yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# HD61824

HD61824 — Корма йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,45 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Марянка (Томашовский повяты)

Марянка — Польшаның Лодзь воеводалыгы Любохня гминаcында урнашкан авыл.

# Марянка (Томашовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Казанцево (Чернушка районы)

Казанцево — Пермь краеның Чернушка районында урнашкан авыл. Төй авыл җирлегенә карый.

# Казанцево (Чернушка районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:

# Казанцево (Чернушка районы)
## Климат

Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.
# Белен (Арач)

Белен (төр. Belen) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Арач илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# NGC 6642

NGC 6642 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6642
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Любля

Любля — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Фрыштак гминасында урнашкан авыл.

# Любля
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вила (Арецо)

Вила — Италиянең Тоскана төбәге Пра­то­век­кьо-Стия өязендә урнашкан торак пункт.

# Вила (Арецо)
## Географиясе

Вила Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Вила (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дунайовице

Дунайовице (чех. Dunajovice) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Йиндржихув-Градец һәм Q89274370? районында урнашкан авыл.

# Дунайовице
## Географиясе

Мәйданы — 8,17648 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 458 метр биеклектә урнашкан.

# Дунайовице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Дунайовице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Дунайовице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 387 |
| 1880 | 395 |
| 1890 | 392 |
| 1900 | 408 |
| 1910 | 409 |
| 1921 | 435 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 385 |
| 1950 | 266 |
| 1961 | 252 |
| 1970 | 227 |
| 1980 | 172 |
| 1991 | 206 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 187 |
| 2014 | 212 |
| 2016 | 224 |
| 2017 | 216 |
| 2018 | 220 |
| 2019 | 221 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 216 |
| 2021 | 217 |
| 2021 | 218 |
| 2022 | 216 |
| 2023 | 223 |
| 2024 | 226 |
# Жулинки

Жулинки — Польшаның Люблин воеводалыгы Комарувка-Подляска гминаcында урнашкан авыл.

# Жулинки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Устроне (Львувецкий повяты)

Устроне — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Львувек-Слёнски гминасында урнашкан авыл.

# Устроне (Львувецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тузлаҗык (Соргун)

Тузлаҗык (төр. Tuzlacık) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Соргун илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Певоки (Висконсин)

Певоки — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан шәһәр.

# Певоки (Висконсин)
## Тарихы

Певоки шәһәре 1999 елда нигезләнгән.

# Певоки (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 54,920527 км², 54,794444 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 850 Фут биеклектә урнашкан.
# Суравни

Суравни (белар. Сураўні) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.

# Суравни
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Сирсалис буразналары

Сирсалис буразналары (лат. Rimae Sirsalis) — Айның 15°42′ к. к. 61°42′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 426 километр озынлыкта булган буразналары системасы.

# Сирсалис буразналары
## Исеме

Сирсалис буразналары якындагы Сирсалис кратеры хөрмәтенә аталган.
# Юҗелен (Карс)

Юҗелен (төр. Yücelen) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Карс илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Рашова (Опольский повяты)

Рашова — Польшаның Ополе воеводалыгы Тарнув-Опольский гминасында урнашкан авыл.

# Рашова (Опольский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Лима-Кампус

Лима-Кампус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.

# Лима-Кампус
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 321,932 км².
# Мойково

Мойково — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Гроново-Эльблонске гминасында урнашкан авыл.

# Мойково
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вила-ду-Конди (район)

Вила-ду-Конди — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Вила-ду-Конди муниципалитетына карый.

# Вила-ду-Конди (район)
## Географиясе

Мәйданы — 6,78 км².
# Мари (округ, Теннесси)

Мари — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Колумбия шәһәре.

# Мари (округ, Теннесси)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1807 елда оештырыла.

# Мари (округ, Теннесси)
## Халкы

2019 елда халык саны 89 981 кеше тәшкил иткән.

# Мари (округ, Теннесси)
## Территориясе

Округ мәйданы 1595 / 1588 км² тәшкил итә.
# Ятаган (Гүрпынар)

Ятаган (төр. Yatağan) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Гүрпынар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Каталан теле

