yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ырашпулых

Ырашпулых (чуаш. Ырашпулӑх, рус. Ырашпулых) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Ырашпулых
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Ырашпулых
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 142 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Петровский Завод мәчете (Сарман районы)

Петровский Завод мәчете, рәсми исеме Иман мәчете (рус. Петровско-Заводская мечеть «Иман») ― Татарстанның Сарман районы Петровский Завод авыл җирлегенең административ үзәге Петровский Завод авылында 2009 елда ачылган ислам гыйбадәтханәсе (мәчет). Татарстан мөселманнары Диния нәзарәтенең Сарман районы мөхтәсибәте карамагында.

# Петровский Завод мәчете (Сарман районы)
## Тарих

1680 елдан Басуплы Илга починогы, XVIII гасыр чыганакларында Бисеп буларак билгеле авылның күпчелек халкы керәшен татарлары булган (ясаклы татарлар). Керәшеннәр 1807 елда Бөгелмә өязе Абрамовка авылына күчерелә (хәзерге Әлмәт районы Васильевка авылы), алардан калган җирләрдә алпавыт П. М. Языковның Сембер губернасыннан күчерелгән рус крестьяннарының шәхси хуҗалыклары барлыкка килә, торак пункт Петровка дип атала башлый. Руслар Ләке авылы чиркәвенә, аннары Языково авылы чиркәвенә йөргән. 1906 елга кадәр авылда якшәмбе чиркәү мәктәбе эшләгән. Халык игенчелек, терлекчелек белән шөгыльләнгән, 1891 елдан авылда төзелгән һәм «И. Г. Стахеев и сыновья» сәүдә йортына караган шәраб заводында (Петровка спиртзаводы) эшләгәннәр. Шуңа бәйле авылның исеме Петровский Завод дип аталган.
1920 елга кадәр авыл Уфа губернасы Минзәлә өязе Җәзекәү (Языково) волостена кергән. 1920 елдан Татарстан АССРның Минзәлә, 1922 елдан Чаллы кантоннары составында. 1930 елның 10 августыннан Сарман районында.
Җәзекәү (Языково) волостена 17 авыл, 9 хутор кергән булган. Югары Чыршылы, Шыгай, Яңа Усай, Иске Дөреш, Таулы Дөреш (икесе дә Тукай районында), Юлтимер, Янурыс авылларында мәчетләр булуы билгеле.
2002 ел халык исәбен алу мәгълүматлары буенча, авылда яшәгән 1 081 кешенең 82 % ы татарлар.

# Петровский Завод мәчете (Сарман районы)
## Бина

2009 елда мәчет өчен җайлаштырылган бер катлы бинада мәчет ачылган. Аңа «Иман» исеме бирелгән. Бина электр белән җылытыла, су кертелгән. Гыйбадәт залы ~70-80 кеше сыйдыра, кухнясы бар. Җыйнак кына манарасы бинага керү юлы өстендә. Имам-хатыйб:
* 2009 елдан – Мисбах улы Рафис хәзрәт Салихов.
# Нешперейра (Говея)

Нешперейра — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. Говея муниципалитетына карый.

# Нешперейра (Говея)
## Географиясе

Мәйданы — 5,39 км².
# Сигизмунд III

Сигизму́нд III (швед. Sigismund I, пол. Zygmunt III, белар. Жыгімонт III Ваза , литв. Zigmantas III 20 июнь 1566 — 30 апрель 1632) — 1587 елның 27 декабреннән Польша короле һәм Бөек Литва кенәзе, 1592 елның 27 ноябреннән 1599 елның июленә хәтле Швеция короле, Густав Ваза һәм Сигизмунд Карт оныгы, швед короле Юхана III һәм Катерина Ягеллонка улы.
* Тулы король титулы полякча: Z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, inflancki, a także dziedziczny król Szwedów, Gotów i Wenedów.
* Тулы король титулы урысча: Божьей милостью король Польский, Великий князь Литовский, Русский, Прусский, Мазовецкий, Жмудский, Ливонский, а также наследный король Шведов, Готов и Венедов..
Сигизмунд үз хакимият астында Речь Посполитаны Швеция белән берләштерергә омтылган.

