yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ормуа-ле-Сексфонтен

Ормуа-ле-Сексфонтен (фр. Ormoy-lès-Sexfontaines) — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Котла (Котёл кушылдыгы)

Котла — Россия территориясеннән ага торган елга. Белгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Котёл елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.

# Котла (Котёл кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Донец (бассейнның Россия өлеше), елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010400312107000011844
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107001184
* Бассейн коды — 05.01.04.003
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# GNG8

GNG8 (ингл. G protein subunit gamma 8) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Виргуза

Виргуза — Россия территориясеннән ага торган елга. Иваново өлкәсе, Владимир өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чернавка елгасының уң ярыннан 0,8 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.

# Виргуза
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уводь елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Ука кушылдыктары бассейны Мокша елгасы кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010301012110000033007
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003300
* Бассейн коды — 09.01.03.010
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# (11769) Alfredjoy

(11769) Alfredjoy — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11769) Alfredjoy
## Тарихы

1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2199 T-2» саналган.
# Сенькино (Киров өлкәсе)

Сенькино (рус. Сенькино) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.

# Сенькино (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Сенькино (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Сенькино (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Сенькино (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Балокко

Балокко — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Верчелли провинциясе составына керә.

# Балокко
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 166 метр биеклектә урнашкан. Формильяна, Сан-Джакомо-Верчеллезе, Вилларбойт, Буронцо һәм Каризио коммуналары белән чиктәш.
# Дрешница

Дрешница (серб. Дрешница) — Сербиянең Топлич округы Блатсе җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Дрешница
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 471 метр биеклектә урнашкан.

# Дрешница
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# (4077) Аска

(4077) Аска (лат. Asuka) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4077) Аска
## Тарихы

1982 елның 13 декабрендә Х. Косай, К. Фурукава тарафыннан Кисо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 XV1» саналган.
# Мазярня (Сталёвовольский повяты)

Мазярня — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Боянув гминасында урнашкан авыл.

# Мазярня (Сталёвовольский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# TNFSF4

TNFSF4 (ингл. TNF superfamily member 4) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (1278) Кения

(1278) Кения (лат. Kenya) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1278) Кения
## Тарихы

1933 елның 15 июнендә Сирил Джексон тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1933 LA» саналган.
# Даг Билиҗи

Даг Билиҗи (әзери. Dağ Bilici) — Әзербайҗанның Шабран районына караган авыл.
# Дуралушагы (Козан)

Дуралушагы (төр. Duraluşağı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Козан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Җесо (Пезаро и Урбино)

Җесо — Италиянең Марке төбәге Сассофельтрио өязендә урнашкан торак пункт.

# Җесо (Пезаро и Урбино)
## Географиясе

Җесо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Җесо (Пезаро и Урбино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Рөстәм Туйкин

Рөстәм Туйкин (Рөстәм Булгыр улы Туйкин) – галим, тарих фәннәре кандидаты (1986). Уфа Көнчыгыш икътисад, һуманитар фәннәр, идарә һәм хокук академиясенең юридик институты (ВЭГУ академиясе) профессоры (1999). Хәрби фәннәр һәм педагогика һәм социаль фәннәр академияләре мөхбир-әгъзасы.

# Рөстәм Туйкин
## Тәрҗемәи хәле

1948 елның 17 мартында БАССР Бөре шәһәрендә туган. 1713 елгы ихтилал башлыгы Туйкә батыр нәселеннән. Атасы ягыннан бабасы Фазыл Туйкин – язучы, музыкант. Уфада дәүләт университетын (1971), аспирантураны (1975) тәмамлаган, кандидатлык диссертациясе яклаган (1986).

# Рөстәм Туйкин
## Хезмәт баскычлары

* 1975-1987 Уфада дәүләт университетын да гомуми тарих кафедрасында укытучы.
* 1987-1998 Куйбышев шәһәрендә тимер юл транспорты инженерлары институтында фирка тарихы һәм сәяси икътисад кафедрасы доценты, 1990 кафедра мөдире.
* 1998 елдан Уфа Көнчыгыш икътисад, һуманитар фәннәр, идарә һәм хокук институтының (хәзер ВЭГУ академиясе) Самардагы филиалы директоры.
Хәзерге көндә ВЭГУ академиясе юридик институты профессоры.

