yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Борго Мезтре (Тревизо)

Борго Мезтре — Италиянең Венеция төбәге Тревизо өязендә урнашкан торак пункт.

# Борго Мезтре (Тревизо)
## Географиясе

Борго Мезтре Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Борго Мезтре (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тамчы

Тамчы — әйләнеш өслеге яки анарга башка якын ераклыкта урнашкан өслек белән чикләнгән кечкенә күләмдәге сыеклык.
Тамчы формасы өслек йөзендәге тарту һәм тышкы көчләр тәэсире белән билгеләнә.
# Сондернак

Сондернак (фр. Sondernach) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Винтсенайм кантонына карый.

# Сондернак
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 24,72 км².
# Александр Васильев (1992)

Александр Васильев (Александр Николай улы Васильев, 23 гыйнвар 1992(1992-01-23) (32 яшь), Уфа — , ) — һөнәри Россия футболчысы (һөҗүмле ярымсакчы).
# Павловск (Санкт-Петербург)

Павловск (рус. Павловск) — Россия Федерациясенең Πᴎтырбур федерация әһәмиятендәге шәһәре эчендә урнашкан шәһәр. Павел I хөрмәтенә аталган.
Халык саны —
* Н/Д кеше (
* Н/Д)
* Н/Д.

# Павловск (Санкт-Петербург)
## Сәгать поясы

Павловск Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Павловск (Санкт-Петербург)
## Тарих

Шәһәр cтaтысын 1796 елдан башлап йөртә.

# Павловск (Санкт-Петербург)
## Халык

* Н/ДМилләтләр (2010): урыслар (94,2%), украиннар (1,4%).
# Җәйге Олимпия уеннары 1988

Сеул 1988 (1988 Summer Olympics, Jeux olympiques d'été de 1988) — 1988 елның 17 сентябреннән 2 октябренә кадәр Кореянең Сеул шәһәрендә узган халыкара спорт чарасы.
# Носкы

Носкы — Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага торган елга. Боровая елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 374 км.

# Носкы
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010700112115300013142
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301314
* Бассейн коды — 14.01.07.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# (10117) Tanikawa

(10117) Tanikawa (лат. Tanikawa) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10117) Tanikawa
## Тарихы

1992 елның 1 октябрендә М. Янай, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 TW» саналган.
# Күгеш (Татарстан)

Күгеш — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районындагы авыл.
Халык саны — 317 тирәсендә. Почта индексы — 422534.

# Күгеш (Татарстан)
## Тарих

Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән

# Күгеш (Татарстан)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Күгеш (Татарстан)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.5 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 4.9 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.9 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.4 °C | -9.7 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

# Күгеш (Татарстан)
## Шәхесләр

* Фирдәвес Зарифуллин (1962), журналист.
# Фратта-Тодина

Фратта-Тодина — Италиянең Умбрия төбәгендә урнашкан коммуна. Перуджа провинциясе составына керә.

# Фратта-Тодина
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 215 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Маршано, Монте-Кастелло-ди-Вибио, Тоди (коммуна), Коллаццоне һәм Сан-Венанцо коммуналары белән чиктәш.
# Рудери ди Сибила-Корнароло (Латина)

Рудери ди Сибила-Корнароло — Италиянең Лацио төбәге Сонино өязендә урнашкан торак пункт.

# Рудери ди Сибила-Корнароло (Латина)
## Географиясе

Рудери ди Сибила-Корнароло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Рудери ди Сибила-Корнароло (Латина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Татар Никольскоесы

Татар Никольское (рус. Татаро-Никольское) — Пенза өлкәсенең Пачелма районына керүче татар авылы.
Авылда 2004 елда 116 йортта 317 кеше яшәгән.

