yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Казанны басып алучыларга һәйкәл (Казан)

Казанны басып алучыларга һәйкәл — Казанның Киров дамбасы урамында урнашкан, 1821 елда Николай Алферов проекты буенча төзелгән һәйкәл-гыйбадәтханә.

# Казанны басып алучыларга һәйкәл (Казан)
## Хәзерге торышы

2024 елның июнендә гыйбадәтханә-һәйкәлне масштаблы реставрацияләү башланган, ул 2026 елда тәмамланырга тиеш, дип уйланылган. Реконструкция бәясе 300 миллион сум, шуның яртысы федераль бюджеттан. 16 октябрьдә Татарстан Рәисе Рөстәм Миңнеханов әлеге гыйбадәтханәне барып карагач, һәйкәлне 2025 елда төзекләндереп бетерергә килешкәннәр.
# Ласрад

Ласрад (фр. Lasserade һәм фр. Lasserrade) — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
# Ле-Вальтен

Ле-Вальтен (фр. Le Valtin) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Кугунур (Яңа Торъял районы

Кугунур (чирм. Кугэҥер, рус. Кугунур) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.

# Кугунур (Яңа Торъял районы
## Сәгать поясы

Кугунур (Яңа Торъял районы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кугунур (Яңа Торъял районы
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Лашапель-Озак

Лашапель-Озак (фр. Lachapelle-Auzac) — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
# Рабасал (Меда)

һәм
Рабасал — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. Меда (муниципалитет) муниципалитетына карый.

# Рабасал (Меда)
## Географиясе

Мәйданы — 13,58 км².
# Карак-Сирмы

Карак-Сирмы (чуаш. Карӑкҫырми, рус. Карак-Сирмы) — Чуашстанның Ормар районында урнашкан авыл.

# Карак-Сирмы
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Карак-Сирмы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 330 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%) алып тора.
# Пиндиково

Пиндиково (чуаш. Пилешкасси, рус. Пиндиково ) — Чуашстанның Кузлаука районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429445. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97219843004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100800004500.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Пиндиково
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 88 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (97%).
# Латрий

Латрий (фр. Latrille һәм окс. La Trilha) — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
# Порту-да-Карне

Порту-да-Карне — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. Гуарда муниципалитетына карый.

# Порту-да-Карне
## Географиясе

Мәйданы — 1,98 км².
# Сабер

Сабер (чирм. Савер, рус. Сабер) — Мари Илнең Көҗәңәр районында урнашкан авыл.

# Сабер
## Сәгать поясы

Сабер Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Сабер
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (50%), чирмешләр (41,6%), әзериләр (8,4%).
# Шәһәр тибындагы бистә

* География порталы
* Җәмгыять порталы
Шәһәр тибындагы бистә (кыскача ш.т.б., рус. посёлок городско́го ти́па) — СССР вакытында чыгарып ясалган җирлек төре. Халык исәбе буенча шәһәр һәм авыл арасында.
Шәһәр тибындагы бистәләрдә халыкның төп өлеше (85 % тан) авыл хуҗалыгыдан тыш өлкәләрендә эшли. Советлар вакытында поселокның халык исәбе 3 мең кешедән башланды (шәһәрнең — 12 мең кешедән).
«Шәһәр тибындагы бистә» атамасы белән «эшчеләр бистәсе» атамасы да куллана. Болар атамалар мәгънәсе бик якын. Әмма шәһәр тибындагы бистә — география атамасы, ә эшчеләр бистәсе (э.б.) — идарә-хуҗалык төшенчәсе.
2008 елның 1 гыйнварына Россиядә 1361 шәһәр тибындагы бистә бар. Халык исәбе буенча (2010) Россиядә иң зур шәһәр тибындагы бистәсе - Ставрополь краендагы Горячеводский (36 965 кеше).

# Шәһәр тибындагы бистә
## Постсовет пространствосында
### Азәрбайҗан

2011 елда Азәрбайҗандә (шул исәптә Таулы Карабах Республикасы котроле астындагы территорияләрдә) 256 шәһәр тибындагы бистә (әзери. qəsəbə, гәсәбә) булган.

