yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Беразняки (Петрыкавский районы)

Беразняки (белар. Беразнякі) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Петрыкавский районында урнашкан авыл.

# Беразняки (Петрыкавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Старе Гаенцице

Старе Гаенцице — Польшаның Лодзь воеводалыгы Паенчно гминаcында урнашкан авыл.

# Старе Гаенцице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Фарли (Айова)

Фарли — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Фарли (Айова)
## Тарихы

Фарли шәһәре 23 июнь 1879 елда нигезләнгән.

# Фарли (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 4,173501 км², 4,788903 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 341 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Зарэчнае (Старадарожский районы)

Зарэчнае (белар. Зарэчнае) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Старадарожский районында урнашкан авыл.

# Зарэчнае (Старадарожский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Маунт-Гретна-Гайтс (Пенсильвания)

Маунт-Гретна-Гайтс — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Маунт-Гретна-Гайтс (Пенсильвания)
## Географиясе

Маунт-Гретна-Гайтс халык санын алу урыны мәйданы — 0,3 км², 0,373356 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Орбень

Орбень — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Орбень (коммуна) коммунасына карый.

# Орбень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 227 метр биеклектә урнашкан.
# Заброст-Великий

Заброст-Великий — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Будры гминасында урнашкан авыл.

# Заброст-Великий
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (15146) Halpov

(15146) Halpov — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15146) Halpov
## Тарихы

2000 елның 11 мартында LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 EQ130» саналган.
# Комедоннар

Комедоннар вульгар бетчәле авыруларда барлыкка килә һәм киңәйгән чәч фолликулы юлының эчендә кератинлы бөке һәм майдан тора. Алар бөкесе меланинлы кератиннан торган ачык (кара очлы) (рәс. 4. 5е) һәм аксыл сары төсле чабырткы кебек ябык (ак очлы) була
# Зеестермюэ

Зеестермюэ (алман. Seestermühe) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Зеестермюэ
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 23,36 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1 метр биеклектә урнашкан.
# Демирташ Җумһуриет (Османгази)

Демирташ Җумһуриет (төр. Demirtaş Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Османгази илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Лос Периконес (Телолоапан)

Лос Периконес — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Телолоапан муниципалитеты составына керә.

# Лос Периконес (Телолоапан)
## Географиясе

Лос Периконес Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Лос Периконес (Телолоапан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Лос Периконес (Телолоапан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Казиле вулысы (Алабуга өязе)

Казиле вулысы (тат. قازىلىٰ ۋولىٰسىٰ, рус. Козыльская волость) — Вәтке губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Сикәнәс, Кызылтау (Казан губернасының Мамадыш өязе), Сухрау, Афанас (Уфа губернасының Минзәлә өязе), Чиркәс, Ликарив вулыслары белән чиктәш булган (1890). 13 торак пунктта 10 982 кеше яшәгән. Алабуга өязе бетерелгәннән соң Татарстан АССР составына керә. 1920-елларның уртасында бетерелә.
# Мокре (Кошалинский повяты)

Мокре — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Сянув гминаcында урнашкан авыл.

# Мокре (Кошалинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гүзелчай (Кахта)

Гүзелчай (төр. Güzelçay) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Кахта иле Кахта илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Шаһбулаг (Агдам)

Шаһбулаг (әзери. Şahbulaq) — Әзербайҗанның Агдам районына караган авыл.
# Илов (Флеминг)

Илов — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.

# Илов (Флеминг)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 47,69 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 93 метр биеклектә урнашкан.
# Манден (Төньяк Дакота)

Манден — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.

# Манден (Төньяк Дакота)
## Тарихы

Манден шәһәре 1881 елда нигезләнгән.

# Манден (Төньяк Дакота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 29,017516 км², 28,825138 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 502 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Тамай (Порденоне)

Тамай — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Бруньера өязендә урнашкан торак пункт.

