yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Пржезлетице

Пржезлетице (чех. Přezletice) — Чехиянең Урта Чехия крае Прага-восток һәм Q12856916? районында урнашкан авыл.

# Пржезлетице
## Географиясе

Мәйданы — 4,155389 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 232 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Пржезлетице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Пржезлетице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Пржезлетице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 419 |
| 1880 | 510 |
| 1890 | 592 |
| 1900 | 599 |
| 1910 | 595 |
| 1921 | 586 |
| 1930 | 722 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 693 |
| 1961 | 685 |
| 1970 | 718 |
| 1980 | 738 |
| 1991 | 635 |
| 2001 | 736 |
| 2011 | 1248 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 1291 |
| 2016 | 1406 |
| 2017 | 1493 |
| 2018 | 1587 |
| 2019 | 1733 |
| 2020 | 1849 |
| 2021 | 1948 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 2247 |
| 2022 | 2024 |
| 2023 | 2163 |
| 2024 | 2315 |
# Нови Кличов

Нови Кличов (чех. Nový Klíčov) — Чехиянең Пльзень крае Мраков районында урнашкан авыл.

# Нови Кличов
## Географиясе

Мәйданы — 4,526 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Нови Кличов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Нови Кличов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Нови Кличов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 248 |
| 1880 | 265 |
| 1890 | 230 |
| 1900 | 247 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 237 |
| 1921 | 214 |
| 1930 | 181 |
| 1950 | 131 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 138 |
| 1970 | 134 |
| 1980 | 125 |
| 1991 | 110 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 108 |
| 2011 | 101 |
| 2021 | 100 |
# Фенуйе (Югары Гаронна)

Фенуйе (фр. Fenouillet) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Иль-Сен-Жорж

Иль-Сен-Жорж (фр. Isle-Saint-Georges) — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
# Смитленд (Кентукки)

Смитленд — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.

# Смитленд (Кентукки)
## Тарихы

Смитленд шәһәре елда нигезләнгән.

# Смитленд (Кентукки)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,311474 км², 1,311543 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 106 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Белон (Валле д'Аоста)

Белон — Италиянең Валле д'Аоста төбәге Сарр өязендә урнашкан торак пункт.

# Белон (Валле д'Аоста)
## Географиясе

Белон Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Белон (Валле д'Аоста)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Виньедос Кваутемок, Чурубуско (Агваскальентес)

Виньедос Кваутемок, Чурубуско — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Агуаскальентес муниципалитеты составына керә.

# Виньедос Кваутемок, Чурубуско (Агваскальентес)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Виньедос Кваутемок, Чурубуско (Агваскальентес)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Азаплы (Кадирли)

Азаплы (төр. Azaplı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Османие иле Кадирли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (9889) 1995 FG1

(9889) 1995 FG1 (лат. 1995 FG1) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9889) 1995 FG1
## Тарихы

1995 елның 28 мартында С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 FG1» саналган.
# Санта-Коломба-де-Сомоса

Санта-Коломба-де-Сомоса (исп. Santa Colomba de Somoza) — Испаниянең Леон провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Санта-Коломба-де-Сомоса
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 179,1 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 989 метр биеклектә урнашкан.
# Коны

Коны(ингл. Gulo gulo) — имезүчеләр сыйныфына, сусарлар гаиләлегенә караган конылар ыругыннан ерткыч җәнлек. Ике астөре бар: Gulo gulo gulo (Ауразия) һәм Gulo gulo luscus (Төньяк Америка).

# Коны
## Тасвир

Сусарлар асгаиләлегенең зур вәкиле, зурлыгы буенча тик каланнан калыша.
Авырлыгы 9-30 кг, озынлыгы 70-86 см, койрыгы озынлыгы 18-23 см. Кыяфәте аю яки бурсыкка охшаган. Аяклары кыска, арткы аяклары алгылардан озынырак. Башы зур, йөзе озынча. Койрыгы озын түгел, бик йонлы. Аяк табаны зур, киңлеге 10 см, озынлыгы 9 см.
Тырнаклары озын, кәкре. Тешләре бик көчле, үткен. Йоны бик куе, озын, тупас, көрән төстә.

# Коны
## Таралу

Коны Ауразия һәм Төньяк Америка урманнарында, урман-туңдырада очрый.
Аурупада коны Россиядә, Беларусьтә, Балтия илләрендә, Финляндиядә, Польшада яши.
АКШта Мичиган - "конылар штаты" дип атала (The Wolverine State).