# Шәһәр тибындагы бистә
## Постсовет пространствосында
### Әрмәнстан

1990-елларда барлык шәһәр тибындагы бистәләр (әрм. Քաղաքատիպ ավան, транслитерация: Кһағакһатип аван) авылларга яки шәһәрләргә үзгәртеп корылганнар.

# Шәһәр тибындагы бистә
## Постсовет пространствосында
### Белорусия

2008 елда Белорусиядә 94 шәһәр тибындагы бистә (белар. Пасёлак гараскога тыпу) булган.

# Шәһәр тибындагы бистә
## Постсовет пространствосында
### Грузия

2011 елда Грузиядә 50 шәһәр тибындагы бистә (гөрҗ. დაბა, транслитерация: даба) булган, шул исәптә Төньяк Осетиядә һәм Абхазиядә — 8 шәһәр тибындагы бистә.

# Шәһәр тибындагы бистә
## Постсовет пространствосында
### Казакъстан

2010 елда Казакъстанда 55 шәһәр тибындагы бистә (каз. кенті) булган.

# Шәһәр тибындагы бистә
## Постсовет пространствосында
### Кыргызстан

2010 елда Кыргызстанда 55 шәһәр тибындагы бистә (кырг. шаар тибиндеги поселок, шаарча) булган.

# Шәһәр тибындагы бистә
## Постсовет пространствосында
### Латвия

1990—1993 елларда барлык шәһәр тибындагы бистәләр (лат. Pilsētciemats) авылларга яки шәһәрләргә үзгәртеп корылганнар.

# Шәһәр тибындагы бистә
## Постсовет пространствосында
### Молдавия

1990-елларның башында барлык шәһәр тибындагы бистәләр авылларга яки шәһәрләргә үзгәртеп корылганнар. (чыгарма: Днестр буе Молдован Җөмһүрияте территориясе.

# Шәһәр тибындагы бистә
## Постсовет пространствосында
### Таҗикстан

2011 елда Таҗикстанда 57 шәһәр тибындагы бистә булган.

# Шәһәр тибындагы бистә
## Постсовет пространствосында
### Төркмәнстан

2012 елда Төркмәнстанда 78 шәһәр тибындагы бистә булган.

# Шәһәр тибындагы бистә
## Постсовет пространствосында
### Үзбәкстан

Моны карагыз: Үзбәкстан шәһәр тибындагы бистәләре

# Шәһәр тибындагы бистә
## Постсовет пространствосында
### Украина

2009 елда Украинада 855 шәһәр тибындагы бистә булган. 2001 елның җанисәбе буенча иң зур ШТБ — Харковь өлкәсендәге Ковшаровка (20 729 кеше).

# Шәһәр тибындагы бистә
## Постсовет пространствосында
### Эстония

2006 елда Эстониядә 10 шәһәр тибындагы бистә булган.
# Ле-Боск-Рену

Ле-Боск-Рену (фр. Le Bosc-Renoult) — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
# Машкареньяш (Мирандела)

Машкареньяш — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. Мирандела муниципалитетына карый.

# Машкареньяш (Мирандела)
## Географиясе

Мәйданы — 28,07 км².
# Пегойнш

Пегойнш — Португалиянең Сетубал округына керә торган фрегезия. Pegões муниципалитетына карый.

# Пегойнш
## Географиясе

Мәйданы — 28,09 км².
# Айвар Гыймаев

Айвар Гыймаев, Айвар Нурис улы Гыймаев (Айвар Нурисович Гимаев; 19?? елның 10 апреле, Казан) ― артист, 2011 елдан Татар дәүләт «Әкият» курчак театры артисты, «Тантана» (2023), Татарстанның М. Җәлил исемендәге республика (2025) премияләре лауреаты.

