yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Кизләү

Кизләү (рус. Евпатория, укр. Євпато́рія, кырымтат. Kezlev, Кезлев) — Кырым ярымутравының урнашкан шәһәр-курорт. Рус телендә бөек Понт патшасы Митридат Евпатор истәлегенә Евпатория дип аталган.

# Кизләү
## Тарих

Кизләү урынында кешеләр б.э.к.3 мең элек торган инде.
Биредә таврлар, киммерийләр, соңрак греклар яшәгәннәр. Каланың борынгы исеме — Керкинитида. III—II гасырда кала скифлар тарафыннан җимерелгән.
Һуннар, болгарлар, хәзәрләр, печенеглар, кыпчаклар Кизләү урынында торганнар.
Алтын Урда чорында Кизләү — сәүдә үзәге.
1475 елда Госман империясенә керә, Кизләү (төрекчә Гөзлөв) кирмәне төзелә.
1552 елда Дәүләт-Гәрәй хан идарә иткән чорда Җомга-Җәмигъ мәчете төзелә.
1774 елда Россия Кырым ханлыгын басып ала.
Кизләү каласы рус телендә борынгы гаскәр башлыгы, патша Митридат VI Евпатор истәлегенә Евпатория дип аталган.
Кырым сугышы вакытында Кизләү инглиз-француз-төрек гаскәрләре тарафыннан басып алына.
1941 елның 31 октябреннән 1944 елның 13 апреленә кадәр фашистлар тарафыннан басып алына.
1944 елның 18 маенда кырымтатар халкы сөргенгә җибәрелә, 26 июнендә әрмәннәр, болгарлар, греклар да сөргенгә җибәрелә.
Сугыш вакытында 12 мең кеше атып үтерелгән, халык саны 45–55 %ка кими.

# Кизләү
## География

Евпатория Кара диңгез ярында, Кырымның далалы көнчыгыш өлешендә урнашкан.

# Кизләү
## География
### Климат

Евпатория климаты :
| Күрсәткеч | Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| Уртача температура, °C | 0,5 | 1,0 | 4,1 | 10,2 | 15,6 | 20,3 | 22,8 | 22,3 | 17,9 | 11,9 | 7,4 | 3,5 | 11,5 |
| Чыганак: ||||||||||||||

# Кизләү
## Халык

Милли состав (2001): руслар — 64,9 %, украиннар — 23,3 %, кырымтатарлар — 6,9 %, белоруслар — 1,5 %.

# Кизләү
## Кардәш шәһәрләр

* Янина (Греция) — 1989
* Фигейра-да-Фош (Португалия)
* Людвигсбург (Алмания)
* Закинтос (Греция)
* Островец-Свентокшиски (Польша)
* Силифке (Төркия)
* Мәскәү өлкәсенең Красногорск районы (Россия)
* Ламби (Греция)
* Белгород (Россия)

# Кизләү
## Транспорт

Евпатория — Россиянең тар уколейлы трамвай йөри торган өч шәһәренең берсе. Башка ике шәһәр: Пятигорск һәм Калининград.
* 2021 елда Евпаториядә йөри башлаган трамвайлар.

# Кизләү
## Шәхесләр

* Пётр Прихожан (1940—2010), шагыйрь.
# Навуз (Люблин воеводалыгы)

һәм
Навуз — Польшаның Люблин воеводалыгы Нелиш гминаcында урнашкан авыл.

# Навуз (Люблин воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Конде-Нортан

Конде-Нортан (фр. Condé-Northen) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Конде-Нортан
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,92 км².
# Җиңү проспекты һәм Рихард Зорге урамнары киселешендә транспорт чишелеше

Җиңү проспекты һәм Рихард Зорге урамы киселешендәге юл хәрәкәте чишелеше — ике борылмалы эстакада һәм башка корылмалы юл хәрәкәте үткәргече, Казанның Идел буе районында урнашкан.

# Җиңү проспекты һәм Рихард Зорге урамнары киселешендә транспорт чишелеше
## Урнашуы

Бу юл киселеше шәһәрнең көньяк өлешендә, Горки дигән зур торак районы үзәгендә, иң мөһим шәһәр магистральләре - Җиңү проспекты һәм Ричард Зорге урамы киселешендә урнашкан.

