yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Cäläl Esat Arseven

Cäläl Esat Arseven (tör. Celâl Esat Arseven; Mäxmät Cäläletdin Arseven (tör. Mehmet Celâlettin Arseven); 1876 yıl, Ğosman imperiäse, Konstantinopol — 1971 yılnıñ 13 noyäbre, Törkiä, İstanbul) — Törkiä rässamı, yazuçısı häm säyäsätçese.

# Cäläl Esat Arseven
## Biografiäse

1876 yılda İstanbulda Böyek wäzir Äxmät Esad-paşa häm anıñ xatını Fatma Suzidil ğailäsendä tuğan. Ätise Cäläl yäş bulğanda ülgän. Galatasaray litseyen tämamlağan. 1894 yılda Xärbi akademiäne pexota ofitserı däräcäsendä tämamlağan. Anıñ uqıtuçıları arasında Xoca Ali Rıza häm Zonaro bulğan.
1908 yılda dustı Sälax Cimcoz belän bergä «Kalem» karikatura jurnalın çığara başlağan. Şul uq yılda törek rässamnarı eşlären populärlaştıru maqsatınnan saqlanu ministrlığı tarafınnan çit ilgä cibärelgän. 1910 yılda pyesa yazğan, ul 1958 yılda ayırım kitap bularaq basılıp çıqqan, şulay uq Däwlät Teatrında quyılğan. Annarı «Koruyan olu» häm «Alemdar Mustafa Pasa» pyesaların yazğan. 1942 yılda Törkiä Böyek millät mäclese äğzası itep İstanbul ilennän saylanğan, 1946 yılda Giresun ilennän yañadan saylanğan.
1971 yılnıñ 13 noyäbrendä İstanbulda wafat bulğan.

# Cäläl Esat Arseven
## Saylanğan eşläre

* Türk Sanatı Tarihi 4 cilt,
* Sanat Ansiklopedisi 5 cilt,
* Mimari Tarihi,
* Kamusu Sanat,
* Türk Sanatı,
* Şehircilik,
* Eski İstanbul Abidat ve Mebanisi,
* Selimi Salis (Salah Cimcoz ile yazdı-tiyatro),
* Saatçı (operet),
* Şaban (Viyana’da temsil edilen ilk Türk operası)
* Sanat ve Siyaset Hatıralarım
# Терлекчелек

Терлечелек — авыл хуҗалыгы хайваннары үрчетү белән шөгельләнүче авыл хуҗалыгы тармагы.
Терлекчелек кешелек тарихында аучылык, җыючылык һәм балыкчылыктан соң җир эшкәртү белән бергә неолит чорында барлыкка килгән. Төп бурычы булы ит, сөт, йон, мамык, тире җитештерү һәм авыр йөк тарту торган.
Терлекчелек өчен яраклы хайваннар булып сыерлар, кәҗәләр, сарыклар, атлар, дөяләр , боланнар һ.б. торган. Бу күпчелек хайваннарның яшәү ареалы булып Якын Көнчыгыштагы Уңдырышлы ярым ай җирләре торган. Терлекләрне беренче үрчетүчеләр булып Борынгы Мисырда, Финикиядә, Вавилонда яшәүчеләр торган.
# Нюшкасы

Нюшкасы (чуаш. Нÿшкасси, рус. Нюшкасы ) — Чуашстанның Янтык районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429293. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97258805003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102200001800.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.

# Нюшкасы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 288 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (97,17%).
# Марсель Шәйдуллин

Марсель Зөфәр улы Шәйдуллин (1974 елның 4 мае, Нәдер, Әлмәт районы, Татарстан АССР, ССРБ) — Россия дәүләт эшлеклесе. Ютазы муниципаль районы башлыгы (2010—2011) Татарстан Республикасының Азнакай муниципаль районы башлыгы (2012 елдан). Россия Федерациясенең атказанган җирле үзидарә хезмәткәре (2024).