Катала́н (валенси́й) теле (үзатамасы català, valencià) — һинд-аурупа телләренең роман төркеменә кергән тел. Шул телдә Испания, Франция, Андорра һәм Италиядә сөйләшәләр. Берничә провинциядә рәсми тел халәтендә.
Дөнья буйлап каталан телендә 11 миллионга якын кеше сөйләшә. Испаниянең Каталония, Валенсия, Балеар утраулары һ.б. төбәкләрендә, Франция, Андорра, Италиядә кулланыла. Каталан теле Каталония, Валенсия, Балеар утраулары, Андорада рәсми статуска ия.
Тел IX гасырда формалаша башлады дип исәпләнә. Каталан теленең кулланылышы XV гасырда кысыла башлады, җитәкчелек күбрәк кастил (испан) телен кулланды, тел мәгарифтән чыгарылды. XIX гасыр башына каталан теле күпчелек кулланылыш даирәләрдән кулланудан туктады. Франко диктатурасы вакытында (1939-1975) Испаниядә каталан телен иҗтимагый урыннарда куллану тыелган булган.
Бүгенге көндә каталан телен куллану берничә оешма тарафыннан (Каталан тикшерүләре институты, Валенсия академиясе) идарә ителә. 1985 елда Termcat исемле терминология үзәге булдырылды, ул каталан телендә күпсанлы сүзлекләр чыгару, терминологияне үстерү белән шөгыльләнә. Телне үстерү һәм аның кулланышылыш киңәйтү белән шөгыльләнгән күпсанлы дәүләт һәм иҗтимагый оешмалар эшләп килә.
Каталан теле махсус тамгалар өстәлгән латин әлифбасын куллана.
# Унион де Эхидос Артикуло 27 Конститусионал (Херекуаро)

Унион де Эхидос Артикуло 27 Конститусионал — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Херекуаро муниципалитеты составына керә.

# Унион де Эхидос Артикуло 27 Конститусионал (Херекуаро)
## Географиясе

Унион де Эхидос Артикуло 27 Конститусионал Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Унион де Эхидос Артикуло 27 Конститусионал (Херекуаро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Унион де Эхидос Артикуло 27 Конститусионал (Херекуаро)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Канове (Венеция)

Канове — Италиянең Венеция төбәге Скорце өязендә урнашкан торак пункт.

# Канове (Венеция)
## Географиясе

Канове Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Канове (Венеция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Александрово (Жнинский повяты)

Александрово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Барцин гминаcында урнашкан авыл.

# Александрово (Жнинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Нгарка-Варкута-Яха

Нгарка-Варкута-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Гыдан култыгы урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.

# Нгарка-Варкута-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000212115300076449
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115307644
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Кампо Супериоре

Кампо Супериоре — Италиянең Калабрия төбәге Сидерно өязендә урнашкан торак пункт.

# Кампо Супериоре
## Географиясе

Кампо Супериоре Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Кампо Супериоре
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Василий Попов

Васили Попов (рус. Василий Степанович Попов, 17 декабрь 1745(1745-12-17), 1746, 1740, 1745 яки 17 декабрь 1743(1743-12-17), Казан губернасы, Россия империясе — 5 ноябрь 1822(1822-11-05) яки 17 ноябрь 1822(1822-11-17), Санкт-Петербург, Россия империясе) — РИ хәрби-дәүләт эшлеклесе, хакыйкый яшерен киңәшче (1807), Россия империя сенаты әгъзасы һәм Камер-коллегия презденты (1797-1799), РИ дәүәт шурасы әгъзасы (1802-1822).
* 1 2 3 4 Словарь русских писателей XVIII века. Выпуск 2: К—П / мөхәррир А. М. Панченко — СПб: Наука, 1999. — ISBN 5-02-028095-Xhttps://wikidata.org/wiki/Track:Q110027664https://wikidata.org/wiki/Track:Q656https://wikidata.org/wiki/Track:Q109277660https://wikidata.org/wiki/Track:Q248326https://wikidata.org/wiki/Track:Q4344457
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Сотрудники Российской национальной библиотекиhttps://wikidata.org/wiki/Track:Q125019793
# Барань

Барань (белар. Барань) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.

# Барань
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Казаровщина (Киров өлкәсе)

Казаровщина (рус. Казаровщина) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.

# Казаровщина (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Казаровщина (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Казаровщина (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Казаровщина (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# HD62512

HD62512 — Сыңармөгез йолдызлыгында урнашкан A0V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,78 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Вазюг (Луза кушылдыгы)

Вазюг (Вазюга) — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе , Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Луза елгасының уң ярыннан 505 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 40 км.

# Вазюг (Луза кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100212103000011764
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001176
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Логан (Огайо)

Логан — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.

# Логан (Огайо)
## Тарихы

Логан шәһәре 1816 елда нигезләнгән.

# Логан (Огайо)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 4,93 квадрат миль, 12,768505 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 226 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Делиаһметоглу (Ладик)

Делиаһметоглу (төр. Deliahmetoğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Ладик илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Жуки (Кобрынский районы)

Жуки (белар. Жукі) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.

