yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# HD332677

HD332677 — Аккош йолдызлыгында урнашкан B5 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,05 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Ла Торба (Гросето)

Ла Торба — Италиянең Тоскана төбәге Капальбио өязендә урнашкан торак пункт.

# Ла Торба (Гросето)
## Географиясе

Ла Торба Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Ла Торба (Гросето)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Хөсәен (Дәүләкән районы)

Хөсәен — Башкортстанның Дәүләкән районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453424, ГАТОБК коды — 80222819007.
# Агҗакоюн (Меҗитөзү)

Агҗакоюн (төр. Ağcakoyun) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Меҗитөзү илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Навозы

Навозы (белар. Навозы) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.

# Навозы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# NGC 6400

NGC 6400 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6400
## Тарихы

Әлеге галактика 1826 елда Шотландия астрономы James Dunlop тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 22.86 см (9 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ибиан

Ибиан — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.

# Ибиан
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 147,329 км².
# Изола (Равена)

Изола — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Риоло-Терме өязендә урнашкан торак пункт.

# Изола (Равена)
## Географиясе

Изола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Изола (Равена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Санта Круз Унион (Телолоапан)

Санта Круз Унион — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Телолоапан муниципалитеты составына керә.

# Санта Круз Унион (Телолоапан)
## Географиясе

Санта Круз Унион Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Санта Круз Унион (Телолоапан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Санта Круз Унион (Телолоапан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# (14259) 2000 AQ117

(14259) 2000 AQ117 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14259) 2000 AQ117
## Тарихы

2000 елның 5 гыйнварында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 AQ117» саналган.
# Станли (Айдахо)

Станли — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.

# Станли (Айдахо)
## Тарихы

Станли шәһәре елда нигезләнгән.

# Станли (Айдахо)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,421126 км², 1,603074 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1906 метр биеклектә урнашкан.
# Димешо

Димешо (фр. Dimechaux) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Фурми кантонына карый.
# Габдрахман Баруди

Габдрахман Галиев (9 гыйнвар 1872(1872-01-09), Казан, Россия империясе — 1920, ) — мөселман дин эшлеклесе, Казанның 5нче җәмигъ мәчетенең имам-хатыйбы һәм «Мөхәммәдия» мәдрәсәсе җитәкчесе (1909-1913).
# Домоушице

Домоушице (чех. Domoušice) — Чехиянең Устецк крае Лоуни һәм Q89474243? районында урнашкан авыл.

# Домоушице
## Географиясе

Мәйданы — 15,280018 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 415 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Домоушице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Домоушице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Домоушице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1052 |
| 1880 | 1234 |
| 1890 | 1234 |
| 1900 | 1240 |
| 1910 | 1413 |
| 1921 | 1534 |
| 1930 | 1486 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 1073 |
| 1961 | 1108 |
| 1970 | 958 |
| 1980 | 840 |
| 1991 | 649 |
| 2001 | 625 |
| 2011 | 655 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 657 |
| 2016 | 660 |
| 2017 | 635 |
| 2018 | 641 |
| 2019 | 636 |
| 2020 | 636 |
| 2021 | 656 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 638 |
| 2022 | 647 |
| 2023 | 643 |
| 2024 | 634 |
# Вайтинг (Айова)

Вайтинг — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Вайтинг (Айова)
## Тарихы

Вайтинг шәһәре елда нигезләнгән.

# Вайтинг (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,598159 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 323 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Япон Википедиясе

Япон Википедиясе – Википедиянең япон телендәге бүлеге.

# Япон Википедиясе
## Статистика

Япон Википедиясендә 1 430 105 мәкалә бар (15 сентябрь 2024). Теркәлгән кулланучылар саны — 2 238 644, шул исәптән 12 758 кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган, 41 кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны — 101 646 473.
# SPRED1

SPRED1 (ингл. Sprouty related EVH1 domain containing 1) — кешенең 15-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Плоти (Любуш воеводалыгы)

Плоти — Польшаның Любуш воеводалыгы Червеньск гминасында урнашкан авыл.

