yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Полушнур

Полушнур (рус. Полушнур) — Киров өлкәсенең Тужа районында урнашкан авыл.

# Полушнур
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Полушнур
## Сәгать поясы

Полушнур Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Полушнур
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (33%), руслар (65%).
# Джулиан (Пенсильвания)

Джулиан — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Джулиан (Пенсильвания)
## Географиясе

Джулиан халык санын алу урыны мәйданы — 0,383668 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 850 Фут биеклектә урнашкан.
# Шейхлер (Сүтчүлер)

Шейхлер (төр. Şeyhler) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Ыспарта иле Сүтчүлер илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (14081) 1997 GT18

(14081) 1997 GT18 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14081) 1997 GT18
## Тарихы

1997 елның 3 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 GT18» саналган.
# Эль Ремолино (Виктория)

Эль Ремолино — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Виктория муниципалитеты составына керә.

# Эль Ремолино (Виктория)
## Географиясе

Эль Ремолино Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Ремолино (Виктория)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Ремолино (Виктория)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Силиканьяна (Лука)

Силиканьяна — Италиянең Тоскана төбәге Сан-Романо-ин-Гарфаньяна өязендә урнашкан торак пункт.

# Силиканьяна (Лука)
## Географиясе

Силиканьяна Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Силиканьяна (Лука)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (6538) Муравьёв

(6538) Муравьёв (лат. Muraviov) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6538) Муравьёв
## Тарихы

1981 елның 25 сентябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 SA5» саналган.
# Камарын

Камарын (белар. Камарын) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Брагинский районында урнашкан авыл.

# Камарын
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Ферфилд (Монтана)

Ферфилд — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Ферфилд (Монтана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Ферфилд (Монтана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,808848 км², 0,810064 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1214 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ревлок (Пенсильвания)

Ревлок — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Ревлок (Пенсильвания)
## Географиясе

Ревлок халык санын алу урыны мәйданы — 0,890124 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2065 Фут биеклектә урнашкан.
# Колмөхәммәтов

Колмөхәммәтов ― фамилия.
* Хисмәт Колмөхәммәтов (1905—1980), журналист, «Ҡыҙыл Башҡортостан» газетасының баш мөхәррире (1945―1950).
* Энгельс Колмөхәммәтов (1951), 5нче чакырылыш Россия Дәүләт Думасы депутаты.
* Якуп Колмөхәммәтов (Якуп Колмый, 1918―1994), язучы, журналист. БАССР атказанган: мәдәният хезмәткәре (1978), сәнгать эшлеклесе (1987).
# Эсентепе (Пынарбашы)

Эсентепе (төр. Esentepe) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Пынарбашы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Коджалак (коммуна)

Коджалак — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан коммуна.

# Коджалак (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 238,25 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Коджалак (село, Румыния), Гура-Доброджей, Римнику-де-Жос, Римнику-де-Сус һәм Тариверде авыллары урнашкан.
# Карадикен (Бейшеһир)

Карадикен (төр. Karadiken) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Бейшеһир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Методик җыентык (журнал, Мәскәү-Самар)

Методик җыентык — педагогик журнал. Урта Идел край халык мәгарифе бүлеге. 1930 елда Мәскәү, 1931-1933 елларда Самар шәһәрләрендә татар телендә нәшер ителә.
# Нортвуд (Огайо)

һәм
Нортвуд — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.

# Нортвуд (Огайо)
## Тарихы

Нортвуд шәһәре 1874 елда нигезләнгән.

# Нортвуд (Огайо)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 22,106396 км², 22,106476 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 187 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (4791) Ифидамант

(4791) Ифидамант (лат. Iphidamas) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4791) Ифидамант
## Тарихы

1988 елның 14 августында Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 PB1» саналган.
# Клюкино (Киров өлкәсе)

Клюкино (рус. Клюкино) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.

# Клюкино (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Клюкино (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Клюкино (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Клюкино (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (100%).
# Кеңсахара

Кеңсахара (каз. Кеңсахара) — Казакъстанның Актүбә өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Кеңсахара
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Жарки-Мале

Жарки-Мале — Польшаның Любуш воеводалыгы Тшебель гминасында урнашкан авыл.

