yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Постраш

Постраш (белар. Постраш) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.

# Постраш
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Ергүҗ (Губа)

Ергүҗ (әзери. Yergüc) — Әзербайҗанның Губа районына караган авыл.
# Ту-154

Ту-154 - 1960 елларда ОКБ Туполев тарафыннан эшләнгән ССРБ уртамагистраль пассажир очкычы. НАТО кодификациясе билгесендә - Careless (Мәшәкатьсез) . Ту-154 иске Ту-104 очкычы алмаштырырга тиеш иде.
Ту-154 төрле модификациядә серияләп 1970-1998 елларда җитештерелә иде. 1998-2013 елларда Самар "Авиакор" авиаширкәтендә җитештерелде.
Ту-154 - иң күләмле совет реактив очкычы, әлегә (2013 ел) 998 данә Ту-154 ясалды..

# Ту-154
## Тасвирлама

Ту-154 - Т-гәүдәле каурыйлы, койрыкта урнаштырган өч двигательле ирекле күтәрүче түбәнпланлы очкычы. Ту-154 очкычы 97%та Россия җиһазларыннан тора. Күп ягулыкны тотыла: 31 г/пасс.-км. Ту-334 чагыштырганда ягулыкны 23.4 г/пасс.-км гына тотыла.

# Ту-154
## Очу-техникалык бәяләмәләре

| Бәяләмә | Ту-154М |
| Беренче очыш, ел | 1968 |
| Файдалану башы, ел | 1972 |
| Канат киңлеге | 37.55 м |
| Озынлыгы | 48.0 м |
| Фюзеляж киңлеге | 3,8 м |
| Койрык биеклеге | 11.4 м |
| Канат мәйданы | 202.0 м² |
| Иң зур сәүдә йөкләнеше | 18 000 кг |
| Иң зур ягулык салуы | 39 750 кг |
| Иң зур очып китү авырлыгы | 102 000 кг |
| Пассажир сыйдырышлыгы | 164-180 |
| Салон киңлеге | 3.57 м |
| Салон биеклеге | 2,11 м |
| Экипаж | 3 |
| Крейсер тизлеге | 850 км/ч |
| Иң зур тизлек | 935 км/ч |
| Хезмәт түшәме | 12 100 м |
| Иң күп ягулык белән очыш озынлыгы | 3 900 км |
| Иң зур сәүдә йөкләнеше белән очыш озынлыгы | 3500 км |
| Двигательләр | Д-30КУ, 3 х 11000 кгс |
| Уртак сәгатьтәге ягулыкның тотылуы (Иң зур сәүдә йөкләнеше) | 5 300 кг/сәг чагыштырма ягулыкның тотылуы: 31.0 г/пасс.-км |
| Кирәкле очып менү-төшү юл озынлыгы | 2 300 м |

# Ту-154
## Файдаланучылар

Серияләп җитештерү башыннан (1968) 998 төрле мофикация Ту-154 очкычы ясалган.
| Авиаширкәт | Файдалануда |
| Aero Rent | 2 |
| Air Kory | 4 |
| Alrosa Mirny Air Enterprise | 6 |
| Azerbaijan Airlines | 2 |
| Belavia | 3 |
| Gazpromavia | 3 |
| Orenair | 1 |
| Kaz Air Trans | 1 |
| Kazaviaspas | 1 |
| Kyrgyzstan Air Company | 1 |
| Rossiya (airline) | 5 |
| Tajik Air | 6 |
| Tatarstan Airlines | 5 |
| Turan Air | 5 |
| UTair Aviation | 2 |
| Vladivostok Air | 3 |
| Yakutia Airlines | 6 |
| Yamal Airlines | 6 |

# Ту-154
## Очкыч төрләре

* Airbus A380
* Ил-62
* Ту-204
* Boeing 747

# Ту-154
## Авиаһәлакәтләр

Ту-154 очкычын югалту :
| № | Дата | Борт номеры | һәлакәт урыны | Корбаннар/Бортында | |
| 1 | 19.02.1973 | ССРБ-85023 | Прага | 66/100 | 470 метрга кадәр ВВПга барып җитмәйче җимерелде. |
| 71 | 01.01.2011 | 85588 | Соргыт | 3/134 |
| 73 | 25.12.2016 | 85572 | Адлер | 92/92 | Россия Саклану министрлыгының ТУ-154Б2 очкычы. Cүриягә юл алган Россия очкычы һәлакәтендә 92 кеше корбан булды |
* Авиация порталы
# TRIM42

TRIM42 (ингл. Tripartite motif containing 42) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Савиньи-сюр-Ардр

Савиньи-сюр-Ардр (фр. Savigny-sur-Ardres) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Жюлос

Жюлос (фр. Julos) — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Джанико

Джанико — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Брешиа провинциясе составына керә.

