yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# 140 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 140 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
I гасыр (б. э. к.) — I гасыр — II гасыр — III гасыр — IV гасыр :
Хронологик таблица :
140 (йөз кыргынчы) ел — кәбисә ел, юлиан тәкъвим буенча пәнҗешәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 140 елы, I меңьеллыкның 140 елы, II гасырның 40 елы, II гасырның 4 унъеллыгының 10 елы, 140 елларның 1 елы. 140 елдан бирле 1884 ел үтте.

# 140 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:140 елда туганнар

# 140 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:140 елда вафатлар
# (4384) Генрибуль

(4384) Генрибуль (лат. Henrybuhl) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4384) Генрибуль
## Тарихы

1990 елның 3 гыйнварында Ц. Хиоки, С. Хаякава тарафыннан Окутама обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 AA» саналган.
# Сен-Мартен-Канталес

Сен-Мартен-Канталес (фр. Saint-Martin-Cantalès һәм фр. Gilbert-Cantalès) — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
# (15680) 1981 EV7

(15680) 1981 EV7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15680) 1981 EV7
## Тарихы

1981 елның 1 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EV7» саналган.
# Готано Сото (Реҗо Эмилия)

Готано Сото — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Ветто өязендә урнашкан торак пункт.

# Готано Сото (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Готано Сото Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Готано Сото (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# ENAH

ENAH (ингл. ENAH actin regulator һәм Protein enabled homolog) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Пейши-Бой (Пара)

Пейши-Бой — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пара штатына карый.

# Пейши-Бой (Пара)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 450,288 км².
# Менкс

Менкс (фр. Mainxe) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Константин Лепилов

Константин Лепилов (Константин Михаил улы Лепилов, 15 (27) май 1879, Җиләкле бистәсе, Казан, Казан өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 5 октябрь 1941(1941-10-05) (62 яшь), Санкт-Петербург, РСФСР, СССР) — РИ һәм СССР рәссамы, профессор, Лениинград урта сәнгать мәктәбе директоры (1934-1941).
# Анусин (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

Анусин — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Пётркув-Куявский гминаcында урнашкан авыл.

# Анусин (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сал си Пуедес (Мануел Добладо)

Сал си Пуедес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мануэль-Добладо муниципалитеты составына керә.

# Сал си Пуедес (Мануел Добладо)
## Географиясе

Сал си Пуедес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сал си Пуедес (Мануел Добладо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сал си Пуедес (Мануел Добладо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Язла (Акшеһир)

Язла (төр. Yazla) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Акшеһир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# ENG

ENG (ингл. endoglin һәм ENG protein) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ранчо лос Алмендрос (Куахиникуилапа)

Ранчо лос Алмендрос — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Куахиникуилапа муниципалитеты составына керә.

# Ранчо лос Алмендрос (Куахиникуилапа)
## Географиясе

Ранчо лос Алмендрос Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Ранчо лос Алмендрос (Куахиникуилапа)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Ранчо лос Алмендрос (Куахиникуилапа)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Монфокон-ан-Веле

Монфокон-ан-Веле (фр. Montfaucon-en-Velay һәм фр. Montfaucon) — Франциянең Югары Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Саррагаши

Саррагаши (фр. Sarragachies) — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
# Леричи (Империя)

Леричи — Италиянең Лигурия төбәге Боргетто-д'Аррошия өязендә урнашкан торак пункт.

# Леричи (Империя)
## Географиясе

Леричи Лигур диңгезе һәм Альп таулары белән Апеннин таулары арасында, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Леричи (Империя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (11131) 1996 VO30

(11131) 1996 VO30 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11131) 1996 VO30
## Тарихы

1996 елның 7 ноябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 VO30» саналган.
# Аббасһалимпаша (Чифтелер)

Аббасһалимпаша (төр. Abbashalimpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Чифтелер илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Есел (Караганды өлкәсе)

Есел (каз. Есіл) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Есел (Караганды өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# SLC43A1

SLC43A1 (ингл. Solute carrier family 43 member 1) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Абдулла (Борай районы)

Абдулла — Башкортстанның Борай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452955, ГАТОБК коды — 80218831002.