# Марсель Шәйдуллин
## Тормыш юлы

Марсель Шәйдуллин 1974 елның 4 маенда Татарстан АССРның Әлмәт районы Нәдер авылында туа. Әтисе — Зөфәр Шәйдуллин озак вакытлар республикада иң эре агрохолдингын — Токарликов исемендәге совхозны җитәкләгән. 1996 елда «ветеринария табибы» белгечлеге буенча Н. Э. Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясен тәмамлый.
1996—1997 елларда — «Васильевская» агрофирмасы ҖЧҖнең ветеринария табибы. 1997 елдан Әлмәт районы авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек идарәсенең терлекчелек бүлеге башлыгы. 1999 елдан 2002 елга кадәр «Чишмә» коммуналь предприятиесе директоры. 2002—2010 елларда — Әлмәт муниципаль районының авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек идарәсе башлыгы, Ютазы районы башкарма комитеты җитәкчесе урынбасары. 2010 елда Ютазы районы башкарма комитеты җитәкчесе.
2010 елдан 2011 елга кадәр Ютазы муниципаль районы башлыгы. 2011 елның 20 декабрендә Ютазы районы Советы утырышында Марсель Шәйдуллин Ютазы районы башлыгы вәкаләтләрен үз өстеннән ала. Шул ук көнне Азнакай районы башкарма комитеты җитәкчесе вазифаларын башкаручы итеп билгеләнә.
2012 елның 19 октябрендә Азнакай халык депутатлары район Советы сессиясе барышында Марсель Шәйдуллин Азнакай районы һәм шәһәре башлыгы итеп сайлана.

# Марсель Шәйдуллин
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2005 — «Казанның 1000 еллыгы истәлегенә» медале;
* 2021 — Татарстан Республикасы Президентының Рәхмәт хаты.
* 2024 ― Россия Федерациясенең атказанган җирле үзидарә хезмәткәре
# Кумашка

Кумашка (чуаш. Кăмаша разъезчĕ, рус. Кумашка ) — Чуашстанның Шөмерле районында урнашкан торак пункт. Әлегә муниципаль статусы — разъезд (федераль классификатор буенча).
Почта индексы — 429102. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97250830004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101900002100. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.

# Кумашка
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 2 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (73,33%), руслар (36,67%).
# Сафлык кардәшләре

Сафлык кардәшләре һәм тугрылык дуслары, яки Бәсрә кардәшләре, Ихван әс-Сафа (гарәп. إخوان الصفا‎)– X гасырда Бәсрә шәһәрендә оештырылган яшерен мөселман фәнни җәмгыяте. Бәсрәдән тыш, Багдад, Нишапур һәм Сәмәрканд шәһәрләрендә дә эшләгәннәр. Шигыйлыкның исмәгыйльчелек агымында торганнар, җәмгыятьтәге гөнаһлы һәм зәгыйфь сыйфатларны юкка чыгарыр өчен фәлсәфи һәм фәнни белемне таратуны максат итеп куйганнар. Атаклы вәкилләре – Әбү Сөләйман Мөхәммәд ибн Мөшир әл-Бүстый, Әбү-л-Хәсән Гали ибн Һарун әз-Зәндҗәни, Мөхәммәд ибн Әхмәд ән-Нәхрәҗүри, Әбү-л-Хәсән әл-Ауфи һәм Зәйд ибн Рифа‘а.
«Сафлык кардәшләре» фикеренчә, кеше хакыйкатьне танып-белгән акыл аша гына чын бәхеткә ирешә ала. Әл-Кинди кебек үк, алар да хакыйкать кешенең үзе тарафыннан индивидуаль рәвештә ачылмый, ә кешелек тарихы барышында хикмәт ияләренең бергәләшеп тырышлык куюы нәтиҗәсендә генә ачыла дип санаганнар. «Кардәшләр» ислам динен һәм шәригатьне тышкы белемгә генә ия булган мәгърифәтсез кешеләренң иҗтимагый тормышын көйли торган чара буларак кабул иткәннәр һәм аңа каршы чыкмаганнар. Әмма «тышкы» белемнән башка яшерен белем дә бар, хакыйкатьне ачып, яхшылыкны төшенүгә һәм арттыруга илтә торган юлны да ул гына күрсәтә.
«Сафлык кардәшләре»нең хезмәтләре «Сафлык кардәшләре һәм тугрылык дусларының язмалары» дип исемләнгән энциклопедик китапка тупланган. Анда 52 рисалә (трактат) бар: математика фәннәре һәм мантыйктан 14 трактат, табигать белеменнән 17 трактат, җан һәм акыл турында 10 трактат, илаһи кануннар һәм шәригать хакында 11 трактат.
# Ле Казеле II (Козенца)

Ле Казеле II — Италиянең Калабрия төбәге Тарсия өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Казеле II (Козенца)
## Географиясе

Ле Казеле II Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ле Казеле II (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Түбән Азъял

Түбән Азъял (чирм. Ӱлыл Азъял, рус. Нижний Азъял) — Мари Илнең Волжск районында урнашкан авыл.

