yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ostankino manarası

Ostankino telemanarası - ul Mäskäwdäge televizion häm radiotapşıru manarası. Anıñ beiklege - 540 m, Torontodağı CN Tower manarasınnan soñ dönyada iñ biek bina, ä Awrasiädä iñ biege.
Manaranıñ baş injenere Nikolay Nikitin, arxitektorları L. Batalov belän D. Burdin. Manara 1963-1967. yıllarda tözelgän, şundí waqıtlarda dönyanıñ iñ biek bínası bulğan. Tözeleştä küp innovasiä qullanılğan, alardan qorıç troslar qısılğan kierelgän timerbeton. Şundí uylap tabu manara qorılışın ğädi häm ışanıçlı yasağan. Başqa progressiv fikerlärdän say fundamentnı atap bula. Manaranıñ totrıqlığın massiv nigeze garantiäli: nigez massası maçta massasınnan qat-qat arttıra. Bu telemanara Böyek Manaralar Bötendönya Föderasiäseneñ (World Federation of Great Towers) äğzası.

# Ostankino manarası
## Qorılış

* Bieklek - 540 m.
* Fundament belän awırlığı - 51 400 t.
* Fundament tiränlege 4,6 m.
* Konuslı nigez 10 tayanıçqa terälä. Nigezdäge urtaça diameter 60 meter.
* Manara käwsäseneñ bocralı kisemnäre 149 arqan belän sığılğan.
* Bínanıñ ğomumí küläme 70 000 kub meter.
* Bülmälärneñ faydalı mäydanı - 15 000 q. m
* Maksimal isäp-xísaplanğan cil tizleklärendäge teoretik taypılu 12meter.
* Töp küzätü üydançığı 337 meter bieklegendä urnaşqan.
* Manarada 5 yök häm 4 passajir taşu lift.

# Ostankino manarası
## Restoran

"Sedmoye nebo" restoranı 328-334 m bieklegendä urnaşqan häm 3 qat ala. Bocrasıman restoran kiñlege 40 minut däwamında ber tulı äyläneş itä. Manaranı tözelep betüennän soñ küzätü mäydançıq häm restoranğa 10 millionnan artıq keşe kilgän.

# Ostankino manarası
## Yanğın

2000. Yılnıñ 27. Augustında manarada köçle yanğın barlıqqa kilä. Yanğın uçağı 460 m bieklegendä buldı, 3 qat tulısınça yanıp bette. Yanğın näticäsendä yanğın sünderüçelär komandire Vladimir Arsúkov, lifter Svetlana Loseva häm slesar-remontçı Aleksandr Şipilin hälâk buldı. Ynağın waqıtında zur temperaturadan tartuçı troslarnıñ küpçelege özelde, häm belgeçlär fikerlärençä manara tarqalu qurqınıçı aldında tordı. Soñraq troslarnı torğızdılar.
# Маардла күла

Маардла күла (эст. Maardla küla) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
# Лохтога

Лохтога — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кондоба елгасының сул ярыннан 14 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.

# Лохтога
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010300312110000016553
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110001655
* Бассейн коды — 08.01.03.003
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Новы Свет (Быхавский районы)

Новы Свет (белар. Новы Свет) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.

# Новы Свет (Быхавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Френе-ле-Самсон

Френе-ле-Самсон (фр. Fresnay-le-Samson) — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
# SAMD4B

SAMD4B (ингл. Sterile alpha motif domain containing 4B һәм Protein Smaug homolog 2) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сен-Клеман-сюр-Дюранс

Сен-Клеман-сюр-Дюранс (фр. Saint-Clément-sur-Durance) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Гийестр кантонына карый.

# Сен-Клеман-сюр-Дюранс
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 25,06 км².
# Морозени (Орхей)

Морозени (рум. һәм молдав. Morozeni ) — Молдова Республикасының Орхей районына караган авыл.
# Палаци (Перуҗа)

Палаци — Италиянең Умбрия төбәге Паникале өязендә урнашкан торак пункт.

