yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# BARX1

BARX1 (ингл. BARX homeobox 1) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Яракутаель

Яракутаёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Макариха елгасының сул ярыннан 67 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.

# Яракутаель
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000071125
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007112
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Лез-Отель

Лез-Отель (фр. Les Autels) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Виста ал Лаго (Сан Мигел де Альенде)

Виста ал Лаго — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Мигель-де-Альенде муниципалитеты составына керә.

# Виста ал Лаго (Сан Мигел де Альенде)
## Географиясе

Виста ал Лаго Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Виста ал Лаго (Сан Мигел де Альенде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Виста ал Лаго (Сан Мигел де Альенде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Пагания Валонекупо (Козенца)

Пагания Валонекупо — Италиянең Калабрия төбәге Акри өязендә урнашкан торак пункт.

# Пагания Валонекупо (Козенца)
## Географиясе

Пагания Валонекупо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Пагания Валонекупо (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Амбражылевичы

Амбражылевичы (белар. Амбражылевічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.

# Амбражылевичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# CAP1

CAP1 (ингл. Cyclase associated actin cytoskeleton regulatory protein 1 һәм Adenylyl cyclase-associated protein) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Мерунциш

Мерунциш — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. Урлаци коммунасына карый.

# Мерунциш
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# (5072) Хиоки

(5072) Хиоки (лат. Hioki) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5072) Хиоки
## Тарихы

1931 елның 9 октябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1931 TS1» саналган.
# NR1I3

NR1I3 (ингл. Nuclear receptor subfamily 1 group I member 3 һәм Constitutive androstane receptor SV10) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Халльштадт

Халльштадт — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Халльштадт
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Халльштадт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,6 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 239 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Яскавичы

Яскавичы (белар. Яскавічы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Салигорский районында урнашкан авыл.

# Яскавичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# HD199187

HD199187 — Микроскоп йолдызлыгында урнашкан A(pSi) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,16 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Монтиселло (Джорджия)

Монтиселло — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.

# Монтиселло (Джорджия)
## Тарихы

Монтиселло шәһәре 1810 елда нигезләнгән.

# Монтиселло (Джорджия)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 8,393699 км², 8,3937 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 207 метр биеклектә урнашкан.
# Лома Бонита (Мануел Добладо)

Лома Бонита — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мануэль-Добладо муниципалитеты составына керә.

# Лома Бонита (Мануел Добладо)
## Географиясе

Лома Бонита Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Лома Бонита (Мануел Добладо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лома Бонита (Мануел Добладо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Гросфанер

Гросфанер (алман. Großfahner) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Гросфанер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,41 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 200 метр биеклектә урнашкан.
# Цырклишки Вяликия

Цырклишки Вяликия (белар. Цырклішкі Вялікія) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.

# Цырклишки Вяликия
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# TCAP

TCAP (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Каддо (округ, Луизина)

Каддо — Америка Кушма Штатларының Луизина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Шривпорт шәһәре.

# Каддо (округ, Луизина)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1838 елда оештырыла.

# Каддо (округ, Луизина)
## Территориясе

Округ мәйданы 937 км² тәшкил итә.
# Шарлье полиномнары

Математикада, Шарлье полиномнары (шулай ук Пуассон–Шарлье полиномнары буларак мәгълүм) алар Карл Шарлье тарафыннан кертелгән ортогональ полиномнар гаиләсе. Алар гомумиләштерелгән гипергеометрик функциясе төшенчәләрендә түбәндәгечә билгеләнә
    $C_{n}(x;\mu )=_{2}F_{0}(-n,-x,-1/\mu )=(-1)^{n}n!L_{n}^{(-1-x)}\left(-{\frac {1}{\mu }}\right),$
биредә $L$ Лагерр полиномнары. Алар ортогональлек нисбәте шартына канәгатьләндерәләр
    $\sum _{x=0}^{\infty }{\frac {\mu ^{x}}{x!}}C_{n}(x;\mu )C_{m}(x;\mu )=\mu ^{-n}e^{\mu }n!\delta _{nm},\quad \mu >0.$

# Шарлье полиномнары
## Шулай ук карарга мөмкин

* Уилсон полиномнары, Шарлье полиномнарының гомумиләштерүе.
# Пайн (Аризона)

Пайн — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Пайн (Аризона)
## Географиясе

Пайн халык санын алу урыны мәйданы — 83,971672 км², 83,971694 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1636 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Лайболак

Лайболак (каз. Лайбұлақ) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Лайболак
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Дубова (Миржетице)

Дубова (чех. Dubová) — Чехиянең Пардубице крае Миржетице районында урнашкан авыл.

