# Шондыбан (ансамбль)

* Пермь крае порталы
«Шондыбан» (коми-перм. Шондiбан), дәүләт (край) мәдәният оешмасы Коми-Пермяк «Шондыбан» ансамбле — Пермь крае Кудымкар шәһәрендә иҗат итүче һөнәри сәнгать коллективы, край мәдәният оешмасы «Коми-Пермяк этномәдәният үзәге» составында эшли. Коми-Пермяк мәдәниятен саклауда әһәмияте зур.
Сәнгать җитәкчесе (2000 елдан) — Елена Васькина. Хормейстер — Ольга Забоева.

# Шондыбан (ансамбль)
## Тарих

* 1938 елда Кудымкарда 17 кешелек ансамбль оештырыла.
* 1939 елда Пермь филармониясе каршында Коми-Пермяк җыр һәм бию ансамбле оештырыла. 1959 елда ансамбль таратыла.
* 1991 елда яңадан оештырылган.
* Ансамбльне оештыруда башлап йөрүчеләр — Анатолий Фирсов, Надежда Миңнуллина, мөхтәриятле бүлгенең мәдәният бүлеге мөдирләре.
* Ансамбльнең беренче артистлары итеп Кудымкар педагогия укханәсенең музыка һәм коми бүлекләрен һәм Пермь мәдәният укуханәсен тәмамлаучылар кабул ителә. Ансамбль биюче, җырчы, оркестр төркемнәреннән тора.
* 1992 елның августында Кудымкарда беренче чыгышлары була. Тамашачыга «Кыз сагышы» (Нывлон тожд1сьом, Печаль девушки) һәм «Иньва ярында» (Иньва дорын, На берегу Иньвы) күренешләре тәкъдим ителә.
* Ансамбльнең беренче директоры — Сергей Мешавкин , хормейстер — Валентина Денисенко, куючы-балетмейстер — Айна Гесь.
* 1991 елның 16 декабренда сәнгать җитәкчесе итеп композитор Александр Клещин билгеләнә.
* 1992-1997 елларда директор — Аркадий Лобанов, 1997-2001 елларда — Яна Яновская, 2001-2008 елларда — Нина Васькина.
* 1993-2000 елларда сәнгать җитәкчесе — Евгений Фирсов, 2000 елдан — Елена Воробьева.
* 1997 елның 19 июнендә дәүләт (край) мәдәният оешмасы статусын алган.

# Шондыбан (ансамбль)
## Катнашкан фестивальләре

* 1995 — халыкара фин-угыр фестивале (Кудымкар).
* 1999 — халыкара фин-угыр фестивале (Удмуртия).
* 2000 — халыкара фин-угыр фестивале (Маҗарстан).
* 2002 — бөтенрусия милли мәдәният фестивале (Мәскәү).
* 2003 — «Уралда Русь күренә» (В Урале Русь отражена) I төбәкара музыка фестивале (Екатеринбург).
* 2005 — халыкара фин-угыр фестивале (Ханты-Мансийск).
* 2006 — «Русиянең салават күпере» (Радуга России) IV бөтенрусия милли мәдәниятләр фестивале (Түбән Новгород).
* 2007 — халыкара фин-угыр хореографиясе фестивале (Карелия).
* 2009 — «Фин-угыр транзиты: халыклар мәдәнияте» (Финно-угорский транзит: культура народов) (Мәскәү).

# Шондыбан (ансамбль)
## Чыгышлары

Коми-Пермяк мөхтәриятле округы (2005 елга кадәр), Пермь шәһәре, Пермь өлкәсе (хәзер крае), Коми Республикасында, Удмуртиядә, Хант-Манси АО, Санкт-Петербург, Мәскәү, Маҗарстан, Франция, Испаниядә гастрольләре уза.

# Шондыбан (ансамбль)
## Репертуар

Ансамбль чыгышларының үзәгендә — Коми-Пермяк мәдәниятенең төбәк үзенчәлекләрен күрсәтүче җырлар һәм биюләр. Җырлы - биюле күренешләрдә борынгы йолалар, гореф-гадәтләр, бәйрәмнәр, уеннар күрсәтелә. Милли уен кораллары кулланыла: тынлы уен кораллары – пэляны (күп саплы сыбызгы), буксана; тавышлы уен кораллары – пу-барабан, «зиль-зёль», «шуршор», үзенчәлекле кыллы уен коралы – сигудэк (яллы эскрипкә).

# Шондыбан (ансамбль)
## Репертуар
#### Җырлы-биюле күренешләр

* «Борынгының тере кайтавазы» (Важ кадлöн ловья говк, Живое эхо прошлого)
* «Урман аланында» (Яг дорын, На опушке леса)
* «Җеп эрләшү» (Печкана помеч, Супрядки)
* «Күңелле кызлар» (Гажа нывкаэз, Веселые девушки)
* «Әни палас тукый» (Кыйэ мамэ джоджö дöра, Ткет мама половик)
* «Сыра һәм ачы бал» (Сур да брага, Пиво и брага)
* «Туган туфрак» (Чужан му, Родимая земля)
* «Тусь масьтан»

# Шондыбан (ансамбль)
## Репертуар
#### Яңа куелышлар

* «Үлән алмашыну көне» (Турун вежан лун, День смены травы) (2009)
* «Семицко-Троицкие гулянья» (2012)

# Шондыбан (ансамбль)
## Репертуар
#### Биюләр

* «Матур кыз» (Басöк нывка, Красивая девушка)
* «Туп һәм тап»
* «Сайланучан егет» (Вышитчись зонка, Разборчивый ухажер)
* «Чабата үрәм» (Кыя ме нинкöмок, Плету я лапоток)

# Шондыбан (ансамбль)
## Репертуар
#### Җырлар

* «Миңа әти җитен чәчеп бирде» (Меным айэ кэдзис лён, Мне отец посеял лен)
* «Күңелле киң урам» (Паськыт гажа улича, Широкая веселая улица)
* «Сез кая барасыз» (Кытчэ тiйэ мунатэ, Куда вы идете) такмаклары

# Шондыбан (ансамбль)
## Репертуар
#### Рус телендә

* «Камаринская» җырлы-биюле күренеше
* «Во саду ли, в огороде» җырлы-биюле күренеше
* «Вечер к вечеру» җыры
* «Сосенушка» җыры
* «Мой костер» җыры
* «Озорные вертушечки» биюе
* «Деревенский музыкант» биюе
* «Шуточная кадриль» биюе
* «Развеселые гулянья биюе

# Шондыбан (ансамбль)
## Репертуар
#### Удмуртча

* «Узган вакытлар» (Вылэм дырьёз, Былые времена)

# Шондыбан (ансамбль)
## Бүләкләре

* Халыкара фин-угыр халыклары фестивальләре дипломнары.
* Чуашия Республикасы президентының Рәхмәт хаты (2007).
* Пермь крае губернаторының Рәхмәт хаты (2007).
* Кудымкар МР башлыгы Рәхмәт хаты (2007)