yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Троубско

Троубско (чех. Troubsko) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Шлапанице, Брно-пригород һәм Шлапанице районында урнашкан авыл.

# Троубско
## Географиясе

Мәйданы — 6,010934 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 300 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Троубско
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Троубско
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Троубско
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 624 |
| 1880 | 728 |
| 1890 | 791 |
| 1900 | 929 |
| 1910 | 1065 |
| 1921 | 1115 |
| 1930 | 1359 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 1431 |
| 1961 | 1529 |
| 1970 | 1451 |
| 1980 | 1491 |
| 1991 | 1422 |
| 2001 | 1580 |
| 2011 | 2165 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 2184 |
| 2016 | 2226 |
| 2017 | 2250 |
| 2018 | 2292 |
| 2019 | 2341 |
| 2020 | 2328 |
| 2021 | 2362 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 2382 |
| 2022 | 2346 |
| 2023 | 2406 |
| 2024 | 2432 |
# Волимеж

Волимеж — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Лесьна гминасында урнашкан авыл.

# Волимеж
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пясочная (Карэлицкий районы)

Пясочная (белар. Пясочная) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.

# Пясочная (Карэлицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Колоссова

Колоссова (эст. Kolossova) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
# Вентимилья-ди-Сицилия

Вентимилья-ди-Сицилия — Италиянең Сицилия төбәгендә урнашкан коммуна. Палермо провинциясе составына керә.

# Вентимилья-ди-Сицилия
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 540 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Баучина, Болоньетта, Каккамо, Чиминна һәм Кастельдаччиа коммуналары белән чиктәш.
# Акбаштау (Җамбыл өлкәсе)

Акбаштау (каз. Ақбастау) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Акбаштау (Җамбыл өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Домбровиця (Конинский повяты)

Домбровиця — Польшаның Великопольское воеводалыгы Жгув гминасында урнашкан авыл.

# Домбровиця (Конинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Эль Мангито (Текпан де Галеана)

Эль Мангито — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Текпан-де-Галеана муниципалитеты составына керә.

# Эль Мангито (Текпан де Галеана)
## Географиясе

Эль Мангито Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Мангито (Текпан де Галеана)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Мангито (Текпан де Галеана)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Долни Студенки

Долни Студенки (чех. Dolní Studénky) — Чехиянең Оломоуц крае Шумперк һәм Шумперк районында урнашкан авыл.

# Долни Студенки
## Географиясе

Мәйданы — 8,526637 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 300 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Долни Студенки
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Долни Студенки
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Долни Студенки
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 842 |
| 1880 | 907 |
| 1890 | 969 |
| 1900 | 1007 |
| 1910 | 1137 |
| 1921 | 1223 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 1330 |
| 1950 | 963 |
| 1961 | 1257 |
| 1970 | 1208 |
| 1980 | 1284 |
| 1991 | 1244 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 1276 |
| 2014 | 1287 |
| 2016 | 1288 |
| 2017 | 1330 |
| 2018 | 1357 |
| 2019 | 1370 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 1372 |
| 2021 | 1378 |
| 2021 | 1314 |
| 2022 | 1380 |
| 2023 | 1405 |
| 2024 | 1427 |
# Карт әби

Карт әби — әбинең яки бабайның әнисе. Туруннарга карата булган кыз-хатын. Ир-ат пары булып карт бабай тора.
# Малая Жорнавка

Малая Жорнавка (белар. Малая Жорнаўка) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.

# Малая Жорнавка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# (12110) 1998 KL56

(12110) 1998 KL56 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12110) 1998 KL56
## Тарихы

1998 елның 22 маенда M. R. Burleigh, N. P. Bannister тарафыннан Ла-Пальма обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 KL56» саналган.
# Пшедмосьце (Сьредский повяты)

Пшедмосьце — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Сьрода-Слёнска гминасында урнашкан авыл.

