yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Мирхәйдәр Фәйзи

* Шәхесләр порталы
Мирхәйдәр Фәйзи — татар драматургы.

# Мирхәйдәр Фәйзи
## Тәрҗемәи хәл

Мирхәйдәр Фәйзи 1891 елның 31 октябрендә Ырынбур губернасы Орск өязе Күкшел утарында туа. Бу авыл миллионер Хөсәеновларның утары дип санала. Әдипнең атасы шунда управляющий булып эшли. Мостафа Фәйзуллин («мишәр Мостафа») чыгышы белән Казан губернасының Чистай өязе Шыкмай авылыннан, анасы Зәйнәп Ырынбур янәшәсендәге Каргалы авылыннан, Орскида тәрбияләнә. Димәк, булачак драматург укымышлы һәм һәр нәрсәсе җитешле гаиләдә тәрбияләнгән. Бераздан Мостафа гаиләсе белән Орск шәһәренә күчеп килә һәм шунда йорт төзеп яши башлый.
Кечкенә Мирхәйдәр авылда чакта ук абыстайлардан сабак ала. Шәһәргә күчкәч, ике ел Орски мәдрәсәсендә укый. 1905 елда иң алдынгы мәдрәсәләрнең берсе саналган Ырынбурдагы «Хөсәения» мәдрәсәсендә белем ала. Кечкенәдән сәламәтлеккә туймаган Мирхәйдәр ике елдан укуын ташларга мәҗбүр була һәм Күкшел утарына кайтып китә. Монда ул кулына төшкән китаплар укып белемен күтәрә.
Башта шигырьләр яза. 1912, 1913 елларда шигырьләрдән генә торган ике китап та бастыра. Шул ук елларда Орскидагы драмтүгәрәк өчен «Яшьләр алдатмыйлар» исемле беренче пьесасын иҗат итә. 1913 елда «Кызганыч» һәм «Тәкъдирнең шаяруы» исемле ике пьеса яза. Пьесаларының икесен дә яшьләр мәхәббәтенә багышлый. Әдип гомеренең соңгы көненә кадәр иҗат итә, ләкин драматург буларак «Галиябану» драмасын язгач кына дан казана. Бу – театр сәхнәсендә иң күп куелган әсәрләрнең берсе.
Мирхәйдәр Фәйзи үзенең кыска иҗат дәверендә 16 оригиналь сәхнә әсәре яза, 7 пьеса тәрҗемә итә, халык җырлары җыентыгын төзи, 200 дән артык шигырь, дистәләгән хикәя яза, 70 көндәлек дәфтәре калдыра.
Мирхәйдәр Фәйзи Баймак районында якты эз калдырган. 1919-1921 елларда ул Юлык авылында мәдәни-агарту эшләрен башкара, аннан Темәстә драмтүгәрәк режиссеры һәм “Кызыл Урал” гәҗитендә хезмәткәр булып эшли. М.Фәйзи Түбә руднигында китапханәдә эшли, аннан Баймакның үзендә китапханә мөдире була. Түбә руднигында китапханө мөдире булып эшләгәндә, яшь шагыйрь Сәләх Кулибайны олы әдәбият юлына алып чыга: аның өйрәнчек шигырьләрен мөхәррирләп, Уфа гәҗит-журналларына җибәрә. Шушы Ирәндек таулары буенда ул “Асылъяр” (1920), “Ак калфак” (1922), “Адашкан күңел” (1923) драмаларын яза.
Кече яшьтән үк килгән йөрәк авыруы, соңрак башланган үпкә туберкулезы язучының сәламәтлеген тәмам какшата һәм гомерен чикли – Мирхәйдәр Фәйзи 1928 елның 9 июлендә Башкортстан Республикасының Баймак шәһәрендә вафат була һәм шунда җирләнә.

