yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Гренландия

Гренла́ндия (гренл. Kalaallit Nunaat, дан. Grønland) — Атлантик һәм Төньяк Боз океаннар тарафыннан юылучы утрау, дөньяның иң зур утравы. Дания дәүләтенә, аның Гренландия административ берәмлегенә керә. Утрау мәйданы — 2 130 800 км².
Гренландиянең көнбатышында урнашкан Нуук шәһәре — утрауның иң зур торак пункты (2009 елда халык саны — 15 105 кеше).
Утрауда диңгезле, субарктик һәм арктик климатлары хасил итә. Утрауда еш куәтле җил белән циклоннар булалар. Гыйнвар аенда уртача температура −7 °C (көньякта), −36 °C (төньякта), июль аенда 10 °C (көньякта) һәм 3 °C (төньякта).

# Гренландия
## Гренландия милли гимны

Биш куплетлы Гренландия гимнының беренче тексты 1912 елда язылган булган. Ул хәзер дә ил парламенты тарафыннан рәсми рәвештә расланмаган килеш кулланыла. Аның дания теленә тәрҗемәсенә шул заманда җирле халык турында “җитлекмәгән балалар” дигән сүзләр кертелгән булган. Бүгенге гимнның дүртенче куплетында бу “мәдхия”не “балигълыкка әзер” дип кенә күтәрә алганнар. Шул сәбәпле ризасыз халыкта альтернатив гимн да яшәп килә (Nuna asiilasooq — Таулы-ташлы ил). Монысы Даниянең Der er et yndigt land — Әй, сөекле Ватан гимнына аваздаш. Аңарда башлыча илнең табигате сурәтләнгән, ә Гренландиянең иң кирәкле, иң мөһим сүзе ил һәм тел мәгънәләрендә ике тапкыр кертелгән. Һәм җыр “Калаалит — ахырзаманга кадәр!” дигән сүзләр белән тәмамлана. Димәк, утрау бозлары эреп беткәнче...
Беренче гимн текстының шигъри калыбы һәм көе Швециянең Du gamla, Du fria (Син борынгы, син азат) исемле һәм бик ягымлы милли гимнына нигезләнгән. Ләкин аңарда күрше Исландиянең Lofsöngur — Мәдхия җыры белән тугандашлык та сизелеп тора. Димәк, Калааллит Нунаат (илнең дәүләт телендәге атамасы шундый) үз юлын дөрес һәм һармонияле итеп билгеләргә тырыша.
Башка халыклар өчен Гренландия гимнының беренче һәм бишенче куплетлары актуаль.

# Гренландия
## Гренландия милли гимны
### Nunarput utoqqarsuanngoravit

Nunarput, utoqqarsuanngoravit
niaqqut ulissimavoq qiinik.
Qitornatit kissumiaannarpatit
tunillugit sineriavit piinik.
Akullequtaasutut merlertutut
ilinni perortugut tamaani
kalaallinik imminik taajumavugut
niaqquit ataqqinartup saani.
Atortillugillu tamaasa pisit
ingerlaniarusuleqaagut,
nutarterlugillu noqitsigisatit
siumut, siumut piumaqaagut.
Inersimalersut ingerlanerat
tungaalitsiterusuleqaarput,
oqaatsit aviisit qanoq kingunerat
atussasoq erinigileqaarput.
Taqilluni naami atunngiveqaaq,
kalaallit siumut makigitsi.
Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq,
saperasi isumaqaleritsi.

# Гренландия
## Гренландия милли гимны
### Син, борынгы Ватаныбыз

1. Син, борынгы Ватаныбыз, тау-бозлы,
Күкрәгеңдә назлана ул-кызларың.
Чал чәчләрдәй кар каплаган башыңны,
Байлык-муллыкта океан ярларың.
5. Кол басынкылыгы — һич түгел язмыш,
Алга, Калааллит, без синең сагыңда.
Уалучан булса да безнең тормыш,
Инаныгыз, булдырырбыз барын да!
# NGC 2043

NGC 2043 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2043
## Тарихы

Әлеге галактика 1884 елда Италия астрономы тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Мочалес

Мочалес (исп. Mochales) — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Мочалес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 32,32 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 984 метр биеклектә урнашкан.
# Чорны Брод

Чорны Брод (белар. Чорны Брод) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Чэрвеньский районында урнашкан авыл.

# Чорны Брод
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Мошты

Мошты — Россия территориясеннән ага торган елга. Кабарда-Балкар Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Хасаут елгасының уң ярына тамагыннан 4,5 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 22 км.

