yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Микродулкынлы мич

Микродулкынлы мич яки Үтә югары ешлык нурланышы миче (СВЧ мич) — эчендә су булган әйберләрне дециметр диапазонлы (гадәттә, 2450 МГц ешлыгында) электромагнитик нурланыш белән җылыту күренешен файдаланган һәм азык-төлекне тиз әзерләү, җылыту яки эретү өчен билгеләнгән электр җиһазы
Америка галиме П.Б. Спенсер югары көчәнешле дулкыннар белән ачышлар үткәргәндә, билгеле бер югарылыкка җиткәч, бу дулкыннардан җылылык бүленеп чыкканын күзәткән һәм аны ризык әзерләүдә кулланырга тәкъдим иткән. 1945 елда ризык әзерләүдә микродулкыннарны куллануны рөхсәт итәләр.
1949 елдан беренче микродулкынлы мичләр җитештерүгә чыга башлый.
1962 елда SHARP – япон фирмасы күп күләмдә микродулкынлы мичләр җитештерә башлый. Бу мичләрнең бүгенге көндә күп төрләре бар.
# Мацковице

Мацковице (чех. Mackovice) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Зноймо, Зноймо һәм Зноймо районында урнашкан авыл.

# Мацковице
## Географиясе

Мәйданы — 11,797825 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 228 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Мацковице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Мацковице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Мацковице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 575 |
| 1880 | 630 |
| 1890 | 652 |
| 1900 | 708 |
| 1910 | 728 |
| 1921 | 690 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 791 |
| 1950 | 518 |
| 1961 | 523 |
| 1970 | 497 |
| 1980 | 443 |
| 1991 | 336 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 361 |
| 2014 | 356 |
| 2016 | 366 |
| 2017 | 371 |
| 2018 | 368 |
| 2019 | 366 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 371 |
| 2021 | 374 |
| 2021 | 362 |
| 2022 | 389 |
| 2023 | 390 |
| 2024 | 388 |
# Руру Кшетраның Ришикеш Комплексы

Руру Кшетраның Ришикеш Комплексы ул көньяк-көнбатыш Непалда, Лумбини Зонасында Палпа районында урнашкан. Ул әһәмиятле Һинд дине дини сәфәр кылу урыны һәм Һинд дине эпосларында искә алынган кремация урыны булып тора.

# Руру Кшетраның Ришикеш Комплексы
## Урын тасвирламасы

Комплекс урта гасыр һәм Сан чорының төрле архитектура комбинациясе стилендә. Урын һаман яхшы сакланган булып тора һәм хәзерге вакытта әһәмиятле Ведик ритуаллар башкарылган изге Һинд дине урыны булып тора. Якындагы Риди торак пункты һаман урта гасыр хасиятләрен һәм архитектурасын саклап тора һәм Ришикеш комплексына бәйле. Ришикешның Руру Кшетраның яшәп торучы мирасы һаман сакланып тора, даими рәвештә фестивальләр һәм ярминкәләр уздырыла, Ведик ритуаллар һәм мәдәнияте дәгъвасына караган табыну практикалары һәм Бһактини Амалар (хатын-кыз дәрвишләр) практикалары.

# Руру Кшетраның Ришикеш Комплексы
## Дөнья Мирасы статусы

Бу урын ЮНЕСКО Дөнья Мирасы алдан килә торган исемлегенә мәдәният төркеменә 2008 елның 30 январендә өстәлгән булган.
# Сарпун (Күре)

Сарпун (төр. Sarpun) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Күре илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Прондзона

һәм
Прондзона — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Липница гминасында урнашкан авыл.

# Прондзона
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Добровитова Лгота

Добровитова Лгота (чех. Dobrovítova Lhota) — Чехиянең Высочина крае Трпишовице районында урнашкан авыл.

# Добровитова Лгота
## Географиясе

Мәйданы — 1,448 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Добровитова Лгота
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Добровитова Лгота
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Добровитова Лгота
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 105 |
| 1880 | 153 |
| 1890 | 116 |
| 1900 | 138 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 116 |
| 1921 | 125 |
| 1930 | 110 |
| 1950 | 101 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 95 |
| 1970 | 100 |
| 1980 | 64 |
| 1991 | 41 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 40 |
| 2011 | 34 |
| 2021 | 52 |
# Юх-Еган (Вонтэр-Еган кушылдыгы)

Юх-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Вонтэр-Еган елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 27 км.