# Айвар Гыймаев
## Тәрҗемәи хәле

Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетының театр факультетын тәмамлаган («Әкият» театрының куючы режиссеры, РФ һәм ТР атказанган сәнгать эшлеклесе Людмила Дьяченко төркеме). Диплом спектакле ― «Сикерүче принцесса» (Ладислав Дворски пьесасы буенча, җырлаучы принц образы).
2011 елдан Татар дәүләт «Әкият» курчак театрында артист-кукловод булып эшли.

# Айвар Гыймаев
## Иҗаты
### Репертуар

* Касыйм, Маелбек, Ана ― «Анам кыры» (Материнское поле, Ч. Айтматов)
* Албасты (Принц) ― «Ал чәчәк» (Аленький цветочек, С. Аксаков әкияте)
* Әтәч ― Песи йорты (Кошкин дом, С. Маршак әкияте мотивлары буенча)
* Икенче ашчы ― «Репка-Ряба-Колобок» («Чуар тавык», «Колобок» һәм «Шалкан» әкиятләре буенча)
* Уртанчы ул Гаврила ― «Бөкре ат» (Конек-горбунок, П. Ершов, Л. Кожевникова)
* Галәветдин ― «Галәветдин» (Аладдин, «Мең дә бер кичә» җыентыгыннан «Галәветдиннең сихерле лампасы» әкияте буенча)
* Искәндәр, Хәлиф улы, Хафиз ― «Аллаһ баласы» (Дитя Аллаха, Н. Гумилев)
* Эшләпә ― «Алиса могҗизалары иле» (Страна чудес Алисы, Л. Кэролл буенча)
* «Misteriozo con anima» (мистерия)
* «Әкәм-төкәм тормышыннан бер көн» (Один день из жизни Улитки, Ю. Устюгов, О. Устюгова)
* Шүрәле ярдәмчесе ― «Shurale: яңа фантазия» (Ф. Яруллин, И. Зәйниев либреттосы)
* Ата бүре ― «Маугли» ( Р. Киплинг, Н. Дарузес тәрҗемәсе, Р. Таһиров сәхнәләштерүендә)
* Уолт Дисней ― «Дисней төшләре» (Сны Диснея, И. Зәйниев)
* Гөсләләр ― «Җырла, курай!.. Уйна, Шомбай!» (С. Дорожко)
* Сәүдәгәр, Черки, Шөпшә, 33 баһадир ― «Солтан патша турында әкият» (Сказка о царе Салтане, А. Пушкин, Л. Кожевникова)
* Принц, Сарай әһеле, Кошчык ― «Шаһинә Бөрчек» (Принцесса Крапинка, А. Шмидт)
* Котэ ― «Ханума» (А. Цагарели, В. Константинов, Б. Рацер)
* Куркыныч ― «Зөбәрҗәт шәһәре тылсымчысы» (Волшебник Изумрудного города, А. Волков)
* Принц, Анна ― «Көлбикә» (Золушка, Е. Шварц)
* «Щелкунчик» ( П.Чайковский, Э. Һоффман)
Айвар Гыймаев ― «Теләмим, булмыйм» (Не хочу, не буду), «Пингвин баласы Пинк маҗаралары» (Приключения пингвиненка Пинка) һәм «Кондыз буасы» (Бобровый пруд) спектакльләренең режиссеры.

# Айвар Гыймаев
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2023 – «Тантана» премиясе ― «Иң яхшы курчак театры актеры» номинациясендә ― Татар дәүләт «Әкият» курчак театрында Николай Гумилев әсәре буенча куелган «Аллаһы баласы» (Дитя Аллаха) спектаклендәге Искәндәр, Хәлиф улы, Хафиз рольләре өчен
* 2025 – Татарстанның М. Җәлил исемендәге республика премиясе ― театр сәнгатен үстерүгә, балалар һәм яшьләр өчен татар театрын саклап калуга һәм популярлаштыруга зур өлеш кертүе өчен

# Айвар Гыймаев
## Шәхси тормышы

Әнисе Гөлнур Әхмәтҗанова (1963 елгы).
# Бакалы мәчете (Бакалы районы)

Бакалы җәмигъ мәчете, «Ислам Нуры» мәчете (баш. Баҡалы йәмиғ мәсете) ― Башкортстанның Бакалы районы үзәге Бакалы авылында урнашкан ислам гыйбадәтханәсе (җәмигъ мәчете). Россия мөселманнарының Үзәк Диния нәзарәте составындагы «Бакалы авылы мәхәлләсе» җирле мөселман дини оешмасы карамагында.