# Коны
## Тормыш

Коны тормышының күпчелек өлешен ялгызлыкта яши, үз территориясен башка конылардан саклый. Коны бүтән сусарлардан аермалы буларак күчеп яши, аның күчү кишәрлеге 1500—2000 км² тәшкил итә.
Көчле аякларына күрә коны агачларга җиңел менеп йөри. Бик яхшы күрә, ишетә, сизә. Тавышы төлке өрүенә охшаган.
Коны бөтен нәрсәне ашаучы хайван, еш кына бүре һәм аю тотканнан калган калдыкларны ашый. Гадәттә куян, көртлек кошлары, кечкенә кимерүчеләр аулый. Сирәк кенә боланнарга, кыр кәҗәсенә, пошига һөҗүм итә ала.
Коны бүтән ерткычлар - бүре, селәүсен тотканны тартып ала ала. Шулай ук капкынга эләккәнне урлый.
Кайчакта зур конылар бүреләргә һөҗүм итә.
Җәен кош күкәйләрен, җиләкләр, бал ашый, балык тота ала. Ояда утырган кошларны аулый.
Коны, тирән карда, үзеннән 5 тапкыр зуррак булган хайванны үтерә ала.
Хәвеф очрагында кешегә һөҗүм итә ала. Коны шактый усал җәнлек, хәттә аю аны читләтеп үтәргә тырыша.
Коны ана 2-4 бала китерә, балалар ана янында 2 ел дәвамында кала бирә.
Коны баласы кешегә яхшы ияләшә һәм усал түгел, кулга өйрәтелә. Җиткән коны кулга өйрәтелми һәм кешегә усаллык күрсәтә ала, бик агрессив.

# Коны
## Мәдәнияттә

Коны табигый усаллыгы һәм агрессивлыгы сәбәпле комикс мутант-супергерое Джеймс Хоулетт "коны" дип аталган.
# Сугул

Сугул (рус. Сугул) — Алтай Республикасының Чоя районында урнашкан авыл.

# Сугул
## Климат

Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.

# Сугул
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
# Кохма

Кохма (рус. Кохма) — Россия Федерациясенең Иваново өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 29 389 кеше (2014).

# Кохма
## Сәгать поясы

Кохма Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кохма
## Тарих

Шәһәр статусын 1925 елдан башлап йөртә.

# Кохма
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (94,3%), украиннар (1,2%).
# Шербеттар (Хавса)

Шербеттар (төр. Şerbettar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Эдирне иле Хавса илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# NGC 2870

NGC 2870 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2870
## Тарихы

Әлеге галактика 1790 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Думбревица (Бихор)

Думбревица — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. Холод (коммуна) коммунасына карый.

# Думбревица (Бихор)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Уайё

Уайё (фр. Oyeu) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Ле-Гран-Лан кантонына карый.

# Уайё
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13,69 км².
# (13352) Gyssens

(13352) Gyssens — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13352) Gyssens
## Тарихы

1998 елның 18 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SZ163» саналган.
# SIM1

SIM1 (ингл. SIM bHLH transcription factor 1) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гумбольдт-Гилл (Калифорния)

Гумбольдт-Гилл — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гумбольдт-Гилл (Калифорния)
## Географиясе

Гумбольдт-Гилл халык санын алу урыны мәйданы — 10,800138 км², 10,795029 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 59 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Пюилоран (Тарн)

Пюилоран (фр. Puylaurens) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.

# Пюилоран (Тарн)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 81,82 км².
# Ворыква

Ворыква — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Вымь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 170 км.

# Ворыква
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200212103000020817
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002081
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Дзяли (Серадзький повяты)

Дзяли — Польшаның Лодзь воеводалыгы Буженин гминаcында урнашкан авыл.

# Дзяли (Серадзький повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гварек (Мазовия воеводалыгы)

Гварек — Польшаның Мазовия воеводалыгы Пшисуха гминасында урнашкан авыл.

# Гварек (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Наварредонда-де-ла-Ринконада

Наварредонда-де-ла-Ринконада (исп. Navarredonda de la Rinconada) — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Наварредонда-де-ла-Ринконада
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 13,12 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1023 метр биеклектә урнашкан.
# Душковци

Душковци (серб. Душковци) — Сербиянең Златибор округы Пожега җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Душковци
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 673 метр биеклектә урнашкан.