# Мирхәйдәр Фәйзи
## Хәтер

* Баймак шәһәрендә урамга исеме бирелгән, бюсты куелган.
* 1991 елдан Оренбург дәүләт татар драма театры Мирхәйдәр Фәйзи исемен йөртә.
* 1991 елда Татарстанның Балтач районы Шода авылында музей-утары ачыла.
* Казанның Идел буе районында урамга исеме бирелгән.
* 2015 елда Татарстанның Яңа Чишмә районы Шахмай авылында (әтисе Мостафа туып-үскән йортта) драматург исемен йөртүче авыл тарихы музее ачыла.
# Ишбулды (Әбҗәлил районы)

Ишбулды — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

# Ишбулды (Әбҗәлил районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 539 кешенең яшәве мәгълүм.

# Ишбулды (Әбҗәлил районы)
## Танылган шәхесләр

* Фәхирә Гомәрова (1921-1996), Социалистик Хезмәт Каһарманы.
# Уайзонвиль

Уайзонвиль (фр. Oysonville) — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
# Ярашлыюрүк (Эрегли)

Ярашлыюрүк (төр. Yaraşlıyürük) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Боноли (Виченца)

Боноли — Италиянең Венеция төбәге Скио өязендә урнашкан торак пункт.

# Боноли (Виченца)
## Географиясе

Боноли Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Боноли (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Саях

Саях — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Сейма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.

# Саях
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшыдан алып Иделгә койганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010301312110000034025
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003402
* Бассейн коды — 09.01.03.013
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Вьэнна (Мэн)

Вьэнна — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Вьэнна (Мэн)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Вьэнна (Мэн)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 25,51 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 273 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (17582) 1994 WL

(17582) 1994 WL — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17582) 1994 WL
## Тарихы

1994 елның 25 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 WL» саналган.
# ECEL1

ECEL1 (ингл. Endothelin converting enzyme like 1) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Стары Крывск

Стары Крывск (белар. Стары Крыўск) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.

# Стары Крывск
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Раква Тсо

Раква Тсо(Тибет телендә: རག་ཝྭ་མཚོ, Wylie: rag wwa mtsho; гадиләштерелгән Кытай иероглифлары белән: 然乌湖; традицион Кытай иероглифлары белән: 然烏湖; pinyin: Ránwū Hú), шулай ук Раву Тсо яки Ранву күле буларак мәгълүм, ул Кытайның Тибет Автономияле Регионында, Чамдо префектурасында, Башө даирәсендә Нгагунг Тсодан көньякта һәм Арза Гонгла Бозлыгыннан төньякта күл. Күл 27 км² (10 квадрат миль) мәйданын колачлый һәм 3850 метр (12630 фут) биеклегендә урнашкан. Күл җир ишелеп дамба ясалып барлыкка килгән. Күлдән Парлунг Елгасы агып чыга. Күл тарихи Хам төбәгендә урнашкан. Уртача температура 8,5 °C (47,3 °F) һәм явым-төшемнәр 849,7 мм (33,45 дюйм). Ул мәшһүр турист манзарасы булып тора.
# Сан Рафаел де Юстис, Лоретио (Селая)

Сан Рафаел де Юстис, Лоретио — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Селая муниципалитеты составына керә.

# Сан Рафаел де Юстис, Лоретио (Селая)
## Географиясе

Сан Рафаел де Юстис, Лоретио Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Рафаел де Юстис, Лоретио (Селая)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Рафаел де Юстис, Лоретио (Селая)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Плезант-Плейн (Айова)

Плезант-Плейн — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Плезант-Плейн (Айова)
## Тарихы

Плезант-Плейн шәһәре елда нигезләнгән.

# Плезант-Плейн (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,637328 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 229 ± 0 метр һәм 225 метр биеклектә урнашкан.
# Хасанага (Дадай)

Хасанага (төр. Hasanağa) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Дадай илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Мариасдорф

Мариасдорф — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. Оберварт округы составына керә.

# Мариасдорф
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 412 метр биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
# Лос Анхелес (Вильягран)

Лос Анхелес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Вильягран муниципалитеты составына керә.

