yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Витановице (Пенчин)

Витановице (чех. Vitanovice) — Чехиянең Либерец крае Пенчин районында урнашкан авыл.

# Витановице (Пенчин)
## Географиясе

Мәйданы — 1,118 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 300 метр биеклектә урнашкан.

# Витановице (Пенчин)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Витановице (Пенчин)
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Витановице (Пенчин)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 168 |
| 1880 | 164 |
| 1890 | 171 |
| 1900 | 171 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 136 |
| 1921 | 130 |
| 1930 | 107 |
| 1950 | 96 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 87 |
| 1970 | 69 |
| 1980 | 74 |
| 1991 | 65 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 60 |
| 2011 | 74 |
| 2021 | 80 |
# Этцельсроде

Этцельсроде (алман. Etzelsrode) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Этцельсроде
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,56 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 224 метр биеклектә урнашкан.
# Казе Йоми (Л'Аквила)

Казе Йоми — Италиянең Абруцци төбәге Сульмона өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Йоми (Л'Аквила)
## Географиясе

Казе Йоми Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Йоми (Л'Аквила)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кирилл Тихонов

Кирилл Тихонов (рус. Кирилл Клементьевич Тихонов, 26 апрель 1921(1921-04-26), Мәскәү, РСФСР — 29 декабрь 1998(1998-12-29) (77 яшь), Мәскәү, Россия) — дирижер, Татар (1956-1960), БССР Зур (1968-1972) һәм Свердловск (1960-1968, 1972-1977) опера һәм балет театрлары баш дирижеры, ТАССРның һәм РСФСҖнең атказанган сәнгать эшлеклесе (1957, 1962), РФның халк артисты (1997).
# Сан Мартино ди Ночето (Җенова)

Сан Мартино ди Ночето — Италиянең Лигурия төбәге Рапалло өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Мартино ди Ночето (Җенова)
## Географиясе

Сан Мартино ди Ночето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Сан Мартино ди Ночето (Җенова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шомон (округ)

һәм
Шомон — Франциядәге округ (фр. Arrondissement). Югары Марна департаментына карый.

# Шомон (округ)
## Географиясе

Мәйданы — 2476 км². Округ 11 кантоннан тора, алар үз чиратында 160 коммунага бүленгән.
# Вила Фора (Ровиго)

Вила Фора — Италиянең Венеция төбәге Бадия-Полезине өязендә урнашкан торак пункт.

# Вила Фора (Ровиго)
## Географиясе

Вила Фора Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Вила Фора (Ровиго)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Свини (Табор)

Свини (чех. Sviny) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Табор һәм Q89274390? районында урнашкан авыл.

# Свини (Табор)
## Географиясе

Мәйданы — 11,240579 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 419 ± 0 метр биеклектә урнашкан.

# Свини (Табор)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Свини (Табор)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Свини (Табор)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 527 |
| 1880 | 543 |
| 1890 | 524 |
| 1900 | 488 |
| 1910 | 530 |
| 1921 | 572 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 526 |
| 1950 | 416 |
| 1961 | 366 |
| 1970 | 332 |
| 1980 | 313 |
| 1991 | 315 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 313 |
| 2014 | 334 |
| 2016 | 324 |
| 2017 | 325 |
| 2018 | 336 |
| 2019 | 331 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 336 |
| 2021 | 340 |
| 2021 | 328 |
| 2022 | 332 |
| 2023 | 331 |
| 2024 | 326 |
# (15240) 1989 GF3

(15240) 1989 GF3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15240) 1989 GF3
## Тарихы

1989 елның 3 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 GF3» саналган.
# Модена (Висконсин)

Модена — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Модена (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 93,4 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 252 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Емори (Виргиния)

Емори — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Емори (Виргиния)
## Географиясе

Емори халык санын алу урыны мәйданы — 10,609925 км², 10,60993 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Илово-Осада

Илово-Осада — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Илово-Осада гминасында урнашкан авыл.

