yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Жижин (Чехия)

Жижин (чех. Žižín) — Чехиянең Пардубице крае Пардубице районында урнашкан авыл.

# Жижин (Чехия)
## Географиясе

Мәйданы — 0,676 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Жижин (Чехия)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Жижин (Чехия)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Жижин (Чехия)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 73 |
| 1880 | 71 |
| 1890 | 63 |
| 1900 | 60 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 65 |
| 1921 | 67 |
| 1930 | 60 |
| 1950 | 41 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 52 |
| 1970 | 51 |
| 1980 | 53 |
| 1991 | 36 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 35 |
| 2011 | 43 |
| 2021 | 47 |
# GSC3018-848

GSC3018-848 — Тазылар йолдызлыгында урнашкан B9k спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 11,2 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Трифонята

Трифонята (рус. Трифонята) — Киров өлкәсенең Лебяжье районында урнашкан авыл.

# Трифонята
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Трифонята
## Сәгать поясы

Трифонята Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Трифонята
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Ламочка

Ламочка (Лампочка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Тамбов өлкәсе, Мордовия Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Челновая елгасының сул ярыннан 35 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 32 км.

# Ламочка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Цна елгасы, Тамбов каласыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010200312110000029041
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110002904
* Бассейн коды — 09.01.02.003
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Якабаят (Болу)

Якабаят (төр. Yakabayat) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Болу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Данилкино (Волжск районы)

Данилкино (чирм. Кӱшыл Азъял, рус. Данилкино) — Мари Илнең Волжск районында урнашкан авыл.

# Данилкино (Волжск районы)
## Сәгать поясы

Данилкино (Волжск районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Данилкино (Волжск районы)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (90,6%), әзериләр (6,3%), руслар (3,1%).
# HD85325

HD85325 — Җилкәннәр йолдызлыгында урнашкан Fm_dD спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,12 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# NGC 7513

NGC 7513 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7513
## Тарихы

Әлеге галактика 1864 елда Алмания астрономы Albert Marth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Кунцевская (метро станциясе)

«Кунцевская» метро станциясе (рус. станция метро «Кунцевская») — Мәскәү метрополитенының Арбат-Покровка сызыгының һәм Фили сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - Р. И. Погребной, А. Л. Вигдоров.
Станция 1965 елның 31 август һәм 2008 елның 7 январь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Кунцево, Фили-Давыдково районнарында урнашкан.
# Преса де Монхас (Сан Дьего де ла Унион)

Преса де Монхас — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Диего-де-ла-Унион муниципалитеты составына керә.

# Преса де Монхас (Сан Дьего де ла Унион)
## Географиясе

Преса де Монхас Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Преса де Монхас (Сан Дьего де ла Унион)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Преса де Монхас (Сан Дьего де ла Унион)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Зиферсхюттен

Зиферсхюттен (алман. Sievershütten) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Зиферсхюттен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,08 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 29 метр биеклектә урнашкан.
# Репаре

Репаре — Словениянең Церкниця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Репаре
## Географиясе

Мәйданы — 0,25 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 632,4 метр биеклектә урнашкан.
# Матриче (Фрозиноне)

Матриче — Италиянең Лацио төбәге Ферентино өязендә урнашкан торак пункт.

# Матриче (Фрозиноне)
## Географиясе

Матриче Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Матриче (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ориньюс

Ориньюс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Ориньюс
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 296,203 км².
# Синешть (Яломица)

Синешть — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан авыл. Синешть (коммуна, Яломица) коммунасына карый.

# Синешть (Яломица)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 73 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Антен

Антен (фр. Antin) — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# (13868) Catalonia

(13868) Catalonia — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13868) Catalonia
## Тарихы

1999 елның 29 декабрендә J. Guarro тарафыннан Piera обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 YZ8» саналган.
# Карцино

Карцино — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Колобжег гминаcында урнашкан авыл.

