yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Лас Эрбас (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)

Лас Эрбас — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Долорес-Идальго муниципалитеты составына керә.

# Лас Эрбас (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Географиясе

Лас Эрбас Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Лас Эрбас (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лас Эрбас (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Паялву

һәм
Паялву — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. Томар муниципалитетына карый.

# Паялву
## Географиясе

Мәйданы — 22,26 км².
# Лассон (Йонна)

Лассон (фр. Lasson) — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
# Орта-даш-Фигейраш

Орта-даш-Фигейраш — Португалиянең Эвора округына керә торган фрегезия. Malagueira e Horta das Figueiras муниципалитетына карый.

# Орта-даш-Фигейраш
## Географиясе

Мәйданы — .
# Иске Пижанка

Иске Пижанка (чирм. Тошто Пижанке, рус. Старая Пижанка) — Мари Илнең Оршанка районында урнашкан авыл.

# Иске Пижанка
## Сәгать поясы

Иске Пижанка Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Иске Пижанка
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (77,3%), чегәннәр (22,7%).
# Кусола

Кусола (чирм. Кӱсола, рус. Кусола) — Мари Илнең Волжск районында урнашкан авыл.

# Кусола
## Сәгать поясы

Кусола Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кусола
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100,0%).
# Урал арты агросәнәгать көллияте

Урал арты агросәнәгать көллияте, «Урал арты агросәнәгать көллияте» дәүләт бүтжит һөнәри белем бирү учреждениесе (рус. Государственное бюджетное профессиональное образовательное учреждение Зауральский агропромышленный колледж) — 2013 елда нигезләнгән Башкортстанның Баймак шәһәрендә урнашкан махсус урта белем бирүче уку йорты. Гамәлгә куючысы — Башкортстан мәгариф министрлыгы.
2025 елда көллияткә 1962―1986 елларда Башкортстан АССР Министрлар Советы Рәисе булып эшләгән Зәкәрия Шәрәфетдин улы Акназаров исеме бирелгән.
# Кече Нуса

Кече Нуса (чирм. Малая Нуса, рус. Малая Нуса) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан авыл.

# Кече Нуса
## Сәгать поясы

Кече Нуса Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кече Нуса
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (100%).
# Питеркино

Питеркино (чуаш. Питĕркасси, рус. Питеркино ) — Чуашстанның Кызыл Чутай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429052. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97226840001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101100004700.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Питеркино
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 647 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98%).
# Мыслец (авыл)

Мыслец (чуаш. Мисчĕ, рус. Мыслец ) — Чуашстанның Шөмерле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429127. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97250845004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101900002800. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.

# Мыслец (авыл)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 295 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (42,28%), руслар (56,10%).
# Өченче Куликал

Өченче Куликал (таулы чирм. Кыльыкал Кужлидӹ, рус. Куликалы Третьи) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.

# Өченче Куликал
## Сәгать поясы

Өченче Куликал Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Өченче Куликал
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (91,4%), урыслар (8,6%).
# Күлбаш (Мари Ил)

Кульбаш (чирм. Нужа, рус. Кульбаш) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.

# Күлбаш (Мари Ил)
## Сәгать поясы

Күлбаш (Мари Ил) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Күлбаш (Мари Ил)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (98,8%).
# Юськасы (Кызыл Армия районы)

Юськасы (чуаш. Йӳҫкасси, рус. Юськасы) — Чуашстанның Кызыл Армия районында урнашкан авыл.

# Юськасы (Кызыл Армия районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Юськасы (Кызыл Армия районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 109 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Ле Вилете (Торино)

Ле Вилете — Италиянең Пьемонт төбәге Сеттимо-Торинезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Вилете (Торино)
## Географиясе

Ле Вилете Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Ле Вилете (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Турша

Турша (чирм. Туршо, рус. Турша) — Мари Илнең Медведево районында урнашкан бистә.

