yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Рөстәм Әхмәдиев

Рөстәм Әхмәдиев (рус. Ахмадеев Рустэм Раисович; 13 гыйнвар 1961 ел) — галим-физиолог. Медицина фәннәре докторы (2006), профессор (2008).

# Рөстәм Әхмәдиев
## Биографиясе

Рөстәм Рәис улы Әхмәдиев 1961 елның 13 гыйнварында Уфада табиб гаиләсендә туган.
1984 елда Башкорт дәүләт медицина институтының дәвалау факультетын тәмамлаган.
1984—1987 елларда — Башкорт дәүләт медицина институтының нормаль физиология кафедрасында аспирантурада укый.
1989-1991 елларда — ВЦПХГ «Аллоплант» нейрофизиология лабораториясен оештыруда катнаша һәм шунда эшли.
1992—2012 елларда (өзеклек белән) Башкорт дәүләт педагогия институты һәм М. Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогия университеты хезмәткәре, шул исәптән 2009 елдан Сәламәтлек мониторингы һәм коррекциясе үзәге директоры
1995 елда «медицина фәннәре кандидаты» гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый. (Мәскәү, РУДН).
1997 елда доцент исеме ала.
2000 елда Башкортстан физик культура институтының морфология һәм физиология кафедрасын оештыра,шунда 2000-2005 елларда җитәкчелек итә.
2006 елда «медицина фәннәре докторы» гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый.
2008 елда профессор гыйльми исемен ала.
2016 елдан Җөмһүрият клиник психотерапия үзәге хезмәткәре.
Гыйльми-педагогик һәм клиник эшенең гомуми стажы 30 елдан артык.

# Рөстәм Әхмәдиев
## Фәнни эшчәнлеге

Рөстәм Рәис улы җитәкчелегендә һәм консультация үткәргәндә ике докторлык һәм сигез кандидатлык диссертациясе якланган.
110 фәнни хезмәт һәм ике уйлап табу, 250-дән артык мәкәлә, шул исәптән 2 автор таныклыгы, җиде монография һәм биш уку әсбабы авторы.
Фәнни эзләнүләр өлкәсе — компьютер синдромы һәм аутоагрессив тәртип психологиясе, экстремаль тәэсир иткәндә күрү функциясе патофизиологиясе. Аның катнашлыгында психофизиологик процессларны анализлау өчен «Landolt» һәм «Digit» компьютер программалары эшләнгән.

# Рөстәм Әхмәдиев
## Фәнни хезмәтләре

* Психофизиологические аспекты оценки и восстановления зрительных функций у пользователей компьютерами. Уфа, (автор.)
# Серо Прьето (Пенхамо)

Серо Прьето — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Пенхамо муниципалитеты составына керә.

# Серо Прьето (Пенхамо)
## Географиясе

Серо Прьето Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Серо Прьето (Пенхамо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Серо Прьето (Пенхамо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Асия Исмәгыйлева

Асия Исмәгыйлева (Асия Фәхретдин кызы Исмәгыйлева, 3 июнь 1952(1952-06-03) (72 яшь), Наратасты, Шаран райуны, Өфә өлкәсе, БАССР, РСФСР, СССР — , ) — ветеринария фармакологы, биология фәннәре докторы (1997), профессор (1998). 1997 елдан БДАУда, 1997-2012 елларда эчке йогышсыз авырулар, клиник диагностикалау һәм фармакология кафедрасы мөдире.
# Дмитрий Черных

Дмитрий Черных (рус. Дмитрий Александрович Черных, 27 февраль 1985(1985-02-27) (39 яшь), Воскресенск, Мәскәү өлкәсе, РСФСР, СССР — , ) — Россия һөнәри хоккейчысы (һөҗүмче).
# Стрэльск

Стрэльск (белар. Стрэльск) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Мазырский районында урнашкан авыл.

