yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Морке районы

Морке районы (рус. Моркинский район, мар. Морко кундем) — Мари Илнең көнчыгышында урнашкан административ берәмлеге.
Район үзәге — штп Морке.
Район 1924 елда барлыкка килгән.

# Морке районы
## География
### Чиктәшлек

| Як | Район яки регион |
| Төньяк-көнчыгыш | Мари-Төрек районы, Бәрәңге районы |
| Төньяк | Куженер районы |
| Төньяк-көнбатыш | Советский районы |
| Көньяк-көнбатыш | Звенигово районы |
| Көньяк | Волжск районы |
| Көнчыгыш | Татарстан (Биектау районы, Әтнә районы, Арча районы) |
Төп елгалар — Илләт һәм аның кушылдыгы Юшут.

# Морке районы
## Халык

Милли состав (2002): чирмешләр – 81,5%, татарлар – 9,0%, руслар – 8,8%.

# Морке районы
## Административ бүленеш

* Морки шәһәр җирлеге
* Зеленогорск авыл җирлеге
* Коркатово авыл җирлеге
* Красный Стекловар авыл җирлеге
* Октябрьский авыл җирлеге
* Себеусадс авыл җирлеге
* Семисола авыл җирлеге
* Шал авыл җирлеге
* Шиньша авыл җирлеге
* Шоруньжа авыл җирлеге

# Морке районы
## Икътисад
### Сәнәгать

Районда 17 сәнәгать предприятиелар, өч төзелеш оешмалар, бер автотранспорт предприятисеы һәм бер газокомпрессор станция эшли.

# Морке районы
## Икътисад
### Транспорт

Юшут тимер юлы (2004 елга кадәр эшләде)

# Морке районы
## Социаль инфраструктура

42 мәктәп, 6 мәктәпкәчә учреждение, бер профессиональ укуханә эшли. Медицина ярдәмен ике хастаханә һәм 40 фельдшер-акушерлык пункты күрсәтә. Шулай ук районда 28 мәдәния йорты һәм 31 китапханә эшли.

# Морке районы
## Танылган шәхесләр

* Сергей Чавайн (1888, Чавайннур — 1937) — мари язучысы һәм драматургы, мари әдәбиятына нигез салучылардан берсе.
* Хәким Хәсәнов (1916, Алмәмәт (Тат.Күшнә) — 1943, Украина) — әсирлектә җәзалап үтерелгән пулеметчы, Советлар Берлеге Каһарманы.
# Бейкоз (Бейкоз)

Бейкоз (төр. Beykoz) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Бейкоз илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).

# Бейкоз (Бейкоз)
## Шәхесләр

* Орхан Вәли Канык (1914―1950), төрек шагыйре, тәрҗемәче.
# Кобру (Эстония)

Кобру (эст. Kobru) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
# Ак-Куль

Ак-Куль — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Чаган елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.

# Ак-Куль
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100312115100005575
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100557
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Вила-да-Понте (Монталегре)

Вила-да-Понте — Португалиянең Вила-Реал округына керә торган фрегезия. Монталегри муниципалитетына карый.

# Вила-да-Понте (Монталегре)
## Географиясе

Мәйданы — 10,73 км².
# Коргас (авыл)

Коргас (каз. Қорғас) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Коргас (авыл)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Гарбачэва (Талачынский районы)

Гарбачэва (белар. Гарбачэва) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.

# Гарбачэва (Талачынский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Сейеткали

Сейеткали (каз. Сейітқали) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Сейеткали
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Гастен

Гастен (фр. Gastins) — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Баэрс (Канзас)

Баэрс — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.

# Баэрс (Канзас)
## Тарихы

Баэрс шәһәре елда нигезләнгән.

# Баэрс (Канзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,480611 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 612 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Молотниковская

Молотниковская (рус. Молотниковская) — Киров өлкәсенең Шабалино районында урнашкан авыл.