# Турша
## Сәгать поясы

Турша Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Турша
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Финанс базары

Финанс базары (лат. financia — акчалата, табыш) — кыйммәтле кәгазьләр, кыйммәтле металллар, валюталар һәм башка инвестиция инструментларын алу, чыгару, сатып алу, сату белән бәйле икътисади үзара мөнәсәбәтләр системасы.
Финанс базары — фирмалар эшчәнлеген оештыру өчен зарур финанс ресурслары сатыла торган базар. Үз эшчәнлекләрен җәелдерү өчен әлегә акчасы җитмәгәннәр шушы капитал базарында сатып алучылар булалар. Аларга коммерция фирмалары, коммерция белән шөгыльләнмәүче фирмалар һәм хәтта хөкүмәт тә карый.
# Тиньговатово

Тиньговатово (чуаш. Энĕшкасси Кушкă, рус. Тиньговатово ) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429906. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241812008. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600010800. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Тиньговатово
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 261 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (99,67%).
# Митькино (Мари Ил)

Митькино (чирм. Митькан, рус. Митькино) — Мари Илнең Медведево районында урнашкан авыл.

# Митькино (Мари Ил)
## Сәгать поясы

Митькино (Мари Ил) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Митькино (Мари Ил)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (86,1%), руслар (18,8%), татарлар (2,6%), мордва (2,6%).
# Мейшомил

Мейшомил — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Пасуш-ди-Феррейра муниципалитетына карый.

# Мейшомил
## Географиясе

Мәйданы — 4,31 км².
# Пенселу

һәм
Пенселу — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Гимарайнш муниципалитетына карый.

# Пенселу
## Географиясе

Мәйданы — 2,4 км².
# Википедияләр исемлеге

* Бу теманы үстергәндә килештереп эшләү өчен булдырылган мәкаләләр исемлеге. Bu temanı üstergändä kileşterep eşläw öçen buldırılğan mäqälälär isemlege.
* Бу исемлекне мәгълүмати исемлек яки глоссарий итеп үзгәртергә кирәк, ахыр чиктә, ул башка проектка күчерелергә тиеш. Bu isemlekne mäğlümati isemlek yäki glossariy itep üzgärtergä kiräk, axır çiktä, ul başqa proyektqa küçerelergä tieş.
2012 елгы 7 апрель көненә Википедиянең 285 телдәге бүлеге булды. Астагы таблица алардан бүгенгә кадәр дәвам итүчеләрнең шул көндәге мәкаләләр саны буенча төзелгән исемлеге. 23.01.2017 көнгә 295 булдырылган Википедиядән 284 кенә актив җәмгыятьләренә ия (en).
Статистик мәгълүмат көнгә бер тапкыр бот тарафыннан яңартыла.
Исемлектә төс белән билгеләнгән юллар:
* сары - Россия халыклары телләрендәге Википедияләр,
* яшел - төрки халыклары телләрендәге Википедияләр,
* ачык яшел - берюлы Россия һәм төрки халыклары телләрендәге Википедияләр,
* зәңгәр - элекке ССРБ халыклары телләрендәге Википедияләр,
* алсу - Татар Википедиясе.

# Википедияләр исемлеге
### Чагыштырмача мәгълүмат

Һәрбер телдәге Википедия проектларының җәмгыяте үзенчәлекле булуга карамастан, һәрберсе катнашучыларның бер-берсенә ярдәм итүләрен, укучылар һәм язучылар санының үсүен, мәгълүматларның әктүәл һәм мөмкин кадәр байрак булуын тели. Бу максатларга ирешү дәрәҗәсен объектив күрсәткечләрне чагыштыру юлы белән аңлап була.
* Мәкаләләр/Идарәчеләр (4)/(7) - югарырак санлы бүлекләрдә идарәчеләр саны бик түбән, авторитар кыланышлары ихтимал.
* Мәкаләләр/Акт.катнашучылар (4)/(9) - югарырак санлы бүлек катнашучылары үз проектның энциклопедик кыйммәтлелеген саклау өчен мәкаләләр эчтәлелеген яңартуга күбрәк көч сарыф итергә мәҗбүр (актив катнашучылар саны бик түбән).
* Идарәчеләр/Акт.катнашучылар (7)/(9) - югарырак санлы бүлекләрнең эчке атмосферасы (дустанә мохит) тотрыклырак.
# Саратеево

Саратеево (таулы чирм. Алыктӹр, рус. Саратеево) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.

# Саратеево
## Сәгать поясы

Саратеево Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Саратеево
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (97,8%), .
# Приор-Велью

һәм
Приор-Велью — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. Лореш муниципалитетына карый.

