yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Апостол Матиас

Матиас, яисә Матфий (грек. Ματθίας, лат. Matthias, яһүд. מַתִּתְיָהוּ (מַתִּי) תולמא — Яһвәнең бүләге) — Гайсә Мәсихнең унике апостолының (шәкертенең) берсе, җирәбә буенча Яһүд Искариот урынына куелган апостол.

# Апостол Матиас
## Тормыш юлы

Матиасның исеме Апостолларның эшләре китабында гына искә алына. Апостоллар, Гайсәгә хыянәт иткән һәм соңрак үз-үзен үтергән Яһүд Искариот урынына башка кешене үзләре арасына сайлап куярга карар кыла. Төгәл кемне сайларга белмичә, алар, Ходайга таянып, җирәбәгә таяналар. Варнава дип йөртелүче Йосыф һәм Матиастан соңгысына җирәбә чыга.
Матиас турында башка мәгълүматлар риваятьләрдә генә бирелә. Дмитрий Ростовский язмалары буенча, унике апостол рәтенә кергәнче, Матиас Гайсәнең җитмеш укучысы арасында була.Ул Изге рухның иңүенең шаһите була, соңрак, башка апостоллар белән бергә Иерусалимда һәм Яһүдәядә дин тарата. Ул могҗизалар кылган, авыруларны дәвалаган, үлгәннәрне терелткән, җеннәр куган дип санала. Апостол Петр һәм Андрей белән Антиохиягә бара, Каппадокиядәге Тиан һәм Синоп шәһәрләрендә була. Бу җирләрдә Матиасны төрмәгә ябалар, аны, могҗизалы рәвештә, апостол Андрей коткара. Шушы вакыйгадан соң Матиас Понт ярындагы Амасия шәһәренә юнәлә. Андрейның 3 нче сәяхәте вакытында изге Матиас аның белән бергә Эдесса һәм Севастияда була.
Чиркәү риваяте сөйләвенчә, Матиас Көнбатыш Гөрҗистанда һәм Македониядә вәгазьләр сөйли һәм гомерен еш кына куркыныч астына куя. Соңрак ул Яһүд иленә кайта һәм шунда дәгъвәт эшен дәвам итә. Христианлыкны тараткан өчен, синедрион Матиасны үлем җәзасына хөкем итә, нәтиҗәдә, аны таш атып үтерәләр. Грек язмаларында исә Матиасның тәрегә асып үтерелүен хәбәр итәләр. Үлемен гадәттә 63 елда булган дип язалар.

# Апостол Матиас
## Хәтер

Риваять буенча, Матиасның калдыкларын Елена патшабикә Алманиягә алып кайта, аны Трирда, изге Матиас аббатлыгында саклыйлар.
Матиасның хәтер көнен православ чиркәвендә (юлиан тәкъвиме буенча) 9 августта һәм 30 июньдә (Унике апостол җыенында) бәйрәм итәләр. Католиклар һәм англиканнар исә 14 майда искә алалар.
# Валерияна (Сондрио)

Валерияна — Италиянең Ломбардия төбәге Кайоло өязендә урнашкан торак пункт.

# Валерияна (Сондрио)
## Географиясе

Валерияна Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Валерияна (Сондрио)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Локалита Монтанело (Асти)

Локалита Монтанело — Италиянең Пьемонт төбәге Виллафранка-д'Асти өязендә урнашкан торак пункт.

# Локалита Монтанело (Асти)
## Географиясе

Локалита Монтанело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Локалита Монтанело (Асти)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Микулашова

Микулашова (словак. Mikulášová) — Словакиянең Бардеёв округында урнашкан авыл.

# Микулашова
## Тарихы

Авыл елда нигезләнгән.

# Микулашова
## Географиясе

Мәйданы — 8 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 345 метр биеклектә урнашкан.

