yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# IC 4421

IC 4421 — Кентавр йолдызлыгы чикләрендә урнашкан эллиптик галактика .

# IC 4421
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4421, ESO 385-27, PGC 51704, MCG-06-32-006, ESO-LV 385-0270, 2MASX J14283128-3735017, 6dFGS gJ142831.3-373502 һәм LEDA 51704 буларак та сурәтләнә.
# 550-еллар (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) — V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
550-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 559 елда башланган һәм б. э. к. 550 елда тәмамланган унъеллык.
# Маритуба

Маритуба — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пара штатына карый.

# Маритуба
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 103,279 км².
# CDH5

CDH5 (ингл. Cadherin 5) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Елховка (Нужна кушылдыгы)

Елховка — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил, Кострома өлкәсе, Киров өлкәсе, биләмәләрендә ага. Елга Нужна елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Елховка (Нужна кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010400212110000042550
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110004255
* Бассейн коды — 08.01.04.002
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Монтиньи-сюр-Луен

Монтиньи-сюр-Луен (фр. Montigny-sur-Loing) — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Каргова (Хорнемской кушылдыгы)

Каргова — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хорнемская елгасының уң ярыннан 1 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Каргова (Хорнемской кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300312103000035831
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003583
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Яңа Көньяк Велс

Яңа Көньяк Велс (ингл. New South Wales) — Австралия штатларының берсе.
Административ үзәге — Сидней шәһәре.

# Яңа Көньяк Велс
## Тарих

1901 елдан хәзерге статуста.

# Яңа Көньяк Велс
## Административ бүленеш

129 җирле идарә районы (2019).
# Вяликия Славени

Вяликия Славени (белар. Вялікія Славені) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.

# Вяликия Славени
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Нуцлео Ареа Артиҗанале (Л'Аквила)

Нуцлео Ареа Артиҗанале — Италиянең Абруцци төбәге Раяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Нуцлео Ареа Артиҗанале (Л'Аквила)
## Географиясе

Нуцлео Ареа Артиҗанале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Нуцлео Ареа Артиҗанале (Л'Аквила)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Буй дулкыны

Буй дулкыны — таралу юнәлеше буенча зурлыклар тирбәнгән дулкын. Буй дулкынында матдәнең алмаш тәэсир итешүе фәзада чикләнгән тизлек белән тарала, дулкын энергиясе агымы буйлап юнәлгән вектор һәм скаляр функция белән тасвирлана.
Сыгылмалы дулкыннарда (тавыш дулкынында) вектор функциясе дулкын таралу мохите кисәкчекләр тизлегенең үзгәрешен тасвирлый, скаляр функциясе — матдәнең тыгызлыгын тасвирлый.
Буй дулкынының бер мисалы — акустик (сыгылмалы) дулкын. Сирәк очракта, көчле дисперсияле мохиттә электромагнит дулкыны да буй дулкынына карый.
Һавада тавыш дулкыны — буй дулкыны булып тора.
Буй дулкының энергия агымы тыгызлыгы төшенчәсе Россия физигы Николай Умов тарафыннан кертелгән.
# Грудек (гмина Грибив)

Грудек — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Грыбув гминасында урнашкан авыл.

# Грудек (гмина Грибив)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ле Дульё

Ле Дульё (фр. Le Doulieu) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Байёль кантонына карый.
# Кливио

Кливио — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Варезе провинциясе составына керә.

# Кливио
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 468 метр биеклектә урнашкан. Кантелло, Сальтрио, Виджу, Мендризио һәм Стабио коммуналары белән чиктәш.
# Ирара

Ирара — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.

# Ирара
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 277,792 км².
# GSC3632-797

GSC3632-797 — Кәлтә йолдызлыгында урнашкан A5 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,79 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Альфа (Нью-Джерси)

һәм
Альфа — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Альфа (Нью-Джерси)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1911 елда нигезләнгән.

# Альфа (Нью-Джерси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 4,44421 км², 4,396895 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 269 Фут һәм 101 метр биеклектә урнашкан.
# Бабина Лука

Бабина Лука (серб. Бабина Лука) — Сербиянең Колубара округы Валево, Колубарский округ һәм Центральная Сербия җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Бабина Лука
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 276 метр биеклектә урнашкан.

# Бабина Лука
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.

# Бабина Лука
## Демография

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2011 | 599 | |
# Гленсайд (Пенсильвания)

Гленсайд — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гленсайд (Пенсильвания)
## Географиясе

Гленсайд халык санын алу урыны мәйданы — 3,316537 км², 3,316543 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 84 метр биеклектә урнашкан.
# Гранха Монте Валерио (Валье де Сантияго)

Гранха Монте Валерио — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Валье-де-Сантьяго муниципалитеты составына керә.