# Пшедмосьце (Сьредский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Mamıq awılı

Mamıq awılı, Nurlat Rayonında, rayon üzägennän 30 km tönyaq-könbatıştaraq, Olı Sölçä yılğası buyında. 18. yözdä nigez salına. 1935-1958. yıllarda TASSRnıñ Thälmann Rayonı üzäge. 1989. yılda 1180 keşe (Urıslar – 64%, Çuaşlar – 20%), 2000. yılda 1219 keşe yäşi. Xalıqnıñ töp şäğele – igençelek, terlekçelek; kirpeç zavodı, urmançılıq. Urta mäktäp. Mädäniät yortı. A. A. Schultz utarı – 19. yöz axırı – 20. yöz başı arxitektur istälege.
# Довгая (Орлевски авыл советы)

Довгая (белар. Доўгая) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.

# Довгая (Орлевски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Агилилья (Текпан де Галеана)

Агилилья — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Текпан-де-Галеана муниципалитеты составына керә.

# Агилилья (Текпан де Галеана)
## Географиясе

Агилилья Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Агилилья (Текпан де Галеана)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Агилилья (Текпан де Галеана)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# (1968) Мельтреттер

(1968) Мельтреттер (лат. Mehltretter) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1968) Мельтреттер
## Тарихы

1932 елның 29 гыйнварында Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1932 BK» саналган.
# Яңа Николаевка (Стәрлебаш районы)

Яңа Николаевка — Башкортстанның Стәрлебаш районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 71 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453183, ОКАТО коды — 80248810004.

# Яңа Николаевка (Стәрлебаш районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Фрәңк Макфралейн Бөрнет

Фрәңк Макфралейн Бөрнет (3 сентябрь 1899(1899-09-03), Траралгон, Латроб, Виктория (штат), Австралия — 31 август 1985(1985-08-31) (85 яшь), Мельбурн, Австралия) — табиб, химик, тикшеренүче (Австралия). Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1960).
# Плимут (сан алу урыны, Нью-Гэмпшир)

һәм
Плимут — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Плимут (сан алу урыны, Нью-Гэмпшир)
## Географиясе

Плимут халык санын алу урыны мәйданы — 9,69 км², 9,629569 км², 9,688571 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 515 Фут биеклектә урнашкан.
# Панҗаркөй (Бабаески)

Панҗаркөй (төр. Pancarköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Кыркларэли иле Бабаески илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Гальки (Бешанковицкий районы)

Гальки (белар. Галькі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.

# Гальки (Бешанковицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# IC 1565

IC 1565 — Хут йолдызлыгы чикләрендә урнашкан иң якты туплану галактикасы .

# IC 1565
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1565, UGC 410, PGC 2372, 2MASX J00392632+0644028, MCG+01-02-047, GIN 1, Z 409-57, UZC J003926.3+064403, Z 0036.8+0627, SDSS J003926.28+064403.2, LEDA 2372 һәм [HDL96] 409 109 буларак та сурәтләнә.
# Казалунга (Павия)

Казалунга — Италиянең Ломбардия төбәге Сан-Дамьяно-аль-Колле өязендә урнашкан торак пункт.

# Казалунга (Павия)
## Географиясе

Казалунга Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казалунга (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 1232

IC 1232 — чикләрендә урнашкан билгесез астрономик объект .

# IC 1232
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1232 буларак та сурәтләнә.
# Обчице

Обчице — Словениянең Доленьське Топлице (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Обчице
## Географиясе

Мәйданы — 5,3 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 236,5 метр биеклектә урнашкан.
# Пинера (Торино)

Пинера — Италиянең Пьемонт төбәге Ронко-Канавезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Пинера (Торино)
## Географиясе

Пинера Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пинера (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ла-Рошбокур-е-Аржантин

һәм
Ла-Рошбокур-е-Аржантин (фр. La Rochebeaucourt-et-Argentine) — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
# Булат (Әбҗәлил районы)

Булат — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 155 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 453605, ГАТОБК коды — 80201804003.

