yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ченковка

Ченковка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сарагулка елгасының уң ярыннан 58 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.

# Ченковка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тура елгасы, Тагил елгасы кушылган урындан тамагына чаклы, Ницца һәм Пышма елгасы елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502312111200006268
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111200626
* Бассейн коды — 14.01.05.023
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Плаюри (Алба)

Плаюри — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Пиану коммунасына карый.

# Плаюри (Алба)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Югары Чулман районы

Югары Чулман районы (рус. Верхнекамский район) — Киров өлкәсендә урнашкан административ берәмлек.
Административ үзәге — Кирс шәһәре.

# Югары Чулман районы
## География

| Як | Район яки регион |
| Төньяк-көнбатыш | Коми Республикасы (Койгородок районы) |
| Төньяк-көнчыгыш | Пермь крае (Гайнә районы) |
| Көнчыгыш | Пермь крае (Кочёво районы, Юрла районы) |
| Көньяк-көнчыгыш | Афанасьево районы |
| Көньяк-көнбатыш | Омутнинск районы |
| Көнбатыш | Белая Холуница районы, Нагорск районы |
Югары Чулман районы — Киров өлкәсендә мәйдан буенча иң зур районы.
Төп елгалар — Нократ һәм Чулман.

# Югары Чулман районы
## География
### Файдалы казылмалар

Район территориясе Аурупада иң зур фософоритлар чыганагы бар.

# Югары Чулман районы
## Тарих

1929—1965 елларда район Кай районы исемен йөрткән.
Югары Чулман районы 1965 елда барлыкка килә.
Районда иң иске торак пункт — Кай селосы (1558 елда нигезләнгән).

# Югары Чулман районы
## Административ бүленеш

* Кирс шәһәр җирлеге
* Лесной шәһәр җирлеге
* Рудничный шәһәр җирлеге
* Светлополянск шәһәр җирлеге
* Кай авыл җирлеге
* Камский авыл җирлеге
* Лойно авыл җирлеге
* Созимский авыл җирлеге
* Чус авыл җирлеге

# Югары Чулман районы
## Танылган шәхесләр

* Фәридә Мөэминова — РФ атказанган артисты (2002). Магнитогорски драма, А. Джигарханян театр-студиясе (Мәскәү) артисты.
# Узуе-сюр-Трезе

Узуе-сюр-Трезе (фр. Ouzouer-sur-Trézée) — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
# Сале (Торино)

Сале — Италиянең Пьемонт төбәге Сан-Коломбано-Бельмонте өязендә урнашкан торак пункт.

# Сале (Торино)
## Географиясе

Сале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сале (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (2039) Пейн-Гапощкин

(2039) Пейн-Гапощкин (лат. Payne-Gaposchkin) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2039) Пейн-Гапощкин
## Тарихы

1974 елның 14 февралендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Гарвард обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1974 CA» саналган.
# Идел (футбол клубы, Казан)

«Идел» — Казаннан футбол клубы.
Бердәнбер сезонны 1992 елда үткәргән, икенче лиганың 5 зонасында соңгы, 18-нче урынны алган.

# Идел (футбол клубы, Казан)
## Чемпионатларда катнашу
### Тренер

* Александр Клобуков

# Идел (футбол клубы, Казан)
## Уңышлар

* Россия чемпионатларда иң яхшы результат: Икенче лига, 5 зона, 18-нче урын (1992).
* Россия кубогында иң яхшы результат: 1/512 финал (1992/93).
* Иң зур җиңү:
** өйдә 3:0 — «Энергия» (Чайковский) (1992).
** кунакта: 1:0 — «Газовик» Ижау (1992).
* Иң зур җиңелү:
** өйдә: 0:6 — «Горняк» Качканар (1992).
** кунакта: 0:8 — «Металлург» Новотроицк (1992).
# Падьясенка (Паставский районы)

Падьясенка (белар. Пад’ясенка) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.