# Рөстәм Туйкин
## Иҗтимагый эшчәнлеге

* Институтның Самардагы филиалын оештыру буенча эш.
* «Белем» җәмгыятенең иң яхшы 5 лекторы исемлегенә керә.

# Рөстәм Туйкин
## Хезмәтләре

* Алманиядә фашизмга каршы хәрәкәт проблемалары турында 50 фәнни хезмәт.
* Югары мәктәп пробемалары буенча фәнни мәкаләләр.
* Дәүләтнеке булмаган югары уку йортлары проблемалары турында фәнни мәкаләләр.

# Рөстәм Туйкин
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Хәрби фәннәр академиясенең алтын тамгасы (2005).
* Хәрби фәннәр академиясе мөхбир-әгъзасы.
* Педагогика һәм социаль фәннәр академиясе мөхбир-әгъзасы.

# Рөстәм Туйкин
## Шәҗәрәсе

Ындырҗа — Тулунгуҗа — Туктагул — Туйкә — Сәет — Мостафа — Габделлатыйф — Әхмәткәрим — Фазыл — Булгыр: аның ике улы Рөстәм һәм Руслан, ике кызы Алсу һәм Гуля.
# Гөлгэли (Ардахан)

Гөлгэли (төр. Gölgeli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ардахан иле Ардахан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Караҗал (Җарма районы)

Караҗал (каз. Қаражал) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Караҗал (Җарма районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# IC 2203

IC 2203 — Җәүза йолдызлыгы чикләрендә урнашкан астрономик радиочыганак, HI (21cm) чыганак, инфракызыл чыганак һәм галактика низкой поверхностной яркости .

# IC 2203
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2203, MCG+06-17-025, IRAS 07373+3420, PGC 21555, IRAS F07373+3420, 2MASX J07403361+3413481, UGC 3958, KUG 0737+343, Z 177-42, LCSB L321, Z 0737.3+3420, UZC J074033.7+341347, NVSS J074033+341352, SDSS J074033.61+341348.2, SDSS J074033.57+341348.5 һәм LEDA 21555 буларак та сурәтләнә.
# Дагчатагы (Тосья)

Дагчатагы (төр. Dağçatağı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Тосья илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# HD130335

HD130335 — Циркуль йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,79 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Молино дел Фико (Империя)

Молино дел Фико — Италиянең Лигурия төбәге Сан-Бартоломео-аль-Маре өязендә урнашкан торак пункт.

# Молино дел Фико (Империя)
## Географиясе

Молино дел Фико Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Молино дел Фико (Империя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Екатеринбурның Тимер юл районы

Тимер юл районы (рус. Железнодорожный район) — Екатеринбур шәһәре районнарының берсе.
Район 1938 елда нигезләнгән. Халык саны — 152 244 кеше (2010).
# Торранк

Торранк (фр. Thorrenc) — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
# Сузану

Сузану — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Сузану
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 206,236 км².
# Здиславице (Гералец)

Здиславице (чех. Zdislavice) — Чехиянең Высочина крае Гералец (Гавличкув Брод) районында урнашкан авыл.

# Здиславице (Гералец)
## Географиясе

Мәйданы — 4,446 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Здиславице (Гералец)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Здиславице (Гералец)
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Здиславице (Гералец)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 212 |
| 1880 | 248 |
| 1890 | 247 |
| 1900 | 262 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 252 |
| 1921 | 229 |
| 1930 | 205 |
| 1950 | 158 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 157 |
| 1970 | 119 |
| 1980 | 100 |
| 1991 | 59 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 71 |
| 2011 | 58 |
| 2021 | 64 |
# Беаулард (Торино)

Беаулард — Италиянең Пьемонт төбәге Улькс өязендә урнашкан торак пункт.

