yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Наил Мәкъсүтов

Наил Мәкъсүтов, Наил Хәсән улы Мәкъсүтов (1936 ел, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Мөслим районы, Яңа Карамалы) — нефть өлкәсендә оештыручы-галим, икътисад фәннәре докторы, профессор, РФ нефть һәм газ сәнәгатенең атказанган хезмәткәре.

# Наил Мәкъсүтов
## Тәрҗемәи хәле

1936 елда Мөслим районы (хәзер Иске Карамалы авыл җирлегенә керүче) Яңа Карамалы авылында дүрт балалы гаиләдә туган. Әтисе Хәсән Әхмәтҗан улы (1893—?), Минзәлә өязенең хәрби комиссары, 1936 елда «халык дошманы» дип кулга алына, Беломорканал төзелешенә(рус.)татар. җибәрелә, Бөек Ватан сугышын башыннан азагына кадәр үтеп, 1946 елда Мөслимгә кайта. Әнисе Мөнирә Мөслим, Яңа Карамалы мәктәпләрендә башлангыч сыйныфлар укытучысы була. Наил Хәсән улы Мөслим урта мәктәбен (1954), «бораулаучы» белгечлеге буенча Бөгелмәдә нефть техник укуханәсен тәмамлаган. Өч ел армиядә хезмәт иткәч, туганнан туган абыйсы Рәфхат Әхмәт улы Мәкъсүтов чакыруы буенча Бөгелмәдәге Татарстан нефть фәнни-тикшеренү институтына (рус. ТатНИПИнефть) техник булып эшкә урнаша. Мәскәү нефть һәм газ институтын тәмамлагач, Бөгелмә институтында инженер, өлкән фәнни хезмәткәр була. 1967 елда Мәскәүгә ССРБ нефть сәнәгате министрлыгына(рус.)татар. эшкә чакырып алалар. 1971—1981 елларда министрлыкның үзәк норматив-тикшерү станциясе җитәкчесе вазифасын башкара. Соңрак Мәскәүдә РФ нефть-газ сәнәгатендә оештыру, идарә итү һәм икътисад буенча фәнни-тикшеренү институтында хезмәт икътисады һәм экология проблемалары бүлеге мөдире булып эшли. 2003—2016 елларда Халыкара экология фәннәре һәм тормыш куркынычсызлыгы академиясенең хезмәт һәм экология проблемалары фәнни үзәгенең (рус. НТЦЭ МАНЭБ) генераль директоры.
Икътисад фәннәре кандидатлыгына, докторлыгына диссертацияләр яклаган. Халыкара экология фәннәре һәм тормыш куркынычсызлыгы академиясенең (рус. МАНЭБ) академигы.

# Наил Мәкъсүтов
## Гыйльми кызыксынулар өлкәсе

Нефть өлкәсендә хезмәт итү, хезмәт хакы, нормалар билгеләү һ. б. мәсьәләләр буенча методик куллланмалар әзерли. Нефть сәнәгатенең табигатькә китерә торган зыянын киметү, табигатьне саклау, кеше өчен яхшы экология булдыру өлкәсендә эшли. 130 дан артык фәнни хезмәт, нефть техникумнары өчен язылган дәреслек (автордаш) һ .б. китаплар авторы. Икътисад фәннәре буенча кандидатлык һәм докторлык диссертацияләре яклау буенча шура рәисе.

# Наил Мәкъсүтов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* РФ нефть һәм газ сәнәгатенең атказанган хезмәткәре(рус.)татар.

# Наил Мәкъсүтов
## Гаиләсе

Хатыны Светлана. Кызлары Марина (1967), Ирина (1970), Мәскәү нефть һәм газ институтын тәмамлаганнар, фәнни институтларда эшлиләр.
# Баргтехайде

Баргтехайде (алман. Bargteheide) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Баргтехайде
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,82 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 48 метр биеклектә урнашкан.
# Мейнард (Миннесота)

Мейнард — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Мейнард (Миннесота)
## Тарихы

Мейнард шәһәре елда нигезләнгән.