# Җиңү проспекты һәм Рихард Зорге урамнары киселешендә транспорт чишелеше
## Төзелеш үзенчәлекләре

Җиңү проспекты белән Ричард Зорге урамы киселешендәге ике катлы юл киселеше шәһәр өчен иң зур һәм әһәмиятлесе. Бу Ричард Зорге урамы аша узучы күпер, Җиңү проспекты буйлап ике эстакада, Ричард Зорге урамы аша биек җәяүлеләр кичүе, шулай ук Җиңү проспектында җир асты җәяүлеләр кичүе һәм Җиңү проспекты метро станциясенә ике керү павильоны һәм ике трамвай тукталышына чыга торган юлдан гыйбарәт.
Юлүткәргечнең озынлыгы - 342,15 м, киңлеге - 33,6 м; ул өч эстакададан тора: дүрт полосалы ике автомобиль һәм ике трассалы бер трамвай юлы. Бер борылышлы эстакада озынлыгы (Җиңү проспекты белән Сыртланова урамы киселешендә) озынлыгы 281 м, икенчесенең озынлыгы (Җиңү проспектының Сафиуллин урамы киселешендә) - 208 м; ике хәрәкәт полосасы булган борылыш күперләренең киңлеге 14,28 м. Борылыш күперләренең экстремаль нокталары арасы 1,15 км. Җиңү проспекты күпер аша узучы 8-10 юл хәрәкәтеннән һәм ике трамвай линиясеннән тора. Барлык юл киселешендәге асфальт-бетон тротуарның гомуми мәйданы 94 113 м2
Чынлыкта, бу транспорт чишелеше Җиңү проспекты метро станциясе һәм күрше җәмәгать транспорты тукталышлары, автобус, троллейбус, трамвай тукталышларын да кертеп, зур шәһәр транспорт чишелеше функциясен башкара.

# Җиңү проспекты һәм Рихард Зорге урамнары киселешендә транспорт чишелеше
## Төзелеше

Җиңү проспекты белән Ричард Зорге урамы киселешендәге транспорт чишелеше Казанның транспорт инфраструктурасын модернизацияләү программасы кысаларында төзелгән, шәһәрнең 27-нче Бөтендөнья җәйге универсиадасына әзерлек кысаларында тормышка ашырыла. Ул төзелеш транспорт хәрәкәте чишелеше өчен планлаштырылган 12 чишелешнең берсенә әверелә, (ахырда 11 төзелә).
Җиңү проспекты белән Ричард Зорге урамы киселешендәге юл чишелеше "Татдорпроект" юл объектларын проектлау институты тарафыннан эшләнгән.
2012 елның 29 августында Җиңү проспекты белән Ричард Зорге урамы киселешендәге юл чишелеше тантаналы рәвештә Татарстан Республикасы Президенты Р. Н. Минниханов һәм Казан мэры И.Р. Метшин катнашында ачыла. Ачылу тантанасы "Оригами" реклама агентлыгы тарафыннан оештырыла һәм алып барыла.
* Төнге яктырту астында юл чишелеше (2019 елның июле)
* Ричард Зорге урамы аша узу(апрель, 2020)
* Җиңү проспекты белән Сафиуллин урамы киселешендәге борылмалы күпер (сентябрь, 2019)
* Җиңү проспекты белән Сыртланова урамы киселешендәге борылылмалы күпер (2019 елның августы)
* Рихард Зорге урамы аша җәяүлеләр кичүе (ноябрь, 2018)
# CRYBG2

CRYBG2 (ингл. Crystallin beta-gamma domain containing 2) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Эммасте-Курису

Эммасте-Курису (эст. Emmaste-Kurisu) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
# Эдвард Григ