# Плоти (Любуш воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ремокур

Ремокур (фр. Remaucourt) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Казе Катания

Казе Катания — Италиянең Калабрия төбәге Реҗҗо-ди-Калабрия өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Катания
## Географиясе

Казе Катания Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Катания
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Жеравино (Сербия)

Жеравино (серб. Жеравино) — Сербиянең Пчинья округы җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Жеравино (Сербия)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Жеравино (Сербия)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Виллар-Сен-Жорж

Виллар-Сен-Жорж (фр. Villars-Saint-Georges һәм фр. Bonfruit) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# Санта Катерина Валфурва

Санта Катерина Валфурва — Италиянең Ломбардия төбәге Вальфурва өязендә урнашкан торак пункт.

# Санта Катерина Валфурва
## Географиясе

Санта Катерина Валфурва Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Санта Катерина Валфурва
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шатенуа (Луаре)

Шатенуа (фр. Châtenoy) — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
# Монтефорте-Чиленто

Монтефорте-Чиленто — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Салерно провинциясе составына керә.

# Монтефорте-Чиленто
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 600 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Фелитто, Оррия, Перито, Трентинара, Чичерале, Роккадаспиде һәм Мальяно-Ветере коммуналары белән чиктәш.
# Сокорру (Сан-Паулу)

Сокорру — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Сокорру (Сан-Паулу)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 448,074 км².
# Доробанць (коммуна)

Доробанць — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. Арад коммунасына карый.

# Доробанць (коммуна)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 104 метр биеклектә урнашкан.
# Тепекөй (Улукышла)

Тепекөй (төр. Tepeköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Нигде иле Улукышла илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Баньярола (Болонья)

һәм
Баньярола — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Будрио өязендә урнашкан торак пункт.

# Баньярола (Болонья)
## Географиясе

Баньярола Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Баньярола (Болонья)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бүюкхусун (Айваҗык)

Бүюкхусун (төр. Büyükhusun) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Айваҗык илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Чемеево

Чемеево (чуаш. Чемей, рус. Чемеево ) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429552. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232890009. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300015600.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Чемеево
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 123 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%), .
# Лапеж

Лапеж (фр. Lapège) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Сабарте кантонына карый.
# Ловжа (авыл)

Ловжа (белар. Лоўжа) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.

# Ловжа (авыл)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Шура (Великая кушылдыгы)

Шура — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Великая елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Шура (Великая кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300312111100034440
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103444
* Бассейн коды — 10.01.03.003
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Бресте (Болгария)

Бресте — Болгариянең Плевен өлкәсендә урнашкан авыл. Червен-Бряг җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Бресте (Болгария)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 297 метр биеклектә урнашкан.
# Добромеж (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

Добромеж — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Нова-Весь-Велька гминаcында урнашкан авыл.

# Добромеж (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Башня Горишня

Башня Горишня — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Любачув гминасында урнашкан авыл.

# Башня Горишня
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Новае Сяло (Аршанский районы)

Новае Сяло (белар. Новае Сяло) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.

# Новае Сяло (Аршанский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Орта Чалган

Орта Чалган (әзери. Orta Çalğan) — Әзербайҗанның Сиязән районына караган авыл.
# NGC 2677

NGC 2677 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2677
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# NGC 740

NGC 740 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 740
## Тарихы

Әлеге галактика 1850 елда инглиз астрономы William Parsons тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 182.88 см (72 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Банахи

һәм
Банахи — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Харасюки гминасында урнашкан авыл.

# Банахи
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Србице (Мохтин)

Србице (чех. Srbice) — Чехиянең Пльзень крае Мохтин районында урнашкан авыл.

