yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Зур Пунья

Зур Пунья — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе , Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пушма елгасының сул ярыннан 90 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.

# Зур Пунья
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100212103000011375
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001137
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Ципари

Ципари — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. Коштею (коммуна) коммунасына карый.

# Ципари
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 145 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сүтлүҗе (Тепебашы)

Сүтлүҗе (төр. Sütlüce) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Тепебашы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Роҗо (Лука)

һәм
Роҗо — Италиянең Тоскана төбәге Вальи-Сотто өязендә урнашкан торак пункт.

# Роҗо (Лука)
## Географиясе

Роҗо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Роҗо (Лука)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 3486

NGC 3486 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3486
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Кызыләскер (Төньяк Казакъстан өлкәсе)

Кызыләскер (каз. Қызыләскер) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Кызыләскер (Төньяк Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Ругминишавиджая

Рукминишавиджая ул мәшһүр 15-енче гасыр Двайта фәлсәфәчесе Шри Вадираджа Тиртха эшләренең берсе. Китапта Бхагавата Пурананың 10-ынчы китабында тасвирланганча Ходай Шри Кришна турында сөйләнә. Ругминишавиджаяның турыдан-туры тәрҗемәсе "Рукмини Раббысының триумфының кыйссасы".
# Мезьер (Кальвадос)

Мезьер (фр. Maizières) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# 1391 ел

2 меңьеллык :
XII гасыр — XIII гасыр — XIV гасыр — XV гасыр — XVI гасыр :
Хронологик таблица :
1391 (бер мең өч йөз туксан беренче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча якшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1391 елы, II меңьеллыкның 391 елы, XIV гасырның 91 елы, XIV гасырның 10 унъеллыгының 1 елы, 1390 елларның 2 елы. 1391 елдан бирле 633 ел үтте.

# 1391 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1391 елда туганнар

# 1391 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1391 елда вафатлар
# Китаблар

Китаблар (гарәп теленнән كتاب kitāb — китап) — беларус телендә гарәп язуы белән язылган китаплар. Алар XVI гасырдан башлап Бөек Литва кенәзлегендә XIV—XV гасырларда урнашкан һәм әкренләп телне алмаштырган татарлар тарафыннан оештырыла. Китаплар XVI гасырдан да соңрак барлыкка килмәгән дип санала.

# Китаблар
## Эчтәлеге һәм формасы

Китапларның эчтәлеге — Коръәнне аңлатучы текстлар, мөселман ритуалларының һәм төп мөселман бурычларының тасвирламалары, Коръәннән өземтәләр һәм Мөхәммәд пәйгамбәрнең хадисләре, көнчыгыш әкиятләре, маҗаралы повестьлар. Еш кына дини риваятьләр һәм хикәяләр, мәсәлән, Мәрьям — Гайсәнең әнисе үлеме, көнчыгыш риваятьләре — Мөхәммәднең Иерусалимга төнге сәяхәте, яшьләр өчен әхлакый-этик гыйбрәтләр (әти-әниләр, кунаклар, ярлылар, ятимнәр, күршеләр турында), Коръән хәрефләре буенча гыйбадәт кылу, яңалыклар тарату турында еш очрый. Китаблардан тыш, гарәпләр язган тәфсирләр, таҗвидләр, хамаиллар да бар. Китаплар уңнан сулга язылган һәм укыла. Вильнюс һәм Минск китапханәләрендә 70-1000 битлек китаплар саклана. Мондый кулъязмаларда юл тулы, сүзләргә бүленеш, укыту билгеләре һәм зур хәрефтән язулар юк. Яңа әсәр (бүлек) «баб» (бүлек) яки «хикәйет» (повесть, хикәя) сүзләре белән башлана, башка очракта басмаларда бүлекнең башлангыч сүзләре (беренче тәкъдим) язылган.
Китапларда татар халкының көнкүреше, гореф-гадәтләре чагылдырыла, шуңа күрә аларның текстлары — лингвистлар, этнографлар, әдәбият белгечләре, тарихчылар өчен кыйммәтле материал.