# Карцино
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ир-ат

Ир-ат яки ир кеше (шул ук мәгънәне аңлатучы ар сүзеннән килеп чыккан) - ата җенесле кеше. Ир-ат термины гадәттә өлкән кеше өчен, малай термины - ата җенесле бала, ә егет — үсмерләр өчен кулланыла. Шулай да, ир-ат термины ата җенесле кешене яшенә игътибар итмичә билгеләү өчен кулланыла ала.
Ир-ат символы булып — ♂ (Марс символы тора).
# Асар (Егылҗа)

Асар (төр. Asar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Егылҗа илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Фонтенмор

Фонтенмор — Италиянең Валле-д’Аоста төбәгендә урнашкан коммуна. Валле д'Аоста провинциясе составына керә.

# Фонтенмор
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 760 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Биелла, Иссим, Поллоне, Андорно-Микка, Лилльян һәм Сальяно-Микка коммуналары белән чиктәш.
# Бигелов (Миннесота)

Бигелов — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Бигелов (Миннесота)
## Тарихы

Бигелов шәһәре елда нигезләнгән.

# Бигелов (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,972473 км², 1,046176 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 501 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Иске Пристань

* Иске Пристань — Татарстандагы авыл.
* Иске Пристань — Чиләбе өлкәсендәге авыл.
# Цуари (Сасари)

Цуари — Италиянең Сарденья төбәге Сассари өязендә урнашкан торак пункт.

# Цуари (Сасари)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Прад (Тарн)

Прад (фр. Prades) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.

# Прад (Тарн)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,24 км².
# Фырынҗык (Шенпазар)

Фырынҗык (төр. Fırıncık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Шенпазар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Алексанян

Алексанян (әрм. Ալեքսանյան) ― фамилия.
# Этайо

Этайо (исп. Etayo һәм баск. Etaiu) — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Этайо
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 13,02 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 595 метр биеклектә урнашкан.
# Биддефорд

Биддефорд — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан шәһәр.

# Биддефорд
## Тарихы

Биддефорд шәһәре 1616 елда нигезләнгән.

# Биддефорд
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 153,019195 км², 153,019206 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 21 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мулен-ла-Марш

Мулен-ла-Марш (фр. Moulins-la-Marche) — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
# Скобинць

Скобинць — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. Скобинць (коммуна) коммунасына карый.

# Скобинць
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 212 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Цона Интермедия Сан Бартоло (Ливорно)

Цона Интермедия Сан Бартоло — Италиянең Тоскана төбәге Сан-Винченцо өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Интермедия Сан Бартоло (Ливорно)
## Географиясе

Цона Интермедия Сан Бартоло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Цона Интермедия Сан Бартоло (Ливорно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дмитрий Никольский

Дмитрий Никольский (25 ноябрь 1855 ел— 28 июнь 1918 ел) — галим-табиб, этнограф, антрополог. 1881 елдан Екатеринбург өязендә 1882-1888 елларда Кыштым заводларында земство табибы. Медицина докторы (1895, икенче мәгълүматлар буенча, 1897). Коллегия киңәшчесе (1894). Җаек табигать белемен яратучылар җәмгыятенең, Рус география җәмгыятенең тулы хокуклы әгъзасы (1898).

# Дмитрий Никольский
## Биографиясе

Дмитрий Петрович Никольский — 1855 елның 25 ноябрендә (6 ноябрьдә) Пермь шәһәрендә туган. 1880 елда Петербург хәрби-медицина академиясен (хәзер С. М. Киров исемендәге хәрби-медицина академиясе) тәмамлаганнан соң, Кыштым тау заводларында земство табибы булып эшли. 1888 елда Санкт-Петербургның Невская фабрикасының баш табибы вазифасын башкара.
1897 елда медицина докторы дәрәҗәсен ала. Никольский Дмитрий Петрович Россия империясенең беренче булып хезмәт гигиенасы һәм производствода бәхетсез очраклар вакытында беренче медицина ярдәме курсы булдыра.
Үзенең лекцияләрен ул Тау (хәзер Санкт-Петербург дәүләт тау университеты)1897 елдан Технология (1902елдан алып) һәм политехник (1904 елдан алып) институтларында укый. Табиб-җәмәгатьче буларак, ул гомер буе хезмәт шартларын яхшырту буенча актив чыгыш ясый. Шулай ук Николай Иванович Пирогов съездларында катнаша. Революциядән (1917) соң Петроград өлкә хезмәт бүлегенең «хезмәтне саклау бүлегендә» хезмәт итә.
1918 елның 26 июнендә Петроградта ваба авыруыннан вафат була.