# Микулашова
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# HD205073

HD205073 — Аккош йолдызлыгында урнашкан A1Vp спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,85 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Бедирли (Сивас)

Бедирли (төр. Bedirli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Сивас илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Еникент (Гүнйүзү)

Еникент (төр. Yenikent) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Гүнйүзү илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Портогруаро

Портогруаро — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Венеция провинциясе составына керә.

# Портогруаро
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 5 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Анноне-Венето, Каорле, Конкордия-Саджиттария, Груаро, Прамаджоре, Сан-Микеле-аль-Тальяменто, Санто-Стино-ди-Ливенца, Чинто-Каомаджоре, Фоссальта-ди-Портогруаро һәм Тельо-Венето коммуналары белән чиктәш.
# Роккурб-Минервуа

Роккурб-Минервуа (фр. Roquecourbe-Minervois) — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
# Олмо (Пяченца)

Олмо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Беттола өязендә урнашкан торак пункт.

# Олмо (Пяченца)
## Географиясе

Олмо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Олмо (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Чиллер (Наллыһан)

Чиллер (төр. Çiller) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Наллыһан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Дитреу (коммуна)

Дитреу — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан коммуна.

# Дитреу (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 114,99 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Дитреу, Жолотка һәм Ценгелер авыллары урнашкан.
# Диеркрофт (Төньяк Каролина)

Диеркрофт — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Диеркрофт (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Диеркрофт халык санын алу урыны мәйданы — 1,353 квадрат миль, 3,504475 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 348 Фут биеклектә урнашкан.
# Питаева

Питаева (Питаева) — Иркутск өлкәсенең Чунский районында урнашкан торак пункт.

# Питаева
## Сәгать поясы

Питаева Өркет вакыты (Irkutsk Time Zone, IRKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +8:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +5 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+5 итеп күрсәтелә.

# Питаева
## Тарих

Октябрь инкыйлабына кадәр Иркутск губернасының Нижнеудинск өязенә караган.

# Питаева
## Халык

Милләтләр (2010): татарлар — 46,7%, урыслар — 53,3%.
# Нидернойкирхен

Нидернойкирхен — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Линц округы составына керә.

# Нидернойкирхен
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 336 метр биеклектә урнашкан. Санкт-Флориан, Хофкирхен-им-Траункрайс һәм Санкт-Мариен коммуналары белән чиктәш.
# Барембак

Барембак (фр. Barembach) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Барембак
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,92 км².
# Санта Роса де Негрете, Ла Рата (Абасоло)

һәм
Санта Роса де Негрете, Ла Рата — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Абасоло муниципалитеты составына керә.

# Санта Роса де Негрете, Ла Рата (Абасоло)
## Географиясе

Санта Роса де Негрете, Ла Рата Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Санта Роса де Негрете, Ла Рата (Абасоло)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Санта Роса де Негрете, Ла Рата (Абасоло)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# 95 (сан)

95 (туксан биш) - 94 белән 96 арасындагы натураль сан.
# Вальденебро-де-лос-Вальес

Вальденебро-де-лос-Вальес (исп. Valdenebro de los Valles) — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вальденебро-де-лос-Вальес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 42 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 862 метр биеклектә урнашкан.
# HD41385

HD41385 — Куян йолдызлыгында урнашкан ApSrEuCr спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,38 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Молен (Юра)

Молен (фр. Molain) — Франциянең Юра департаментына караган коммуна.

# Молен (Юра)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,50 км².
# Алачык (Тунҗэли)

Алачык (төр. Alaçık) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Тунҗэли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ронко (Варезе)

Ронко — Италиянең Ломбардия төбәге Безоццо өязендә урнашкан торак пункт.

# Ронко (Варезе)
## Географиясе

Ронко Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Ронко (Варезе)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (19641) 1999 RV91

(19641) 1999 RV91 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19641) 1999 RV91
## Тарихы

1999 елның 7 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RV91» саналган.
# Писмо-Бич (Калифорния)

Писмо-Бич — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.

# Писмо-Бич (Калифорния)
## Тарихы

Писмо-Бич шәһәре 25 апрель 1946 елда нигезләнгән.

