yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Пуцу-Греч

Пуцу-Греч — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. Гряка (коммуна) коммунасына карый.

# Пуцу-Греч
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 75 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Норлы

Норлы (каз. Нұрлы) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Норлы
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Капафреда (Верона)

Капафреда — Италиянең Венеция төбәге Роверкьяра өязендә урнашкан торак пункт.

# Капафреда (Верона)
## Географиясе

Капафреда Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Капафреда (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Карпно (Битивский повяты)

Карпно — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Липница гминасында урнашкан авыл.

# Карпно (Битивский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Зур Бакал

Зур Бакал (рус. Большой Бакал) — Көньяк Уралда Чиләбе өлкәсенең көнбатыш өлешендәге елга, Зур Саткы елгасының сулъяк кушылдыгы.

# Зур Бакал
## География

Елганың озынлыгы — 18 км. .
Төп кушылдыклары: сулдан 7,6 км тамагыннан ераклыкта Зур Бакал һәм уңнан 29 км тамагыннан ераклыкта Карелка
Елга буенда Сибирка авылы урнашкан.

# Зур Бакал
## Кушылдыклары

(тамагыннан ераклыгы күрсәтелгән)

# Зур Бакал
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010201012111100021894
# Стиньяно (Фоҗа)

Стиньяно — Италиянең Апулия төбәге Сан-Марко-ин-Ламис өязендә урнашкан торак пункт.

# Стиньяно (Фоҗа)
## Географиясе

Стиньяно Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Стиньяно (Фоҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эль Пирул (Мануел Добладо)

Эль Пирул — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мануэль-Добладо муниципалитеты составына керә.

# Эль Пирул (Мануел Добладо)
## Географиясе

Эль Пирул Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Пирул (Мануел Добладо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Пирул (Мануел Добладо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Григорий (Полетаев)

Григори (рус. Лев Иванович Петров-Полетаев, 1831, Түбән Новгород губернасы, Россия империясе — 29 март 1914(1914-03-29), Мәскәү, Россия империясе) — праваслау дин эшлеклесе, Казан руханилар академиясенең шәрәфле әгъзасы, Уфа һәм Иркутск руханилар семинарияләре ректоры, Ковно (1891-1892), Төркистан һәм Ташкәнт (1892-1895) һәм Омск һәм Симәй (1895-1900) епискобы.
# Прадена-де-Атьенса

Прадена-де-Атьенса (исп. Prádena de Atienza) — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Прадена-де-Атьенса
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 29 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1144 метр биеклектә урнашкан.
# (15898) Kharasterteam

(15898) Kharasterteam — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15898) Kharasterteam
## Тарихы

1997 елның 26 августында П. Правец, Л. Коткова тарафыннан Ондржеёв обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 QP» саналган.
# Балалар өчен Евровидение җыр бәйгесендә Молдавия

Балалар өчен Евровидение җыр бәйгесендә Молдавия 1 тапкыр гына катнашкан

# Балалар өчен Евровидение җыр бәйгесендә Молдавия
## Катнашулар

| Ел | Артист | Җыр | Урын | Баллар |
| 2010 | Штефан Рошкован | «AlliBaba» | 8 | 54 |
# (6917) 1993 FR2

(6917) 1993 FR2 (лат. 1993 FR2) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6917) 1993 FR2
## Тарихы

1993 елның 29 мартында С. Отомо тарафыннан Такане обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FR2» саналган.
# Юксекөрен (Козан)

Юксекөрен (төр. Yüksekören) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Козан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Эль Аторон (Херекуаро)

Эль Аторон — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Херекуаро муниципалитеты составына керә.

# Эль Аторон (Херекуаро)
## Географиясе

Эль Аторон Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Аторон (Херекуаро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Аторон (Херекуаро)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Вестменленд (Мэн)

Вестменленд — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Вестменленд (Мэн)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1879 елда нигезләнгән.

# Вестменленд (Мэн)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 36,45 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 189 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Маһмутшевкетпаша (Бейкоз)

Маһмутшевкетпаша (төр. Mahmutşevketpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Бейкоз илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кече Урсак мәчете

Кече Урсак мәчете - Татарстанның Кайбыч районы Кече Урсак авылында урнашкан мәчет.

