yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Чакмак (Гөнен)

Чакмак (төр. Çakmak) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Гөнен илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сьвидри (Пиский повяты)

Сьвидри — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Бяла-Писка гминасында урнашкан авыл.

# Сьвидри (Пиский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Галев (Турецкий повяты)

һәм
Галев — Польшаның Великопольское воеводалыгы Брудзев гминасында урнашкан авыл.

# Галев (Турецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD5794

HD5794 — Тукан йолдызлыгында урнашкан A2mA5-A7 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,08 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Ноксон (Монтана)

Ноксон — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Ноксон (Монтана)
## Географиясе

Ноксон халык санын алу урыны мәйданы — 3,204957 км², 3,144541 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 666 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вилаҗо Монте Файто (Напуль)

Вилаҗо Монте Файто — Италиянең Кампания төбәге Вико-Экуенсе өязендә урнашкан торак пункт.

# Вилаҗо Монте Файто (Напуль)
## Географиясе

Вилаҗо Монте Файто Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Вилаҗо Монте Файто (Напуль)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Югары Түре шәһәр округы

Югары Түре шәһәр округы (рус. Городской округ Верхняя Тура) — Свердловск өлкәсе составына керүче шәһәр округы. Таузавод идарә округынә керә.
Административ үзәк — Югары Түре шәһәре.

# Югары Түре шәһәр округы
## Административ бүленеш

Югары Түре шәһәр округы составына 2 торак пункт керә.
# Бекинешть

Бекинешть — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. Финта коммунасына карый.

# Бекинешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 151 метр биеклектә урнашкан.
# Каядиби (Ениҗе)

Каядиби (төр. Kayadibi) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Ениҗе илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сент-Ефрез-е-Клеризе

Сент-Ефрез-е-Клеризе (фр. Saint-Euphraise-et-Clairizet һәм фр. Ardrecours) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Мальоло

Мальоло — Италиянең Лигурия төбәгендә урнашкан коммуна. Савона провинциясе составына керә.

# Мальоло
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 270 метр биеклектә урнашкан. Бардинето, Джустениче, Риялто, Тово-Сан-Джакомо, Калиццано һәм Озилья коммуналары белән чиктәш.
# Василий Прокаев

Василий Прокаев (1 июль 1919(1919-07-01), Мачкасы, Питрау өязе, Сарытау губернасы, РСФСР — 24 гыйнвар 1995, Екатеринбург, Россия) — совет галиме, физик һәм географ, ландшафт белгече, география фәннәре докторы, РСФСР һәм СССР халык мәгарифе әтличниге, Рус география җәгмыятенең шәрәфле әгъзасы. Физик җәгърфиясе теориясен эшләү, комплекслы тикшеренүләр методикасы, география укыту методикасы, Самар борылмасы һәм Урта Уралның физик географиясе белән шөгыльләнгән.
# РФА Ж. И. Алферов исемендәге Санкт-Петербург милли тикшеренү академия университеты

РФА Ж. И. Алферов исемендәге Санкт-Петербург милли тикшеренү академия университеты (рус. Федеральное государственное бюджетное учреждение высшего образования и науки «Санкт-Петербургский национальный исследовательский Академический университет имени Ж. И. Алфёрова Российской академии наук» (Алфёровский университет)) — Санкт-Петербургта урнашкан югары белем бирү оешмасы.

# РФА Ж. И. Алферов исемендәге Санкт-Петербург милли тикшеренү академия университеты
## Тарихы

Рәсми рәвештә 2002 елның 8 октябрендә РФА Президиумының 290нчы карары нигезендә РФА академик физика-технология университеты (РФА АФТУ) буларак нигез салына. Ул 1997 елда, Россия һәм чит ил югары һәм югары уку йортыннан соңгы белем бирү системаларының иң яхшы казанышларын кулланып, югары квалификацияле фәнни кадрлар әзерләү максаты белән, югары квалификацияле фәнни кадрлар әзерләү максатыннан, нигезләнә.
2009 елда университет аңа Россия Фәннәр академиясенең Санкт-Петербург физика-технология фәнни-белем бирү үзәген, физика-техник институты каршындагы «физика-техник мәктәп» лицеен кушу юлы белән үзгәртеп корылган.
2010 елда милли тикшеренү университеты статусына ия була.
2010 елда РФ Мәгариф һәм фән Министрлыгы конкурсы нәтиҗәләре буенча, профессор П.Певзнер җитәкчелегендә геномнарны секвенлау һәм җыю методларын эшләүгә мегагрант бирелгән.
2019 елда РФ Мәгариф һәм фән министрлыгы боерыгы белән университетка физика буенча Нобель лауреаты Жорес Алферов исеме бирелә.