# Тамай (Порденоне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ковалыҗа (Бозүюк)

Ковалыҗа (төр. Kovalıca) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Билеҗик иле Бозүюк илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Фаяз Хуҗин

Хуҗин Фаяз Шәрип улы (1951 елның 1 августында, Зәй районы, Татар АССР, РСФСР, СССР) — археолог, тарих фәннәре докторы, Татарстан Республикасы Фәннәр Академиясенең әгъза-корреспонденты. 750 дән артык фәнни һәм фәнни-популяр публикацияләр авторы, шул исәптән 30га якын китап, монографияләр, урта мәктәп һәм югары уку йортлары өчен уку әсбаплары авторы. Диссертация советы рәисе урынбасары, археология институтының Гыйльми советы әгъзасы. ТР ФА, Татарстан Республикасы Милли музее, Болгар тарих-архитектура музей-тыюлыгы.
«Поволжская археология» журналы баш мөхәррире урынбасары, баш мөхәррир (2012-2016), «Гасырлар авазы. Эхо веков» һәм «Tatarica» журналларның редколлегия әгъзасы.

# Фаяз Хуҗин
## Фәнни кызыксынулары

Идел буе Болгары, Алтын Урда һәм Казан ханлыгы тарихы һәм археологиясе.

# Фаяз Хуҗин
## Диссертацияләре

1987 елда СССР Фәннәр академиясенең Археология институтының Ленинград бүлегендә "Биләр шәһәре: стратегия, хронология " темасына кандидатлык диссертациясе яклый.
2002 елда Удмурт дәүләт университетында "Болгар шәһәре Х – XIII гасыр башында" темасына докторлык диссертациясе яклый.

# Фаяз Хуҗин
## Хезмәт эшчәнлеге

1972 елда Казан дәүләт педагогика институтының тарих-филология факультетын тәмамлый. Ике ел дәвамында Зәй районының Кадыйр сигезьеллык мәктәбендә тарих укытучысы булып эшли.
1974 елның октябреннән Тел, әдәбият һәм тарих институтында эшли башлый. СССР КФАның археология һәм этнография бүлегенең кече фәнни хезмәткәре вазыйфасында.
1989 елдан - СССР КФАның археология бүлегенең өлкән фәнни хезмәткәре (1996 елдан - ТР ФА Ш. Мәрҗани исемендәге тарих институты.);
2003 елдан - әйдәп баручы фәнни хезмәткәр, 2007 елдан - ТР ФА Тарих институтының баш фәнни хезмәткәре (2014 елдан- ТР ФА А.Х. Халиков исемендәге археология институты. ).
1974-1988 елларда – ТР ФА Тарих институтының «Казан Кремле» археологик экспедициясе башлыгы урынбасары, 1989-1994 елларда – СССР һәм КДУ ИЯЛИ Биләр археология экспедициясе башлыгы, 1994-2005 елларда-ТР ФА Тарих институтының "Казан Кремле" археологик экспедициясе башлыгы. Археологик казу эшләре Биләр, Сувар, Җүкәтау, Чаллы шәһәрләрендә, Казан Кремлендә алып барылды.

# Фаяз Хуҗин
## Исемнәре, бүләкләре

* Татарстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе (2002)
* Фән һәм техника өлкәсендә ТР Дәүләт премиясе лауреаты (1994)
* «Россия халыклары мирасына керткән өлеш өчен» медале (2002)
* «Казанның 1000 еллыгы истәлегенә» медале (2005)
* «Казан шәһәре файдасына башкарган фидакарь хезмәте өчен» аерым хөрмәтләү билгесе (2010)
* «Татарстан АССР төзелүгә 100 ел" истәлек билгесе(2020)
# Яңа Бәдәй

Яңа Бәдәй — Башкортстанның Нуриман районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 84 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 452447, ОКАТО коды — 80245815007.

# Яңа Бәдәй
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 73 кешенең яшәве мәгълүм.
# Сосновый Лог

Сосновый Лог — Башкортстанның Балакатай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452593, ГАТОБК коды — 80210819003.