Э́двард Һагеруп Григ (tat. lat. Edvard Grig(үле сылтама), норв. Edvard Hagerup Grieg) (1843 елның 15 июне – 1907 елның 4 сентябре) – романтизм дәверендә иҗат иткән бөек норвегияле композитор, музыка эшлеклесе, пианист, дирижер.
Григның иҗатына Норвегия халык мәдәнияте, халык авыз иҗаты йогынты ясаган.
Григның иң мәшһүр әсәрләре — Һенрик Ибсен драмасына язылган «Пер Гюнт» исемле ике сюита. Беренче сюитага "Иртә", "Озе үлеме", "Әнитрә биюе", "Тау патшасы мәгарәсендә" пьесалары, икенче сюитага - "Ингридның зары", "Гарәп биюе", "Пер Гюнтның Ватанга кайтуы" һәм "Сольвейг җыры" кергән.
Григ 637 җыр һәм романс язган, үлгәннән соң тагын 20 пьесасы чыгарылган. Григ күп кенә әсәрләрен скандинав әдәбиятына багышлаган.
Григ төп әсәрләре "Пер Гюнт" сюитасында - "Сольвейг җыры" һәм аеруча "Тау патшасы мәгарәсендә" пьесалары дөньяда бик танылган, иң мәшһүр хәзерге заман классик әсәрләре булып санала.

# Эдвард Григ
## Сайланган әсәрләре

* Концерт для фортепиано с оркестром ля минор. Первая часть (info) (информация о файле)
* Концерт для фортепиано с оркестром ля минор. Вторая часть (info) (информация о файле)
* Концерт для фортепиано с оркестром ля минор. Третья часть (info) (информация о файле)
# Ворша (елга)

Ворша — Россия территориясеннән ага торган елга. Владимир өлкәсе, Мәскәү өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга КАС/ИДЕЛ/2231/87/336 кушыла. Елга озынлыгы 71 км.

# Ворша (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Клязьма елгасы Орехово-Зуево каласыннан Владимир каласына кадәр . Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Мокшадан Иделгә кушылганга кадәр, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010300712110000032051
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003205
* Бассейн коды — 09.01.03.007
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Лос Магеес (Коюка де Каталан)

Лос Магеес — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Коюка-де-Каталан муниципалитеты составына керә.

# Лос Магеес (Коюка де Каталан)
## Географиясе

Лос Магеес Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Лос Магеес (Коюка де Каталан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Лос Магеес (Коюка де Каталан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Гута (Паенчанский повяты)

Гута — Польшаның Лодзь воеводалыгы Келчиглув гминаcында урнашкан авыл.

# Гута (Паенчанский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бюи

Бюи (фр. Buhy) — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
# Алапай муниципаль берәмлеге

Алапай муниципаль берәмлеге (рус. Муниципальное образование Алапаевское) — Свердловск өлкәсе составына керүче муниципаль берәмлек. Көнчыгыш идарә бүлгесенә керә.
Административ үзәк — Алапай шәһәре.

# Алапай муниципаль берәмлеге
## Административ бүленеш

Алапай муниципаль берәмлеге составына 70 торак пункт керә.
# Бекшанка

Бекшанка (Кочкарлейка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Сембер өлкәсе, Самара өлкәсе, Пенза өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сызранка елгасының уң ярыннан 121 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 44 км.

# Бекшанка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сызранка елгасы, инештән Сызран каласына (каланан Югарырак) чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010001312112100008939
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100893
* Бассейн коды — 11.01.00.013
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Спонгано

Спонгано — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. Лечче провинциясе составына керә.

# Спонгано
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 96 метр биеклектә урнашкан. Андрано, Дизо, Ортелле, Поджардо һәм Сурано коммуналары белән чиктәш.
# Ричолио

Ричолио — Италиянең Калабрия төбәге Сан-Лука өязендә урнашкан торак пункт.

# Ричолио
## Географиясе

Ричолио Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ричолио
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ешилкөй (Якакент)

Ешилкөй (төр. Yeşilköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Якакент илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# 100-нче укчы төмәне (1-нче формалаштыру)

Барлыгы 100-нче укчы дивизия 2 тапкыр формалаштырылган. Башка формалаштыру исемлеген дә кара.
Ленин орденлы 100-нче укчы төмәне (рус. 100-я ордена Ленина стрелковая дивизия (100 сд)) — Бөек Ватан сугышы вакытында ЭККГ укчы дивизиясе.

