yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Цуцурле (Бреша)

Цуцурле — Италиянең Ломбардия төбәге Серле өязендә урнашкан торак пункт.

# Цуцурле (Бреша)
## Географиясе

Цуцурле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Цуцурле (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Радостув-Другий

Радостув-Другий — Польшаның Лодзь воеводалыгы Частары гминаcында урнашкан авыл.

# Радостув-Другий
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Богдашин (Ржихнов над Кнежноу)

Богдашин (чех. Bohdašín) — Чехиянең Кралове Градец крае Рихнов-над-Кнежноу һәм Добрушка районында урнашкан авыл.

# Богдашин (Ржихнов над Кнежноу)
## Географиясе

Мәйданы — 5,362619 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 485 метр биеклектә урнашкан.

# Богдашин (Ржихнов над Кнежноу)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Богдашин (Ржихнов над Кнежноу)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Богдашин (Ржихнов над Кнежноу)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 533 |
| 1880 | 535 |
| 1890 | 583 |
| 1900 | 525 |
| 1910 | 497 |
| 1921 | 484 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 442 |
| 1950 | 310 |
| 1961 | 299 |
| 1970 | 284 |
| 1980 | 256 |
| 1991 | 208 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 222 |
| 2014 | 208 |
| 2016 | 211 |
| 2017 | 215 |
| 2018 | 211 |
| 2019 | 214 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 212 |
| 2021 | 212 |
| 2021 | 193 |
| 2022 | 212 |
| 2023 | 210 |
| 2024 | 203 |
# Шалготарьян

Шалготарьян (маҗар. Salgótarján, алман. Schalgotarjan/Schalgau,словак. Šalgov-Tarjany) — Маҗарстанның Ноград өлкәсендә урнашкан шәһәр.

# Шалготарьян
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Шалготарьян Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

# Шалготарьян
## Халык

Милләтләр (2011): маҗарлар — 92%, чегәннәр — 1,7%.

# Шалготарьян
## Рәсми сайт

* salgotarjan.hu
# Торул

Торул (төр. Torul) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесенең Гүмүшхане иленә караган бер илчедер.

# Торул
## Географиясе

Илче мәйданы — .
# Шипоту (Горж)

Шипоту — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. Турбуря (коммуна) коммунасына карый.

# Шипоту (Горж)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Велар-сюр-Уш

Велар-сюр-Уш (фр. Velars-sur-Ouche) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Дижон 5-й кантон кантонына карый.

# Велар-сюр-Уш
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4.03 км².
# Эттенхайм

Эттенхайм (алман. Ettenheim) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Эттенхайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 48,8 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 193 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Лехлин

Лехлин — Польшаның Великопольское воеводалыгы Скоки гминасында урнашкан авыл.

# Лехлин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мывалка

Мывалка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пенза өлкәсенең Сосновоборск районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тешнярь елгасының уң ярыннан 24 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.

# Мывалка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры елгасы, инештән Сыры гидроузеленә чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010500112110000035208
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003520
* Бассейн коды — 08.01.05.001
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Гвалдера (Сондрио)

Гвалдера — Италиянең Ломбардия төбәге Камподольчино өязендә урнашкан торак пункт.

# Гвалдера (Сондрио)
## Географиясе

Гвалдера Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Гвалдера (Сондрио)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Камйонка (гмина Радзейовице)

Камйонка — Польшаның Мазовия воеводалыгы Радзеёвице гминасында урнашкан авыл.

# Камйонка (гмина Радзейовице)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD123627

HD123627 — Циркуль йолдызлыгында урнашкан ApSrEuCr спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,14 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Ике Басу Арташ

Ике Басу Арташ — Татарстан Республикасының Саба районындагы авыл.
Халык саны — 341 тирәсендә. Почта индексы — 422069.

# Ике Басу Арташ
## Тарих

XVII гасырда нигезләнгән.

# Ике Басу Арташ
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Ике Басу Арташ
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11 °C | -5.7 °C | 3.8 °C | 12.5 °C | 17.9 °C | 19.9 °C | 17 °C | 11.4 °C | 3.8 °C | -5.3 °C | -10.4 °C | 3.6 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.

# Ике Басу Арташ
## Шәхесләр

* Нәгыйм Газизов (1954). икътисадчы.
# Зволе (Ждяр над Сазавоу)

Зволе (чех. Zvole) — Чехиянең Высочина крае Ждяр-над-Сазавоу һәм Q89267421? районында урнашкан авыл.

# Зволе (Ждяр над Сазавоу)
## Географиясе

Мәйданы — 17,061407 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 529 ± 0 метр биеклектә урнашкан.