# Кече Урсак мәчете
## Тарихы

Авыл мәчете XX гасырның 30 елларында кулланыштан чыгарылып гасыр азагында яңадан торгызыла.
# Малыя Сялюцичы

Малыя Сялюцичы (белар. Малыя Сялюцічы) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Петрыкавский районында урнашкан авыл.

# Малыя Сялюцичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Каршулар (Тонья)

Каршулар (төр. Karşular) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Тонья илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (20857) Richardromeo

(20857) Richardromeo — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20857) Richardromeo
## Тарихы

2000 елның 1 ноябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 VA30» саналган.
# Чулино (Таборы районы)

Чулино (рус. Чулино) — Свердловск өлкәсенең Таборы районы составына керүче авыл.

# Чулино (Таборы районы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Чулино (Таборы районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Веррикур

Веррикур (фр. Verricourt) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Арси-сюр-Об кантонына карый.
# Губислав

Губислав — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. Своге җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Губислав
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1056 метр биеклектә урнашкан.
# Огузйолу (Ханак)

Огузйолу (төр. Oğuzyolu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ардахан иле Ханак илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Эпинус (ай кратеры)

Эпинус (лат. Aepinus) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 16,74 км булган кратер.

# Эпинус (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Франц Ульрих Теодор Эпинус (1724—1802) хөрмәтенә бирелә.

# Эпинус (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 2009 елда раслана.
# Баеш

Баеш (Баишевская) — Төмән өлкәсенең Вагай районында урнашкан торак пункт.

# Баеш
## Сәгать поясы

Баеш Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Баеш
## Тарих

Октябрь инкыйлабына кадәр Тубыл губернасының Тубыл өязенә караган.

# Баеш
## Халык

Милләтләр (2010): татарлар — 100,0%.
# Лонг-Лейк (Иллинойс)

Лонг-Лейк — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Лонг-Лейк (Иллинойс)
## Географиясе

Лонг-Лейк халык санын алу урыны мәйданы — 4,216688 км², 4,224368 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 225 метр биеклектә урнашкан.
# Стабиоли (Вербано-Кузио-Осола)

Стабиоли — Италиянең Пьемонт төбәге Макуньяга өязендә урнашкан торак пункт.

# Стабиоли (Вербано-Кузио-Осола)
## Географиясе

Стабиоли Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Стабиоли (Вербано-Кузио-Осола)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фильбах

Фильбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Фильбах
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,52 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 270 метр биеклектә урнашкан.
# Барко (Реҗо Эмилия)

һәм
Барко — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Биббьяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Барко (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Барко Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Барко (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Салаку-Яха

Салаку-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Гыдан култыгы урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.

# Салаку-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000212115300079709
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115307970
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Шеломенцево

Шеломенцево (рус. Шеломенцево) — Чиләбе өлкәсенең Эткүл районы составына керүче авыл.

# Шеломенцево
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Шеломенцево
## Сәгать поясы

Шеломенцево Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Шеломенцево
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%).
# Бүюкьягҗы (Һаймана)

Бүюкьягҗы (төр. Büyükyağcı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Һаймана илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Шахинбейлер (Синҗик)

Шахинбейлер (төр. Şahinbeyler) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Синҗик илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Свет-Знание

Свет-Знание (рус. Свет-Знание) — Киров өлкәсенең Көлмез районында урнашкан авыл.

# Свет-Знание
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Свет-Знание
## Сәгать поясы

Свет-Знание Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Свет-Знание
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Пралетарски (Бабруйский районы)

Пралетарски (белар. Пралетарскі) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.

# Пралетарски (Бабруйский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# 1840-еллар

2 меңьеллык :
XVII гасыр — XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр :
Хронологик таблица :
1840-еллар — 1840 елда башланган һәм 1849 елда тәмамланган унъеллык.