# Жарки-Мале
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вильям Сьюард

Вильям Сьюард (16 май 1801(1801-05-16), Флорида, Ориндж (округ, Нью-Йорк), Нью-Йорк, Америка Кушма Штатлары — 10 октябрь 1872(1872-10-10) (71 яшь), Оберн (Нью-Йорк), Нью-Йорк, Америка Кушма Штатлары) — сәясәтче, адвокат, дипломат, язучы, Нью-Йорк гөбернатыры (1 гыйнвар 1839 – 31 декабрь 1842), АКШ дәүләт сәркәтибе (5 март 1861 – 4 март 1869), АКШ Санаты әгъзасы (4 март 1849 – 4 март 1851), АКШ Санаты әгъзасы (4 март 1851 – 4 март 1853), АКШ Санаты әгъзасы (4 март 1853 – 4 март 1855), АКШ Санаты әгъзасы (4 март 1855 – 4 март 1857), АКШ Санаты әгъзасы (4 март 1857 – 4 март 1859), АКШ Санаты әгъзасы (4 март 1859 – 4 март 1861).
# Чекуново (Түре шәһәр округы)

Чекуново (рус. Чекуново) — Свердловск өлкәсенең Туринск шәһәр округы составына керүче авыл.

# Чекуново (Түре шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Чекуново (Түре шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%).
# Честерфилд (Теннесси)

Честерфилд — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Честерфилд (Теннесси)
## Географиясе

Честерфилд халык санын алу урыны мәйданы — 19,934303 км², 19,934297 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 404 Фут биеклектә урнашкан.
# (12072) Anupamakotha

(12072) Anupamakotha — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12072) Anupamakotha
## Тарихы

1998 елның 20 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FA65» саналган.
# Риу-Тинту

Риу-Тинту (порт. Rio Tinto) — Португалиянең Гондомар бүлгесендә урнашкан шәһәр.

# Риу-Тинту
## Тарих

Шәһәр статусын 1995 елдан башлап йөртә.
# Тотлебен (авыл)

Тотлебен — Болгариянең Плевен өлкәсендә урнашкан авыл. Пордим җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Тотлебен (авыл)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 93 метр биеклектә урнашкан.
# Синтионлунка

Синтионлунка — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан авыл. Озун (коммуна) коммунасына карый.

# Синтионлунка
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 515 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Шерман (Кларк, Висконсин)

Шерман — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Шерман (Кларк, Висконсин)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Шерман (Кларк, Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 35 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 388 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (2895) Мемнон

(2895) Мемнон (лат. Memnon) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2895) Мемнон
## Тарихы

1981 елның 10 гыйнварында Н. Томас тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 AE1» саналган.
# Синьки (Бераставицкий районы)

Синьки (белар. Сінькі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.

# Синьки (Бераставицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# HD94480

HD94480 — Кече Арыслан йолдызлыгында урнашкан A8V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,187 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Бакана (Маса-Карара)

Бакана — Италиянең Тоскана төбәге Личчана-Нарди өязендә урнашкан торак пункт.

# Бакана (Маса-Карара)
## Географиясе

Бакана Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Бакана (Маса-Карара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Монтагуден

Монтагуден (фр. Montagoudin) — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
# Вавчки (Вилейский районы)

Вавчки (белар. Ваўчкі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.

# Вавчки (Вилейский районы)
## Тарихы

1793 елдан, Речь Посполитаяның икенче бүленешеннән соң, Вавчки, бөтен Вилейка төбәге кебек, Россия империясе составына керә. Баштан Минск губернасына, һәм 1843 елдан — Вильно губернасына караган Вилейка өязе (үзәге Вилейка) составында була.
Авыл 1921—1945 елларда Польша Республикасы Вильно воеводалыгы Вилейка өязе Касцяневичы гминасы составында булган.

