yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# KCTD8

KCTD8 (ингл. Potassium channel tetramerization domain containing 8) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Слабада (Слабадски авыл советы, Мядзельский районы)

Слабада (белар. Слабада) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.

# Слабада (Слабадски авыл советы, Мядзельский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Хельденберг

Хельденберг — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Холлабрунн округы составына керә.

# Хельденберг
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 238 метр биеклектә урнашкан. Цирсдорф, Холлабрунн, Гросвайкерсдорф һәм Гросриденталь коммуналары белән чиктәш.
# (13180) Фуркруа

(13180) Фуркруа — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13180) Фуркруа
## Тарихы

1996 елның 18 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 HV19» саналган.
# Забалацце (Шчомыслицки авыл советы)

Забалацце (белар. Забалацце) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Минский районында урнашкан авыл.

# Забалацце (Шчомыслицки авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Дубровна

Дубровна (белар. Дуброўна) — Беларусның Витебск өлкәсендә урнашкан шәһәр. Дубровна районының административ үзәге.

# Дубровна
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Хершбах (Обервестервальд)

Хершбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Хершбах (Обервестервальд)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,63 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 318 метр биеклектә урнашкан.
# Малиновшчына (Чашницкий районы)

Малиновшчына (белар. Маліноўшчына) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.

# Малиновшчына (Чашницкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Мерашу (коммуна)

Мерашу — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан коммуна.

# Мерашу (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 61,12 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Мерашу, Бендою, Мегурень (Бреила), Неделку, Плопи (Бреила) һәм Цекеу авыллары урнашкан.
# Шонас-л’Амбаллан

Шонас-л’Амбаллан (фр. Chonas-l’Amballan) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Вьен-2 кантонына карый.

# Шонас-л’Амбаллан
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,41 км².
# (6026) Xenophanes

(6026) Xenophanes (лат. Xenophanes) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6026) Xenophanes
## Тарихы

1993 елның 23 гыйнварында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 BA8» саналган.
# Мовраж

Мовраж — Словениянең Копер җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Мовраж
## Географиясе

Мәйданы — 5,34 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 213,8 метр биеклектә урнашкан.
# Липалаты

Липалаты (белар. Ліпалаты) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.

# Липалаты
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Лебедевка (Уй районы)

Лебедевка (рус. Лебедевка) — Чиләбе өлкәсенең Уй районы составына керүче авыл.

# Лебедевка (Уй районы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Лебедевка (Уй районы)
## Сәгать поясы

Лебедевка (Уй районы) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Лебедевка (Уй районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (88%), нагайбәкләр (4%).
# Бивио Сан Поло (Рим)

Бивио Сан Поло — Италиянең Лацио төбәге Тиволи өязендә урнашкан торак пункт.

# Бивио Сан Поло (Рим)
## Географиясе

Бивио Сан Поло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Бивио Сан Поло (Рим)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тихоново (Киров өлкәсе)

Тихоново (рус. Тихоново) — Киров өлкәсенең Яраң районында урнашкан авыл.

# Тихоново (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Тихоново (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Тихоново (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Тихоново (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (57%), руслар (43%).
# Роман Кнорриң

Роман Кнорриң (алман. Robert Alexander von Knorring, 13 (25) декабрь 1803, — 28 ноябрь (10 декабрь) 1876 (72 яшь), Уши, Лозанна, Во кантуны, Швейцария) — артиллерия генералы, Казан хәрби округы гаскәрләре сәргаскәре (1864-1865).
# Гориано-Сиколи

Гориано-Сиколи — Италиянең Абруццо төбәгендә урнашкан коммуна. Л’Акуила провинциясе составына керә.

# Гориано-Сиколи
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 720 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Кокулло, Раяно, Кастель-ди-Иери һәм Прецца коммуналары белән чиктәш.
# Маставляны (Лидский районы)

Маставляны (белар. Мастаўляны) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.

# Маставляны (Лидский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Суфия Юлмәтова

Суфия Юлмәтова (Суфия Фатыйх кызы Юлмәтова, 2 гыйнвар 1919(1919-01-02), Бөгелмә, Бөгелмә өязе, Самар губернасы, РСФСР — 1996 елдан иртә түгел, ) — әдәбият белгече, БаССРның атказанган фән эшлеклесе (1991).
# Шлезвиг-Һольштейн

Шлезвиг-Һольштейн (алман. Schleswig-Holstein) - Федераль Алмания Республикасының федераль җире, административ берекмә. Халык – 2,83 млн. кеше. Административ үзәге — Кил шәһәре.