# Приор-Велью
## Географиясе

Мәйданы — 1,32 км².
# Җитмеш (Ормар районы)

Җитмеш (чуаш. Ҫитмӗш, рус. Ситмиши) — Чуашстанның Ормар районында урнашкан авыл.

# Җитмеш (Ормар районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Җитмеш (Ормар районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 217 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (97%) алып тора.
# Созын районы

һәм
Созын районы (рус. Сузунский район) — Новосибирск өлкәсенең көнбатышында урнашкан административ берәмлек.
Административ үзәге — Сузун.

# Созын районы
## География

| Як | Район яки регион |

# Созын районы
## Тарих

Созын районы 1925 елда Себер краеның Камень округы составында оештырыла.
1930 елдан — Көнбатыш Себер крае, 1937 елдан — Новосибирск өлкәсе составында.

# Созын районы
## Административ бүленеш

* Битки авыл советы
* Бобровка авыл советы
* Болтово авыл советы
* Верх-Сузун авыл советы
* Заковряжино авыл советы
* Каргаполово авыл советы
* Ключики авыл советы
* Малышево авыл советы
* Маюрово авыл советы
* Мереть авыл советы
* Мышланка авыл советы
* Шайдурово авыл советы
* Шарчино авыл советы
* Шипуново авыл советы
# Чишмә иясе

Чишмә иясе, кизләү иясе, инеш иясе (борынгы төрки телдән «кизләү» — «яшерү», «чишмә» — «тишү», «тишелү» мәгънәсендәге «тишмә» сүзеннән, җир астыннан чыккан су) — чишмәләрнең ияләре, алар изге рухлар сыйныфына карыйлар һәм кешеләргә һәрвакыт ярдәм итеп торучылардан. Чишмә иясен ерак диңгезләр, дәрьялар белән бәйләп карау очраклары бар.

# Чишмә иясе
## Тасвирлама

Чишмә иясе халык мифологиясендә хатын-кыз кыяфәтендә күзаллана. Ву-мурт — удмуртларда, Вер-ава — мордваларда, Сурен ыра һәм Шыв сура-такан тура — чуашларда, татарларда — Су анасы кебек. Тик Идел буеңда яшәгән кайбер халыкларының авыз иҗатында суларга хуҗа булган зат — ир-ат буларак та күзаллана, мәсәлән, мариларның Вют-водыж — Су атасы.
Кайбер хәбәрләр буенча, Су иясенең кызы, Тау иясенең сөйгән яры, хатыны буларак та билгеле. Кайчакта, тау эчендә дәрья бар, ул — Тау иясенең хатыны, ә Чишмә — аларның баласы, дип тә фараз кылганнар. Чишмә иясе — Тәңре кызы. Ул Тау (Яр) иясе куенында яши. Бу изге рух туган йорты белән Яңгыр тәңресе һәм йолдызлар аша элемтәгә керә. Чишмә (Чишмә иясе) Җир асты, Җир өсте һәм Күк дөньяларын бәйләп торучы илаһи җепләрнең берсе буларак каралган.

# Чишмә иясе
## Ышанулар

Халык ышануларында бу рух берничә сыйфатта телгә алына. Иң элек ул — гашыйклар сердәше. Чишмә иясен Мәхәббәт иясе дип тә әйтәләр. Чөнки ул — ике ярның вәгъдә-сүзенәб ердәнбер шаһит зат. Ике гашыйкның берәрсе вәгъдәсендә тора алмаса, Чишмә (иясе)нең ихтыяры шулайдыр, дип уйлаганнар. Яшьләр сөйгәннәрен чишмә буйларына чакырганнар, сөю сүзләрен шунда әйткәннәр.
Изгелек — Чишмә иясенең икенче мөһим сыйфаты. «Изгеләр чишмәсе», «изгеләр кизләве», «изге чишмә», «изге кизләү» дигән урыннарның барысы да нинди дә булса тау, үр, яр астынарак урнашкан булыр. Ә бу калкулыкта, тау битендә гадәттә «изгеләр зираты» яисә «изгеләр кабере» торыр. Шул рәвешле, «изге» чишмәләр турыдан-туры башка изге урыннар белән бәйләнгән булып чыга. Чишмә иясен шулай ук яңгыр чакырганда кешеләргә ярдәм итүче изге рух буларак та кабул иткәннәр. Аның Яңгыр тәңресенең туганы булуына да ишарәләр бар.
«Чишмә» сүзе еш кына бу сүз мифологик (магик) код, ачкыч буларак та йөргән. Мәсәлән, борынгы төркиләр күкне «изгелек чишмәсе» дип, ә җирне «хәзинә чишмәсе» дип атаганнар. Татарлардагы «яшь чишмәсе», «моң чишмәсе», «җан чишмәсе», «кан чишмәсе», «сөт чишмәсе» кебек гыйбарәләр дә борынгы мәҗүсилек дәверләренә барып тоташалар. Чишмәнең (суның) җаны бар, дип уйлаганнар. Гомумән, кан белән җанны тиңләп караганнар. Каны агып беткән кеше үлгәч, аның җаны да шул кан белән китүенә ышанганнар.
# Фәнис Зыялы