# Вавчки (Вилейский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.

# Вавчки (Вилейский районы)
## Халык саны

* 1866 елда авылда 11 кеше, 1 хуҗалык исәпләнгән
* 1921 елда авылда 20 кеше, 3 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 25 кеше, 5 хуҗалык исәпләнгән.
# Япта-Яха (Тиутей-Яха кушылдыгы)

Япта-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тиутей-Яха елгасының уң ярыннан 39 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Япта-Яха (Тиутей-Яха кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15010000112115300040658
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115304065
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# 966 ел (б. э. к.)

966 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр X гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
XII гасыр (б. э. к.) — XI гасыр (б. э. к.) — X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 966 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:966 елда (б.э.к.) туганнар

# 966 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:966 елда (б.э.к) вафатлар
# Тиравенто (Фрозиноне)

Тиравенто — Италиянең Лацио төбәге Альвито өязендә урнашкан торак пункт.

# Тиравенто (Фрозиноне)
## Географиясе

Тиравенто Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Тиравенто (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Чифтлик (Тарсус)

Чифтлик (төр. Çiftlik) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Тарсус илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ешилъюрт (Анамур)

Ешилъюрт (төр. Yeşilyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Анамур илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# 175 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 175 — Милади тәкъвим буенча II гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 175 — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.
* 175 — сан.
# Ордабашы (авыл)

Ордабашы (каз. Ордабасы) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Ордабашы (авыл)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Фултон (Калифорния)

Фултон — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Фултон (Калифорния)
## Географиясе

Фултон халык санын алу урыны мәйданы — 5,047036 км², 5,047035 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 135 Фут биеклектә урнашкан.
# Треви-нель-Лацио

Треви-нель-Лацио — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. Фрозиноне провинциясе составына керә.

# Треви-нель-Лацио
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 821 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Арчинаццо-Романо, Филеттино, Фьюджи, Гуарчино, Енне, Валлепьетра һәм Пильо коммуналары белән чиктәш.
# Побурка-Мала

Побурка-Мала — Польшаның Великопольское воеводалыгы Бялосливе гминасында урнашкан авыл.

# Побурка-Мала
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Габор Балинт

Габор Ба́линт (маҗар. Bálint Gábor) — төрки телләр белгече, татар фольклоры әсәрләрен җыючы һәм нәшер итүче маҗар .
1870 елларда ул татар телен өйрәнү максатыннан Казанга килә. Казан губернасының Мамадыш, Лаеш, Казан өязләрендәге фольклор экспедицияләре нәтиҗәләре, шулай ук Казандагы фәнни эзләнүләре нигезендә Будапештта «Казан татарларының тел белеме» (1875) җыентыгын бастырып чыгара. Икенче киңәйтелгән басмада (1877) кереш мәкалә һәм керәшен татарларның фольклорына хас үрнәкләр: мәкаль, табышмак, борынгы җыр, бәет, әкиятләр, шулай ук әкияти персонажлар турында мифологик хикәяләр бирелә. 1877 елда чыккан басма керәшен татарлар фольклорының барлык жанр төрләрен туплаган беренче һәм хәзерге көнгә кадәр бердәнбер җыентыгы булып санала.
Туган илендә гаяр эсперанточы буларак танылган.

# Габор Балинт
## Хезмәтләре

* Kazani-tatar nyelvtanulmanyok I. Fűzet Kazani-tatar szővegek. Gyujotte… Szentkatolnai Balint Gabor. – Budapest, 1875.
# Сен-Пьерр-Лафей

Сен-Пьерр-Лафей (фр. Saint-Pierre-Lafeuille) — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
# Веллсвилл (Миссури)

Веллсвилл — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Веллсвилл (Миссури)
## Тарихы

Веллсвилл шәһәре елда нигезләнгән.

# Веллсвилл (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 3,985803 км², 3,985801 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 249 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Суҗарган

Суҗарган (каз. Сужарған) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Суҗарган
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Янгутум

Янгутум, Яңгелмә (Янгутум) — Төмән өлкәсенең Тубыл районында урнашкан торак пункт.

# Янгутум
## Сәгать поясы

Янгутум Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Янгутум
## Тарих

Октябрь инкыйлабына кадәр Тубыл губернасының Тубыл өязенә караган.

# Янгутум
## Халык

Милләтләр (2010): татарлар — 100,0%.
# Тинделл (Миссури)

Тинделл — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Тинделл (Миссури)
## Тарихы

Тинделл шәһәре елда нигезләнгән.