# Стрэльск
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Коньки (Нечкинка кушылдыгы)

Коньки — Россия территориясеннән ага торган елга. , , Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга Нечкинка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Коньки (Нечкинка кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010101412111100015755
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111101575
* Бассейн коды — 10.01.01.014
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Озтолино (Бьела)

Озтолино — Италиянең Пьемонт төбәге Поллоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Озтолино (Бьела)
## Географиясе

Озтолино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Озтолино (Бьела)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (3991) Базилевский

(3991) Базилевский (лат. Basilevsky) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3991) Базилевский
## Тарихы

1987 елның 26 сентябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 SW3» саналган.
# Караҗаөрен (Сейдишеһир)

Караҗаөрен (төр. Karacaören) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Сейдишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ливингстон (Алабама)

Ливингстон — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.

# Ливингстон (Алабама)
## Тарихы

Ливингстон шәһәре елда нигезләнгән.

# Ливингстон (Алабама)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 18,682855 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 47 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мәчеләр тырмалау чире

«Мәчеләр тырмалау» чире» (ямансыз лимфоретикулез) — аскискен инфекцион чир. Тудыргычы грам-тискәре Bartonella henselae таякчыгы санала. Йоктыру сәламәт шикелле мәче тешләгәндә яки тырмалаганда була. Күз якынча 6% очракта җәлеп ителә.
1. Тудыргычы үтеп кергән урында кызыл төстәге папула яки пустула барлыкка килү белән билгеләнә, аннары бизгәк, хәлсезлек һәм регионар лимфаденопатия барлыкка килә (рәс. 24.28). Тик гомуми симптомнар еш булмый яки аз чагылган, ә мәче белән бәйләнеш гел ачыкланмый.
2. Инфекциянең генерализациясе сирәк очрый, ләкин көчсез иммунитет белән шәхесләрдә барлыкка килеп эндокардит, энцефалопатия, минингит, гепатит, спленомегалия, талак абсцесслары һәм остеомиелит белән билгеләнә ала.
3. Ачыклауга B. henselae серология тикшерүе һәм ПЧҖ керә.
4. Дәвалау. Эчкә доксициклин һәм рифампицин яки доксициклин гына куллану. Бактерияләр шулай ук ципрофлоксацин һәм котримоксазолга сизгер.

# Мәчеләр тырмалау чире
## Офтальмологик күренешләре.

Нейроретинит, Парино синдромы, фокаль хориоидит, арадаш увеит, экссудатив макулопатия, челтәркатлау тамырлары томалану һәм панувеит.
«Мәчеләр тырмалау» чире» (ямансыз лимфоретикулез) — грам-тискәре Bartonella henselae таякчыгы китереп чыгарган аскискен инфекция. Инфекция карашка сәламәт мәче тырмалау яки тешләү аша күчә (24 нче бүлекне кара). Чирнең иң еш күренеше нейроретинит санала.
1. Әкренләп башланган һәм бер атнадан соң максималь чагылышка җиткән бер яклы авыртусыз күрү начарлану белән билгеләнә.
2. Билгеләре (барлыкка килү тәртибендә).
* Төрле дәрәҗәдә күрү үткенлеге кимү.
* Перипапилляр һәм макуляр шешү белән бергә барган папиллит. Авыр очракларда — веноз тоткарлык һәм сызыксыман кан савулар (рәс. 14.51а).
* Каты экссудатлардан ясалган «макуляр йолдыз» күренеше барлыкка килү (рәс. 14.51б).
* Берничә айдан соң күрү яхшыра; башта папиллит юк була, аннары каты экссудатлар, өстәвенә соңгылары башта диск шешүе бетә барганда көчәя ала (рәс. 14.51в).
* Кайбер очракларда икенче күз җәлеп ителә, тик бер үк күздә кабатланулар хас түгел.
3. Сирәк күренешләренә окулогландуляр Парино синдромы, фокаль хориоидит, арадаш увеит, экссудатив макулопатия, ретиналь тамырлар томалану һәм панувеит керә.
4. Дәвалауны эчкә доксициклин яки эритромицин, кайвакыт рифампицин белән бергә үткәрәләр.
# Татлар (Синҗан)

Татлар (төр. Tatlar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Синҗан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (16899) 1998 DK10

(16899) 1998 DK10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16899) 1998 DK10
## Тарихы

1998 елның 22 февралендә NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 DK10» саналган.
# Плевне (Коҗасинан)

Плевне (төр. Plevne) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Коҗасинан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# NGC 7030

NGC 7030 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7030
## Тарихы

Әлеге галактика 1885 елда Америка астрономы Francis Leavenworth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Великовци

Великовци — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. Антоново җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Великовци
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 569 метр биеклектә урнашкан.
# Трино

Трино — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Верчелли провинциясе составына керә.