# Падьясенка (Паставский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Брильйон (шәһәр, Висконсин)

Брильйон — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Брильйон (шәһәр, Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 7,10987 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Белтон (Көньяк Каролина)

Белтон — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.

# Белтон (Көньяк Каролина)
## Тарихы

Белтон шәһәре 1855 елда нигезләнгән.

# Белтон (Көньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 9,790143 км², 9,951 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 269,7 метр биеклектә урнашкан.
# EPB41L3

EPB41L3 (ингл. Erythrocyte membrane protein band 4.1 like 3 һәм Band 4.1-like protein 3) — кешенең 18-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Монтефараоне (Реҗо Эмилия)

Монтефараоне — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Байзо өязендә урнашкан торак пункт.

# Монтефараоне (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Монтефараоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Монтефараоне (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бицау

Бицау — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. Брегенц округы составына керә.

# Бицау
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 681 метр биеклектә урнашкан. Бецау һәм Ройте (Австрия) коммуналары белән чиктәш.
# Виджин (Велюнский повяты)

Виджин — Польшаның Лодзь воеводалыгы Чарножылы гминаcында урнашкан авыл.

# Виджин (Велюнский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вимома (Флорида)

Вимома — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Вимома (Флорида)
## Географиясе

Вимома халык санын алу урыны мәйданы — 65,470292 км², 65,47029 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 31 метр биеклектә урнашкан.
# Тречано (Арецо)

Тречано — Италиянең Тоскана төбәге Капрезе-Микеланджело өязендә урнашкан торак пункт.

# Тречано (Арецо)
## Географиясе

Тречано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Тречано (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# HD187258

HD187258 — Ук йолдызлыгында урнашкан Am спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,58 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# 991 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 991 — Милади тәкъвим буенча X гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 991 — безнең эрага кадәр X гасырга кергән ел.
* 991 — сан.
# Тоннанс-ле-Жуенвиль

Тоннанс-ле-Жуенвиль (фр. Thonnance-lès-Joinville) — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Ансовилле

Ансовилле (фр. Ansauvillers) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Визембак

Визембак (фр. Wisembach) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# NGC 2522

NGC 2522 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2522
## Тарихы

Әлеге галактика 1865 елда Алмания астрономы Альберт Март тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Вулька-Кунинска

Вулька-Кунинска — Польшаның Мазовия воеводалыгы Говорово гминасында урнашкан авыл.

# Вулька-Кунинска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Асексуальлек

Асексуальлек — башка кешеләргә җенси һәм/яки романтик тартылышның булмавы.
# Агач гөмбәләре