# Китаблар
## Китаб теле

Китаплар күптелле кулъязмалар, әмма аларда ул чордагы белорус диалекты теле өстенлек итә. Белорус халык теленә якын булган китаблар теле иске белорус язуы һәйкәлләренең теленнән аерылып тора. Еш кына манускриптларда гарәп, төрки һәм белорус телләренең бер-берсенә кушылуы һәм үрелеп баруы күзәтелә.
Тәрҗемәчеләр һәм күчермәчеләрнең филологик эше аңлы характерга ия булган, бу исә бер төрле язарга омтылуда чагылган. Шул сәбәпле, китабларда берничә фактор йогынтысында формалашкан әдәби-язма нормалар: элекке күчермәләрнең (элекке еллардагы белорус теле нормаларын чагылдырган), кириллица әдәби (бигрәк тә дини чыганакларының һәм халык-диалектлы телнең) барлыкка килүе турында сөйләргә була.

# Китаблар
## Өйрәнү

Китабларны фәнни өйрәнү XIX гасырда башлана һәм китаптан транслитерланган өзекләр А.Мухлинский «Литва татарларының барлыкка килүе һәм торышы турында тикшеренү» (СПб) эшендә бастыра. XX гасыр башында китаблар турында Евфимий Карский, Игнатий Крачковский, Иван Луцкевич, Ян Станкевич яза.
# Махцино

Махцино — Польшаның Мазовия воеводалыгы Бельск гминасында урнашкан авыл.

# Махцино
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Флавиньи-ле-Гранд-э-Борен

Флавиньи-ле-Гранд-э-Борен (фр. Flavigny-le-Grand-et-Beaurain) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Сен-Сюльпис-ле-Буа

Сен-Сюльпис-ле-Буа (фр. Saint-Sulpice-les-Bois) — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
# Олши (Йиглава)

Олши (чех. Olší) — Чехиянең Высочина крае Йиглава һәм Q89269406? районында урнашкан авыл.

# Олши (Йиглава)
## Географиясе

Мәйданы — 3,614369 км², 3,614 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 611 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Олши (Йиглава)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Олши (Йиглава)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Олши (Йиглава)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 143 |
| 1880 | 139 |
| 1890 | 151 |
| 1900 | 150 |
| 1910 | 141 |
| 1921 | 161 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 151 |
| 1950 | 114 |
| 1961 | 114 |
| 1970 | 96 |
| 1980 | 70 |
| 1991 | 61 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 60 |
| 2014 | 65 |
| 2016 | 67 |
| 2017 | 68 |
| 2018 | 70 |
| 2019 | 70 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 73 |
| 2021 | 72 |
| 2021 | 65 |
| 2022 | 69 |
| 2023 | 70 |
| 2024 | 77 |
# Месҗит (Кангал)

Месҗит (төр. Mescit) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Кангал илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Навикальи, Куадрилья Нуева (Хенерал Кануто А. Нери)

Навикальи, Куадрилья Нуева — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Хенераль-Кануто-Нери муниципалитеты составына керә.

# Навикальи, Куадрилья Нуева (Хенерал Кануто А. Нери)
## Географиясе

Навикальи, Куадрилья Нуева Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Навикальи, Куадрилья Нуева (Хенерал Кануто А. Нери)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Навикальи, Куадрилья Нуева (Хенерал Кануто А. Нери)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Немсцице

Немсцице — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Сташув гминасында урнашкан авыл.

# Немсцице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Целль-ан-дер-Прам

Целль-ан-дер-Прам — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Шердинг округы составына керә.

# Целль-ан-дер-Прам
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 367 метр биеклектә урнашкан. Раб (Югары Австрия), Альтшвендт, Кальхам, Ридау, Тайскирхен-им-Иннкрайс, Ламбрехтен һәм Андорф коммуналары белән чиктәш.
# Донецк өлкәсе

Донецк өлкәсе (укр. Донецька область — Донэцька область, рус. Донецкая область) — Украинаның көнчыгышында урнашкан өлкә. Башкаласы — Донецк каласы. Өлкә 1938 елның 3 июнендә оеша.
Әлеге вакытта өлкә территориясенең өлеше, шул исәптә Донецк ДХҖ контроле астында тора, шуңа күрә өлкә администрациясе Краматорскида урнашкан.