# Илово-Осада
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Корна (коммуна)

Корна (фр. Cornas) — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
# Хисарҗык (Назилли)

Хисарҗык (төр. Hisarcık) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Назилли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Каратүбе (Көнбатыш Казакъстан өлкәсе)

Каратүбе (каз. Қаратөбе) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Каратүбе (Көнбатыш Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Сен-Парду-Мортероль

Сен-Парду-Мортероль (фр. Saint-Pardoux-Morterolles) — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
# Шоро

Шоро — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.

# Шоро
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 815,759 ± 0,001 км².
# Цона Артиҗанале Вя Алба (Кунео)

Цона Артиҗанале Вя Алба — Италиянең Пьемонт төбәге Савильяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Артиҗанале Вя Алба (Кунео)
## Географиясе

Цона Артиҗанале Вя Алба Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Цона Артиҗанале Вя Алба (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Блайхероде

Блайхероде (алман. Bleicherode) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Блайхероде
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 28,32 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 237 метр биеклектә урнашкан.
# Чернуха (Печуга кушылдыгы)

Чернуха — Россия территориясеннән ага торган елга. Иваново өлкәсе, Владимир өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Печуга елгасының сул ярына тамагыннан 6,8 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 10 км.

# Чернуха (Печуга кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Клязьма елгасы Ковров каласыннан тамагына кадәр, Уводь елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Ука кушылдыклары бассейны, Мукшыдан Иделгә кушылганга кадәр, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010301112110000033686
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003368
* Бассейн коды — 09.01.03.011
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Роман Боровик

Роман Боровик (3 июль 1942(1942-07-03), Пыталово, Латвия — 2009) — ветеринария вирусологы, ветеринария фәннәре докторы (1980), СССР һәм ТР дәүләт премияләре иясе (1986, 1995). 1965-1980 елларда Казан ветеринария институтында, 1980 елдан тәҗрибәханә мөдире. 1981-1993 елларда Бөтенсоюз гамәли микробиология ФТИе директоры урынбасары; 1993-?? елларда Токсикология һәм биоперепартларның гигиеник регламентациясе фәнни-тикшеренү үзәге (Сарытау) директоры. Хезмәтләре ветеринария вирусологиясе, иммунология һәм биотехнологиягә карый.
# Белло (ай кратеры)

Белло (лат. Bellot) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 17,5 км булган кратер.

# Белло (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Жозеф Рене Бело (1826—1853) хөрмәтенә бирелә.

# Белло (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Брусь-Яха

Брусь-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кара елгасының уң ярыннан 99 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 47 км.

# Брусь-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15010000112103000090721
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103009072
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Загорце

Загорце (словак. Záhorce) — Словакиянең Вельки-Кртиш округында урнашкан авыл.

# Загорце
## Тарихы

Авыл 1236 елда нигезләнгән.

# Загорце
## Географиясе

Мәйданы — 17,98 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 154 метр биеклектә урнашкан.

# Загорце
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Чиговице

Чиговице (чех. Číhovice) — Чехиянең Высочина крае Кржеловице (Пелгржимов) районында урнашкан авыл.

# Чиговице
## Географиясе

Мәйданы — 2,058 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 505 метр биеклектә урнашкан.

# Чиговице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Чиговице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Чиговице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 207 |
| 1880 | 226 |
| 1890 | 235 |
| 1900 | 238 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 217 |
| 1921 | 214 |
| 1930 | 213 |
| 1950 | 117 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 111 |
| 1970 | 108 |
| 1980 | 70 |
| 1991 | 38 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 33 |
| 2011 | 40 |
| 2021 | 36 |
# Полазтра-Левата (Алесандрия)

Полазтра-Левата — Италиянең Пьемонт төбәге Боско-Маренго өязендә урнашкан торак пункт.

# Полазтра-Левата (Алесандрия)
## Географиясе

Полазтра-Левата Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Полазтра-Левата (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эль Баросо (Сан Луис де ла Паз)

Эль Баросо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Луис-де-ла-Пас муниципалитеты составына керә.