# Юх-Еган (Вонтэр-Еган кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011000112115200040470
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204047
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Шушук (Дах кушылдыгы)

Шушук — Россия территориясеннән ага торган елга. Адыгея, Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елга Дах елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Шушук (Дах кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 06020001112108100004496
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 108100449
* Бассейн коды — 06.02.00.011
* ГӨ буенча саны — 08
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Сарамон

Сарамон (фр. Saramon) — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
# Пастежице

Пастежице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Журавина гминасында урнашкан авыл.

# Пастежице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Йевер

Йевер — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Йевер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 42,23 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 9 метр биеклектә урнашкан.
# Блэкфорд (округ, Индиана)

Блэкфорд — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Хартфорд-Сити шәһәре.

# Блэкфорд (округ, Индиана)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1838 елда оештырыла.

# Блэкфорд (округ, Индиана)
## Территориясе

Округ мәйданы 427,6 км² тәшкил итә.
# Нәзиров

Нәзиров — фамилия.
* Заһретдин Нәзиров (1909-1984), нәкышче.
* Әнвәр Нәзиров (1918-?), театр рәссамы, график (Хәрәзм, Үзбәкстан).
* Ромэн Нәзиров (1934-2004), әдәбият галиме.
* Марис Нәзиров (1949-2013), шагыйрь, журналист (Чакмагыш-Уфа).
* Алмас Нәзиров (1956), Арча районы башлыгы, ТР урман хуҗалыгы министры.
# Гута (Холмский повяты)

Гута — Польшаның Люблин воеводалыгы Войславице гминаcында урнашкан авыл.

# Гута (Холмский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дайк (Айова)

Дайк — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Дайк (Айова)
## Тарихы

Дайк шәһәре 1901 елда нигезләнгән.

# Дайк (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 3,616762 км², 3,612273 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 288 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гүзелкөй (Искендерун)

Гүзелкөй (төр. Güzelköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Искендерун илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Пьеррваль

Пьеррваль (фр. Pierreval) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Ашагыяйлаҗык (Корган )

Ашагыяйлаҗык (төр. Aşağıyaylacık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Корган илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Байойнш

Байойнш — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. São Pedro do Sul, Várzea e Baiões муниципалитетына карый.

# Байойнш
## Географиясе

Мәйданы — .
# Било

Било (серб. Било) — Сербиянең Пирот округы Димитровград җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Било
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 576 метр биеклектә урнашкан.

# Било
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Шушуре

Шушуре (серб. Шушуре) — Сербиянең Златибор округы Златиборский округ җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Шушуре
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1327 метр биеклектә урнашкан.

# Шушуре
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Яңаюл (Түле би районы)

Яңаюл (каз. Жаңажол) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Яңаюл (Түле би районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Ейвери (Калифорния)

Ейвери — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Ейвери (Калифорния)
## Географиясе

Ейвери халык санын алу урыны мәйданы — 11,656949 км², 11,656948 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1033 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Хатовка

Хатовка (белар. Хатоўка) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Ставбцовский районында урнашкан авыл.

# Хатовка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Баскапе

Баскапе — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Павия провинциясе составына керә.

# Баскапе
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 89 метр биеклектә урнашкан. Казалетто-Лодиджано, Казелле-Лурани, Ландриано, Валера-Фратта, Карпьано, Черро-аль-Ламбро һәм Торревеккия-Пиа коммуналары белән чиктәш.
# Аккүл (Кырмыскалы районы)

Аккүл — Башкортстанның Кырмыскалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453005, ГАТОБК коды — 80235870002.
# Борис Тимеркәев

Борис Тимеркәев, Борис Ахун улы Тимеркәев (1950 елның 21 феврале, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Актаныш районы, Байсар) — галим, гомумфизика һәм плазма физикасы юнәлеше буенча язылган хезмәтләр авторы, физика-математика фәннәре докторы (1992), профессор (1997), Татарстанның атказанган фән һәм техника эшлеклесе (2000), Сорос премиясе лауреаты (1995, 1997). 2001 елда Казанда физика буенча татар телендә белгечләр әзерләүне башлап җибәрүче.

# Борис Тимеркәев
## Тәрҗемәи хәле

1950 елның 21 февралендә Татарстан АССР Актаныш районы Байсар авылында туган. 1952 елда гаиләсе Мөслим районы Уразмәт авылына әйләнеп кайта. Бик яхшы билгеләргә Уразмәт урта мәктәбен, Казан дәүләт университетының физика факультетын (1973), аспирантура, Новосибирск академшәһәрчегендә докторантура тәмамлый. Физика-математика фәннәре кандидатлыгына (1979), Томск политехника университетында докторлыкка (1992) диссертацияләр яклый.