# Донецк өлкәсе
## География
### Чиктәшлек

| Як | Өлкә яки дәүләт |
| Төньяк-көнбатыш | Харьков өлкәсе |
| Төньяк-көнчыгыш | Луганск өлкәсе |
| Көнбатыш | Днепропетровск өлкәсе |
| Көньяк-көнбатыш | Запорожье өлкәсе |
| Көньяк-көнчыгыш | Россия Федерациясе (Ростов өлкәсе) |
| Көньяк | Азак диңгезе |

# Донецк өлкәсе
## Халык

2012 ел мәгълүматларына караганда Донецк өлкәсендә 4,390 млн кеше яши. Милли яктан биредә яшәүче халыкның 56,9%-тын — украиннар, 38,2%-ын — руслар, 1,6%-ын греклар тәшкил итә. Халыкның 0,40%-ы, ягъни 20 меңгә якын кеше, татар халкы вәкилләре.

# Донецк өлкәсе
## Административ-территориаль бүленеше

Донецк өлкәсе 28 шәһәр округына һәм 18 районына бүленә:

# Донецк өлкәсе
## Административ-территориаль бүленеше
### Районнар

* Александровка районы
* Амвросиевка районы
* Бахмут районы
* Великая Новосёлка районы
* Волноваха районы
* Володарское районы
* Доброполье районы
* Константиновка районы
* Красноармейск районы
* Красный Лиман районы
* Марьинка районы
* Новоазовск районы
* Перший Травень районы
* Славянск районы
* Старобешево районы
* Тельманово районы
* Шахтёрск районы
* Ясиноватая районы

# Донецк өлкәсе
## Административ-территориаль бүленеше
### Шәһәр округлары

| a — Авдийивка b — Бахмут c — Һорливка d — Дебальцеве e — Торецк f — Мырноград g — Добропилля | h — Докучаевск i — Донецк j — Дружкивка k — Енакиеве l — Жданивка m — Хрестивка n — Костянтынивка | o — Краматорск p — Покровск q — Лыман r — Макийивка s — Мариуполь t — Новогродивка u — Селыдове | v — Словьянск w — Снижне x — Чистякове y — Вугледар z — Харцызк α — Шахтарск β — Ясынувата |

# Донецк өлкәсе
## Өлкәдә туган танылган шәхесләр

* Нонна Мордюкова (1925-2008), ССРБ халык артисты.
* Шамил Шәйдуллин (03.03.1963, Родинское), Куйбышев тимер юлы башлыгы урынбасары.
* Шәүкәт Шәйдуллин (22.06.1961, Родинское), «Россия тимер юллары» ААҖ вице-президенты.
# Дуңгыз мае

Дуңгыз мае (яки шпик) — йорт дуңгызын суйгач аркасыннан алынган тиреасты мае. Төтенләнгән, тозланган килеш ашала, ит ризыклары ясауда кулланыла ала.
Урнашу җиренә карап, сырт һәм ян мае була. Тыгызлыгы буенча майның куе, ярымкуе һәм йомшагы була.
Эчендә %1,4 кә кадәр аксым һәм %92 дән артык май бар. Протеин өлеше, нигездә, эластин, һәм коллаген кебек җитешсез аксымнардан тора. Майны тәшкил иткән май кислоталарының күбесе туенмаган (олеик, линоленик һ.б.). Туенган май кислоталары нигездә пальмитик һәм стеарик кислоталар.

# Дуңгыз мае
## Литература

* ГОСТ 16594-85 «Продукты из свинины сырокопченые. Технические условия» (с изменением № 1) / Продукты из свинины: Сборник ГОСТов // М.: Издательство стандартов. — 2001. Текст документа на сайте справочной системы «Техэксперт».
* ГОСТ Р 55485-2013 «Продукты из шпика. Технические условия» // М.: Стандартинформ. — 2015. Текст документа на сайте справочной системы «Техэксперт».
# Бродгед (Висконсин)

Бродгед — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан шәһәр.