# Булат (Әбҗәлил районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Гөлпынар (Оникишубат)

Гөлпынар (төр. Gölpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Оникишубат илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Дзерженин

Дзерженин — Польшаның Мазовия воеводалыгы Покшивница гминасында урнашкан авыл.

# Дзерженин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 113

NGC 113 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 113
## Тарихы

Әлеге галактика 1876 елда Алмания астрономы Эрнст Вильгельм Леберехт Темпель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Сан Пьетро (Алесандрия)

Сан Пьетро — Италиянең Пьемонт төбәге Рокка-Гримальда өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Пьетро (Алесандрия)
## Географиясе

Сан Пьетро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Пьетро (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Санта Прокула (Рим)

Санта Прокула — Италиянең Лацио төбәге Помеция өязендә урнашкан торак пункт.

# Санта Прокула (Рим)
## Географиясе

Санта Прокула Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Санта Прокула (Рим)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Риидаку

Риидаку (эст. Riidaku) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
# Сарыкая (Ердемли)

Сарыкая (төр. Sarıkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Ердемли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# IC 2062

IC 2062 — Жираф йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 2062
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2062 буларак та сурәтләнә.
# 1-нче Украин фронты

Беренче Украин фронты (рус. 1-й Украинский фронт) – Бөек Ватан сугышы вакытында ССРБ Кораллы көчләре эчендәге оператив стратегик хәрби берләшмә.

# 1-нче Украин фронты
## Тарих
### 1943—1944 елның кыш-яз кампаниясе

1943—1944 елның кыш-яз кампаниясен Кызыл Армия Украинаның Уңъягында зур һөҗүм (Днепр-Карпаты опреациясе, 24 декабрь 1943 — 17 апрель 1944) белән башлый. Дүрт айлы һөҗүм нәтиҗәсендә алман «Көньяк» һәм «А» армияләр төркемнәре тар-мар ителәләр; Кызыл Армия Украина Уңъягын һәм кайбер көнбатыш өлкәләрен азат итәләр, ә көньякта ССРБ дәүләт чигенә чыгалар; 28 мартта, Прут елгасы аша чыккач, совет гаскәрләре Румыния территориясенә керәләр.
Һөҗүмдә 1-нче, 2-нче, 3-нче һәм 4-нче Украина фронтларның гаскәрләре, Кара диңгез флоты һәм Азак хәрби флотилиясенең кораблары һәм партизаннар катнашканнар; һөҗүм нәтиҗәсендә фронт 250—450 километрга көнбатышка, Ковель — Тернополь — Черновцы — Бельцы сызыгына күчкән.
Беренче Украин фронты фашист-алман Берлин янындагы саклавы берләшмәсен юк итә. Беренче Украин фронты һөҗүме уңышлырак була, Рыбалко җитәкчесендәге танклары 21 апрельдә Берлин чигенә килеп чыга.
1945 елның 6 маенда 1-нче, 4-нче һәм 2-нче Украин фронтлар гаскәрләре Праһа стратегия һөҗүм операциясен башладылар.
1945 елның 9 маенда Беренче Украин Фронты 3-нче, 4-нче танк гаскәре Праһа шәһәренә бәреп керәләр.
1945 елның 12 маенда Власов 1-нче Украин фронты хезмәткәрләре тарафыннан алына.

# 1-нче Украин фронты
## Үткәрүчеләнгән операцияләр

* Киев һөҗүм операциясе (1943)
* Киев саклану операциясе (1943)
* Житомир-Бердичев операциясе
* Корсунь-Шевченковская операциясе
* Ровно-Луцк операциясе
* Проскуровско-Черновицкая операциясе
* Львов-Сандомир операциясе
* Сандомирско-Силезия операциясе
* Түбән Силезия һөҗүмчән операциясе
* Өске Силезия операциясе
* Берлин һөҗүмчән операциясе
* Праһа операциясе

# 1-нче Украин фронты
## Командирлар
### 1-нче Украин фронтның сәргаскәре

* Армия генералы Николай Ватутин (октябрь 1943 — март 1944);
* Советлар Берлеге Маршалы Георгий Жуков (март — май 1944);
* Советлар Берлеге Маршалы Иван Степан улы Конев (май 1944 — сугышның озагына кадәр).
# Лебч

һәм
Лебч — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Пуцк гминасында урнашкан авыл.