# Түбән Азъял
## Сәгать поясы

Түбән Азъял Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Түбән Азъял
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (90,0%), руслар (7,8%), татарлар (2,2%).
# Ота (Аленкер)

Ота — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. Аленкер муниципалитетына карый.

# Ота (Аленкер)
## Географиясе

Мәйданы — 46,32 км².
# Сорнай

Сорнай (фар. سُرنای, сорнай) — борынгы тынлы музыка уен коралы. Шәрыкъ музыкасында, шул исәптән татар һәм башкорт халыкларында, кайбер Европа һәм башка халыкларда киң таралыш тапкан. Татар музыкасының милли музыка уен коралы буларак санала һәм милли музыка ансабльләрендә кулланыла.

# Сорнай
## Этимология

Музыка уен коралының атамасы түбәндәге ике сүздән гыйбарәт: сор (фар. سُر) — «туй; туйга чакыру» һәм най (фар. نای) — «көпшә, курай, быргы».

# Сорнай
## Тарих

Музыка уен коралын инде Ахәменид дәүләте чорында (550-330-еллар (б. э. к.)) куллану дәлилләре бүгенге көнгә кадәр сакланган. Фарсы музыкасында уен коралы, иң әүвәл, тантаналарда һәм зур бәйрәмнәрдә кулланылган. Сорнай Җәлаләтдин Руми шигъриятендә искә алына.
Европада сорнай ярдәмендә көннең ахыры турында шәһәр капкаларыннан яки башка административ биналардан хәбәр итү гадәте XIX гасырга кадәр саклана.
Ахәменид сорнае быргы сыман зур корал булган, ләкин соңрак кечрәйгән һәм гади формадагы киңәйтелгән борынлы гобой яки дозале (икеле гобой) якынайган.
Шаһнамәдә сорнай Җамшид патша тарафыннан уйлап чыгарылган дип языла. Әдәби дәллилләрдән кала, бу җәһәттән Сасан династиясенең сорнай сурәтләнгән кайбер әйберләре, шул исәптән көмеш савытлар, Петербургның Эрмитаж музеенда саклана.

# Сорнай
## Тасвирлама

Еш кына сорнайлар икешәр кулланыла: бер башкаручы көйне башкарса, икенчесе - бурдонны сузып бара. Бурдон музыка әсәренең кайбер билгеләнгән урыннарында тональ югарылыгын үзгәртә ала. Күп очракта сорнай доһол, давул, тавәл кебек бәрмә уен коралларына кушылып уйный. Иранның кайбер өлкәләрендә сорнай туй һәм күмү йолаларында төп музыка коралы буларак кулланыла, сорнай бу төбәктә һәрвакыт диярлек доһолга (бәрмә уен коралына) кушылып башкара.

# Сорнай
## Татар халкында

Татар халкында көтүчеләр тарафыннан кулланылган. Озынлыгы 400-500мм тәшкил иткән. Күпчелек очракта терлек мөгезеннән ясалган.
Бүгенге көндә «Сорнай» татар фольклор ансамбле төрле милли уен коралларында музыка башкара, шул исәптән ансамбльдә сорнай музыка коралы да кулланыла.
# Varg notıqları

Varg notıqları (norv. Vargsmål) — tanılğan Norvegiä black-metal-muzıkantı Varg Vikernesnıñ berençe kitabı. Kitap ingliz, urıs, şved, alman, italyan, xorvat häm serb tellärenä tärcemä itelgän.

# Varg notıqları
## İseme

Kitap borınğı skandinav xikäyätlärenä oxşatıp atalğan (mäsälän, Grimnismål — «Grimnir notıqları»).

# Varg notıqları
## Kitapnı yazu häm bastırıp çığaru

Kitap Varg Vikernes tarafınnan 1994 yılnıñ axırında, ul törmädä utırğanda yazılğan häm törle temalarğa mäqälälär cıyıntığı bulıp torğan. Avtor raslawınça, törmä citäkçelege kitap qulyazmasın konfiskatsiälägän, häm berniçä yıl däwamında aña anı tözätergä dä röxsät itmägännär. Axır çiktä Vikernes anı niçek bar şulay bastırıp çığarırğa qarar itkän. «Varg notıqları» maxsus norvegiälelär öçen, MMÇ materiallarınnan saqlanu sıyfatında yazılğan.
Kitapnıñ originalı norveg telendä (bukmolda) yazılğan, 83 mäqälädän tora häm 1997 yılda İtaliädä basılıp çıqqan.