# Абдулла (Борай районы)
## Авыл белән бәйле шәхесләр

* Данис Нургалиев
# Гоук

Гоук — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гоук
## Географиясе

Гоук халык санын алу урыны мәйданы — 110,029416 км², 110,029432 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 6035 Фут биеклектә урнашкан.
# LSR

LSR (ингл. Lipolysis stimulated lipoprotein receptor) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бжезини (Олеский повяты)

Бжезини — Польшаның Ополе воеводалыгы Прашка гминасында урнашкан авыл.

# Бжезини (Олеский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Виһула

Виһула (эст. Vihula) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Жак Дүбоше

Жак Дүбоше (Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 206: bad argument #1 to 'format' (string expected, got nil)., Эгль, Во кантуны, Швейцария — , ) — молекуляр биолог (Швейцария). Физика өлкәсендә Нобель премиясе иясе (2017).
# (7285) Seggewiss

(7285) Seggewiss (лат. Seggewiss) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7285) Seggewiss
## Тарихы

1990 елның 2 мартында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 EX2» саналган.
# Колга (Һииумаа)

Колга (эст. Kolga) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
# Лубна (Ржаковник)

Лубна (чех. Lubná) — Чехиянең Урта Чехия крае Раковник һәм Раковник районында урнашкан авыл.

# Лубна (Ржаковник)
## Географиясе

Мәйданы — 8,749664 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 382 метр биеклектә урнашкан.

# Лубна (Ржаковник)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лубна (Ржаковник)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лубна (Ржаковник)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 596 |
| 1880 | 771 |
| 1890 | 691 |
| 1900 | 685 |
| 1910 | 742 |
| 1921 | 746 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 856 |
| 1950 | 703 |
| 1961 | 823 |
| 1970 | 715 |
| 1980 | 629 |
| 1991 | 686 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 725 |
| 2014 | 1051 |
| 2016 | 1033 |
| 2017 | 1018 |
| 2018 | 987 |
| 2019 | 1012 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 1006 |
| 2021 | 1019 |
| 2021 | 1027 |
| 2022 | 1033 |
| 2023 | 1074 |
| 2024 | 1091 |
# Каменица (Ниш)

Каменица (серб. Каменица ) — Сербиянең Ниш округы Пантелей, Ниш, Нишау бүлгесе һәм Центральная Сербия җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Каменица (Ниш)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 422 метр биеклектә урнашкан.

# Каменица (Ниш)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.

# Каменица (Ниш)
## Демография

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2011 | 3700 | |
# Пелтиниш (коммуна, Ботошань)

Пелтиниш — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан коммуна.

# Пелтиниш (коммуна, Ботошань)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 75,07 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Пелтиниш, Кузлеу, Хородиштя һәм Слобозия (Пелтиниш, Ботошань) авыллары урнашкан.
# Серранильос

Серранильос (исп. Serranillos) — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Серранильос
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 20,74 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1220 метр биеклектә урнашкан.
# Миховци-при-Великий Недели

Миховци-при-Великий Недели — Словениянең Ормож (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Миховци-при-Великий Недели
## Географиясе

Мәйданы — 4,98 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 192 метр биеклектә урнашкан.
# Ньоң

Ньоң (фр. Nyon, алман. Newis, итал. Nyon, Nione, романш. Nyon) — Швейцариянең Во кантунында урнашкан шәһәр, Ньоң бүлгесенең административ үзәге.

# Ньоң
## Тарих

БЭК I гасырда нигезләнгән.
# Сент-Элен

Сент-Элен (фр. Saint-Hélen) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Ланвалле кантонына карый.

# Сент-Элен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3.93 км².
# TRABD2A

TRABD2A (ингл. TraB domain containing 2A) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Какроли Сардара

Какроли Сардара - Һиндстанның Харьяна штатында Бһивани районында Бадһра тэһсилда авыл. Бһивани шәһәрчеге район штаб-фатирыннан якынча 29 км көньяк-көнбатышта урнашкан. 2011 ел Һиндстанның халык санын алу буенча авылда 543 йорт бар, тулаем халык саны 2951 кеше, шуларның 1589-нче ир кешеләр, ә 1362-нче хатын-кызлар..
# Шардуша

Шардуша — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе , Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чурьега елгасының уң ярыннан 76 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.

