# 2009 ел

3 меңьеллык :
XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр — XXII гасыр — XXIII гасыр :
Хронологик таблица :
2009 ел башка тәкъвимнәрдә :
| Милади тәкъвим | 2009 MMIX |
| Юлиан тәкъвим | 2008—2009 (14 гыйнвардан) |
| Юлиан тәкъвим византия эрасы белән | 7517—7518 (14 сентябрьдән) |
| Римны нигезләгәннән башлап | 2761—2762 (4 майдан) |
| Яһүдләр тәкъвиме | 5769—5770 ה'תשס"ט — ה'תש"ע |
| Һиҗри тәкъвим | 1430—1431 (18 декабрьдан) |
| Борынгы әрмәннәр тәкъвиме | 4501—4502 (11 августтан) |
| Әрмәннәрнең чиркәү тәкъвиме | 1458 ԹՎ ՌՆԾԸ |
| Кытай тәкъвиме | 4705—4706 (26 гыйнвардан) 戊子 — 己丑 сары күсе — сары үгез |
| Хәбәш тәкъвим | 2001 — 2002 |
| Борынгы һинд тәкъвиме | |
| - Викрам-самват | 2065—2066 |
| - Шака самват | 1931—1932 |
| Шәмси тәкъвим | 1387—1388 |
| Буддачылык тәкъвиме | 2552 |
| Япон ел исәбе | 21 ел Хэйсэй |
2009 (ике мең тугызынчы) ел — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча пәнҗешәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 2009 елы, III меңьеллыкның 9 елы, XXI гасырның 9 елы, XXI гасырның 1 унъеллыгының 9 елы, 2000 елларның 10 елы. 2009 елдан бирле 15 ел үтте.
* Азатлык радиосы тәкъвимендә — «Пәрәвез» елы.
* БМО игълан иткән Халыкара астрономия елы.
* Татарстанда һәм Россиядә Яшьләр елы.

# 2009 ел
## Вакыйгалар

* 1 гыйнвар — Словакия еврога күчә.
* 20 гыйнвар — Барак Обама АКШ президенты вазифасына керешә.
* 22 февраль — Лос-Анджелеста 81-нче «Оскар» премиясен тапшыру тантанасы үтә.
* 1 апрель — Албания һәм Хорватия НАТО-га кушылдылар.
* 2 апрель — G-20 Лондон саммиты.
* 16 май — Евровидение 2009 бәйгесендә җиңүне Норвегия вәкиле Александр Рыбак яулый.
* 12 июнь — Иранда президент сайлаулары.
* 15 июль — Чечняда журналист Наталья Эстемирова үтерелә.
* 22 июль — Тулы кояш тотылу күренеше.
* 24 сентябрь — Россия Федерациясе президенты Дмитрий Медведев үз карьерада беренче тапкыр БМО-да чыгыш ясады.
* 28 сентябрь — Һиндстан космик аппараты айда су таба.
* 3 октябрь — Бөркетләр фильмының премьерасы.
* 9 октябрь — АКШ президенты Барак Обама Тынычлык өчен Нобель премиясенә лаек була.
* 29 ноябрь — Швейцариядә узган референдум нәтиҗәсендә илдә мәчет манараларын төзү тыелды.
* 1 декабрь — Лиссабон килешүе үз көченә керә.
* 28 декабрь — Татар Википедиясендә мәкаләләр саны 5 мең мәкалә чиген узды.

# 2009 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:2009 елда вафатлар
* 2 март — Энҗе Мөэминова, шагыйрә.
* 6 март — Габделхак Саматов, күренекле Ислам эшлеклесе.
* 6 апрель — Мирсәет Яруллин, татар композиторы.
* 23 апрель — Әдип Маликов, татар шагыйре, прозаик.
* 27 апрель — Шәех Зәбиров, күренекле татар журналисты, җәмәгать эшлеклесе.
* 12 май — Эрот Зарипов (70), татар рәссамы.
* 8 июнь — Харис Йосыпов, атаклы көрәшче.
* 25 июнь — Майкл Джексон, АКШ поп-җырчысы.
* 1 июль — Людмила Зыкина, рус җырчысы.
* 28 июль — Зәки Рахмангулов, металлург, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
* 29 июль — Гакыйль Сәгыйров, татар шагыйре, рәссам.
* 11 август — Рәмзи Илялов, татар язучысы, публицист.
* 16 август — Рафаил Насибуллов, классик көрәш буенча Европа чемпионы, дөнья чемпионатында икенче урын алучы.
* 20 август — Илбарис Надиров, фольклорчы, Татарстанның Г. Тукай исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты.
* 23 сентябрь — Флүн Мусин, татар галиме, әдәбият белгече.
* 9 ноябрь — Һидаят Солтанов, ТАССР-ның халык артисты, театр актеры.
* 14 ноябрь — Риф Гайнанов, грек-рим көрәше буенча Халыкара класслы спорт остасы, Россиянең атказанган тренеры. 1985—1992 елларда ССРБ җыелма командасы өлкән тренеры.

# 2009 ел
## Г. Тукай исемендәге дәүләт премиясе лауреатлары

* Зиннур Мансуров, шагыйрь.
* Камил Муллашев, рәссам.
* «Телсез күке» театраль романы буенча спектакльне сәхнәләштерү һәм төп рольне башкарулары өчен Г.Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры иҗат төркеме — язучы-драматург Зөлфәт Хәким, рәссам-куючы Сергей Скоморохов, композитор Рим Хәсәнов, төп рольне башкаручы Рамил Төхвәтуллин.
* Антон Чехов пьесасы буенча «Вишневый сад» спектаклендә Раневская һәм Гаев образларын югары дәрәҗәдә башкарулары өчен В. И. Качалов исемендәге Казан Зур дәүләт академия драма театры иҗат төркеме — Светлана Романова (Славутская) һәм Геннадий Прытков.

# 2009 ел
## Нобель премиясе лауреатлары

* Физика өлкәсендә Нобель премиясе — Чарльз Као (КХҖ, АКШ), Уиллард Бойл (АКШ), Джордж Смит (АКШ).
* Химия өлкәсендә Нобель премиясе — Венкатраман Рамакришнан (Бөекбритания), Томас Стейц (АКШ), Ада Йонат (Исраил).
* Медицина һәм физиология өлкәсендә Нобель премиясе — Элизабет Блэкберн (Австралия, АКШ), Кэрол Грейдер (АКШ), Джек Шостак (АКШ).
* Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе — Герта Мюллер (Румыния, Алмания).
* Тынычлык өчен Нобель премиясе — Барак Обама (АКШ).