# Душковци
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.

# Душковци
## Демография

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 1948 | 692 | |
| 1953 | 691 | |
| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 1961 | 653 | |
| 1971 | 601 | |
| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 1981 | 516 | |
| 1991 | 420 | |
| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2002 | 369 | |
| 2011 | 292 | |
# Коряковка (Андерма кушылдыгы)

Коряковка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Андарма елгасының уң ярына тамагыннан 200 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 11 км.

# Коряковка (Андерма кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Чулым кушылган урындан Кеть кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Чулым, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010500112115200023394
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202339
* Бассейн коды — 13.01.05.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Еремеевка (Төньяк Казакъстан өлкәсе)

Еремеевка (каз. Еремеевка) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Еремеевка (Төньяк Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Базиллар

Базиллар (Новая Качемка) — Новосибирск өлкәсенең Уба районында урнашкан торак пункт.

# Базиллар
## Сәгать поясы

Базиллар Красноярск вакыты (Krasnoyarsk Time Zone, KRAT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +7:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +4 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+4 итеп күрсәтелә.

# Базиллар
## Тарих

Октябрь инкыйлабына кадәр Тум губернасының Каен өязенә караган.

# Базиллар
## Халык

Милләтләр (2010): татарлар — 93,8%, руслар — 6,2%.

# Базиллар
## Урамнар

* Үзәк ур. (рус. Центральная ул.)
* Яшел ур. (рус. Зелёная ул.)
# Мурешений-Биргеулуй

Мурешений-Биргеулуй — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. Тиха-Биргеулуй (коммуна) коммунасына карый.

# Мурешений-Биргеулуй
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 700 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Габела VI (Кротоне)

Габела VI — Италиянең Калабрия төбәге Кротоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Габела VI (Кротоне)
## Географиясе

Габела VI Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Габела VI (Кротоне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Арока

һәм
Арока (порт. Arouca) — Португалиядә урнашкан шәһәр, Авейру округына карый торган шул ук исемдәге муниципалитет үзәге.

# Арока
## Тарихы

Шәһәр 1132 елда нигезләнгән. 1936 елдан алып 1976 елга кадәр Португалиянең тарихи Дору-Литорал провинциясенә караган.

# Арока
## Географиясе

Мәйданы — 329,11 ± 0,01 км². Муниципалитет составына Тропесу, Молдеш, Шаве (Арока), Canelas e Espiunca, Arouca e Burgo, Covelo de Paivó e Janarde, Урро (Арока), Санта-Эулалия (Арока), Cabreiros e Albergaria da Serra, Сан-Мигел-ду-Мату (Арока), Росаш (Арока), Варзеа (Арока), Мансореш, Эшкариш (Арока), Алваренга (Арока) һәм Фермеду фрегезияләре керә.
# Виллоу-Крик (Монтана)

Виллоу-Крик — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Виллоу-Крик (Монтана)
## Географиясе

Виллоу-Крик халык санын алу урыны мәйданы — 7,070206 км², 7,082744 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1268 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# 389 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 389 — Милади тәкъвим буенча IV гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 389 — безнең эрага кадәр IV гасырга кергән ел.
* 389 — сан.
# Сарымеше (Амасья)

Сарымеше (төр. Sarımeşe) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Амасья илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Кастрохимено

Кастрохимено (исп. Castrojimeno) — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Кастрохимено
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 18,32 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1076 метр биеклектә урнашкан.
# Дёберн

Дёберн — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.

# Дёберн
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,79 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 136 метр һәм 134 метр биеклектә урнашкан.
# HD29992

HD29992 — Кискеч йолдызлыгында урнашкан F1 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,05 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# CD6

CD6 (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Мура (Барселона)

Мура (кат. Mura) — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Мура (Барселона)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 47,8 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 454 метр биеклектә урнашкан.
# Супуру-де-Жос

Супуру-де-Жос — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. Supur коммунасына карый.

# Супуру-де-Жос
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 150 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# HD30375

HD30375 — Яссы Тау йолдызлыгында урнашкан A1mA8-F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,48 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Dönyanıñ cide moğcizası

Dönyanıñ cide moğcizası yäki Borınğı Dönyanıñ cide moğcizası - borınğı yunan ğalimnarına bilgele bulğan dönyanıñ (Oykumena) iñ danlanğan mädäni kürenekle urınnarınıñ isemlege.
Cide - Apollon izge sanı bulıp sanalğan. Cide moğciza borınğı yunan kitaplarında telgä alına.
Berençe isemlekne V b.e.q. ğasırda Herodot tözegän. Anıñ eçenä Akveduk, Samos utrawındağı damba, alihä Gera ğibädätxxänäse kergän.