# Бродгед (Висконсин)
## Тарихы

Бродгед шәһәре елда нигезләнгән.

# Бродгед (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 4,597824 км², 4,753561 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 242 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Рене Генон

Рене́ Гено́н (René Guénon, 15 ноябрь 1886, Блуа, Франция — 7 январь 1951, Каһирә, Мисыр) — француз фәлсәфәчесе. Метафизика өлкәсендә йогынтысы аеруча зур була.
# Өммегөлсем Камалова-Акчурина

Өммегелсем Камалова (1889 — 1957) — татар җәмәгать эшлеклесе.

# Өммегөлсем Камалова-Акчурина
## Биографиясе

1889 елны Чистай шәһәрендә Закир ишан гаиләсендә дөньяга килә.
Төпчек кыз үз апалары һәм якында яшәгән Фатыймаи-Фәридә Ваһапова-Нәүрүзова белән гыйлемне үз өйләрендә үзләштерә башлый. Әл-Әзһәр университетында укып кайткан абыйсы Ибраһим Камалов традицион фәннәрдән тыш кызларга география, биология, тарих укыткан.
1908 елда Казанның Котова гимназиясен тәмамлау турында аттестат ала.
Шуннан соң Петербургка югары педагогия курсларының физика-математика бүлегенә укырга керә.
Гөлсем Камалова 1912 елда Беренче Балкан сугышы вакытында Төркиягә төрек солдатларына ярдәмгә бара, «Һиляле Әхмәр» (госманлы чоры төрек "Кызыл ай") хәрби лазаретында шәфкать туташы була. Төрле җәмгыятьләр аларның чыгыш ясауларын үтенәләр. 12 ноябрьдә «Шәкертләр җәмгыяте» чакыруы буенча оештырылган очрашуда «Петербургтан килгән Кәбир Бәкер, Шәриф Әхмәтҗан, Фатих Рәхимов һәм „Türk Yurdu“ мөдире Йосыф әфәнде Акчура катнашты», — дип яза Фатих Кәрими. Гөлсем Россиядәге уку тәртипләре, мәгариф юлындагы хәрәкәт хакында сөйли.
«Тәгаләи нисван» төрек хатыннарының феминист җәмгыятенә баргач алган тәэсирләре хакында «Болар хакында һәммәсен язсам, диңгезләр кара, җир йөзе кәгазь булса да җитмәс… Ишектән без барып кергәч, һәммәсе аякка калыктылар вә алкышлап безне каршыладылар…» — дип яза.
Гөлсем Камалова милли азатлык көрәшендә актив катнаша. Ул яшьтән үк татар зыялылары Хөсәен Ямашев, Гаяз Исхакый, Фоат Туктаровлар белән аралаша.
1913 елда Гөлсем Камалова Абдулла Акчуринга кияүгә чыга.
Гөлсем Камалова-Акчурина 1957 елда Казан шәһәрендә вафат була. Ул татар зиратына күмелә.

# Өммегөлсем Камалова-Акчурина
## Хәтер

Өммегөлсем Камалованың язмышы турында Роза Туфитуллова «Язмыш җиле» романын иҗат итә. Әлеге роман 2020 елда «Gūlsǔm» (Гөлсем) исеме белән Төркиядә Евразия Язучылар Берлегенең «Бәнгү» китап нәшриятында төрек телендә, 2023 елда «Goulsoum» (Гөлсем) исеме белән Франциядә француз телендә (тәрҗемәчесе — Кристоф Тронтин) басылып чыккан.
* татарча (2019/2022) @ Казан утлары
* төрекчә 2023 елның 26 август көнендә архивланган. (2020)
* русча (2021)
* французча (2023)
# Монтей (Аверон)

Монтей (фр. Monteils) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Аверон-э-Тарн кантонына карый.

# Монтей (Аверон)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 17,19 км².
# Ремансу

Ремансу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.

# Ремансу
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 4693,505 км².
# Полинье

Полинье (фр. Poligné) — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
# Дереюзү (Келкит)

Дереюзү (төр. Dereyüzü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Келкит илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Прабионе (Бреша)

Прабионе — Италиянең Ломбардия төбәге Тиньяле өязендә урнашкан торак пункт.