# Татар Никольскоесы
## Сыйфатлама

Татаро-Никольский һәм Никиткин авылларына 17 гасыр ахырында нигез салынган дип исәпләнә. Рус дәүләтенең татарларны чугындыруның беренче көчле басымыннан качып хәзерге Рязань өлкәсенең Кадым, Ермиш тирәләреннән татар морзалары монда киләләр. Татаро-Никольский авылында татар князләре Маминнар торса, Никиткинда татар морзалары Бегловлар торган. Мәсәлән, 1917 елның кагазләре буенча Татаро-Никольскийда 177 хуҗалык булган. Шуларның 127сендә гел Маминнар торган. Никиткин авылында 1917 елда 38 хуҗалык булган, шулардан 27 хуҗалыкта Бегловлар яшәгән. Көрше рус авылларында яшәүчеләр көбесе Маминнарның һәм Бегловларның крепостной крестьяннары нәселеннән. 18 гасырның беренче яртысында, Петр Беренче фәрманнары белән татар князләрен һәм морзаларын чугындыру көчәйгәч, бу рус крепостнойлар коллыктан азат ителгән. Шул вакытларда күп кенә Маминнар һәм Бегловлар татарларны изъ сәясәтеннән котылырга теләп хәзерге Башкортстан территориясенә къчеп киткәннәр. Никиткин һәм Татаро-Никольский авылларыннан совет заманасында да, аеруча 30нчы һәм 50 елларда, күп татарлар чыгып киткәннәр – кем Ленинградка, кем Мәскәүгә, кем Ростовка.
Татаро-Никольскийда татар теле 40 елдан артык инде укытылмый, совет заманында авылга күп татар булмаган кешеләр килә – хәзер авылның 376 кешесеннән 173 генә татарлар, 2 мукшы һәм 1 украин гаиләләре, калганнары руслар (2002 ел). Шуңа карамастан, мондагы татарлар әле үзләренең кенәз-морза бабаларын онытмыйлар.
# Лос Серитос (Апасео эль Гранде)

Лос Серитос — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Апасео-эль-Гранде муниципалитеты составына керә.

# Лос Серитос (Апасео эль Гранде)
## Географиясе

Лос Серитос Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Лос Серитос (Апасео эль Гранде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лос Серитос (Апасео эль Гранде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# MLLT6

MLLT6 (ингл. MLLT6, PHD finger containing һәм MLLT6 protein) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Әлиләмбәйли

Әлиләмбәйли (әзери. Əliləmbəyli) — Әзербайҗанның Сабирабад районына караган авыл.
# Темерево (Юрья районы)

Темерево (рус. Темерево) — Киров өлкәсенең Юрья районында урнашкан авыл.

# Темерево (Юрья районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Темерево (Юрья районы)
## Сәгать поясы

Темерево (Юрья районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Темерево (Юрья районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Вшехсьвенте (Түбән Силезия воеводалыгы)

Вшехсьвенте — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Олесница гминасында урнашкан авыл.

# Вшехсьвенте (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ластик (Пюи-де-Дом)

Ластик (фр. Lastic (Puy-de-Dôme)) — Фpaнсанең пүи-де-Дом департаментында урнашкан ᴋaмун.
# Күлле Киме вулысы (Чар өязе)

Күлле Киме вулысы (тат. كوللىٰ كىمىٰ ۋولىٰسىٰ, рус. Кулле-Киминская волость) — Казан губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек. 1930 елда бетерелә, территориясе Әтнә һәм Дөбьяз районнарына кушыла.
# Буди-Волински

Буди-Волински — Польшаның Мазовия воеводалыгы Стшегово гминасында урнашкан авыл.

# Буди-Волински
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сакольники (Маладзечанский районы)

Сакольники (белар. Сакольнікі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Маладзечанский районында урнашкан авыл.

# Сакольники (Маладзечанский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Демирҗи (Доганъюрт)

Демирҗи (төр. Demirci) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Доганъюрт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Няневичы

Няневичы (белар. Няневічы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Брэсцкий районында урнашкан авыл.

# Няневичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Халимат Байрамукова

Халима́т Башчи́ кызы Байраму́кова (кияүдә - Корбанова) (карач.-балк. Байрымукъланы Башчыны къызы Халимат; 15 август, 1917, Хурзук — 8 ноябрь, 1996, Черкесск) - Совет карачай шагыйрәсе, язучы, драматург, Язучылар берлеге әгъзасы 1939 елдан.

# Халимат Байрамукова
## Тәрҗемәи хәле

улы Хузрук авылында крестьян гаиләсендә туады. Хурзук мәктәбен тәмамлаганнан соң, Xалим Бәйрәмукова Микоян-Шахарск (хәзерге Карачаевск) фельдшер-акушерлык мәктәбенә укырга керә. 1935 елдан «Къызыл Къарачай» өлкә газетасында әдәби хезмәткәр булып эшли башлый. 1936 елда өлкә газетасы битләрендә аның шигыре басылып чыга.
Аның беренче эре әдәби әсәре 1939 елда басылган «Ике йөрәк» пьесасы була. Шул ук елдан ул ССРБ язучылар берлегегә кабул ителгән.
Бөек Ватан сугышы чорында Х.Бәйрәмуков 2436 нчы эвакогоспитальда шәфкать туташы сыйфатында хезмәт иткән. Сугыш вакытында ул шулай ук совет кешеләренең батырлыгы һәм каһарманлыгы, азатлык һәм Ватан өчен көрәшүче бөек күпмилләтле совет халкының җиңелмәве аркасында барлыкка килгән шигырьләр, хикәяләр, очерклар язган.
Депортация елларында Казакстанда укытучы булып эшләгән.
1964 елда Халимат Бәйрәмукова А. М. Горький исемендәге Әдәбият институтын Аннан соң Мәскәүдә Югары әдәби курсларны тәмамлый.
1957 елдан (депортация тәмамланганнан) соң, Халимат Байрамукова әсәрләре актив рәвештә бастырыла башлый. Халимат Байрамукова - 14 шигъри җыентык авторы, дүрт роман, биш повесть һәм күп хикәяләр авторы, дүрт публицистик китап, «Соңгы куылган» беренче милли операсы либреттосы, шулай ук беренче карачай музыка комедиясе «Фамилиясез кәләш». Аның әсәрләре дөньяның 50 телендә басылган.
1982 елда аның «Онтерт джыл» ("Ундүрт ел") романы басылып чыга - депортация вакыйгаларын тасвирлый торган беренче зур әдәби әсәр.
Халимат Байрамукова 1996 елның 8 ноябрендә Черкесск шәһәрендә вафат була.

# Халимат Байрамукова
## Бүләкләр

* Халыклар Дуслыгы ордены
* Хөрмәт Билгесе ордены
* Фидакарь хезмәт өчен медаль

# Халимат Байрамукова
## Истәлек

* Халимат Бәйрәмукова исеме белән Карачай-Чиркәс Республикасының Дәүләт Милли китапханәсе аталган.
* Халимат Бәйрәмукованың бюсты Карачай-Чиркәс Республикасының Дәүләт Милли китапханәсендә урнаштырган.

# Халимат Байрамукова
## Сылматлар

* Халимат Башчиевна БайрамуковаВЕСЕННИЙ ПОЛДЕНЬ Стихи//Редактор Н. М. К а г и е в а Художественный редактор М. П. Бертник Ставропольское книжное издательство. Черкесск. 1966 г. (русча)
* Халимат Башчиевна Байрамукова[https://www.litmir.me/br/?b=203870&p=1(үле+сылтама) ВЕЧНЫЕ ВСАДНИКИ](русча)
* Халимат Башчиевна БайрамуковаУтренняя звезда(русча)
# Слупець (Кече Польша воеводалыгы)

һәм
Слупець — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Щуцин гминасында урнашкан авыл.