# Шлезвиг-Һольштейн
## География

Төньякта Дания, көньякта – федераль җир статуслы Һамбург шәһәр-дәүләт, Мекленбург-Алгы Померания һәм Түбәнге Саксония федераль җирләре белән чиктәш. Шлезвиг-Һольштейн Ютландиянең көньякта урнашкан. Көнбайышта Төньяк диңгез һәм көнчыгышта Балтыйк диңгезе белән йыуыла. Зур шәһәрләр-Кил, Любек.
* ↑ Abolition of the Provinces in the British Zone of the Former State of Prussia and Reconstitution thereof as Separate Länder., Auflösung der Provinzen des ehemaligen Landes Preußen in der Britischen Zone und ihre Neubildung als selbständige Länder.https://wikidata.org/wiki/Track:Q7100797
* ↑ http://www.zeit.de/politik/deutschland/2013-10/arbeitsgruppen-grosse-koalition-spd-cdu-csu
* ↑ archINFORM — 1994.https://wikidata.org/wiki/Track:P5383https://wikidata.org/wiki/Track:P5604https://wikidata.org/wiki/Track:P12149https://wikidata.org/wiki/Track:Q265049https://wikidata.org/wiki/Track:P5573https://wikidata.org/wiki/Track:P5508
* ↑ https://web.archive.org/web/20180806123507/http://www.klimabuendnis.org/nc/kommunen/das-netzwerk.html
* ↑ https://www.statistik-nord.de/fileadmin/Dokumente/Statistische_Berichte/bevoelkerung/A_I_3_j_S/A_I_3_j22_SH.xlsx
* ↑ https://web.archive.org/web/20100806130658/http://www.schleswig-holstein.de/Portal/EN/LandGovernment/Partnerships/Partnerships_node.html
* ↑ https://www.statistik-nord.de/presse-veroeffentlichungen/thematische-veroeffentlichungen/fachveroeffentlichungen:-gebiet-flaeche/
# Шарпсбург (Кентукки)

Шарпсбург — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.

# Шарпсбург (Кентукки)
## Тарихы

Шарпсбург шәһәре 1825 елда нигезләнгән.

# Шарпсбург (Кентукки)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,511308 км², 0,509918 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 308 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ямки (Чиләбе өлкәсе)

Ямки (рус. Ямки) — Чиләбе өлкәсенең Эткүл районы составына керүче авыл.

# Ямки (Чиләбе өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Ямки (Чиләбе өлкәсе)
## Сәгать поясы

Ямки (Чиләбе өлкәсе) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Ямки (Чиләбе өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
# Влкава (Млада Болеслав)

Влкава (чех. Vlkava) — Чехиянең Урта Чехия крае Млада-Болеслав һәм Млада-Болеслав районында урнашкан авыл.

# Влкава (Млада Болеслав)
## Географиясе

Мәйданы — 7,737128 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 205 метр биеклектә урнашкан.

# Влкава (Млада Болеслав)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Влкава (Млада Болеслав)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Влкава (Млада Болеслав)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 514 |
| 1880 | 629 |
| 1890 | 661 |
| 1900 | 594 |
| 1910 | 602 |
| 1921 | 599 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 636 |
| 1950 | 481 |
| 1961 | 495 |
| 1970 | 513 |
| 1980 | 444 |
| 1991 | 382 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 389 |
| 2014 | 424 |
| 2016 | 422 |
| 2017 | 416 |
| 2018 | 420 |
| 2019 | 428 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 423 |
| 2021 | 420 |
| 2021 | 429 |
| 2022 | 424 |
| 2023 | 467 |
| 2024 | 494 |
# Лос-Ветеранос II (Техас)

Лос-Ветеранос II — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Лос-Ветеранос II (Техас)
## Географиясе

Лос-Ветеранос II халык санын алу урыны мәйданы — 0,412355 км², 0,412267 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Лавьяно

Лавьяно — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Салерно провинциясе составына керә.

# Лавьяно
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 475 метр биеклектә урнашкан. Кастельгранде, Коллиано, Пескопагано, Сантоменна, Вальва, Капозеле, Кастельнуово-ди-Конца һәм Муро-Лучано коммуналары белән чиктәш.
# Көнчыгыш Алеут утраулары

Көнчыгыш Алеут утраулары — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан боро. Үзәге - Санд-Пойнт шәһәре.

# Көнчыгыш Алеут утраулары
## Тарихы

Рәсми рәвештә 1987 елда оештырыла.

# Көнчыгыш Алеут утраулары
## Территориясе

Мәйданы 38 875 км² тәшкил итә.
# Зур Тәүрә

һәм
Зур Тәүрә (рус. Большая Тавра) — Свердловск өлкәсенең Кызылъяр округы составына керүче авыл.

# Зур Тәүрә
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Зур Тәүрә
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (97%).
# NGC 3661

NGC 3661 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3661
## Тарихы

Әлеге галактика 1786 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Сантино (Вербано-Кузио-Осола)

Сантино — Италиянең Пьемонт төбәге Сан-Бернардино-Вербано өязендә урнашкан торак пункт.