# Палаци (Перуҗа)
## Географиясе

Палаци Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Палаци (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Акчаөрен (Һилван)

Акчаөрен (төр. Akçaören) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һилван илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Вале Рикети (Бергамо)

Вале Рикети — Италиянең Ломбардия төбәге Колере өязендә урнашкан торак пункт.

# Вале Рикети (Бергамо)
## Географиясе

Вале Рикети Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Вале Рикети (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Черняевка (Костанай өлкәсе)

Черняевка (каз. Черняевка) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Черняевка (Костанай өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Саз татарлары

Саз татарлары (сас татарлары) — Төмән өлкәсенең Тубыл районында яшәүче татарлар, себер татарларының бер төркеме.
Чыгышлары белән саз татарлары биредәге угыр халыкларына - ненецларга, хантларга һәм мансиларга барып тоташалар. Кайчандыр бу халыклар себер татар теленә һәм исламга күчеп татарлашканнар, әмма үз гореф-гадәтләрен дә саклап калуга ирешкәннәр.
Башка себер татарлары һәм рус авылларыннан ерак урнашканлыктан үз гореф-гадәтләрен, башка себерлеләрдән аермалы буларак, бик яхшы саклап кала алганнар.
Төп шөгыльләре - аучылык һәм балыкчылык.
# Пайоль

Пайоль (фр. Pailloles) — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Оваҗык (Кепсут)

Оваҗык (төр. Ovacık) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Кепсут илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бәдигый

Бәдигый — псевдоним (фамилия).
* Хәнәфи Бәдигый (Канәфи Бадыйков, 1941), язучы, галим, Муса Җәлил премиясе (2019).
* Хуҗа Бәдигый (1887-1940), тел галиме, фольклорчы, педагог. Сәяси репрессия корбаны.
# Миллс-Клико (Массачусетс)

Миллс-Клико — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Миллс-Клико (Массачусетс)
## Географиясе

Миллс-Клико халык санын алу урыны мәйданы — 8,207129 км², 8,207866 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Сансет (Старр округы, Техас)

, һәм
Сансет — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Сансет (Старр округы, Техас)
## Географиясе

Сансет халык санын алу урыны мәйданы — 0,086476 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Талак (аерылышу)

Талак - (гарәп. الطلاق, «талак кылу, иреккә җибәрү» мәгънәсендәге «талакун» сүзеннән, аерылу) — исламда аерылышу. Талак кылучы ир талик дип, ә иреннән аерылган хатын талика дип атала. Митлак – талак кылучы.

# Талак (аерылышу)
## Тәртибе

Аерылышу турында ир игълан итә, яки хатынының үтенече буенча шәригать хөкемдарлары карары хокуклы. Хатын белән аерылышырга теләгән ир-ат акылы камил, балигълык яшендә булырга тиеш, һәм ихтыяри аерылышуы шарт.
Талак гыйбарәсенең ир тарафыннан ничә тапкыр әйтелүенә карап, кире кайтарылышлы һәм кире кайтаргысыз талак төрләре булган.
Талак сүзен өч тапкыр кабатлаудан соң, талак кире кайтаргысыз булып исәпләнгән. Ләкин әлеге гыйбарәне куллануда гарәпләр нечкәлекләр уйлап чыгарганнар. Мәсәлән, «Синең муеныңда бау», «Алжир шәһәрендә ничә чирәп булса, мин синең белән шулар санынча аерылам» дип әйтү «өчле талак» исәбенә кертелгән, ә «Син минем хатыным түгел инде», «Син үз иркеңдә» дип әйтү бер тапкыр кабатланган гыйбарә булып исәпләнгән. «Син яртылаш аерылган һәм тагын өчтән бер өлешкә талак кылынган» дигән гыйбарә исә, мондагы өлешләрнең арифметик суммасы хәтта бер бөтенгә тулмаса да, ике тапкырлы талакка бәрабəр дип аңлатылган.
Ир белән хатынның аерылышуы хатын инициативасы белән эшләнгән очракта (хуль) никах яңартыла алмый. Бу вакытта хатын иренә, ул биргән мәһәрне кире кайтару өстенә, компенсация дә түләргә тиеш (гыйваз).
Бөтен мәзһәбләрдә дә, хатынның күреме килгән вакыт яки бала тапканнан соң кан килеп торганнанда (нифас) аерылышу тыела. Сөнниләрнең дүрт мәзһәбендә дә шушындый чакта хатыны белән аерылышу тыела (хәрам), әммә, шуңа карамастан, гамәлдә кала.
Шигыйларда аерылышу өчен ике шаһит каршында талак әйтү таләп ителә.
# Роги (Ополе воеводалыгы)