# Молотниковская
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Молотниковская
## Сәгать поясы

Молотниковская Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Молотниковская
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Вадим Бивойно

Вадим Бивойно (8 гыйнвар 1920(1920-01-08), Товарково, Богородицкий уезд, Тула гөбернәсе, РСФСР — 19 сентябрь 1991(1991-09-19) (71 яшь), Казан, РСФСР, СССР) — инженер-технолог, СССР дәүләт премиясе иясе (1971). 1944 елдан Казан боралак заводында: баш технолог (1948-1960), баш инженер (1960-1975), директор (1975-1983).
# Алтынбашак (Үзүмлү)

Алтынбашак (төр. Altınbaşak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Үзүмлү илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Волавле

Волавле — Словениянең Любляна (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Волавле
## Географиясе

Мәйданы — 6,24 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 593 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гранха эль Гавилан (Валье де Сантияго)

Гранха эль Гавилан — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Валье-де-Сантьяго муниципалитеты составына керә.

# Гранха эль Гавилан (Валье де Сантияго)
## Географиясе

Гранха эль Гавилан Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха эль Гавилан (Валье де Сантияго)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха эль Гавилан (Валье де Сантияго)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Альтенмаркт-бай-Санкт-Галлен

Альтенмаркт-бай-Санкт-Галлен — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. Лицен округы составына керә.

# Альтенмаркт-бай-Санкт-Галлен
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 467 метр биеклектә урнашкан. Вайер (Югары Австрия), Холленштайн-ан-дер-Ибс, Ландль һәм Вайсенбах-ан-дер-Энс коммуналары белән чиктәш.
# Бхакти Чайтанья Свами

Бһакти Чайтанья Свами 1951 елның 14 августында Яңа Зеландиядә, Оклендта туган) ул Гаудия-вайшнавизм свамисы һәм Халыкара Кришна Аңы Җәмгыятенең (шулай ук Һаре Кришна хәрәкәте яки ИСККОН буларак мәгълүм) дини җитәкчесе. Ул Идарә Оешмасының Коммиссиясенең (Governing Body Commission) әгъзасы һәм Көньяк Африкада, Балтик буе дәүләтләрендә һәм Россиядә Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте җиткәчесе булып тора. Ул Яңа Зеландиядә, Оклендта 1951 елның 14 августында Ричард Найсмит буларак туган булган. 1972 елда ул Окленд Университетында ул Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте нигезләүчесе Ачарья Бхактиведанта Свами Прабхупада белән очрашкан. Бер ел соңрак ул Лондонда шул җәмгыятькә кушылган һәм Прабһупадан дикша инициациясен алган, ул аңа Рагһубһһир Даса Санскрит исемен биргән. Свами Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте белем бирү программалары белән якын ассоциацияләнгән һәм Вриндаванда Вайшнав Югары Белем Институтында укыта. 1994 елда Гаура Пурнима вакытында ул Гирираджа Свамидан санньяса ваз кичү тәртибен алган һәм Бһакти Чайтанья Свами исемен кабул иткән. Соңрак ул Идарә Оешмасы Коммиссиясе әгъзасы һәм ИСККОН гуруы булып киткән.

# Бхакти Чайтанья Свами
## Шулай ук карарга мөмкин

* en:List of ISKCON members and patrons
# (15370) Канти

(15370) Канти — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15370) Канти
## Тарихы

1996 елның 15 июлендә А. Накамура тарафыннан Кумакоген обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 NW» саналган.
# Гүмүштарла (Эрзинҗан)

Гүмүштарла (төр. Gümüştarla) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Эрзинҗан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Скиту-Хадимбулуй

Скиту-Хадимбулуй — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. Мироняса (коммуна) коммунасына карый.

# Скиту-Хадимбулуй
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 390 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Живко

Живко — Болгариянең Габрово өлкәсендә урнашкан авыл. Габрово җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Живко
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 680 метр биеклектә урнашкан.
# Поениле (Прахова)

Поениле — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. Предял-Серари коммунасына карый.