# Дубова (Миржетице)
## Географиясе

Мәйданы — 1,113 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Дубова (Миржетице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Дубова (Миржетице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Дубова (Миржетице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 70 |
| 1880 | 94 |
| 1890 | 96 |
| 1900 | 116 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 116 |
| 1921 | 94 |
| 1930 | 154 |
| 1950 | 103 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 105 |
| 1970 | 110 |
| 1980 | 80 |
| 1991 | 57 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 49 |
| 2011 | 42 |
| 2021 | 70 |
# IC 1374

IC 1374 — Дәлү йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 1374
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1374, PGC 66605, 2MASX J21210267+0142464, K73 908, NPM1G +01.0518, Z 375-31, Z 2118.5+0130, LEDA 66605 һәм Gaia DR2 2691401231239136000 буларак та сурәтләнә.
# Мальвиллер

Мальвиллер (фр. Malvillers) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Мальвиллер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,09 км².
# Комүзек (Мойынком районы)

Комүзек (каз. Құмөзек) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Комүзек (Мойынком районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Феджернику-Ноу

Феджернику-Ноу — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. Сирби (коммуна) коммунасына карый.

# Феджернику-Ноу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 130 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вашингтон (округ, Техас)

Вашингтон — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Бренем шәһәре.

# Вашингтон (округ, Техас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1836 елда оештырыла.

# Вашингтон (округ, Техас)
## Халкы

2019 елда халык саны 30 373 кеше тәшкил иткән.

# Вашингтон (округ, Техас)
## Территориясе

Округ мәйданы 1577 км² тәшкил итә.
# Зече-Хотаре

Зече-Хотаре — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. Шункуюш (коммуна) коммунасына карый.

# Зече-Хотаре
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 388 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Харманҗык (Бейпазары)

Харманҗык (төр. Harmancık) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бейпазары илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Языпынар (Якутие)

Языпынар (төр. Yazıpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Якутие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Дилькирхен

Дилькирхен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Дилькирхен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,1 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 194 метр биеклектә урнашкан.
# Бадемли (Эмирдаг)

Бадемли (төр. Bademli) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Эмирдаг илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Пясчаники (Жыткавицкий районы)

Пясчаники (белар. Пясчанікі) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жытавицкий районында урнашкан авыл.

# Пясчаники (Жыткавицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Калатафими-Седжеста

Калатафими-Седжеста — Италиянең Сицилия төбәгендә урнашкан коммуна. Трапани һәм Трапани провинциясе составына керә.

# Калатафими-Седжеста
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 338 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Алькамо, Бузето-Палиццоло, Кастелламмаре-дель-Гольфо, Джибеллина, Монреале, Салеми, Санта-Нинфа, Трапани һәм Вита коммуналары белән чиктәш.
# Эхиноцистис

Эхиноцистис яки чәнечкеле эхиноцистис (лат. Echinocystis — керпе сыман куык) — кабаклылар гаиләлегенә кергән берьеллык үсемлек, лиана. Халык телендә «котырган кыяр» дигән фәнни яктан дөрес булмаган атамасы да йөри. Сурәте «Урта Россия флорасының Кара китабы» (рус. Чёрная книга флоры Средней России) тышлыгына урнаштырылган.

# Эхиноцистис
## Таралу ареалы

Эхиноцистис Төньяк Америка үсемлеге. Россиягә, декоратив үсемлек буларак, матурлык өчен, диварларны, беседкаларны бизәү өчен кертелгән. Ботаника бакчаларыннан тирә-як табигатькә таралган. РФнең Аурупа өлешендәге барлык төбәкләрендә, шулай ук Себердә, Урта Азиядә очрый.

# Эхиноцистис
## Ботаник тасвирлама

Кырыс табигать шартларына, һәртөрле бөҗәкләргә бирешми торган үсемлек. Су буйларын, яр буенда үскән талларга сырылып үсәргә ярата. Эхиноцистис тирә-ягында үскән башка үсемлекләргә, агачларга һәм корылмаларга уралып, бик тиз үсә. Сабагының озынлыгы 6 метрдан артып китәргә мөмкин. Июньнән сентябрьгә кадәр чәчәк ата. Чәчәкләре баллы ис тарата. Августтан октябрьгә кадәр җимешләре өлгерә. Чәнечкеле, йомырка формасындагы кабакчыкларның диаметры 6 см. Орлык чәчеп, үзенә яңа территорияләр яулый.