# Сигизмунд III
## Идарә итү башлангычы

1566 елның 20 июнендә Грипсхольм кирмәнендә туа.
1569 елда Польша белән Бөек Литва кенәзлеге берләшүе нәтиҗәсендә Речь Посполитая дәүләте пәйда булган.
1587 елны 21-яшьлек принц Сигизмунд поляклар короле итеп сайланган булган.

# Сигизмунд III
## Швеция өчен көрәш

    Төп мәкалә: Сигизмундка каршы сугыш
Владислав әтисе, Сигизмунд III Ваза, 1592 елны швед тәхетен мирас итеп алган.

# Сигизмунд III
## Россия белән сугышлар

    Төп мәкалә: Рус-поляклар сугышы 1605—1618
1609—1612 елларда Польша Россиягә һөҗүм ясады.
1609 елның сентябрендә Россия чикләренә поляк-литва короле Сигизмунд III бәреп кергән, Смоленскны камап алган.
1611 елда, ике ел дәвамында камалыштан соң, шәһәрне поляк гаскәрләре басып ала. Руслар тарафыннан кайтару омтылышлары (1615—1617, 1634) уңышсыз тәмамлана.
# Шоркистры (Ормар районы)

Шоркистры (чуаш. Энӗшпуҫ, рус. Шоркистры) — Чуашстанның Ормар районында урнашкан авыл.

# Шоркистры (Ормар районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Шоркистры (Ормар районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1026 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%) алып тора.
# Лаубах (Айфель)

Лаубах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Лаубах (Айфель)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,58 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 550 метр биеклектә урнашкан.
# Янорсово

Янорсово (чуаш. Пустрикасси, рус. Янорсово ) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429903. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241837013. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600014200. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Янорсово
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 123 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (99,07%).
# Памашсола Вонжеполь

Памашсола Вонжеполь (чирм. Памашсола Вончӱмбал, рус. Памашсола Вонжеполь) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.

# Памашсола Вонжеполь
## Сәгать поясы

Памашсола Вонжеполь Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Памашсола Вонжеполь
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Вурманкас (Әлек районы)

Вурманкас (чуаш. Вӑрманкас Юнтапа, рус. Вурманкасы) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.

# Вурманкас (Әлек районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Вурманкас (Әлек районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 124 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.

# Вурманкас (Әлек районы)
## Шәхесләр

* Максим Ястран - чуаш шагыйрьләре.
# Шабданбай Абдыраманов

Шабданбай Абдыраманов (кырг. Шабданба́й Абдырама́нов, 1930 елның 24 декабре, СССР, РСФСР, Кыргыз АССР, Ош районы, Кыз-Күл ― 1998 ел, Кыргызстан, Бишкәк) ― шагыйрь, прозаик, драматург һәм тәрҗемәче. Кыргызстанның халык язучысы (1995). СССР Язучылар берлеге әгъзасы (1958 елдан).