# Поениле (Прахова)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 340 метр биеклектә урнашкан.
# (18450) 1994 PG27

(18450) 1994 PG27 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18450) 1994 PG27
## Тарихы

1994 елның 12 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 PG27» саналган.
# Аженський Врх

Аженський Врх — Словениянең Горня Радгона (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Аженський Врх
## Географиясе

Мәйданы — 0,64 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 310,4 метр биеклектә урнашкан.
# Анри Барбюс

Анри Барбюс (фр. Henri Barbusse; 17 май 1873 ел — 30 август 1935 ел, Мәскәү) — француз язучысы, журналист һәм халыкара коммунистик хәрәкәтнең сәяси эшлеклесе. СССР ФАнең мактаулы әгъзасы (1933), шулай ук 1923 елдан Француз коммунистик фиркатенең әгъзасы.
Анри Барбюс дөньякүләм танылуы «Ут» (фр. Le Feu, 1916 ел) романына бәйле. Бу әсәр Беренче Бөтендөнья сугышында халыкның революцион ышануларына, өметләренә нигезләнгән. Шулай ук Анри Барбюс каләм астыннан танылган әсәрләр һәм романнар: «Вакыйга» и «Чын хикәяләр» (1928). Гонкур бүләге лауреаты.
# Дина Сафина

Дина Сафина, Дина Илһам кызы Сафина (Дина Илгамовна Сафина ; 1989 елның 29 сентябре, СССР, РСФСР, ТАССР, Яшел Үзән районы, Олы Хуҗаш) – рус телендә иҗат итүче драматург, белеме буенча астрофизик, Казанда «Моң» театраль мәйданчыгынды эшли, Бөтенроссия «Алтын битлек» театр премиясе лауреаты (2021).

# Дина Сафина
## Тәрҗемәи хәле

1989 елның 29 сентябрендә Татарстан АССР Яшел Үзән районы Олы Хуҗаш авылында туган. Әти-әнисе, апасы ― физиклар. Тугызьеллык мәктәпне тәмамлагач, Казанга килеп, биредә 10—11 классларда, параллель рәвештә Казан университетының кече мехматында укый. 2011 елда «Астрономия» белгечлеге буенча Казан университетының физика факультетын һәм 2014 елда аспирантура тәмамлаган. КДУда укыганда, Карачай-Черкессиядә, Түбән Архыз бистәсендә урнашкан Россия Фәннәр Академиясенең астрофизика обсерваториясендә эшли. 8 ел астрофизика өлкәсендә эшләгәч, фән белән шөгыльләнүен ташлый. 6 ел куркынычсызлыкның интеграль системалары белән шөгыльләнүче эре Казан компаниясендә инженер-проектчы булып эшли. Театр һәм кино-проектлар өчен заказга сценарийлар яза башлый. Режиссер буларак, Propellers анимацион студиясе белән хезмәттәшлек итә.