# Dönyanıñ cide moğcizası
## İsemlek

Klassik isemlekkä tübändäge moğcizalar kerälär:
| Moğciza | Tözelgän | Urın | Tözüçelär | Cimerelgän | Säbäp | Maqsat |
| Xeops piramidası | 2540 b.e.q. | Giza, Misır | misırlı | berdänber saqlanğan moğciza | | Xeops firğäwen törbäse |
| Elenä torğan Semiramida baqçaları | 605 b.e.q. | Babil, Ğiraq | babilçelär | 562 b.e.q. | su basu fundamentın cimergän | Navuxodonosor II xatını öçen tözelgän |
| Olimpiädäge Zevs sını | 435 b.e.q., Fidiy miğmar | Olimpiä, Yunanstan | yunannar | V—VI ğasır | Konstantinopol ippodromında yanıp betkän , V ğasır | ğibädätxänädäge Zevs sını |
| Efestağı Artemida ğibädätxänäse | 550 b.e.q. | Efes, Törkiä | yunannar, farsılar | 370 b.e.q. 356 b.e.q. (Herostrat) yäki 262 b.e.q. (gotlar) | yanğın | Artemida alihä xaqına tözelgän |
| Halikarnastağı törbä | 351 b.e.q., miğmar Pifey | Galikarnas, Törkiä | kariylı, yunannar, farsılar | 1494 | cir teträw; öleşläre saqlanğannar (Britan muzeyı) | kariy xakime Mavsol qäber taşı bularaq tözelgän |
| Rodos Kolossı | 292 - 280 b.e.q., miğmar Xares | Rodos, Yunanstan | yunannar | 224 (226) b.e.q. bronza korpusı 654 yılda sütelgän | cir teträw | Rodosnıñ Demetriy Poliorket östennän ciñüenä (304 b.e.q.) bağışlanğan häykäl |
| Aleksandriä mayagı | IV b.e.q. | Misırdağı Aleksandriä | Ptolemey näselennän yunannar | 303 b.e.q. — 1480 (1783 yıl däwamında torğan) | cir teträw | diñgez säyäxäläre öçen |
Tarixçılar bu isemlek İskändär Zölqarnäyn belän bäylilär.
# Вале-де-Порку

Вале-де-Порку — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. Mogadouro, Valverde, Vale de Porco e Vilar de Rei муниципалитетына карый.

# Вале-де-Порку
## Географиясе

Мәйданы — .
# Югары Сәрдә

Югары Сәрдә — Татарстан Республикасының Әтнә районындагы авыл.
Халык саны — 182 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422757.

# Югары Сәрдә
## Тарих

Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән.

# Югары Сәрдә
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Югары Сәрдә
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.4 °C | -11.2 °C | -6 °C | 4.2 °C | 13.3 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 11.9 °C | 4.1 °C | -5.2 °C | -10.7 °C | 3.8 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.
# Рузтано (Мачерата)

Рузтано — Италиянең Марке төбәге Кастельраймондо өязендә урнашкан торак пункт.

# Рузтано (Мачерата)
## Географиясе

Рузтано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Рузтано (Мачерата)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NPW

NPW (ингл. Neuropeptide W) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ялы (Ортаһисар)

Ялы (төр. Yalı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Ортаһисар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Черезе (Тренто)

Черезе — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Рабби өязендә урнашкан торак пункт.

# Черезе (Тренто)
## Географиясе

Черезе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Черезе (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Новолето (Маса-Карара)

Новолето — Италиянең Тоскана төбәге Понтремоли өязендә урнашкан торак пункт.

# Новолето (Маса-Карара)
## Географиясе

Новолето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Новолето (Маса-Карара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 2813

IC 2813 — чикләрендә урнашкан астрономик җисем .

# IC 2813
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2813, AGC 213307, ALFALFA 5-510, LEDA 3091133, 2MASS J11260649+1115207, 2MASX J11260649+1115207, NPM1G +11.0277, SDSS J112606.49+111520.6 һәм Gaia DR2 3915770685045170432 буларак та сурәтләнә.