# Гранха Монте Валерио (Валье де Сантияго)
## Географиясе

Гранха Монте Валерио Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха Монте Валерио (Валье де Сантияго)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха Монте Валерио (Валье де Сантияго)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Кунар (Унга кушылдыгы)

Кунар — Унга елгасы кушылдыгы. Чуашстанның Чабаксар районы, Чуел районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Унга елгасының сул ярыннан 27 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.

# Кунар (Унга кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чуел елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел кушылдыктары куйылысу аралыгында, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010400412112100000261
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100026
* Бассейн коды — 08.01.04.004
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Вила-де-Кукужайнш

Вила-де-Кукужайнш — Португалиянең Авейру округына керә торган фрегезия. Оливейра-ди-Аземейш муниципалитетына карый.

# Вила-де-Кукужайнш
## Географиясе

Мәйданы — 10,42 км².
# Втурек (Конинский повяты)

Втурек — Польшаның Великопольское воеводалыгы Вильчин гминасында урнашкан авыл.

# Втурек (Конинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пайцдорф

Пайцдорф (алман. Paitzdorf) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Пайцдорф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,67 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 275 метр биеклектә урнашкан.
# Аркадий Фрид

Аркадий Фрид (21 февраль 1946 ел) — галим-инженер электромеханик. 1972 елдан Уфа авиация институты һәм Уфа дәүләт авиация техник университеты укытучысы. Техник фәннәр докторы (2000), профессор (2002). Россиянең мактаулы югары һөнәри белем бирү хезмәткәре, Башкортстан Республикасының атказанган уйлап табучысы (2002), ССРБ-ның уйлап табучысы (1985).

# Аркадий Фрид
## Биографиясе

Аркадий Исаакович Фрид 1946 елның 21 февралендә Уфа шәһәрендә туа. 1968 елда Уфа авиация институтын (УАИ, хәзерге Уфа дәүләт авиация техник университеты, УДАТУ) тәмамлый. Югары уку йортын тәмамлаганнан соң, Уфа “Молния” агрегат конструкторлык бюросында эшли, 1972 елдан алып Уфа дәүләт авиация техник университетында укыта. Өлкән инженер, өлкән гыйльми хезмәткәр, өлкән укытучы, доцент, профессор була
Фәнни эшчәнлеге билгесезлек шартларында катлаулы динамик системалар белән идарә итүгә багышланган. Авиация көч корылмалары белән автоматик идарә итүнең яраклаштырылган цифрлы системаларын төзү проблемалары, нефть химиясе производствосында мәгълүмат-идарә итү системалары, селектор белән бәйле авиация энергиясе җайланмалары белән автоматик идарә итү системалары белән шөгыльләнә. Авиация көч корылмалары белән автоматик идарә итүнең яраклаштырылган сызыклы булмаган системалары һәм авиация двигательләрен очуда сынау өчен прецизион приборлар структураларын, аналог сигналларны кодка үзгәртү, нефть продуктларын тотуны исәпкә алу, полимерлар җитештерү процессында реаль вакыт масштабында мәгълүмат белән тәэмин итүне уйлап таба. Фрид катнашлыгында авиация двигательләренә идарә итүнең адаптив системасын төзү принциплары, автоматлаштырылган идарә итүнең цифрлы системалары һ.б. уйлап чыгарыла. Ачышлары Башкортстан Республикасының, Россия Федерациясенең авиация һәм нефть сәнәгате предприятиеләрендә кертелгән. 300‑дән артык фәнни хезмәт һәм 78 уйлап табу авторы. 12 фән кандидаты, 1 фән докторы әзерләгән.

# Аркадий Фрид
## Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре

* ССРБ Авиация сәнәгате министрлыгының Мактау грамотасы (1982)
* Башкортстан Республиканың атказанган уйлап табучысы (2002)
* Россия Федерациянең мактаулы югары профессиональ белем бирү хезмәткәре (2010).
* М.С. Рязанский исемендәге медаль,
* ССРБ ВДНХ-ның бронза медале белән бүләкләнгән.

# Аркадий Фрид
## Төп хезмәтләре

* Проблемы проектирования и развития систем автоматического управления и контроля ГТД. М., 1999 (авторҙ.); * Нейрокомпьютеры в авиации (самолёты). М., 2004 (автор.);
* Проблемы управления сложными динамическими объектами авиационной и космической техники. М. (автор.).
# 197 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 197 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
I гасыр (б. э. к.) — I гасыр — II гасыр — III гасыр — IV гасыр :
Хронологик таблица :
197 (йөз туксан җиденче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 197 елы, I меңьеллыкның 197 елы, II гасырның 97 елы, II гасырның 10 унъеллыгының 7 елы, 190 елларның 8 елы. 197 елдан бирле 1827 ел үтте.