# Прабионе (Бреша)
## Географиясе

Прабионе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Прабионе (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Интрегалде (коммуна)

Интрегалде — Румыниянең Алба жудецында урнашкан коммуна.

# Интрегалде (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 82,86 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 825 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Интрегалде, Дялу-Джоаджулуй, Гионкань, Илиешть, Ивениш, Меринешть (Румыния), Модолешть (Интрегалде, Алба), Некрилешть, Попешть, Sfârcea һәм Текшешть авыллары урнашкан.
# Нироне (Парма)

Нироне — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Паланцано өязендә урнашкан торак пункт.

# Нироне (Парма)
## Географиясе

Нироне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Нироне (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Грихота

Грихота (исп. Grijota) — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Грихота
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 28,58 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 722 метр биеклектә урнашкан.
# FAM170A

FAM170A (ингл. Family with sequence similarity 170 member A) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Чочергина

Чочергина — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кельват елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Чочергина
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010800112115200030805
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203080
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# GSC2794-1297

GSC2794-1297 — Андромеда йолдызлыгында урнашкан B9V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 11,16 ± 0,09 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Драгочево

Драгочево (серб. Драгочево) — Сербиянең Рашка округы Нови-Пазар җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Драгочево
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 966 метр биеклектә урнашкан.

# Драгочево
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Мудисте

Мудисте (эст. Mudiste) — Эстониянең Вильяндимаа өязендә урнашкан авыл.
# Гензерндорф

Гензерндорф — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Гензерндорф округы составына керә.

# Гензерндорф
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 167 метр биеклектә урнашкан. Проттес, Вайкендорф, Оберзибенбрунн, Маркграфнойзидль, Штрасхоф-ан-дер-Нордбан һәм Шёнкирхен-Райерсдорф коммуналары белән чиктәш.
# Цельсий (ай кратеры)

Цельсий (лат. Celsius) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 38,96 км булган кратер.

# Цельсий (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Андерс Цельсий (1701—1744) хөрмәтенә бирелә.

# Цельсий (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Лос Чапарос (Хенерал Элиодоро Кастильо)

Лос Чапарос — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Хенераль-Элиодоро-Кастильо муниципалитеты составына керә.

# Лос Чапарос (Хенерал Элиодоро Кастильо)
## Географиясе

Лос Чапарос Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Лос Чапарос (Хенерал Элиодоро Кастильо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Лос Чапарос (Хенерал Элиодоро Кастильо)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Гортина

Гортина — Словениянең Мута (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Гортина
## Географиясе

Мәйданы — 6,88 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 367,4 метр биеклектә урнашкан.
# Вулуир-Егарт

Вулуир-Егарт — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Салым елгасының сул ярына тамагыннан 538 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 11 км.

# Вулуир-Егарт
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200049684
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204968
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Артлаш

Артлаш (Артлош) — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Башкаус елгасының уң ярыннан 149 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.

# Артлаш
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Телец күле су бассейны. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100112115100002484
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100248
* Бассейн коды — 13.01.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Топольно

һәм
Топольно — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Прущ гминаcында урнашкан авыл.

# Топольно
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# IC 3526

IC 3526 — чикләрендә урнашкан пара звёзд .

# IC 3526
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
# Мишако

Мишако — Россия территориясеннән ага торган елга. Адыгея, Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елга Агыйдел елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 9,4 км.

# Мишако
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 06020001112108100004557
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 108100455
* Бассейн коды — 06.02.00.011
* ГӨ буенча саны — 08
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Чамурабатмаз (Кескин)

Чамурабатмаз (төр. Çamurabatmaz) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кырыккале иле Кескин илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Калтаг (Аляска)

Калтаг — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан шәһәр.

# Калтаг (Аляска)
## Тарихы

Калтаг шәһәре 6 июнь 1969 елда нигезләнгән.

# Калтаг (Аляска)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 71,512755 км², 71,512768 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 30 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Но (Ду)

Но (фр. Nods) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# Бо-ан-Мож

Бо-ан-Мож (фр. Botz-en-Mauges) — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.