yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Сан Мигел (Игвала де ла Индепенденсия)

Сан Мигел — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Игуала-де-ла-Индепенденсия муниципалитеты составына керә.

# Сан Мигел (Игвала де ла Индепенденсия)
## Географиясе

Сан Мигел Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Сан Мигел (Игвала де ла Индепенденсия)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Сан Мигел (Игвала де ла Индепенденсия)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Кульяр-Вега

Кульяр-Вега (исп. Cúllar Vega) — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Кульяр-Вега
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 4 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 641 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Зелёне-Камедульске

Зелёне-Камедульске — Польшаның Подлясье воеводалыгы Сувалки гминасында урнашкан авыл.

# Зелёне-Камедульске
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бегеу

Бегеу — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Лопадя-Ноуе (коммуна) коммунасына карый.

# Бегеу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 274 метр биеклектә урнашкан.
# Бедил (Черкеш)

Бедил (төр. Bedil) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Черкеш илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Канале (Авелино)

Канале — Италиянең Кампания төбәге Серино өязендә урнашкан торак пункт.

# Канале (Авелино)
## Географиясе

Канале Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Канале (Авелино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пабеда (Чавуский районы)

Пабеда (белар. Пабеда) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чавуский районында урнашкан авыл.

# Пабеда (Чавуский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Любовидз (Мазовия воеводалыгы)

һәм
Любовидз — Польшаның Мазовия воеводалыгы Любовидз гминасында урнашкан авыл.

# Любовидз (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (14029) 1994 UC1

(14029) 1994 UC1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14029) 1994 UC1
## Тарихы

1994 елның 31 октябрендә Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 UC1» саналган.
# Урсай (Азнакай районы)

Урсай — Татарстан Республикасының Азнакай районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 423318.

# Урсай (Азнакай районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11 °C | -5.8 °C | 4.6 °C | 13.8 °C | 19.1 °C | 20.9 °C | 18.3 °C | 12.5 °C | 4.5 °C | -4.8 °C | -10.4 °C | 4.2 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.

# Урсай (Азнакай районы)
## Авылда туган күренекле шәхесләр

* Әнвәр Шәрәфиев (1935―2024) — композитор, педагог. Татарстанның халык артисты.
# Җиһат Солтанов

Җиһат Солтанов, Җиһат Әдһәм улы Солтанов (баш. Йыһат Әҙеһәм улы Солтанов, 1932 елның 3 декабре, ССРБ, РСФСР, Ырынбур өлкәсе, Ырынбур өлкәсенең Зиянчура (хәзерге Сарыкташ) районы, Сунарчы (Чәңкем-Биктимер)) – язучы. БР атказанган мәдәният хезмәткәре (1993). ССРБ журналистлар берлеге әгъзасы (1967). ССРБ Язучылар берлеге әгъзасы (1971)

# Җиһат Солтанов
## Тәрҗемәи хәле

1932 елның 3 декабрендә Ырынбур өлкәсенең Зиянчура районы Сунарчы (Чәңкем-Биктимер) авылында туган. Башлангыч белемне туган авылында алгач, Желтое авылындагы татар мәктәбенә керә. Авырып китү сәбәпле укуын дәвам итә алмый, үзлегеннән укый. Күмәк хуҗалык юлламасы белән Ырынбур өлкәсе авыл хуҗалыгы мәктәбен (1952), Уфада дәүләт университетын (1969) тәмамлый.
Башлангыч мәктәпне бетергәч, күмәк хуҗалыкта эшли. 1952—1956 елларда хәрби хезмәттә: Балтик флотында матрос. Аннан кайткач, Агыйдел пароходчылыгында эшли.
1965-1969 елларда «Сәнәк», «Башкортстан кызы» журналларында әдәби хезмәткәр, 1969-1986 елларда «Агыйдел» журналында бүлек мөдире булып эшли.

# Җиһат Солтанов
## Тәрҗемәи хәле
#### Гаиләсе

Хатыны — Сания Гыйният кызы Әбдрәшитова, улы Сабит, кызлары Ильмира, Таңнура.