# Лос Анхелес (Вильягран)
## Географиясе

Лос Анхелес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Лос Анхелес (Вильягран)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лос Анхелес (Вильягран)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Чаксиракси

Ча́ксира́кси (испан телендә: Chaxiraxi) — Кәнәри архипелагы составында Тенерифе утравының асаба яшәүчеләре Гуанчларның мифологиясендә төп хатын-кыз Илаһы. Соңрак Чаксиракси Кәнәри утрауларының яклаучысы Канделария Изге Анасы белән тәңгәлләштерелгән булган. Гуанч халкы Чиркәве яңа мәҗүси хәрәкәте адептларында табыну объекты булып тора.
# П'етрою

П'етрою — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан авыл. Ведень (коммуна) коммунасына карый.

# П'етрою
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Лоундес (округ, Джорджия)

Лоундес — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Валдоста шәһәре.

# Лоундес (округ, Джорджия)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1825 елда оештырыла.

# Лоундес (округ, Джорджия)
## Территориясе

Округ мәйданы 1305 км² тәшкил итә.
# (17219) Gianninoto

(17219) Gianninoto — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17219) Gianninoto
## Тарихы

2000 елның 1 февралендә CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 CV» саналган.
# Доубравка (Храштяни)

Доубравка (чех. Doubravka) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Храштяни (Ческе Будейовице) районында урнашкан авыл.

# Доубравка (Храштяни)
## Географиясе

Мәйданы — 3,437 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Доубравка (Храштяни)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Доубравка (Храштяни)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Доубравка (Храштяни)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 246 |
| 1880 | 265 |
| 1890 | 224 |
| 1900 | 250 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 230 |
| 1921 | 230 |
| 1930 | 235 |
| 1950 | 182 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 197 |
| 1970 | 174 |
| 1980 | 163 |
| 1991 | 141 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 115 |
| 2011 | 102 |
| 2021 | 101 |
# Досо (Ла Специя)

Досо — Италиянең Лигурия төбәге Леванто өязендә урнашкан торак пункт.

# Досо (Ла Специя)
## Географиясе

Досо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Досо (Ла Специя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Монес

Монес (фр. Monès) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Ипиау

Ипиау — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.

# Ипиау
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 267,329 км².
# Укерниця

Укерниця — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Пшелевице гминаcында урнашкан авыл.

# Укерниця
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гау (Оклахома)

Гау — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гау (Оклахома)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Гау (Оклахома)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 4,266104 км², 3,871917 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 149 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# (979) Ильсева

(979) Ильсева (лат. Ilsewa) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (979) Ильсева
## Тарихы

1922 елның 29 июнендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1922 MC» саналган.
# Владимир губернасы

Владимир губернасы (рус. Владимирская губерния) — Россия империясенең, РСФСРның һәм ССРБның административ берәмлеге.

# Владимир губернасы
## Тарих

Владимир губернасы 1796 елда оештырылып, 1929 елда юкка чыгарылган.

# Владимир губернасы
## Халык

Туган тел буенча состав, 1897: рус теле — 99,7%.
Дини состав, 1897: праваслаулар — 97,2%, искейолачылар — 2,5%.

# Владимир губернасы
## Эчке бүленеш

1897 елда Владимир губернасы 13 өязгә бүленгән булган.
# Эггенбург

Эггенбург — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Хорн округы составына керә.

# Эггенбург
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 329 метр биеклектә урнашкан. Майзельдорф, Рёшиц, Штранинг-Графенберг һәм Бургшлайниц-Кюнринг коммуналары белән чиктәш.
# Бургштеттен

Бургштеттен (алман. Burgstetten) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Бургштеттен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,29 км² (1961). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 254 метр һәм 255 метр биеклектә урнашкан.
# Йоруба Википедиясе

Йоруба Википедиясе – Википедиянең йоруба телендәге бүлеге.