Ага́ч гөмбәләре́ (ку гөмбәләре) - базидиомицетлар классының афиллофор гөмбәләр тәртибендәге базидиаль гөмбәләр төркеме. 10 семьялыкны, 600 гә якын төрне үз эченә ала, барлык континентларда да таралганнар. ТР территориясендә имән агач гөмбәләре (Inohotus dryophilus), усак агач гөмбәләре (Pһellinus tremulae), чын агач гөмбәләре (Fomes fomentarius), каймалы агач гөмбәләре (Fomitorsis pinicola), каен болыты (Piptoporus betulinus), имән болыты (Daedalea quercina) һ.б. очрый.
Агач гөмбәләренең вегетатив өлеше (мицелий) тере яки корыган агачлар үзагачында үсә, аларны черетә. Үрчүнең төп формасы - базидиоспоралы базидияләр, алар зурлыгы, формасы (тояксыман, төерсыман, мендәрсыман, җәелгән яки җәелеп кайтарылган, утырып торган ярым эшләпәле, түгәрәк эшләпәле һ.б.), өслек рәвеше (шома яки ярыкланган, шәрә, төкле, кыллы, бәрхетсыман һ.б.ш.) буенча төрле булган һәм берьеллык яки күпьеллык үрчү өлешләрендә барлыкка килә. Кайбер агач гөмбәләре үрчү өлешләре өслекләренең төсе ачык (сары, кызгылт сары, кызыл), эчке тукымасы еш кына башка төстә була.
Агач гөмбәләренең туенуы һәм матдәләр алмашы үзагач торышына һәм агачның физиологик халәтенә бәйле. Гөмбәләргә туену өчен кирәк булган матдәләрнең күп өлеше эреми торган хәлдә була. Гөмбә үзагачка бүлеп чыгара торган ферментлар ярдәмендә субстрат кушылмалар эреми торган халәттән эри торганга әверелә. Агачны бозучы барлык гөмбәләр дә целлюлозаны тарката торган целлюлаза ферментын бүлеп чыгара. Кайбер агач гөмбәләре шулай ук лигниннарны таркатучы оксидаза ферментларын чыгаралар. Үзагачның таркалуы агач череп бетүгә кадәр бик күпкә элегрәк башлана. Урманнарда агач гөмбәләре китереп чыгарган черек авыруларыннан килгән зыян шактый зур һәм ул үсеп утырган агачларны зәгыйфьләү һәм юкка чыгаруга китерүче биологик зыяннан гыйбарәт. Кара каен гөмбәсе антибиотик һ.б. кыйммәтле сыйфатларг ия, дарулар һәм биопрепаратлар алу өчен файдаланыла. Каты төкле агач гөмбәләре (Inonotus hispidus) матур бизәкле була һәм шкатулкалар, сувенирлар ясауда кулланыла. Җәймәле ку гөмбәсе (Polyporus agariceus), лаклы ку гөмбәсе (Ganoderma lucidum), пычрак-сары ку гөмбәсе (Dichomitis squalens) һ.б.
ТРның Кызыл китабына кертелгәннәр.
# Доллонд (ай кратеры)

Доллонд (лат. Dollond) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 11,04 км булган кратер.

# Доллонд (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Джон Доллонд (1706—1761) хөрмәтенә бирелә.

# Доллонд (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Толло

Толло — Италиянең Абруццо төбәгендә урнашкан коммуна. Кьети провинциясе составына керә.

# Толло
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 152 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Каноза-Саннита, Креккьо, Джулиано-Театино, Мильянико һәм Ортона коммуналары белән чиктәш.
# Сарай (Ениҗе)

Сарай (төр. Saray) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Ениҗе илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Палядки (Чэрвеньский районы)

Палядки (белар. Палядкі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Чэрвеньский районында урнашкан авыл.

# Палядки (Чэрвеньский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (10144) 1994 AB2

(10144) 1994 AB2 (лат. 1994 AB2) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10144) 1994 AB2
## Тарихы

1994 елның 9 гыйнварында Ё. Кусида, О. Мурамацу тарафыннан Yatsugatake обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 AB2» саналган.
# Дагъени (Герменҗык)

Дагъени (төр. Dağyeni) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Герменҗык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Горньи Дубич

Горньи Дубич (серб. Горњи Дубич) — Сербиянең Расина округы Трстеник җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Горньи Дубич
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 340 метр биеклектә урнашкан.

# Горньи Дубич
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Гурдурело (Вибо Валенция)

Гурдурело — Италиянең Калабрия төбәге Рикади өязендә урнашкан торак пункт.

# Гурдурело (Вибо Валенция)
## Географиясе

Гурдурело Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Гурдурело (Вибо Валенция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мензанело (Сьена)

Мензанело — Италиянең Тоскана төбәге Колле-ди-Валь-д'Эльса өязендә урнашкан торак пункт.

# Мензанело (Сьена)
## Географиясе

Мензанело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Мензанело (Сьена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кызыл зур йолдыз

Кызыл зур йолдыз (ингл. red giant) — төштә су тудыргыч яну тәмамланган йолдыз, йолдызлар эволюциясе соң чорында түбән яки уртача массалы (якынча 0,5–10 Кояшныкы), югары яктыртучанлыклы зур йолдыз.