# РФА Ж. И. Алферов исемендәге Санкт-Петербург милли тикшеренү академия университеты
## Төзелеше

РФАнең СПбАУ ректоры - нигез салучы академик Жорес Иванович Алферов була, ул аннан соң әлеге университетны 2019 елның 1 мартына кадәр җитәкли. Яңа җитәкче турында мәсьәлә хәзерге вакытта хәл ителә. 2020 елның 16 мартыннан ректор вазифаларын вакытлыча башкару физика-математика фәннәре докторы, доцент Алексей Владимирович Филимоновка йөкләнә.
Академия университетында башта магистрлар әзерләү буенча ике еллык программа: физика һәм наноструктуралар технологияләре, нейтрон физика, астрофизика, математик һәм мәгълүмати технологияләр буенча белем бирүче дүрт кафедра оештырылды. 2008 елдан фәлсәфә һәм чит телләр кафедрасы, 2009 елдан — теоретик физика кафедрасы, 2010 елдан — конденсацияләнгән халәт физикасы (формаль булмаган рәвештә, каты тән физикалары) өстәлә.
Рәсми рәвештә, академия университеты түбәндәге программалар буенча магистрлар әзерли:
* Алгоритмик биоинформатика.
* Теоретик информатика.
* Эшләү программа белән тәэмин итү.
* Түбәнәйтелгән структураларның физикасы.
Университет коллективы тарафыннан гомуми һәм гамәли физика, астрофизика, атом-төш физикасы, квант һәм каты электроника, радиофизика, материал белеме, биофизика, биохимия, физиология, эксперименталь медицина һәм теоретик информатика өлкәләрендә фундаменталь һәм гамәли фәнни тикшеренүләр, фәнни-техник һәм тәҗрибә-конструкторлык эшләре үткәрелә.
2019 елның 28 августыннан университет мөстәкыйль рәвештә галимнәр бирү хокукына ия.
Университетның бүлекчәсе булып «физик-техник мәктәп» академия лицее тора.
# Тилкиҗик (Кепсут)

Тилкиҗик (төр. Tilkicik) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Кепсут илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Патрика

Патрика — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. Фрозиноне провинциясе составына керә.

# Патрика
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 450 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Чеккано, Фрозиноне, Супино һәм Джулиано-ди-Рома коммуналары белән чиктәш.
# Андрей Нагой

Андрей Нагой (рус. Андрей Александрович Нагой, билгесез, — 1618, ) — Рус патшалыгы хәрби эшлеклесе, баяр (1606), Арча воеводасы (1600-1601).
# (11100) Lai

(11100) Lai — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11100) Lai
## Тарихы

1995 елның 22 маенда галинәр тарафыннан Сан-Витторе обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 KC» саналган.
# (5564) 1991 VH2

(5564) 1991 VH2 (лат. 1991 VH2) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5564) 1991 VH2
## Тарихы

1991 елның 9 ноябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 VH2» саналган.
# Дембе (Соколовский повяты)

һәм
Дембе — Польшаның Мазовия воеводалыгы Косув-Ляцки гминасында урнашкан авыл.

# Дембе (Соколовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вялики Бор (Асиповицкий районы)

Вялики Бор (белар. Вялікі Бор) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.

# Вялики Бор (Асиповицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Эклё

Эклё (фр. Écleux) — Франциянең Юра департаментына караган коммуна.

# Эклё
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,20 км².
# Каркусе (Винни)

Каркусе (эст. Karkuse) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Зиммельсдорф

Зиммельсдорф — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Зиммельсдорф
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Зиммельсдорф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 40,87 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 375 метр биеклектә урнашкан.
# Вислик Великий

Вислик Великий — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Команьча (гмина) гминасында урнашкан авыл.

# Вислик Великий
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кирилловка (Биектау районы)

Кирилловка — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.
Халык саны — 16 тирәсендә. Почта индексы — 422737.

# Кирилловка (Биектау районы)
## Тарих

Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән

# Кирилловка (Биектау районы)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.

# Кирилловка (Биектау районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.8 °C | -10.8 °C | -5.7 °C | 4.6 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.6 °C | -10 °C | 4.1 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
# Ранчо Койоностле (Сан Франсиско де лос Ромо)

Ранчо Койоностле — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Сан-Франсиско-де-лос-Ромо муниципалитеты составына керә.