# Җиһат Солтанов
## Иҗаты

Беренче шигыре «Моряк сүзе» 1953 елда «Агыйдел», беренче хикәясе «Урман бабай» 1957 елда «Пионер» журналында басыла. «Урман бабай» (1967), «Йолдыз яңгыры» (1969), «Таң нурлары» (1971), «Минем шәҗәрәм» (1974), «Кояшлы кыя» (1978), «Кырыкбуын» (1982) китаплары авторы. Хәрби-патриотик темага иҗат итә: генерал Миңлегали Шайморатов турында С.Р. Кадыйровның «Урал бөркете» мемуарларының әдәби язмасы авторы.
Якташы буларак, татар шагыйре Төхфәт Ченәкәйнең 1956 елда БАССР Язучылар берлеге соравы буенча Шәехзадә Бабич турында язган истәлекләрен («Шәехзадә Бабич турында (ишеткәннәрем, күргәннәрем, сизенгәннәрем, белгәннәрем») мөхәррирли.

# Җиһат Солтанов
## Иҗаты
#### Тарих

Әдәби тәнкыйть һәм тарихи публицистика өлкәсендә дә эшли. «Сөләйман Морзабулатов: заманы һәм көрәше», «Салават шәҗәрәсе», «Башкортлар һәм Кытай», «Башкорт патшалары» (2007), «Башкорт дивизиясе» (2007) дигән документаль–публицистик басмалар әзерли. «Җирем, кешеләрем» (1996), «Ядкарь» (1992) романнары, туган халкының тарихын бик борынгы заманнарга (б.э. кадәр чорларга) илтеп ялгау максатында язылган «Хәтер хитап» (Хәтер китабы) (2002) дигән хезмәте нәшер ителә. Шәхси сайтында 11 романын урнаштырган: http://зигатсултанов.рф/ 2014 елның 31 май көнендә архивланган.
Мостай Кәрим Җ. Солтанов язганнарга «тоташ бред» (саташу) дигән бәя куя.

# Җиһат Солтанов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* БР атказанган мәдәният хезмәткәре (1993).
# Тасбүгет

, һәм
Тасбүгет (каз. Тасбөгет) — Казакъстанның Кызылорда өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Тасбүгет
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Арпорек

Арпорек (рус. Арпорек) — Киров өлкәсенең Малмыж районында урнашкан авыл.

# Арпорек
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Арпорек
## Сәгать поясы

Арпорек Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Арпорек
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (75%), татарлар (24%).
# Неу

Неу (фр. Néoux) — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
# MAPK10

MAPK10 (ингл. Mitogen-activated protein kinase 10 һәм MAPK10 protein) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сан Рокето (Анкона)

Сан Рокето — Италиянең Марке төбәге Кастельфидардо өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Рокето (Анкона)
## Географиясе

Сан Рокето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Рокето (Анкона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тиса (Прахова)

Тиса — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. Синджеру (коммуна) коммунасына карый.

# Тиса (Прахова)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 208 метр биеклектә урнашкан.
# Луккенвальде

Луккенвальде — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.

# Луккенвальде
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 46,61 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 48 метр биеклектә урнашкан.
# Иркен

Иркен — Татарстан Республикасының Бөгелмә районындагы авыл.
Халык саны — 186 тирәсендә. Почта индексы — 423229.

# Иркен
## Тарих

1924 елда нигезләнгән.

# Иркен
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Иркен
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11 °C | -10.8 °C | -5.7 °C | 4.8 °C | 13.9 °C | 19 °C | 20.7 °C | 18.2 °C | 12.6 °C | 4.6 °C | -4.6 °C | -10.2 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
# Камб-ан-Плен

Камб-ан-Плен (фр. Cambes-en-Plaine) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Пуцури

Пуцури — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. Кастранова (коммуна) коммунасына карый.

# Пуцури
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 155 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гартвелл (Миссури)

Гартвелл — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гартвелл (Миссури)
## Географиясе

Гартвелл халык санын алу урыны мәйданы — 1,232912 км², 1,232911 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 232 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (2717) Tellervo

(2717) Tellervo (лат. Tellervo) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2717) Tellervo
## Тарихы

1940 елның 29 ноябрендә Лийси Отерма тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1940 WJ» саналган.
# Потреро эль Тараско II (Ринкон де Ромос)

Потреро эль Тараско II — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Ринкон-де-Ромос муниципалитеты составына керә.

# Потреро эль Тараско II (Ринкон де Ромос)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Потреро эль Тараско II (Ринкон де Ромос)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# NGC 1251

NGC 1251 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1251
## Тарихы

Әлеге галактика 1860 елда Америка астрономы Америка Кушма Штатлары тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 38.1 см (15 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Перацета (Гросето)

Перацета — Италиянең Тоскана төбәге Скансано өязендә урнашкан торак пункт.