Фәнис Зыялы - шагыйрь, җәмәгать эшлеклесе. 1975 елның 14 октяберендә ТАССРның Арча районындагы Өчиле авылында туган. Арча педучилищесында бер ел укыганнан соң, 1993 елда Төркиягә укырга китә. Бер ел Измир каласында төрек телен өйрәнеп, Конья шәһәрендәге Сельчук университетына укырга керә. Анда хокук факультетында белем ала. Шул ук уку йортында аспирантура бетерә. Анталья шәһәрендә адвокат булып эшли. Шәһәрдә яшәгән татарлары туплау буенча, татар балалына ана теле курсларын ачуда, Анталияда Сабан туе бәйрәмен уздыруда эш алып бара.

# Фәнис Зыялы
## Әдәби иҗаты

* 2011 ел - "Кайтам әле", "Курай моңы", "Мин йөртермен сине кулымда" шигырьләре.
* 2012 ел - "Такташка хатлар. Беренче хат", «Кыш җыры» әсәре буенча хикәя
* 2024 ел - "Казан утлары" журналының апрель санында "Яздым йөрәгемә гариза" шигыре басыла.
# Ле-Гранж-Гонтард

Ле-Гранж-Гонтард (фр. Les Granges-Gontardes һәм фр. Fritzlard) — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
# Коряковцы

Коряковцы (чирм. Ильдемнур, рус. Коряковцы) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.

# Коряковцы
## Сәгать поясы

Коряковцы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Коряковцы
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (86,4%), чирмешләр (13,6%).
# Сайгаклар

Сайгаклар (лат. Saiga Saiga tatarica) — чын антилопалар гаиләсеннән партояклы имезүчеләр токымы. Плейстоцен (2 млн елдан 10 мең елга кадәр элек) алар төньяк Евразия далаларында һәм салкын саванналарда киң таралган булганнар. Көнбатышта Британ утрауларыннан көнчыгышта Канада төньяк-көнбатыш ягына кадәр яшәгәннәр. Хәзерге вакытта Урта һәм Үзәк Азия далаларында һәм ярымчүлләрендә берни популяциясе калган.
Ыруда бер сакланып калган һәм бер юкка чыккан төр бар:
       С. tatarica tatarica — Россия (Төньяк-Көнбатыш Каспий ярында) һәм Казакъстанда дүрт популяция;
       S. tatarica mongolica — Монголия төньяк-көнбатышындагы бик аз санда;
       С. tatarica binagadensis † — урта Плейстоцендә Әзербайҗанның коры ландшафтын яшәгән.
       С. borealis borealis- Көнчыгыш Себер һәм Аляска
       С. borealis prisca- Европа, Урал һәм Көнбатыш Себер
# Ле-Белле-ан-Вексен

Ле-Белле-ан-Вексен (фр. Le Bellay-en-Vexin) — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
# Иван Кочнев

Иван Кочнев, Иван Егор улы Кочнев (рус. Кочнев Иван Егорович) (1921 елның 15 сентябре, ТАССР Чистай кантоны, Николаев Баран — 1958 елның 8 феврале, шунда ук) — Бөек Ватан сугышында катнашучы. Советлар Берлеге Каһарманы (1945). Өлкән сержант.

