yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Зәйнуллин

Зәйнуллин – фамилия. «Зәйнулла» исеменнән ясалган. Башка вариантлары: Зәйни , Зәйнетдин.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
* Җәмил Зәйнуллин (1946—2020), гарәп теле белгече, филология фәннәре докторы.
* Зәки Зәйнуллин (10.07.1933―4.03.2021), язучы, техник фәннәр докторы.
* Зөфәр Зәйнуллин (1958), җәмәгать эшлеклесе, эшмәкәр, һөнәри хәрби, техник фәннәр докторы. З. Л. Зәйнуллинның улы.
* Илгизәр Зәйнуллин (1936–2014), 1976―1983 елларда КПССның Сарман, 1983―1990 елларда Буа райкомнары беренче секретаре, 1973―1975 елларда Татарстан АССР авыл хуҗалыгы министры урынбасары. Татарстанның атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре.
* Ленур Зәйнуллин (1983), 2015 елдан Габдулла Тукай исемендәге Әтнә татар дәүләт драма театры директоры. «Татар җыры» фестивале лауреаты.
* Мөхәррәм Зәйнуллин, Чистай колхоз-совхоз театры, Минзәлә театры артисты
* Минзәет Зәйнуллин, Урмай авылы башлыгы (Чуашстан)
* Насыйфулла Зәйнуллин (1931-1981), хезмәт каһарманы.
* Рәшит Зәйнуллин (1945), техник фәннәр докторы (1987), профессор (1994). БР атказанган фән эшлеклесе (2005).
* Руслан Зәйнуллин (1982), хоккейчы (һөҗүмче), яшьләр дөнья чемпионатының алтын медале иясе (2002).

# Зәйнуллин
## Зәйнуллина

* Лилия Зәйнуллина:
** Лилия Зәйнуллина (1960), БДУ профессоры.
** Лилия Зәйнуллина (1967), Кариев театры вокал педагогы.
* Камәр Зәйнуллина, Чистай колхоз-совхоз театры, Минзәлә театры артисты.
* Рәйхана Зәйнуллина (1947), педагог, китаплар авторы.
* Рима Зәйнуллина, курчак театры артисты
# Чертуш

Чертуш — Татарстан Республикасының Яңа Чишмә районындагы авыл.

# Чертуш
## Тарих

    Шулай ук карагыз: Чертуштагы вәхшәт.
Россия империясе чорында авыл Чистай өязенең Каргалы волостенә керә. Гражданнар сугышы вакытында урын алган «Чертуштагы вәхшәт» (1919-1920) вакыйгасы Туганнар каберлегенең барлыкка килүенә китерә.

# Чертуш
## Танылган шәхесләр

* Җәвад Алмаз (1916-79) татар һәм көнчыгыш әдәбияты галиме.
* Хәсән Фәтхетдинов - Ленин орденлы укытучы, 1917 елның декабрь башларыннан Чертуш авылында 3 ел дәвамында мөгаллим булып эшли.
* Булат Мусин (1994), көрәшче, РФ, ТР чемпионы.

# Чертуш
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.1 °C | -10.9 °C | -5.7 °C | 4.4 °C | 13.4 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.7 °C | 12.1 °C | 4.3 °C | -4.9 °C | -10.3 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
# Меречинень (коммуна, Арджеш)

Меречинень — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан коммуна.

# Меречинень (коммуна, Арджеш)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Меречинень һәм Арджешелу авыллары урнашкан.
# Петлаваксале (Телолоапан)

Петлаваксале — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Телолоапан муниципалитеты составына керә.

# Петлаваксале (Телолоапан)
## Географиясе

Петлаваксале Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Петлаваксале (Телолоапан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Петлаваксале (Телолоапан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Рокаберарди (Рьети)

Рокаберарди — Италиянең Лацио төбәге Пескороккьяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Рокаберарди (Рьети)
## Географиясе

Рокаберарди Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Рокаберарди (Рьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Носель (Канталь)

Носель (фр. Naucelles) — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
# Емельяново (Пижанка районы)

Емельяново (рус. Емельяново) — Киров өлкәсенең Пижанка районында урнашкан авыл.