# Эхиноцистис
## Экология

Заманында декоратив үсемлек булган эхиноцистис бүген үзе кайсы җиргә хуҗа булса, шул тирәдәге башка үсемлекләргә үсәргә ирек бирмичә, аларны кысрыклап чыгара. Бик кыска вакыт аралыгында табигатьнең ташландык, аулак, хуҗасыз урыннарын басып алырга мөмкин. «Кара китап»ка кертелүенең сәбәбе — кыргыйлашуында һәм тирә-ягын сырып алып, җәнлекләр, кошлар үтеп йөри алмаслык булып үсеп китүендә. Талларга сырылып күләгә ясый, башка үсемлек һәм агачларга кояш яктысын каплап, үсәргә ирек бирми.
# Вязынка (Вилейский районы)

Вязынка (белар. Вязынка) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.

# Вязынка (Вилейский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Ломи (Любуш воеводалыгы)

Ломи — Польшаның Любуш воеводалыгы Губин гминасында урнашкан авыл.

# Ломи (Любуш воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (19250) 1994 PF26

(19250) 1994 PF26 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19250) 1994 PF26
## Тарихы

1994 елның 12 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 PF26» саналган.
# Бирна Вас

Бирна Вас — Словениянең Севниця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Бирна Вас
## Географиясе

Мәйданы — 3,02 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 322,1 метр биеклектә урнашкан.
# Ворошилов районы (Татарстан АССР)

Ворошилов районы (рус. Ворошиловский район) — Татарстан АССР составындагы административ-территориаль берәмлек. 1935—1957 елларда гамәлдә булган.

# Ворошилов районы (Татарстан АССР)
## Тарих

Ворошилов районы элеккеге Чаллы кантоны территориясе өлешендә 1935 елның 10 февралендә барлыкка килгән. Район исеме совет дәүләт эшлеклесе, гаскәр башлыгы К.Е. Ворошилов (1881-1969) хөрмәтенә аталган. Яңа булдырылган районның барлык хакимият органнары Теләнче-Тамак авылында 1880 елларда сәнәгатькәр Хәлфиннәр тарафыннан корылган таш биналарда урнаша.
1957 елның 29 ноябрендә Ворошилов районы исеме Яңа Юл районы дип үзгәртелә.
1959 елның 12 октябрендә Яңа Юл районы (элекке Ворошилов районы) юкка чыгарыла, аның территориясе Сарман районы составына кертелә.

# Ворошилов районы (Татарстан АССР)
## Административ бүленеш

1948 елда Ворошилов районы 20 авыл советына бүленгән.

# Ворошилов районы (Татарстан АССР)
## Шәхесләр

* 1935 елдан Ворошилов районы фирка комитетының беренче сәркатибе булып Гариф Бәйкиев, 1937-1938 елларда Гәрәев, сугыш алдыннан, сугыш елларында һәм аннан соңгы 50 нче елларда Гали Садыйков, 1954 елда Вәли Ибраһим улы Фәттахов (соңыннан ТАССР азык-төлек хәзерләү министры), 1955 елдан Үзбәк Закиров эшли.
* Район халык мәгарифе бүлеге мөдире булып сугыш алдыннан һәм аннан соңгы 1949-1959 елларда Иван Кириллович Тумреев эшли.
* Район хастаханәсенең баш табибы булып сугыш алдыннан, сугыш елларында, сугыштан соң Зифа Рәшит кызы Галләмова эшли.
* Теләнче-Тамак даруханәсен (рус. аптека) сугыш һәм сугыштан соңгы елларда Йоха Зилиховна Рудковская (Шәрипова) җитәкли.
* Ветеринария хезмәте күрсәтү 1937 елдан башлана. Беренче оештыручысы һәм җитәкчесе Нәҗип Хуҗиәхмәт улы Зәйнуллин була. 1940-1942 елларда баш ветврач булып Салихҗан Ахунов, 1947 елдан Шәех Җәләлетдин улы Мозаффаров эшли.
* Район кулланучылар җәмгыяте (рус. райсельпо) белән 1938-1946 елларда Сабир Кәлимуллин, 1947 елдан Фатих Сибиш җитәкчелек итә.
* Район почта һәм элемтә бүлеге җитәкчеләре булып Гариф Ризатдинов, Әсбах Ахунов эшли.
* Районның милиция бүлеге җитәкчеләре Дибердиев, капитан Фәхриев, Макаров, Герасимов, Хәсәнов була.
* Төрле елларда прокурор булып Баранов, Хөсәенов, Раббани Галимов эшләгән.
* Район халык судында сугыштан соңгы елларда казый (рус. судья) булып Хәсәнов, Исрафилов эшли.
* Аэропортның беренче директоры Аннас Нәбиуллин булган.
* Район юл төзелеше бүлеге җитәкчеләре булып төрле елларда Печников, Садретдин Кәлимуллин, Газизов, Вәгыйзь Вәлиев, Гыйльметдинов эшли.
* МТС директорлары булып Бакинский, Хәйруллин, Иван Степанович Петров эшли.
* Теләнче-Тамак авылында 1929 елда «Мәгариф» күмәк хуҗалыгы оештырыла. Беренче рәисе Сабир Мөхәммәтҗан улы Кәлимуллин (1896-1976).
* Район газетасы «Ворошиловчы»ның беренче (1935 елдан) редакторы ― Әкмал Шәйдуллин.
# Вейверли (Айова)