# 100-нче укчы төмәне (1-нче формалаштыру)
## Бәйләнеш

| Дата | Фронт (округ) | Армия | Корпус (группа) |
| 22 июнь 1941 ел | Көнбатыш фронт | - | 2-нче укчы корпус |
| 1 июль 1941 ел | Көнбатыш фронт | 13-нче армия | 2-нче укчы корпус |
| 10 июль 1941 ел | Көнбатыш фронт | 20-нче армия | 2-нче укчы корпус |
| 1 август 1941 ел | Резерв фронт | 24-нче армия | 23-нче укчы корпус |
| 1 сентябрь 1941 ел | Резерв фронт | 24-нче армия | |

# 100-нче укчы төмәне (1-нче формалаштыру)
## Җитәкчеләр составы

* Добренко (1924)
* Иван Руссиянов, гвардия генерал-майоры - (01.09.1939 - 18.09.1941)
# Придороҗное (Костанай өлкәсе)

Придороҗное (каз. Придорожное) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Придороҗное (Костанай өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Пейкос (Техас)

Пейкос — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Пейкос (Техас)
## Тарихы

Пейкос шәһәре елда нигезләнгән.

# Пейкос (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 18,924961 км², 18,924896 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 793 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Фәридә Харрасова

Фәридә Харрасова, Фәридә Заһир кызы Харрасова (1971 елның 27 декабре, СССР, РСФСР, Татарстан АССР, Казан) – рәссам-иллюстратор, «Идел» (1992―2000), «Татарстан» (2003―2009) журналларының баш рәссамы.

# Фәридә Харрасова
## Тәрҗемәи хәле

1971 елның 27 декабрендә Казанда туган. Әнисе – табибә, кызын ялгызы тәрбияләп аякка бастыра. Әби-бабасының авылы – Бөгелмә районы Димескәй авылы. Бабасы Халит Нәгыймуллин, сугыш ветераны, колхоз рәисе булган. Фәридәнең балалар бакчасыннан ук рәсем ясарга һәвәслеге була. Әкиятләр укырга, аларның рәсемнәрен карарга ярата. Физика-математика юнәлешендәге мәктәп белән беррәттән, сәнгать мәктәбен, 1993 елда Н. И. Фешин исемендәге Казан сәнгать училищесының театр-декорация бүлеген тәмамлый, квалификациясе – рәссам-декоратор. Икенче курста укыган вакытта ук «Ялкын», «Идел» журналларында иллюстратор буларак эшләгән. Дүртенче курста, «Идел» журналына баш рәссам итеп чакыралар, 1992-2000 елларда «Идел» журналында баш рәссам була. 2003-2009 елларда «Татарстан» журналында баш рәссам вазифасын башкара. 2000-2002 елларда «Оазис» журналында рәссам-дизайнер була. 2007-2011 елларда «АртЭко» галереясында ефәктә рәсем ясау укытучысы.

# Фәридә Харрасова
## Иҗаты

Төп илһам чыганагы – табигать. Салкын төсләрне (зәңгәр, шәмәхә) ныграк үз итә. Ефәктә (батикта) ясалган картиналар – иҗатында төп юнәлешнең берсе. Башта картиналар ясый, яулык-шәлләргә бизәкләр сала, аннан соң зур тукымаларда эшләргә керешә. Соңгы елларда күбрәк рәссам-иллюстратор буларак эшли, Татарстан китап нәшрияты белән хезмәттәшлек итә. График-рәссам буларак, күп кенә китапларны бизәгән. Соңгы эшләренең берсе – Шәүкәт Галиевның балалар өчен шигырьләр китабын бизәгән. Шагыйрь Ләис Зөлкарнәй китапларын да бизәгән.
Атнасына өч тапкыр үзенең студиясендә дәресләр үткәрә.

