биеклектә урнашкан.
# Алешки (Свирски авыл советы)

Алешки (белар. Алешкі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.

# Алешки (Свирски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Жуковски (Чиләбе өлкәсе)

Жуковский (рус. Жуковский) — Чиләбе өлкәсенең Верхнеуральск районы составына керүче авыл.

# Жуковски (Чиләбе өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Жуковски (Чиләбе өлкәсе)
## Сәгать поясы

Жуковски (Чиләбе өлкәсе) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Жуковски (Чиләбе өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (73%), башкортлар (27%).
# Коловертное

Коловертное (каз. Коловертное) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Коловертное
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Казе Ронкадело (Форли-Чезена)

Казе Ронкадело — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Гаттео өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Ронкадело (Форли-Чезена)
## Географиясе

Казе Ронкадело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казе Ронкадело (Форли-Чезена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нороку

Нороку — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. Бродина (коммуна) коммунасына карый.

# Нороку
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 971 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Инье (Белуно)

Инье — Италиянең Венеция төбәге Лонгароне өязендә урнашкан торак пункт.

# Инье (Белуно)
## Географиясе

Инье Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Инье (Белуно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вилямово (Подлясье воеводалыгы)

Вилямово — Польшаның Подлясье воеводалыгы Пшитулы гминасында урнашкан авыл.

# Вилямово (Подлясье воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дернекпазары

Дернекпазары (төр. Dernekpazarı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесенең Трабзон иленә караган бер илчедер.

# Дернекпазары
## Географиясе

Илче мәйданы — .
# Дамарлы (Гөлкөй)

Дамарлы (төр. Damarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Гөлкөй илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Агвас Бланкас (Коюка де Бенитез)

Агвас Бланкас — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Коюка-де-Бенитес муниципалитеты составына керә.

# Агвас Бланкас (Коюка де Бенитез)
## Географиясе

Агвас Бланкас Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Агвас Бланкас (Коюка де Бенитез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Агвас Бланкас (Коюка де Бенитез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Галяшы

Галяшы (белар. Галяшы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Дубровенский районында урнашкан авыл.

# Галяшы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# (18324) 1984 HA2

(18324) 1984 HA2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18324) 1984 HA2
## Тарихы

1984 елның 27 апрелендә Ла-Силья тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 HA2» саналган.
# Довер (сан алу урыны, Массачусетс)

Довер — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Довер (сан алу урыны, Массачусетс)
## Географиясе

Довер халык санын алу урыны мәйданы — 11,317239 км², 11,317233 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 53 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Аллерхайлиген-им-Мюрцталь

Аллерхайлиген-им-Мюрцталь — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. Брук-Мюрцушлаг һәм Киндберг округы составына керә.

# Аллерхайлиген-им-Мюрцталь
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 551 метр биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
# Акаригва

Акаригва (исп. Acarigua) — Венесуэланың Португеса штатында урнашкан шәһәр.

# Акаригва
## Тарих

1620 елда нигезләнгән.
# Шарбаш

Шарбаш — Башкортстанның Бүздәк районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452725, ОКАТО коды — 80217819003.
# Виммено

Виммено (фр. Wimmenau) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Виммено
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 20,76 км².
# 1566 ел

2 меңьеллык :
XIV гасыр — XV гасыр — XVI гасыр — XVII гасыр — XVIII гасыр :
Хронологик таблица :
1566 (бер мең биш йөз алтмыш алтынчы) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча сишәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1566 елы, II меңьеллыкның 566 елы, XVI гасырның 66 елы, XVI гасырның 7 унъеллыгының 6 елы, 1560 елларның 7 елы. 1566 елдан бирле 458 ел үтте.

# 1566 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1566 елда туганнар

# 1566 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1566 елда вафатлар
* 2 июль — Нострадамус, француз табибы, күрәзәче.
# Рембише-Парцеле

Рембише-Парцеле — Польшаның Мазовия воеводалыгы Говорово гминасында урнашкан авыл.

# Рембише-Парцеле
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Менкажув

һәм
Менкажув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Москожев гминасында урнашкан авыл.

# Менкажув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Трой (Канзас)

Трой — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.