# Трино
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 130 метр биеклектә урнашкан. Бьянце, Камино, Костанцана, Фонтанетто-По, Ливорно-Феррарис, Палаццоло-Верчеллезе, Ронсекко, Тричерро һәм Морано-суль-По коммуналары белән чиктәш.
# Монтюрё-э-Прантиньи

Монтюрё-э-Прантиньи (фр. Montureux-et-Prantigny) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Монтюрё-э-Прантиньи
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12,18 км².
# Клайёр

Клайёр (фр. Clayeures) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Клайёр
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,21 км².
# Явуз (Сүлейманпаша)

Явуз (төр. Yavuz) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Сүлейманпаша илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (2052) Тамрико

(2052) Тамрико (лат. Tamriko) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2052) Тамрико
## Тарихы

1976 елның 24 октябрендә Ричард Уэст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 UN» саналган.
# Серо Прьето (Атархеа)

Серо Прьето — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Атархеа муниципалитеты составына керә.

# Серо Прьето (Атархеа)
## Географиясе

Серо Прьето Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Серо Прьето (Атархеа)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Серо Прьето (Атархеа)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Сидади-Осидентал

Сидади-Осидентал — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.

# Сидади-Осидентал
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 389,99 км².
# (7252) Kakegawa

(7252) Kakegawa (лат. Kakegawa) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7252) Kakegawa
## Тарихы

1992 елның 21 октябрендә Т. Урата тарафыннан Симидзу обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 UZ» саналган.
# Карпунински

Карпунинский (рус. Карпунинский) — Свердловск өлкәсенең Верхотурье шәһәр округы составына керүче эшчеләр бистәсе.

# Карпунински
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Карпунински
## Тарих

1957—2004 елларда эшчеләр бистәсе статусын йөрткән.

# Карпунински
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар, татарлар һ.б.
# Жосень (Харгита)

Жосень — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. Жосень (коммуна) коммунасына карый.

# Жосень (Харгита)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 742 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (8202) Gooley

(8202) Gooley (лат. Gooley) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8202) Gooley
## Тарихы

1994 елның 11 февралендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 CX2» саналган.
# Булл-Ран-Маунтен-Естейтс (Виргиния)

Булл-Ран-Маунтен-Естейтс — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Булл-Ран-Маунтен-Естейтс (Виргиния)
## Географиясе

Булл-Ран-Маунтен-Естейтс халык санын алу урыны мәйданы — 4,582527 км², 4,582536 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# (2918) Салазар

(2918) Салазар (лат. Salazar) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2918) Салазар
## Тарихы

1980 елның 9 октябрендә Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 TU4» саналган.
# Оттерсберг

Оттерсберг — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Оттерсберг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 99,11 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 14 метр биеклектә урнашкан.
# Галт (Миссури)

Галт — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Галт (Миссури)
## Тарихы

Галт шәһәре елда нигезләнгән.