# Зволе (Ждяр над Сазавоу)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Зволе (Ждяр над Сазавоу)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Зволе (Ждяр над Сазавоу)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1075 |
| 1880 | 1057 |
| 1890 | 1077 |
| 1900 | 1052 |
| 1910 | 1067 |
| 1921 | 1042 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 1002 |
| 1950 | 754 |
| 1961 | 759 |
| 1970 | 690 |
| 1980 | 678 |
| 1991 | 641 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 631 |
| 2014 | 643 |
| 2016 | 658 |
| 2017 | 664 |
| 2018 | 651 |
| 2019 | 661 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 663 |
| 2021 | 657 |
| 2021 | 646 |
| 2022 | 659 |
| 2023 | 656 |
| 2024 | 672 |
# Тыкызлы (Малазгирт)

Тыкызлы (төр. Tıkızlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Малазгирт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Голтон (сан алу урыны, Висконсин)

Голтон — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Голтон (сан алу урыны, Висконсин)
## Географиясе

Голтон халык санын алу урыны мәйданы — 2,644905 км², 2,644906 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 873 Фут биеклектә урнашкан.
# Владимир Ивушкин

Владимир Ивушкин (Владимир Иван улы Ивушкин, 9 июнь 1942(1942-06-09), Шәмәк, Уфа районы, БАССР, РСФСР, СССР — 12 март 1999(1999-03-12) (56 яшь), Уфа, Башкортстан, Россия) — Хезмәт даны орденының тулы кавалиры (1975, 1981, 1986).
# Санта Луча II (Козенца)

Санта Луча II — Италиянең Калабрия төбәге Сан-Лусидо өязендә урнашкан торак пункт.

# Санта Луча II (Козенца)
## Географиясе

Санта Луча II Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Санта Луча II (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тәкәй

Тәкәй — Башкортстанның Иглин районында урнашкан авыл.
ᴨyчᴛьı индексы — 452420, ГАТОБК коды — 80228845007.

# Тәкәй
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 117 кешенең яшәве мәгълүм.
# Горник (Плевен өлкәсе)

һәм
Горник — Болгариянең Плевен өлкәсендә урнашкан авыл. Червен-Бряг җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Горник (Плевен өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 140 метр биеклектә урнашкан.
# IC 3889

IC 3889 — чикләрендә урнашкан йолдыз .

# IC 3889
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3889 буларак та сурәтләнә.
# (9326) Ruta

(9326) Ruta (лат. Ruta) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9326) Ruta
## Тарихы

1989 елның 16 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 SP2» саналган.
# Грудзевщизна

Грудзевщизна — Польшаның Подлясье воеводалыгы Сейны гминасында урнашкан авыл.

# Грудзевщизна
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# RIC8A

RIC8A (ингл. RIC8 guanine nucleotide exchange factor A һәм Synembryn-A) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Точо (Перуҗа)

Точо — Италиянең Умбрия төбәге Гуальдо-Тадино өязендә урнашкан торак пункт.

# Точо (Перуҗа)
## Географиясе

Точо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Точо (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ерматау

Ерматау — Башкортстанның Белорет районында урнашкан авыл.

# Ерматау
## Тарих

1930 елдан репрессияләнүчеләр өчен махсус бистә буларак билгеләнә, 2005 елдан — авыл. 18-19 фатирлы баракларда берничә дистә кулак гаиләсе яшәгән. Балаларны яңадан тәрбияләү максатыннан 4 бүлмәле йортларга ата‑аналарыннан («халык дошманнарыннан») аерым урнаштырганнар. Мәктәп, кибет һәм мунча өчен бараклар төзелә (төп төзелеш материалы — саман була). Сугыш башында поселокка Сәрмәннән балалар йортын күчергәннәр, анда Ленинградтан 300 бала китергәннәр. 1969 елда 502 кеше яшәгән.

# Ерматау
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 5 кешенең яшәве мәгълүм.
Ерматау авылында татарлар күпчелекне тәшкил итә.
# Элфрида Елинек

Элфрида Елинек (20 октябрь 1946(1946-10-20) (77 яшь), Мюрццушлаг, Штирия, Союздашлар тарафыннан оккупацияләнгән Австрия — , ) — язучы, драматург, сценаричы, шагыйрь, тәрҗемәче, новеллачы, либритис, әдәби тәнкыйтьче (Австрия). Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе иясе (2004).
# Кошут (округ, Айова)

Кошут — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Алгона шәһәре.