# Иван Кочнев
## Тәрҗемәи хәле

1921 елның 15 сентябрендә ТАССР Биләр районы (хәзерге Алексеевск районы Николаев Баран авылында туган. Милләте — рус. Авыл мәктәбендә 4 сыйныф тәмамлагач, күмәк хуҗалыкта эшли, МТСта тракторчы була. 1941 елның апрелендә Биләр РХК тарафыннан Кызыл гаскәргә алына.

# Иван Кочнев
## Бөек Ватан сугышы

1941 елның сентябреннән Бөек Ватан сугышы фронтларында. Дон, Сталинград, 4нче Украина, 1нче Балтик буе, 3нче Белоруссия фронтларында сугышларда катнаша. Ике мәртәбә яралана (1941, 1945). 263нче укчы Сиваш дивизиясенең 995нче артиллерия полкында 45 ммлы туп командиры буларак, Кырымны азат итүдә катнаша. 1944 елның 16-19 августында Балтик диңгезе ярында дошманның Төньяк төркемен төп көчләрдән аеру өчен барган сугышларда фидакарьлек күрсәтә. ССРБ Югары шурасы президиумының 1945 елның 24 марты указы белән Советлар Берлеге Каһарманы исеме бирелә.

# Иван Кочнев
## Сугыштан соң

Сугыш тәмамлангач, туган авылына кайта, авыл шурасы рәисе булып эшли. 1958 елның 8 февралендә вакытсыз вафат була. Арбузов-Баран авылында җирләнгән.

# Иван Кочнев
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Советлар Берлеге Каһарманы (24.03.1945)
* Ленин ордены
* 2нче дәрәҗә Дан ордены (10.02.1945)
* 3нче дәрәҗә Дан ордены (12.05.1944)
* сугышчан медальләр

# Иван Кочнев
## Хәтер

Алексеевск районы Арбузов-Баран мәктәбе диварына истәлек тактаташы урнаштырылган.
# Ринат Билалов

Ринат Билалов, Ринат Вагыйз улы Билалов (Ринат Вагизович Билалов; 1971 елның 19 мае, Венгрия) ― журналист һәм медиаменеджер, «Бизнес Online» басмасының журналистлар коллективының элеккеге җитәкчесе, «Татар-информ» мәгълүмат агентлыгы баш редакторы (2020 елдан).

# Ринат Билалов
## Тәрҗемәи хәле

1971 елның 19 маенда Венгриядә туган. Журналистикага 1988 елда Чаллыда «Знамя коммунизма» газетасына штаттан тыш хәбәрче булып килгән. Казан дәүләт университетының журналистика, социология һәм психология факультетын тәмамлаган. 90нчы елларда ул «Камгэсэнергострой» гаммәви оешманың корпоратив массакүләм мәгълүмат чарасында, «Три точки» яшьләр газетасында, «Аргамак» журналында эшләгән, Татарстан Телевидение һәм радиотапшырулар буенча дәүләт комитетының Чаллы шәһәрендәге редакциясе редакторы булган, «Новый город» басмасын нәшер иткән.
1996 елда «Аргамак» журналы редакциясе кушуы буенча Сембергә барып, җирле милли хәрәкәт турында «Сембердә — дөмбер» исемле язмасын чыгара.
2000 елда «Восточный экспресс» гәзите Р.Билаловның Чаллыдагы милли хәрәкәт турында мәкаләсен бастыра. Мәкалә ТИҮ җитәкчеләренең берсе Рафис Кашапов адресына хурлаулар белән тулы. Автоградтагы ул заманда көчле милли хәрәкәтенә түбәнсетеп карау бар.
2004—2006 елларда «Восточный экспресс» газетасының баш мөхәррире булган, 2006—2008 елларда «Молодежь Татарстана» газетасын җитәкләгән. 2008—2015 елларда «Бизнес онлайн» эшлекле электрон газетасы шеф-редакторы.
2015 елның июненнән «Татспиртпром» АҖ генераль директорының мәгълүмати сәясәт буенча урынбасары. 2017—2020 елларда генераль директор буларак «Бизнес онлайн. Закамье» басмасын җитәкләгән.

# Ринат Билалов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2005 ел ― «Казанның 1000 еллыгы истәлегенә» медале
# Химки

Химки (рус. Химки) — Россия Федерациясенең Мәскәү өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 256 684 кеше (2024).