# Бакалы мәчете (Бакалы районы)
## Тарих

Хәзерге Бакалы районы территориясендә беренче мәчет XVIII гасырда Иске Катай авылында төзелгән. XIX гасырда Иске Корыч, Мостафа, Туктагол, Камышлытамак, Катай авылларында мәчетләр булган. Тарих фәннәре кандидаты Таһир Тимергазыйм улы Кәримов билгеләп үткәнчә, 1829 елда хәзерге Бакалы районы территориясенә кергән татар авылларының һәрберсендә берәр мәчет гамәлдә булган. XIX – XX гасырлар чигендә хәлле мөселманнарның иганәчелеге белән дистәләрчә яңа мәчетләр барлыкка килгән.

# Бакалы мәчете (Бакалы районы)
## Яңа заман

1990―2000 елларда районда 11 мәчет торгызылган яки яңадан төзелгән (мәсәлән, Туктаголда, Чәкәттә). Иң зур мәчет («Ислам Нуры») Бакалы районы үзәгендә төзелгән. Мәчет төзелешенә матди яктан район кешеләре, районда туып, хәзер читтә яшәүчеләр, шулай ук район хуҗалыклары, сәнәгать оешмалары үзләреннән зур өлеш (сәдакә, иганә) керткән. Мәчет төзелеше эшендә имам-мөхтәсиб, имам-хатиб Ф. И. Дәүләтшин зур тырышлык куя.

# Бакалы мәчете (Бакалы районы)
## Тасвирлама

Кирпечтән салынган, бер манаралы, бер гөмбәзле ике катлы мәчет. 2020 елда төзекләндерү эшләре башланганга кадәр, мәчетнең тышкы диварлары яшел (фирүзә) төстә булса, 2020 елда башланган төзәтү эшләреннән соң тышкы диварлары аксыл-соры төс алган, ике катның тәрәзә уемнары бергә тоташтырылган, гөмбәз һәм манара калайлары сыек зәңгәр төскә буялган. Беренче катында ир-атлар, икенче катында (балконда) хатын-кызлар өчен гыйбадәт бүлмәләре, сыйныф бүлмәсе, ашханә бар.

# Бакалы мәчете (Бакалы районы)
## Мәдрәсә

ҮДН Югары мөфтие шәйхелислам Тәлгать хәзрәт Таҗетдинның 1999 елның 23 мартында кул куйган 145нче карары белән Бакалы мәчете каршында башлангыч ислам нигезләренә өйрәтүче мәдрәсә ачарга рөхсәт ителгән. Мәдрәсәдә Фуат Фаяз улы Хәкимов (ир-ат сыйныфы), Җания абыстай Дәүләтшина, Г. Ф. Китаева, Рәйсә Әнгам кызы Казыйханова (хатын-кыз сыйныфы) мөгаллимлек итә.

# Бакалы мәчете (Бакалы районы)
## Җитәкчелек

Россия мөселманнарының Үзәк Диния нәзарәте составындагы «Бакалы авылы мәхәлләсе» җирле мөселман дини оешмасы карамагындагы мәчетнең:
* Имам-хатибы – Мөбәрәк улы Рузалим хәзрәт Хисамбиев.
* Имам-наиб – Зәкиҗан улы Мәвазыйф хәзрәт Латыйпов.
# Черемушки

Черемушки (чуаш. Черемушки, рус. Черемушки ) — Чуашстанның Кызыл Чутай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429055. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97226815010. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101100006700.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Черемушки
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 79 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
# Икенче Чурашево

Икенче Чурашево (чуаш. Чӑрӑш, рус. Второе Чурашево) — Чуашстанның Мария Посады районында урнашкан авыл.