# Емельяново (Пижанка районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Емельяново (Пижанка районы)
## Сәгать поясы

Емельяново (Пижанка районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Емельяново (Пижанка районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Салҗыгыт (Кырмыскалы районы)

Салҗыгыт — Башкортстанның Кырмыскалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453028, ОКАТО коды — 80235823003.
# Чилгови (Миссури)

Чилгови — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Чилгови (Миссури)
## Тарихы

Чилгови шәһәре елда нигезләнгән.

# Чилгови (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,993824 км², 0,993823 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 281 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Филлипстон (Массачусетс)

һәм
Филлипстон — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Филлипстон (Массачусетс)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Филлипстон (Массачусетс)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 24,6 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 355 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Пцич (Пухавицкий районы)

Пцич (белар. Пціч) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Пухавицкий районында урнашкан авыл.

# Пцич (Пухавицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Пяне Сант'Андреа (Терамо)

Пяне Сант'Андреа — Италиянең Абруцци төбәге Атри өязендә урнашкан торак пункт.

# Пяне Сант'Андреа (Терамо)
## Географиясе

Пяне Сант'Андреа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Пяне Сант'Андреа (Терамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Михаил Лукин

Михаи́л Фёдор улы Луки́н (рус. Михаи́л Фёдорович Луки́н, (6 [18] ноябрь 1892 — 21 май 1973) — совет хәрби башлыгы

# Михаил Лукин
## Бүләкләр
### Россия империясе бүләкләре

* 4-нче дәрәҗә Изге Владимир ордены
* 4-нче дәрәҗә Изге Анна ордены
* 3-нче дәрәҗә Изге Станислав ордены

# Михаил Лукин
## Бүләкләр
### ССРБ бүләкләре

* Ленин ордены иясе (1946)
* биш мәртәбә Кызыл Байрак ордены иясе (1921, 1925, 1941, 1946, 1947)
# Ән-Нәвәви

Имам Мухйи-д-дин Әбу Зәкәрийә бин Шәрәф бин Мурри бин Хәсән бин Хусәйн бин Мухәммәд бин Җумга бин Хизам ән-Нәвәви (гарәп. ‏محيي الدين أبو زكريا يحيى بن شرف بن مري بن حسن بن حسين بن محمد بن جمعة بن حزام الحزامي الدمشقي النووي الشافعي ‎) — Ислам галиме.
Ул Һиҗри ел исәбе белән 631 елның мөхәррәм аеның беренче яисә икенче декадасында Сүриядә дөньяга килә. Аның әтисе, улында кече яшьтән үк улында гыйлемгә карата мәхәббәт белән тәрбияли, ә һ. 649 елда Димәшкъ шәһәренә илтә. Анда ул башта дини белем ала, соңрак, һ. 655 елда Әшрәфия мәдрәсәсендә укыта. Имам ән-Нәвәви ике тапкыр Хаҗ кыла, гомеренең ахырында туган иленә кайта, анда ул Кодс һәм әл-Хәлил (Хеврон) шәһәрләрендә була. Һ. 676 елда үзенең туган авылында авырудан соң вафат була. Ул шунда ук күмелгән.
Имам ән-Нәвәви алтмыштан артык тәмамланган һәм тәмамланмаган әсәрләр авторы. Шулар арасында әл-Бухари һәм Мөслимнең «Сәхих»ләренә комментарийлар, Әбу Давыдның «Суннан»ына комментарийлар, «Кырык хәдис», «Изгеләр бакчасы» (Рияду-с-салихин). Имам ән-Нәвәви шәфигый мәзһәбендә була.
# Русиново (Славенский повяты)

Русиново — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Постомино гминаcында урнашкан авыл.

# Русиново (Славенский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пампкин-Сентер (Төньяк Каролина)

Пампкин-Сентер — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Пампкин-Сентер (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Пампкин-Сентер халык санын алу урыны мәйданы — 3,556953 км², 3,547721 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 13 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Форнедия

Форнедия — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. Шоймуш (коммуна) коммунасына карый.

# Форнедия
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Шане (Вандея)

Шане (фр. Chasnais) — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
# Жалани

Жалани (чех. Žalany) — Чехиянең Устецк крае Теплице һәм Q89474230? районында урнашкан авыл.