# Ранчо Койоностле (Сан Франсиско де лос Ромо)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ранчо Койоностле (Сан Франсиско де лос Ромо)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Марянка (гмина Стшельце)

Марянка — Польшаның Лодзь воеводалыгы Стшельце гминаcында урнашкан авыл.

# Марянка (гмина Стшельце)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Куартель

Куартель (кат. Quartell) — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Куартель
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 3,2 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 40 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 4141

NGC 4141 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4141
## Тарихы

Әлеге галактика 1789 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Чикивитильо (Сан Луис де ла Паз)

Чикивитильо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мексика һәм Сан-Луис-де-ла-Пас муниципалитеты составына керә.

# Чикивитильо (Сан Луис де ла Паз)
## Географиясе

Чикивитильо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Чикивитильо (Сан Луис де ла Паз)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Чикивитильо (Сан Луис де ла Паз)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Куртей (Эр)

Куртей (фр. Courteilles) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Травна (Яворник)

Травна (чех. Travná) — Чехиянең Оломоуц крае Яворник районында урнашкан авыл.

# Травна (Яворник)
## Географиясе

Мәйданы — 6,513 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 485 метр биеклектә урнашкан.

# Травна (Яворник)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Травна (Яворник)
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Травна (Яворник)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 479 |
| 1880 | 475 |
| 1890 | 440 |
| 1900 | 427 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 353 |
| 1921 | 403 |
| 1930 | 438 |
| 1950 | 106 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 188 |
| 1970 | 114 |
| 1980 | 77 |
| 1991 | 43 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 53 |
| 2011 | 57 |
| 2021 | 56 |
# Лос Энанос, Эсмир (Петатлан)

һәм
Лос Энанос, Эсмир — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Петатлан муниципалитеты составына керә.

# Лос Энанос, Эсмир (Петатлан)
## Географиясе

Лос Энанос, Эсмир Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Лос Энанос, Эсмир (Петатлан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Лос Энанос, Эсмир (Петатлан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Ельма (елга)

Ельма — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе , Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Карм күле -күл - Карма елгасы урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.

# Ельма (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03010000112103000001571
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000157
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Сент-Андре-де-Шаланкон

Сент-Андре-де-Шаланкон (фр. Saint-André-de-Chalencon һәм фр. André-sur-Ance) — Франциянең Югары Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Шикли

Шикли — Италиянең Сицилия төбәгендә урнашкан коммуна. Free Municipal Consortium of Ragusa һәм Рагуза провинциясе составына керә.

# Шикли
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 108 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Модика һәм Рагуса коммуналары белән чиктәш.
# Дордив

Дордив (фр. Dordives) — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
# Капоротондо (Матера)

Капоротондо — Италиянең Базиликата төбәге Пистиччи өязендә урнашкан торак пункт.

# Капоротондо (Матера)
## Географиясе

Капоротондо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Капоротондо (Матера)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Боннетабль

Боннетабль (фр. Bonnétable) — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
# Чернохов (Чехия)

Чернохов (чех. Černochov) — Чехиянең Устецк крае Peruc районында урнашкан авыл.

# Чернохов (Чехия)
## Географиясе

Мәйданы — 8,731 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Чернохов (Чехия)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Чернохов (Чехия)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Чернохов (Чехия)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 546 |
| 1880 | 617 |
| 1890 | 720 |
| 1900 | 737 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 697 |
| 1921 | 669 |
| 1930 | 670 |
| 1950 | 378 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 352 |
| 1970 | 348 |
| 1980 | 246 |
| 1991 | 174 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 160 |
| 2011 | 157 |
| 2021 | 207 |
# Арсура

Арсура — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. Арсура (коммуна) коммунасына карый.

# Арсура
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 202 метр биеклектә урнашкан.
# Нове Кольне

һәм
Нове Кольне — Польшаның Ополе воеводалыгы Любша гминасында урнашкан авыл.

# Нове Кольне
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 3218

NGC 3218 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3218
## Тарихы

Әлеге галактика 1801 елда инглиз астрономы тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# НикоЛая-Шор

НикоЛая-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми җɵᴍһүриятсы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кожим елгасының сул ярыннан 190 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.

# НикоЛая-Шор
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны бүлᴦeында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000069146
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006914
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Хальмер-Яха (Тирва-Яха кушылдыгы)

Хальмер-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тирвы-Яха елгасының сул ярыннан 77 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 37 км.