# Химки
## Сәгать поясы

Химки Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Химки
## Тарих

Шәһәр тибындагы бистә статусын 1937 елдан, шәһәр статусын 1939 елдан башлап йөртә.

# Химки
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (91,9%), украиннар (1,8%), әрмәннәр (1,3%).
# Рунет

Руне́т («ru» — Россия, рус теле яйсә домен исеме коды + «net» — челтәр) — Интернет челтәренең бер өлеше. Бер мәгънәле билгеләмәсе юк.
Төрле билгеләмәләр буенча, Рунет — ул:
* Рус интернеты (рус телле һәм/яйсә Россиягә бәйле сайтлар) (Интернетның барлык доменнарында да);
* рф, su, ru, am, az, by, ge, kg, kz, md, ua, укр, uz доменнарында урнашкан серверлар;
* Интернетның Россия өлеше (бу билгеләмәне Россия рәсми органнары куллана);
* .ru доменында Интернет.
Охшаш принцип буенча элеккеге СССР илләренә караган кайбер башка «интернет сегментларын» да атый башладылар. Мәсәлән, «казах Интернеты» на «Казнет», белорус теленә — «Байнет», Украин теленә — «Уанет», үзбәк теленә «Узнет» һ.б. исемнәр беркетелгән. бу өлкәләр гадәттә Рунетка «өлешчә» кертәләр, чөнки анда Рус теле таралган. Татнетка да (ягъни Интернетның татар өлешенә дә) шул ук хәл, ул Рунетка "өлешчә генә" керә. РФ эчендә ресурсларның «Чӑваштет» һәм «Тонет» кебек башка локаль берләшмәләре дә үз атамаларына ия булырга мөмкин.

# Рунет
## Рунет үлчәме

Әгәр интернет аудиториясен чагыштырсак, 2009 елда Россиянең өч шәһәрендә 50% кеше интернет белән куллана - алар Мәскәү (көн саен 5 816 000 кеше), Санкт-Петербург (2 244 000) һәм Екатеринбург (657 000). Казанда көн аудиториясе 428 000 кеше
# Котеново

Котеново (чир. Котьона, рус. Котеново) — Мари Илнең Килемар районында урнашкан авыл.

# Котеново
## Сәгать поясы

Котеново Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Котеново
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (93,0%), руслар (7,3%).
# Ринат Жданов

Ринат Жданов, Ринат Ибраһим улы Жданов (Ренад Ибрагимович Жданов; 11 октябрь 1944(1944-10-11) (80 яшь)) — биохимик, химия фәннәре докторы (1986), профессор (1993), Татарстан ФА академиге (2008). Татарстанның фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт бүләге иясе (2024).
1970 елдан ССРБ ФА табигый кушылмалар химиясе институтында. 1973 елдан Химик кушылмаларны биологик сынау ФТИдә. 1985 елдан медицина сәнәгате министрлыгының Биотехнологияләр институтында лаборатория мөдире, генерлаь директор урынбасары. 1995 елдан РТФА биомедицина химиясе ФТИдә ген терапиясе лабораториясе мөдире (Мәскәү). Дару препаратларын һәм ген терапевтик чараларын булдыру турында фәнни хезмәтләр авторы.
# Ле Казтела (Кротоне)

Ле Казтела — Италиянең Калабрия төбәге Изола-ди-Капо-Риццуто өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Казтела (Кротоне)
## Географиясе

Ле Казтела Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ле Казтела (Кротоне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Перу-Визеу

Перу-Визеу — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. Фундан (Португалия) муниципалитетына карый.

# Перу-Визеу
## Географиясе

Мәйданы — 19,2 км².
# Ребордоза

Ребордоза — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Паредиш муниципалитетына карый.

# Ребордоза
## Географиясе

Мәйданы — 11,17 км².
# Ле Роче (Перуҗа)

Ле Роче — Италиянең Умбрия төбәге Маджоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Роче (Перуҗа)
## Географиясе

Ле Роче Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ле Роче (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Яңа Кизләү (Әлек районы)

Яңа Кизләү (чуаш. Новый Ключ, рус. Новый Ключ) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.

# Яңа Кизләү (Әлек районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Яңа Кизләү (Әлек районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 0 кешенең яшәве мәгълүм.