# Шабданбай Абдыраманов
## Тәрҗемәи хәле

1930 елның 24 декабрендә Кыргыз АССРның Ош районы (хәзер Кыргызстанның Җәлал-Абад өлкәсе Сузак районы) Кыз-Күл авылында крестьян гаиләсендә туган. 1943 елда җидееллык мәктәпне тәмамлый һәм колхозда эшли башлый. 1948 елда Җәлал-Абад педагогика училищесын, 1950 елда А. С. Пушкин исемендәге Җәлал-Абад укытучылар институтын кызыл дипломга тәмамлый, шуннан соң 2 ел укытучы булып эшли. 1952―1959 елларда ― Кыз-Күл урта мәктәбе директоры. 1959 елда читтән торып Кыргыз дәүләт университетының (1993 елдан Кыргыз милли университеты, 2002 елдан Йосыф Баласагунлы исемендәге Кыргыз милли университеты, ky) филология факультетын тәмамлаган. 1953 елда КПССка керә, 1958 елдан – СССР Язучылар берлеге әгъзасы.
1959 елда Ош педагогика институтында укытучы булып эшли.
1961―1964 елларда Мәскәүдә Горький исемендәге Әдәбият институты каршындагы әдәбият курсларында укый.
1964 елдан ― Кыргызстан Язучылар берлегенең Ош өлкә бүлекчәсе әдәби консультанты, 1966 елдан җаваплы секретаре.
Алга таба Ош өлкәсе «Ленин жолу» (тат. Ленин юлы) газетасы корреспонденты. Кыргызстан көньягы экологиясен яклаган очерклар белән актив чыгыш ясый.
1993 елда аңа Кыргызстанның халык язучысы исеме бирелә.
1998 елда Бишкәктә вафат була.
«Солдат» хикәясен татарчага Яхъя Халитов тәрҗемә иткән (1972).

# Шабданбай Абдыраманов
## Иҗаты

Беренче шигырьләре матбугатта 1949 елда басыла башлый. 1957 елда аның «Май төнендә» исемле шигырьләр һәм поэмалар җыентыгы чыга, 1959 елда икенче шигъри җыентыгы «Торналар» басыла. 1960 елдан башлап ул «Хөкем», «Таныш кешеләр», «Арсланбап аймагында», «Тормыш күзебезне ачты», «Саякның гомере» повестьларын һәм колхоз тормышыннан «Дехканнар» романын язган.

# Шабданбай Абдыраманов
## Иҗаты
### Шигъри җыентыклары

* Серле гөмбәз (кырг. Сырдуу күмбөз, 1950)
* Күл турында бәян (кырг. Көл тууралу баян, 1957)
* Май төнендә (кырг. Май түнүндө, 1957)
* Торналар (кырг. Каркыра, 1959).

# Шабданбай Абдыраманов
## Иҗаты
### Роман һәм повестьлары

* Таныш кешеләр (повесть, кырг. Тааныш адамдар, 1964)
* Арсланбап аймагында (роман, кырг. Арстанбал аймагында, 1965)
* Хөкем (повесть, кырг. Өкум, 1966)
* Дехканнар (роман, кырг. Дыйкандар, журнал варианты 1968 елда; 1977)
* Ачык йөрәкле кешеләр (роман, кырг. Ак жүрөк адамдар, 1973)
* Тылсымлы ризык (роман, кырг. Гүлазык, 1976)
* Тәкъдир (роман, кырг. Тагдыр, 1980)
* Яшел галәм (роман, кырг. Жашыл аалам, 1982)
* Дамокл кылычы (роман, кырг. Домоктүн кылычы, 1982)
* Тукучылар (роман, кырг. Токуучулар, 1985)
* Тормыш серләре (роман, кырг. Турмуш сырлары, 1988)
* Тарихтагы ак таплар (роман, кырг. Тарыхтагы ак тактар, 2007)
* Токтогул һәм Әндиҗан күтәрелеше (тарихи эссе, кырг. Токтогул жана Анжиян көтөрүлүшү, 2014).
# Югары Магарин

Югары Магарин (чуаш. Тури Макарин, рус. Верхний Магарин ) — Чуашстанның Шөмерле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429111. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97250820001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101900000600. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.

# Югары Магарин
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 37 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
# Тузи-Чурино

Тузи-Чурино (чуаш. Туҫи Чураккасси, рус. Тузи-Чурино) — Чуашстанның Кызыл Армия районында урнашкан авыл.

# Тузи-Чурино
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Тузи-Чурино
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 245 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Сардаял

Сардаял (чирм. Сардаял, рус. Сардаял) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан авыл.