# 197 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:197 елда туганнар

# 197 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:197 елда вафатлар
# NGC 4801

NGC 4801 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4801
## Тарихы

Әлеге галактика 1789 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# POLR2M

POLR2M (ингл. RNA polymerase II subunit M, DNA-directed RNA polymerase II subunit GRINL1A, isoforms 4/5 һәм Myocardial zonula adherens protein) — кешенең 15-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Валентина Жиромская

Валентина Жиромская (15 гыйнвар 1957(1957-01-15) (67 яшь), Казан, РСФСР, СССР) — Рәсәй тарихчысы, РФА гомуми тарих институты баш фәнни хезмәткәре, В. О. Ключевски ис. премия лауреаты (2002). Фәнни кызыксыну өлкәләре - тарихи демография, демография һәм Рәсәйнең демографик тарихы.
* 1 2 Library of Congress Authorities — Library of Congress.https://wikidata.org/wiki/Track:P244https://wikidata.org/wiki/Track:Q13219454https://wikidata.org/wiki/Track:Q131454
* 1 2 3 Чешская национальная авторитетная база данныхhttps://wikidata.org/wiki/Track:P691https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863
# Радуш (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)

Радуш — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Гжмёнца гминаcында урнашкан авыл.

# Радуш (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Хаҗылар (Эрфелек)

Хаҗылар (төр. Hacılar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Эрфелек илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Karman sızığı

Karman sızığı — Cir atmosferası häm ğäläm arasındağı şartlı çik bieklege (diñgez däräcäse östendä).
Xalıqara aviatsiä federatsiäse qararı buyınça Karman sızığı 100 km diñgez däräcäse östendäge bieklektä urnaşqan.
AQŞ ğalime Teodor fon Karman xörmätenä atalğan. Karman kürsätkän: bu bieklektä atmosfera bik siräygän häm qanat öçen kütärü köçen buldıruçı tizlek berençe ğälämi tizlektän zurraq bula, şuña kürä aerodinamik aviatsiä mömkin bulmağan.
Cir atmosferası Karman sızığı östennän dä cäyelgän (10 000 km qädär).
# Пражак (Водняни)

Пражак (чех. Pražák) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Воднәни районында урнашкан авыл.

# Пражак (Водняни)
## Географиясе

Мәйданы — 5,109 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Пражак (Водняни)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Пражак (Водняни)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Пражак (Водняни)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 345 |
| 1880 | 339 |
| 1890 | 323 |
| 1900 | 334 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 309 |
| 1921 | 316 |
| 1930 | 329 |
| 1950 | 323 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 312 |
| 1970 | 288 |
| 1980 | 245 |
| 1991 | 204 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 221 |
| 2011 | 317 |
| 2021 | 300 |
# Инценхоф (Бургенланд)

Инценхоф — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. Гюссинг округы составына керә.

# Инценхоф (Бургенланд)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 260 метр биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
# Яңа Көч (Бәләбәй районы)

Яңа Көч — Башкортстанның Бәләбәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452021, ОКАТО коды — 80209819020.
# Каза Браки (Реҗо Эмилия)

Каза Браки — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Вентассо өязендә урнашкан торак пункт.

# Каза Браки (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Каза Браки Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Каза Браки (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Валатовки (Шумилинский районы)

Валатовки (белар. Валатоўкі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.

# Валатовки (Шумилинский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Ак чәчәк

Ак чәчәк, айлы чәчәк (лат. Leucanthemum) – болын ромашкасы, оешма чәчәклеләр семьялыгыннан күпьеллык үләнчел үсемлекләр ыругы.

# Ак чәчәк
## Атамасы

Латинча фәнни исеме борынгы грек теленнән килеп чыккан. λευκός - ак һәм νθεμον - чәчәк. Русча атамасы "нива" сүзеннән - нивяник. Россиядә таралган ак чәчәкне гади телдә ромашка дип атыйлар, гәрчә бу үсемлекләр төрле ыругларга карый

# Ак чәчәк
## Таралуы

Татарстан республикасында бер төре билгеле – гади ак чәчәк (L. vulgare) – барлык районнарда да очрый. Коры үзәнле болыннарда, урман аланнарында, елга тугайларында үсә.

