yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Бойишина

Бойишина (серб. Бојишина) — Сербиянең Ябланич округы Лесковатс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Бойишина
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 486 метр биеклектә урнашкан.

# Бойишина
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# (11329) 1995 WJ2

(11329) 1995 WJ2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11329) 1995 WJ2
## Тарихы

1995 елның 18 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 WJ2» саналган.
# Фест-э-Сент-Андре

Фест-э-Сент-Андре (фр. Festes-et-Saint-André) — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
# HD131531

HD131531 — Кентавр йолдызлыгында урнашкан F2IV/V(m) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,45 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Франсуа Жоржон

Фраңсуа Жоржоң (фр. François Georgeon, 1942, Нөйи-сүр-Сен) — франсуз тарихчысы. 1979 елдан Франция милли фәнни тикшеренүләр үзәгендә, фәнни тикшеренүләр бүлеге мөдире, 2008 елдан баш фәнни хезмәткәр. XIX гасыр азагы — XX гасыр башы төрки халыклар тарихына, Йосыф Акчурага, Галимҗан Ибраһимовка багышланган фәнни хезмәтләр авторы.
* 1 2 NUKAT — 2002.https://wikidata.org/wiki/Track:Q11789729https://wikidata.org/wiki/Track:P1207
* 1 2 https://www.radiofrance.fr/personnes/francois-georgeon
# Вуңтау

Вуңтау (вьетн. Vũng Tàu) — Вьетнамның Бариа-Вуңтау правинсәсендә урнашкан шәһәр.

# Вуңтау
## Тарих

Хәзерге статусын 1991 елдан башлап йөртә.

# Вуңтау
## Кардәш шәһәрләр

* Бакы, Әзербайҗан
* Падаң, Индонезия
# Вишковице (Ходова Плана)

Вишковице (чех. Výškovice) — Чехиянең Пльзень крае Chodová Planá районында урнашкан авыл.

# Вишковице (Ходова Плана)
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Вишковице (Ходова Плана)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Вишковице (Ходова Плана)
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Вишковице (Ходова Плана)
## Демография

Халык саны динамикасы:
# GSC8719-794

GSC8719-794 — Почмаклык йолдызлыгында урнашкан B7V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,82 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Займ (стацие к.ф.) (Кыушени)

Займ (стацие к.ф.) (рум. һәм молдав. Zaim (stație c.f.) ) — Молдова Республикасының Кыушени районына караган авыл.
# Прнявор (Баточина)

Прнявор (серб. Прњавор ) — Сербиянең Шумади округы Баточина җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Прнявор (Баточина)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 239 метр биеклектә урнашкан.

# Прнявор (Баточина)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# IC 380

IC 380 — Эридан йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 380
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 380, PGC 15398, 2MASX J04314131-1255372, MCG-02-12-034, 6dFGS gJ043141.3-125537, CAIRNS J043141.30-125537.5, LEDA 15398 һәм [DFL99] Galaxy 112 буларак та сурәтләнә.
# Балабан (Арнавуткөй)

Балабан (төр. Balaban) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Арнавуткөй илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сан-Луис-ду-Куру

Сан-Луис-ду-Куру — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.

# Сан-Луис-ду-Куру
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 122 км².
# Җону

Җону (әзери. Conu) — Әзербайҗанның Лерик районына караган авыл.
# Береке (Ордабашы районы)

Береке (каз. Береке) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Береке (Ордабашы районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Курга (Пинега кушылдыгы)

Курга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пинега елгасының уң ярыннан 245 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.

# Курга (Пинега кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300312103000038276
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003827
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# 441 ел

1 меңьеллык :
III гасыр — IV гасыр — V гасыр — VI гасыр — VII гасыр :
Хронологик таблица :
441 (дүрт йөз кырык беренче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча чәршәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 441 елы, I меңьеллыкның 441 елы, V гасырның 41 елы, V гасырның 5 унъеллыгының 1 елы, 440 елларның 2 елы. 441 елдан бирле 1583 ел үтте.