Роги — Польшаның Ополе воеводалыгы Немодлин гминасында урнашкан авыл.

# Роги (Ополе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тимур Закиров

Тимур Закиров (Тимур Илхан улы Закиров, 14 февраль 1970(1970-02-14) (54 яшь), — , ) — Россия Югары лигасында 4 матч уйнаган СССР һәм Россия футболчысы (ярымсакчы, һөҗүмче).
# NGC 4390

NGC 4390 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4390
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Bäräncärlär

Bäräncärlär (Bäläncärlär) , Törki qäbilälär berläşämäse. Ğäräp yazmalarında 6. yöz urtalarınnan telgä alına. 370. yıllarda Tönyaq Qawqazğa Ural artyağınnan Hunnar belän bergä kilgännär dip farazlana. 6. yözneñ 2. yartısınnan Törki Qağanlıqqa buysındırğannar. 630. yıllarda Qaspí Diñgezenä qoya torğan Terek belän Sulaq yılğaları arasındağı tübänlektä berläşmä isemendä däwlät häm şähär tözelä. 630. yıllar azağında ul däwlät Xäzär Qağanlığına buysındırıla. 9-10. yözlärdä bu qäbilälärneñ ber öleşe Bilär şähäre tirälärenä küçep utıra häm İdel buyı Bolğarı xalqı eçtälegenä kerä.
# Шёнау (Пфальц)

Шёнау — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Шёнау (Пфальц)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 16,35 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 295 метр биеклектә урнашкан.
# Целина (авыл)

Целина — Болгариянең Стара-Загора өлкәсендә урнашкан авыл. Чирпан җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Целина (авыл)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 139 метр биеклектә урнашкан.
# Сухайлы

Сухайлы — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан биләмәләрендә ага. Елга ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 96 км.

# Сухайлы
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010200512111100018298
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111101829
* Бассейн коды — 10.01.02.005
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Сен-Пале (Жиронда)

Сен-Пале (фр. Saint-Palais) — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
# Сухода

Сухода — Россия территориясеннән ага торган елга. Иваново өлкәсе, Владимир өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ухтома елгасының сул ярына тамагыннан 32 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 46 км.

# Сухода
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Нерль башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Мокшанан Волгага кушылганга кадәр, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010300812110000032449
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003244
* Бассейн коды — 09.01.03.008
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Электр