# Слупець (Кече Польша воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Зүбәйр ибн әл-Гаввам

Зүбәер ибн әл-Гаввам (гарәп. الزبير بن العوام; ? - һ. 36, 656) - Мөхәммәд галәйһиссәләмнең икетуганы, сәхабәсе. Исән вакытында ук җәннәт белән бүләкләнгән сәхабәләрнең берсе.
Зүбәйр беренчеләрдән булып исламны кабул итә. Башка беренче мөселманнар кебек үк туганары һәм башка корәешләр тарафыннан җәберләүләргә дучар була. Шул сәбәпле башта Хәбәшстанга, ә һиҗрәт вакыйгасыннан соң Мәдинәгә күчә. Мөселманнарның бөтен төп сугышларында катнаша.
Мөхәммәд галәйһиссәләм үлеменнән соң, мөселман дәүләтен ныгытуга өлешен кертә. Византия империясенә каршы Ярмук сугышында катнаша. Мисырны яулап алуда зур роль уйный. Гомәр үлеменнән соң, хәлифә урынына алты кандидатның берсе була.
һ. 36 елда Гыйракта Басрадан ерак түгел мөселманнар арсында Дөя сугышы исемен алган бәрелеш була. Йәмән яһүде Габдулла ибн Саба тырышлыгы нәтиҗәсендә ике мөселман төркеме - Гайшә, Тальхә, Зүбәйр һәм хәлиф Гали төркемнәре арасында бәрелеш башлана.
Гали Зүбәйргә аның хаксыз Галигә каршы чыгачагы турындагы хәдисне исенә төшерә, һәм Зүбәйр булачак бәрелеш җиреннән китә. Ләкин аны юлда Гамр ибне Җурмуз дигән кеше үтерә. Зүбәйргә 65 яшь була.
# Эль Окал, Эль Капироте (Агваскальентес)

Эль Окал, Эль Капироте — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Агуаскальентес муниципалитеты составына керә.

# Эль Окал, Эль Капироте (Агваскальентес)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Окал, Эль Капироте (Агваскальентес)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Тшебехув (Зелёногурский повяты)

Тшебехув — Польшаның Любуш воеводалыгы Тшебехув гминасында урнашкан авыл.

# Тшебехув (Зелёногурский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Легницке-Поле

Легницке-Поле — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Легницке-Поле гминасында урнашкан авыл.

# Легницке-Поле
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Знанево

Знанево — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Топулька гминаcында урнашкан авыл.

# Знанево
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ролфо (Торино)

Ролфо — Италиянең Пьемонт төбәге Кампильоне-Фениле өязендә урнашкан торак пункт.

# Ролфо (Торино)
## Географиясе

Ролфо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ролфо (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дейтон

Дейтон (ингл. Dayton) — АКШның Оһайо штатында урнашкан шәһәр.

# Дейтон
## Тарих

1796 да нигезләнә.

# Дейтон
## Кардәш шәһәрләр

* Аугсбург, Германия (1964)
* Белград, Сербия
* Монровия, Либерия
* Сараево, Бүснә-Һәрсәк
* Холон, Исраил
# Вулька-Сосенска

һәм
Вулька-Сосенска — Польшаның Мазовия воеводалыгы Морды гминасында урнашкан авыл.

# Вулька-Сосенска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Текруз (Аютла де лос Либрес)

Текруз — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Аютла-де-лос-Либрес муниципалитеты составына керә.

# Текруз (Аютла де лос Либрес)
## Географиясе

Текруз Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Текруз (Аютла де лос Либрес)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Текруз (Аютла де лос Либрес)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Пётр Чонкушов

Пётр Чонкушов (калм. Пётр Очирович Чонкушов, 7 декабрь 1930(1930-12-07), Мәскәү, СССР — 6 май 1998(1998-05-06) (67 яшь), ) — көйязар, Калмык АССРның, РСФСҖнең атказанган сәнгать эшлеклесе (1980, 1991).
# Буди-Аугустовски

Буди-Аугустовски — Польшаның Мазовия воеводалыгы Грабув-над-Пилицей гминасында урнашкан авыл.