# Сантино (Вербано-Кузио-Осола)
## Географиясе

Сантино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сантино (Вербано-Кузио-Осола)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# YKT6

YKT6 (ингл. YKT6 v-SNARE homolog һәм SNARE protein Ykt6) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Падвосава

Падвосава (белар. Падвосава) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Бярэзинский районында урнашкан авыл.

# Падвосава
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Залесе (Клодзький повяты)

Залесе — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Быстшица-Клодзка гминасында урнашкан авыл.

# Залесе (Клодзький повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Улян-Малий

Улян-Малий — Польшаның Люблин воеводалыгы Улян-Маёрат гминасында урнашкан авыл.

# Улян-Малий
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Макия ди Мауро (Фоҗа)

Макия ди Мауро — Италиянең Апулия төбәге Вьесте өязендә урнашкан торак пункт.

# Макия ди Мауро (Фоҗа)
## Географиясе

Макия ди Мауро Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Макия ди Мауро (Фоҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Цона Индузтрияле Вя дел Лаворо (Асколи Пичено)

Цона Индузтрияле Вя дел Лаворо — Италиянең Марке төбәге Монтепрандоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Индузтрияле Вя дел Лаворо (Асколи Пичено)
## Географиясе

Цона Индузтрияле Вя дел Лаворо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Цона Индузтрияле Вя дел Лаворо (Асколи Пичено)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вебб-Лейк (Висконсин)

Вебб-Лейк — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Вебб-Лейк (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 93,7 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 300 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Зарэчнае (Мядзельский районы)

Зарэчнае (белар. Зарэчнае) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.

# Зарэчнае (Мядзельский районы)
## Тарихы

1793 елдан, Речь Посполитаяның икенче бүленешеннән соң, Зарэчнае, бөтен Вилейка төбәге кебек, Россия империясе составына керә. Баштан Минск губернасына, һәм 1843 елдан — Вильно губернасына караган Вилейка өязе (үзәге Вилейка) составында була.
Авыл 1921—1945 елларда Польша Республикасы Вильно воеводалыгы Вилейка өязе, Крывічы гминасы составында булган.

# Зарэчнае (Мядзельский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.

# Зарэчнае (Мядзельский районы)
## Халык саны

* 1921 елда авылда 234 кеше, 41 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 273 кеше, 45 хуҗалык исәпләнгән.
# (16083) Jorvik

(16083) Jorvik — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16083) Jorvik
## Тарихы

1999 елның 12 октябрендә Я. Тиха, М. Тихи тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 TH12» саналган.
# Арча шәһәрчеге

Арча шәһәрчеге - Казансу ярындагы болгарлар нигезләгән җирлек. Җирле әһәмияттәге археология һәйкәле. Еллар узу белән Казан ханлыгы җирләрен тоташтыручы төп юллар киселешендә булып чыга һәм Татарстан территориясендә моңарчы булган барлык төп сәүдә юллары Арча аша үтә.

# Арча шәһәрчеге
## Тарихы

IX гасырда Итил ярларына болгарларның үз дәүләтенә нигез салган алдынгы отрядлары килгәч, аның юлбашчылары каршында Бөек елга ярларында барлыкка килгән авылларның куркынычсызлыгы мәсьәләсе килеп баса. Үзләрен хәрби күршеләреннән һәм талау исәбенә йәшәп өйрәнгән халыҡлардан саклану өчен Идел-Кама Болгары яшь дәүләте читендә чик буе крепостьлары төзелә. Урманлы, сазлы, үтеүе авыр булган урын терәк пункты төзү очен кулай була. Бу урыннарның беренче йәшәүчеләре сугышчылар, аучылар һәм һөнәрчеләр була. Арча шәһәрчегенә 13-14нче гасырларда нигез салына. Ул 15нче гасырда ук билдәле булса да, бары тик 20нче гасырның 80нче елларында гына өйрәнелә башлый. 1945 елда уны СССР Фәннәр академиясе Казан филиалының Н. Ф. Калинин житәкчелегендәге археологик экспедияция өйрәнә. Нәтижәдә шәһәрчек мәйданы 24000 квадрат километр дип билгеләнә. 1996 елда тарих фәннәре кандидаты А. А. Бурханов җитәкчелегендә Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Казан арты археологик экспедициясе һәм Татарстан Мәдәният министрлыгы тарафыннан урта гасыр Арча шәһәрчегендә археологик казу эшләре үткәрелә. Тикшеренүләр шәһәрчеккә XIII гасырда нигез салынуын, шулай ук Казан ханлыгы чорындагы шәһәрчек чикләре билгеләнүен раслый. Табылган материаллардан керамика, тимер һәм пыяла эшләнмәләре, шулай ук XV гасырның көмеш джучид тәңкәләре аеруча кызыксыну тудыра. Шул ук вакытта жирлекне удмуртлар нигезләгән дигян теория да бар: янәсе, ул X-XI гасырларда (гарәпләр тарафыннан ул чорда "Арса"/"Арта" — илнең төп шәһәре "Арсания"/"Артания" дип аталган) барлыкка килгән, XII—XV гасырларда мөстәкыйль Көньяк удмурт кенәзлек үзәге һәм XV—XVI гасырларда Казан ханлыгы составында айрым удмурт кенәзлеге буларак булган. Удмурт фольклоры һәм шәһәр исемендәге "ар" компоненты моңа җитди нигез итеп алына. Әмма бу теория шик астына куела
# Панизове (Лагойский районы)