# Писмо-Бич (Калифорния)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 34,904183 км², 34,90419 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 56 Фут биеклектә урнашкан.
# (7719) 1997 GT36

(7719) 1997 GT36 (лат. 1997 GT36) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7719) 1997 GT36
## Тарихы

1997 елның 7 апрелендә LINEAR тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 GT36» саналган.
# Эсендал (Юсуфэли)

Эсендал (төр. Esendal) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Юсуфэли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Моечу

Моечу — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан коммуна.

# Моечу
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 94,91 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Моечу-де-Жос, Кея, Друмул-Карулуй, Мегура, Моечу-де-Сус һәм Пештера авыллары урнашкан.
# Николень

Николень — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. Шимонешть (коммуна) коммунасына карый.

# Николень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Боливар (Теннесси)

Боливар — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан шәһәр.

# Боливар (Теннесси)
## Тарихы

Боливар шәһәре елда нигезләнгән.

# Боливар (Теннесси)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 22,26378 км², 21,796435 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 136 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Жихлинек

Жихлинек (чех. Žichlínek) — Чехиянең Пардубице крае Усти-над-Орлици һәм Q89751688? районында урнашкан авыл.

# Жихлинек
## Географиясе

Мәйданы — 10,762668 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 348 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Жихлинек
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Жихлинек
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия һәм Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Жихлинек
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 949 |
| 1880 | 909 |
| 1890 | 895 |
| 1900 | 877 |
| 1910 | 861 |
| 1921 | 844 |
| 1930 | 806 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 563 |
| 1961 | 655 |
| 1970 | 631 |
| 1980 | 694 |
| 1991 | 707 |
| 2001 | 793 |
| 2011 | 869 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 957 |
| 2016 | 991 |
| 2017 | 995 |
| 2018 | 995 |
| 2019 | 1005 |
| 2020 | 1014 |
| 2021 | 1019 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 971 |
| 2022 | 1005 |
| 2023 | 999 |
| 2024 | 993 |
# Нипоан

Нипоан — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Нипоан
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 137,8 км².
# Сэроко-Я-Яха

Сэроко-Я-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Салпада-Яха елгасының уң ярыннан 32 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 8 км.

# Сэроко-Я-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000212115300077217
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115307721
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Мерисвилл (Монтана)

Мерисвилл — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Мерисвилл (Монтана)
## Географиясе

Мерисвилл халык санын алу урыны мәйданы — 1,28874 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1650 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Керлен-ле-Сьерк

Керлен-ле-Сьерк (фр. Kerling-lès-Sierck) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Керлен-ле-Сьерк
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 17,82 км².
# Гөкчетевек (Силван)

Гөкчетевек (төр. Gökçetevek) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Силван илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ашагыпирибейли (Эмирдаг)

Ашагыпирибейли (төр. Aşağıpiribeyli) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Эмирдаг илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Бенифальим

Бенифальим (кат. Benifallim) — Испаниянең Аликанте провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Бенифальим
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 13,7 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 734 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Марки (Подлясье воеводалыгы)

Марки — Польшаның Подлясье воеводалыгы Грабово гминасында урнашкан авыл.

# Марки (Подлясье воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (2404) Антарктика

(2404) Антарктика (лат. Antarctica) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2404) Антарктика
## Тарихы

1980 елның 1 октябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 TE» саналган.
# MTNR1A

MTNR1A (ингл. Melatonin receptor 1A) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Нойкирич

Нойкирич (алман. Neukieritzsch) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Нойкирич
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 57,1 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 143 метр биеклектә урнашкан.
# Пондерано

Пондерано — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Биелла провинциясе составына керә.

# Пондерано
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 357 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Биелла, Борриана, Гальянико, Оккьеппо-инфериоре, Сандильяно һәм Монграндо коммуналары белән чиктәш.
# Яңа Краснояр

Яңа Краснояр — Башкортстанның Стәрлетамак районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 473 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453153, ОКАТО коды — 80249844001.