# Мейнард (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,707842 км², 1,67545 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 314 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Поронайск

Поронайск (рус. Поронайск) — Россия Федерациясенең Сәхәлин өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 15 251 кеше (2014).

# Поронайск
## Сәгать поясы

Калып:ОбъектныңСәгатьпоясы/MSK+7

# Поронайск
## Тарих

Шәһәр статусын 1946 елдан йөртә.

# Поронайск
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (86,7%), кореялылар (4,6%), украиннар (2,3%).
# Ларжицен

Ларжицен (фр. Largitzen) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Мазво кантонына карый.

# Ларжицен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,60 км².
# Камилә Шакирова

Камилә Шакирова, Галеева Камилә Руслан кызы (1993 елның 19 мае, Россия Федерациясе, Татарстан, Казан) — драма актрисасы, Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры артисты (2015 елдан).

# Камилә Шакирова
## Тәрҗемәи хәле

1993 елның 19 маенда Татарстанның Казан шәһәрендә туа. Әтисе - Руслан исемле. 2000 елда Казан шәһәренең 42нче санлы мәктәбенә укырга керә, 2008 елны 5нче санлы лицейга күченә. 2011 елда аны тәмамлый һәм Казан дәүләт мәдәният институты театраль факультетының режиссура һәм актерлык осталыгы кафедрасына актер белгечлегенә укырга керә. 2015 елда институтны кызыл диплом белән тәмамлый һәм Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театрында эшли башлый.

# Камилә Шакирова
## Театр

2015 елда Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театрының коллективына кушыла. Әмма театрдагы эшчәнлеген иртәрәк, интситутта икенче курсында укыганда ук, 2013 елда башлап җибәрә. Башта күмәк күренешләрдә чыгыш ясый. Тамашачыга күбрәк Славомир Мрожекның "Кароль"дәге Кыз һәм Туфан Миңнуллинның "Ак тәүбә, кара тәүбә. Безнең көннәр"дәге Гөлназ рольләре буенча таныш.

# Камилә Шакирова
## Репертуар

* «Чулпан» Шәриф Хөсәенов — Фәридә;
* «Эх, алмагачлары!» Шамил Фәрхетдинов — Зифа Мөдәррисовна;
* «Өзелгән яфраклар» Рәмзия Габделхакова — Фәридә;
* «Кароль» Славомир Мрожек — Кыз;
* «Бәйрәм белән, кызлар!» Шамил Фәрхетдинов — Луиза;
* «Соңгы әсәр» Кәрим Тинчурин (Илһам Гали инсценировкасы) — Газета сатучы малай;
* «Ак тәүбә, кара тәүбә. Безнең көннәр» Туфан Миңнуллин — Гөлназ;
* «Чиполлино маҗаралары» Джанни Родари (Шамил Фәрхетдинов инсценировкасы һәм тәрҗемәсе) — Редиска, Кече Чиябикә;
* «Гашыйклар тавы» Илдар Юзеев — Өченче кыз;
* «Назлы кияү» Кәрим Тинчурин — Биби;
* «Шаян Гөлшаян» Мирсәй Әмир — Миләүшә;
* «Кияүләр» Хәй Вахит — Кунак;
* «Сүнгән йолдызлар» Кәрим Тинчурин — Авыл яшьләре;
* «Әллә язмыш, әллә ялгыш…» Наталья Нестерова (Р.Гарипова инсценировкасы) — Айназһ.б.

# Камилә Шакирова
## Гаилә хәле

Ире - Илдар Шакиров, тумышы белән Казаннан (08.08.1995)
# Кая Борза (Беневенто)

Кая Борза — Италиянең Кампания төбәге Морконе өязендә урнашкан торак пункт.

# Кая Борза (Беневенто)
## Географиясе

Кая Борза Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Кая Борза (Беневенто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Валевка

Валевка (белар. Валеўка) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.

# Валевка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Чечина (Бреша)

Чечина — Италиянең Ломбардия төбәге Тосколано-Мадерно өязендә урнашкан торак пункт.

