yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Дойз-Ирманс

Дойз-Ирманс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Дойз-Ирманс
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 65,156 км².
# Дубно (Карпатасты воеводалыгы)

һәм
Дубно — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Лежайск гминасында урнашкан авыл.

# Дубно (Карпатасты воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Грабина (гмина Скаришев)

Грабина — Польшаның Мазовия воеводалыгы Скарышев гминасында урнашкан авыл.

# Грабина (гмина Скаришев)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Прагсдорф

Прагсдорф — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Прагсдорф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,32 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 56 метр биеклектә урнашкан.
# Кимжа (Вотча кушылдыгы)

Кимжа — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Вотча елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Кимжа (Вотча кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100312103000008442
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000844
* Бассейн коды — 03.02.01.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Кирхина

Кирхина — Россия территориясеннән ага торган елга. Волгоград өлкәсе, Воронеж өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кардаил елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 44 км.

# Кирхина
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010200412107000007774
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107000777
* Бассейн коды — 05.01.02.004
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Йонны

Йонны (баш. Йөннө) — Башкортстанның Илеш районында урнашкан авыл.

# Йонны
## Демография

Рәсми милли состав (2002): башкортлар, татарлар.

# Йонны
## Демография
### Авыл белән бәйле шәхесләр

* Фазылгаян Яхин
# Кослан

Кослан (рус. Кослан) — Коми Республикасының Удора районында урнашкан авыл.

# Кослан
## Климат

Кослан климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Кослан
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (79%), руслар (19%).
# Сандьянес

Сандьянес (гал. Sandiás) — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Сандьянес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 52,8 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 630 метр биеклектә урнашкан.
# Анатолий Тякин

Анатоли Тәкин (Анатоли Владимир улы Тәкин, 9 март 1923(1923-03-09), Казан, РСФСР, СССР — 9 июнь 1986(1986-06-09) (63 яшь), Казан, РСФСР, СССР) — Дан орденының тулы кавалеры (1944, 1944, 1945).
# HD51307

HD51307 — Зур Эт йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,1 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (13031) Дюранс

(13031) Дюранс — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13031) Дюранс
## Тарихы

1989 елның 26 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 SN4» саналган.
# (13244) Dannymeyer

(13244) Dannymeyer — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13244) Dannymeyer
## Тарихы

1998 елның 26 июнендә CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 MJ14» саналган.
# Грандрю

Грандрю (фр. Grandrû) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Лери

Лери (фр. Léry) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Сен-Сен-л’Аббеи кантонына карый.

# Лери
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14.62 км².
# Вьель-Тюрсан

Вьель-Тюрсан (фр. Vielle-Tursan, фр. Vielle һәм окс. Vièla de Tursan) — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
# Кече Камышлы

Кече Камышлы — Татарстан Республикасының Норлат районындагы авыл.
Почта индексы — 423006.

# Кече Камышлы
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.6 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 5.3 °C | 14.3 °C | 19.2 °C | 20.9 °C | 18.5 °C | 12.9 °C | 5 °C | -4.1 °C | -9.8 °C | 4.6 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.

# Кече Камышлы
## Шәхесләр

* Матвей Романов (1946), география фәннәре докторы.
# Пуниг-Соим

Пуниг-Соим — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Кевын-Соим елгасының сул ярына тамагыннан 4 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 14 км.

# Пуниг-Соим
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр . Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300112115300031371
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115303137
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Ветрник

һәм
Ветрник — Словениянең Козе (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Ветрник
## Географиясе

Мәйданы — 12,06 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 585 метр биеклектә урнашкан.
# Мерсервилл (Нью-Джерси)

Мерсервилл — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Мерсервилл (Нью-Джерси)
## Географиясе

Мерсервилл халык санын алу урыны мәйданы — 3,73 квадрат миль. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 30 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Варлуа-Байон

Варлуа-Байон (фр. Warloy-Baillon) — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
# Помень

Помень — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Реч гминаcында урнашкан авыл.

# Помень
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Рувр-ле-Буа

Рувр-ле-Буа (фр. фр. Rouvres-les-Bois) — Франциянең Эндр департаментында урнашкан коммуна.
# Калюга (Драчкавски авыл советы)

Калюга (белар. Калюга) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Смалявицкий районында урнашкан авыл.

# Калюга (Драчкавски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Дембице (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)

һәм
Дембице — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Машево гминаcында урнашкан авыл.

# Дембице (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пушкаши (Прахова)

Пушкаши — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. Беркенешть (коммуна, Прахова) коммунасына карый.