# Varg notıqları
## Eçtälege

«Varg notıqları» — üzara az bäylängän mäqälälär cıyıntığı, üzenä kürä Vikernesnıñ berniçä temağa fikerlär cıyıntığı. Ul Skandinaviä mifologiäse, Norvegiä tarixı, zamança Awrupa qullanu cämğiäte problemaları, Awrupağa çit il immigratsiäse häm başqalar turında yaza. Vikernes xristianlıqnı häm xäzerge materializmnı ayawsız tänqitli, ul xäzerge cämğiätneñ barlıq problemaları öçen cawaplılıqnı alarğa yökli. Şulay uq satanizm häm muzıkal’ black-metal säxnäse tänqitlänä, rasizmğa qarşı muzıkal’ turne şeltälänä. Xristianlıqqa da, materializmğa da berdänber alternativa sıyfatında avtor ata-babalarnıñ mäcüsi dinenä kire qaytırğa täqdim itä.
Kitapta Vikernes üzen millätçe dip atıy, läkin üzen uñ dip atawdan baş tarta, kübräk inqilabçı yözenä awışa.
Kitapta antimasonlıq («Rasanıñ iñ qırıy xıyanätçeläre Mason ordennarında. Masonnar soñraq „yasalma yähüdlär“ sıyfatında tuu öçen üz-üzlären üterergä röxsät itä») häm antisemit belderüläre, Holokost masştabların inqär itü bar.
Vikernes borınğı mädäniätlärgä näq menä germannar nigez salğan dip raslıy: iranlılar, tönyaq hindlar, rimlılar häm borınğı yunannar yanäse «Aq ariylılar» bulğan. Ul şulay uq rasa higienasın propagandalıy.

# Varg notıqları
## Kitap turında qayber faktlar

* Kitap avtorğa nibarı 21 yäş bulğanda yazılğan.
* Originaldagı qayber mäqälälärneñ isemnäre borınğı norveg telendä.
* «Armiä-färeştä» mäqäläse kitapnıñ çeltär versiäsendä genä bar. Originalnıñ basma küçermäsendä ul yuq.
* Räsäy Federatsiäsendä «Varg notıqları» häm «Varg notıqları II» kitapları räsmi räweştä ekstremistik dip tanılğan (Yujno-Saxalinsk şähär xökemeneñ 2012 yılnıñ 11 oktäberendäge qararı, ekstremistik materiallarnıñ federal’ isemlegeneñ 1642, 1643 nomerlı yazmaları).
# Лепеткино

Лепеткино (таулы чирм. Лапсола, рус. Лепеткино) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.

# Лепеткино
## Сәгать поясы

Лепеткино Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Лепеткино
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%), .
# Люксембургта Һинд дине

Люксембургта Һинд дине тарафдарларының ике җәмгыяте билгеле.
Адресы: Robert (Anashwaran) & Karin (Vandana) Scholer
43, rue Ed. Oster
2272 Howald
Tél.: 00352 490487
E-mail: missionamrita@pt.lu
Бу Amma Europe (Sri Mata Amritanandamayi) оешмасының филиалы. Ул 1981 елда нигезләнгән булган. Иганә проектлары белән мәшгуль: бәла-каза вакытында ярдәм, медицина ярдәме, ярлылар өчен мәгариф һәм техник өйрәтү.
Адресы:
140 avenue Gaston Diderich
1420 Luxembourg
Статистика буенча Люксембургта халыкның 0,2%-ы Һинд дине тарафдарлары (≈1000-1500 кеше). Люксембургта Дивали бәйрәме үткәрелә. Мәсәлән, 2012 елда Леуделангеда, 2015 елда Мондор-ле-Бэнда. Универсаль Һинд дине Җәмгыяте Президенты Раджан Зед Люксембург Хөкүмәтен Дивалины ел саен бәйрәмнәргә кертергә һәм Һинду җәмгыятенә Люксембургта Һинд дине гыйбадәтханәсен нигезләргә өндәгән. Люксембургта берничә йөз Һиндстан чыгышлы кеше бар, аларның Һиндлеләр Ассоциациясе (1991 бирле) Һәм Һиндлеләр Бизнес Үзәге бар. Дивали күбесенчә рухи бәйрәм; җәмәгать, дуслык һәм гаилә бик мөһим булып тора. Дивали яктылыкның караңгылыкны җиңүне, белемнең наданлыкны җиңүне, яхшылыкның начарлыкны җиңүне һәм өметнең төшенкелекне җиңүне аңлата.
# Алаксар (Канаш районы)

Алаксар (чуаш. Алаксар, рус. Алаксары ) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429316. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216880002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700000300.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.

