yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Пынаркөй (Милас)

Пынаркөй (төр. Pınarköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Милас илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Монтюре-сюр-Сон

Монтюре-сюр-Сон (фр. Monthureux-sur-Saône) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Феурешть (Вилча)

Феурешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Феурешть (коммуна) коммунасына карый.

# Феурешть (Вилча)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 203 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Эль Мелонар (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)

Эль Мелонар — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Коауаютла-де-Хосе-Мария-Исасага муниципалитеты составына керә.

# Эль Мелонар (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
## Географиясе

Эль Мелонар Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Мелонар (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Мелонар (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Сәгъдуллин

Сәгъдуллин — фамилия.
* Рафил Сәгъдуллин (18.01.1964), Яр Чаллы татар дәүләт драма театры актеры, ТР атказанган артисты.
* Шәрифулла Сәгъдуллин (1930— 2001), тракторчы, Социалистик Хезмәт Каһарманы.
# Астана Геде язмалары

Астана Геде язмалары, шулай ук Кавали язмалары буларак мәгълүм, Көнбатыш Явада Циамис регентлыгы, Кабуютан Квали даирәсендә алты язмага карый; төп язмада (Кавали I) иң озын итеп язылган өзек. Язмаларның барысы да Сундан телендә һәм Сундан әлифбасы (Каганга) белән язылган. Гәрчә язмада чандрасангкала (хронограмма) булмаса да, язмада искә алынган патша исеменә нигезләнеп язма 14-енче гасырның икенче яртысында килеп чыккан дигән фикер бар.

# Астана Геде язмалары
## Кавали язмаларның берничә таш тактасы

Язма башка тарихи чыганаклар белән, мәсьәлән, Чарита Параһьянган һәм Пустака Раджья и Бһуми Нусантара кулъязмасы белән чагыштырылган булган, һәм Кавали I язмасы башкаласы Кавалидан хөкем иткән Сунда Патшалыгы хөкемдары Нискала Васту Канчана бөеклегенә “сакакала” яки ихтирам күрсәтү булган. Нискала Васту Канчана Патша Линггабуананың бердәнбер яшәп калган варисы һәм шулай ук Дьяһ Питалока Читрасеми принцессаның энесе булган; икесе дә Бубат Маҗапаһитта 1357 елда үлгән.

# Астана Геде язмалары
## Эчтәлеге
### Чыганак тексты

Алды:
* nihan tapa kawa-
* li nu sang hyang mulia tapa bha-
* gya parĕbu raja wastu
* mangadĕg di kuta ka-
* wali nu mahayuna kadatuan
* sura wisesa nu marigi sa-
* kuliling dayĕh. nu najur sakala
* desa aja manu panderi pakĕna
* gawe ring hayu pakĕn hebel ja
* ya dina buana
Ягында текст:
* hayua diponah-ponah
* hayua dicawuh-cawuh
* inya neker inya angger
* inya ninycak inya rempag

# Астана Геде язмалары
## Эчтәлеге
### Тәрҗемәсе

Алды:
    Бу Кавали (да) Галиҗәнаб Прабу Раджа Васту эзе (ул) Кавали шәһәрендә яклауны корган (шунда хөкем иткән), (ул) Сурависеса сараен төзекләндергән, башкала тирәли яклау арыкларын төзегән, (ул) авылларга байлык биргән. (Бу урынга) зиярәт кылучыларга, аларга сак булырга (куркынычларга игътибар бирергә) чөнки нигез дөньяда данлы булып тора.
Якта текст:
    Җимермә!
    Кимсетмә!
    (Аны) ихтирам иткәннәр, сакланып калачак.
    (Аның) өстеннән аша баскан, төшәчәк.
# Превенизко (Терамо)

Превенизко — Италиянең Абруцци төбәге Валле-Кастеллана өязендә урнашкан торак пункт.

# Превенизко (Терамо)
## Географиясе

Превенизко Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Превенизко (Терамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кавнокса

Кавнокса — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Двиница елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Кавнокса
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100312103000007124
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000712
* Бассейн коды — 03.02.01.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Иптәшавыл

Иптәшавыл (Заречноубинская) — Новосибирск өлкәсенең Уба районында урнашкан торак пункт.