# Дина Сафина
## Иҗаты

Башлангыч сыйныфларда укыганда ук кечкенә хикәяләр яза. Фән өлкәсеннән киткәч, актерлык осталыгы курсларына кереп, актерлык эшен һәм режиссураны өйрәнә.
2016 елда, башкаручы буларак, Казанда «Урам сәнгате көннәре» кысаларында «Угол» иҗат лабораториясенең перформанслар сериясендә катнаша.
Казанда «Маяковский» иҗат киңлегендә «Звуки» спектакленең режиссеры һәм драматургы була.
Даугавпилста (Латвия) театр лабораториясенең «Ритуаль мәсәлләр» (рус. Ритуальные басни) спектакленың драматург-консультанты.
«Барыгыз да азат» (рус. Все свободны) студиясендә «Тирамису» һәм «Угол» иҗат лабораториясендә «Децентрализация» спектакльләренең режиссеры.
Перформер, режиссер ярдәмчесе, драматург-консультант буларак, «Свияжск Артель», «Аннигиляция», «Город АртПодготовка», «Pro/Хәрәкәт» һәм «Шәһәр кешеләре театры» (рус. Театр горожан) иҗади лабораторияләрендә даими катнаша.
«Шик рухы» (Дух сомнения, 2017), «Кушымтасы юк» (Припева нет, 2018), «Шәһәр тавышлары» (Городские звуки), «5mm/h» (2019 елда «Угол» иҗат лабораториясендә куелган), «Аһәң» (2020 елда Әлмәт татар драма театрында куелган) һ. б. пьесалар авторы.
Авторның пьесалары «Pro/лог», «Ремарка» һәм «Любимовка» кебек драматургия конкурсларда катнашкан. Сценарист һәм режиссер буларак кинода эшли.

# Дина Сафина
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2021 – «Алтын битлек» премиясе ― «Драма / Драматург эше» номинациясендә ― «5 mm/h» пьесасы буенча «Угол» иҗат лабораториясендә куелган спектакль-медитация өчен (режиссерлар Ангелина Мигранова һәм Родион Сабиров).
# HD91239

HD91239 — Җилкәннәр йолдызлыгында урнашкан ApSrCrSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,348 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Ковальский (ай кратеры)

Ковальский (лат. Kovalʹskiy) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 44,97 км булган кратер.

# Ковальский (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Мариан Альбертович Ковальский (1821—1884) хөрмәтенә бирелә.

# Ковальский (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# Спиридонов

Спиридонов ― фамилия.
* Алексей Спиридонов:
** Алексей Спиридонов (1909―1988), КПСС Амур (1943―1947), Мари (1951―1957) өлкә комитетлары беренче сәркәтибе.
** Алексей Спиридонов (1988), спортчы (волейболчы).
* Арсентий Спиридонов (1930—1996), скрепер, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1980).
* Илья Спиридонов (1998), спортчы (фигуралы шуучы).
* Матвей Спиридонов (1895―1942), Чуаш АССР баш мәхкәмә рәисе (1925―1926), игенчелек халык комиссары (1927―1928).
* Михаил Спиридонов (1952), рәссам.
* Моисей Спиридонов (1890—1981), рәссам, ЧАССР (1935) һәм РСФСР (1940) атказанган сәнгать эшлеклесе, ЧАССР атказанган рәссамы (1960).
* Вера Спиридонова (1937), педагог, профессор (1993), ТАССР атказанган сәнгать эшлеклесе (1988).
* Евгения Спиридонова (1908―1975), икътисадчы, педагог.
* Халидә Спиридонова (1939―2010), мәдәният эшлеклесе, җырчы, ТАССР, РСФСР атказанган мәдәният хезмәткәре.
# Сорокине

Сорокине (укр. Сорокіне, рус. Краснодон/Сорокино) — Украинаның Луганск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Фактик рәвештә «Луганск Халык Җөмһүрияте» идарәсе астында.
Халык саны — 44014 кеше (2014).

# Сорокине
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Сорокинк Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.

# Сорокине
## Тарих

1914 елда нигезләнгән.

# Сорокине
## Халык

Туган тел буенча состав, 2001: рус теле — 90,8%, украин теле — 8,5%.
# Поениле (Долж)

Поениле — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. Булзешть (коммуна) коммунасына карый.

# Поениле (Долж)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Каленовци

Каленовци — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. Годеч җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Каленовци
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 625 метр биеклектә урнашкан.
# Вяликия Бясяды

Вяликия Бясяды (белар. Вялікія Бясяды) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Лагойский районында урнашкан авыл.

# Вяликия Бясяды
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Кошка (Кече Чуран кушылдыгы)

Кошка — Кече Чуран елгасы кушылдыгы. Ырынбур өлкәсенең Яңа Сергиевка районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 11 км.