# Галт (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,740519 км², 0,740518 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 256 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бурлынешти (Единец)

Бурлынешти (рум. һәм молдав. Burlănești ) — Молдова Республикасының Единец районына караган авыл.
# Владимир Жигунин

Владимир Жигунин (Владимир Данил улы Жигунин, 16 ноябрь 1943(1943-11-16), Тимашево, Кенәл-Чиркәс районы, Самар өлкәсе, РСФСР, СССР — 17 ноябрь 2001, Казан, Россия) — тарихчы, тарих фәннәре докторы (1990), профессор (1991). 1970 елдан Казан университетында, 1986 елдан гомуми тарих кафедрасы мөдире, 1991 елдан борынгы дөнья һәм урта гасырлар тарихы кафедрасы мөдире. Эллинизм тарихы, антик тарихнамәгә караган фәнни хезмәтләр авторы.
* ↑ https://docviewer.yandex.ru/view/179039587/?*=FO1AEOjL2Qybvu34k573jdeQXTh7InVybCI6Imh0dHA6Ly9rYXphbm9ici5ydS9zaXRlcy9kZWZhdWx0L2ZpbGVzLyVEMCU5RiVEMSU4MCVEMCVCRSVEMSU4NCVEMCVCNSVEMSU4MSVEMSU4MSVEMCVCRSVEMSU4MCUyMCVEMCU5Mi4lRDAlOTQuJTIwJUQwJTk2JUQwJUI4JUQwJUIzJUQxJTgzJUQwJUJEJUQwJUI4JUQwJUJELmRvYyIsInRpdGxlIjoi0J%2FRgNC%2B0YTQtdGB0YHQvtGAINCSLtCULiDQltC40LPRg9C90LjQvS5kb2MiLCJ1aWQiOiIxNzkwMzk1ODciLCJ5dSI6IjY4NDYxMTMyOTE0NzI0MDEyMTkiLCJub2lmcmFtZSI6dHJ1ZSwidHMiOjE0OTY2OTIwMzgwOTd9&lang=ru
* ↑ https://jitely.info/kazan?fio=%C6%E8%E3%F3%ED%E8%ED+%C2%EB%E0%E4%E8%EC%E8%F0&adress=&searchButton=+%CD%E0%E9%F2%E8+
# (6210) Hyunseop

(6210) Hyunseop (лат. Hyunseop) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6210) Hyunseop
## Тарихы

1991 елның 14 гыйнварында М. Мацуяма, К. Ватанабэ тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 AX1» саналган.
# Ридело ал Монте (Мантова)

Ридело ал Монте — Италиянең Ломбардия төбәге Сольферино өязендә урнашкан торак пункт.

# Ридело ал Монте (Мантова)
## Географиясе

Ридело ал Монте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Ридело ал Монте (Мантова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 1324

IC 1324 — Җәди йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 1324
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1324, 2MASX J20321230-0903214, PGC 64906, MCG-02-52-012, AGC 600073, NPM1G -09.0610, 6dFGS gJ203212.3-090322 һәм LEDA 64906 буларак та сурәтләнә.
# Римембранце (Венеция)

Римембранце — Италиянең Венеция төбәге Сальцано өязендә урнашкан торак пункт.

# Римембранце (Венеция)
## Географиясе

Римембранце Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Римембранце (Венеция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кузья

Кузья — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга Кува елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 31 км.

# Кузья
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100912111100008069
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100806
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Чандрасекар чиге

Чандрасекар чиге - ак кәрлә буларак йолдыз массасының иң югары чиге. Әгәр йолдыз массасы шушы чиктән зуррак булса, йолдыз нейтрон йолдызга әйләнә.
Чикнең булуы Һиндстан астрофизигы Субраманьян Чандрасекар тарафыннан исбатланган.
Гадәттә, Чандрасекар чиге 1,44 Кояш массасына тигез.
Релятивистик тәлгәшләнгән электроннар газы басымы гравитациягә тигез булган очракта, салкын әйләнми торган ак кәрлә массасы Чандрасекар чигенә тигез.