# Србице (Мохтин)
## Географиясе

Мәйданы — 2,774 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Србице (Мохтин)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Србице (Мохтин)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Србице (Мохтин)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 257 |
| 1880 | 237 |
| 1890 | 192 |
| 1900 | 197 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 233 |
| 1921 | 244 |
| 1930 | 245 |
| 1950 | 136 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 136 |
| 1970 | 116 |
| 1980 | 101 |
| 1991 | 86 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 91 |
| 2011 | 121 |
| 2021 | 144 |
# (6122) Henrard

(6122) Henrard (лат. Henrard) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6122) Henrard
## Тарихы

1987 елның 21 сентябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 SW1» саналган.
# Людвиново (Остроленцкий повяты)

Людвиново — Польшаның Мазовия воеводалыгы Говорово гминасында урнашкан авыл.

# Людвиново (Остроленцкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Падру

Падру — Италиянең Сардиния төбәгендә урнашкан коммуна. Сассари провинциясе составына керә.

# Падру
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 160 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Лоири-Порто-Сан-Паоло, Сан-Теодоро, Лоде, Битти, Ала-дей-Сарди, Ольбия һәм Торпе коммуналары белән чиктәш.
# Инҗилипынар (Мустафакемалпаша)

Инҗилипынар (төр. İncilipınar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Мустафакемалпаша илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гети

Гети (Яңа Фарсы телендә:گيتى Гити) ул Зәрдөштлектә барлыкка китерүче Илаһ Аһура Мазда барлыкка китергән матди дөнья. Зәрдөшт пәйгамбәр тәгълиматы буенча дөнья башта рухи итеп барлыкка китерелгән булган (Менок), соңрак матди итеп. Соңрак урта фарсы риваятьләр буенча 3000 ел соңрак Аһура Мазда тарафыннан матди рәвештә боз формасында барлыкка китерелгән булган һәм Гети дип аталган булган. Шулай да төрле урта фарсы традицияләр сакланып тора.
# Барсакелмес

Барсакилмәс (каз. Барсакелмес) — Арал Диңгезендә элеккеге утрау, хәзерге заманда Казакъстанның Кызылурда өлксенең Арал районында урочище. Арал шәһәреннән 180 км дан көньяк-көнбатышта урнашкан. Климат кинәт континенталь, коры (уртача еллык явым-төшемнәр микъдары 128 мм). Июльдә уртача һава температурасы (абсолют максимум +44 °C). Январьнең уртача температурасы −13 °C (абсолют минимум −36 °C). Урочищеның көньяк өлеше иң биек урыннары диңгез дәрәҗәсеннән 108 м га кадәр билгеләр белән күтәрелгән плато булып тора. Төньяк өлеше - сөзәк дулкынлы тигезлек, ул вакытлы су агымнары үзәннәре белән киселгән. Күбесенчә туфраклар соры-көрән, урыннары белән комнар, такымнар һәм солончаклар. Киптерелгән диңгез төбе чикләрендә - марш һәм диңгез буе солончаклар. Утрауның горизонталь озынлыгы 1960-ынчы елларда 23 кә 7 километр булган (45°38′07″ т. к. 59°54′30″ кч. о.). Соңыннан Арал Диңгезенең тиз саюына бәйле утрау үлчәмнәре тиз үскәннәр. 1990-ынчы елларның икенче яртысында Барсакельмес ярымутрауга әверелгән, 2000-енче еллар башында аның үлчәмнәре 40 ка 16 км булган. 2009 елның җәендә Зур Арал Диңгезенең көнчыгыш өлешенең коруы нәтиҗәсендә Барсакельмес ярымутрау булудан туктаган. Урочище территориясендә дәүләт Барсакельмес тыюлыгы урнашкан. Барсакельмес утравының тарихи атамасы - Сужок (су юк).