# Беаулард (Торино)
## Географиясе

Беаулард Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Беаулард (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гуарантан (Сан-Паулу)

Гуарантан — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Гуарантан (Сан-Паулу)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 461,795 км².
# Волушево

һәм
Волушево — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Александрув-Куявский гминаcында урнашкан авыл.

# Волушево
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Наго-Торболе

Наго-Торболе — Италиянең Трентино — Альто-Адидже төбәгендә урнашкан коммуна. Трентино провинциясе составына керә.

# Наго-Торболе
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 65 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Арко, Мальчезине, Мори, Брентонико, Рива-дель-Гарда һәм Ледро коммуналары белән чиктәш.
# Носсентинер-Хютте

Носсентинер-Хютте — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Носсентинер-Хютте
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 40,25 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 69 метр биеклектә урнашкан.
# Светице

Светице (чех. Světice) — Чехиянең Урта Чехия крае Прага-восток һәм Q12042034? районында урнашкан авыл.

# Светице
## Географиясе

Мәйданы — 1,174596 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 370 метр биеклектә урнашкан.

# Светице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Светице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Светице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 141 |
| 1880 | 181 |
| 1890 | 186 |
| 1900 | 191 |
| 1910 | 262 |
| 1921 | 263 |
| 1930 | 275 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 377 |
| 1961 | 437 |
| 1970 | 449 |
| 1980 | 503 |
| 1991 | 509 |
| 2001 | 684 |
| 2011 | 1117 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 1088 |
| 2016 | 1144 |
| 2017 | 1173 |
| 2018 | 1216 |
| 2019 | 1245 |
| 2020 | 1253 |
| 2021 | 1274 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 1343 |
| 2022 | 1302 |
| 2023 | 1357 |
| 2024 | 1446 |
# Филиберто Солис (Сан Фелипе)

Филиберто Солис — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Фелипе муниципалитеты составына керә.

# Филиберто Солис (Сан Фелипе)
## Географиясе

Филиберто Солис Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Филиберто Солис (Сан Фелипе)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Филиберто Солис (Сан Фелипе)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Пашкишки

Пашкишки (белар. Пашкішкі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.

# Пашкишки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Калинина (Пакалюбицки авыл советы)

Калинина (белар. Калініна) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.

# Калинина (Пакалюбицки авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Бельмон-сюр-Ранс

Бельмон-сюр-Ранс (фр. Belmont-sur-Rance) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Кос-Ружье кантонына карый.

# Бельмон-сюр-Ранс
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 44,19 км².
# Вершаг

Вершаг — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. Харгита коммунасына карый.

# Вершаг
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Ухтым (авыл)

Ухтым (рус. Ухтым) — Киров өлкәсенең Нулин районында урнашкан авыл.

# Ухтым (авыл)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Ухтым (авыл)
## Сәгать поясы

Ухтым (авыл) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Ухтым (авыл)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (38%), татарлар (37%), арлар (23%).
# Брусница (Горньи Милановац)

Брусница (серб. Брусница ) — Сербиянең Моравич округы җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Брусница (Горньи Милановац)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 346 метр биеклектә урнашкан.

# Брусница (Горньи Милановац)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Джалга-Дунда

Джалга-Дунда — Россия территориясеннән ага торган елга. Калмык Республикасы, Ростов өлкәсе, Ставрополь крае биләмәләрендә ага. Елга 286 км Маныч-Гудило күле 286 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 62 км.

# Джалга-Дунда
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Маныч елгасы башыннан Пролетарск сусаклагычына кадәр, Калаус һәм Егорлык елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Северский Донец тамагыннан түбән, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010500712107000016385
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107001638
* Бассейн коды — 05.01.05.007
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Вьель-Арси

Вьель-Арси (фр. Viel-Arcy) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Санта-София-д’Эпиро

Санта-София-д’Эпиро — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. Козенца провинциясе составына керә.