# Фәридә Харрасова
## Күргәзмәләре

Казанда ике шәхси күргәзмәсе узган. Җәйге Универсиада вакытында (2013), Мәдәни Универсиада кысаларында, Казан кремленың Ислам мәдәнияте музеенда заманча батикта татар орнаменты темасына «Көмеш болын» (рус. Шелковый ветер в серебряных лугах) дип аталган күргәзмәсе эшләгән Анда рәссамның ефәктән эшләнгән әйберләре тәкъдим ителгән.
2014 елда Ә. Мәҗитовның сәнгать галереясында шагыйрь Ләис Зөлкарнәй шигырьләре буенча әзерләнгән «Мәңгелектә исә җил» (рус. Ветер вечности) дип аталаган күргәзмәсе уза.
Күп иҗат эшләре шәхси кулларда, шәхси тупланмаларда саклана.

# Фәридә Харрасова
## Гаиләсе

Ире – шагыйрь Ләис Зөлкарнәй (Ләис Мәүлит улы Харрасов, 1962 елгы). «Ялкын» журналында бергә эшләгәндә танышканнар. Олы уллары Сөләйман (28 яшьтә), кызлары Мәрьям, уллары Йосыф, Даут.
# (20754) 2000 AD244

(20754) 2000 AD244 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20754) 2000 AD244
## Тарихы

2000 елның 8 гыйнварында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 AD244» саналган.
# Борки (Злотовский повяты)

Борки — Польшаның Великопольское воеводалыгы Оконек гминасында урнашкан авыл.

# Борки (Злотовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ровето (Козенца)

Ровето — Италиянең Калабрия төбәге Требизакче өязендә урнашкан торак пункт.

# Ровето (Козенца)
## Географиясе

Ровето Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ровето (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Макастре

Макастре (исп. Macastre) — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Макастре
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 37,7 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 360 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Нарамице

Нарамице — Польшаның Лодзь воеводалыгы Бяла гминаcында урнашкан авыл.

# Нарамице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (2308) Шилт

(2308) Шилт (лат. Schilt) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2308) Шилт
## Тарихы

1967 елның 6 маенда Арнольд Клемола, тарафыннан Эль-Леонсито обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1967 JM» саналган.
# Танн (округ)

һәм
Танн — Франциядәге округ (фр. Arrondissement). Югары Рейн департаментына карый.

# Танн (округ)
## Географиясе

Мәйданы — 525 км². Округ 4 кантоннан тора, алар үз чиратында 52 коммунага бүленгән.
# Турско (Диңгез буе воеводалыгы)

һәм
Турско — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Мястко гминасында урнашкан авыл.

# Турско (Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD248171

HD248171 — Йөкче йолдызлыгында урнашкан A спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,37 ± 0,07 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Азоя-ди-Сима

Азоя-ди-Сима — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. Сантарен (Португалия) муниципалитетына карый.

# Азоя-ди-Сима
## Географиясе

Мәйданы — .
# Җоьела (Перуҗа)

Җоьела — Италиянең Умбрия төбәге Кастильоне-дель-Лаго өязендә урнашкан торак пункт.

# Җоьела (Перуҗа)
## Географиясе

Җоьела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Җоьела (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Орбитаның эчке диварының җәрәхәтле сынуы

Эчке диварның күпчелек сынулары орбита төбе зарарлану белән бәйле.
1. Билгеләре
* Периорбиталь гематома (рәс. 23.7а) һәм борын аша сулау өчен үсеш алган тире асты эмфиземасы (еш).
* Тышка (рәс. 23.7б) һәм эчкә (рәс. 23.7в) караганда эчке туры мускул кысылу өчен барлыкка килгән күз хәрәкәте бозылу.
2. КТ зарарлану күләмен бәяләү өчен үткәрәләр (рәс. 23.7г).
3. Дәвалау. Кысылган тукымаларны чыгару һәм сөякле кимчелекне юк итү.
NВ Куышлыктан инфекцияле матдә орбитага күчү куркынычлыгы өчен борыннан сулау чикле булырга тиеш.
# Ловейра (Сан-Паулу)

Ловейра — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Ловейра (Сан-Паулу)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 55,349 км².
# STRIP1

STRIP1 (ингл. Striatin interacting protein 1) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Казчина Тапела (Комо)

Казчина Тапела — Италиянең Ломбардия төбәге Лурате-Каччивио өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Тапела (Комо)
## Географиясе

Казчина Тапела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казчина Тапела (Комо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сергей Юшко

Сергей Владимирович Юшко (1971 елның 3 марты, Молодечно, Минск өлкәсе, ССРБ) — Россия галиме, педагог, эшмәкәр. Техник фәннәр докторы, профессор. Казан милли тикшеренү технология университеты ректоры.