# Лебч
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Доммартен-ле-Кок

Доммартен-ле-Кок (фр. Dommartin-le-Coq) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Арси-сюр-Об кантонына карый.
# Ватан (газета)

* Татар матбугаты порталы
«Вата́н» - атналык иҗтимагый-сәяси газета. Адмирал А.В. Колчакның 3 нче армиясе мәгълүмат бирү кәнсәләриясе органы. 1919 елда татар телендә башта Уфа шәһәрендә, аннары Себердәге төрле шәһәрләрдә нәшер ителә. Мөхәррирләре Г. Сөбханкулов, М. Нәүрузов. «Яшәсен иске режим!» шигаре астында чыга. Большевиклар диктатурасына каршы, татар милли хәрәкәтен яклап актив пропаганда алып бара.
# Ерличобан (Эрух)

Ерличобан (төр. Yerliçoban) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Эрух илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Горган (Румыния)

Горган — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Ченаде (коммуна) коммунасына карый.

# Горган (Румыния)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Бунковце

Бунковце (словак. Bunkovce) — Словакиянең Собранце округында урнашкан авыл.

# Бунковце
## Тарихы

Авыл 1358 елда нигезләнгән.

# Бунковце
## Географиясе

Мәйданы — 7,79 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 106 метр биеклектә урнашкан.

# Бунковце
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Борҗано (Перуҗа)

Борҗано — Италиянең Умбрия төбәге Сполето өязендә урнашкан торак пункт.

# Борҗано (Перуҗа)
## Географиясе

Борҗано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Борҗано (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (10532) 1991 NA2

(10532) 1991 NA2 (лат. 1991 NA2) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10532) 1991 NA2
## Тарихы

1991 елның 14 июлендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 NA2» саналган.
# Минас Аветисян

Минас Аветисян (әрм. Մինաս Ավետիսյան; 20 июль 1928 ел, Әрмән ССРның Ахурян районы Джаджур авылы — 24 февраль 1975 ел, Ереван, Әрмән ССР ) — әрмән рәссамы.
1960 һәм 1975 еллар арасында Аветисян 500-ләп картина, шул чама ук рәсем, 20 зур фреска һәм дистәдән артык театр тамашасы өчен проект эшли. Иҗаты дөнья сынлы сәнгатендә зур урын биләп тора.
1988 елда Спитакта җир тетрәгәндә Гюмрида аның фрескаларының бер өлеше һәм туган авылы Джаджурдагы туган йорты җимерелә.

# Минас Аветисян
## Биографиясе

Крестьян гаиләсендә туа.
* 1947—1952 — Ф. Терлемезян исемендәге Ереван сәнгать мәктәбендә укый.
* 1952—1954 — Ереван сәнгать-театр институтында укый.
* 1952—1954 — И. Е. Репин исемендәге Ленинград сынлы сәнгать, һәйкәл кою һәм зодчество институтында укый.
* 1960 елдан — Ереванда яши.
* 1962 — Ереванда «Биш рәссам» экспозициясе эшләнә, ул рәссамга зур танылу китерә.
* 1968 — Әрмәнстанның атказанган рәссамы исеме бирелә.
* 1972, 2 гыйнвар — Ереванда рәссамның остаханәсендә янгын чыга.
1975 елның 24 февралендә тротуарга килеп менгән автомобильгә тапталып һәлак була. Күпләр Минас үтерелгән дип уйлый.