# Джанико
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 281 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Бовеньо, Эзине, Артонье һәм Дарфо-Боарио-Терме коммуналары белән чиктәш.
# Пал Телеки

Пал Телеки (маҗар. Pál Teleki, 1 ноябрь 1879(1879-11-01), Будапешт, Аустрия-Маҗарстан — 3 апрель 1941(1941-04-03) (61 яшь), Будапешт, Маҗарстан кыйраллыгы) — Маҗарстан кыйраллыгы дәүләт эшлеклесе, Маҗарстан кыйраллыгы чит ил эшләре (1920; 1920-1921 һәм 1940-1941 елларда в.б.) һәм дин һәм мәгариф (1938-1939) министры, Маҗарстан кыйраллыгы премьер-министры (1920-1921, 1939-1941).
* 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم, платформа відкритих даних, платформа открытых данных, plateforme de données ouvertes, piattaforma di dati aperti, Opendata-Plattform, otevřená data platforma, åben-data-platform, տվյալների բաց շտեմարան, platforma za odprte podatke, plataforma de datos abierta, plataforma de dados aberta, платформа адкрытых даных, платформа на отворените данни, platforma otwartych danych, ашық деректер платформасы, ачык маалыматтарды платформа, açıq məlumat platforması, ochiq ma'lumotlar platforma, açık verilerin platformu, платформа отвореног података, platforma otvorenih podataka, platforma otvorenog podataka, platforma otvorených údajov, πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων, platformu atklātā datu, platforma atvira duomenų, platvormi avatud andmete, avoimen datan foorumi, nyílt adatok platformja, პლატფორმა ღია მონაცემები, платформа за отворени податоци, нээлттэй мэдээллийн тавцан, platformă de date deschise, platformo de malferma datumoj, open data platform, плятформа адкрытых зьвестак, Усьтэм даннойёслэн платформазы, асыҡ мәғлүмәт платформаһы, açıq malümat platforması, açıq malümat platforması, ачык малюмат платформасы, öppen dataplattform, платформаи додаҳои боз, ачык кӧргӱзӱлердиҥ платформазы, гом бæрæггæнæнты платформæ — 2011.https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912https://wikidata.org/wiki/Track:P268https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837
* 1 2 3 4 Encyclopædia Britannicahttps://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741https://wikidata.org/wiki/Track:P1417https://wikidata.org/wiki/Track:P2450
# NGC 7646

NGC 7646 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7646
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Frank Muller тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Поникий Ключ

Поникий Ключ (рус. Поникий Ключ) — Сембер өлкәсенең Сембер районында урнашкан сала.

# Поникий Ключ
## Сәгать поясы

Поникий Ключ Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Поникий Ключ
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (60,2%), чуашлар (37,6%).
# IC 5005

IC 5005 — Җәди йолдызлыгы чикләрендә урнашкан спираль галактика .

# IC 5005
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 5005, ESO-LV 528-0040, PGC 64657, 2MASX J20252020-2549454, IRAS 20223-2559, MCG-04-48-007, ESO 528-4, IRAS F20223-2559, AM 2022-255, 6dFGS gJ202520.2-254945, SGC 202220-2559.5, HIPASS J2025-25, LEDA 64657 һәм Gaia DR2 6848056905132386816 буларак та сурәтләнә.
# Гүнөрен (Сивас)

Гүнөрен (төр. Günören) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Сивас илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# DEPDC1B

DEPDC1B (ингл. DEP domain containing 1B) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Кренсдорф

Кренсдорф — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. Маттерсбург округы составына керә.

# Кренсдорф
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 193 метр биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
# Гранха Санто Ниньо (Валье де Сантияго)

Гранха Санто Ниньо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Валье-де-Сантьяго муниципалитеты составына керә.

# Гранха Санто Ниньо (Валье де Сантияго)
## Географиясе

Гранха Санто Ниньо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха Санто Ниньо (Валье де Сантияго)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха Санто Ниньо (Валье де Сантияго)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Горньи Адровац

Горньи Адровац (серб. Горњи Адровац) — Сербиянең Ниш округы Алексинатс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Горньи Адровац
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 256 метр биеклектә урнашкан.