# Йоруба Википедиясе
## Статистика

Йоруба Википедиясендә 34 382 мәкалә бар (10 октябрь 2024). Теркәлгән кулланучылар саны — 29 733, шул исәптән 58 кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган, 3 кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны — 587 004.
# Чамкөй (Демирҗи)

Чамкөй (төр. Çamköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Демирҗи илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Семноха

Семноха — Польшаның Мазовия воеводалыгы Лелис гминасында урнашкан авыл.

# Семноха
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Палацо (Салерно)

Палацо — Италиянең Кампания төбәге Романьяно-аль-Монте өязендә урнашкан торак пункт.

# Палацо (Салерно)
## Географиясе

Палацо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Палацо (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Отин (Ждяр над Сазавоу)

Отин (чех. Otín) — Чехиянең Высочина крае Ждяр-над-Сазавоу һәм Q89267433? районында урнашкан авыл.

# Отин (Ждяр над Сазавоу)
## Географиясе

Мәйданы — 5,550042 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 514 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Отин (Ждяр над Сазавоу)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Отин (Ждяр над Сазавоу)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Отин (Ждяр над Сазавоу)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 329 |
| 1880 | 340 |
| 1890 | 353 |
| 1900 | 375 |
| 1910 | 353 |
| 1921 | 326 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 367 |
| 1950 | 318 |
| 1961 | 301 |
| 1970 | 287 |
| 1980 | 296 |
| 1991 | 258 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 266 |
| 2014 | 334 |
| 2016 | 327 |
| 2017 | 327 |
| 2018 | 322 |
| 2019 | 329 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 329 |
| 2021 | 334 |
| 2021 | 326 |
| 2022 | 330 |
| 2023 | 335 |
| 2024 | 333 |
# Монтенеф

Монтенеф (фр. Monteneuf) — Франциянең Морбиан департаментында урнашкан коммуна.
# Селеста (город)

Селеста (фр. Sélestat) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Селеста (город)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 44,40 км².
# Ройалтон (Миннесота)

Ройалтон — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Ройалтон (Миннесота)
## Тарихы

Ройалтон шәһәре елда нигезләнгән.

# Ройалтон (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 5,101227 км², 5,147114 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 329 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Лучине

Лучине — Словениянең Гореня вас-Поляне җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Лучине
## Географиясе

Мәйданы — 2,34 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 634 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Тилга (Һииумаа)

Тилга (эст. Tilga) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
# Милявичы

Милявичы (белар. Мілявічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.

# Милявичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Бервин-Гайтс (Мэриленд)

Бервин-Гайтс — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Бервин-Гайтс (Мэриленд)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1888 елда нигезләнгән.

# Бервин-Гайтс (Мэриленд)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,78897 км², 1,785732 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 34 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Труханавичы (Дзятлавский районы)

Труханавичы (белар. Труханавічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.

# Труханавичы (Дзятлавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# ATAD2B

ATAD2B (ингл. ATPase family AAA domain containing 2B һәм ATPase family AAA domain-containing protein 2B) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Adron

Adron yäki Hadron (bor. yunança ἁδρός - "ere", "massiv") - köçle tä'sir iteşüdä qatnaşuçı elementar kisäkçeklärneñ töre.
Adronnar köçle tä'sir iteşüdä saqlana torğan kvant sannarına iä - säyerlek, soqlanu, maturlıq, xaqlıq h.b.
Tösle qorğılı obyektlardan - kvarklardan häm gluonnardan adronnarnı tözü protsessı - adronlaşu dip yörtelä.

# Adron
## Törkemnär

Adronnar ike töp törkemgä bülenä:
* Barionnar - öç tösle kvarktan tora, häm tössez qatnaşma bulıp tora. Küzätelä torğan matdä kübesençä näq barionnardan tora: nuklonnardan - atom töşläre. Şulay uq awırraq häm stabilsez kisäkçälär - hiperonnar barionnarğa qarıy.
* Mezonnar - ber kvark häm ber antikvarktan tora. Pionnar (π-mezonnar) häm kaonnar (K-mezonnar) häm awırraq kisäkçeklär mezonnarğa qarıy.
Soñğı waqıtta ekzotik adronnar tabılğan:
* Pentakvarklar (4 kvark häm 1 antikvark)
* ekzotik mezonnar