# Барсакелмес
## Сәнгатьтә утрау

* Утрауда 1924 елда Борис Лавренёвның "Кырык беренче" повестенең вакыйгалары уза..
* Утрау совет матбугатында публикацияләре белән мәшһүр, аларда утрауның исеме тарихка кадәр динозавр, Танылмаган Очучы Объектлар төркеменең җиргә утыруы, вакыт йөреше бозулыларына бәйле. Барсакельмес турында риваятьләр язучы-фантаст Сергей Лукьяненко катнашкан уйнауның җимеше булып торалар:
   «История, на которую „Техника — молодежи“ недавно уже начала ссылаться, как на бесспорный факт существования летающих тарелок и машин времени, оказалась полностью высосана из пальца. Независимо друг от друга в розыгрыш включались все новые и новые поколения. И если не поставить сейчас точку над Барса-Кельмес, то и наши внуки будут организовывать экспедиции на несчастный островок. Так что — каюсь. Грешен. И бодрая картинка из „ТМ“, где птеранодон несет в клюве летающую тарелку, увы, лишена оснований».
* Утрау исеме хөрмәтенә Үзбәкстан язучысы Джонрид Абдуллахановның роман-трилогиясе аталган.
* Риваятьләрнең берсе буенча, 1950-енче — 1960-ынчы елларда Барсакельмес утравында Абдразак дигән кеше яшәгән. Сөйләүләр буенча аны монда беренче "линза" - табышмаклы очу объект пәйда булгач туганнары китергән. Шул объектлар ул күз алдына пәйда булулар ярдәмендә мәгълүмат алган..
* Барсай-Гельмес үзгәртелгән атамасы астында, ул "Идиот хыяллары" фильмында искә алына — нәкъ менә шунда Корейко кача.

# Барсакелмес
## Шулай ук карарга мөмкин

* Барсакельмес тыюлыгы
# Олытау (авыл)

Олытау (каз. Ұлытау) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Олытау (авыл)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# (178) Белисана

(178) Белисана (лат. Belisana) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (178) Белисана
## Тарихы

1877 елның 6 ноябрендә Иоганн Пализа тарафыннан Пула обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
# Фризон

Фризон (фр. Frizon) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Ируерр

Ируерр (фр. Yrouerre) — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
# Тамакуаро (Кузамала де Пинзон)

Тамакуаро — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Куцамала-де-Пинсон муниципалитеты составына керә.

# Тамакуаро (Кузамала де Пинзон)
## Географиясе

Тамакуаро Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Тамакуаро (Кузамала де Пинзон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Тамакуаро (Кузамала де Пинзон)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Сан Рафаел лос Лирос, Ранчо Хесус Лопез (Ометепек)

Сан Рафаел лос Лирос, Ранчо Хесус Лопез — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ометепек муниципалитеты составына керә.

# Сан Рафаел лос Лирос, Ранчо Хесус Лопез (Ометепек)
## Географиясе

Сан Рафаел лос Лирос, Ранчо Хесус Лопез Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Сан Рафаел лос Лирос, Ранчо Хесус Лопез (Ометепек)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Сан Рафаел лос Лирос, Ранчо Хесус Лопез (Ометепек)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Маргерита VI (Кротоне)

Маргерита VI — Италиянең Калабрия төбәге Кротоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Маргерита VI (Кротоне)
## Географиясе

Маргерита VI Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Маргерита VI (Кротоне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шёнвальде (Тангерхютте)

Шёнвальде (алман. Schönwalde) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Шёнвальде (Тангерхютте)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 34 метр биеклектә урнашкан.
# Виктор Филимонов

Виктор Филимонов (Виктор Пөтр улы Филимонов, 7 март 1940(1940-03-07), Успенка, Сергиевск районы, Самар өлкәсе, РСФСР, СССР — 23 ноябрь 2012(2012-11-23) (72 яшь), Чаллы, Татарстан, Россия) — КамАЗ төзүчеләр бригадасы бригадиры, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1977).
# NGC 10

NGC 10 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 10
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Перри (округ, Миссури)

Перри — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Перривилл шәһәре.

# Перри (округ, Миссури)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1821 елда оештырыла.

# Перри (округ, Миссури)
## Халкы

2019 елда халык саны 18 847 кеше тәшкил иткән.

# Перри (округ, Миссури)
## Территориясе

Округ мәйданы 1230 км² тәшкил итә.
# Стасина

Стасина (белар. Стасіна) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.

# Стасина
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Абонданс (Савойя)

Абонданс (фр. Abondance) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Эвьян-ле-Бен кантонына карый.

# Абонданс (Савойя)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 55,84 км².