# 13 сентябрь

13 сентябрь — Милади тәкъвимендә тугызынчы айның унөченче көне. Ел ахырына кадәр 109 көн кала.
* Тарих порталы
* Вакыт порталы
* Бәйрәмнәр порталы
Дөнья тарихында бу көн:

# 13 сентябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Милли

* АКШ — Целиакия чирен истә тоту милли көне (англ.).
* Бразилия:
** Фарропилья инкыйлабын (русск.) искә алу атнасы башлана.
** Милли кашаса (русск.) алкоголь эчемлегенә багышланган Кашаса милли көне (португ.).
* Мексика — Баһадир балалар көне (русск.), 1847 елда илне саклап Чапультепек бәрелешендә (русск.) хәлак кадетларны искә төшерү.
* Россия — фашизм корбаннарын искә алу көне (русск.) (сентябрь аеның икенче якшәмбесе).
* Россия — программистлар көне (кәбисә елларда (русск.) 12 сентябрьга төшә).

# 13 сентябрь
## Вакыйгалар

* 1736 — морза К.Тәфкилев Чиләбе шәһәрен нигезли.
* 1788 — Нью-Йорк АКШ башкаласы булып игълан ителә.
* 1876 — Казан Татар укытучылар мәктәбе ачыла.
* 1940 — Икенче бөтендөнья сугышы: итальян гаскәрләре Мисырга керә.
* 1956 — IBM ширкәте беренче каты дискны чыгара.
* 1987 — Бразилия хастаханәләренең берсендә йөзләрчә кеше нурланыш тәэсиренә дучар ителә.

# 13 сентябрь
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:13 сентябрь көнне туганнар
* 1819 — Дмитрий Мейер,
* 1830 — Мария фон Эбнер-Эшенбах,
* 1846 — Владимир Барановский,
* 1863 — Артур Һендерсон, Бөекбритания сәясәтчесе.
* 1863 — Дмитрий Петрушевский,
* 1867 — Василий Брусянин,
* 1886 — Роберт Робинсон,
* 1887 — Лавослав Ружичка,
* 1888 — Иван Антипов-Каратаев,
* 1892 — Фёдор Павлов,
* 1896 — Иван Морозов,
* 1903 — Клодетт Колбер,
* 1907 — Әбләким Гафаров,
* 1911 — Александру Диордица, совет фирка-дәүләт эшлеклесе, МССР министрлар шурасы рәисе.
* 1911 — Рауза Кастрова, Мәскәү татарларының күренекле вәкиле.
* 1916 — Роальд Даль,
* 1917 — Тадеуш Орловски,
* 1920 — Раиса Бутенко,
* 1925 — Сәет Габбасов,
* 1930 — Әминә Мәликова-Шәфигуллина,
* 1931 — Мөхәррәм Әбелханов,
* 1935 — Николай Зефиров,
* 1939 — Гунтис Улманис, Латвия сәяси һәм дәүләт эшлеклесе, илнең экс-президенты.
* 1941 — Алексей Королевский,
* 1943 — Любовь Зенитова, химик-технолог, профессор.
* 1947 — Марат Ишмияров,
* 1949 — Шамил Шәрифуллин, композитор.
* 1950 — Ринат Нәбиев, татар галиме, тарихчы.
* 1957 — Нәҗип Хаҗипов,
* 1957 — Салия Морзабаева,
* 1966 — Игорь Кравчук,
* 1968 — Андрей Расолько,
* 1968 — Эмма Виклунд,
* 1969 — Андрей Шпагонов,
* 1971 — Ринат Вәсыйков,
* 1971 — Светлана Гладышева,
* 1974 — Андрей Коновалов,
* 1989 — Томас Мүллер, Алмания футболчысы.

# 13 сентябрь
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:13 сентябрь көнне вафатлар
* 798 — Әбү Йосыф,
* 1872 — Людвиг Фейербах, алман фәлсәфәчесе.
* 1885 — Иван Стахеев,
* 1912 — Габриель Шершеневич,
* 1922 — Евгений Болотов,
* 1934 — Дмитрий Бекарюков,
* 1935 — Мария Гажич,
* 1938 — Ситдыйк Айдаров, татар артисты.
* 1943 — Леонид Лавров,
* 1949 — Аугуст Крог,
* 1976 — Владимир Петров,
* 1979 — Рим Сыртланов, татар-башкорт артисты.
* 1985 — Галия Булатова, татар театр актрисасы.
* 1987 — Үзбәк Гыймадиев, татар әдәбият галиме.
* 1990 — Мәхмүт Хәсәнов, татар язучысы.
* 1991 — Ирина Заиконникова, фармакология белгече, профессор.
* 2012 — Дильхан Эрюрт,
* 2013 — Равил Сәлихмәт, татар инженеры, җәмәгать эшлеклесе (АКШ).
* 2018 — Рим Һидиятуллин, Башкортстанда яшәп иҗат иткән татар шагыйре.
* 2021 — Әнтони Һьюиш,