# Сосновый Лог
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 125 кешенең яшәве мәгълүм.
# Hannover

* Gerb
* Gerb
| İl | AlmaniäAlmaniä |
| Cir | Tübän SaksoniäTübän Saksoniä |
| Koordinatalar | 52°22′28″ т. к. 9°44′19″ кч. о. |
| Berençe telgä alu | 1241 |
| Mäydan | 204,01 km² |
| Märkäz bieklege | 55 m |
| Xalıq sanı | 518 098 keşe (2011) |
| UTC | UTC+1 |
| Telefon kodı | +49 511 |
| Räsmi säxifä | http://www.hannover.de/ |
* [[Файл:|300px|Hannover (Җир)]]
Hannover (almança Hannover [haˈnoːfɐ]) - Almaniäneñ şähäre, Tübän Saksoniä cireneñ idärä üzäge.
Urta alman kanalında, Layn yılğasında urnaşqan port, xalıqara hawa alanı. Yıl sayın uza torğan kürgäzmälär, şulay uq Hannover Messe , CeBIT.
Xalıq sanı 509 485 keşe (2011).

# Hannover
## Tarix

1150 yılda hertsog Henrix Lev Layn yılğasında Lauenrode kirmänenä sala.
1241 yılda Magdeburg xoquqı birelä.
1533 yılda Reformatsiä uza.
1626 yılda çuma çire zur zıyan kiterä.
1803-1812 yılda Napoleon ğäskäre şähärne basıp ala, qala Westfaliä qıyrallığına kerä.
1940 yıldan berektäşlär şähärne bombağa tota, binalar 90% cimerelä.
2000 yılda EKSPO Bötendönya kürgäzmäse uza.

# Hannover
## Kürenekle urınnar

* Şprengel muzeyı (Sprengelmuseum)
* Avgust Köstner muzeyı
* Tübän Saksoniä muzeyı
* Zur baqça
* Yaña ratuşa
* Maşze - yasalma kül
* Waterloo bağanası (1832)
# Пороштица (Медведҗа)

Пороштица (серб. Пороштица ) — Сербиянең Ябланич округы Медвеҗа җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Пороштица (Медведҗа)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 646 метр биеклектә урнашкан.

# Пороштица (Медведҗа)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Газахлар (Бәрдә)

һәм
Газахлар (әзери. Qazaxlar) — Әзербайҗанның Бәрдә районына караган авыл.
# Мусабейли

Мусабейли (төр. Musabeyli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесенең Килис иленә караган бер илчедер.

# Мусабейли
## Географиясе

Илче мәйданы — .
# Старе Будки

Старе Будки — Польшаның Великопольское воеводалыгы Осек-Малы гминасында урнашкан авыл.

# Старе Будки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вадим Кайбышев

Вадим Кайбышев (16 июль 1960 ел) — галим-хәрби табиб, югары мәктәп укытучысы. Медицина хезмәте полковнигы (2000). Медицина фәннәре докторы (2007), профессор. Башкортстан Республикасының атказанган табибы (2000).

# Вадим Кайбышев
## Биографиясе

Кайбышев Вадим Тимерҗан улы 1960 елның 16 июлендә Башкорт АССРның Мишкә районы Өръяды авылында туган. 1984 елда Куйбышев медицина институтының хәрби-медицина факультетын дәвалау-профилактика эше белгечлеге буенча тәмамлый.
Диплом алганнан соң, 1984-2009 елларда Кораллы көчләр сафында хезмәт итә: ГДР‐да Совет гаскәрләре төркемендә полк медицина пункты һәм медицина хезмәте начальнигы, 1989 елдан Идел буе хәрби округының санитария‐эпидемиология отрядлары начальнигы булып эшли. Запастагы медицина хезмәте полковнигы.
1992 елдан Башкорт дәүләт медицина институты һәм Башкорт дәүләт медицина университетында укыта, 1997 елдан уку буенча кафедра начальнигы, 2010 елдан сәламәтлек саклауның мобилизацион әзерләү һәм һәлакәтләр медицинасы кафедрасы мөдире. «Стратегия и принципы управления психосоциальный факторами профессионального риска врачей» темасына докторлык диссертациясе яклый.