# Кызыл зур йолдыз
## Үзлекләр

Кызыл зур йолдызның төше һелийдән тора. Һелий яну температурасы су тудыргычныкыннан югарырак, шуңа күрә һелий кабына алмый. Төштә энергия чыкмаганга күрә төш кысыла башлый һәм гравитация тәэсирендә җылына, температура арта һәм төш тирәсендәге тышчада урнашкан су тудыргыч яна башлый һәм югары катламнарны этеп чыгара. Нәтиҗәдә тышкы катламнар киңәяләр, суыналар. Салкынрак йолдыз кызылрак була, ләкин зурлыгы сәбәпле аның яктыртучанлыгы арта.
Шулай итеп, кызыл зур йолдызның төп үзлекләре: бик зур радиусы һәм югары түгел температурасы.

# Кызыл зур йолдыз
## Кайбер кызыл зур йолдызлар

Билгеле кызыл зур йолдызлар — Әлдебаран (Сәвер α), Арктур (Үгезкөтүче α), Гакрукс (Көньяк Хач γ). Болардан зуррак йолдызлар — Антарес (Гакрәп α) һәм Бителҗәүза (Орион α) инде кызыл үтә зур йолдызлар дип исәпләнәләр.

# Кызыл зур йолдыз
## Кояшның һәм Җирнең язмышы

Хәзерге заманда Кояшның яшен якынча 4,57 миллиард ел тәшкил итә, бу йолдызның уртача яше. Тагы 5 миллиард ел дәвамында Кояш баш эзлеклелектә калачак, шуннан соң Кояшның төшендә су тудыргыч янып бетәчәк.
Аннан соң Кояшның төшендә температура һәм тыгызлык бик артачак, гелий яна башлаячак һәм углеродка әйләнә башлаячак.
Кояшның зурлыгы 200 тапкыр артачак һәм Җир орбитасына җитәчәк диярлек (0,93 а.б.). Меркурий һәм Чулпан Кояш тарафыннан йотылачаклар һәм буга әйләнәчәкләр.
Кояшның киңәюе сәбәпле Җир бик җылытачак һәм тормыш бетәчәк диярлек. 1,1 миллиард елдан соң Җирдәге океаннар буга әйләнәчәк.
Кояш шушы кызыл зур йолдыз дәверендә 100 миллион ел дәвамында булачак, аннан соң үзәгендәге ак кәрлә белән планетар томанлыкка әйләнәчәк.
Берничә меңьеллык эчендә планетар томанлык йолдызара мохитта чәчеләчәк, ә Кояштан калган ак кәрлә күп миллиард ел дәвамында суыначак.
# Урбановице (Ополе воеводалыгы)

Урбановице — Польшаның Ополе воеводалыгы Павловички гминасында урнашкан авыл.

# Урбановице (Ополе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Халупки Дусивски

Халупки Дусивски — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Стубно гминасында урнашкан авыл.

# Халупки Дусивски
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Поҗо дей Пини (Кальяри)

һәм
Поҗо дей Пини — Италиянең Сарденья төбәге Капотерра өязендә урнашкан торак пункт.

# Поҗо дей Пини (Кальяри)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кантагалу (Минас-Жерайс)

Кантагалу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Кантагалу (Минас-Жерайс)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 141,839 км².
# (3512) Эрипа

(3512) Эрипа (лат. Eriepa) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3512) Эрипа
## Тарихы

1984 елның 8 гыйнварында J. Wagner тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 AC1» саналган.
# Наталья Герман

Наталья Мирчевна Герман (молд. Natalia Gherman; 20 март 1969, Кишинёв, Молдова ССР ы, ССРБ) — Молдавия дәүләт һәм сәяси эшмәкәре. 2017 елдан Үзәк Азия буенча БМО-ның генераль секретаренең махсус вәкиле.
Беренче вице-премьер-министр, 2013 елның 30 маеннан 2016 елның 20 гыйнварына кадәр Молдованың чит һәм Европа интеграциясе министры. 2015 елның 21 июненнән 21 июленә кадәр Молдова Республикасының Премьер-министры.
Молдавиянең беренче президенты Мирча Снегурның кызы