# Алаксар (Канаш районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 145 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
# Татарстан Республикасының Халык язучысы

Татарстан Республикасының Халык язучысы (рус. народный писатель Республики Татарстан, ингл. People's Writer of the Republic of Tatarstan) — Татарстан Республикасы дәүләт бүләге, мактаулы исемнәренең(рус.)татар. берсе.
1985 елның 9 сентябрь көнендә ТАССР ЮШ Президумы Указы нигезендә гамәлгә кертелә. 1991 елдан бирле Татарстан Рәисе тарафыннан тапшырыла.
Бүләкләнүчеләр саны — 8 кеше (1998), 15 кеше (1.01.2015).

# Татарстан Республикасының Халык язучысы
## Бүләкләнү нигезе

иң күренекле, киң танылган сәнгать әсәрләре иҗат иткән шагыйрьләргә, язучыларга, драматургларга, прозаикларга бирелә.

# Татарстан Республикасының Халык язучысы
## Ияләре

    Шулай ук карагыз: Төркем:Татарстанның халык язучылары.
| Ел | Исем | туу датасы | үлем датасы |
| 2005 | Туфан Миңнуллин | 1935-08-25 | 2012-05-02 |
| | Гомәр Бәширов | 1901-01-07 | 1999-05-07 |
| | Нәкый Исәнбәт | 1899-12-29 | 1992-09-12 |
| 2024-05-21 | Вахит Имамов | 1954-03-18 | |
| | Гариф Ахунов | 1925-09-18 | 2000-06-04 |
| | Гәрәй Рәхим | 1941-07-15 | 2021-09-06 |
| 2020 | Зөлфәт Хәким | 1960-08-11 | |
| 2024-05-21 | Камил Кәримов | 1950-07-01 | |
| | Мөсәгыйть Хәбибуллин | 1927-12-25 | 2019-01-04 |
| 1993 | Мөхәммәт Мәһдиев | 1930-12-01 | 1995-06-14 |
| 2016 | Нәбирә Гыйматдинова | 1956-10-20 | |
| | Рабит Батулла | 1938-03-26 | |
| | Фатих Хөсни | 1908-02-03 | 1996-05-19 |
# Молдеш

Молдеш — Португалиянең Авейру округына керә торган фрегезия. Арока муниципалитетына карый.

# Молдеш
## Географиясе

Мәйданы — 28,01 км².
# Ле-Винь

Ле-Винь (фр. Les Vignes) — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
# Ласкер (Төньяк Каролина)

Ласкер — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Ласкер (Төньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Ласкер (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,896817 км², 2,896818 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 26 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ле-Бокасс

Ле-Бокасс (фр. Le Bocasse һәм фр. Bocasse) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Малта (Вила-ду-Конде)

Малта — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Вила-ду-Конди муниципалитетына карый.

# Малта (Вила-ду-Конде)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Станислав Косиор

Станислав Викентий улы Косиор (пол. Stanisław Kosior, рус. Косиор Станислав Викентьевич; 6 [18] ноябрь 1889, Венгрув, Седлец губернасы, Рәсәй империясе — 26 февраль 1939, Мәскәү, ССРБ) — совет дәүләт һәм фирка эшлеклесе.