# Минас Аветисян
## Хәтер

* 2000 елда Әрмәнстанда Аветисянга багышланган почта маркасы чыга.
* рус шагыйрәсе Юнна Морицның «Армения» (1983) дигән шигъри дилогиясенең икенче өлеше Аветисянга багышланган (беренче өлеше шагыйрь Паруйр Севакка багышланган).

# Минас Аветисян
## Иҗаты

Минас Аветисян иҗатының өлгергән чоры әсәрләре контраст төсләрдә, эре экспрессив эзләр белән төшерелгән, аларда фовизм принциплары урын алган. Әсәрләрендә Кавказ аръягы сәнгате традицияләре дә зур чагылыш тапкан. Останың пейзажлары, автопортретлары, жанрлы-символик авыл мотивлары үзенең эстетик асылын күрсәтү ысулы дип бәяләнә. Минас Аветисян, гомуми алганда француз модернына һәм XX гасыр башындагы иртә авангардка тартылса да, үз заманына хас булган Рәсәйчә «кырыс стильгә» дә якын тора. Театр рәссамы һәм живописец-монументалист буларак та уңышлы эшли.

# Минас Аветисян
## Эшләре

* Лаваш пешерәләр, 1972— Ереван хәзерге заман сәнгате музее
* Әңгәмә,1973-Шәхси тупланма-
* Хачкарлы күренеш, 1974— Ереван хәзерге заман сәнгате музее
* А. Спендиаров исемендәге Опера һәм балет театрында А. Хачатурянның Гаянэ балеты сценографиясе, 1974.
* Гюмрида завод интерьерларын бизәү, 1970—1974.

# Минас Аветисян
## Кинода

* Цвет армянской земли (1969) — дусты режиссер Михаил Вартанов фильмында
* Минас. Реквием (1989).
# Гацки (Пиньчовский повяты)

Гацки — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Пиньчув гминасында урнашкан авыл.

# Гацки (Пиньчовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Солянка (Еруслан кушылдыгы)

Солянка — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Еруслан елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.

# Солянка (Еруслан кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010002012112100011168
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112101116
* Бассейн коды — 11.01.00.020
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Альберобелло

Альберобелло — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. Бари провинциясе составына керә.

# Альберобелло
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 416 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Кастеллана-Гротте, Фазано, Локоротондо, Мартина-Франка, Монополи, Моттола, Ночи һәм Путиньяно коммуналары белән чиктәш.
# Чичево (Болгария)

Чичево — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. Кирково җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Чичево (Болгария)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 334 метр биеклектә урнашкан.
# Меназ (Тренто)

Меназ — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Меццана өязендә урнашкан торак пункт.

# Меназ (Тренто)
## Географиясе

Меназ Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Меназ (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# TADA2B

TADA2B (ингл. Transcriptional adaptor 2B) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# NGC 2995

NGC 2995 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2995
## Тарихы

Әлеге галактика 1837 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ницети I

Ницети I — Италиянең Сицилия төбәге Вальверде өязендә урнашкан торак пункт.

# Ницети I
## Географиясе

Ницети I Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ницети I
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Аркос-де-лас-Салинас

Аркос-де-лас-Салинас (исп. Arcos de las Salinas) — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Аркос-де-лас-Салинас
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 112,986035 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1081 метр биеклектә урнашкан.
# (19871) 6058 P-L

(19871) 6058 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19871) 6058 P-L
## Тарихы

1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6058 P-L» саналган.
# Алаюз (Җиде)

Алаюз (төр. Alayüz) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Җиде илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Аткар

Аткар (рус. Аткарск) — Россия Федерациясенең Сарытау өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 25 481 кеше (2015).

# Аткар
## Сәгать поясы

Аткар Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Аткар
## Тарих

Шәһәр статусын 1780 елдан башлап йөртә.

# Аткар
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (92,7%), чегәннәр (2,1%), украиннар (1,2%), татарлар (1,0%).

# Аткар
## Танылган шәхесләр

* Валерия (Алла Перфилова), җырчы, РФ халык артисты.