# Горньи Адровац
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Казтелруҗеро (Салерно)

һәм
Казтелруҗеро — Италиянең Кампания төбәге Торре-Орсаия өязендә урнашкан торак пункт.

# Казтелруҗеро (Салерно)
## Географиясе

Казтелруҗеро Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Казтелруҗеро (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Крог (ай кратеры)

Крог (лат. Krogh) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 19,17 км булган кратер.

# Крог (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Шек Август Стинберг Крог (1874—1949) хөрмәтенә бирелә.

# Крог (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
# Нувион

Нувион (фр. Nouvion) — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
# Люцькава

Люцькава (белар. Люцькава) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Расонский районында урнашкан авыл.

# Люцькава
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# (20147) 1996 SV7

(20147) 1996 SV7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20147) 1996 SV7
## Тарихы

1996 елның 18 сентябрендә BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 SV7» саналган.
# Мутница (Великая кушылдыгы)

Мутница — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Великая елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.

# Мутница (Великая кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300312111100034518
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103451
* Бассейн коды — 10.01.03.003
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Ортабуҗак (Тузлуҗа)

Ортабуҗак (төр. Ortabucak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ыгдыр иле Тузлуҗа илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Гыйльметдинов

Гыйльметдинов — татар фамилиясе.
* Альберт Гыйльметдинов (1956), элекке ТР мәгариф министры.
* Җәләй Гыйльметдинов (1897–1970 елдан соң), ВКП(б)ның кантон-район комитетлары секретаре (беренче секретаре).
* Илдар Гыйльметдинов (1962), РФ Дәүләт думасы депутаты
* Ленар Гыйльметдинов (1963), рәссам.
* Гайфетдин Гыйльметдинов (1913-1944), Советлар Берлеге каһарманы (1944).
* Фәнис Гыйльметдинов (1943), баянчы, КДПИ доценты, ТР атказанган сәнгать эшлеклесе (1993).
* Фәрит Гыйльметдинов (Фәрит Гыйльми), язучы.
# Руска Волова

Руска Волова (словак. Ruská Volová) — Словакиянең Снина округында урнашкан авыл.

# Руска Волова
## Тарихы

Авыл 1609 елда нигезләнгән.

# Руска Волова
## Географиясе

Мәйданы — 13,07 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 248 метр биеклектә урнашкан.

# Руска Волова
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Вевер

Вевер (серб. Вевер) — Сербиянең Рашка округы Нови-Пазар җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Вевер
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 840 метр биеклектә урнашкан.

# Вевер
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Нью-Честер (Висконсин)

Нью-Честер — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Нью-Честер (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 81,2 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 312 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Кече Коленсал

Кече Коленсал — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Нюролька елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Кече Коленсал
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010800112115200031857
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203185
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Баерлы (Сулуова)

Баерлы (төр. Bayırlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Сулуова илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Двайт-Мишен (Оклахома)

Двайт-Мишен — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Двайт-Мишен (Оклахома)
## Географиясе

Двайт-Мишен халык санын алу урыны мәйданы — 1,8 квадрат миль, 4,751773 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Будзехув

Будзехув — Польшаның Любуш воеводалыгы Ясень гминасында урнашкан авыл.

# Будзехув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Петит Розьер (Валле д'Аоста)

Петит Розьер — Италиянең Валле д'Аоста төбәге Шампорше өязендә урнашкан торак пункт.

# Петит Розьер (Валле д'Аоста)
## Географиясе

Петит Розьер Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Петит Розьер (Валле д'Аоста)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Недзьведзьке (Олецкий повяты)

һәм
Недзьведзьке — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Велички гминасында урнашкан авыл.

# Недзьведзьке (Олецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Лапош (коммуна)

Лапош — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан коммуна.

# Лапош (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 29,67 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Лапош, Глод, Лепошел һәм П'етричика авыллары урнашкан.
# Пески (Мастовский районы)

Пески (белар. Пескі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.

# Пески (Мастовский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Ржизмбурк (Жернов)

Ржизмбурк (чех. Rýzmburk) — Чехиянең Кралове Градец крае Žernov районында урнашкан авыл.