# Шардуша
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03010000112103000001861
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000186
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Зур Козловка (Киров өлкәсе)

Зур Козловка (рус. Большая Козловка) — Киров өлкәсенең Шабалино районында урнашкан авыл.

# Зур Козловка (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Зур Козловка (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Зур Козловка (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Зур Козловка (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# (8334) 1984 CF

(8334) 1984 CF (лат. 1984 CF) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8334) 1984 CF
## Тарихы

1984 елның 10 февралендә Джеймс Гибсон тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 CF» саналган.
# Шоса-Турецка

Шоса-Турецка — Польшаның Великопольское воеводалыгы Желязкув гминасында урнашкан авыл.

# Шоса-Турецка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Казе Реҗани (Модена)

Казе Реҗани — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Бомпорто өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Реҗани (Модена)
## Географиясе

Казе Реҗани Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казе Реҗани (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гилберт (Көнбатыш Виргиния)

Гилберт — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гилберт (Көнбатыш Виргиния)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Гилберт (Көнбатыш Виргиния)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,696238 км², 2,696244 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 256 ± 1 метр һәм 256 метр биеклектә урнашкан.
# Калодники

Калодники (белар. Калоднікі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Дзяржынский районында урнашкан авыл.

# Калодники
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Росореҗо (Пяченца)

Росореҗо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Беттола өязендә урнашкан торак пункт.

# Росореҗо (Пяченца)
## Географиясе

Росореҗо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Росореҗо (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гранха ла Луз (Силао)

Гранха ла Луз — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Силао муниципалитеты составына керә.

# Гранха ла Луз (Силао)
## Географиясе

Гранха ла Луз Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха ла Луз (Силао)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха ла Луз (Силао)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Льгота (Хшановский повяты)

һәм
Льгота — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Тшебиня гминасында урнашкан авыл.

# Льгота (Хшановский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ожин

Ожин — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе , Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Луза елгасының уң ярыннан 359 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 60 км.

# Ожин
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100212103000012341
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001234
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Одиндо

Одиндо — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Янгарей елгасының сул ярыннан 7 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 44 км.

# Одиндо
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03060000112103000088553
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103008855
* Бассейн коды — 03.06.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Габделәхәт мәчете (Бәйрәкә)

«Габделәхәт» мәчете (рус. Мечеть «Габделахат» в селе Байряка Ютазинского района РТ) ― Татарстанның Ютазы районы Бәйрәкә авылында урнашкан ислам гыйбадәтханәсе (мәчет). ТР МДН Ютазы районы мөхтәсибәте карамагында. Авылда 2нче, районда 14нче мәчет.

# Габделәхәт мәчете (Бәйрәкә)
## Тарих

1859 елда авылда 3 мәчет булган, XX гасыр башында 5 мәчет һәм өченче Җәмигъ мәчете каршында «Гобәйдия» мәдрәсәсе эшләгән.
Яңа мәчет төзелеше 2019 елның 17 июнендә, беренче нигез ташын салу тантанасыннан башланган һәм биш елдан артык дәвам иткән. Яңа мәчет бинасы 1810 елда төзелеп, 95 ел элек (1929 елда) эшчәнлеген туктаткан, бинасы сакланмаган ике катлы таш мәчет урынында төзелгән.
Проектны гамәлгә ашыруда «АгроМир» ҖЧҖ җитәкчесе Татарстан Республикасы һәм Россия Федерациясенең атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре Сирин Әхәт улы Галиев (1949 елгы) аеруча зур роль уйнаган.
2024 елның 1 августында яңа мәчеткә манара күтәрү, 2024 елның 5 октябрендә мәчетне ачу тантаналары булган. Тантанада Татарстан мөфтие Камил хәзрәт Сәмигуллин, Ютазы муниципаль районы башлыгы Аяз Шәфигуллин, Татарстанның көньяк-көнчыгыш төбәге казые, Ютазы районы имам-мөхтәсибе, «Фәнис» мәдрәсәсе директоры Марат хәзрәт Мәрданшин, «АгроМир» ҖЧҖ җитәкчесе, мәчет төзү инициаторы Сирин Галиев, шулай ук дин әһелләре һәм җәмәгать эшлеклеләре, район аксакаллары, ТР МДН Көньяк-Көнчыгыш казыят мөхтәсибләре һәм авыл халкы катнашкан.
Яңа мәчеткә мәчет төзү инициаторы Сирин Галиевның әтисе ― Бөек Ватан сугышы ветераны, гомер буе туган авылы Бәйрәкәдә умартачы булып эшләгән Әхәт (Габделәхәт) исеме бирелгән.