# 1840-еллар
## Төп вакыйгалар

* Венгриядә 1848—1849 еллар инкыйлабы.
# Галактоземия

Галактоземия — галактозо-1-фосфатуридилтрансфераза (GPUT) энзимы булмау белән бәйле галактоза үзләштерүнең чагылган какшавы. Нәселдәнлек төре аутосом-рецессивлы.
а) иртә балачакта барлыкка килгән системалы какшауларга үсеш тоткарлану, рухсызлык, еш косу һәм эч китү керә. Сөт кулланганнан соң сидектә таркалу матдәләре табыла. Азыктан галактоза булган ашамлыкларны алып атмасаң анемия, саңгыраулык, акылга артка калганлык, шулай ук гепатоспленомегалия һәм үлемгә китерүче бөерләр зарарлануы үсеш ала;
б)«нефть тамчысы» кебек үзәк томанланулар белән сыйфатланган катаракта ( рәс. 12.23д кара), күпчелек авыруларда гомернең беренче көннәрендә яки атнасында үсеш ала. Азыктан галактозаны алып ату катаракта көчәюен кисәтә, кайвакыт ясмык үзгәрешләре кире кайта ала.
# Збирожа

Збирожа — Польшаның Мазовия воеводалыгы Мщонув гминасында урнашкан авыл.

# Збирожа
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Санта Инес (Мануел Добладо)

Санта Инес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мануэль-Добладо муниципалитеты составына керә.

# Санта Инес (Мануел Добладо)
## Географиясе

Санта Инес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Санта Инес (Мануел Добладо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Санта Инес (Мануел Добладо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# IC 1812

IC 1812 — Эридан йолдызлыгы чикләрендә урнашкан эллиптик галактика .

# IC 1812
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1812, PGC 9486, ESO 246-19, 2MASX J02293177-4248406, ESO-LV 246-0190, MCG-07-06-008, AM 0227-430, 6dFGS gJ022931.8-424841, SGC 022736-4301.9, LEDA 9486 һәм APMBGC 246-075-112 буларак та сурәтләнә.
# Чарнкув (Түбән Силезия воеводалыгы)

Чарнкув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Легницке-Поле гминасында урнашкан авыл.

# Чарнкув (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Огниво (Люблин воеводалыгы)

Огниво — Польшаның Люблин воеводалыгы Станин гминаcында урнашкан авыл.

# Огниво (Люблин воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Юнионвилл (Джорджия)

Юнионвилл — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Юнионвилл (Джорджия)
## Географиясе

Юнионвилл халык санын алу урыны мәйданы — 1,946946 км², 1,93385 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 351 Фут биеклектә урнашкан.
# Заза теле

Заза теле (яки зазача, зазаки) - заза халкының туган теле, иран телләренә керүче тел. Заза теле нигездә Төркиядә таралган, шулай ук аны белүчеләр Алманиядә, Казакъстанда да очрый.
Невинс буенча заза телен белүчеләр саны 2 млннан алып 4 милнгача җитә, бу исәпкә аның барлык диалектлары да кертелгән.
Заза теллеләр үзләрен көрд халкының бер өлеше дип саный, һәм үз телләреннән тыш көрд һәм төрек телләрен дә белә. Көрдләрдә заза теле көрд теленең бер диалекты дип санала.
Язу гарәп һәм латин әлифбасына нигезләнгән.
| Татар теле | Заза теле |
| әйе | eya |
| юк | nê |
| рәхмәт | tı weş be |
| мин | ez |
| син | tı |
| ул | a/o |
| без | ma |
| сез | şıma |
| алар | ê |
# (9589) Deridder

(9589) Deridder (лат. Deridder) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9589) Deridder
## Тарихы

1990 елның 21 ноябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 WU5» саналган.
# Чамалты (Бартын)

Чамалты (төр. Çamaltı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Бартын илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Андрей Колесников

Андрей Колесников (рус. Андрей Викторович Колесников, 26 февраль 1989(1989-02-26) (35 яшь), Барнавыл, Алтай крае, РСФСР, СССР — , ) — Россия һөнәри һоккейчесе (сакчы).
# Идар-Оберштайн

Идар-Оберштайн — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Идар-Оберштайн
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 91,58 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 272 метр биеклектә урнашкан.
# Витенешть (Вранча)

Витенешть — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. Цифешть (коммуна) коммунасына карый.