Панизове (белар. Панізоўе) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Лагойский районында урнашкан авыл.

# Панизове (Лагойский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Смрчна (Трпишовице)

Смрчна (чех. Smrčná) — Чехиянең Высочина крае Трпишовице районында урнашкан авыл.

# Смрчна (Трпишовице)
## Географиясе

Мәйданы — 0,449 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Смрчна (Трпишовице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Смрчна (Трпишовице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Смрчна (Трпишовице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 34 |
| 1880 | 39 |
| 1890 | 35 |
| 1900 | 35 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 36 |
| 1921 | 41 |
| 1930 | 45 |
| 1950 | 22 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 21 |
| 1970 | 17 |
| 1980 | 10 |
| 1991 | 9 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 12 |
| 2011 | 7 |
| 2021 | 10 |
# Устиненки

Устиненки (чирм. Устин почиҥга, рус. Устиненки) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.

# Устиненки
## Сәгать поясы

Устиненки Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Устиненки
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Иллифо

Иллифо (фр. Illifaut) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Брон кантонына карый.

# Иллифо
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 26,71 км².
# Дека (Диңгез буе воеводалыгы)

Дека — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Линево гминасында урнашкан авыл.

# Дека (Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Осор (Испания)

Осор (кат. Osor) — Испаниянең Жирона провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Осор (Испания)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 52,1 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 340 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Псари (Скерневицкий повяты)

Псари — Польшаның Лодзь воеводалыгы Новы-Кавенчин гминаcында урнашкан авыл.

# Псари (Скерневицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ашагы Җибикли

Ашагы Җибикли (әзери. Aşağı Cibikli) — Әзербайҗанның Губадлы районына караган авыл.
# Ракавцы (Глыбоцкий районы)

Ракавцы (белар. Ракаўцы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.

# Ракавцы (Глыбоцкий районы)
## Тарихы

1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Глыбокае гминасы составында авыл.

# Ракавцы (Глыбоцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.

# Ракавцы (Глыбоцкий районы)
## Халык саны

* 1921 елда авылда 349 кеше, 70 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 325 кеше, 74 хуҗалык исәпләнгән.
# Окнини-Подздруй

Окнини-Подздруй — Польшаның Мазовия воеводалыгы Виснев гминасында урнашкан авыл.

# Окнини-Подздруй
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Владимир Быстряков

Владимир Быстряков (июль 1900, Эңерсола, Чар өязе, Казан губернасы, Рәсәй империясе—27 сентябрь 1938, Йошкар-Ола, Мари АССР, ССРБ) — мари совет дәүләт эшлеклесе, Рәсәй ватандашлар һәм совет-поляк сугышларында катнашучы.
ЭККГ Смоленск урта командалык составы курсларында (?-1922), ББСИ (ОГПУ) Ленинград чик буе мәктәбендә (?-1925), БК(б)Ф ҮК каршындагы курсларында (1925) укыган. ЭККГдә (1918-?), Кронштадт фетнәсен бастыруда катнашкан (1921), чик буе гаскәрләрендә (1922-?), чик буе тоткавылы башлыгы (1925-1928), Ольшанка урман сәнәгате хуҗалыгы башлыгы (1928-1929), Ольшанка район шурасы башкарма комитеты рәисе (1929-1930), БК(б)Ф Мари өлкә контроль комиссиясе рәисе урынбасары (1930-1934), Мари өлкә кулланучылар кооперациясе берлеге рәисе (1934-1935), Мари мохтар өлкәсе прокуроры урынбасары (1935-?), Мари мохтар өлкәсе прокуроры (1937), Мари АССР шуралары башкарма комитеты рәисе (?-1938), кулга алынган (1938), атып үтерелгән (1938).
# Небещани

һәм
Небещани — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Санок гминасында урнашкан авыл.

# Небещани
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (5550) 1981 UB1

(5550) 1981 UB1 (лат. 1981 UB1) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5550) 1981 UB1
## Тарихы

1981 елның 30 октябрендә L. G. Taff тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 UB1» саналган.
# Монтемаҗоре (Удине)

һәм
Монтемаҗоре — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Савонья өязендә урнашкан торак пункт.

# Монтемаҗоре (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.