# Мошты
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Малка елгасы башыннан Куро-Марьин каналына кадәр . Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе бассейны елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 07020000512108200004163
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 108200416
* Бассейн коды — 07.02.00.005
* ГӨ буенча саны — 08
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Юденбург

Юденбург — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. Мурталь округы составына керә.

# Юденбург
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 737 метр биеклектә урнашкан. Пёльс-Оберкурцхайм коммуналары белән чиктәш.
# Поень (Ясси)

Поень — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. Скиту-Дука (коммуна) коммунасына карый.

# Поень (Ясси)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 252 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Врбиче

Врбиче — Словениянең Гросупле җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Врбиче
## Географиясе

Мәйданы — 1,26 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 392,3 метр биеклектә урнашкан.
# (16597) 1992 YU1

(16597) 1992 YU1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16597) 1992 YU1
## Тарихы

1992 елның 18 декабрендә Эрик Эльст тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 YU1» саналган.
# Шайтарава

Шайтарава (белар. Шайтарава) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.

# Шайтарава
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Луковець (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

Луковець — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Сиценко гминаcында урнашкан авыл.

# Луковець (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ыссу

Ыссу (эст. Õssu) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
# (16593) 1992 UB3

(16593) 1992 UB3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16593) 1992 UB3
## Тарихы

1992 елның 25 октябрендә Ц. Хиоки, С. Хаякава тарафыннан Окутама обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 UB3» саналган.
# Боровой (Североуральск шәһәр округы)

Боровой (рус. Боровой) — Свердловск өлкәсенең Североуральск шәһәр округы составына керүче авыл.

# Боровой (Североуральск шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Боровой (Североуральск шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%), украиннар (5%).
# Уррауль-Альто

Уррауль-Альто (исп. Urraul Alto һәм баск. Urraul goiti) — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Уррауль-Альто
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 137,7 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 530 метр биеклектә урнашкан.
# Найф-Ривер (Монтана)

Найф-Ривер — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Найф-Ривер (Монтана)
## Географиясе

Найф-Ривер халык санын алу урыны мәйданы — 1,857137 км². Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 607 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Попиче

Попиче (серб. Попиће) — Сербиянең Рашка округы Тутин җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Попиче
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 774 метр биеклектә урнашкан.

# Попиче
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Ладне-Поле

Ладне-Поле — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Ручане-Нида гминасында урнашкан авыл.

# Ладне-Поле
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Злетари (Бакеу)

Злетари — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Унгурень (коммуна, Бакеу) коммунасына карый.

# Злетари (Бакеу)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 217 метр биеклектә урнашкан.
# Архаизм

Архаизм (бор. грек. ἀρχαῖος — «борынгы») — искергән сүзләрнең бер төркеме, нинди дә булса бер төшенчәнең искергән атамасы.

# Архаизм
## Кулланылышы

Мондый искергән сүзләр урынына телдә яңалары кулланыла башлый, мәсәлән, утлап йөрү сүзтезмәсендә эзләре сакланып калган ут сүзе, исем мәгънәсендә ат сүзе (атказанган, атаклы сүзләрендә сакланган), көн сүзе дә кайчандыр кояшны белдергән. Матур әдәбият әсәрләрендә, чор үзенчәлекләрен бирү максатыннан, архаизмнар актив кулланылалар. Архаизмнарның семантик, фонетик һәм морфологик төрләре бар.

# Архаизм
## Кулланылышы
### Семантик архаизмнар

Семантик архаизмнарның бер генә мәгънәсе искергән була: ярык сүзенең яктылык мәгънәсе искереп, ачыклыкны белдергән мәгънәсе генә сакланган.

# Архаизм
## Кулланылышы
### Фонетик архаизмнар

Фонетик архаизмнар аваз составы ягыннан аерылалар: сарыг - сары, тулуг - тулы, еглау - елау.

# Архаизм
## Кулланылышы
### Морфологик архаизмнар

Морфологик архаизмнарның формасы гына искергән була: укымак - укырга, килмеш - килгән.
# Ханкөй (Пынарбашы)

Ханкөй (төр. Hanköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Пынарбашы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Жабинек

һәм
Жабинек — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Вежхово гминаcында урнашкан авыл.

# Жабинек
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Потажиця (Гостинский повяты)

Потажиця — Польшаның Великопольское воеводалыгы Кробя гминасында урнашкан авыл.