# Икенче Чурашево
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Икенче Чурашево
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 118 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Donald Tramp

Donald Con Tramp (inglizçä Donald John Trump; 1946) — 45-nçe häm 47-nçe AQŞ prezidentı, AQŞ eşquarı, TV alıp baruçı, yazuçı, milliarder.
78 yäşlek Tramp - AQŞ tarixında iñ ölkän saylanğan AQŞ prezidentı (2024 yıl).
2017 yılnıñ 20 ğinwarında prezident berençe wazifasında, 2025 yılnıñ 20 ğinwarında president ikençe wazifasında kerä.
Trump Organization digän zur tözeleş şirkäte häm Trump Entertainment Resorts isemle kazino häm qunaqxanälär belän idärä itüçe şirkäteneñ elekke citäkçese.
Üzençälekle tormış stile häm çın küñeldän söyläşü stile säbäple dan qazana.
2015 yılnıñ 16 iyünennän bulaçaq 2016 yılğı AQŞ prezidentı saylawları köräşenä kerä. Açıqtan-açıq çığışlar arqasında Donald Tramp avgussta AQŞ Respubika firqäsendä reyningnı citäkli häm AQŞ prezidentı postına töp namzäte buldı.
Üz çığışında Tramp Barak Obama citäklägän AQŞ xakimiäte, suğış tarafdarın tänqitli, Räsäy belän xezmättäşlekne torğızuğa, sänäğät häm citeşterüne AQŞqa qaytaruğa çaqıra. Saylaw aldı kampaniäsendä migrantlarğa qarşı kisken çaralarnı qabul itärgä wäğdä itte, mäsälän Meksikä belän çiktä diwar tözergä täqdim itte, Tın okean xezmättäşlek oyışmasınnan çığu kiräklegen belderde.
FORBS jurnalı buyınça 2011 yılda Tramp baylığı $2,9 mlrd dip bäyä birelä.
2016 yılnıñ 8 noyäberendä AQŞ prezident saylawlarında ciñde, Donald Tramp öçen 59 810 591 keşe tawış birep 290 saylawçın bilgeläde, Hillari Klinton öçen 60 093 364 keşe tawış birep nibarı 218 saylawçın bilgeläde. Prezident bulsın öçen 270 saylawçı kiräk.
Üz eşçänlege waqıtında iqtisadta proteksionist säyäsäten ütkärä, çit il metall citeşterü şirkätlärendä zur salım quymaqçı (Awrupa Berlege, Kanada, Räsäy, Qıtay), Qıtay häm Awrupa Berlegenä qarşı säwdä suğışın başlıy. Tışqı säyäsättä RF belän qarşılığı arta, Süriädä turı bäreleşlärdä yaqın. Karib krizisınnan soñ ğomumi termotöş suğışı xätäre iñ zur däräcägä citä.
2017-2020 yıllarda president bulğanda antiimmigrant säyäsäten ütkärä, Qıtayğa qarşı iqtisadi suğışnı başlıy, küp sänäğät tarmaqların AQŞqa qaytara, Awrupa Berlege belän mönäsäbätlären boza, qayber xärbi bazalarnı çit illärdän çığara başlıy, läkin COVID-19 awıruı säbäple iqtisadi üseş kriziska äylänä häm Trampnıñ reytingı töşä.
2020 yılda Respublika firqäse Trampnı president saylawlarına nämzät itep täqdim itä, anıñ töp Demokratik firqädän köndäşe Cozef Bayden bula.
2023 yılda säyäsi köndäşlär Trampqa qarşı 4 cinäyät eşen quzğata, şuña qaramastan Respublika firqäse Trampnı president saylawlarına nämzät itep yänä täqdim itä.
2024 yılda 2 tapqır Tramp qoral yärdämendä höcüm itelä, qolağı cärähätlänä.
2024 yılda prezident saylawlarında Tramp 312 saylawçı alıp, Democratik firqäneñ namzäte Kamala Harris'ne (226 s) ciñä.
# Әхмәдиев