# Сардаял
## Сәгать поясы

Сардаял Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Сардаял
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (94,6%), руслар (3,7%).
# Оз (елга)

, һәм
Оз елгасы (рус. Уза) – Пенза һәм Сарату өлкәләре аша агып уза, Сура елгасының сул тармагы.
Саратов өлкәсе елгалары Пенза өлкәсе елгалары
# Лебедевский (Мари Ил)

Лебедевский (чирм. Лебедевский, рус. Лебедевский) — Мари Илнең Медведево районында урнашкан бистә.

# Лебедевский (Мари Ил)
## Сәгать поясы

Лебедевский (Мари Ил) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Лебедевский (Мари Ил)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Чүкширмә

Чүкширмә (Чукынмаган Алибаш, чуаш. Чӳкçырми, рус. Иваново ) — Чуашстанның Янтык районында урнашкан авыл.

# Чүкширмә
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 225 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (97,9 %).
# Чуаш Сормасы

Чуаш Сормасы (чуаш. Чӑваш Сурӑм, рус. Чувашская Сорма) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.

# Чуаш Сормасы
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Чуаш Сормасы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 177 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (97%), руслар (3%) алып тора.
# Кыр Чакы (Батыр районы)

Кыр Чакы (чуаш. Анат Чакӑ, рус. Полевое Чекурово) — Чуашстанның Батыр районында урнашкан авыл.

# Кыр Чакы (Батыр районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Кыр Чакы (Батыр районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 274 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Ле-Дезер (Манш)

Ле-Дезер (фр. Le Dézert) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# Урыс Шое

һәм
Русские Шои (чирм. Руш Шой, рус. Русские Шои) — Мари Илнең Көҗәңәр районында урнашкан сала.

# Урыс Шое
## Сәгать поясы

Урыс Шое Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Урыс Шое
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (76,2%), руслар (22,5%).
# Мәскәү дәүләт университеты

М. В. Ломоно́сов исемендәге Мәскә́ү Дәүлә́т Университеты́ (рус. Моско́вский госуда́рственный университе́т и́мени М. В. Ломоно́сова) – Россиянең иң зур һәм танылган югары уку йорты, фән һәм мәдәният үзәге, Россиянең иң олы университетларның берсе.
МДУ үзенә тугыз фәнни институт, 39 факультет һәм 300дән артык кафедра кертә. Университетта 36 меңнән артык студент, якынча 4 мең аспирант, 10 мең әзерләнү бүлекләренең тыңлаучылары, барлыгы якынча 50 мең кеше укый. МДУда 4 мең профессор, 5 мең фәнни хезмәткәр укыта. 1992 елдан башлап МДУ ректоры – физика-математика фәннәре докторы, академик Виктор Садовничий.

# Мәскәү дәүләт университеты
## Советлар Берлегендә һәм Россияда чыккан почта маркалары

* Россия

# Мәскәү дәүләт университеты
## Шәхесләр
### Укытучылар

    Шулай ук карагыз: Төркем:Мәскәү дәүләт университеты укытучылары.

# Мәскәү дәүләт университеты
## Шәхесләр
### Тәмамлаучылар

    Шулай ук карагыз: Төркем:Мәскәү дәүләт университетын тәмамлаучылар.
# Яснур

Яснур (чирм. Шерешнур, рус. Яснур) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.