# Adron
## Barionnar

Ğädättä barionnar (fermionnar) öç tösle kvarktan yäki öç tösle antikvarktan tora.
* Nuklonnar - atom töşeneñ kisäkçälär: protonnar, neytronnar.
* Hiperonnar - Λ-, Σ-, Ξ- , Ω- kisäkçälär ber yäki kübräk s-kvarklardan tora, tiz tarqala häm nuklonnardan awırraq.
* Soqlanğan (c-kvarklardan tora) häm matur (b-kvarklardan tora) barionnar tabılğan.
* Pentakvark - biş tösle kvarktan tora (4 kvark häm 1 antikvark).

# Adron
## Mezonnar

Ğädättä mezonnar (bozonnar) kvark häm antikvarktan tora - pion, kaon, J/ψ-mezon h.b.
Atom töş köçläre modelendä nuklonnarara tä'sir iteşü mezonnar yärdämendä xasil bula.
Nul' spinlı mezonnar nonet ka kerä.
# Каикилани (кратер)

Каикилани (лат. Kaikilani) — Венера планетасының
координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 19,9 километр озынлыкта булган кратеры.

# Каикилани (кратер)
## Исеме

Каикилани кратеры Гавайи идарәчесе Каикилани хөрмәтенә аталган.
# Ташбаер (Сушеһри)

Ташбаер (төр. Taşbayır) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Сушеһри илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# HD95608

HD95608 — Әсәт йолдызлыгында урнашкан kA1hA2mA3 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 4,398 ± 0,009 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Ильби-Соим (Охть-Юган кушылдыгы)

Ильби-Соим — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Охть-Юган елгасының сул ярына тамагыннан 30 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 10 км.

# Ильби-Соим (Охть-Юган кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200051397
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115205139
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Харошая Ель

Харошая Ель (белар. Харошая Ель) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.

# Харошая Ель
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# 963 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 963 — Милади тәкъвим буенча X гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 963 — безнең эрага кадәр X гасырга кергән ел.
* 963 — сан.
# IC 1166-1

IC 1166-1 — чикләрендә урнашкан инфракызыл чыганак, рентгеновский источник һәм Сейферт I .

# IC 1166-1
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1166, IRAS F16000+2628, LEDA 56771, 2MASX J16020888+2619456, 1RXS J160209.4+261936, SDSS J160208.91+261945.5, Z 137-18, IRAS 16000+2628, SDSS J160208.91+261945.6, RX J160209+26197, Z 1600.0+2628, [DML87] 393, [HB91] 1600+264, RX J1602.1+2619, [ZEH2003] RX J1602.1+2619 1 һәм Gaia DR2 1316192216760175744 буларак та сурәтләнә.
# Лөөра

Лөөра (эст. Lööra) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
# SKA1

SKA1 (ингл. Spindle and kinetochore associated complex subunit 1) — кешенең 18-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Улиук

Улиук — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. Сакошу-Турческ (коммуна) коммунасына карый.

# Улиук
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 90 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сажин

Сажин (рус. сажень — «колач») — искергән Россия озынлык үлчәве берәмлеге. Башта бер кулның бармак очларыннан икенче кулның бармак очларына кадәр озынлык.
* 1 сажин = 1/500 чакрым = 3 аршын = 12 сөям = 48 вершок
* 1 сажин = 7 фут = 84 дюйм = 2,1336 метр
# Владиславув (Силезия воеводалыгы)

һәм
Владиславув — Польшаның Силезия воеводалыгы Медзьно гминасында урнашкан авыл.

# Владиславув (Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Донья Панчита (Гуанахуато )

Донья Панчита — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Гуанахуато муниципалитеты составына керә.

# Донья Панчита (Гуанахуато )
## Географиясе

Донья Панчита Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Донья Панчита (Гуанахуато )
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Донья Панчита (Гуанахуато )
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.