# Кошут (округ, Айова)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1851 елда оештырыла.

# Кошут (округ, Айова)
## Территориясе

Округ мәйданы 2520 км² тәшкил итә.
# Вильче-Слядовске

Вильче-Слядовске — Польшаның Мазовия воеводалыгы Брохув гминасында урнашкан авыл.

# Вильче-Слядовске
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вескимәэ (Кастре)

Вескимәэ (эст. Veskimäe) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
# Кусейка

Кусейка (Түлгаш) — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Караидел елгасының сул ярыннан 688 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.

# Кусейка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Нязепетровск гидротөененнән Павловск гидротөененә чаклы Әй елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010201112111100020605
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111102060
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# EPHA5

EPHA5 (ингл. EPH receptor A5) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# СИНЭ (Калвильо)

СИНЭ — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Кальвильо муниципалитеты составына керә.

# СИНЭ (Калвильо)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# СИНЭ (Калвильо)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# (15423) 1998 QR91

(15423) 1998 QR91 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15423) 1998 QR91
## Тарихы

1998 елның 28 августында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QR91» саналган.
# Старе Село (Подлясье воеводалыгы)

Старе Село — Польшаның Подлясье воеводалыгы Боцьки гминасында урнашкан авыл.

# Старе Село (Подлясье воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Лейк-ЛандъОр (Виргиния)

һәм
Лейк-ЛандъОр — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Лейк-ЛандъОр (Виргиния)
## Географиясе

Лейк-ЛандъОр халык санын алу урыны мәйданы — 12,419539 км². Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 290 Фут биеклектә урнашкан.
# Антонн-е-Тригонан

Антонн-е-Тригонан (фр. Antonne-et-Trigonant) — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
# Сен-Бланкар

Сен-Бланкар (фр. Saint-Blancard) — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
# Сан Габрьеле (Пяченца)

Сан Габрьеле — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Пьоццано өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Габрьеле (Пяченца)
## Географиясе

Сан Габрьеле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Габрьеле (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Хельбедюндорф

Хельбедюндорф (алман. Helbedündorf) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Хельбедюндорф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 96,37 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 409 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 3999

NGC 3999 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3999
## Тарихы

Әлеге галактика 1878 елда инглиз астрономы Лоуренс Парсонс, 4-й граф Росс тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 182.88 см (72 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# IC 2348

IC 2348 — Саратан йолдызлыгы чикләрендә урнашкан Сейферт II .

# IC 2348
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2348, 2MASX J08242022+2031594, MCG+04-20-049, PGC 23589, SDSS J082420.24+203159.6, AGC 180254, NPM1G +20.0171, Z 119-85, Z 0821.5+2042, LEDA 23589 һәм Gaia DR2 664015932672323840 буларак та сурәтләнә.
# NGC 5651

NGC 5651 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5651
## Тарихы

Әлеге галактика 1853 елда Америка астрономы George Bond тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 38.1 см (15 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Венжовице (Түбән Силезия воеводалыгы) (Ополе воеводалыгы)

Венжовице — Польшаның Ополе воеводалыгы Сверчув гминасында урнашкан авыл.

# Венжовице (Түбән Силезия воеводалыгы) (Ополе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шөлдер чәчәк

Шөлдер чәчәк (лат. Adenophora Fisch., 1823) — кыңгырау гөл, кыңгырау чәчәклеләр семьялыгыннан күпьеллык үләнчел үсемлекләр ыругы.

# Шөлдер чәчәк
## Таралуы

Дөнья флорасында 50 төре билгеле, күбесе Көнчыгыш Азиядә таралган. Аурупаның урман зонасында (төнъяк өлкәләр һәм Кырымнан тыш), Көнбатыш Себердә, Урта Азия һәм Кавказда таралган. Тоташ ареалының төньяк чиге Беларусь Республикасы аша уза. Урманнарда, куаклыклар арасында, аланнарда үсүче сирәк очраучы үсемлек.
Татарстанда бер төре – лалә яфраклы шөлдер чәчәк (А. liliifolia) Кама аръягында, болын, кыр, урманнарда үсә.

# Шөлдер чәчәк
## Ботаник тасвирлама

Орчыксыман юан тамырлы. Сабагы туры, кабыргалы, 80-100 см биеклектә. Яфраклары аз гына төкчәле, кырыйлары эре тешәүле, аскылары – сапчыл, йомырка- яки эллипссыман, өскеләре – утырма, ланцетсыман, очлы. Чәчәкләре зәңгәр, кайвакыт аксыл-алсу, себеркәч чәчәк төркеменә җыйналган. Бөҗәкләр ярдәмендә серкәләнә. Җимеше – тартмачык. Июль-августта чәчәк ата.