# Борис Тимеркәев
## Хезмәт юлы

1973 елдан Казан авиация институтының (1992 елдан Казан дәүләт техника университеты) гомумфизика кафедрасында эшли һәм теоретик физика фәне белән шөгыльләнә.
1995 елдан А. Н. Туполев исемендәге Казан дәүләт техник университетының (КДТУ, 2009 елдан А.Н. Туполев исемендәге Казан илкүләм тикшеренү техник университеты) гомумфизика кафедрасы мөдире.
2001 елда КДТУ гомумфизика кафедрасы нигезендә физика буенча татар телендә белгечләр әзерләүне башлап җибәрә.

# Борис Тимеркәев
## Гыйльми эшчәнлеге

Плазма генераторлары һәм газларда электр бушанулары өлкәсендә 180 нән артык фәнни хезмәт, монографияләр, физика дәреслекләре авторы, 8 уйлап табу, 2 патент (2006 елга ) иясе. Югары уку йортлары өчен (автордаш булып) язылган өч томлык физика дәреслеге һәм мәсьәләләр җыентыгы Татарстанда беренче тапкыр басыла. «Русча-татарча физика терминнары сүзлеге» китабының рецензенты.
Аның җитәкчелегендә 4 фән докторы һәм 8 фән кандидаты әзерләнгән.

# Борис Тимеркәев
## Кайбер хезмәтләре

* Кайбер хезмәтләре
* Электричество и магнетизм. Колебания и волны. К.: 1996.
* Физика твердого тела. К.:1998.
* Основы электродинамики. Колебания и волны. К.: 1998.
* Галимов Д. Г., Даутов Г. Ю., Тимеркәев Б. А. Физика: Югары техник уку йортлары өчен дәреслек. Өч кисәктә. К.: 2002.

# Борис Тимеркәев
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 1995 — Сорос премиясе
* 1997 — Сорос премиясе
* 2000 — Татарстанның атказанган фән һәм техника эшлеклесе

# Борис Тимеркәев
## Гаиләсе

Хатыны Гашия (Арчаныкы). Кызлары Диана, табиб-хирург; Диләрә, физик.
# Гавриловская (Киров өлкәсе)

Гавриловская (рус. Гавриловская) — Киров өлкәсенең Луза районында урнашкан авыл.

# Гавриловская (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Гавриловская (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Гавриловская (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Гавриловская (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Бахадын (Соргун)

Бахадын (төр. Bahadın) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Соргун илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Вабичы

Вабичы (белар. Вабічы) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.

# Вабичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Штерна

Штерна — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. Джебел җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Штерна
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 608 метр биеклектә урнашкан.
# Ерак Чабак

Ерак Чабак — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чебак елгасының уң ярыннан 28 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.

# Ерак Чабак
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010400312115200022176
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202217
* Бассейн коды — 13.01.04.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Исла ла Асунсион (Силао)

Исла ла Асунсион — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Силао муниципалитеты составына керә.

# Исла ла Асунсион (Силао)
## Географиясе

Исла ла Асунсион Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Исла ла Асунсион (Силао)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Исла ла Асунсион (Силао)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Сан Андрес (Саламанка)

Сан Андрес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Саламанка муниципалитеты составына керә.

# Сан Андрес (Саламанка)
## Географиясе

Сан Андрес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Андрес (Саламанка)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Андрес (Саламанка)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Авалон (Флорида)

Авалон — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Авалон (Флорида)
## Географиясе

Авалон халык санын алу урыны мәйданы — 10,73783 км², 10,737834 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 10 Фут биеклектә урнашкан.
# Ла-Шапель-Лоне

Ла-Шапель-Лоне (фр. La Chapelle-Launay) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Луара департаментында урнашкан.
# Ист-Фелисиана (округ, Луизина)

Ист-Фелисиана — Америка Кушма Штатларының Луизина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Клинтон шәһәре.

# Ист-Фелисиана (округ, Луизина)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1824 елда оештырыла.

# Ист-Фелисиана (округ, Луизина)
## Территориясе

Округ мәйданы 456 км² тәшкил итә.
# Лютоль

һәм
Лютоль — Польшаның Любуш воеводалыгы Любско гминасында урнашкан авыл.

# Лютоль
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Фрере (Бергамо)

Фрере — Италиянең Ломбардия төбәге Клузоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Фрере (Бергамо)
## Географиясе

Фрере Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Фрере (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (1256) Норманния

(1256) Норманния (лат. Normannia) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1256) Норманния
## Тарихы

1932 елның 8 августында Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1932 PD» саналган.
# Старогруд (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

Старогруд — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Хелмно гминаcында урнашкан авыл.

# Старогруд (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бешметовка

Бешметовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Зайка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Бешметовка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010100312115300005990
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115300599
* Бассейн коды — 14.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Ития Мининю Ун (Кочоапа эль Гранде)

Ития Мининю Ун — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Кочоапа-эль-Гранде (муниципалитет) муниципалитеты составына керә.