# Буди-Аугустовски
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ошивамбо теле

Ошивамбо теле - банту телләр гаиләсенә кергән тел. Язылган стандартлары булып кваньяма һәм ндонга булып тора.
# SLBP

SLBP (ингл. Stem-loop binding protein, Stem-loop (Histone) binding protein һәм Histone RNA hairpin-binding protein) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Алтимир

Алтимир — Болгариянең Враца өлкәсендә урнашкан авыл. Бяла-Слатина җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Алтимир
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 82 метр биеклектә урнашкан.
# Мумуститлан (Арселия)

Мумуститлан — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Арселия муниципалитеты составына керә.

# Мумуститлан (Арселия)
## Географиясе

Мумуститлан Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Мумуститлан (Арселия)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Мумуститлан (Арселия)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Шроцберг

Шроцберг (алман. Schrozberg) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Шроцберг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 105,21 км² (2003). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 455 метр биеклектә урнашкан.
# Кәбестә бәлеше
## Камыры

Кәбестә бәлешен әче камырдан ясыйлар. Бәлеш кыяклы яшел суган бәлеше кебек үк ясала.

# Кәбестә бәлеше
## Кәбестә бәлешенең эчлеген хәзерләү

Тыгыз башлы ак кәбестә алып, аны тышкы кабыкларыннан чистартыр­га, күчәнен кисеп ташларга һәм шуннан сон чиста тагаракка са­лып, вак кына итеп чабарга кирәк. Чабылган кәбестәгә тоз си­беп, кул белән уалар. Уганнан соң ул сулана. Суын саркыту өчен; аны бераз юкә иләккә салып торырга кирәк. Шуннан соң кәбестәне майлы кызган табага салып, өстенә бераз сөт сибеп, өстен каплап утка куялар. Кәбестә тәмам йомшарганчы парлан­дырыла. Әзер булгач, аны суыталар. Шуннан соң кәбестәгә каты итеп пешерелгән һәм ваклап туралган йомырка кушып, мул итеп май сибеп, яшел суган бәлешен ясаган кебек ясыйлар.

# Кәбестә бәлеше
## Бәлешне әзерләү

Кәбестә­не камыр эченә салгач, бер-ике чи йомырка туглап сибәргә дә ярый. Болай эшләгәндә, ашаган чакта бәлештән кәбестә коел­мый, эче тотрыклы була.
Чабылган кәбестәне бәлеш эченә парландырмыйча, чи килеш тә салырга мөмкин. Бу вакыт бәлеш мичтә озаграк тотыла.

# Кәбестә бәлеше
## Рецепт:

Бер бәлеш өчен: 1—1,2 килограмм камыр, 2 килограмм кә­бестә, 200—250 грамм май, 6—7 йомырка, ярты стакан сөт һәм кирәк кадәр тоз алына,
# Ырынбур дәүләт университеты

Ырынбур дәүләт университеты – Ырынбурда урнашкан иң эре югары уку йорты.
1955 елда В. В. Куйбышев исемендәге Куйбышев политехник институты филиалы буларак оеша. 1971 елдан — Ырынбур политехник институты. 1994 елдан — Ырынбур дәүләт техник университеты. 1996 елдан — Ырынбур дәүләт университеты.
2013-14 уку елында студентлар саны – 30 000 тәшкил итә.

# Ырынбур дәүләт университеты
## Тарих

1971 елның 1 гыйнварында Куйбышев политехник институтының (хәзерге Самар дәүләт техник университеты) Ырынбур филиалы Ырынбур политехник институты дип үзгәртелә. Беренче ректоры итеп Александр Адольфович Бурба тәгаенләнә.
25 октябрь 1994 — Ырынбур политехник институты Ырынбур дәүләт техник университеты дип үзгәртелә.
25 гыйнвар 1996 — Ырынбур дәүләт техник университеты Ырынбур дәүләт университеты дип үзгәртелә.
2015 елда университетка 1991 елдан эшләгән Ырынбур дәүләт менеджмент институты тора (реорганизация процессы башланды).
Университетны Ырынбур өлкәсе губернаторлары Елагин Владимир василий улы һәм Берг Юрий Александрович, Станкин — Мәскәү Дәүләт Технологик Университеты Ректоры, Григорьев Сергей Николаевич һ.б. искәрмәләр тамамлады.
Университет өлкәдә генә түгел, ә күрше төбәкләрдә филиал челтәрен үстерә. Шул исәптә Башкортстан Республикасында (Күмертауда) филиал бар.