# Шөлдер чәчәк
## Куллану

Шөлдер чәчәкне декоратив үсемлек буларак үстерәләр.

# Шөлдер чәчәк
## Синонимнары

The Plant List басмасының 2010 елгы мәгълүматына караганда, Лалә яфраклы шөлдер чәчәк төренең синонимнары::
* Adenophora alpini (L.) Borbás ex Prain
* Adenophora communis Fisch.
* Adenophora cordata Tausch ex B.D.Jacks.
* Adenophora fischeri (Schult.) G.Don
* Adenophora intermedia (Schult.) Sweet, nom. illeg.
* Adenophora liliifolia (L.) Besser
* Adenophora marsupiiflora var. pilosa Korsh.
* Adenophora mikoi (Borbás) Borbás ex Prain
* Adenophora periplocifolia (Lam.) A.DC.
* Adenophora perpallens (Borbás) Prain
* Adenophora polymorpha Ledeb.
* Adenophora rhomboidea Prain
* Adenophora setulosa Borbás
* Adenophora stylosa (Lam.) Fisch.
* Adenophora suaveolens (Schrad. ex Hornem.) Rchb.
* Adenophora suaveolens (Gilib.) Mey.
* Campanula alpini L.
* Campanula cordata Tausch, nom. illeg.
* Campanula fischeri Schult.
* Campanula intermedia Schult.
* Campanula liliflora Roth
* Campanula liliifolia L.
* Campanula mikoi Borbás
* Campanula periplocifolia Lam.
* Campanula perpallens Borbás
* Campanula rhomboidea Borbás, nom. illeg.
* Campanula spreta Schult.
* Campanula stylosa Lam.
* Campanula suaveolens Gilib., nom. inval.
* Campanula suaveolens Schrad. ex Hornem.
* Campanula subuniflora Lam.
* Campanula umbrosa F.Dietr.
# Белланж (Мозель)

Белланж (фр. Bellange) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Белланж (Мозель)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,83 км².
# Аҗыюрт (Улаш)

Аҗыюрт (төр. Acıyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Улаш илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Уилсон (округ, Канзас)

Уилсон — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Фредония шәһәре.

# Уилсон (округ, Канзас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1859 елда оештырыла.

# Уилсон (округ, Канзас)
## Территориясе

Округ мәйданы 1489 км² тәшкил итә.
# Нова Весь-Шляхецка

һәм
Нова Весь-Шляхецка — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Чернихув гминасында урнашкан авыл.

# Нова Весь-Шляхецка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ферма (Подлясье воеводалыгы)

Ферма — Польшаның Подлясье воеводалыгы Браньск гминасында урнашкан авыл.

# Ферма (Подлясье воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Молдовень (Нямц)

Молдовень — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. Молдовень (коммуна, Нямц) коммунасына карый.

# Молдовень (Нямц)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 265 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Чардак (Лапсеки)

Чардак (төр. Çardak) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Лапсеки илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Радкив-Колония

Радкив-Колония — Польшаның Люблин воеводалыгы Телятын гминаcында урнашкан авыл.

# Радкив-Колония
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мирный (Җамбыл өлкәсе)

Мирный (каз. Мирный) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Мирный (Җамбыл өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# 755 (сан)

755 (җиде йөз илле биш) - 754 белән 756 арасындагы натураль сан.

# 755 (сан)
## Математикада

* 755 — өч урынлы так сан.
* 755 санның цифрлар суммасы — 17.
* 755 санның цифрлар тапкырчыгышы — 175.
* 755 санның квадраты — 570025.

# 755 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 755 ел
* 755 ел (б. э. к.)
* Юникодта 02F3₁₆ — «˳» символның коды.
# Камник (община)

Камник — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).

# Камник (община)
## Географиясе

Мәйданы — 266 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 702 метр биеклектә урнашкан.
# Анкудин-Йоль

Анкудин-Йоль (Анкудин-Ёль) — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Инта елгасының уң ярыннан 52 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 40 км.

# Анкудин-Йоль
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000069887
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006988
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# 1468 ел

2 меңьеллык :
XIII гасыр — XIV гасыр — XV гасыр — XVI гасыр — XVII гасыр :
Хронологик таблица :
1468 (бер мең дүрт йөз алтмыш сигезенче) ел — кәбисә ел, юлиан тәкъвим буенча җомга көнне башлана. Бу безнең эраның 1468 елы, II меңьеллыкның 468 елы, XV гасырның 68 елы, XV гасырның 7 унъеллыгының 8 елы, 1460 елларның 9 елы. 1468 елдан бирле 556 ел үтте.

# 1468 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1468 елда туганнар

# 1468 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1468 елда вафатлар