# Потажиця (Гостинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Зур Щемиловка

Зур Щемиловка — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Каменка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Зур Щемиловка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100312115100007562
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100756
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Этувель

Этувель (фр. Étouvelles) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Заполле (Клецкий районы)

Заполле (белар. Заполле) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Клецкий районында урнашкан авыл.

# Заполле (Клецкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Волдоборо (Мэн)

Волдоборо — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Волдоборо (Мэн)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Волдоборо (Мэн)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 204,25 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 60 метр биеклектә урнашкан.
# Темперанс (Мичиган)

Темперанс — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Темперанс (Мичиган)
## Географиясе

Темперанс халык санын алу урыны мәйданы — 12,020962 км², 12,02096 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 190 метр биеклектә урнашкан.
# HD192477

HD192477 — Октант йолдызлыгында урнашкан A5III/IV(m) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,4 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Каллас

Каллас:
Фамилия
* Кая Каллас (1977), Эстония сәясәтчесе.
* Мария Каллас (1923—1977), опера җырчысы.
Топоним
# (18318) 1981 ET43

(18318) 1981 ET43 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18318) 1981 ET43
## Тарихы

1981 елның 6 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 ET43» саналган.
# Сироватка (Градец Кралове)

Сироватка (чех. Syrovátka) — Чехиянең Кралове Градец крае Градец-Кралове һәм Градец-Кралове районында урнашкан авыл.

# Сироватка (Градец Кралове)
## Географиясе

Мәйданы — 1,833479 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 257 метр биеклектә урнашкан.

# Сироватка (Градец Кралове)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Сироватка (Градец Кралове)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Сироватка (Градец Кралове)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 354 |
| 1880 | 385 |
| 1890 | 384 |
| 1900 | 366 |
| 1910 | 364 |
| 1921 | 346 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 434 |
| 1950 | 372 |
| 1961 | 429 |
| 1970 | 432 |
| 1980 | 387 |
| 1991 | 339 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 383 |
| 2014 | 416 |
| 2016 | 410 |
| 2017 | 422 |
| 2018 | 421 |
| 2019 | 429 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 447 |
| 2021 | 450 |
| 2021 | 424 |
| 2022 | 438 |
| 2023 | 454 |
| 2024 | 455 |
# Сен-Пьер-де-Мезоарг

Сен-Пьер-де-Мезоарг (фр. Saint-Pierre-de-Mézoargues) — Франциянең Буш-дю-Рон департаментына караган коммуна.

# Сен-Пьер-де-Мезоарг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,13 км².
# Белфорте (Перуҗа)

һәм
Белфорте — Италиянең Умбрия төбәге Пречи өязендә урнашкан торак пункт.

# Белфорте (Перуҗа)
## Географиясе

Белфорте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Белфорте (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (9174) 1989 WC3

(9174) 1989 WC3 (лат. 1989 WC3) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9174) 1989 WC3
## Тарихы

1989 елның 27 ноябрендә Ё. Осима тарафыннан Гэкко обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 WC3» саналган.
# Боарецо (Варезе)

Боарецо — Италиянең Ломбардия төбәге Вальганна өязендә урнашкан торак пункт.

# Боарецо (Варезе)
## Географиясе

Боарецо Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Боарецо (Варезе)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Новилара (Пезаро һәм Урбино)

Новилара — Италиянең Марке төбәге Пезаро өязендә урнашкан торак пункт.

# Новилара (Пезаро һәм Урбино)
## Географиясе

Новилара Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Новилара (Пезаро һәм Урбино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NAGK

NAGK (ингл. N-acetylglucosamine kinase һәм N-acetyl-D-glucosamine kinase) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (15509) 1999 TX113

(15509) 1999 TX113 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15509) 1999 TX113
## Тарихы

1999 елның 4 октябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 TX113» саналган.
# Тартекур

Тартекур (фр. Tartécourt) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Тартекур
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2,29 км².
# (19091) 1978 XX

(19091) 1978 XX — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19091) 1978 XX
## Тарихы

1978 елның 6 декабрендә Эдвард Боуэлл, A. Warnock тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 XX» саналган.
# (13516) 1990 UO1

(13516) 1990 UO1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13516) 1990 UO1
## Тарихы

1990 елның 20 октябрендә А. Сугиэ тарафыннан Дайник обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 UO1» саналган.
# Дүгүрк (Кызылтепе)

Дүгүрк (төр. Düğürk) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Кызылтепе илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Празотано (Савона)

Празотано — Италиянең Лигурия төбәге Кайро-Монтенотте өязендә урнашкан торак пункт.