# Вадим Кайбышев
## Фәнни эшчәнлеге

Кайбышев Вадим Тимерҗан улының фәнни эшчәнлеге Башкортстан Республикасында сәламәтлек саклау хезмәткәрләренең һөнәри авыруларын, тормыш сыйфатын, сәламәтлек хәләтен, хезмәтнең психосоциаль факторларын өйрәнүгә багышланган. Ул 80‑нән артык фәнни хезмәт һәм 1 уйлап табу авторы.

# Вадим Кайбышев
## Хезмәтләре

* Медико‐психологическое сопровождение лиц экстремальных профессий. Уфа, 2011 (автордаш)

# Вадим Кайбышев
## Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

Башкортстан Республикасының атказанган табибы (2000);
«ССРБ-ның кораллы көчләренә 70 ел» медале;
1,2,3 дәрәҗә «Хәрби хезмәттә казанышлары өчен» медальләре.
# Моховая Ёль

Моховая Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Кожва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.

# Моховая Ёль
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050100212103000064433
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006443
* Бассейн коды — 03.05.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# IC 4707

IC 4707 — чикләрендә урнашкан билгесез астрономик объект .

# IC 4707
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4707 буларак та сурәтләнә.
# Юрий Ковалёв

Юрий Ковалёв (укр. Юрій Володимирович Ковальов, 1 июль 1954(1954-07-01) (70 яшь), Казан, РСФСР, СССР — , ) — СССР һәм Украина футболчысы (ярымсакчы) һәм Украина футбол тренеры, яшьләр арасында Европа чемпионы (1976), СССР чемпионатының көмеш призчысы (1976), СССР кубогы иясе (1974).
# Марат Хәмидуллин

Марат Хәмидуллин (Марат Өметбай улы Хәмидуллин, 2 гыйнвар 1936(1936-01-02), Яр-Бишкадак, Ишембай районы, Башкортстан, СССР — 12 гыйнвар 2011(2011-01-12) (75 яшь), Ишембай, Ишембай районы, Башкортстан, Россия) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1985).
# Биллингс авыл җирлеге

Биллингс авыл җирлеге — Чукотка автономияле округының Чаун районы составына кергән административ берәмлек. Үзәге — Биллингс авылы.

# Биллингс авыл җирлеге
## Состав

Биллингс авыл җирлегенә Биллингс авылы керә.
# Гилерт

Гилерт — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Гилерт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,09 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 500 метр биеклектә урнашкан.
# 989 ел (б. э. к.)

989 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр X гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
XII гасыр (б. э. к.) — XI гасыр (б. э. к.) — X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 989 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:989 елда (б.э.к.) туганнар

# 989 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:989 елда (б.э.к) вафатлар
# Саммер урамы (Казан)

Саммер урамы (рус. улица Саммера) — Казанның Вахит районында урнашкан урам. Инкыйлабчы Иван Саммер (1870-1921) исемен йөртә.

# Саммер урамы (Казан)
## Географиясе

Жуковский урамыннан башланып, квартал эчендә тәмамлана.

# Саммер урамы (Казан)
## Тарих

Хәзерге исемен 1936 елның 23 гыйнварыннан йөртә.
# Шестайовице (Наход)

Шестайовице (чех. Šestajovice) — Чехиянең Кралове Градец крае Наход һәм Q89660577? районында урнашкан авыл.

# Шестайовице (Наход)
## Географиясе

Мәйданы — 7,520314 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 274 метр биеклектә урнашкан.