# Эль Баросо (Сан Луис де ла Паз)
## Географиясе

Эль Баросо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Баросо (Сан Луис де ла Паз)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Баросо (Сан Луис де ла Паз)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Себекур

Себекур (фр. Sébécourt) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Вигода-Плюгавска

һәм
Вигода-Плюгавска — Польшаның Великопольское воеводалыгы Дорухув гминасында урнашкан авыл.

# Вигода-Плюгавска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Эль Керенге (Сан Мигел Тотолапан)

Эль Керенге — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Сан-Мигель-Тотолапан муниципалитеты составына керә.

# Эль Керенге (Сан Мигел Тотолапан)
## Географиясе

Эль Керенге Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Керенге (Сан Мигел Тотолапан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Керенге (Сан Мигел Тотолапан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Лавера

Лавера — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Аткара елгасының сул ярына тамагыннан 19 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 32 км.

# Лавера
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Медведица елгасы башыннан Терса елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамактары арасында, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010300112107000008115
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107000811
* Бассейн коды — 05.01.03.001
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Яңа Бишенде

Яңа Бишенде — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан татар авылы.
Туймазы районында Бишенде атамасы кергән дүрт авыл бар, алар шул исемдәге Бишенде елгасына бәйле.
Уфа провинциясе канцеляриясенең 1747 елның 17 мартындагы документында билгеләнүенчә, бирегә җиде гаилә белән ясаклы татар Бикмәт Бигашев килеп утыра. 1762 елда бу төбәккә Казан өязенең Арча якларыннан янә 45 ясаклы татар күчеп килә. Югары Бишендегә төпләнгән бу кешеләр XIX гасырда Яңа Бишенде авылына нигез салуда катнаша.
Колхозлашу чорында алар хуҗалыкка Габдулла Тукай исемен бирә. 60нчы елларда колхоз нигезенд “Туймазы” совхозы оештырылгач, Яңа Бишенде аны Тукай бүлекчєсе составына керә.
# Стелони (Болонья)

Стелони — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Сала-Болоньезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Стелони (Болонья)
## Географиясе

Стелони Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Стелони (Болонья)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эклиптика

Эклиптика ( лат. (linea) ecliptica, бор. грек. ἔκλειψις — тотылу) — Кояшның күзәтелә торган еллык хәрәкәтенең күк йөзе түгәрәге.
Эклиптиканың яссылыгы — Кояш тирәли Җирнең әйләнү (Җирнең орбитасы) яссылыгы. Заманча төгәлрәк тасвирлама: эклиптика — Җир-Ай системасының бариүзәк орбитасы яссылыгы белән күк йөзенең кисеме.
Кояш системасының күпчелек планеталары эклиптика яссылыгы янында, Кояшның әйләнүе белән бертигез юнәлештә хәрәкәт итәләр.
Эклиптика зодиакаль йолдызлыклар һәм Еланташучы йолдызлыгы буйлап үтеп бара.
Ай орбитасының эклиптикага авышлыгы, Җирнең бариүзәк (Ай-Җир системасында) тирәсендә әйләнүе һәм Җирнең орбитасы бүтән планеталардан тәэсирләнүе сәбәпле чын Кояш төгәл эклиптикада һәрвакыт булмый, ә дуганың берничә секундына авыша ала.
Ай орбитасы эклиптика белән киселешү нокталары янында булган очракта, Ай тотылу була (шуннан эклиптика - тотылу сүзе килеп чыккан). Бу нокталар - Ай төеннәре дип аталалар, аларның эклиптика буенча әйләнү периоды 18 елга тигез һәм сарос яки аждаһа елы дип йөртелә.