# Дмитрий Никольский
## Фәнни эшчәнлеге һәм хезмәтләре

Фәнни хезмәтләре башкортларның антропологиясенә һәм этнографиясенә, халык медицинасына багышланган. Кәсле, Кыштым заводларында, Нязепетровск заводында, Көньяк Уралның алтын приискларында эшләүчеләрнең санитар-гигиеник шартларын һәм төп авыруларын, земство табибларының эшчәнлеген өйрәнә.«Башкортлар: этнографик һәм санитар-антропологик тикшеренү» («Башкиры: этнографическое и санитарно-антропологическое исследование»; 1899) дип аталган хезмәтендә дала һәм тау башкортларның антропологик үзенчәлекләрен, традицион интерьерын, киемен, башкорт аш-суын, хужалыгын, йолаларын, бәйрәмнәрен сурәтли.
* Хезмәтләре: Из поездки к лесным башкирам // Землевладение. Кн.4. СПб., 1895; Библиографический указатель литературы о башкирах //Этнографическое обозрение. 1899. № 4.

# Дмитрий Никольский
## Җәмәгать эшчәнлеге

Халык арасында гыйлем камиллеген тарату буенча комиссия белән җитәкчелек итә. Халык университетларын оештыруда һәм күп төрле күргәзмәләрдә катнаша. Пирогов җәмгыятендә, антрополог, этнографлар, география җәмгыяте эшләрендә катнаша. Җаек табигать белемен яратучылар җәмгыятенең, Рус география җәмгыятенең тулы хокуклы әгъзасы. Рус Халык сәламәтлеген саклау җәмгыятенең 4-нче бүлекчәсе рәисе урынбасары (1898).
# DTX3L

DTX3L (ингл. Deltex E3 ubiquitin ligase 3L) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (16658) 1993 UD1

(16658) 1993 UD1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16658) 1993 UD1
## Тарихы

1993 елның 26 октябрендә - тарафыннан Фарра-д’Изонцо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 UD1» саналган.
# Святлица (Бярэзинский районы)

Святлица (белар. Святліца) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Бярэзинский районында урнашкан авыл.

# Святлица (Бярэзинский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Атаюрду (Алтынөзү)

Атаюрду (төр. Atayurdu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Алтынөзү илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бурхан (Шапсуга кушылдыгы)

Бурхан — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шапсуго елгасының сул ярыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.

# Бурхан (Шапсуга кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — кара диңгез елгалары бассейны Пшада елгасының көнбатыш чигеннән Дедаркай елгасының көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — кара диңгез бассейны елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 06030000212109100000302
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 109100030
* Бассейн коды — 06.03.00.002
* ГӨ буенча саны — 09
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# HD136357

HD136357 — Циркуль йолдызлыгында урнашкан B8II(pSi) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,95 ± 0,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (2341) Аолута

(2341) Аолута (лат. Aoluta) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2341) Аолута
## Тарихы

1976 елның 16 декабрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 YU1» саналган.
# Ярмен

Ярмен — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Ярмен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 30,71 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 7 метр биеклектә урнашкан.
# Гута-Вискицка

Гута-Вискицка — Польшаның Лодзь воеводалыгы Жгув гминаcында урнашкан авыл.