# Яңа Краснояр
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Лома Алта (Сан Хосе де Грасия)

Лома Алта — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Сан-Хосе-де-Грасия муниципалитеты составына керә.

# Лома Алта (Сан Хосе де Грасия)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лома Алта (Сан Хосе де Грасия)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Вяйсала (ай кратеры)

Вяйсала (лат. Väisälä) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 8,1 км булган кратер.

# Вяйсала (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Ирьё Вяйсяля (1891–1971) хөрмәтенә бирелә.

# Вяйсала (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1973 елда раслана.
# Чепни (Мудурну)

Чепни (төр. Çepni) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Мудурну илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# ВанЛиер (Теннесси)

ВанЛиер — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# ВанЛиер (Теннесси)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1915 елда нигезләнгән.

# ВанЛиер (Теннесси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,683582 км², 1,683548 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 257 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Канюв (Силезия воеводалыгы)

Канюв — Польшаның Силезия воеводалыгы Бествина гминасында урнашкан авыл.

# Канюв (Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# DNAI2

DNAI2 (ингл. Dynein axonemal intermediate chain 2) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (9754) 1990 QJ4

(9754) 1990 QJ4 (лат. 1990 QJ4) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9754) 1990 QJ4
## Тарихы

1990 елның 23 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QJ4» саналган.
# Хановей-Ю

Хановей-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тар-Ю елгасының уң ярыннан 56 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.

# Хановей-Ю
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03060000112103000087389
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103008738
* Бассейн коды — 03.06.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# (8174) 1991 SL2

(8174) 1991 SL2 (лат. 1991 SL2) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8174) 1991 SL2
## Тарихы

1991 елның 17 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 SL2» саналган.
# Рюссинген

Рюссинген — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Рюссинген
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,84 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 223 метр биеклектә урнашкан.
# Семенице

Семенице — Польшаның Лодзь воеводалыгы Кшижанув гминаcында урнашкан авыл.

# Семенице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Андовер (Вермонт)

Андовер — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Андовер (Вермонт)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 74,5 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 392 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# MTIF3

MTIF3 (ингл. Mitochondrial translational initiation factor 3) — кешенең 13-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сан Донато (Перуҗа)

Сан Донато — Италиянең Умбрия төбәге Треви өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Донато (Перуҗа)
## Географиясе

Сан Донато Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Донато (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (8984) Деревянко

(8984) Деревянко (лат. Derevyanko) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8984) Деревянко
## Тарихы

1977 елның 22 августында Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 QD3» саналган.
# Прель-э-Бов

Прель-э-Бов (фр. Presles-et-Boves) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Аккуаформоза

Аккуаформоза — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. Козенца провинциясе составына керә.

# Аккуаформоза
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 756 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Лунгро, Сан-Донато-ди-Нинея һәм Альтомонте коммуналары белән чиктәш.
# Пуща-Мейска

Пуща-Мейска — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Рыпин гминаcында урнашкан авыл.

# Пуща-Мейска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Аккуафредда

Аккуафредда — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Брешиа провинциясе составына керә.

# Аккуафредда
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 56 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Карпенедоло, Казальморо, Кастель-Гоффредо, Ремеделло, Кальвизано һәм Визано коммуналары белән чиктәш.
# Файстриц-ан-дер-Гайль

Файстриц-ан-дер-Гайль — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. Филлах округы составына керә.

# Файстриц-ан-дер-Гайль
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 570 метр биеклектә урнашкан. Мальборгетто-Вальбруна коммуналары белән чиктәш.
# (19320) 1996 XB6

(19320) 1996 XB6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19320) 1996 XB6
## Тарихы

1996 елның 7 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 XB6» саналган.
# Попово-Косьцельне (Великопольское воеводалыгы)

Попово-Косьцельне — Польшаның Великопольское воеводалыгы Месциско гминасында урнашкан авыл.

# Попово-Косьцельне (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.