# Чандрасекар чиге
## Исәпләү

Тәлгәшләнгән электроннар газы басымы: $\!p=K\rho ^{4/3}$ ,
биредә
$K={1 \over 8}\left({3 \over {\pi }}\right)^{1/3}{hc \over {(m_{u}\mu _{e})^{4/3}}}\approx {1.244\cdot 10^{15} \over {\mu _{e}^{4/3}}}$ см³/(с² г¹ᐟ³).
биредә: $m_{u}$ атом массасы берәмлеге , $\mu _{e}$ — молекуляр масса
Ак кәрлә - политропик газ шары, шуңа күрә:
$p\sim \rho ^{1+{1 \over n}}$ һәм n=3;
$K=0,3639\cdot G{\mathfrak {M}}^{2/3}$
0,3639 — гидростатик тигезлекнең шарты
Исәплибез:
${\mathfrak {M}}_{Ch}={0,1967 \over {(m_{u}\mu _{e})^{2}}}\left({hc \over G}\right)^{3/2}={5,83 \over {\mu _{e}^{2}}}{\mathfrak {M}}_{Sol}$.
биредә:
* ${\mathfrak {M}}_{Ch}$ - ак кәрлә чик массасы
* ${\mathfrak {M}}_{Sol}$ - Кояш массасы
Исәпләр Чандрасекар чиге 1.38-1.44 $M_{Sol}$ зурлыгын күрсәтәләр.
# Кантимпалос

Кантимпалос (исп. Cantimpalos) — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Кантимпалос
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 26 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 912 метр биеклектә урнашкан.
# Лончки (Свидницкий повяты)

Лончки — Польшаның Люблин воеводалыгы Рыбчевице гминаcында урнашкан авыл.

# Лончки (Свидницкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пицанко (Вербано-Кузио-Осола)

Пицанко — Италиянең Пьемонт төбәге Боньянко өязендә урнашкан торак пункт.

# Пицанко (Вербано-Кузио-Осола)
## Географиясе

Пицанко Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пицанко (Вербано-Кузио-Осола)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фроловка (Луза кушылдыгы)

Фроловка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе , Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Луза елгасының уң ярыннан 44 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.

# Фроловка (Луза кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100212103000013287
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001328
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Изрон

Изрон (фр. Izeron) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Сюд-Грезиводан кантонына карый.

# Изрон
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 17,19 км².
# Лос-Сантос-де-ла-Умоса

Лос-Сантос-де-ла-Умоса (исп. Santos de la Humosa, Los) — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Лос-Сантос-де-ла-Умоса
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 35 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 912 метр биеклектә урнашкан.
# (10018) 1979 MG4

(10018) 1979 MG4 (лат. 1979 MG4) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10018) 1979 MG4
## Тарихы

1979 елның 25 июнендә Элеанор Хелин, Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 MG4» саналган.
# Эйьюпнеби (Вираншеһир)

Эйьюпнеби (төр. Eyyüpnebi) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Вираншеһир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кече Иночь

Кече Иночь — Россия территориясеннән ага торган елга. Мәскәү өлкәсе, Смоленск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга КАС/ИДЕЛ/2231/855/415/12 кушыла. Елга озынлыгы 15 км.

# Кече Иночь
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мәскәү башыннан Можайск сусаклагычына кадәр. Кече елга бассейны — Ока кушылдыклары бассейны, Мокша тамагына кадәр, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010101012110000023059
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110002305
* Бассейн коды — 09.01.01.010
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Телекия

Телекия — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан авыл. Братеш (коммуна) коммунасына карый.

# Телекия
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 530 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бакаҗак (Бисмил)

Бакаҗак (төр. Bakacak) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Бисмил илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Нагорск

Нагорск (рус. Нагорск) — Киров өлкәсенең Нагорск районында урнашкан штп.

# Нагорск
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Нагорск
## Сәгать поясы

Нагорск Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Нагорск
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
# Кардета (Пиза)

Кардета — Италиянең Тоскана төбәге Сан-Джулиано-Терме өязендә урнашкан торак пункт.

# Кардета (Пиза)
## Географиясе

Кардета Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Кардета (Пиза)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гавлок (Айова)

Гавлок — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Гавлок (Айова)
## Тарихы

Гавлок шәһәре елда нигезләнгән.

# Гавлок (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,469998 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 375 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Каскалью-Рику

Каскалью-Рику — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Каскалью-Рику
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 367,732 км².
# Радохув

һәм
Радохув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Лёндек-Здруй гминасында урнашкан авыл.

# Радохув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.