# Жалани
## Географиясе

Мәйданы — 9,883892 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 237 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Жалани
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Жалани
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Жалани
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 660 |
| 1880 | 766 |
| 1890 | 765 |
| 1900 | 828 |
| 1910 | 965 |
| 1921 | 1001 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 1090 |
| 1950 | 724 |
| 1961 | 681 |
| 1970 | 559 |
| 1980 | 528 |
| 1991 | 437 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 456 |
| 2014 | 523 |
| 2016 | 506 |
| 2017 | 520 |
| 2018 | 514 |
| 2019 | 509 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 520 |
| 2021 | 521 |
| 2021 | 511 |
| 2022 | 520 |
| 2023 | 508 |
| 2024 | 498 |
# Ташлы (Әгерҗе районы)

Ташлы (чирм. Кӱанэҥер) — Татарстан Республикасының Әгерҗе районындагы авыл.
Халык саны — 247 тирәсендә. Почта индексы — 422218.

# Ташлы (Әгерҗе районы)
## Тарих

1808 елда нигезләнгән.

# Ташлы (Әгерҗе районы)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): чирмешләр.

# Ташлы (Әгерҗе районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.4 °C | -11.1 °C | -5.7 °C | 3.6 °C | 12.4 °C | 18 °C | 19.8 °C | 16.7 °C | 11.2 °C | 3.5 °C | -5.6 °C | -10.7 °C | 3.4 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.4 °C.
# Тук-Чуран кантуны

Тук-Чуран кантуны (баш. Туҡ-Соран кантуны, рус. Ток-Чуранский кантон) — Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы составына кергән кантуны.
Үзәге — Плешаново авылы.

# Тук-Чуран кантуны
## География

Кантун Ток, Олы Уран һәм Кече Уран елгалары арасында, хәзерге Александровский, Переволоцкий, Новосергиевка, Кызыл Гвардия һәм Шарлык районнары өлешләрендә урнашкан.

# Тук-Чуран кантуны
## Тарих

Кантун 1917 елның 16 ноябрендә Ырынбур губернасы Ырынбур өязенең Кыпчак һәм Яңа Башкорт волостьлардан, Самар губернасы Бозаулык өязенең Ток һәм Йомран-Табын волостьлардан оеша.
1922 елның 5 ноябрьдә Башкортстан Үзәк Башкарма Комитеты карары буенча кантун Эстәрлетамак кантуны административ карамагына, 1924 елда Бәләбәй кантуны административ карамагына тапшырыла.
1924 елның 5 октябрьдә БҮБК карары нигезендә кантун, аның Башкортстанның төп өлешеннән ерак булуы сәбәпле, Казакъстан АССРы составына кертелә, 1934 елдан - Ырынбур өлкәсендә.
# Обервайлер (Айфель)

Обервайлер — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Обервайлер (Айфель)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,31 км², 5,32 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 430 метр биеклектә урнашкан.
# Сичин

Сичин — Польшаның Люблин воеводалыгы Вежбица гминаcында урнашкан авыл.

# Сичин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Частонице (Крживоклат)

Частонице (чех. Častonice) — Чехиянең Урта Чехия крае Křivoklát районында урнашкан авыл.

# Частонице (Крживоклат)
## Географиясе

Мәйданы — 1,177 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Частонице (Крживоклат)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Частонице (Крживоклат)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Частонице (Крживоклат)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 120 |
| 1880 | 118 |
| 1890 | 129 |
| 1900 | 108 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 109 |
| 1921 | 87 |
| 1930 | 81 |
| 1950 | 57 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 63 |
| 1970 | 41 |
| 1980 | 30 |
| 1991 | 25 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 18 |
| 2011 | 32 |
| 2021 | 35 |
# Ниэндорф-Беркентин

Ниэндорф-Беркентин (алман. Niendorf bei Berkenthin) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Ниэндорф-Беркентин
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,99 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 11 метр биеклектә урнашкан.
# Мерч-Линача (Болцано)

Мерч-Линача — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Сельва-ди-Валь-Гардена өязендә урнашкан торак пункт.

# Мерч-Линача (Болцано)
## Географиясе

Мерч-Линача Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Мерч-Линача (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 437

NGC 437 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 437
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Льюис Свифт тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Урман (күл, Лаеш районы)

Урман күле - Татарстан Республикасы Лаеш районының Олы Кабан авыл җирлеге территориясендә күл.