# Габделәхәт мәчете (Бәйрәкә)
## Тасвирлама

Кирпечтән салынган өч катлы мәчетнең аскы катында ике уку сыйныфы, хезмәткәрләр өчен бүлмә, исем кушу һәм никах мәҗлесләре, шулай ук Рамазан аенда ифтарлар үткәреләчәк ашханә, беренче катта ир-атлар өчен 120 кеше сыйдырышлы намаз залы, шулай ук имам өчен бүлмә урнашкан. Икенче катта хатын-кызларга намаз уку өчен балкон бүленгән. Хатын-кызларга аерым керү урыны каралган. Мәчетнең гомуми мәйданы 290 квадрат метр тәшкил итә. Газ белән җылылытыла.
Мәчет территориясен декоратив элементлар белән бизәлгән койма әйләндереп алган. Территориядә газон үләне чәчелгән, тротуар җәелгән, җиһазландырылган парковка каралган. Мәчет янында балалар өчен мәйданчык һәм заманча спорт комплексы бар.
Мәчетнең имам-хатыйбы ― Рөстәм хәзрәт Вахитов.
# Ваца-де-Жос

Ваца-де-Жос — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. Ваца-де-Жос (коммуна) коммунасына карый.

# Ваца-де-Жос
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# (12645) Jacobrosales

(12645) Jacobrosales — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12645) Jacobrosales
## Тарихы

1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4240 T-2» саналган.
# Бенанкьети (Бьела)

Бенанкьети — Италиянең Пьемонт төбәге Массерано өязендә урнашкан торак пункт.

# Бенанкьети (Бьела)
## Географиясе

Бенанкьети Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Бенанкьети (Бьела)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Асыларык

Асыларык (каз. Асыларық) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Асыларык
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Падгародак

Падгародак (белар. Падгародак) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Касцюковицкий районында урнашкан авыл.

# Падгародак
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# IC 5349

IC 5349 — Сынчы йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 5349
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 5349, ESO 471-11, MCG-05-56-005, ESO-LV 471-0110, PGC 72358, 2MASX J23462269-2800215, 2dFGRS TGS194Z069, 6dFGS gJ234622.7-280022, LEDA 72358, APMBGC 471+028-097 һәм Gaia DR2 2328312770573450112 буларак та сурәтләнә.
# NGC 5765

NGC 5765 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5765
## Тарихы

Әлеге галактика 1830 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Баланада

Баланада — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Баланда елгасының уң ярына тамагыннан 116 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 30 км.

# Баланада
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Медведица елгасы башыннан Терса елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамактары арасында, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010300112107000008290
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107000829
* Бассейн коды — 05.01.03.001
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Моральсарсаль

Моральсарсаль (исп. Moralzarzal) — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Моральсарсаль
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 42,6 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 979 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Гөвһәрли

Гөвһәрли (әзери. Gövhərli) — Әзербайҗанның Имишли районына караган авыл.
# Тарнув-Эзерни

Тарнув-Эзерни — Польшаның Любуш воеводалыгы Слава гминасында урнашкан авыл.

# Тарнув-Эзерни
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кыран (Гөрдес)

Кыран (төр. Kıran) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Гөрдес илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).