# Санта-София-д’Эпиро
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 558 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Акри, Бизиньяно, Тарсия һәм Сан-Деметрио-Короне коммуналары белән чиктәш.
# Халык саны буенча дөнья тарихындагы иң зур шәһәрләр

Тарихи иң зур шәһәр агломерацияләре:
* Б.э.к.7 меңъеллык — Иерихон, Чатал-Хююк
* Б.э.к.5 меңъеллык — Эриду, Шумер
* Б.э.к.4 меңъеллык — Доброводы, Майданец, Тальянки — Триполи мәдәнияты
* Б.э.к. XXV гасыр — Урук, Шумер
* XXX—Б.э.к.XVI гасыр — Мемфис
* Б.э.к. XX гасыр — Аккад яки Ур
* Б.э.к. XVIII гасыр — Фивы (Уасет), Үзәк патшалык
* Б.э.к. XVII гасыр — Вавилон, Иске Вавилонское патшалыгы
* Б.э.к. XVI гасыр — Аварис, гиксослар дәүләте
* Б.э.к. XIV гасыр — Фивы (Уасет), Яңа патшалык
* 1200—б.э.к. 700 еллар — Мемфис, Сиань яки Лоян
* б.э.к. 650 еллар — Ниневия, Әссүрия, тарихтагы беренче иң зур шәһәр
* 600—б.э.к. 325 еллар — Вавилон, Ахеменидлар империясе
* 325—б.э.к. 300еллар — Карфаген
* 300—б.э. 1 еллары — Александрия, Птолемейлар дәүләте
* 1—350 еллар — Рим, Рим империясе
* 350—650 еллар — Константинополь, Византия
* 650—800 еллар — Чанъань (Сиань), Тан империясе, Кытай (~ 1 млн)
* 800—1200 еллар — Багдад, Гарәп хәлифлеге
* 1200-еллар — Кайфын, Сун империясе, Кытай
* 1300-еллар — Ханчжоу, Сун империясе, Кытай
* 1400-еллар — Теночтитлан, Ацтеклар Империясе, Мексика яки Нанкин, Мин империясе, Кытай
* 1500—1800 еллар — Пекин, Цин империясе, Кытай
* 1800—1825 еллар — Эдо (бүгенге Токио), Япония
* 1825—1925 еллар — Лондон, Британия империясе
* 1925—1965 еллар — Нью-Йорк, АКШ
* 1965 — 2010 еллар — Токио-Иокогама, Япония (~ 39 млн)
* 2010 — бүгенгәчә — Шэньчжэнь-Һоңкоң-Дунгуань-Гуанчжоу, Кытай (~ 40 млн)
# Чаягзы (Дураган)

Чаягзы (төр. Çayağzı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Дураган илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Каррапатейра

Каррапатейра — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.

# Каррапатейра
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 72,778 км².
# Дили

Ди́ли (Тетум телендә, Индонезия телендә, Португалия телендә: Dili, порт. Díli) - Көнчыгыш Тиморның башкаласы һәм иң эре шәһәре.

# Дили
## Кардәш шәһәрләр

* Дарвин (шәһәр), Австралия
* Канберра, Австралия (7 июнь 2004)
* Коимбра, Португалия
* Лиссабон, Португалия
* Сидней, Австралия
# Бесекери

Бесекери — Польшаның Лодзь воеводалыгы Грабув гминаcында урнашкан авыл.

# Бесекери
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Фәһимә Хисамова

Фәһимә Миргали кызы Хисамова (1936 елның 1 декабре, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Ютазы районы, Кәрәкәшле — 2018 елның 17 сентябре, РФ, ТР, Казан) — күренекле татар галимәсе, тел белгече, филология фәннәре докторы, татар теле өлкәсендә дистәләгән хезмәт авторы. Татарстанның атказанган укытучысы. Татарстанның атказанган фән эшлеклесе. Профессор (1998).