Әхмәдиев — фамилия.
Татарча Википедиядә бу фамилия кулланылган түбәндәге мәкаләләр бар:
* Вафа Әхмәдиев (1937—1983), язучы, әдәбият галиме.
* Гали Әхмәдиев (1908—1974), тимер юл машинисты, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1959).
* Илдар Әхмәдиев (1935—2011), рәссам, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе.
* Мөхтәр Әхмәдиев (1925—1987), баянчы.
* Нур Әхмәдиев (1946—2021), шагыйрь, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе.
* Риф Әхмәдиев (1954), әдәбият белгече, шагыйрь, вуз укытучысы, фән докторы (2004), профессор (2010). БР атказанган мәдәният хезмәткәре (1997).
* Рөстәм Әхмәдиев (1961), медицина фәннәре докторы (2006), профессор (2008).
* Фәрит Әхмәдиев (1968), язучы, тәрҗемәче, журналист, философия фәннәре кандидаты (2009) (Уфа).
* Фәтхерахман Әхмәдиев (1930—1981), композитор.
* Шәһит Әхмәдиев (1888—1930), язучы, җәмәгать һәм дәүләт эшлеклесе.

# Әхмәдиев
## Әхмәдиева

* Ганҗә Әхмәдиева (1944―2021), төзүче-буяучы, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1980), Түбән Каманың мактаулы гражданины (2021).
* Роза Әхмәдиева (1979), КДМИ ректоры (2020), педагогика фәннәре докторы (2012), профессор (2013). Татарстанның атказанган фән эшлеклесе (2016).
# BRICS

BRICS, BRİKS, BRHQK (ingl. BRICS) — dönyanıñ biş iqtisadi yaqtan tiz üseşüçe ildän (Braziliä, Räsäy, Hindstan, Qıtay häm Könyaq Afrika Cömhüriäte) torğan törkem. 2011 yılğa qädär bu berläşmägä qarata BRIC qısqartması qullanıla ide. BRICqa Könyaq Afrika Cömhüriäte quşılu säbäple 2011 yılnıñ 18 fevralennän başlap törkem BRICS dip atala.

# BRICS
## Taswir

BRİKS äğzaları - iñ tiz üsä torğan zur illär. Tabışlı urnaşqan cir möhim strategik çimal belän tämin itä:
* Braziliä - zur üseş alğan awıl xucalığı
* Räsäy - tabiğät baylıqları zur
* Hindstan - arzan intellektual' resurslar
* Qıtay - qüätle citeşterü nigeze
* Könyaq Afrika Cömhüriäte - tabiğät baylıqları
Xalıq sanı buyınça BRİKS illärendä dönyanıñ 43% ı yäşi.

# BRICS
## Oçraşuları

Bügenge köndä berläşmäneñ un altı sammitı (oçraşuı) ütkärelde.
| Datası | Ütkärelgän urını |
| 16 yün, 2009 | Räsäy, Yekaterinburg şähäre |
| 15—16 äpril, 2010 | Braziliä, Braziliä şähäre |
| 13—14 äpril, 2011 | Qıtay, Sanya şähäre |
| 28—29 mart, 2012 | Hindstan, Nyu-Deli şähäre |
| 26-27 mart, 2013 | KAC, Durban şähäre |
| 15—16 yül, 2014 | Braziliä, Fortaleza şähäre |
| 9—10 yül, 2015 | Räsäy, Ufa şähäre |
| 15-16 oktyabr. 2016 | Hindstan, Goa ştatı |
| 4—5 sentyabr, 2017 | Qıtay, Syamın şähäre |
| 25—27 yül, 2018 | KAC, Yohannesburg şähäre |
| 13—14 noyabr, 2019 | Braziliä, Braziliä şähäre |
| 17 noyabr, 2020 | Räsäy, Mäskäw şähäre |
| 9 sentyabr, 2021 | Hindstan, Nyu-Deli şähäre |
| 23—24 yün, 2022 | Qıtay, Hanbalyq şähäre |
| 22–24 avgust, 2023 | KAC, Yohannesburg şähäre |
| 22–24 oktyabr, 2024 | Räsäy, Qazan şähäre |
# Хора-Сырма (Урнар районы)

Хора-Сырма (чуаш. Хура Ҫырма, рус. Хора-Сирма) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.