# Ржизмбурк (Жернов)
## Географиясе

Мәйданы — 0,864 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Ржизмбурк (Жернов)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ржизмбурк (Жернов)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Ржизмбурк (Жернов)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 59 |
| 1880 | 76 |
| 1890 | 30 |
| 1900 | 75 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 75 |
| 1921 | 58 |
| 1930 | 26 |
| 1950 | 16 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 6 |
| 1970 | 12 |
| 1980 | 5 |
| 1991 | 10 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 2 |
| 2011 | 13 |
| 2021 | 15 |
# GSC9242-879

GSC9242-879 — Чебен йолдызлыгында урнашкан kB8hF0:SrSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,2 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Тулаем эчке продукт

    «ТЭП» монда китерә.
Тулаем эчке продукт яки ТЭП (рус. валовой внутренний продукт, ингл. gross domestic product) — билгеләнгән вакыт эчендә теге яки бу илдә рәсми килеш кабул ителгән барлык җиштерелеп ителгән продукт һәм хезмәтләрнең кыйммәтен билгеләгән базар бәясе. Кеше башына саналган ТЭП еш илдәге яшәү стандартын тасвирлаучы күрсәткеч буларак кабул ителә; Кеше башына ТЭП шәхси керем күрсәткече түгел. Яшәү стандарты һәм ТЭП бүлеген карагыз. Икътисад теориясе буенча, кеше башына исәпләнгән ТЭП кеше башына тулаем эчке керемгә туры килә.
ТЭПтан аермалы буларак, тулаем милли продукт (ТМП) күрсәткече җитештерүне җитештерелгән милекнең хуҗасы буенча күрсәтә.
# Арпашу-де-Сус

Арпашу-де-Сус — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. Арпашу-де-Жос (коммуна) коммунасына карый.

# Арпашу-де-Сус
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 485 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Карпинск шәһәр округы

Карпинск шәһәр округы (рус. Городской округ Карпинск) — Свердловск өлкәсе составына керүче шәһәр округы. Төньяк идарә округынә керә.
Административ үзәк — Карпинск шәһәре.

# Карпинск шәһәр округы
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (88,5%), алманнар (4,1%), татарлар (3,4%), украиннар (1,2%).

# Карпинск шәһәр округы
## Административ бүленеш

Карпинск шәһәр округы составына 9 торак пункт керә.
# 567 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 567 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
IV гасыр — V гасыр — VI гасыр — VII гасыр — VIII гасыр :
Хронологик таблица :
567 (биш йөз алтмыш җиденче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 567 елы, I меңьеллыкның 567 елы, VI гасырның 67 елы, VI гасырның 7 унъеллыгының 7 елы, 560 елларның 8 елы. 567 елдан бирле 1457 ел үтте.

# 567 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:567 елда туганнар

# 567 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:567 елда вафатлар
# Ешилсырт (Битлис)

Ешилсырт (төр. Yeşilsırt) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Битлис илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сент-Чарльз (Арканзас)

Сент-Чарльз — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Сент-Чарльз (Арканзас)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,218218 км², 2,218215 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 61 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мальчице

һәм
Мальчице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Мальчице гминасында урнашкан авыл.

# Мальчице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (2825) Кросби

(2825) Кросби (лат. Crosby) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2825) Кросби
## Тарихы

1938 елның 19 сентябрендә Сирил Джексон тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1938 SD1» саналган.
# (81) Терпсихора

(81) Терпсихора (лат. Terpsichore) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (81) Терпсихора
## Тарихы

1864 елның 30 сентябрендә Э. В. Темпель тарафыннан Марсель обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
# Бакспорт (Көньяк Каролина)

Бакспорт — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Бакспорт (Көньяк Каролина)
## Географиясе

Бакспорт халык санын алу урыны мәйданы — 10,940821 км², 10,888 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Думбрава (коммуна, Тимиш)

Думбрава — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан коммуна.

# Думбрава (коммуна, Тимиш)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 56,67 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 147 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Думбрава, Буковец (Думбрава, Тимиш) һәм Рекита авыллары урнашкан.
# CCDC191

CCDC191 (ингл. Coiled-coil domain containing 191 һәм Coiled-coil domain-containing protein 191) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ашагышейһлер (Чермик)

Ашагышейһлер (төр. Aşağışeyhler) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чермик илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Зикуитаро (Коюка де Каталан)

Зикуитаро — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Коюка-де-Каталан муниципалитеты составына керә.

# Зикуитаро (Коюка де Каталан)
## Географиясе

Зикуитаро Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Зикуитаро (Коюка де Каталан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Зикуитаро (Коюка де Каталан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Дагтарла (Байбурт)

Дагтарла (төр. Dağtarla) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Байбурт иле Байбурт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# GSC9293-1692

GSC9293-1692 — Оҗмах кошында урнашкан A0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,85 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.