# Чечина (Бреша)
## Географиясе

Чечина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Чечина (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Буковець (Ходзезький повяты)

Буковець — Польшаның Великопольское воеводалыгы Будзынь гминасында урнашкан авыл.

# Буковець (Ходзезький повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дольна-Колёния

Дольна-Колёния — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Пекошув гминасында урнашкан авыл.

# Дольна-Колёния
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ешил (Йылдырым)

Ешил (төр. Yeşil) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Йылдырым илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кече Конып

Кече Конып (рус. Малый Конып) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.

# Кече Конып
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Кече Конып
## Сәгать поясы

Кече Конып Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кече Конып
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (1%), руслар (97%), арлар (1%).
# Дрексел-Алвернон

Дрексел-Алвернон — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Дрексел-Алвернон
## Географиясе

Дрексел-Алвернон халык санын алу урыны мәйданы — 0,9 квадрат миль. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Черенга

Черенга — Татарстан Республикасының Алабуга районындагы авыл.
Почта индексы — 423623.

# Черенга
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11.1 °C | -5.8 °C | 4.3 °C | 13.3 °C | 18.6 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 12 °C | 4.2 °C | -5.1 °C | -10.5 °C | 3.9 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
# Навики (Жлобинский районы)

Навики (белар. Навікі) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.

# Навики (Жлобинский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Невиль-Боск

Невиль-Боск (фр. Neuville-Bosc) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Ябалу

Ябалу — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулышман елгасының сул ярыннан 164 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.

# Ябалу
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Телец күле су бассейны. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100112115100001708
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100170
* Бассейн коды — 13.01.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Монтемонако

Монтемонако — Италиянең Марке төбәгендә урнашкан коммуна. Асколи-Пичено провинциясе составына керә.

# Монтемонако
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 988 метр биеклектә урнашкан. Аркуата-дель-Тронто, Монтегалло, Кастельсантанджело-суль-Нера, Комунанца, Монтефортино һәм Норча коммуналары белән чиктәш.
# HD77511

HD77511 — Җилкәннәр йолдызлыгында урнашкан A5mA5-F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,69 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Бар-ле-Дюк (округ)

Бар-ле-Дюк — Франциядәге округ (фр. Arrondissement). Мёз департаментына карый.

# Бар-ле-Дюк (округ)
## Географиясе

Мәйданы — 1451 км². Округ 9 кантоннан тора, алар үз чиратында 109 коммунага бүленгән.
# Сузано (Болонья)

Сузано — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Вергато өязендә урнашкан торак пункт.

# Сузано (Болонья)
## Географиясе

Сузано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сузано (Болонья)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Навасёлки (Ладзеницки авыл советы)

Навасёлки (белар. Навасёлкі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.

# Навасёлки (Ладзеницки авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# NGC 5317

NGC 5317 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5317
## Тарихы

Әлеге галактика 1828 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Севен (Савойя)

Севен (фр. Cevins) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Альбервиль-1 кантонына карый.

# Севен (Савойя)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 32,66 км².
# Гугушвили

Гугушвили (гөрҗ. გუგუშვილი) ― фамилия.
* Виссарион Гугушвили (1945), 1991―1992 елларда Грузиянең премьер-министры.
* Паата Гугушвили (1905―1987), икътисад фәннәре докторы (1940), профессор (1940), Грузиянең Милли фәннәр академиясе академигы (1974).
# Идрис Газиев

Газиев Идрис Мөдәрис улы – танылган татар җырчысы (тенор), халыкара бәйгеләр лауреаты, Россиянең атказанган (1999), Башкортстан (1993) һәм Татарстан (2002) республикаларының халык артисты. БР С. Юлаев исемендәге (1998), ТР Г. Тукай исемендәге (2020) Дәүләт бүләкләре лауреаты.