# Яснур
## Сәгать поясы

Яснур Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Яснур
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Фатих Кәрими

Фатих Гыйльман улы Кәрими — күренекле татар язучысы, нашир, журналист, җәмәгать эшлеклесе. «Фатих Кәрими басмаханәсе» идарәчесе.
1870 елның 30 мартында Бөгелмә өязенең (хәзерге Әлмәт районы) Миңлебай авылында мулла гаиләсендә дөньяга килә. Башлангыч белемне әтисе җитәкчелегендә өйдә ала. Чистайның «Кәмәлия» мәдрәсәсендә, аннары ике еллык училищеда укый. 1892 елда Төркиягә (Истанбул) укуны дәвам итү өчен китә. Анда төрек һәм Европа телләрен өйрәнә. Фатих Кәриминең гарәп, фарсы, төрек, француз телләрен белүе билгеле.
Кайткач, 1896-1898 елларда Ялтадагы мәдрәсәдә укыта. 1899 елның 15 нче февралендә Фатих Кәрими Шакир Рәмиев белән Көнбатыш Европа илләренә сәяхәткә чыгып китә. Дүрт ай ярым сәяхәттә йөреп, 1899 нчы елның 1 июнендә Оренбургка кайтып җитәләр. Шул ук елның июлендә гаиләсе белән Ырынбурга күченә. 1900 елда «Кәримов, Хөсәенов һәм К°» иптәшлеге хуҗасы (1902 елдан) Фатих Кәрими Санкт-Петербургта Ильяс Бораганскийның «Көнчыгыш» типолитографиясендә стажировка үтә. 1902 елда әтисе вафат була, һәм Фатих Кәрими аның типографиясендә китап бастыру эше белән шөгыльләнә.
Октябрь инкыйлабыннан соң да ул матбугат эшеннән аерылмый. 1925-1937 елларда Мәскәүдә СССР Халыклары Үзәк нәшриятында эшли. Кулга алынганчы Нәриманов ис. Шәрык институтының төрек теле укытучысы булып эшли.
Фатих Гыйльман улы Кәрими 1937 елның 4 сентябрендә Мәскәүдә кулга алына, 27 сентябрьдә төрек шпионы буларак хөкем ителә, шул ук көнне атып үтерелә.

# Фатих Кәрими
## Иҗат

Аның «Бер шәкерт илә бер студент» дигән беренче хикәясе 1899 елда дөнья күрә. Шуннан соң ул «Җиһангир мәхдүмнең авыл мәдрәсәсендә укуы», «Гали хәлфә», «Солтанның гыйшкы», «Телсез хатын», «Хыялмы, хакыйкатьме», «Салих бабайның өйләнүе» һ. б. хикәяләр, «Мирза кызы Фатыйма» исемле повестен яза.
Фатих Кәриминең «Европа буйлап сәяхәт», «Төрек хатын-кызлары», «Мәрхүм Гыйльман ахун», «Төрлесеннән» һәм «Константинопольдән хатлар» дигән библиографик хезмәтләре дә бар.

# Фатих Кәрими
## Хәтер

1998 елның 17 сентябрендә туган авылында мемориаль музей ачыла.
# Октябрьское (Мария Посады районы)

Октябрьское (чуаш. Октябрьски, рус. Октябрьское) — Чуашстанның Мария Посады районында урнашкан авыл.

# Октябрьское (Мария Посады районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Октябрьское (Мария Посады районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 860 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (99%) алып тора.
# Широкундыш

Широкундыш (таулы чирм. Шорокундыш, рус. Широкундыш) — Мари Илнең Килемар районында урнашкан авыл.

# Широкундыш
## Сәгать поясы

Широкундыш Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Широкундыш
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (55,9%), руслар (41,5%).
# Лаудон (Теннесси)

Лаудон — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Лаудон (Теннесси)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1790 елда нигезләнгән.

# Лаудон (Теннесси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 33,405701 км², 36,861927 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 255 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Фирдүс Гыймалтдинов

Фирдүс Гыймалтдинов, Фирдүс Салих улы Гыймалтдинов (Гыймалетдинов, 1980 елның 18 апреле, СССР, РСФСР, ТАССР, Буа районы, Югары Лашчы) – журналист, медиаменеджер, 2011 елдан «Бөтенроссия дәүләт телевидение һәм радиотапшырулар компаниясе» федераль дәүләт унитар предприятиесе филиалы – «Татарстан» дәүләт телевидение һәм радиотапшырулар компаниясе директоры. Татарстан Республикасының Атказанган матбугат һәм массакүләм мәгълүмат чаралары хезмәткәре (2018). Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы (2024 елдан).