# Иптәшавыл
## Сәгать поясы

Иптәшавыл Красноярск вакыты (Krasnoyarsk Time Zone, KRAT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +7:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +4 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+4 итеп күрсәтелә.

# Иптәшавыл
## Тарих

Октябрь инкыйлабына кадәр Тум губернасының Каен өязенә караган.

# Иптәшавыл
## Халык

Милләтләр (2010): татарлар — 100,0%.

# Иптәшавыл
## Урамнар

* Күлле ур. (рус. Озёрная ул.)
* Урман ур. (рус. Лесная ул.)
# (12105) 1998 KA10

(12105) 1998 KA10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12105) 1998 KA10
## Тарихы

1998 елның 25 маенда BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 KA10» саналган.
# Заврх-при-Чрнивцу

Заврх-при-Чрнивцу — Словениянең Камник (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Заврх-при-Чрнивцу
## Географиясе

Мәйданы — 0,63 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 792 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Беширие (Элбейли)

Беширие (төр. Beşiriye) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Килис иле Элбейли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Нова Весь-Подгурна

Нова Весь-Подгурна — Польшаның Великопольское воеводалыгы Милослав гминасында урнашкан авыл.

# Нова Весь-Подгурна
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD146998

HD146998 — Гакрәп йолдызлыгында урнашкан A8/9V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,65 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (19628) 1999 RD22

(19628) 1999 RD22 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19628) 1999 RD22
## Тарихы

1999 елның 7 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RD22» саналган.
# Плезант-Ран-Фармс (Огайо)

Плезант-Ран-Фармс — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Плезант-Ран-Фармс (Огайо)
## Географиясе

Плезант-Ран-Фармс халык санын алу урыны мәйданы — 2,744705 км², 2,741379 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 233 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Каза Йен (Павия)

Каза Йен — Италиянең Ломбардия төбәге Варци өязендә урнашкан торак пункт.

# Каза Йен (Павия)
## Географиясе

Каза Йен Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Каза Йен (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Арыкбашы (Ортаҗа)

Арыкбашы (төр. Arıkbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ортаҗа илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Санту-Кондештавел

Санту-Кондештавел — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. Campo de Ourique муниципалитетына карый.

# Санту-Кондештавел
## Географиясе

Мәйданы — 1,01 км².
# Акпынар (Гүҗе)

Акпынар (төр. Akpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Гүҗе илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Нови Телечков

Нови Телечков (чех. Nový Telečkov) — Чехиянең Высочина крае Тршебич һәм Тршебич районында урнашкан авыл.

# Нови Телечков
## Географиясе

Мәйданы — 3,675083 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 553 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Нови Телечков
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Нови Телечков
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Нови Телечков
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 141 |
| 1880 | 135 |
| 1890 | 147 |
| 1900 | 137 |
| 1910 | 142 |
| 1921 | 149 |
| 1930 | 144 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 143 |
| 1961 | 126 |
| 1970 | 114 |
| 1980 | 113 |
| 1991 | 105 |
| 2001 | 112 |
| 2011 | 106 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 109 |
| 2016 | 107 |
| 2017 | 103 |
| 2018 | 102 |
| 2019 | 102 |
| 2020 | 100 |
| 2021 | 103 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 92 |
| 2022 | 102 |
| 2023 | 100 |
| 2024 | 96 |
# Алано Скало (Пескара)

Алано Скало — Италиянең Абруцци төбәге Аланно өязендә урнашкан торак пункт.

# Алано Скало (Пескара)
## Географиясе

Алано Скало Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Алано Скало (Пескара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фолкнер (округ, Арканзас)

Фолкнер — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Конуэй шәһәре.

# Фолкнер (округ, Арканзас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1873 елда оештырыла.

# Фолкнер (округ, Арканзас)
## Территориясе

Округ мәйданы 1676 км² тәшкил итә.
# Чан-Чар

Чан-Чар — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Конда елгасының сул ярына тамагыннан 760 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 48 км.