# 441 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:441 елда туганнар

# 441 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:441 елда вафатлар
# Лом (Страконице)

Лом (чех. Lom) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Страконице һәм Блатня районында урнашкан авыл.

# Лом (Страконице)
## Географиясе

Мәйданы — 5,702372 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 474 ± 1 метр һәм 479 метр биеклектә урнашкан.

# Лом (Страконице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лом (Страконице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лом (Страконице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 365 |
| 1880 | 376 |
| 1890 | 356 |
| 1900 | 321 |
| 1910 | 348 |
| 1921 | 360 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 329 |
| 1950 | 240 |
| 1961 | 229 |
| 1970 | 196 |
| 1980 | 180 |
| 1991 | 135 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 124 |
| 2014 | 113 |
| 2016 | 115 |
| 2017 | 112 |
| 2018 | 116 |
| 2019 | 120 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 120 |
| 2021 | 123 |
| 2021 | 86 |
| 2022 | 114 |
| 2023 | 119 |
| 2024 | 114 |
# Старе Секлюки

Старе Секлюки — Польшаның Мазовия воеводалыгы Стара-Блотница гминасында урнашкан авыл.

# Старе Секлюки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вуткань (коммуна)

Вуткань — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан коммуна.

# Вуткань (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 68,05 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 184 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Вуткань, Мелеешть һәм Пошта-Елан авыллары урнашкан.
# HD68292

HD68292 — Корма йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,52 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Муральионе (Козенца)

Муральионе — Италиянең Калабрия төбәге Козенца өязендә урнашкан торак пункт.

# Муральионе (Козенца)
## Географиясе

Муральионе Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Муральионе (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (4857) Альтгамия

(4857) Альтгамия (лат. Altgamia) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4857) Альтгамия
## Тарихы

1984 елның 29 мартында Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 FM» саналган.
# Казе Ортолан (Порденоне)

Казе Ортолан — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Пазиано-ди-Порденоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Ортолан (Порденоне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Глодень (Муреш)

Глодень — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. Глодень (коммуна, Муреш) коммунасына карый.

# Глодень (Муреш)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Чарнички

Чарнички (белар. Чарнічкі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шаркавшчынский районында урнашкан авыл.

# Чарнички
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Теләче районы гербы

Татарстан Республикасы Теләче муниципаль районы гербы — муниципаль берәмлекнең рәсми символы булган танып-белү, хокук билгесе.
Герб Теләче районы советының 69 нчы карары белән 2006 елның 23 декабрендә расланган.
Герб 2875 теркәлү номеры буенча Россия Федерациясенең Дәүләт геральдик реестрына һәм 90нчы номеры астында Татарстан Республикасының геральдик реестрына кертелә.

# Теләче районы гербы
## Герб тасвирламасы

Яшел башлыклы кызыл кырда көмеш үлчәүләр сурәтләнгән. Үлчәүләрнең алтын уклары аска караган, уң касәсе алтын, сул касәсе иген белән тулган, үлчәү яшел төс белән кызыл кыр арасында тора.
Теләче муниципаль районы гербы символлар һәм аллегорияләр теле белән аның тарихи-мәдәни үзенчәлекләрен чагылдыра.
Район үзәге Теләченең борынгы тарихы бар. Аның нигезе Алтын Урда һәм иртә Казан ханлыгы чорына карый. Авыл зур ярминкә белән мәгълүм була, бу гербта үлчәүләр рәсеме белән чагылдырылган, аларның касәләре тәңкәләр һәм ашлык белән тутырылган.
Тулы чәчәкле үлчәүләр Теләче районының элеккеге бөеклеген дә, аның заманча үсеш потенциалын да гәүдәләндерә. Моннан тыш, алтын тәңкәләр районның бай тарихи-мәдәни мирасына аллегорик рәвештә күрсәтәләр, аның территориясендә уникаль археологик һәйкәлләр урнашкан.
Яшел башлык Теләче районының авыл хуҗалыгы районы булуын күрсәтә.
Гербның символикасын аның төс гаммасы тулыландыра:
Алтын төс уңыш, байлык, акыл һәм хөрмәт символы.
Көмеш төс чыклык, ачыклык, татулык, гаепсезлек символы.
Кызыл төс батырлык, көч, хезмәт сөючәнлек, матурлык һәм бәйрәм символы.
Яшел төс табигать, сәламәтлек, яшьлек, тормыш үсеше символы.