# Фирдүс Гыймалтдинов
## Тәрҗемәи хәле

1980 елның 18 апрелендә Буа районының Югары Лашчы авылында колхозчы гаиләсендә туган. Әтисе күмәк хуҗалыкта механизатор булып, әнисе сыер савучы булып эшләгән. Абыйсы Казанда, сеңлесе Югары Лашчыда яши. В. И. Ульянов-Ленин исемендәге Казан дәүләт университетының журналистика һәм социология факультетын тәмамлаган (2005). Журналистикада остазлары дип Миңназыйм Сәфәровны, Флорид Әгъзәмовны саный. 18 яшеннән телевидениедә штатта эшли башлаган.

# Фирдүс Гыймалтдинов
## Хезмәт юлы

1998―2002 елларда «Татарстан» дәүләт телевизион һәм радиотапшырулар компаниясе корреспонденты, 2002―2005 елларда «Яңа Гасыр» телерадиокомпаниясе ачык акционерлык җәмгыятенең программаларын алып баручы.
2005―2007 елларда ― «Татарстан яшьләре» газетасы мөхәррире. Хосусый «Җир сулышы» газетасы ачып, нәшер итә.
2007 елдан «Бөтенроссия дәүләт телевидение һәм радиотапшырулар компаниясе» федераль дәүләт унитар предприятиесе филиалы – «Татарстан» дәүләт телевидение һәм радиотапшырулар компаниясендә: 2007―2011 елларда алып баручы, филиал директоры урынбасары – мәгълүмати программалар хезмәте башлыгы в.б., 2010―2011 елларда ― телевидениенең мәгълүмати программалар хезмәте башлыгы урынбасары, 2011 елдан ― директоры. «Татарстан» дәүләт телевидение һәм радиотапшырулар компаниясе 2016 елда «Миллионлы шәһәрләр өчен көндәлек мәгълүмати программа» номинациясендә «ТЭФИ-Регион 2016» бүләгенә лаек була.
Казан дәүләт мәдәният институтының Театр, кино һәм телевидение факультетының кино һәм телевидение режиссурасы кафедрасы укытучысы. «Персонал белән идарә итү» фәненнән укыта.
«Буа якташлыгы» иҗтимагый оешмасының хәйрия эшчәнлегенә зур өлеш кертә.

# Фирдүс Гыймалтдинов
## Әдәби әсәрләре

Хикәяләр, шигырьләр, җыр текстлары авторы. Бер ел эчендә ике тарихи роман яза: «Үзбәк» (әдәби конкурста 2нче урынны алган), «Буа».

# Фирдүс Гыймалтдинов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2016 ― II дәрәҗә Ватан алдындагы казанышлар өчен орденының медале — «телевидение һәм радиотапшыруларны үстерүдәге казанышлары, күпьеллык нәтиҗәле эшчәнлеге өчен»
* 2018 ― Татарстан Республикасының Атказанган матбугат һәм массакүләм мәгълүмат чаралары хезмәткәре
* 2025 ― I дәрәҗә Ватан алдындагы казанышлар өчен орденының медале

# Фирдүс Гыймалтдинов
## Гаилә хәле

Ике мәртәбә өйләнгән. Дүрт баласы бар: беренче никахыннан ике ул һәм бер кыз, икенче никахыннан бер кыз.
# Урак (Мария Посады районы)

Урак (чуаш. Уракӑва, рус. Ураково) — Чуашстанның Мария Посады районында урнашкан авыл.

# Урак (Мария Посады районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Урак (Мария Посады районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 70 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны руслар (98%) алып тора.
# Пезу (Ковильян)

Пезу — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. Ковильян муниципалитетына карый.