# Хальмер-Яха (Тирва-Яха кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300312115300043679
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115304367
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Тихон (Хворостинин)

Тихон (Хворостинин) (Тмофей Иван улы Хворостинин, билгесез, — 14 июнь 1576(1576-06-14), Казан, Казан өязе, Казан патшалыгы, Рус дәүләте) — праваслау дин эшлеклесе, Казан һәм Зөя баш епискобы (1575-1576).
# Силва (Асти)

Силва — Италиянең Пьемонт төбәге Портакомаро өязендә урнашкан торак пункт.

# Силва (Асти)
## Географиясе

Силва Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Силва (Асти)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Болотешть

Болотешть — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. Болотешть (коммуна) коммунасына карый.

# Болотешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 144 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Венец (Бургас өлкәсе)

Венец — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. Карнобат җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Венец (Бургас өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 165 метр биеклектә урнашкан.
# Оргум

Оргум (чуаш. Оркум, рус. Оргум ) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429546. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232815006. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300009400.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Оргум
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 0 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: юк .
# Василий Радаев (1901)

Радаев Иван улы Василий , тәхәллүсе: Радин-Аловский (1901-1989) — эрзә язучысы һәм шагыйрь.

# Василий Радаев (1901)
## Биографиясе

Василий Иван улы Радаев 1901 елның 26 февралендә (11 март) Алово авылында (хәзер Никольск районы, Пенза өлкәсе) крестьян гаиләсендә туган. ЭККАга хезмәткә чакырылганчы мәдәният хезмәткәре булып эшли. 1925 елда Пенза совпартшколында белем ала. Соңрак колхоз рәисе, «Якстере колхоз» район газетасы редакторы булып эшли. 1932-1942 елларда «Эрзянь Коммуна», «Красная Мордовия», Мордовия Язучылар берлеге идарәсе редакцияләре хезмәткәре. 1938 елдан СССР СП әгъзасы.
Бөек Ватан сугышы ветераны. 1942 елдан фронтта. Мордва шагыйре Артур Моро белән НКВДның 20нче укчылар бригадасы «Ватан өчен алга" газетасын чыгара.
Сугыш тәмамланганнан соң, «Эрзянь Коммуна», «Советская Мордовия», Мордовия радиотапшырулар һәм телевидение редакцияләрендә хезмәт куя. 1962 елда пенсиягә чыга.
1989 елның 23 августында Саранскида вафат була.

# Василий Радаев (1901)
## Иҗаты

Шигырь җыентыклары, хикәяләр, повесть һәм романнар авторы. Балалар һәм яшүсмерләр өчен берничә тарихи әсәр, китаплар язган.
1930 елда дебюты була. «Од пингень вий» («Яңа вакыт көче») поэзиясенең беренче җыентыгы 1933 елда чыга.
Прозаның беренче җыентыгында — «Искелькс Омбониесы» («икенче адым», 1947) хезмәт кешеләре, колхоз авылы тормышын күрсәтә.
"Подставной кияү» хикәясе «Огонек» журналында дөнья күрде, чех теленә тәрҗемә ителде һәм Прагада «Кветы»әдәби журналында басылып чыкты. 1978 елда Саранская телевидение студиясе әлеге әсәр буенча спектакль күрсәтте.
Барлыгы язучының 15 проза китабы чыгарылган.

# Василий Радаев (1901)
## Сайланма әсәрләр

* «Велень евтнемат» («Авыл хикәяләр», хикәяләр җыентыгы, 1958)
* «Кайга» (җыентыгы, 1961)
* «Сиведезь кияү» (хикәя, «Подставной кияү», 1957)
* "Морза әкиятләре" (1983)

# Василий Радаев (1901)
## Сайланма әсәрләр
### Балалар өчен китаплар

* «Алешкин җәй», 1979
* «Колмо ялгат» (повесте, «Три товарища: повесть турында мальчишках»),
* «Наташа ды сонзэ оянзо» (хикәяләр җыентыгы «Наташа һәм аның дуслар»),
* «Заботиця эйкакшт» (хикәяләр җыентыгы «Кайгыртучан балалар»),
* «Част» (хикәяләр җыентыгы «Сәгать»),
* «Раужо озяз» (хикәяләр җыентыгы «Кара воробей»)
Тәрҗемә эшчәнлеге белән шөгыльләнгән, аларга мордва язучыларының кайбер әсәрләре тәрҗемә ителгән.