Вейверли — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Вейверли (Айова)
## Тарихы

Вейверли шәһәре елда нигезләнгән.

# Вейверли (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 30,46788 км², 29,803728 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 278 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Октвиль-л'Авенель

Октвиль-л'Авенель (фр. Octeville-l'Avenel һәм фр. Octeville-la-Venelle) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# Оппауда химик заводта шартлау

Оппауда химик заводта шартлау — 1921 елның 21 сентябрендә BASF компаниясенең Оппау шәһәрчеге (хәзерге вакытта Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан Рейндагы Людвигсхафен шәһәре составына керә) янында урнашкан химик эшханәсендә булган авыр техноген һәлакәт. Һәлакәт корбаннары саны 561 кеше була. Шулай ук күпсанлы җимерелүләргә китерә.
Шартлау анилинлы буяулар һәм ашламалар заводында була, шулай ук анда төрле шартлагыч матдәләрнең компонентларын, шул исәптән агулы фосген газын да җитештергән булалар. Һәлакәткә кадәр берничә ай алдан эшханәдә якынча йөз кешенең үлеменә китергән авыр бер авария булган була: азот белән водородны катыштыру мичкәсе шартлый.
Һәлакәтнең турыдан-туры сәбәбе булып озак ятып тыгызланган аммоний сульфатын һәм нитратын ваклар өчен шартлагыч матдә кулланганда бу ятмаларның детонациясе тора. Аңа кадәр озак вакыт дәвамында бу максатта детонация тудырмаган кара дарылы картон торбалар кулланыла торган була. Ләкин подрядчы-шартлатучы экономия максатында көпшәкләндерү максатында куәтлерәк шартлагыч матдәне - рекарокны (калий хлораты белән бензинның кушылмасы) кулланырга карар кыла. Ул аммоний нитратының үзеннән-үзе таркалуына һәм зур күләмдә энергия чыгаруына китерә. Реакциядә 4 500 т аммоний сульфаты һәм нитраты катнаша, шартлау энергиясе тротил эквивалентында 1-2 килотонн тәшкил итә.
Оппауда 1000 бинаның 800 җимерелә, 7 500 кеше яшәү урынсыз кала. Шартлау нәтиҗәсендә якында урнашкан Франкенталь һәм Эдигхайм авыллары җимерелә. Якындагы станцияләрдә торучы поездлар юлларыннан алып ыргытылалар, 70 км радиуста, шул исәптән Людвигсхафенда һәм Мангеймда, барлык йортлар тәрәзәсез калалар, шартлау тавышы 300 км ераклыкта урнашкан Мюнхенда да ишетелә. Шартлау урынында 90га 125 метрлы үлчәмле һәм тирәнлеге 20 мга җитүче чокыр барлыкка килә. Аның урынында килеп чыккан янгын берничә көннән соң гына сүндерелә. Һәлакәт корбаннары саны 561 кеше тәшкил итә, бер ярым меңнән артык кеше яралар һәм пешүләр ала.
# GTPBP2

GTPBP2 (ингл. GTP binding protein 2, GTP binding protein 2, isoform CRA_a һәм GTP-binding protein 2) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Марей-ан-Шампань

Марей-ан-Шампань (фр. Mareil-en-Champagne) — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
# HD203006

HD203006 — Микроскоп йолдызлыгында урнашкан ApCrEuSr спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 4,82 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Чачкава

Чачкава (белар. Чачкава) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Минский районында урнашкан авыл.

# Чачкава
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Тордесилос

Тордесилос (исп. Tordesilos) — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Тордесилос
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 46,49 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1345 метр биеклектә урнашкан.
# Фазыл Аһмет Паша (Везиркөпрү)

Фазыл Аһмет Паша (төр. Fazıl Ahmet Paşa) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Везиркөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).