Электр — электр коргыларының хасил булуы, тәэсир итешүе һәм хәрәкәте белән бәйләнгән күренешләр җыелмасы. Инглиз галиме У. Гильберт (1554—1603) гәрәбәнең һәм башка шундый җисемнәрнең мондый үзенчәлеген электрлану дип атаган, чөнки грек телендә гәрәбәне «электрон» дип йөртәләр, шуннан «электр» сүзе дә килеп чыккан..
Борынгы заманнардан бирле кешеләр электр күренешләре белән кызыксынганнар. Мәсәлән, борынгы грек галимнәре безнең эрага кадәр VII гасырда ук гәрәбәнең (бор. грек. ἤλεκτρον: электрон), йон тукымага ышкыгач, төрле җиңел вак әйберләрне үзенә тартуын күреп белгәннәр. Бик озак вакытлар дәвамында бу үзлек гәрәбәгә генә хас дип уйлаганнар. Ә инде электр күренешләрен системалы рәвештә өйрәнү урта гасырларда гына башланган. Җисемнәрнең ике төрле электрлануын француз галиме Дюфе ачыклаган. Америка галиме Б. Франклин (1706—1790) җисемнәрнең ике төрле электрлануын җисемнәрдә ике төрле электр коргысы булуы белән аңлаткан. Ул, күнгә пыяла таякчыкны ышкыганда, пыяланың—уңай («+»), ә күннең тискәре («-») коргы белән электрлануын фаразлаган. Соңыннан пыяланың икенче төрле электрлануы ачыкланса да, физикада Б.Франклин керткән билгеләү үзгәртелмәгән. Б.Франклин электр күренеш-ләрен фәнни нигездә өйрәнүне башлаучы һәм электростатикага нигез салучы галим буларак билгеле. Җисемнәрне электрландыру буенча куелган күпсанлы тәҗрибәләрдә электр коргыларының бер җисемнән икенче җисемгә югалтуларсыз күчүе ачыкланган. Берьюлы ике җисем электр-ланганда, берсе уңай («+») тамгалы электр коргылары алса, икенчесе шул ук микъдарда тискәре («-») тамгалы электр кор-гылары ала. Бу тәҗрибәләргә нигезләнеп табылган канун электр коргылары саклану кануны дип атала. Бу канунны инглиз галиме M. Фарадей ачкан.
Электрланмаган җисемдә уңай һәм тискәре тамгалы электр каргылары бертигез микъдарда, шуңа күрә барча җисемнәр электр нейтраль булалар. Электр һәм электр күренешләре XX гасыр башында гына фәнни нигездә аңлатыла алганнар. XIX гасыр ахырында тискәре электр йөртүче элементар кисәкчек — электрон ачыла. Электронның электр коргысы q =1,6×10⁻¹⁹ Кл һәм массасы т$_е$ = 9,11×10⁻³¹ кг. XX гасыр башында инглиз галиме Э. Pезерфорд (1871—1937) атом төшен ача һәм аның уңай тамгалы электр кисәкчекләре — протоннардан торуын исбатлый. Протонның уңай тамгалы электр коргысы q = 1,6×10⁻¹⁹ Кл, ә массасы = 1,67×10⁻²⁷ кг. Атомда протоннар һәм электроннар саны тигез, һәм шул сәбәпле атом электр нейтраль була.

# Электр
## Табигый электр

Яшен – атмосферада булган зур электрик бушану, табигый электр.

# Электр
## Практик кулланыш

    Төп мәкалә: Электротехника
# Филипово (Благоевград өлкәсе)

Филипово — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. Банско җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Филипово (Благоевград өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 863 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ружново (Илавский повяты)

һәм
Ружново — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Суш гминасында урнашкан авыл.

# Ружново (Илавский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Горняк (Алтай крае)

Горнәк (рус. Горнәк) — Россия Федерациясенең Алтай краенда урнашкан шәһәр.
Халык саны —
* Н/Д кеше (
* Н/Д)
* Н/Д.

# Горняк (Алтай крае)
## Сәгать поясы

Горнәк Красноярск вакыты (Krasnoyarsk Time Zone, KRAT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +7:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +4 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+4 итеп күрсәтелә.

# Горняк (Алтай крае)
## Тарих

Шәһәр тибындагы бистә cтaтысын 1946 елдан, шәһәр cтaтысын 1969 елдан башлап йөртә.

# Горняк (Алтай крае)
## Халык

* Н/ДМилләтләр (2010): урыслар (95,8%), алманнар (1,5%).
# Түбән Кансөяр

Түбән Кансөяр — Башкортстанның Балтач районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 190 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 452985, ГАТОБК коды — 80208840004.
# Форталеза-дус-Ногейрас

Форталеза-дус-Ногейрас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.