# Фәһимә Хисамова
## Тәрҗемәи хәле

Ул 1936 елның 1 декабрендә Ютазы районының Кәрәкәшле авылында дөньяга килә. 1955-1960 елларда Казан дәүләт университетының татар филологиясе бүлегендә укый. 1967-1970 елларда — Казан дәүләт университетының татар теле кафедрасы каршындагы аспирантурада укый (җитәкче проф. Д.Г. Тумашева).
1971 елда филология фәннәре кандидаты исеменә лаек була. 1995 елда «Иске татар рәсми язуының гамәлдә булуы һәм үсүе (XVI – XIX гг.башы») темасына филология фәннәре докторлыгына диссертация яклый. 1998 елдан — профессор.
2018 елның 17 сентябрендә 81 яшендә Казанда вафат.

# Фәһимә Хисамова
## Хезмәт юлы

* 1999-2007 КДУның татар филологиясе һәм тарих факультетының татар теле кафедрасы мөдире.
* Хәзерге вакытта КФУ Филология һәм сәнгать институтының татар филологиясе бүлекчәсе хәзерге заман татар теле һәм аны укыту методикасы кафедрасы профессоры вазыйфасында.

# Фәһимә Хисамова
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Татарстанның атказанган укытучысы.
* Татарстанның атказанган фән эшлеклесе.

# Фәһимә Хисамова
## Гаиләсе

Ире Нурмөхәммәт Хисамов (1937―2022). Балалары: Айваз ― эшмәкәр; игезәкләр Айдар (1962―2019), Нияз ― рәссамнар.

# Фәһимә Хисамова
## Әсәрләре

* Әдәби телебезнең кыйммәтле ядкәре(үле сылтама)
# Булегато (Венеция)

Булегато — Италиянең Венеция төбәге Скорце өязендә урнашкан торак пункт.

# Булегато (Венеция)
## Географиясе

Булегато Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Булегато (Венеция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Жамойцишки

Жамойцишки (белар. Жамойцішкі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.

# Жамойцишки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Небржих

Небржих (чех. Nebřich) — Чехиянең Урта Чехия крае Невеклов районында урнашкан авыл.

# Небржих
## Географиясе

Мәйданы — 3,525 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Небржих
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Небржих
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Небржих
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 147 |
| 1880 | 171 |
| 1890 | 137 |
| 1900 | 114 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 119 |
| 1921 | 114 |
| 1930 | 111 |
| 1950 | 52 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 63 |
| 1970 | 54 |
| 1980 | 34 |
| 1991 | 26 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 32 |
| 2011 | 46 |
| 2021 | 77 |
# Ruhallah Xomeyni

Ruhallah Xomeyni yä Ruhallah äl-Musawi äl-Xomeyni (1902-1989) (farsı روح الله موسوی خمینی‎ ) - İran säyäsi eşleklese, böyek ayätallah, 1979 yılğı İrannıñ İslam inqıylabınıñ citäkçese. İran yuğarı citäkçese 1979-1989 yıllarda.

# Ruhallah Xomeyni
## Tärcemäi xäl

Kuma şähärendä uqıtuçı bulıp eşlägän.
1963 yılda İran şah rejimına qarşı bula.
1963 yılda qulğa alına.
1964 yılda Törkiägä sörgengä cibärelä.
1978 yılda Parijğa sörgengä cibärelä.
1979 yılda İran İslam inqıylabın citäkli. Şah ildän qaçqannan soñ Xomeyni İranğa qayta.
1979 yılda yaña qabul itelgän İran Konstitutsiäse buyınça İran İslam Cömhüriäteneñ Yuğarı citäkçese bula.
1989 yılda M. Gorbaçevka şäxsi xatnı cibärä, anda kommunism, ateizm ideologiäsennän baş tartırğa çaqıra.
1988 yılda Ğiraq belän suğışnı tuqtatırğa rizalaşa.
1989 yılda yöräk awıruınnan ülä.
Anıñ cenazasına 10 mln. keşe kilä.
2008 yılda Xomeyni yazğan "Wasiät" kitabı Penza rayon mäxkämäse tarafınnan tıyıla, şul waqıttan Rusiädä ekstremist ädäbiät bulıp sanala.