# Станислав Косиор
## Тәрҗемәи хәле

Эшче гаиләсендә туган. Поляк милләтеннән. Башлангыч завод укуханәне тәмамлаган. 1907 елдан РСДЭ(б)Ф әгъзасы. 1917 дә Петроград ХИК-ы кәмисәре. 1918 дә Украина финаслар кәмисәре, Украинада яшерен фирка эшендә, Украина большвеиклар фиркасенең Киев губерна комитеты рәисе (яшерен). 1919 — 1920 дә Украина коммунистлар фиркасенең сәркәтибе. 1920 дән УССР азаык-төлек кәмисәрияте коллегиясе әгъзасы. 1922 дән РК(б)Ф ҮК Себер бюросы сәркәтибе. 1926 — 1928 дә РК(б)Ф ҮК сәркәтибе. 1928—1938 да Украина коммунистлар фиркасенең беренче (генераль) сәркәтибе. 1938 нең гыйнварыннан ССРБ ХКШ рәисе урынбасары һәм ССРБ ХКШ каршындагы Шура контроле комиссиясе рәисе. БҮБК һәм ССРБ ҮБК әгъзасы, 1 нче чакырылыш ССРБ Югары Шурасы депутаты.
«Украинда шпионлык һәм диверсион эшчәнлек алып бару, корткычлык итү»дә, «заговорчылар төркеме белән җитәкчелек итү» һәм «Польша хәрби оешмасы (Polska_Organizacja_Wojskowa) белән бәйләнешкә керү»дә гаепләнеп, ССРБ Югары Мәхкәмәсенең Хәрби коллегиясе карары белән 1939 елның 27 феврлендә атып үтерүгә хөкем ителгән; хөкем карары шул көнне үк гамәлгә ашырылган. 1956 ның 16 мартында ССРБ Югары Мәхкәмәсенең Хәрби коллегиясе карары белән акланган.
# Ольга Белова

Ольга Владиславовна Белова (1960 елның 8 мае, Мәскәү, ССРБ) — Россия этнолингвисты, фольклорчы-славянчы, язучы. Филология фәннәре докторы (2006). Россия Фәннәр академиясе Славян белеме институтының этнолингвистика һәм фольклор бүлегенең әйдәп баручы фәнни хезмәткәре һәм гыйльми секретаре.

# Ольга Белова
## Тормыш юлы

Ольга Белова 1960 елның 8 маенда туа. 1983 елда Мәскәү дәүләт университетының филология факультетын тәмамлый. 1996 елда академик Никита Толстойның фәнни җитәкчелеге астында «Көнчыгыш-Көньяк-славян китаплары һәйкәлләрендә хайваннарның исемнәре һәм символикасы» дигән темага филология фәннәре кандидаты исеменә диссертация яклый. 2006 елда «Славян теле һәм халык мәдәнияте мәгълүматлары буенча этник стереотиплар: этнолингвистик тикшеренү» темасы буенча филология фәннәре докторы гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый.
1994 елдан бирле Славян белеме институтында эшли. Башта кече фәнни хезмәткәр, аннан өлкән фәнни хезмәткәр була. РФА Славян белеме институтының әйдәп баручы фәнни хезмәткәре булып тора.

# Ольга Белова
## Фәнни эшчәнлек

Полесье (1979—2000), Подолия (2001—2004, Винница һәм Хмельницкий өлкәләре, Украина), Буковина (2004—2011, Черновицк өлкәсе, Украина), Галиция (2009—2010, Ивано-Франк өлкәсе, Украина); Понеманье (2003—2004, 2011, Гродненск өлкәсе, Беларусия), Молдова, Бессарабия (2010—2012), Литва (2013, Биржай районы), Брянск өлкәсе (2008—2012), Смоленск өлкәсе (2005—2013) кебек этнокультура элемтәләре регионнарында кыр тикшеренүләре үткәрә.
Славистларның Халыкара комитеты каршындагы Этнолингвистика комиссиясе әгъзасы, Славистларның халыкара съездларында катнашучы (1998, 2003, 2008, 2013).
Славян халыкларының традицион һәм китап мәдәнияте, Көнчыгыш Аурупада этномәдәни элемтәләр, фольклор мәсьәләре буенча 400дән артык публикация авторы
«Славян борынгылары (этнолингвистик сүзлек)» энциклопедиясенең кайбер мәкаләләре авторы.

# Ольга Белова
## Библиография

* Белова О. В. Славянский бестиарий: Словарь названий и символики. — М.: Индрик, 2001.
* «Народная Библия»: Восточнославянские этиологические легенды. — М.: Индрик, 2004. — 576 с., 32 с. илл.
* Белова О. В. Этнокультурные стереотипы в славянской народной традиции. — М.: Индрик, 2005.
* Бабенко В., Алексеев В., Белова О. Животные. Растения: Мифы и легенды. — М., 2007.
* Белова О. В., Петрухин В. Я. «Еврейский миф» в славянской культуре. — М.; Иерусалим: «Гешарим / Мосты культуры», 2008. — 576 с.
* Белова О. В., Петрухин В. Я. Фольклор и книжность: миф и исторические реалии. — М.: Наука, 2008. — 280 с.
* Белова О. В., Кабакова Г. И. У истоков мира: Русские этиологические сказки и легенды. — М.: ИСл РАН; Форум; Неолит, 2014. — 528 с.
# Ле-Люар