# Сергей Юшко
## Биография

Сергей Юшко 1971 елның 3 мартында Минск өлкәсенең Молодечно шәһәрендә туа. 1994 елда «Очу аппаратлары двигательләре» һөнәре буенча А. Н. Туполев исемендәге Казан авиация институтын тәмамлый. 1996 елда Казан дәүләт технология университетының (КДТУ) автоматлаштыру һәм мәгълүмат кафедрасында аспирантураны тәмамлый. 2001 елда университетың докторнатурасын тәмамлый һәм Россиядә техник белгечлек буенча докторлык дәрәҗәсенә ия булган яшьләрнең берсе була.
1997—2006 елларда — Бөтенроссия расходометрия фәнни-тикшеренү институтының Казан дәүләт фәнни метрология үзәгенең әйдәүче фәнни хезмәткәре.
2001 елдан — Казан дәүләт технология университеты профессоры. 2006 елдан — КДТУның мәгълүмати технологияләр факультеты деканы. 2004—2006 елларда — «"ИДЕЯ" инновацион-җитештерү технопаркы» ААҖнең инновацияләр буенча директоры. 2006 елның мартыннан ― «"ИДЕЯ" инновацион-җитештерү технопаркы» генераль директоры.
2017 елның июненнән — Казан милли тикшеренү технология университеты ректоры вазыйфаларын башкаручы. 2018 елның 15 мартында университет ректоры итеп сайлана.
2007 елдан Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе Президиумы әгъзасы. Химия һәм химия технологияләре бүлеге буенча ТР ФА әгъза-корреспонденты (2010).
Кандидатлык дәрәҗәсен алырга теләүчеләрнең биштән дә ким булмаган фәнни җитәкчесе булган. Россия һәм чит ил басмаларында 69дан артык мәкалә авторы булып тора.

# Сергей Юшко
## Биография
### Бүләкләр

* «Казанның 1000 еллыгы истәлегенә» медале,
* «Ел җитәкчесе» республика иҗтимагый конкурсының «Кече бизнесны үстерүгә керткән өлеше өчен» номинациясендә диплом (2006).

# Сергей Юшко
## Биография
### Җинаять эше

2020 елның 17 апреленда Сергей Юшкога карата җинаять эше кузгатыла. Тикшерү комитеты версиясе буенча, 2004—2017 елларда Сергей Юшко, «Идея» технопаркында тулы эш белән тәэмин итү режимында эшләп, бер үк вакытта инженер һәм компьютер графикасы кафедрасы мөдире, шулай ук КНИТУның «инновацион технологияләр» факультеты деканы булган. Тик чынлыкта андый деканат булмаган. 2020 елның апрелендә тикшерү Сергей Юшко законсыз рәвештә 1 миллион сумнан да ким булмаган (2020 ел бәяләре белән) күләмдә хезмәт хакы алган дип саный. ТР буенча Тикшерү комитеты ректорының хокукка каршы эшчәнлеген Федераль куркынычсызлык хезмәтенең республика идарәсе белән берлектә ачыклаган.
# Сигнал-Маунтен (Теннесси)

Сигнал-Маунтен — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Сигнал-Маунтен (Теннесси)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1919 елда нигезләнгән.

# Сигнал-Маунтен (Теннесси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 21,690851 км², 19,850031 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 519 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Вулька-Дольна

Вулька-Дольна — Польшаның Мазовия воеводалыгы Косув-Ляцки гминасында урнашкан авыл.

# Вулька-Дольна
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.