# Перацета (Гросето)
## Географиясе

Перацета Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Перацета (Гросето)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# TEX43

TEX43 (ингл. Testis expressed 43) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Торси-ле-Гран (Сен-Маритим)

Торси-ле-Гран (фр. Torcy-le-Grand) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Җамикебир (Гейве)

Җамикебир (төр. Camikebir) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Гейве илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Шинтеряг (коммуна)

Шинтеряг — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан коммуна.

# Шинтеряг (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 70,82 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 274 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Шинтеряг, Блежений-де-Жос, Блежений-де-Сус, Кайла (Румыния), Кочу (Бистрица-Несеуд), Шиеу-Сфинту һәм Шинтеряг-Гаре авыллары урнашкан.
# Тансу-Яга

Тансу-Яга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Надым елгасының уң ярына тамагыннан 466 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 28 км.

# Тансу-Яга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15030000112115300047378
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115304737
* Бассейн коды — 15.03.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Зихи

һәм
Зихи — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Радошице гминасында урнашкан авыл.

# Зихи
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сюблиньи (Манш)

Сюблиньи (фр. Subligny) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# Бриньолета (Савона)

Бриньолета — Италиянең Лигурия төбәге Ченджо өязендә урнашкан торак пункт.

# Бриньолета (Савона)
## Географиясе

Бриньолета Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Бриньолета (Савона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ческе Жлеби

Ческе Жлеби (чех. České Žleby) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Стожец районында урнашкан авыл.

# Ческе Жлеби
## Географиясе

Мәйданы — 41,457 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 922 метр биеклектә урнашкан.

# Ческе Жлеби
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ческе Жлеби
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Ческе Жлеби
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1606 |
| 1880 | 1798 |
| 1890 | 1693 |
| 1900 | 1649 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 1554 |
| 1921 | 1540 |
| 1930 | 1566 |
| 1950 | 190 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 134 |
| 1970 | 79 |
| 1980 | 59 |
| 1991 | 43 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 59 |
| 2011 | 62 |
| 2021 | 60 |
# Әтәч менгән читәнгә (әсәр)

«Әтәч менгән читәнгә» —Аяз Гыйләҗев тарафыннан 1979 - 1980 елларда иҗат ителгән әсәр.

# Әтәч менгән читәнгә (әсәр)
## Төп мәгълүмат

Әсәр 11 бүлектән тора.
Аяз Гыйләҗев үзе телеинтервьюларның берсендә әсәрнең төп идеясен шулай итеп аңлата:
* Муллык белән комсызлык килә икән, бу – хәвефле хәл. Тормыш бөтенлеге һәм күңел саранлыгы, күңел тарлыгы туа икән, бу – бик куркыныч хәл...«Әтәч менгән читәнгә» повесте минем соңгы еллардагы борчылулы уйлар нәтиҗәсе буларак туды. Моңарчы байтак әсәрләремдә мин, авыл кешесенең сафлыгына, туганлык хисләрен олылый алуына куанып, байтак мәдхия җырладым. Бу әсәремдә исә сагаю, хәвеф-борчылулар күбрәк урын алды.
Аяз Гыйләҗев әлеге һәм шулай ук «Җомга көн кич белән» әсәрләре өчен 1983 елда Габдулла Тукай исемендәге Дәүләт премиясен ала.

# Әтәч менгән читәнгә (әсәр)
## Сюжет сызыгы

Әсәрнең беренче бүлегенең төп геройлары - Гәрәйхан кушаматлы әтәч һәм каравылчы Хәйретдин агай. Икенче бүлектә әсәр сюжетына әтәчне читәннән бәреп төшергән Зәйтүн һәм әтәч хуҗасы Әнәс исемле малайлар килеп керә. Өченче бүлектә төп герой - Зәйтүннең апасы - Фирүзә. Дүртенче бүлек — укытучы Җәмил Камаловка, бишенче бүлек - Вәзиләгә багышлана. Автор геройларның кем булулары, яшәү рәвешләре һәм бер-берсенә мөнәсәбәтләре белән таныштыра.
Төп образлар: Мирфатыйх, Сәләхетдин, Гөлбикә, Гөлмәрьям, Зәйтүн, Әнәс, Вәзилә, Җәмил, Хәйдәр, Мидхәт, Хәйретдин агай.