# Шестайовице (Наход)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Шестайовице (Наход)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Шестайовице (Наход)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 523 |
| 1880 | 555 |
| 1890 | 561 |
| 1900 | 523 |
| 1910 | 529 |
| 1921 | 467 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 439 |
| 1950 | 304 |
| 1961 | 283 |
| 1970 | 246 |
| 1980 | 196 |
| 1991 | 175 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 176 |
| 2014 | 188 |
| 2016 | 180 |
| 2017 | 181 |
| 2018 | 178 |
| 2019 | 177 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 178 |
| 2021 | 174 |
| 2021 | 178 |
| 2022 | 168 |
| 2023 | 170 |
| 2024 | 166 |
# Изотоп электрохимиясе

Изотоп электрохимиясе - ул электрохимия эчендә изотопларны электрохимик аеруын, изотопларның тигезторышлык константаларның электрохимик фаразлавын, электрохимик кинетик изотоп эффектын, электрохимик изотоп сенсорларын, һ.б.-ны өйрәнә торган фән тармагы. Ул актив өйрәнү даирәсе булып тора. Ул теоретик һәм практик әһәмиятле күп башка даирәләр белән кисешә, мәсәлән, атом-төш инженериясе, радиохимия, электрохимик технология, геохимия, датчиклар һәм кораллар.

# Изотоп электрохимиясе
## Шулай ук карарга мөмкин

* Биоэлектрохимик реактор
* Концентрация батареясе
* Электрохимик батареясе
* Электрохимик инженерия
* Тигез торышлык фракционациясе
* Күчеш кинетик изотоп фракционация

# Изотоп электрохимиясе
## Билгеләмәләр

* ↑ Rock, Peter A. (1975). "The Electrochemical Determination of Equilibrium Constants for Isotope-Exchange Reactions". Isotopes and Chemical Principles. ACS Symposium Series. 11. pp. 131–162. doi:10.1021/bk-1975-0011.ch007. ISBN 978-0-8412-0225-2.
# Астанага 20 ел (медаль)

«Астанага 20 ел» медале (каз. Астана 20 жыл) — Казакъстан Республикасының дәүләт бүләге. 2018 елның 17 апрелендә Казакъстан Республикасы президенты Нурсолтан Назарбаев указы белән гамәлгә кергән. Әлеге медаль белән Казакъстан Республикасы һәм аның башкаласы үсешенә сизелерлек өлеш керткән Казакъстан Республикасы ватандашлары һәм чит ил гражданнары бүләкләнә.

# Астанага 20 ел (медаль)
## Тарих

Казакъстан Республикасының башкаласын Алматыдан Астанага күчерүгә 20 ел тулуга карата чыгарылган.
2018 елның 17 апрелендә Казакъстан Республикасы президентының № 667 указы белән гамәлгә кергән.

# Астанага 20 ел (медаль)
## Статут

Әлеге медаль белән бүләкләү өчен, Казакъстан Республикасы президентына Казакъстан Республикасы парламенты палаталары рәисләре, хөкүмәт, Конституция Шурасы, Югары суд, министрлыклар, башка үзәк дәүләт органнары, Астана һәм Алматы шәһәрләре акимнәре, өлкә акимнәре, җәмәгать берләшмәләре тәкъдим кертә ала.
* Медальне Казакъстан Республикасы президенты, аның кушуы буенча һәм аның исеменнән, Казакъстан Республикасы Дәүләт сәркатибе, Казакъстан Республикасы парламенты палаталары рәисләре, Казакъстан Республикасы хөкүмәте әгъзалары, Астана һәм Алматы шәһәрләре акимнәре, өлкә акимнәре, башка вазифаи затлар тапшыра.
* Медаль белән бергә, бүләкләнүчегә таныклык та тапшырыла.
* Медаль күкрәкнең сул ягына, Казакъстан Республикасының башка бүләкләреннән астарак беркетелә.