# Празотано (Савона)
## Географиясе

Празотано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Празотано (Савона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Аҗаркөй (Һыныс)

Аҗаркөй (төр. Acarköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Һыныс илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Пехливанкөй (Кастамону)

Пехливанкөй (төр. Pehlivanköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Кастамону илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Конкрементлар

Конкрементлар — өлкән авыруларда һәм мейбомий бизләренең хроник чирендә еш очрый торган бик таралган зарарлану.
1. Билгеләре Зур булмаган, бик еш күп санлы, акбурсыман сарылы-аклы утырмалар, гадәттә аскы конъюнктиваль гөмбәз һәм аскы тарзаль тәлинкә өлкәсендә урнаша (рәс. 8. 27а).
2. Дәвалау гадәттә таләп ителми, чөнки конкрементлар субэпителиаль урнаша һәм симптомсыз. Әгәр зур конкремент эпителий аша тишелеп ярсытуга китерсә, аны инә ярдәмендә алып атып була (рәс. 8. 27б).
# Радзица

Радзица (белар. Радзіца) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Крупский районында урнашкан авыл.

# Радзица
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Асаутамак

Асаутамак — Башкортстанның Борай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452963, ГАТОБК коды — 80218843005.
# Новки

Новки — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Ближын гминасында урнашкан авыл.

# Новки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# IC 312

IC 312 — Персей йолдызлыгы чикләрендә урнашкан эллиптик галактика .

# IC 312
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 312, PGC 12279, UGC 2644, 2MASX J03180835+4145157, MCG+07-07-051, Z 540-86, Z 0314.8+4134, UZC J031808.5+414516, SDSS J031808.40+414515.6, LEDA 12279, [BM99] 172 һәм Gaia DR2 239473430669591808 буларак та сурәтләнә.
# NOXRED1

NOXRED1 (ингл. NADP dependent oxidoreductase domain containing 1) — кешенең 14-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# NGC 4458

NGC 4458 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4458
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Балем-сюр-Марн

Балем-сюр-Марн (фр. Balesmes-sur-Marne) — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Чамалан (Наллыһан)

Чамалан (төр. Çamalan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Наллыһан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бускате

Бускате — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Милан провинциясе составына керә.

# Бускате
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 176 метр биеклектә урнашкан. Арконате, Кастано-Примо, Кугджоно, Дайраго, Инверуно һәм Маньяго коммуналары белән чиктәш.
# Твин-Гроув (Иллинойс)

Твин-Гроув — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Твин-Гроув (Иллинойс)
## Географиясе

Твин-Гроув халык санын алу урыны мәйданы — 10,290329 км², 10,290739 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 820 Фут биеклектә урнашкан.
# Яңа Опты

Яңа Опты — Башкортстанның Чишмә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452163, ОКАТО коды — 80257850010.

# Яңа Опты
## Танылган шәхесләр

* Гайнетдин Габдерахманов (1932-2001), Социалистик Хезмәт Каһарманы.
# Новаледо

Новаледо — Италиянең Трентино — Альто-Адидже төбәгендә урнашкан коммуна. Трентино провинциясе составына керә.

# Новаледо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 475 метр биеклектә урнашкан. Фрассилонго, Левико-Терме, Перджине-Вальсугана, Борго-Вальсугана һәм Ронченьо-Терме коммуналары белән чиктәш.
# (5296) Фридрих

(5296) Фридрих (лат. Friedrich) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5296) Фридрих
## Тарихы

1960 елның 17 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «9546 P-L» саналган.
# Малкоч (Болгария)

Малкоч — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. Кирково җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Малкоч (Болгария)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 419 метр биеклектә урнашкан.
# Дерҗавинск

Дерҗавинск (каз. Державинск) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Дерҗавинск
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Гассан (Миннесота)

Гассан — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Гассан (Миннесота)
## Тарихы

Гассан шәһәре 1854 елда нигезләнгән.

# Гассан (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 47,07 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 287 метр биеклектә урнашкан.
# Полокце

Полокце (серб. Полокце) — Сербиянең Рашка округы Нови-Пазар җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Полокце
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 773 метр биеклектә урнашкан.

# Полокце
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# GATA6

GATA6 (ингл. GATA binding protein 6) — кешенең 18-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гүнештепе (Османгази)

Гүнештепе (төр. Güneştepe) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Османгази илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).