# Наталья Герман
## Биографиясе

Наталья Герман 1969 елның 20 мартында Кишинёв шәһәрендә туган. Молдова дәүләт университетында инглиз һәм немец телләренең филология факультетын белем ала. 1992 елда Бухарестта сәяси һәм административ тикшеренүләрнең милли мәктәбен тәмамлый.
Австрияда илче вазифасын били, ОБСЕ карамагында даими вәкил һәм Венада башка халыкара оешмаларда даими вәкил (2002—2006), Швеция, Норвегия һәм Финляндияда (2006—2009 елларда илче вазифаларын били.
2009 елның 29 июнендә Герман Наталья министр Андрей Стран кушуы буенча Европа интеграциясе һәм чит ил эшләре министры урынбасары итеп тәгаенләнә һәм Молдавия белән Европа Берлеге арасында берләшмә турында килешү төзү буенча баш сөйләшүче итеп тәгаенләнә.
2013 елның 30 маенда Герман Наталья Юрий Лянкэ хөкүмәтендә беренче вице-премьер-министр, Европа интеграциясе һәм чит министры итеп тәгаенләнә.
2017 елның сентябрь аенда Ашкабадта резиденциясе белән Үзәк Азиянең превентив дипломатия буенча Төбәк үзәкнең махсус вәкиле һәм җитәкчесе итеп тәгаенләнә.
Молдованың евроинтеграциясе һәм ЕАЭС Таможня союзына интеграциягә каршы чыгыш ясый, Молдавиядә Россия телеканалларын ретрансляцияләүне тыю яклы булып тора.

# Наталья Герман
## Чит телләрне белүе

Молдаван теленнән тыш, румын, рус, француз һәм немец телләрендә сөйләшә.

# Наталья Герман
## Наградалары

* Җөмһүрият ордены (2014 ел)
* Поляр йолдызының 1 сыйныф Командор ордены (Швеция, 2010 ел)
* «Төркмәнстанның нейтралитетына 25 ел» юбилей медале (2020, Төркмәнстан)
# GSC2412-299

GSC2412-299 — Йөкче йолдызлыгында урнашкан A0m спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,75 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# NGC 1111

NGC 1111 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1111
## Тарихы

Әлеге галактика 1863 елда Алмания астрономы Альберт Март тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ромбеж-Колёния

Ромбеж-Колёния — Польшаның Мазовия воеводалыгы Добре гминасында урнашкан авыл.

# Ромбеж-Колёния
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Монсожон

Монсожон (фр. Montsaugeon) — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Төлек (Йөрүзән кушылдыгы)

Төлек — Йөрүзән елгасы кушылдыгы. Чиләбе өлкәсеең Катау-Иванов районы Башкортстанның Учалы районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Йөрүзән елгасының уң ярыннан 340 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.

# Төлек (Йөрүзән кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Нязепетровск гидротөененнән Павловск гидротөененә чаклы Әй елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010201112111100023149
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111102314
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Халфети

Халфети (төр. Halfeti) — Төркия Җөмһүриятенең Шанлыурфа иленә караган бер шәһәре.
# Хуан эль Гранде (Эль Льяно)

Хуан эль Гранде — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Эль-Льяно муниципалитеты составына керә.

# Хуан эль Гранде (Эль Льяно)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Хуан эль Гранде (Эль Льяно)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Волпе (Л'Аквила)

Волпе — Италиянең Абруцци төбәге Офена өязендә урнашкан торак пункт.

# Волпе (Л'Аквила)
## Географиясе

Волпе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Волпе (Л'Аквила)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Брюльмай

Брюльмай (фр. Brullemail) — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
# Чателайр (Валле д'Аоста)

Чателайр — Италиянең Валле д'Аоста төбәге Дуэ (Валле-д’Аоста) өязендә урнашкан торак пункт.

# Чателайр (Валле д'Аоста)
## Географиясе

Чателайр Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Чателайр (Валле д'Аоста)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NOMO2

NOMO2 (ингл. NODAL modulator 2 һәм Nodal modulator 2) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.