# Чан-Чар
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Конда елгасы. Кече елга бассейны — Конда, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010600112115300016009
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301600
* Бассейн коды — 14.01.06.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Ключи (Аскын районы)

Ключи — Башкортстанның Аскын районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452882, ГАТОБК коды — 80204825001.
# Сан Җорҗо (Тренто)

Сан Җорҗо — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Арко өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Җорҗо (Тренто)
## Географиясе

Сан Җорҗо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Җорҗо (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Заульгруб

Заульгруб — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Заульгруб
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Заульгруб
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 35,48 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 859 метр биеклектә урнашкан.
# IC 2040

IC 2040 — Эридан йолдызлыгы чикләрендә урнашкан линзовидная галактика .

# IC 2040
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2040, ESO 359-30, PGC 14670, ESO-LV 359-0300, PGC 14671, GSC 07040-00002, 2MASX J04125976-3233116, IRAS F04110-3240, MCG-05-11-004, IRAS 04110-3240, AM 0411-324, 2dFGRS TGS922Z056, 6dFGS gJ041259.8-323312, SGC 041104-3240.7, PSCz Q04110-3240, LEDA 14670, LEDA 14671, APMBGC 359-125-127, [VC94] NGC 1532 4, [VC94] 041104-32407 һәм Gaia DR2 4882894889433420544 буларак та сурәтләнә.
# Гантт (Көньяк Каролина)

Гантт — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гантт (Көньяк Каролина)
## Географиясе

Гантт халык санын алу урыны мәйданы — 25,560552 км², 25,674 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 299 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Фулгаторе-Торета (Трапани)

Фулгаторе-Торета — Италиянең Сицилия төбәге Трапани өязендә урнашкан торак пункт.

# Фулгаторе-Торета (Трапани)
## Географиясе

Фулгаторе-Торета Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Фулгаторе-Торета (Трапани)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Темешешть (Хунедоара)

Темешешть — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. Зам (коммуна) коммунасына карый.

# Темешешть (Хунедоара)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Геленово-Нове

Геленово-Нове — Польшаның Мазовия воеводалыгы Пшасныш гминасында урнашкан авыл.

# Геленово-Нове
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Монмет (Мэн)

Монмет — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Монмет (Мэн)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1776 елда нигезләнгән.

# Монмет (Мэн)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 39,04 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 80 метр биеклектә урнашкан.
# Салонец 2

Салонец 2 (белар. Салонец 2) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.

# Салонец 2
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# (13583) Bosret

(13583) Bosret — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13583) Bosret
## Тарихы

1993 елның 9 октябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 TN18» саналган.
# Пенткув

Пенткув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Длутув гминаcында урнашкан авыл.

# Пенткув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Михалув-Третий

Михалув-Третий — Польшаның Великопольское воеводалыгы Опатувек гминасында урнашкан авыл.

# Михалув-Третий
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Базини (Кунео)

Базини — Италиянең Пьемонт төбәге Мондови өязендә урнашкан торак пункт.

# Базини (Кунео)
## Географиясе

Базини Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Базини (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Зялёны Дуб (Липиницки авыл советы)

Зялёны Дуб (белар. Зялёны Дуб) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.

# Зялёны Дуб (Липиницки авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Пренсе (Вьенна)

Пренсе (фр. Prinçay) — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
# Тәүде (елга)

Тәүде (рус. Тавда) — Россиянең Азия өлешендә елга, Тубылның сул кушылдыгы. Төмән өлкәсе һәм Cвирлaу өлкәсе аша ага.

# Тәүде (елга)
## Характеристика

Елганың озынлыгы 719 км, бассейн мәйданы — 88 100 км². Туклануы катнаш, күбесенчә кар сулары исәбенә туена. ʜаябеp башында туңа, əприᴫ ахырында ачыла.
биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тубыл елгасының сул ярыннан 116 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 719 км.
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны бүᴫгеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тәүде елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502512111200008628
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111200862
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2

# Тәүде (елга)
## Торак пунктлары
### Cвирлaу өлкәсе

* Тәүде

# Тәүде (елга)
## Торак пунктлары
### Төмән өлкәсе

* Түбән Тәүде
# Яңа Илек

Яңа Илек — Башкортстанның Благовещен районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453456, ОКАТО коды — 80215822004.