# Урман (күл, Лаеш районы)
## География

Лаеш районында кызыклы табигать һәйкәле - Урман күле, аның тирәсендә беркайчан да урман булмаган. Ул Олы Кабан авылыннан 6 км төньяк-көнчыгышка таба урнашкан. Урман күле — суффозион-карст чыгышындагы чиксез сулык.. Татарстанның Лаеш районы Олы Кабан авылыннан 6,0 км төньяк-көнчыгышта урнашкан. Сулык озын формага ия. Күл чагыштырмача кечкенә: озынлыгы 470 м, максималь киңлеге 100 м. Көзге мәйданы 1,65 гектар. Урта тирәнлек 5 м, максималь тирәнлек 12 м тәшкил итә.
Шунысы кызык, аның янына машинада йөрү бераз кыенрак. Көчле яңгырлар, бигрәк тә язын юлдагы чокырлар су белән тула, юллар юыла һәм һәр сәяхәтче монда коенырга яки балык тотарга әзер булмый.
Шуңа күрә Урман күленең яр буе зонасы һәм суы аерым чисталык белән аерылып тора.

# Урман (күл, Лаеш районы)
## Гидрология

Күлнең күләме 120 мең м³. Туклану катнаш, җир асты һәм атмосфера. Төссез һәм иссез су, катылыгы 1 ммоль/лдан кимрәк, минерализациясе 85 мм/л, үтә күренмәлелеге 120 см. Суның химик төре - гидрокарбонат-магнийлы. Күлдә сулыклар өчен гадәти балык бар, үз торакларын төзекләндерүче ондатраны күрергә мөмкин

# Урман (күл, Лаеш районы)
## Икътисади куллану

Күл терлекләр өчен су кебек хуҗалык әһәмиятенә ия.
Татарстан АССР Министрлар Советының 1978 елның 10 гыйнварындагы 25нче номерлы карары һәм Татарстан Республикасы Министрлар Кабинетының 2005 елның 29 декабрендәге 644нче номерлы карары белән төбәк әһәмиятендәге табигать һәйкәле дип танылган.
# Градек (Зноймо)

Градек (чех. Hrádek) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Зноймо, Зноймо һәм Зноймо районында урнашкан авыл.

# Градек (Зноймо)
## Географиясе

Мәйданы — 21,687677 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 200 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Градек (Зноймо)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Градек (Зноймо)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Градек (Зноймо)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1900 |
| 1880 | 2039 |
| 1890 | 2044 |
| 1900 | 2035 |
| 1910 | 2168 |
| 1921 | 2264 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 2238 |
| 1950 | 984 |
| 1961 | 1126 |
| 1970 | 1041 |
| 1980 | 972 |
| 1991 | 840 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 923 |
| 2014 | 915 |
| 2016 | 893 |
| 2017 | 915 |
| 2018 | 922 |
| 2019 | 930 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 956 |
| 2021 | 947 |
| 2021 | 917 |
| 2022 | 925 |
| 2023 | 934 |
| 2024 | 922 |
# Сантранж

Сантранж (фр. Santranges) — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
# Тастүбе (Алматы өлкәсе)

Тастүбе (каз. Тастөбе) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Тастүбе (Алматы өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Грунтовице

Грунтовице — Польшаның Великопольское воеводалыгы Дамаславек гминасында урнашкан авыл.

# Грунтовице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Әскаров

Әскаров, шулай ук Әскәров (Әскарова, Әскәрова) — төрки (татар, башкорт) халыкларда еш очрый торган фамилия. Гарәптән алынган «Әскар» исеменнән ясалган. Аскар/Оскар варианты да бар.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
* Алексей Аскаров (1901—1971), Советлар берлеге Каһарманы
* Асанбай Аскарулы Аскаров (1922—2001).
* Әнәс Әскәров (1963), «Идел-Пресс» ПНК генераль директоры (2015 елдан), ТР атказанган мәдәният хезмәткәре (2006).
* Илфат Әскәров (1973), Яр Чаллы татар театры актеры, ТР атказанган артисты.
* Салават Әскаров – опера җырчысы (бас), РФ (2011) һәм БАССР (1984) халык артисты. Салават Юлаев премиясе лауреаты (1992).
# Тразагис

Тразагис — Италиянең Фриули-Венеция-Джулия төбәгендә урнашкан коммуна. Удине провинциясе составына керә.