# Идрис Газиев
## Тәрҗемәи хәл

Идрис Мөдәрис улы Газиев Башкортстанның Авыргазы районында, Корманай авылында туа. Уфаның сәнгать училищесында профессор М. Мортазина сыйныфында укый. 1980 елда Әлмөхәммәтов исемендәге республика бәйгесендә беренче лауреат исеменә лаек була.

# Идрис Газиев
## Иҗади эшчәнлеге

1986 елдан Башкортстан филармониясе солисты. Репертуарында төрле стильдәге, жанрдагы һәм юнәлештәге татар, башкорт, рус халык көйләре, дөнья халыклары җырлары, Россия композиторлары, рус һәм чит ил классиклары әсәрләре бар. Алар арасында башкорт («Эскадрон», «Урал», «Зөлхиҗә», «Азамат») һәм татар («Әллүки», «Тәфтиләү», «Кара урман», «Хәмдия») халык җырлары; башкорт һәм татар композиторларының вокаль әсәрләре; Г.Ф. Гендель, Д. Каччини, А. Страделла, Ф. Шуберт, М. Глинка, С. Рахманинов, Р. Шуманның камера-вокаль әсәрләре. Киң масштаблы вокаль-симфоник әсәрләрдә («Тукай ритмында», А. Монасыйпов музыкаль, М. Әхмәтовның 3 нче һәм 4 нче симфониясе), Р. Абязовның «Җырга әверелгән...» (С. Сәйдәшевнең 100 еллыгына багышланган) вокаль триптихында һ.б. соло партияләрен башкара; Уфа рәссамнары төркеме белән берлектә «Чыңгыз хан» һәм «Мирас» галереясының музыкаль-сәнгать проектларын әзерли. Газиев радио һәм телевидениедән «Могҗиза», «Ак чишмә» һ.б. соло программалары белән чыгышлар ясый, башкорт һәм татар эстрада йолдызларының концерт программаларын сәхнәгә куя, актив гастроль эшчәнлеге (Германия, Нидерланд, Италия, Финляндия, Швеция, Төркия) алып бара.
«Музыкаль театр режиссёры» белгечлеге буенча Россия мәдәният һәм сәнгать хезмәткәрләрен яңадан әзерләү институтын (1996) тәмамлый.

# Идрис Газиев
## Дәүләт бүләкләре һәм мактаулы исемнәре

* 1990 ― Башкортстан Республикасының Г. Сәләм премиясе
* 1998 ― С. Юлаев исемендәге Дәүләт бүләге
* халыкара һәм бөтенрусия, шул исәптән ССРБ эстрада җыры бәйгесе башкаручыларның «Сочи-84» лауреаты, «Татар җыры-89» бөтенсоюз (1нче бүләк), вокалистларның Швециядәге халыкара конкурслары (1998).
* 1993 ― Башкортстанның халык артисты
* 2002 ― Татарстанның халык артисты,
* 1998 ― Россия Федерациясенең атказанган артисты.
* 2020 ― Тукай премиясе — «татар композиторлары әсәрләрен һәм халык җырларын башкаруы өчен»
* 2021 ― Дуслык ордены (Россия) ― ил мәдәниятен һәм сәнгатен үстерүдәге казанышлары, күпьеллык нәтиҗәле эшчәнлеге өчен.
БР Авыргазы районы хакимияте Г. Ибраһимов премиясе белән бүләкли.
# Айшевиця

Айшевиця — Словениянең Нова Гориця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Айшевиця
## Географиясе

Мәйданы — 2,93 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 69 метр биеклектә урнашкан.
# Пионер (Караганды өлкәсе)

Пионер (каз. Пионер) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Пионер (Караганды өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Шеневре-э-Моронь

Шеневре-э-Моронь (фр. Chenevrey-et-Morogne) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Шеневре-э-Моронь
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,86 км².
# (17099) 1999 JE37

(17099) 1999 JE37 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17099) 1999 JE37
## Тарихы

1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JE37» саналган.
# Чакыроба (Ениҗе)

Чакыроба (төр. Çakıroba) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Ениҗе илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Кыркөй (Кызылҗаһамам)

Кыркөй (төр. Kırköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Кызылҗаһамам илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Новыя Клёнки

Новыя Клёнки (белар. Новыя Клёнкі) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Иванавский районында урнашкан авыл.