# Астанага 20 ел (медаль)
## Тасвирлама

Медаль ике өлештән — билге һәм колодкадан тора. Билге сары төстәге җиздән эшләнгән 34 мм лы түгәрәктән гыйбарәт.
Медальнең аверсында (алгы як) 25 мм лы әйләнәнең эчендә Астана шәһәренең әһәмиятле биналары сурәтләнгән: үзәктә беренче планда — «Астана Байтерек» монументы, сул якта икенче планда — Казакъстан Республикасы президентының «Ақорда» резиденциясе, уң якта — Тынычлык һәм килешү сарае, «Бәйсезлек» монументы. Түгәрәк читендә өстә «АСТАНА», аста «20 жыл» дигән язулар бар. Әлеге язулар арасында як-якта милли орнамент.
Медальнең реверсында (арткы як) түгәрәк эчендә «ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ 2018» язуы, түгәрәк тышында милли орнамент.
Медальдәге барлык сурәтләр һәм язулар кабарынкы, тонык фонда ялтырап тора. Билге боҗра һәм каптырма белән киңлеге 32 мм һәм биеклеге 50 мм булган турыпочмаклы колодкага беркетелә. Колодка 32 мм киңлектәге зәңгәр төстәге ефәк тукыма белән тышланган. Сул яктан киңлеге 7 мм булган кызыл төстәге буй уздырылган. Кызыл төстәге буйның уң ягында киңлеге 3 әр мм булган сары төстәге ике буй уздырылган. Ике сары буйның арасы 1 мм. Колодканың арткы ягында киемгә эләктерә торган каптыргычы бар.

# Астанага 20 ел (медаль)
## Медаль белән бүләкләнүчеләр

* Рөстәм Миңнеханов
* Бибигөл Түләгәнова
* Алия Мостафина
# Сен-Жульен-ан-Борн

Сен-Жульен-ан-Борн (фр. Saint-Julien-en-Born) — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
# Норт-Ривер (Төньяк Дакота)

Норт-Ривер — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.

# Норт-Ривер (Төньяк Дакота)
## Тарихы

Норт-Ривер шәһәре 1973 елда нигезләнгән.

# Норт-Ривер (Төньяк Дакота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,172816 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 273 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Эль Крусеро дел Чаркон (Мануел Добладо)

Эль Крусеро дел Чаркон — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мануэль-Добладо муниципалитеты составына керә.

# Эль Крусеро дел Чаркон (Мануел Добладо)
## Географиясе

Эль Крусеро дел Чаркон Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Крусеро дел Чаркон (Мануел Добладо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Крусеро дел Чаркон (Мануел Добладо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Тасаре (Алесандрия)

Тасаре — Италиянең Пьемонт төбәге Аволаска өязендә урнашкан торак пункт.

# Тасаре (Алесандрия)
## Географиясе

Тасаре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Тасаре (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Монмет (Калифорния)

Монмет — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Монмет (Калифорния)
## Географиясе

Монмет халык санын алу урыны мәйданы — 0,797858 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 84 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Громадно (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

Громадно — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Кцыня гминаcында урнашкан авыл.

# Громадно (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Әхмәтҗан Мостафин (1902)

Әхмәтҗан Мостафин (Әхмәтҗан Мостафа улы Мостафин, март 1902, Шөбиле, Сергач өязе, Түбән Новгород губернасы, Россия империясе – 20 ноябрь 1986(1986-11-20) (84 яшь), Мәскәү, СССР) – мөселман дин эшлеклесе, Мәскәү җәмигъ мәчете имам-хатыйбы (1956-1986), Үзәк мөселман диния нәзарәте мөфтие вазыйфасын башкаручы (1974-1975).
# Дамларҗа (Гүчлүконак)

Дамларҗа (төр. Damlarca) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шырнак иле Гүчлүконак илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ширакаци (ай кратеры)

Ширакаци (лат. Shirakatsi) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 48,13 км булган кратер.

# Ширакаци (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Анания Ширакаци (VII век) хөрмәтенә бирелә.

# Ширакаци (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1979 елда раслана.
# (15689) 1981 UP25

(15689) 1981 UP25 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15689) 1981 UP25
## Тарихы

1981 елның 25 октябрендә Шелте Бас тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 UP25» саналган.
# Мешәли (Горанбой)

Мешәли (әзери. Meşəli) — Әзербайҗанның Горанбой районына караган авыл.