# Форталеза-дус-Ногейрас
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1664,058 км².
# Станцыя Закруцин

Станцыя Закруцин (белар. Станцыя Закруцін) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Маларыта районында урнашкан авыл.

# Станцыя Закруцин
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Еңбекше (Ордабашы районы)

Еңбекше (каз. Еңбекші) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Еңбекше (Ордабашы районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Шмаковски (Эрбет шәһәр бүлгесе)

Шмаковское (рус. Шмаковское) — Свердловск өлкәсенең Ирбит шәһәр округы составына керүче авыл.

# Шмаковски (Эрбет шәһәр бүлгесе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Шмаковски (Эрбет шәһәр бүлгесе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
# Убиретама

Убиретама — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Убиретама
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 126,694 км².
# Otto Sverdrup

Otto Noyman Knof Sverdrup (1854 yılnıñ 31 oktäbre, Bindal — 1930 yılnın 26 noyäbre, Sannvika) — norveg diñgez säyäxätçese.

# Otto Sverdrup
## Tärcemäi xäle

Küp balalı kerästiän ğailäsendä ikençe bala bulıp tuğan. 17 yäştän diñgez eşe belän şöğellänä başlıy. 1888 yılda, dönyada berençe bulıp, Frityof Nansen belän Grenlandiä utrawın çañğıda kisep ütä. 1893—1896 yıllarda maqsatı Tönyaq polüsına barıp citü bulğan Norver polär ikspidisiäendä qatnaşa. 1898-1902 yıllardağı Norveg arktik ikspidisiasendä qatnaşıp, Elsmir, Aksel-Heiberg, Ellef-Riñnes, Amund-Riñnes utrawların aça ham Kanada Arktika arxipelagı utrawların xaritağa töşerä.
1907 yılda Sverdrup, Kubada plantatsiäne satıp alıp, anda küçenä, ämmä eşläre barıp çıqmağaç, Norvegiägä kire qayta.
1914-1915 yıllarda Räsäy impiriäse çaqıruı buyınça xäbärsez yuğalğan urıs ikspidisiälärne ezläw çaralarında qatnaşa. Oktäber inqilabınnan soñ säwit xäkimiäte belän xezmättäşlek itä: 1920 yılda «Svätogor» bozwatqıçında «Solovey Budimiroviç» paraxudın boz äsirlegennän qotqara, ä 1921 dä ikmäk töyälgän biş köymäne Ob tamağınnan Yänäsäygä iltep citkerä.
Ğömerneñ qalğan öleşen Norvegiädä ütkärä.

# Otto Sverdrup
## Däwlät büläkläre

* İzge Olaf urdinı (Norvegiä)
* «Qazanışlar öçen» midäle (Norvegiä)
* İzge Anna urdinı (Räsäy impiriäse)

# Otto Sverdrup
## Xäter

* Kanada Arktika arxipelagınıñ utrawlar törkemenä iseme birelgän.
* Kara diñgezendäge utrawına isem birelgän.
# Рамбона Цона Мари (Мачерата)

Рамбона Цона Мари — Италиянең Марке төбәге Полленца өязендә урнашкан торак пункт.

# Рамбона Цона Мари (Мачерата)
## Географиясе

Рамбона Цона Мари Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Рамбона Цона Мари (Мачерата)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мерешеука (Окница)

Мерешеука (рум. һәм молдав. Mereșeuca ) — Молдова Республикасының Окница районына караган авыл.
# Торзоли (Фиренца)

Торзоли — Италиянең Тоскана төбәге Греве-ин-Кьянти өязендә урнашкан торак пункт.

# Торзоли (Фиренца)
## Географиясе

Торзоли Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Торзоли (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Стандиш (Мэн)

Стандиш — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Стандиш (Мэн)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1750 елда нигезләнгән.

# Стандиш (Мэн)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 80,59 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 87 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гонсалес-Катан

Гонсалес-Катан (исп. González Catán) — Аргентинаның Буйныс-Айрыс провинциясендә урнашкан шәһәр.