# Теләче районы гербы
## Герб тарихы

Гербны эшләү Татарстан Республикасы Президенты каршындагы Геральдика Советы тарафыннан Россия геральдистлар Союзы белән берлектә Рамил Хәйретдинов (Казан), Радик Салихов (Казан), Константин Моченов (Химки), Кирилл Переходенко (Конаково), Оксана Фефелова (Балашиха), Оксана Афанасьева (Мәскәү) составында башкарыла.
# Говернадор-Аршер

Говернадор-Аршер — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.

# Говернадор-Аршер
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 450,89 км².
# Дегурич

Дегурич (серб. Дегурић) — Сербиянең Колубара округы Валево, Колубарский округ һәм Центральная Сербия җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Дегурич
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 251 метр биеклектә урнашкан.

# Дегурич
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.

# Дегурич
## Демография

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2011 | 393 | |
# Сен-Жорж (Жер)

Сен-Жорж (фр. Saint-Georges) — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
# Акчапынар (Келес)

Акчапынар (төр. Akçapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Келес илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Халыкара демократия көне

Халыкара демократия көне (ингл. International Day of Democracу, исп. Día Internacional de la Democracia, фр. la Journée internationale de la démocratie, рус. Международный день демократии) — ел саен 15 сентябрь көнне билгеләнгән көн. 2008 елдан бирле үткәрелә. Демократияне үстерү һәм ныгыту максатыннан оештырылды.
# HD76325

HD76325 — Җилкәннәр йолдызлыгында урнашкан A3mA7-F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,81 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Антиньяк (Югары Гаронна)

Антиньяк (фр. Antignac) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Голтон (Индиана)

Голтон — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Голтон (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Голтон (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 4,680597 км², 4,680595 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 277 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Олива (Испания)

Олива (кат. Oliva) — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Олива (Испания)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 59,93 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 25 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# RHOB

RHOB (ингл. Ras homolog family member B) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# NXPE1

NXPE1 (ингл. Neurexophilin and PC-esterase domain family member 1) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (10570) Сибаясуо

(10570) Сибаясуо (лат. Shibayasuo) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10570) Сибаясуо
## Тарихы

1994 елның 8 апрелендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 GT» саналган.
# Масерия Фузко-Торета (Беневенто)

Масерия Фузко-Торета — Италиянең Кампания төбәге Сант-Агата-де-Готи өязендә урнашкан торак пункт.

# Масерия Фузко-Торета (Беневенто)
## Географиясе

Масерия Фузко-Торета Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Масерия Фузко-Торета (Беневенто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Беюзүмү (Тушба)

Беюзүмү (төр. Beyüzümü) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Тушба илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Пир

Пир — мишәр татарларында явыз җан яки өрәк.
Ышанулар буенча, Пир кешеләрне акылдан шаштыра алу саләтенә ия булган. Моннан котылу өчен бер генә ысул булган — өч юл кисешкән турыда корбан китерергә кирәк булган.
Пирның төрләре булып Бичура һәм Шүрәле санала.
# NGC 3868

NGC 3868 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3868
## Тарихы

Әлеге галактика 1884 елда Франция астрономы Эдуард Стефан тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 80.01 см (31.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (20327) 1998 HQ39

(20327) 1998 HQ39 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20327) 1998 HQ39
## Тарихы

1998 елның 20 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HQ39» саналган.
# (14267) Zook

(14267) Zook — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14267) Zook
## Тарихы

2000 елның 6 гыйнварында LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 AJ153» саналган.
# Вале ди Вадо (Савона)

Вале ди Вадо — Италиянең Лигурия төбәге Вадо-Лигуре өязендә урнашкан торак пункт.