# Ак чәчәк
## Ботаник тасвирлама

Сабагы туры, күбрәк ялгыз, ботаксыз, 15-60 см озынлыкта. Яфраклары чиратлашкан, тамыр янындагылары – озын саплы һәм каяулы, сабактагылары – утырма, озынча. Сабак очында ялгыз зур кәрзине бар. Сирәк кенә 2-5 кәрзин булырга мөмкиню Кырыйдагы телсыман чәчәкләре ак, уртадагы көпшәсыман чәчәкләре сары төстә, серкәчләре һәм жимшәне бар. Җимешлек танаучыкларының саны 12-40, танаучык икегә аерылган. Җимеше – сырлы орлыкча. Июнь-августта чәчәк ата. Җимешләре август-сентябрь айларында өлгерә. Орлыклардан һәм вегетатив юл белән үрчи. Орлыклары озынча, көрән төстә, өслекләре аксыл төстәге җыерчыклы.

# Ак чәчәк
## Кулланылыш

Яфракларында аскорбин кислотасы, каротин, орлыкларында май бар.
Үсемлек бәвел кудыру, авыртуны басу, ялкынсынуга каршы, җәрәхәтне төзәтү үзлекләренә ия.
Баллы үсемлек.
Бакчадагы катмарлы төрләрен декоратив үсемлек буларак үстерәләр.
# (17311) 6584 P-L

(17311) 6584 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17311) 6584 P-L
## Тарихы

1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6584 P-L» саналган.
# HD79296

HD79296 — Җилкәннәр йолдызлыгында урнашкан Fm_dD спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,4 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (7435) Sagamihara

(7435) Sagamihara (лат. Sagamihara) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7435) Sagamihara
## Тарихы

1994 елның 8 февралендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 CZ1» саналган.
# (15078) 1999 CW

(15078) 1999 CW — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15078) 1999 CW
## Тарихы

1999 елның 5 февралендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CW» саналган.
# Мезилеси (Чижкрайице)

Мезилеси (чех. Mezilesí) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Чижкрайице районында урнашкан авыл.

# Мезилеси (Чижкрайице)
## Географиясе

Мәйданы — 3,508 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Мезилеси (Чижкрайице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Мезилеси (Чижкрайице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Мезилеси (Чижкрайице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 170 |
| 1880 | 181 |
| 1890 | 179 |
| 1900 | 155 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 173 |
| 1921 | 148 |
| 1930 | 142 |
| 1950 | 98 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 102 |
| 1970 | 84 |
| 1980 | 75 |
| 1991 | 53 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 50 |
| 2011 | 50 |
| 2021 | 50 |
# Ржимице (Злин крае)

Ржимице (чех. Rymice) — Чехиянең Злин крае Кромержиж һәм Голешов районында урнашкан авыл.

# Ржимице (Злин крае)
## Географиясе

Мәйданы — 5,518349 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 210 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Ржимице (Злин крае)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ржимице (Злин крае)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Ржимице (Злин крае)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 609 |
| 1880 | 655 |
| 1890 | 707 |
| 1900 | 768 |
| 1910 | 782 |
| 1921 | 735 |
| 1930 | 721 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 663 |
| 1961 | 667 |
| 1970 | 637 |
| 1980 | 586 |
| 1991 | 521 |
| 2001 | 550 |
| 2011 | 593 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 620 |
| 2016 | 608 |
| 2017 | 610 |
| 2018 | 606 |
| 2019 | 604 |
| 2020 | 602 |
| 2021 | 609 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 569 |
| 2022 | 599 |
| 2023 | 601 |
| 2024 | 613 |
# Годзишево (Великопольское воеводалыгы)

һәм
Годзишево — Польшаның Великопольское воеводалыгы Седлец гминасында урнашкан авыл.

# Годзишево (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Нова Полянка (Словакия)

Нова Полянка (словак. Nová Polianka) — Словакиянең Свидник округында урнашкан авыл.

# Нова Полянка (Словакия)
## Тарихы

Авыл 1414 елда нигезләнгән.

# Нова Полянка (Словакия)
## Географиясе

Мәйданы — 5,48 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 344 метр биеклектә урнашкан.

# Нова Полянка (Словакия)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# NXPH1

NXPH1 (ингл. Neurexophilin 1) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бурше (Мозель)

Бурше (фр. Bourscheid) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Бурше (Мозель)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,99 км².
# Носа

һәм
Носа (серб. Носа ) — Сербиянең Воеводина автоном крае Ярыслау өлкәсе җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Носа
## Географиясе

Урта Дунай тигезлегенең көньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Носа
## Климаты

Климат уртача, континенталь. Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Июльнең уртача температурасы 22 — 24 °C, гыйнварның -1,2 — 2,6 °C. Явым-төшем күләме елына 550-750 мм.