# Тинделл (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,34209 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 241 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ресия (Кунео)

Ресия — Италиянең Пьемонт төбәге Фрабоза-Соттана өязендә урнашкан торак пункт.

# Ресия (Кунео)
## Географиясе

Ресия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ресия (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Екиндөвер (Вираншеһир)

Екиндөвер (төр. Ekindöver) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Вираншеһир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Домон

Домон (фр. Domont) — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
# Хриб-при-Церовцу

Хриб-при-Церовцу — Словениянең Семич (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Хриб-при-Церовцу
## Географиясе

Мәйданы — 0,65 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 267,1 метр биеклектә урнашкан.
# Зюдерхёфт

Зюдерхёфт (алман. Süderhöft) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Зюдерхёфт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2,6 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 5 метр биеклектә урнашкан.
# FAAP100

FAAP100 (ингл. FA core complex associated protein 100) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Эзёровске (Елцкий повяты)

Эзёровске (Jeziorowskie) — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Старе-Юхи гминасында урнашкан авыл.

# Эзёровске (Елцкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Урру күле

Урру күле (Тибет телендә: འུར་རུ་མཚོ, Wylie: ur ru mtsho; Кытай телендә: 吴如错; pinyin: Wúrú Cuò） - Кытайның көньяк-көнбатышында, Тибет Автономияле Регионында, Нагцю префектурасында плато күле. Ул Ньима даирәсе һәм Саинза даирәсе арасында урнашкан. Силинг күле дренаж системасының өлеше булган күл берничә елга белән туклана һәм көнчыгышка Яргө Күленә коя. Ул 33,6 км озынлыкта һәм 13,4 км киңлектә һәм 342,7 квадрат километр мәйданга ия.
# Байрон (Фон-дю-Лак, Висконсин)

Байрон — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Байрон (Фон-дю-Лак, Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 36,3 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 317 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (11178) 1998 FR101

(11178) 1998 FR101 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11178) 1998 FR101
## Тарихы

1998 елның 31 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FR101» саналган.
# Анастасия Бехтерева

Анастасия Медведева (Бехтерева) ( 1998 ел, 20 август, Яр Чаллы ) - Россия волейболчысы.

# Анастасия Бехтерева
## Биографиясе

Анастасия Павловна Бехтерева 1998 елның 20нче августында Яр Чаллы шәһәрендә туган. 1999 елда алар гаиләсе Әлмәткә күченә. Биредә волейбол белән шөгыльләнә башлый.
2014 елда Казан олимпия резерв училищесына кабул ителә. Дүрт сезон дәвамында ВК "Динамо-Казан" яшьләр командасында уйный, һәм дүрт тапкыр Россия чемпионатының Яшьләр лигасы призеры була.
2015 елның 7 мартында "Динамо-Казан" составында

# Анастасия Бехтерева
## Россия

чемпионатының супер лига кысаларында дебют ясый. 2018 елга кадәр ул вакыт-вакыт төп команда заявкасына керә һәм барлыгы 5 уенда катнашып, 11 балл җыя.
2018-2020 елларда "А» югары лигасында "Липецк" командасы өчен чыгыш ясый. .
2020 елның июнендә "Протон" клубы белән контракт төзи.
2021 елның декабрендә Черногориянең «Херцег-Нови» клубына күчә.

# Анастасия Бехтерева
## Россия
### Клуб карьерасы

* 2014—2018 — «Динамо-Казан-УОР» (Казань);
* 2015—2018 — «Динамо-Казан» (Казан);
* 2018—2020 — «Липецк» (Липецк);
* 2020—2021 — «Протон» (Сарытау);
* с 2021 — «Херцег-Нови» (Херцег-Нови).

# Анастасия Бехтерева
## Уңышлары

* Чемпион (2017)
* Россия чемпионатының яшьләр лигасының көмеш (2018) һәм бронза (2015 һәм 2016) призеры
* «А» югары лигасында 2020 елгы Россия чемпионаты җиңүчесе.
# Пагародна

Пагародна (белар. Пагародна) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.

# Пагародна
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.