Ле-Люар (фр. Le Luart) — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
# Ле Казаре (Виченца)

Ле Казаре — Италиянең Венеция төбәге Брольяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Казаре (Виченца)
## Географиясе

Ле Казаре Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ле Казаре (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ванесса Фернандеш

Ванесса де Соуза Фернандеш (порт. Vanessa de Sousa Fernandes; 14 сентябрь 1985 ) — португаль триатлончысы, дөнья чемпионы һәм Олимпия уеннарының көмеш призёры.

# Ванесса Фернандеш
## Биографиясе

Ванесса Фернандеш 1985 елның 14 сентябрендә Перозинью шәһәрендә туган. Ул 1984 елда Португалия Туры җиңүчесе велосипедчы Вечеслав Фернандешның кызы була. Спорт белән шөгелләнергә һәм уңышлар казанырга аны 10000 метрга йөгерү буенча 1996 елгы Олимпия чемпионы Фернанда Рибейру илһамландыра. Ванесса үз туган клубы өчен чыгыш ясый башлый, шуннан соң «Белененсеш» клубына күчә, соңрак юниорлар дөнья чемпионатында җиңү яулый.
2004 елда ул үзе өчен беренче булган Афина Олимпиадасында чыгыш ясый, биредә сигезенче урынны били.
2007 елдан ул триатлон буенча дөнья чемпионы һәм бишенче тапкыр Европа чемпионы була. 2004 елдан 2008 елга кадәр ул Дөнья кубогының егерме этабында җиңүче була (2003 елда Мадрид, 2004 елда Мадрид, Рио-де-Жанейрода, 2005 елда Масатлан, Мадрид, пекин, Нью-Плимут, 2006 елда Акаба, Масатлан, Мадрид, Пекин, Корне-Брук, Гамбург, 2007 елда Исигаки, Лиссабон, Пекин, Салфорд, Мадрид Родос һәм Мадридта, 2008 шулай ук Мадридта), ул бу күрсәткеч буенча австрияле Эмма Карниды узып китә, беренче урынга чыга.
2008 елда Пекиндагы Олимпия уеннарында финишка икенче килә, Португалиянең беренче спортчысы булып, триатлонда медаль яулый.
Ванесса Лондонга 2012 елгы Олимпия уеннарына эләгә алмый.
# Марилар

Марилар, шулай ук чирмешләр (үзаталышлары Марий, Мары, Маре, Мӓрӹ) — Россиядә, күбесенчә Мари Ил республикасында яшәүче фин-угыр халкы. Барлыгы якынча 604 мең мари исәпләнә.
Мари Ил Республикасында 324,4 мең мари яши. Халык шулай ук Башкортстанда (105 мең), Татарстанда (19,5 мең), Удмуртиядә (9,5 мең), Свердловск өлкәсендә (28 мең), Пермь өлкәсендә (5,4 мең), Хант-Манси автономияле округында, Киров өлкәсендә, Түбән Новгород өлкәсендә, Кострома өлкәсендә яши. Чит илләргә килгәндә исә, марилар Казакъстанда (12 мең), Украинада (7 мең), Үзбәкстанда (3 мең) яшиләр.
Мариларның өч төркеме аерыла: болын марилары, тау марилары һәм көнчыгыш марилар. Мари һәм таулы мари телләрен кулланалар. Татарстан һәм Башкортстанда яшәүче марилар татар телендә дә сөйләшәләр. Халыкның күпчелеге православие динендә, шулай ук мәҗүсиләр (мари дине тарафдарлар) һәм мөселманнар бар.

# Марилар
## Этник төркемнәр

* Таулы марилар (таулы мари теле)
** Урман марилары
* Көнчыгыш һәм болын марилары (болын мари теле)
** Болын марилары
** Көнчыгыш марилар
*** Агыйдел буе марилары
*** Урал марилары
**** Көңгер марилары
**** Кызылъяр (Красноуфимск) марилары
** Төньяк-көнбатыш марилар
*** Кострома марилары
# Лашув

Лашув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Палечница гминасында урнашкан авыл.

# Лашув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.