# Ырынбур дәүләт университеты
## Ректорлар

* Бурба Александр Адольфович (1971-1983)
* Әбдрәшитов Рамзес Тәлгать улы (1983-1987)
* Козаченко Анатолий Борисович (1987-1989)
* Бондаренко Виктор Анатольевич (1989-2006)
* Ковалевский Владимир Петрович (2006-2015)
* Ермакова Жанна Анатольевна (2015 елдан)

# Ырынбур дәүләт университеты
## Факультетлар

* Архитектура-Төзелеш факультеты
* Аэрокосмос институты
* Геология һәм география факультеты
* Математика һәм информацион технологияләр факультеты
* Транспорт факультеты
* Гуманитар һәм социаль фәннәр факультеты
* Кулланма биотехнология һәм инженерия факультеты
* Филология һәм журналистика факультеты
* Икътисад һәм идарә итү факультеты
* Физика факультеты
* Акча һәм икътисад факультеты
* Химия һәм биология факультеты
* Электроэнергетика факультеты
* Юридик факультеты

# Ырынбур дәүләт университеты
## Филиаллар

Филиаллар Күмертауда, Бугурусланда, Бозаулыкта, Орскта бар.

# Ырынбур дәүләт университеты
## Чыганак

* Рәсми сайт 2014 елның 5 июнь көнендә архивланган.
# Абдулла Алиш урамы (Яр Чаллы)

Абдулла Алиш урамы, Алиш урамы (рус. улица Алиша, улица Абдуллы Алиша) — Татарстанның Яр Чаллы шәһәренең Автозавод районындагы урам. Почта индексы 423825. ОКАТО коды: 92430000000.
Координатлар 55.765421° N һәм 52.448473° E.
Озынлыгы ~1076 м.

# Абдулла Алиш урамы (Яр Чаллы)
## Тарих

Татар язучысы Габдуллаҗан Габделбари улы Алишев (Абдулла Алиш, 1908 — 1944) хөрмәтенә аталган урам.

# Абдулла Алиш урамы (Яр Чаллы)
## Урнашуы

Яр Чаллының (Яңа шәһәр) Автозавод районы 65нче һәм 66нчы комплекслары чигендә урнашкан урам. Ясмин урамы, Яшьлек проспекты, Урман арты проспекты, ) Нур тыкрыгы, Гәрәбә урамы белән кисешә. Тукай районы Олы Шилнә авылының Академик Королев урамы белән киселештә тәмамлана. Абдулла Алиш урамыннан Шилнә урманына һәм Түбән Чулман милли паркына узарга мөмкин.

# Абдулла Алиш урамы (Яр Чаллы)
## Игътибарга лаек объектлар

* 3нче йорт — «Мойдодыр» автомойкасы
* 6нчы йорт — RVK Auto автоүзәге
* 6нчы А йорт — «Эмиль» кафесы
* 7нче йорт — Sun School (шәхси инглиз телле) балалар бакчасы
* 7нче йорт (аскы катта) — «Аримэль» фитнес һәм бию студиясе
* 8нче йорт — «Чишмә» мәчете
* 43нче йорт — «Тәмле» супермаркеты
* «Йолдызлык» ял базасы бинасы (Гәрәбә урамы, 3)
Абдулла Алиш урамында «Ботаника урамы» һәм «Абдулла Алиш урамы» тукталышлары бар.