# Эклиптика
## Күренешләр

| Эклиптика һәм Меркурий, Чулпан, Җир, Марс планеталары. Кояш системасының күпчелек планеталары эклиптика яссылыгы янында, Кояшның әйләнүе белән бертигез юнәлештә хәрәкәт итәләр. | Эклиптика һәм Меркурий, Чулпан, Җир, Марс планеталары. Кояш системасының күпчелек планеталары эклиптика яссылыгы янында, Кояшның әйләнүе белән бертигез юнәлештә хәрәкәт итәләр. | 2010 елның июлендә 4 планета эклиптиканы буйга бер сызыкта төзелгән, бу планеталарның эклиптика яссылыгы янында хәрәкәт итүләрен күрсәтә |
# Сукырлык

Сукырлык (caecitas) – ике күзнең күрү сәләтенең бөтенләй югалуы; кешенең якты белән караңгыны аера алмавы. Сукырлыкның сәнәгать һәм һөнәри төрләре бар. Мәсәлән, күзнең күрү сәләте оптик әсбаплар (күзлек, һ.б.) куллануның ярдәме тимәгәндәй дәрәҗәгә кимесә – сәнәгать, ә кеше үз белгечлеге буенча гадәти эшен башкара алмаса – һөнәри Сукырлык дип атала. Сукырлыкның тумыштан килгән һәм булдырылган төрләре була. Тумыштан килгән сукырлык минең кайбер бүлекләренең, күрү нервларының һәм күзнең челтәр катламының эшенең бозылуыннан барлыкка килә. Булдырылган сукырлык күз авыруларының (карасу, трахома, кератит, һ.б.) яисә төрле йогышлы авыруларның өзлегүеннән, шулай ук күз алмасының җәрәхәтләвеннән була. Бу авыру 10 яшькә кадәрге балаларда, 50-дән узган кешеләрдә еш очрый. Маньчжур телендә «соги» яисә «сохи» затлы сүзләр безнең төшенчәбездәге «пычрану», «тузан төшү» кебек мәгънәләрдә кулланыла. Бу сүзләр, аеруча, күз белән бәйләнештә еш әйтелә. Шулай ук «караңгылану» мәгънәсе дә шул затлар аркылы бирелә. Маньчжурларга бу затлар монголлардан авышканлыгы билгеләнгән. Монгол, бурят телләрендә «күздән аерылу» төшенчәсен «сохрь», «сохорто» сүзләре бирәлә. Төрки телләренең арасында якутларда гына «қиқым төшкән», «пычранган» кебек мәгънәләрне «сыыһыр» сүзе бирә.

# Сукырлык
## Файдаланылган cылтамалар

* ↑ Disease Ontology — 2016.https://wikidata.org/wiki/Track:Q4117183https://wikidata.org/wiki/Track:P699https://wikidata.org/wiki/Track:Q5282129
* 1 2 Monarch Disease Ontology release 2018-06-29 — 2018-06-29 — 2018.https://wikidata.org/wiki/Track:Q55345445
* ↑ Казакъ Энциклопедиясе, 7 том
* ↑ Биш йөз биш сүз.— Алматы: Рауан, 1994 ел.
# Виктор Черномырдин

Виктор Степан улы Черномырдин (рус. Виктор Степанович Черномырдин; 1938 елның 9 апреле, Черный Отрог авылы, Чкаловск өлкәсе, РСФСР СССР — 2010 елның 3 ноябре, Мәскәү, Россия) — СССР һәм Россия дәүләт эшлеклесе, Россия Министрлар Кабинеты рәисе (1992—1993), Россия хөкүмәте рәисе (1993—1998), Россия президенты киңәшчесе (2009—2010).

# Виктор Черномырдин
## Биография

1938 елның 9 апрельда Гаврилов районы Черный Отрог авылында туа (хәзерге Сарыкташ районы, Ырынбур өлкәсе). Ата-әнисе— Степан Маркович, Марфа Петровна Черномырдиннар. Гайләдә 6 бала булды.
1957 елда Орскта Виктор Черномырдин 1-се санлы техник училищесын тәмамлады, һәм Орскнефтеоргсинтез заводында слесарь булып эшләргә башлады. 1957-1960 елларда Спасск-Дальний шәһәрендә, Приморье краенда әрмедә Хәрби-һава көчләренә һезмәт итә.
1962 елда Куйбышев политехник институтына укырга керә, 1966 елда инженер-технолог дипломын ала.
1973—1978 елларда Ырынбур Газпром директоры.
Артабан Россия Министрлар Кабинеты рәисе (1992—1993), Россия хөкүмәте рәисе (1993—1998), Россия президенты киңәшчесе (2009—2010)
Авырудан соң 2010 елның 3 ноябрендә вафат булды.
* 1993 йыл. Мәскәү. Минтимер Шәймиев һәм Виктор Черномырдин
* Виктор Черномырдин һәм Морис Дрюон Беловкала, Ырынбур.
# Яһүд дине