# Вале ди Вадо (Савона)
## Географиясе

Вале ди Вадо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Вале ди Вадо (Савона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Вале ди Вадо (Савона)
## Халкы

* Ошибка Lua в Модуль:Wikidata/Population на строке 151: attempt to index field 'datavalue' (a nil value).
# Долня Битня

Долня Битня — Словениянең Илирська Бистриця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Долня Битня
## Географиясе

Мәйданы — 1,69 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 392,2 метр биеклектә урнашкан.
# Ка Барбьери (Модена)

Ка Барбьери — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Карпи өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка Барбьери (Модена)
## Географиясе

Ка Барбьери Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ка Барбьери (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дүньямалылар

Дүньямалылар (әзери. Dünyamalılar) — Әзербайҗанның Бейләган районына караган авыл.
# Пруви

Пруви (фр. Prouvy) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Ольнуа-ле-Валансьен кантонына карый.
# Буркерсрода

Буркерсрода (алман. Burkersroda) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Буркерсрода
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12,63 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 287 метр биеклектә урнашкан.
# Бозармут (Болу)

Бозармут (төр. Bozarmut) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Болу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Белалуче (Пезаро һәм Урбино)

Белалуче — Италиянең Марке төбәге Пергола өязендә урнашкан торак пункт.

# Белалуче (Пезаро һәм Урбино)
## Географиясе

Белалуче Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Белалуче (Пезаро һәм Урбино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# MOB1B

MOB1B (ингл. MOB kinase activator 1B) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Комитас

Согомон Согомониан, гадәттә Комитас дип аталган, (әрмәнчә: Կոմիտաս; 8 октябрь [ОС 26 сентябрь] 1869 - 22 октябрь 1935) - әрмән рухание, музыколог, композитор, аранжер, җырчы, хормейстер, ул Әрмәнстан милли музыка мәктәбенә нигез салучы булып санала. Ул этномузикология пионерларының берсе дип таныла.
Яшь вакытта ятим калган Комитасны Әрмәнстанның дини үзәге Этчмиадзинга алып китәләр, һәм ул Геворгия семинариясендә белем ала. 1895-нче елда вардапет (рухани) булып билгеләнгәннән соң, ул Берлиндагы Фредерик Уильям университетында музыка өйрәнә. Аннан соң ул Көнбатыш күнегүләрен милли традиция төзү өчен куллана. Ул 3000 дән артык әрмән халык музыкасын җыя һәм транскрипцияли, аларның яртысыннан күбрәге югалган һәм хәзер 1200 тирәсе генә бар. Әрмән халык җырларыннан тыш, ул башка культуралар белән дә кызыксынган һәм 1903-нче елда Көрд көйләре дип аталган Көрд халык җырларының беренче коллекциясен бастыра. Аның хоры Европаның күп шәһәрләрендә әрмән музыкасын тәкъдим итә, башкалар арасында Клод Дебусси мактауга лаек була. Аны әрмән җәмгыятьләре киң кабул итәләр, Аршаг Чобанян аны "әрмән музыкасы коткаручысы" дип атаган.
Әрмәнстан геноциды вакытында, йөзләгән әрмән зыялылары белән бергә, Комитас Османлы хакимияте тарафыннан 1915 елның апрелендә кулга алына һәм төрмә лагеренә җибәрелә. Озакламый аңлашылмаган шартларда азат ителәләр һәм психик бозылу кичерәләр һәм посттравматик стресс бозылу очракларын үстерәләр (ПТСД). Константинопольдә киң таралган дошманлык мохите һәм массакүләм әрмән үлем маршлары һәм аңа ирешкән үтерүләр турындагы хәбәрләр аның зәгыйфь психик халәтен тагын да начарайта. Ул башта Төркия хәрби идарә иткән хастаханәгә 1919 елга кадәр урнаштырыла, аннары Париждагы психиатрия хастаханәләренә күчерелә, һәм ул гомеренең соңгы елларын газапларда үткәрә. Комитас геноцидның шәһите була һәм сәнгатьтә әрмән геноцидының төп символларының берсе итеп сурәтләнә.