# Яңа Илек
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 16 кешенең яшәве мәгълүм.
# 1443 ел

2 меңьеллык :
XIII гасыр — XIV гасыр — XV гасыр — XVI гасыр — XVII гасыр :
Хронологик таблица :
1443 (бер мең дүрт йөз кырык өченче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча сишәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1443 елы, II меңьеллыкның 443 елы, XV гасырның 43 елы, XV гасырның 5 унъеллыгының 3 елы, 1440 елларның 4 елы. 1443 елдан бирле 581 ел үтте.

# 1443 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1443 елда туганнар

# 1443 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1443 елда вафатлар
# Түбән Ширгайта

Түбән Ширгайта — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Песчаная елгасының уң ярына тамагыннан 236 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 10 км.

# Түбән Ширгайта
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь елгалары кушылган урындан Барнавыл каласына кадәр, Алей елгасын кетрмичә . Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200312115100007880
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100788
* Бассейн коды — 13.01.02.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Ябучъе (Крагуевац)

Ябучъе (серб. Јабучје ) — Сербиянең Шумади округы Пивара җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Ябучъе (Крагуевац)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 100 метр биеклектә урнашкан.

# Ябучъе (Крагуевац)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Ивант (Техас)

Ивант — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Ивант (Техас)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Ивант (Техас)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,578485 км², 1,593109 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 382 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Агирипалли

Агирипалли Һиндстанның Андһра Прадеш штатында Кришна районында Мандал Штаб Фатирларында авыл. Ул Агирипалли мандалында урнашкан. Агирипалли Лакшми Нарсимһа Свами Гыйбадәтханәсе өчен мәшһүр.
# Галано (Беневенто)

Галано — Италиянең Кампания төбәге Гуардия-Санфрамонди өязендә урнашкан торак пункт.

# Галано (Беневенто)
## Географиясе

Галано Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Галано (Беневенто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лончковице (Томашовский повяты)

Лончковице — Польшаның Лодзь воеводалыгы Уязд гминаcында урнашкан авыл.

# Лончковице (Томашовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Маставуха (авыл)

Маставуха (белар. Маставуха) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.

# Маставуха (авыл)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Айранҗы (Баназ)

Айранҗы (төр. Ayrancı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Баназ илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Локалита Дезерто (Верона)

Локалита Дезерто — Италиянең Венеция төбәге Иллази өязендә урнашкан торак пункт.

# Локалита Дезерто (Верона)
## Географиясе

Локалита Дезерто Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Локалита Дезерто (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Линув (Мазовия воеводалыгы)

Линув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Зволень гминасында урнашкан авыл.

# Линув (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вила (Парма)

Вила — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Теренцо өязендә урнашкан торак пункт.

# Вила (Парма)
## Географиясе

Вила Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Вила (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кече Актай (Актай кушылдыгы)

Кече Актай — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Пермь крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Актай елгасының уң ярыннан 11 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.

# Кече Актай (Актай кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тура елгасы, инештән Тагил елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010501212111200004701
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111200470
* Бассейн коды — 14.01.05.012
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Озерное (Әулиекүл районы)

Озерное (каз. Озерное) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Озерное (Әулиекүл районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Гобник

һәм
Гобник — Словениянең Лития (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Гобник
## Географиясе

Мәйданы — 1,22 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 530 ± 1 метр һәм 505 метр биеклектә урнашкан.
# Цуканово

Цуканово (рус. Цуканово) — Диңгез буе краеның Хасан районында урнашкан авыл.

# Цуканово
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# Цуканово
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%), украиннар (10%).
# Острову (Келераш)

Острову — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. Валя-Арговей (коммуна) коммунасына карый.

# Острову (Келераш)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 39 метр биеклектә урнашкан.