# Әтәч менгән читәнгә (әсәр)
## Әсәр сәхнәдә

Әсәр буенча куелган «Әтәч менгән читәнгә» спектакленең премьерасы Г.Камал театрында 2017 елның 27 декабрендә була.
# Фраксион Карбонера, Эль Микробио (Гуанахуато )

Фраксион Карбонера, Эль Микробио — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Гуанахуато муниципалитеты составына керә.

# Фраксион Карбонера, Эль Микробио (Гуанахуато )
## Географиясе

Фраксион Карбонера, Эль Микробио Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Фраксион Карбонера, Эль Микробио (Гуанахуато )
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Фраксион Карбонера, Эль Микробио (Гуанахуато )
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Касдорф

Касдорф — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Касдорф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,06 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 298 метр биеклектә урнашкан.
# Ааса

Ааса (эст. Aasa) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
# №41-тимер юл разъезды (Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе)

№41-тимер юл разъезды (каз. №41-темір жол айрығы) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# №41-тимер юл разъезды (Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Картьера (Тревизо)

Картьера — Италиянең Венеция төбәге Кастельфранко-Венето өязендә урнашкан торак пункт.

# Картьера (Тревизо)
## Географиясе

Картьера Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Картьера (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Акдары (Чылдыр)

Акдары (төр. Akdarı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ардахан иле Чылдыр илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Тавшантепе (Козан)

Тавшантепе (төр. Tavşantepe) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Козан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Туозтоло (Салерно)

Туозтоло — Италиянең Кампания төбәге Сарно өязендә урнашкан торак пункт.

# Туозтоло (Салерно)
## Географиясе

Туозтоло Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Туозтоло (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дырныс

Дырныс (әзери. Dırnıs) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Ордубад районына караган авыл.
# Пйомбино (Болонья)

Пйомбино — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Сан-Пьетро-ин-Казале өязендә урнашкан торак пункт.

# Пйомбино (Болонья)
## Географиясе

Пйомбино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пйомбино (Болонья)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Алиминуза

Алиминуза — Италиянең Сицилия төбәгендә урнашкан коммуна. Палермо провинциясе составына керә.

# Алиминуза
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 450 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Черда, Монтемаҗоре Белсито, Шара, Каккамо һәм Склафани-Баньи коммуналары белән чиктәш.
# Кастелето (Тренто)

Кастелето — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Тон өязендә урнашкан торак пункт.

# Кастелето (Тренто)
## Географиясе

Кастелето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Кастелето (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ленд-О-Лейкс (Висконсин)

Ленд-О-Лейкс — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Ленд-О-Лейкс (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 95,3 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 535 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Грабувка (Водзиславский повяты)

һәм
Грабувка — Польшаның Силезия воеводалыгы Любомя гминасында урнашкан авыл.

# Грабувка (Водзиславский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# ASCL4

ASCL4 (ингл. Achaete-scute family bHLH transcription factor 4) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Иштуган (елга)

Иштуган — Россия территориясеннән ага торган елга. Татарстан, Самар өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Олы Чирмешән елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Иштуган (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010000412112100004803
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100480
* Бассейн коды — 11.01.00.004
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Серито дел Капулин де Йостиро (Пуебло Нуево)

Серито дел Капулин де Йостиро — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Пуэбло-Нуэво муниципалитеты составына керә.

# Серито дел Капулин де Йостиро (Пуебло Нуево)
## Географиясе

Серито дел Капулин де Йостиро Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Серито дел Капулин де Йостиро (Пуебло Нуево)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Серито дел Капулин де Йостиро (Пуебло Нуево)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Всеволод Первушин

Всеволод Первушин (рус. Всеволод Прокопьевич Первушин, 27 ноябрь 1869(1869-11-27), Пермь, Пермь губернасы, Россия империясе — 21 декабрь 1954(1954-12-21) (85 яшь), Пермь, РСФСР, СССР) — табиб, галим, Пермь университеты проректоры (1924-1927).
# Сламна Вас

һәм
Сламна Вас — Словениянең Метлика (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Сламна Вас
## Географиясе

Мәйданы — 1,97 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 264 метр биеклектә урнашкан.
# Альбертув (гмина Рокицини)

Альбертув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Рокицины гминаcында урнашкан авыл.

# Альбертув (гмина Рокицини)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.