# Пезу (Ковильян)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Тернивка

Тернивка (укр. Тернівка, рус. Терновка) — Украинаның Днипропетровск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 23792 кеше (2024).

# Тернивка
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Тернивка Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.

# Тернивка
## Тарих

1775 елда нигезләнгән.

# Тернивка
## Халык

Туган тел буенча состав, 2001: рус теле — 78%, украин теле — 21,2%.
# Отто Грасгоф

Отто Эрнст Фридрих Грасгоф (немец телендә: Otto Ernst Friedrich Grashof; 1812 елның 12 июне, Пренцлау, Пруссия — 1876 елның 23 апреле, Кёльн) — немец рәссамы, рәсем ясаучысы, гравёр, портретист, тарихи живописец, баталист, анималист, пейзажист.

# Отто Грасгоф
## Тәрҗемәи хәле

Протестант теологы улы. Гимназиядә өйрәнгәндә, Кёльн живописецларыннан сабак алган, алар арасында Франц Кацтан. Аннан соң Дюссельдорф художестволар академиясендә (1826—1837) өйрәнгән, анда аның остазлары арасында Фердинанд Теодор Хильдебрандт булган. 1829—1832 елларда Берлинда рәссам Карл Вильгельм Вах остаханәсендә өйрәнгән.
Пруссия сәнгать академиясенә зиярәт кылган. 1830 елда рәссам рәт гаилә портреты һәм картина башкарган. Аның эшләре 1834 елда Кёльнда рәссамнар Җәмгыяте күргәзмәсендә күрсәтелгән булган.
1838 елда Санкт-Петербургка барган, анда шәхси заказлар буенча аксөякләр портретларын ясаган. 1841 елдан 1843 елга кадәр Мәскәүдә торган, анда композитор Ференц Лист белән танышкан һәм аның портретын ясаган. 1843 елда Петербургка кайткан, анда Лазаревлар гаиләсе өчен 28 портрет иҗат иткән һәм шулай ук княгиня Меньшикова заказлары буенча эшләгән. Аның берничә картинасы император Николай I тупланмасына эләккән. 1845 елда ул Берлинга кайткан.
Рәссам Петер Йозеф фон Корнелиус аны 1800-енче елларда Латин Америкасы буенча сәяхәт иткән Александр фон Гумбольдт белән таныштырган. Галим сөйләүләре О. Грасхофны Көньяка Америкага сәяхәткә илһамландырган. 1848 елда Грасхоф Берлин академиясе күргәзмәсендә Россиягә сәфәрдән тәэсирләрне чагылдырган берничә картинаны тәкъдим иткән.
1852 елда Грасгоф Испаниягә барган, ә аннан Буэнос-Айреска барган, әмма Аргентинада инкыйлаби сугыш барган, шуңа күрә 1853 елда ул Монтевидеога барган, анда сәяхәтче герцог Пауль Вильгельм Вюртемберглы белән очрашкан, ул аңа Чилига барырга тәкъдим иткән, анда ул 1853 елның октябрендә килгән. 1855 елда Бразилиягә барган, аның табигате һәм мәдәнияте рәссамны сокландырган.
1857 елда Ватанына кире кайтышлый Мадейра, Лиссабон, Париж, Брюссель һәм Антверпенга зиярәт кылган.
Сәнгать һәм әдәбият өлкәсендә казанышлары өчен 1-енче класс алтын медальгә лаек булган, в 1853 елда Роза ордены рыцарь хачы белән бүләкләнгән булган, ул шулай ук «рус императоры рәссамы һәм Бразилия сарай яны живописецы» титулына ия булган. Аның энесе — механик һәм машина төзүче Франц Грасгоф.
* Галерея
* Сугыш эпизоды
* Рәссам остаханәсендә сәхнә О. Грасгоф сулда сурәтләнгән
* О. Грасгоф. Далада тукталыш
* Вальпараисода террасада гаилә портреты