# Гута-Вискицка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Таулы чирмеш теле

Таулы чирмеш теле — таулы мариларның теле, мари теленең таулы сөйләше нигезендә әдәби тел. Сөйләшүчеләр саны - 36 822 (2002 ел халык санын алу буенча). Марий Элның Таулы Мари районында, Юрино районында, Килемары районында, һәм шулай ук Түбән Новгород өлкәсенең Воскресенски районында һәм Киров өлкәсенең Яраң районында таралган. Мари телләренең көнбатыш таралу төбәкләрен алып тора. Таулы чирмеш теле, болын чирмеш теле һәм рус теле белән бергә Марий Эл Республикасының дәүләт телләренең берсе булып тора. Таулы чирмеш телендә «Жерӓ» һәм «Йӓмдӹ ли!» газеталары, «У сем» әдәби журналы чыга, Таулы чирмеш радиосы тапшыра.

# Таулы чирмеш теле
## Таралышы

2002 ел Бөтенроссия халык санын алу буенча таулы чирмеш телендә сөйләшүчеләр саны түбәндәгечә булган:

# Таулы чирмеш теле
## Таулы чирмеш телен бу чит илләрдә өйрәнәләр һәм шуның буенча эзләнүләр алып баралар

Австриядә - Вена Университетында, Венгриядә - Сомбатһей университетында һәм Будапешт университетында Алманиядә - Гамбург университетында һәм Гёттинген университетында Канадада - Торонто университетында Норвегиядә - Тронһейм университетында Польшада - Познань университетында Финляндиядә - Һельсинки университетында һәм Турку университетында Франциядә - Париж университетының Көнчыгыш телләр университетында Швециядә - Лүнд университетында Эстониядә - Тарту университетында
# Кастанья (Кьети)

Кастанья — Италиянең Абруцци төбәге Филетто өязендә урнашкан торак пункт.

# Кастанья (Кьети)
## Географиясе

Кастанья Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Кастанья (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Арпаҗык (Улус)

Арпаҗык (төр. Arpacık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Улус илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сакатекас (штат)

Сакатекас (исп. Zacatecas) — Мексика штатларының берсе.
Башкаласы — Сакатекас шәһәре.

# Сакатекас (штат)
## Тарих

1823 елда нигезләнгән.

# Сакатекас (штат)
## Административ бүленеш

58 муниципалитет (2019).
# Щелкановка (Уй кушылдыгы)

Щелкановка — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Уй елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Щелкановка (Уй кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010100312115300006485
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115300648
* Бассейн коды — 14.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Стшельники (Ополе воеводалыгы)

һәм
Стшельники — Польшаның Ополе воеводалыгы Левин-Бжеский гминасында урнашкан авыл.

# Стшельники (Ополе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Амбрус (Иванчна Гориця)

Амбрус — Словениянең Иванчна Гориця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Амбрус (Иванчна Гориця)
## Географиясе

Мәйданы — 5,67 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 347 метр биеклектә урнашкан.
# Лестима

Лестима (эст. Lestima) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
# Николаево (Габрово өлкәсе)

Николаево — Болгариянең Габрово өлкәсендә урнашкан авыл. Трявна җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Николаево (Габрово өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 483 метр биеклектә урнашкан.
# Тоньо Родригез (Пенхамо)

Тоньо Родригез — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Пенхамо муниципалитеты составына керә.

# Тоньо Родригез (Пенхамо)
## Географиясе

Тоньо Родригез Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Тоньо Родригез (Пенхамо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Тоньо Родригез (Пенхамо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Эль Эмбарго, Эль Нуево Симатарио (Сан Мигел де Альенде)

һәм
Эль Эмбарго, Эль Нуево Симатарио — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Мигель-де-Альенде муниципалитеты составына керә.

# Эль Эмбарго, Эль Нуево Симатарио (Сан Мигел де Альенде)
## Географиясе

Эль Эмбарго, Эль Нуево Симатарио Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Эмбарго, Эль Нуево Симатарио (Сан Мигел де Альенде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Эмбарго, Эль Нуево Симатарио (Сан Мигел де Альенде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.