# Ития Мининю Ун (Кочоапа эль Гранде)
## Географиясе

Ития Мининю Ун Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Ития Мининю Ун (Кочоапа эль Гранде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Ития Мининю Ун (Кочоапа эль Гранде)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# (14751) 2688 P-L

(14751) 2688 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14751) 2688 P-L
## Тарихы

1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2688 P-L» саналган.
# Вальбона

Вальбона (исп. Valbona) — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вальбона
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 40,721379 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 949 ± 30 метр биеклектә урнашкан.
# Гөлкөй (Калеҗык)

Гөлкөй (төр. Gölköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Калеҗык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Риш (Болгария)

Риш — Болгариянең Шумен өлкәсендә урнашкан авыл. Смядово җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Риш (Болгария)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 250 метр биеклектә урнашкан.
# Залессе (Азярэцки авыл советы)

Залессе (белар. Залессе) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.

# Залессе (Азярэцки авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Трновче (Петровац)

Трновче (серб. Трновче ) — Сербиянең Браничево округы Петроватс-на-Млави җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Трновче (Петровац)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 209 метр биеклектә урнашкан.

# Трновче (Петровац)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Новомосковск районы (Тула өлкәсе)

Новомосковск районы (рус. Новомоско́вский райо́н) — Русиянең Тула өлкәсендәге 1958 елда барлыкка килгән административ-территориаль берәмлек. Административ үзәге — Новомосковск шәһәре. Район территориясендә бер муниципаль берәмлек — Новомосковск шәһәр төбәге урнашкан.

# Новомосковск районы (Тула өлкәсе)
## География

Район Тула өлкәсенең көнчыгышында урнашкан. Рязань өлкәсе белән чиктәш. Мәйданы 906 км². Төп елгалар — Тын һәм Шат.

# Новомосковск районы (Тула өлкәсе)
## Тарих

Район 1958 елда Сталиногорск шәһәр советына буйсынган территориядән һәм таркатылган Гремячев районы территорияләреннән Сталиногорский исеме астында булдырыла..
# Әбу Зәрр әл-Гыйфари

Әбу Зәрр әл-Гыйфари (гарәп. أبو ذر الغفاري‎; ? - һ. 32, 651 ел) Мөхәммәд галәйһиссәләмнең билгеле сәхабәләренең берсе. Чын исеме:Җундуб ибне Җәнада.
Әбу Зәрр Мәккәдән ерак түгел булган Ваддан үзәнлегендәге Гыйфар кабиләсеннән була. Әлеге кабилә вәкилләре җирләреннән үтүче кәрваннардан ясак җыю белән шөгыльләнгәннәр.
Әбу Зәрр исламга кадәр үк потларга табынудан баш тарта, ә бераллалыкка өндәүче пәйгамбәр килгәнен ишеткәч, энесе Әнисне аның янына дине турында белешергә җибәрә, ә аннары үзе Мәккәгә килә, ләкин беркемгә дә шәһәргә килү максатын әйтми. Ул Мөхәмәмәд галәйһиссәләмне Кәгъбә янында көтә. 3 төнне Әбу Зәрр Гали ибне Әбү Талиб йортында үткәрә, ә аңа шәһәргә килү сәбәбәен әйткәч, Гали аны Мөхәммәд галәйһиссәләм янына алып бара. Әбү Зәрр Мөхәммәд галәйһиссәләмне "Әссәләмү галәйкүм" дип сәләмләгән беренче кеше була, шуннан соң бу сәләмләү киң тарала. Әбү Зәрр, бераз Мәккәдә торгач, кире кабиләсенә кайтып, аларны исламга чакыра башлый. Кабиләсенең күп өлеше аңа иярә, ә калган өлеше, Мәккәне ачудан соң, ислам динен кабул итә.
Чокыр сугышыннан соң, Әбү Зәрр Мәдинәгә күчә. Мөхәммәд галәйһиссәләм үлеменнән соң, ул шам җирләренә китә, анда Әбу Бәкер һәм Гомәр хәлифә булган вакытта яши. Госман, хәлиф итеп сайлангач, аны Мәдинәгә чакыра, ә бераздан шәһәр янындагы әр-Рабзә авылына җибәрә.
Әбү Зәрр һ. 32 елда вафат була.
# Яблонь (Люблин воеводалыгы)

Яблонь — Польшаның Люблин воеводалыгы Яблонь гминасында урнашкан авыл.

# Яблонь (Люблин воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Нозе (Атлантик Луара)

Нозе (фр. Nozay) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Луара департаментында урнашкан.