# Тразагис
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 217 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Бордано, Джемона-дель-Фриули, Озоппо, Вито-д'Азио, Каваццо-Карнико һәм Форгария-нель-Фриули коммуналары белән чиктәш.
# Oxygen проекты

Oxygen Проекты Массачусетс Технология Институтының MIT Санак Фәне һәм Ясалма Интеллект Лабораториясенең тулаем, үзәгендә кеше булган исәпләүне булдыру өчен өйрәнү проекты. Oxygen архитектурасы кул белән операцияләнә торган терминаллар, әйләнә-тирәгә кертелгән санаклар, һәм бу җайланмаларны тоташтурычы динамик конфигурацияләнгән челтәрләрдән тора.
# Җилйөргән

Җилйөргән (рус. Ельжирган) — Накыз елгасы (Сакмар бас.) кушылдыгы. Башкортстанның Күгәрчен районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 13 км.

# Җилйөргән
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 12010000612112200005910
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112200591
* Бассейн коды — 12.01.00.006
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Текпынар (Адыяман)

Текпынар (төр. Tekpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Адыяман илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Еникөй (Деврек)

Еникөй (төр. Yeniköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Деврек илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Жакуипи

Жакуипи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Алагоас штатына карый.

# Жакуипи
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 216,762 км².
# Муш

Муш (төр. Muş) — Төркия Җөмһүриятенең Муш иленә караган бер шәһәре.
# Вьюна

Вьюна — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кашлам елгасының сул ярына тамагыннан 1 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 55 км.

# Вьюна
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Новосибирск сусаклагычынан Чулым елгасы менән кушылгансы, Иняи һәм Томь елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200712115200006765
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200676
* Бассейн коды — 13.01.02.007
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Тук районы

Тук районы (рус. Тоцкий район) — Ырынбур өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Тук авылы.

# Тук районы
## Халык

Милли состав (2010): урыслар — 80,3%, татарлар — 9,0%, чуашлар — 3,8%, казакълар — 3,5%, мордва — 1,8%, украиннар — 1,3%.

# Тук районы
## Административ бүленеш

Тук районы составына 22 авыл шурасы керә.

# Тук районы
## Танылган шәхесләр

* Байназар Әлменов (1909-1976) — татар рәссамы.
* Шаһиморат Зәйни (1913-1980) — татар драматургы.
* Гыйз-әл Габид (Гыйззәтулла Габидуллин, 1918-1955) — татар шагыйре.
* Рушан Якупова (1928―2017), Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (2000), Татарстанның халык рәссамы (2008).
# Гюнштедт

Гюнштедт (алман. Günstedt) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Гюнштедт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12,63 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 133 метр биеклектә урнашкан.
# Пяни (Савона)

Пяни — Италиянең Лигурия төбәге Плодио өязендә урнашкан торак пункт.

# Пяни (Савона)
## Географиясе

Пяни Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Пяни (Савона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Казини

Казини — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Водзислав гминасында урнашкан авыл.

# Казини
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Обервайлер-им-Таль

Обервайлер-им-Таль — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Обервайлер-им-Таль
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,71 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 220 метр биеклектә урнашкан.
# Маркеглиз

Маркеглиз (фр. Marquéglise) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Валя-Аней

Валя-Аней — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. Старкиожд (коммуна) коммунасына карый.

# Валя-Аней
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 430 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Пармаккая (Кемах)

Пармаккая (төр. Parmakkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Кемах илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сурынты

Сурынты (белар. Сурынты) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Маладзечанский районында урнашкан авыл.

# Сурынты
## Тарихы

1793 елдан, Речь Посполитаяның икенче бүленешеннән соң, Сурынты, бөтен Вилейка төбәге кебек, Россия империясе составына керә. Баштан Минск губернасына, һәм 1843 елдан — Вильно губернасына караган Вилейка өязе (үзәге Вилейка) составында була.
Авыл 1921—1945 елларда Польша Республикасы Вильно воеводалыгы Вилейка өязе Краснае гминасы составында булган.

# Сурынты
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.

# Сурынты
## Халык саны

* 1866 елда авылда 32 кеше, 10 хуҗалык исәпләнгән.
* 1921 елда авылда 147 кеше, 28 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 168 кеше, 34 хуҗалык исәпләнгән.
# Талья (елга)

Талья — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАР/Об/351/287/448/103 урнашкан. Елга озынлыгы 95 км.

# Талья (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020200112115300025229
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302522
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3