# Витенешть (Вранча)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 181 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Алексей Шмарёв

Алексей Шмарёв (рус. Алексей Тихонович Шмарёв, 18 гыйнвар 1913(1913-01-18), Налчык, Россия империясе — 1993, Мәскәү, Россия) — СССР нифетчесе, дәүләт эшлеклесе, Сталин (1950) һәм Ленин (1962) премияләре лауреаты, ТАССРның атказанган нифетчесе, «Татнефть» башлыгы (1950-1956), РСФСР ХХШ рәисе урынбасары (1962-1963), РСФСР геология министры (1965-1977).
# Ходов (Карлови Вари)

Ходов (чех. Chodov) — Чехиянең Карловы Вары крае Карловы Вары һәм Karlovy Vary (administrative district) районында урнашкан авыл.

# Ходов (Карлови Вари)
## Географиясе

Мәйданы — 8,160304 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 707 метр биеклектә урнашкан.

# Ходов (Карлови Вари)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ходов (Карлови Вари)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Ходов (Карлови Вари)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 682 |
| 1880 | 664 |
| 1890 | 675 |
| 1900 | 630 |
| 1910 | 582 |
| 1921 | 527 |
| 1930 | 547 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 191 |
| 1961 | 280 |
| 1970 | 186 |
| 1980 | 124 |
| 1991 | 113 |
| 2001 | 109 |
| 2011 | 105 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 112 |
| 2016 | 115 |
| 2017 | 112 |
| 2018 | 115 |
| 2019 | 114 |
| 2020 | 115 |
| 2021 | 115 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 104 |
| 2022 | 118 |
| 2023 | 123 |
| 2024 | 124 |
# NGC 3466

NGC 3466 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3466
## Тарихы

Әлеге галактика 1828 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Вила-Прая-ди-Анкора

Вила-Прая-ди-Анкора — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. Каминья муниципалитетына карый.

# Вила-Прая-ди-Анкора
## Географиясе

Мәйданы — 8,15 км².
# Дандоло (Падова)

Дандоло — Италиянең Венеция төбәге Гаццо өязендә урнашкан торак пункт.

# Дандоло (Падова)
## Географиясе

Дандоло Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Дандоло (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# FRMD3

FRMD3 (ингл. FERM domain containing 3) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# NGC 7517

NGC 7517 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7517
## Тарихы

Әлеге галактика 1863 елда Алмания астрономы Albert Marth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Йирков (Железни Брод)

Йирков (чех. Jirkov) — Чехиянең Либерец крае Железни-Брод районында урнашкан авыл.

# Йирков (Железни Брод)
## Географиясе

Мәйданы — 2,432 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 540 метр биеклектә урнашкан.

# Йирков (Железни Брод)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Йирков (Железни Брод)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Йирков (Железни Брод)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 604 |
| 1880 | 566 |
| 1890 | 539 |
| 1900 | 553 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 480 |
| 1921 | 427 |
| 1930 | 381 |
| 1950 | 250 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 260 |
| 1970 | 291 |
| 1980 | 274 |
| 1991 | 249 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 215 |
| 2011 | 217 |
| 2021 | 208 |
# Роенок (Луизиана)

Роенок — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Роенок (Луизиана)
## Географиясе

Роенок халык санын алу урыны мәйданы — 1,107301 км², 1,107299 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 26 Фут биеклектә урнашкан.
# NGC 3523

NGC 3523 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3523
## Тарихы

Әлеге галактика 1801 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ленкавиця (Силезия воеводалыгы)

һәм
Ленкавиця — Польшаның Силезия воеводалыгы Ленкавица гминасында урнашкан авыл.

# Ленкавиця (Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Агва де Флорес (Тетипак)

Агва де Флорес — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Тетипак муниципалитеты составына керә.

# Агва де Флорес (Тетипак)
## Географиясе

Агва де Флорес Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Агва де Флорес (Тетипак)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Агва де Флорес (Тетипак)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.