# 12 май

12 май — Милади тәкъвимендә бишенче айның уникенче көне. Ел ахырына кадәр 233 көн кала.
* Тарих порталы
* Вакыт порталы
* Бәйрәмнәр порталы
Дөнья тарихында бу көн:

# 12 май
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Халыкара

* Бөтендөнья азык-төлек һәм авыл хуҗалыгы оешмасы — Халыкара үсемлекләр сәламәтлелеген саклау көне (гарәп. اليوم الدولي للصحة النباتية‎, ингл. International Day of Plant Health, кыт. 国际植物健康日, рус. Международный день охраны здоровья растений).
* Халыкара шәфкать туташлары шурасы — Халыкара шәфкать туташы көне (гарәп. اليوم العالمي للتمريض‎, ингл. International Nurses Day, кыт. 国际护士节, рус. Международный день медицинской сестры).

# 12 май
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Милли

* Финләндия — Фин милли кемлеге көне (фин. Suomalaisuuden päivä, ингл. Day of the Finnish Identity, рус. День финского самосознания).

# 12 май
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* Халыкара фибромиалгия һәм хроник арганлык синдромы авырулары турында мәгълүмат тарату көне (исп. Día Internacional de la Fibromialgia y el Síndrome de fatiga crónica, ингл. International Myalgic Encephalomyelitis/Chronic Fatigue Syndrome Awareness Day).
* Халыкара математикада хатын-кызлар көне (ингл. International Women in Mathematics Day, фр. Journée internationale des femmes en mathématiques).
* Босния һәм Герцеговина / Серб республикасы (d) — Армия көне (серб. Дан Војске Републике Српске, ингл. Day of the Army of the Republika Srpska).
* Гөрҗистан — Беренче дәшелгән Апостол Андрей көне (гөрҗ. წმინდა მოციქულის ანდრია პირველწოდებულის საქართველოში შემოსვლის დღე, рус. День Святого апостола Андрея Первозванного).
* Россия Федерациясе — Экологик белем бирү көне (рус. День экологического образования).

# 12 май
## Вакыйгалар

* 1233 ― болгар-татар шагыйре Кол Гали Кыйссаи Йосыф поэмасын тәмамлый (яңа вакыт исәбе буенча).
* 1769 ― патшабикә Екатерина II Казан гимназиясендә татар телен укытуга рөхсәтен бирә.
* 1830 — Эквадор Җөмһүрияте төзелүе игълан ителә.
* 1993 — Эстония Европа Шурасына кабул ителә.

# 12 май
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:12 май көнне туганнар
* 1160 — Ибн әл-Әсир,
* 1670 — Аугуст II Көчле,
* 1759 — Дмитрий Казинский, Россия империясе дәүләт эшлеклесе, Казан губернасы губернаторы.
* 1815 — Виктор Григорович,
* 1818 — Борис Бересфорд, Казан университеты һәм башка уку йортларында чит телләр укытучысы.
* 1830 — Алексей Саврасов, рәссам.
* 1868 — Леонид Савёлов,
* 1872 — Антон Корошец,
* 1879 — Михаил Тушнов,
* 1879 — Мөхәммәтҗан Танышбаев, казакъ сәяси һәм җәмәгать эшлеклесе.
* 1886 — Ольга Молчанова,
* 1895 — Вильям Җиок,
* 1904 — Вилис Лацис,
* 1907 — Васыйк Хангилдин,
* 1907 — Дементий Шмаринов, ССРБ халык рәссамы.
* 1907 — Кэтрин Һепбёрн, Оскар премиясенә 4 тапкыр лаек булган киноактриса.
* 1910 — Дороти Һоҗкин,
* 1911 — Ширияздан Сарымсаков, татар театры режиссеры.
* 1912 — Наум Мейман,
* 1912 — Чыңгыз Әхмәров, татар рәссамы.
* 1929 — Миңнебай Саттаров,
* 1930 — Әнвәр Әлимҗанов,
* 1931 — Владимир Бровиков,
* 1933 — Андрей Вознесенский, рус шагыйре, прозаик, рәссам, архитектор.
* 1934 — Хәмит Зәйдуллин,
* 1938 — Аяз Мөтәлибов, / Азәрбайҗан ССР коммунистлар фиркасе үзәк комитетының беренче сәркатибе, Азәрбайҗан президенты.
* 1938 — Владимир Шимко,
* 1938 — Зоя Краснова,
* 1939 — Хатыйп Миңнегулов, татар әдәбият галиме, дәреслекләр авторы, тәнкыйтьче.
* 1941 — Варис Хәсәнов,
* 1944 — Илдар Шиһапов, музыкант, артист һәм режиссер. Мәскәүдәге Татар мәдәни үзәгенең сәнгать җитәкчесе, Русиянең атказанган артисты.
* 1956 — Олег Эпштейн,
* 1967 — Айбулат Рәхмәтуллин,
* 1967 — Михаил Кийко,
* 1972 — Хулисса Вильянуэва,
* 1978 — Малин Акерман,
* 1981 — Ханна Ильд,
* 1983 — Алинә Кабаева, спорт эшлеклесе.
* 2003 — Ленар Фәттахов,

# 12 май
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:12 май көнне вафатлар
* 1701 — Пётр Лопухин,
* 1838 — Анджей Снядецкий, поляк табибы, биолог, химияче.
* 1859 — Сергей Аксаков, рус язучысы, дәүләт һәм җәмгыять эшлеклесе.
* 1878 — Илья Борщов,
* 1884 — Бедржих Сметана (Bedřich Smetana), чех композиторы.
* 1905 — Алексей Безобразов,
* 1918 — Вилһелм Радлов, тюрколог-галим.
* 1935 — Юзеф Пилсудский, / Польша Җөмһүрияте сәясәт һәм дәүләт эшлеклесе.
* 1961 — Сергей Коричев,
* 1966 — Фёкла Беззубова,
* 1970 — Нелли Закс,
* 1972 — Антоний Буковецкий,
* 1981 — Леонид Соколов,
* 1982 — Зоя Базилевская,
* 1991 — Андрей Куторкин,
* 1992 — Гали Әбдерәзәков, Бөек Ватан сугышы чоры Кызыл Гаскәренең сапёрлар батальоны сержанты, Советлар Берлеге каһарманы, зоотехник.
* 1995 — Андрей Болтнев,
* 1996 — Фуат Таһиров, Татарстан Республикасының халык артисты, Татар дәүләт «Әкият» курчак театрын оештыручыларның берсе, язучы.
* 2000 — Аделаида Авакян,
* 2009 — Роже Планшон,
* 2009 — Саҗидә Галимова,
* 2009 — Эрот Зарипов (70), татар рәссамы.
* 2014 — Валентина Селивёрстова,