# Жуки (Кобрынский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Али Эрсой (Алтындаг)

Али Эрсой (төр. Ali Ersoy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Алтындаг илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# 705 ел (б. э. к.)

705 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VIII гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 705 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:705 елда (б.э.к.) туганнар

# 705 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:705 елда (б.э.к) вафатлар
# Сан Педро (Апастла)

Сан Педро — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Апастла муниципалитеты составына керә.

# Сан Педро (Апастла)
## Географиясе

Сан Педро Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Сан Педро (Апастла)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Сан Педро (Апастла)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Екур (Эр)

Екур (фр. Hécourt) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Бельпеш

Бельпеш (фр. Belpech) — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
# Жуликовка

Жуликовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Сухона елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Жуликовка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100312103000009302
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000930
* Бассейн коды — 03.02.01.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Риман зета-функциясе

Риман зета-функциясе — $s=\sigma +it$ ($\sigma >1$) комплекс үзгәрмә зурлыгыннан $\displaystyle \zeta (s)$ функциясе Дирихле рәте белән билгеләнә:
    $\zeta (s)={\frac {1}{1^{s}}}+{\frac {1}{2^{s}}}+{\frac {1}{3^{s}}}+\ldots ,$
биредә $\displaystyle s\in \mathbb {C}$.
$\sigma >1~(\left\{s\mid \operatorname {Re} \,s>1\right\})$ өлкәсендә әлеге рәт җыела һәм аналитик функциясе була.

# Риман зета-функциясе
## Эйлер бердәйлеге

Әлеге өлкәдә Эйлер бердәйлеге үтәлә:
    $\zeta (s)=\prod _{p}{\frac {1}{1-p^{-s}}}$ ,
тапкырчыгыш $\displaystyle p$ - гади саннар буенча алына

# Риман зета-функциясе
## Үзлекләре

Зета функциясен исәпләү өчен берничә үзлекләр бар:
    $2\zeta (2m)=(-1)^{m+1}{\frac {(2\pi )^{2m}}{(2m)!}}B_{2m}$, биредә $\displaystyle B_{2m}$ — Бернулли саннары.
Мәсәлән $\zeta (2)={\frac {\pi ^{2}}{6}},\ \ \zeta (3)=-{\frac {\psi ^{(2)}(1)}{2}},\ \ \zeta (4)={\frac {\pi ^{4}}{90}},\ \ \zeta (6)={\frac {\pi ^{6}}{945}},\ \ \zeta (8)={\frac {\pi ^{8}}{9450}}$ ,
биедә $\psi$ - полигамма -функция;
* $\operatorname {Re} \,s>1$ өчен:
** ${\frac {1}{\zeta (s)}}=\sum _{n=1}^{\infty }{\frac {\mu (n)}{n^{s}}}$, где $\displaystyle \mu (n)$ — Мөбиус функциясе
** ${\frac {\zeta (2s)}{\zeta (s)}}=\sum _{n=1}^{\infty }{\frac {\lambda (n)}{n^{s}}}$, биредә $\displaystyle \lambda (n)$ — Лиувил функциясе
** $\zeta ^{2}(s)=\sum _{n=1}^{\infty }{\frac {\tau (n)}{n^{s}}}$, биредә $\displaystyle \tau (n)$ — $\displaystyle n$ санының бүлүчеләр саны
** ${\frac {\zeta (s)}{\zeta (2s)}}=\sum _{n=1}^{\infty }{\frac {|\mu (n)|}{n^{s}}}$
** ${\frac {\zeta ^{2}(s)}{\zeta (2s)}}=\sum _{n=1}^{\infty }{\frac {2^{\nu (n)}}{n^{s}}}$, биредә $\displaystyle \nu (n)$ — $\displaystyle n$ санының бүлүчеләр саны
** ${\frac {\zeta ^{3}(s)}{\zeta (2s)}}=\sum _{n=1}^{\infty }{\frac {\tau (n^{2})}{n^{s}}}$
** ${\frac {\zeta ^{4}(s)}{\zeta (2s)}}=\sum _{n=1}^{\infty }{\frac {(\tau (n))^{2}}{n^{s}}}$
* $\displaystyle \zeta (s)$ $\displaystyle s=1$ ноктасында котыпка ия һәм чигереше 1 тигез
* $\displaystyle s\neq 0,s\neq 1$ өчен
    $\zeta (s)=2^{s}\pi ^{s-1}\sin \left({\pi s \over 2}\right)\Gamma (1-s)\zeta (1-s)$,
       биредә $\displaystyle \Gamma (z)$ — Эйлер гамма-функциясе.
* функция өчен
    $\xi (s)={\frac {1}{2}}\pi ^{-s/2}s(s-1)\Gamma \left({\frac {s}{2}}\right)\zeta (s)$,
    $\displaystyle \zeta (s)$ кси-функция, :
       $\displaystyle \ \xi (s)=\xi (1-s)$.
# Ла-Ротьер

Ла-Ротьер (фр. La Rothière) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Бар-сюр-Об кантонына карый.
# Чипли (Флорида)

Чипли — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.