# Новыя Клёнки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Чименөзү (Текман)

Чименөзү (төр. Çimenözü) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Текман илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сан Козма (Салерно)

Сан Козма — Италиянең Кампания төбәге Равелло өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Козма (Салерно)
## Географиясе

Сан Козма Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Сан Козма (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Каккури

Каккури — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. Кротоне провинциясе составына керә.

# Каккури
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 646 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Кастельсилано, Черенция, Котроней, Роккабернарда, Санто-Северина һәм Сан-Джованни-ин-Фьоре коммуналары белән чиктәш.
# Пионер (Җамбыл өлкәсе)

Пионер (каз. Пионер) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Пионер (Җамбыл өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# (9533) Алексейлеонов

(9533) Алексейлеонов (лат. Aleksejleonov) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9533) Алексейлеонов
## Тарихы

1981 елның 28 сентябрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 SA7» саналган.
# Юпитер (планета)

Юпитер (борынгы төркичә oñğay, оңгай) — Кояш системасында урнашкан, Кояштан бишенче планета. Кояш системасында иң зур планета. Сатурн, Уран һәм Нептун планеталары белән зур газлы планеталар исәбенә керә. Планетаның исеме Борынгы Рим мифологиясендәге күк йөзе һәм күкрәү Юпитер югары алласы хөрмәтенә кушылган.
Юпитерның экватордагы радиусы 71,4 мең км тәшкил итә. Бу җирнең радиусыннан 11,2 тапкыр зуррак.

# Юпитер (планета)
## Иярченнәр

2005 елның мәгълүматлары буенча Юпитерның 63 иярчене бар. Бу Кояш системасы өчен рекордлы сан. 4 иң зур иярчен — Ио, Европа, Ганимед һәм Каллисто инде 1610 елда Галилео Галилей тарафыннан ачылган.

# Юпитер (планета)
## Атамалар

Татар халкы, гарәп-мөселман мәдәниятенең бер өлеше буларак, әүвәл планетаны Мөштәри (иске тат. مشتری‎) исеме белән дә атап йөрткән., әмма хәзерге вакытта бу исем кулланылмый.
# Мезна (Пелгржимов)

Мезна (чех. Mezná) — Чехиянең Высочина крае Пельгржимов һәм Пельгржимов районында урнашкан авыл.

# Мезна (Пелгржимов)
## Географиясе

Мәйданы — 8,241621 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 636 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Мезна (Пелгржимов)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Мезна (Пелгржимов)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Мезна (Пелгржимов)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 418 |
| 1880 | 440 |
| 1890 | 447 |
| 1900 | 428 |
| 1910 | 395 |
| 1921 | 383 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 337 |
| 1950 | 224 |
| 1961 | 245 |
| 1970 | 183 |
| 1980 | 159 |
| 1991 | 126 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 119 |
| 2014 | 139 |
| 2016 | 149 |
| 2017 | 149 |
| 2018 | 156 |
| 2019 | 164 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 160 |
| 2021 | 156 |
| 2021 | 140 |
| 2022 | 150 |
| 2023 | 156 |
| 2024 | 167 |
# Льяно де ла Якуа (Кочоапа эль Гранде)

Льяно де ла Якуа — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Кочоапа-эль-Гранде (муниципалитет) муниципалитеты составына керә.

# Льяно де ла Якуа (Кочоапа эль Гранде)
## Географиясе

Льяно де ла Якуа Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Льяно де ла Якуа (Кочоапа эль Гранде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Льяно де ла Якуа (Кочоапа эль Гранде)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Навасота (Техас)

Навасота — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Навасота (Техас)
## Тарихы

Навасота шәһәре 1822 елда нигезләнгән.

# Навасота (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 21,673223 км², 19,135288 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 66 ± 1 метр биеклектә урнашкан.