# Хора-Сырма (Урнар районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Хора-Сырма (Урнар районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 160 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%) алып тора.
# Шоркасы (Чиршкасы авыл җирлеге)

Шоркас (чуаш. Шуркасси, рус. Шоркасы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Шоркасы (Чиршкасы авыл җирлеге)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Шоркасы (Чиршкасы авыл җирлеге)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 106 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Отейру-де-Гатуш

Отейру-де-Гатуш — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. Меда (муниципалитет) муниципалитетына карый.

# Отейру-де-Гатуш
## Географиясе

Мәйданы — .
# Понте-ду-Рол

Понте-ду-Рол — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. Торриш-Ведраш муниципалитетына карый.

# Понте-ду-Рол
## Географиясе

Мәйданы — 9,77 км².
# Лачин (Деврекани)

Лачин (төр. Laçin) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Деврекани илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Каартик Наач

Картик Наач - ул Непалда Картик аеның (октябрь яки ноябрь) башкарыла торган бию музыкаль пьесасы. Ул безнең эраның 1641 елында Непал патшасы Сиддһи Нарсингһ Малла тарафыннан нигезләнгән. Спектакль Картик Дабали, Патан Дурбар Мәйданында һәр елны башкарыла. Ул гадәттә ике көннән 27 көнгә кадәр тәкъдим ителеп 17 Һинд дине Вишну хикәяләре була. Элек ул ике көн күрсәтелә торган булган, әмма Нарсингһ Малланың улы Шри Нивас Малла җиде көн өстәгән һәм Нарсингһ Малланың оныгы Йог Нарендра Малла 15-не өстәгән.

# Каартик Наач
## Килеп чыгышы

Пьесаны Картик Наач Прабһандһан Самти саклаган, әмма 2013 елдан бирле аны Картик Нача Саклау Комитеты саклаган. Пьеса гадәттә Варахи, Ганеш, Шива һәм Кришнаны кертеп Һинд дине Ходайларын уйнаучы биючеләр белән башлана. Биючеләр муеннарына шулай ук фестоннар кияләр. Аны Неварлар башкаралар һәм 2015 елда "45 музыкант һәм 10 ярдәмче" булган. Ул шулай ук Патанда алтын тәрәзә янында башкарыла һәм тәрәзә бары тик спектакль өчен ачыла. Риваятьтә ул Патша Нарсингһ Маллага дан җырлау өчен төзелгән булган дип әйтелә. Биюләрнең һәм музыканың күпчелеге Нарсингһ Малла тарафыннан инша ителгән дип уйланыла, әмма аңа кече үзгәрешләр кертелгән булырга мөмкин. Картик Нач Саклау Комитетының элеккеге мөдире Һари Ман Шрестһа спектакль турында китап язган.
# Киберле

Киберле (чуаш. Кӗперлӗ Кӳлхӗрри, рус. Киберли) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.

# Киберле
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Киберле
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 56 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Дубовка (Мария Посады районы)

Дубовка (чуаш. Кӗҫӗн Астакасси, рус. Дубовка) — Чуашстанның Мария Посады районында урнашкан авыл.

# Дубовка (Мария Посады районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Дубовка (Мария Посады районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 324 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (97%) алып тора.
# Челкас (Әлек районы)

Челкасы (чуаш. Чулкаҫ, рус. Челкасы) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.

# Челкас (Әлек районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Челкас (Әлек районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 264 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (99%), руслар (1%) алып тора.