# Чипли (Флорида)
## Тарихы

Чипли шәһәре 1882 елда нигезләнгән.

# Чипли (Флорида)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 10,835372 км², 10,835791 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 36 метр биеклектә урнашкан.
# Валерий Барсуков

Валерий Леонидович Барсуков ( 14 марта 1928 ( 1928-03-14 ) [1] ) - Совет геолог - геохимигы, СССР Фәннәр Академиясе академигы (1987), руда формалашу процессы геохимиясе һәм файдалы казылмалар чыганакларын эзләү һәм бәяләү геохимик ысуллары, кокс химиясе һәм чагыштырма планетология өлкәсендә белгеч .

# Валерий Барсуков
## Биографиясе

1951 - Мәскәү геология-разведка институтын тәмамлай .
1954 елдан - СССР Фәннәр академиясенең В. И. Вернадский исемендаге геохимия һәм аналитик химия институтында (1976 елдан - директор).
1976 - СССР Фәннәр академиясенең әгъза-корреспонденты (Геология, геофизика, геохимия һәм тау фәннәре бүлеге).
1987 - СССР Фәннәр академиясе академигы, СССР Фәннәр академиясе президиумы әгъзасы.
Халыкара геохимия һәм космохимия ассоциациясе президенты (1980-1984).
Ул планеталарды автоматик космик станцияләр ярдәмендә тикшеренүләр оештыруга зур өлеш кертә. "Венера-13, 14, 15 һәм 16" станцияләреннән алынган мәгълүматлар буенча Венера планетасының геохимиясе һәм геологиясе буенча тикшеренүләр үткәрә. Марсны һәм аның иярчене Фобосны космик тикшеренүләрнең перспектив программаларын эшләүдә катнаша.
Ул 1992 елның 22 июлендә Мәскәүдә вафат була һәм Мәскәүдәге Новодевичье зиратында җирләнә.

# Валерий Барсуков
## Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

* 1976 - Кызыл Байрак Хезмәт ордены
* 1981 - Халыклар Дуслыгы ордены
* 1983 -«Венера-13» һәм «Венера-14».автоматик станцияләрен кулланып Венера планетасы тау токымнары составын өйрәнү өчен СССР Дәүләт премиясе .
* 1984 - Ай һәм планеталарны өйрәнү өчен СССР Дәүләт премиясе .
* 1985 - Яңа төр төр махсус җиһазлар булдыруда хезмәт күрсәтү өчен Ленин ордены
* 1986 - Кызыл Байрак Хезмәт ордены
* 1986 - чагыштырма планетология буенча эшләре өчен ВДНХ алтын медале (1986).
* 1987 - СССР Фәннәр Академиясенең В. И. Вернадский исемендәге алтын медале. «Сравнительная планетология и геохимия внеземного вещества» проблемасы буенча эшләр сериясе өчен

# Валерий Барсуков
## Хәтер

В. Л. Барсуков хөрмәтенә аталганнар:
* Атлантик океан төбендә Барсуков су асты тавы (Barsukov Seamount) (61 ° 03 'S, 29 ° 12' W, түбәсе 658 метр тирәнлектә урнашкан).
* Марста Барсуков (Barsukov) кратеры диаметры 68 км, ә әлеге кратердан чыккан борынгы елганың коры үзәне (озынлыгы 150 км), Ерак Көнчыгыштагы кечкенә елга исеме буенча (Амур елгасының сул кушылдыгы), Силинка үзәне (Silinka Vallis) дип атала, анда В.Л. Бурсуков аккургашы булган Тау токымнарын тикшерә.

# Валерий Барсуков
## Библиография

Төп хезмәтләре руда хасил итү процессларының, магматик һәм ай токымнарының геохимиясе, шулай ук рудалы файдалы казылма ятмаларын эзләү, бәяләү һәм фаразлауның геохимик ысуллары буенча.. Ул аккургаш-руда ятмалары формалашу механизмын тасвирлай һәм борат ятмалары барлыкка килү химизмының төп үзенчәлекләрен билгеләй..
* Геохимия эндогенного бора. — М., 1968 (соавт. С. М. Александров, В. В. Щербина).
* Основные черты геохимии олова. — М., 1974.
# Багпынар (Терҗан)

Багпынар (төр. Bağpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Терҗан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).