# Кошка (Кече Чуран кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010001012112100006518
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100651
* Бассейн коды — 11.01.00.010
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Мусаллар (Кастамону)

Мусаллар (төр. Musallar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Кастамону илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# 54 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 54 — Милади тәкъвим буенча I гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 54 — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
* 54 — сан.
# Пражмув (Мазовия воеводалыгы)

Пражмув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Пражмув гминасында урнашкан авыл.

# Пражмув (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ист-Тавас (Мичиган)

Ист-Тавас — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.

# Ист-Тавас (Мичиган)
## Тарихы

Ист-Тавас шәһәре елда нигезләнгән.

# Ист-Тавас (Мичиган)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 8,517564 км², 8,517567 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 178 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 6649

NGC 6649 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6649
## Тарихы

Әлеге галактика 1835 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (11865) 1989 SC

(11865) 1989 SC — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11865) 1989 SC
## Тарихы

1989 елның 23 сентябрендә Ё. Мидзуно, Т. Фурута тарафыннан Кани (город) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 SC» саналган.
# KIAA1211L

KIAA1211L (ингл. CRACD like һәм Uncharacterized protein KIAA1211-like) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Зеебург (Мансфельд)

Зеебург (алман. Seeburg) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Зеебург (Мансфельд)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,84 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 90 метр биеклектә урнашкан.
# Зренянин (Сербия)

Зренянин (серб. Зрењанин) — Сербиянең Воеводина автоном крае җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Зренянин (Сербия)
## Географиясе

Урта Дунай тигезлегенең көньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Зренянин (Сербия)
## Климаты

Климат уртача, континенталь. Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Июльнең уртача температурасы 22 — 24 °C, гыйнварның -1,2 — 2,6 °C. Явым-төшем күләме елына 550-750 мм.
# Бенин (Навагрудский районы)

Бенин (белар. Бенін) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.

# Бенин (Навагрудский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Белен (Кыбрысҗык)

Белен (төр. Belen) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Кыбрысҗык илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# HD181550

HD181550 — Телескоп йолдызлыгында урнашкан ApSiCr спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,69 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Һәрогет

Һәрогет (ингл. Harrogate) — Англиянең Норт-Йоркшир графлыгында урнашкан шәһәр.

# Һәрогет
## Тарих

Беренче мәртәбә 14 нче гасырда телгә алына.
# Каенлы Җиләк

Каенлы Җиләк — Татарстанның Актаныш районындагы юкка чыккан авыл.

# Каенлы Җиләк
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11.1 °C | -5.9 °C | 3.8 °C | 12.5 °C | 17.8 °C | 19.9 °C | 17.1 °C | 11.5 °C | 3.8 °C | -5.3 °C | -10.4 °C | 3.5 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
# Гецово

Гецово — Болгариянең Разград өлкәсендә урнашкан авыл. Разград җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Гецово
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 176 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Томпадли

һәм
Томпадли — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Бройце гминаcында урнашкан авыл.

# Томпадли
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 4945

NGC 4945 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4945
## Тарихы

Әлеге галактика 1826 елда Шотландия астрономы James Dunlop тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 22.86 см (9 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Владимир Виноградов (1921)

Владимир Виноградов (Владимир Алексей улы Виноградов, 2 июль 1921(1921-07-02), Казан, РСФСР — 27 декабрь 2017(2017-12-27) (96 яшь), Мәскәү, Россия) — СССР һәм РФ икътисад тарихчысы, икътисад фәннәре докторы (1965), СССР ФАнең хакыйкый әгъзасы (1984), СССР дәүләт пермиясе лауреаты (1984), Иҗтимагый фәннәр буенча фәнни мәгълүмат институты директоры (1972-1998).
# Виремби (Карпатасты воеводалыгы)

Виремби — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Дынув гминасында урнашкан авыл.

# Виремби (Карпатасты воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.