Яһүдле́к, яки Иудаи́зм (бор.-грек. Ἰουδαϊσμός) – яһүдләрнең милли һәм этник дине. Өч төп монотеистик диннәрнең иң борынгысы.

# Яһүд дине
## Символлар

    Төп мәкалә: Дини символлар
* Давид йолдызы
* Менора
# Тәпкенбаш (мәгънәләр)

* Тәпкенбаш (авыл)
* Тәпкенбаш (елга)
# Барра-Манса

Барра-Манса — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Рио-де-Жанейро штатына карый.

# Барра-Манса
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 547,441 км².
# Рамай (мәгънәләр)

Рамай — күп мәгънәле сүз, кеше исеме. «Рамазан» яисә «Рәхмәтулла» исеменнән кыскартылган булырга мөмкин.
* «Рамай» — татар халык җыры. 1945 елдан соң Бөек Ватан сугышы тәмамлануга чыккан җыр.
* «Рамай» — Гөлшат Зәйнашеваның 1958 елда язылган драмасы.
* «Рамай» — спектакль.
* Рамай — ир-ат исеме.
# 2нче Иделбай

2нче Иделбай — Башкортстанның Салават районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 328 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — ?, ГАТОБК коды — 80247855003.

# 2нче Иделбай
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Лаго (Тревизо)

Лаго — Италиянең Венеция төбәге Ревине-Лаго өязендә урнашкан торак пункт.

# Лаго (Тревизо)
## Географиясе

Лаго Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Лаго (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лоскос

Лоскос (исп. Loscos) — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Лоскос
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 71,783128 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 981 метр биеклектә урнашкан.
# (12345) 1993 FT8

(12345) 1993 FT8 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12345) 1993 FT8
## Тарихы

1993 елның 17 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FT8» саналган.
# Борыктал

Борыктал (каз. Борықтал) — Казакъстанның Павлодар өлкәсендә урнашкан авыл.

# Борыктал
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# «Свияга» стендка ату комплексы

«Свияга» стендка ату комплексы — Казан янындагы спорт корылмасы.
Казаннан 30 чакрым ераклыкта урнашкан. Бу комплекста 2010 елда стенда ату буенча Европа чемпионаты ярышлары үтә. Комплекс Халыкара стендка ату федерациясе (ISSF) оешмасының югары таләпләренә туры китереп эшләнгән. Аның территориясендә өч төрле күнегүдә (трап, скит һәм дубль-трап) стендка ату өчен комбинацияләнгән мәйданчыклар бар.
Комплекс заманча таләпләргә туры килә, биредә иң яңа техника файдаланыла. Шулай ук биредә спортчыларга ял итү өчен уңайлы бүлмәләр, VIP-зона, матбугат үзәге, укыту-администрация бүлмәләре һәм ресторан урнашкан.
# Госцишка-Бараки

Госцишка-Бараки — Польшаның Мазовия воеводалыгы Кучборк-Осада гминасында урнашкан авыл.

# Госцишка-Бараки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Якшина (Дедуша кушылдыгы)

Якшина — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Дедуша елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Якшина (Дедуша кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010100412110000000359
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110000035
* Бассейн коды — 08.01.01.004
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Нагоряна (Кумёны районы)

Нагоряна (рус. Нагоряна) — Киров өлкәсенең Кумёны районында урнашкан авыл.

# Нагоряна (Кумёны районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Нагоряна (Кумёны районы)
## Сәгать поясы

Нагоряна (Кумёны районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Нагоряна (Кумёны районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Гүнейъюкары (Девэли)

Гүнейъюкары (төр. Güneyyukarı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Девэли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).