# Гонсалес-Катан
## Тарих

1910 елда нигезләнгән.
# Акшубино

Акшубино (чирм. Акшубансола, рус. Акшубино) — Мари Илнең Йошкар-Ола шәһәр округында урнашкан авыл.

# Акшубино
## Сәгать поясы

Акшубино Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Акшубино
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (90%), руслар (10%).
# Тандерберд-Бей (Техас)

һәм
Тандерберд-Бей — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Тандерберд-Бей (Техас)
## Географиясе

Тандерберд-Бей халык санын алу урыны мәйданы — 7,605455 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1460 Фут биеклектә урнашкан.
# «Чишмә» татар-башкорт мәдәни мирасы халыкара иҗтимагый берләшмәсе (Беларусь)

«Чишмә» татар-башкорт мәдәни мирасы» халыкара иҗтимагый берләшмәсе — Беларусь Республикасында эшләп килүче татар-башкорт мәдәни оешмасы. «Чишмә» татар-башкорт мәдәни мирасы» халыкара иҗтимагый берләшмәсенең максаты: халыклар арасында дуслыкны ныгыту, татар һәм башкорт телләрен, татар һәм башкорт халкының мәдәни, рухи кимәлләрен һәм йолаларын яңару һәм үстерү, Белоруссиядә яшәгән башкортларның һәм татарларның милли үзаңын яңарту. Россия Федерациясе Беларусь Республикасында Илчелеге янындагы Россия ватандашларының Координацион советына кергән иң актив бүлекчәләрнең берсе.

# «Чишмә» татар-башкорт мәдәни мирасы халыкара иҗтимагый берләшмәсе (Беларусь)
## Тарихы

Хәзерге берләшмә нигезен берничә гасыр элек илгә күчеп килгән һәм совет заманында, башлыча сугыштан соң, күчеп килгән татарлар тәшкил итә. Соңгы җанисәп сөземтәләре буенча Белоруссияда 7316 татар милләтле граждан исәпләнә. Илдә шулай ук 607 башкорт вәкиле яши. Сугыштан соңгы чорда яшәгән татар да, башкортлар да бер-берсен тәрҗемәсез аңлый, аларның традициялары да охшаш.
Беларуста 1998 елда «Чишмә» татар-башкорт мәдәни мирасы» халыкара иҗтимагый берләшмәсе оештырыла, моннан тыш Гродно татар мәдәни үзәге, белорус татарларының «Зикр ул-Китап» берләшмәсе эшләп килә.
«Чишмә» берләшмәсенең китапханәсе һәм видеотека бар. Берләшмәдә ял мәктәбе эшли, анда татар һәм башкорт телләре, татар һәм башкорт мәдәнияте өйрәнелә. «Ләйсән» фольклор ансамбле, «Чишмә» вокаль-инструменталь ансамбле, «Гөрләвек» балалар коллективы булдырылган. Бобруйски Балалар һәм яшьләр иҗаты үзәге карамагында «Хореографик миниатюралар» балалар ансамбле эшли, аның барышында күмәк, татар һәм башкорт биюләре башкарыла. Гродно шәһәрендә олылар өчен «Күбәләк» фольклор ансамбле оештырылган.
# Казале-Литта

Казале-Литта — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Варезе провинциясе составына керә.

# Казале-Литта
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 382 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Бодьо-Ломнаго, Крозио-делла-Валле, Даверио, Инарцо, Морнаго, Варано-Борги һәм Верджате коммуналары белән чиктәш.
# Чистые пруды (метро станциясе)

«Чистые пруды» метро станциясе (рус. станция метро «Чистые пруды») — Мәскәү метрополитенының Сокольники сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - Н. Д. Колли, С. Г. Андриевский, Л. П. Шухарева.
Станция 1935 елның 15 май көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Басманный, Красносельский районнарында урнашкан.
# Станкевичы (Баранавицкий районы)

Станкевичы (белар. Станкевічы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.

# Станкевичы (Баранавицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.