# Трой (Канзас)
## Тарихы

Трой шәһәре елда нигезләнгән.

# Трой (Канзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,547114 км², 2,547116 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 334 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мерицо (Маса-Карара)

Мерицо — Италиянең Тоскана төбәге Виллафранка-ин-Луниджана өязендә урнашкан торак пункт.

# Мерицо (Маса-Карара)
## Географиясе

Мерицо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Мерицо (Маса-Карара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пирс (округ, Небраска)

Пирс — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Пирс шәһәре.

# Пирс (округ, Небраска)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1856 елда оештырыла.

# Пирс (округ, Небраска)
## Территориясе

Округ мәйданы 1484,71 км² тәшкил итә.
# (19006) 2000 RY65

(19006) 2000 RY65 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19006) 2000 RY65
## Тарихы

2000 елның 1 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 RY65» саналган.
# İ

* Тел порталы
* Тел белеме порталы
* Татар теле порталы
* Тарих порталы
İ (i) (tat. lat. Noqtalı İ(үле сылтама)) — латин әлифбасының хәрефе, татар латин әлифбасында унөченче. "İ i" хәрефе татар кирилл әлифбасының "И и" хәрефенә туры килә, "İ" транскрипциядә [ий] авазына туры килә, шуңа күрә татар латиницада "İ i" хәрефтән соң "й"-"y" хәрефе язылмый, "ия", "ие", "ию" диграфлары "iä", "ie", "iü" диграфларына әверелә, мәсәлән киен - kien , тиеш - tieş, мәдәният - mädäniät , полиция - politsiä, бию - biü, дию - diü, нәшрият - näşriät.
Татар теле Кирил, Латин, Гарәп әлифбасы кануны буенча расланган. Интертат, Татар-Информ 2015 елның 26 июнь көнендә архивланган., Безнең гәҗит 2013 елның 6 август көнендә архивланган., TRT-Tatar гәҗитләренең сәхифәсендә кулланыла.

# İ
## Искәрмә

Татар телендә ый - ıy диграфы аерым авазны - и авазына каты ишен билгели, Заманалиф әлифбасында ый - ıy авазына аерым хәреф í туры килә.
Яңалиф-1 әлифбасында "I i" кирилл әлифбасының "И и" хәрефенә туры килә иде, кирилл әлифбасының "Ы ы" хәрефенә Яңалиф-1та махсус хәреф "Ƅ, ƅ" туры килә иде.

# İ
## Бүтән телләрдә

Нокталы "İ i" Төрки имләсендә (Төркия, Әзәрбайҗан, Кырым татарлары) кулланыла.
Киңәйтелгән латин имләсенә керә, Көнбатыш Европа (West Europe) шрифтлары.
# Жэрдзь

Жэрдзь (белар. Жэрдзь) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Светлагорский районында урнашкан авыл.

# Жэрдзь
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Виндорп

Виндорп — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Брусы гминасында урнашкан авыл.

# Виндорп
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Блеквелл (Техас)

Блеквелл — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Блеквелл (Техас)
## Тарихы

Блеквелл шәһәре елда нигезләнгән.

# Блеквелл (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,531146 км², 1,531142 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 648 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Тугылым шәһәр округы

Тугылым шәһәр округы (рус. Тугулымский городской округ) — Свердловск өлкәсе составына керүче шәһәр округы. Көнчыгыш идарә округынә керә.
Административ үзәк — Тугылым шәһәр тибындагы бистәсе.

# Тугылым шәһәр округы
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (92,8%), татарлар (2,1%).

# Тугылым шәһәр округы
## Административ бүленеш

Тугылым шәһәр округы составына 51 торак пункт керә.
# CARMIL2

CARMIL2 (ингл. Capping protein regulator and myosin 1 linker 2) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# SLC52A3

SLC52A3 (ингл. Solute carrier family 52 member 3) — кешенең 20-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Паварола II (Павия)

Паварола II — Италиянең Ломбардия төбәге Борго-Приоло өязендә урнашкан торак пункт.

# Паварола II (Павия)
## Географиясе

Паварола II Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Паварола II (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.