# Пушкаши (Прахова)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 107 метр биеклектә урнашкан.
# Вольфсталь

Вольфсталь — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Брук-на-Лайте округы составына керә.

# Вольфсталь
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 150 метр биеклектә урнашкан. Хайнбург-ан-дер-Донау, Братислава, Берг (Түбән Австрия), Эдельсталь һәм Хундсхайм коммуналары белән чиктәш.
# Вестбрук (Миннесота)

Вестбрук — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Вестбрук (Миннесота)
## Тарихы

Вестбрук шәһәре елда нигезләнгән.

# Вестбрук (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,015791 км², 2,011079 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 435 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Астолфу-Дутра

Астолфу-Дутра — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Астолфу-Дутра
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 159,139 км².
# Камен (Краслице)

Камен (чех. Kámen) — Чехиянең Карловы Вары крае Краслитсе районында урнашкан авыл.

# Камен (Краслице)
## Географиясе

Мәйданы — 2,489 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Камен (Краслице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Камен (Краслице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Камен (Краслице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 133 |
| 1880 | 157 |
| 1890 | 191 |
| 1900 | 222 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 251 |
| 1921 | 268 |
| 1930 | 251 |
| 1950 | 17 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 10 |
| 1970 | 16 |
| 1980 | 4 |
| 1991 | 6 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 11 |
| 2011 | 12 |
| 2021 | 7 |
# Кашино (Сысәрт шәһәр округы)

Кашино (рус. Кашино) — Свердловск өлкәсенең Сысерть шәһәр округы составына керүче авыл.

# Кашино (Сысәрт шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Кашино (Сысәрт шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%).
# Камарнейра

Камарнейра — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. Covões e Camarneira муниципалитетына карый.

# Камарнейра
## Географиясе

Мәйданы — .
# Акмектеп (Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе)

Акмектеп (каз. Ақмектеп) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Акмектеп (Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Витли-Гайтс (Нью-Йорк)

Витли-Гайтс — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Витли-Гайтс (Нью-Йорк)
## Географиясе

Витли-Гайтс халык санын алу урыны мәйданы — 3,371492 км², 3,371487 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 31 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# IC 1435

IC 1435 — Дәлү йолдызлыгы чикләрендә урнашкан эмиссионная галактика .

# IC 1435
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1435, ESO 601-30, PGC 68320, ESO-LV 601-0300, 2MASX J22132630-2205481, GSC 06384-00366, MCG-04-52-025, IRAS 22106-2220, IRAS F22106-2220, AM 2210-222, NVSS J221326-220548, 6dFGS gJ221326.3-220548, PSCz Q22106-2220, LEDA 68320, APMBGC 601-096+121, CXOMP J221326.2-220547 һәм Gaia DR2 6819152050107239424 буларак та сурәтләнә.
# Перцевка

Перцевка (каз. Перцевка) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Перцевка
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# HD156808

HD156808 — Гакрәп йолдызлыгында урнашкан ApEuCr спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,73 ± 0,99 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Палазенж

Палазенж (фр. Palazinges) — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
# Панора (Айова)

Панора — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Панора (Айова)
## Тарихы

Панора шәһәре 1851 елда нигезләнгән.

# Панора (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 4,662596 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 328 ± 1 метр һәм 328 метр биеклектә урнашкан.
# Виманоне (Павия)

Виманоне — Италиянең Ломбардия төбәге Кура-Карпиньано өязендә урнашкан торак пункт.

# Виманоне (Павия)
## Географиясе

Виманоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Виманоне (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Көньяк фронт (Бөек Ватан сугышы)

Көньяк фронт (КФ) рус. Южный фронт (ЮФ) — Бөек Ватан сугышы вакытында ССРБ Кораллы көчләре эчендәге оператив стратегик хәрби берләшмә.

# Көньяк фронт (Бөек Ватан сугышы)
## Беренче оештыру

    Төп мәкалә: Көньяк фронт (1-нче формалаштыру)

# Көньяк фронт (Бөек Ватан сугышы)
## Беренче оештыру
### Сугышның беренче периоды (22 июнь 1941 — 18 ноябрь 1942)

Көньяк фронт 1941 елның 21 июнендә Әдис хәрби округының нигезендә оештырылган.

# Көньяк фронт (Бөек Ватан сугышы)
## Беренче оештыру
### Сугышның беренче периоды (22 июнь 1941 — 18 ноябрь 1942)
#### 1941 елның җәй-көз кампаниясе

22 июнне Көньяк-Көнбатыш фронтының Көнбатыш Украинада саклану операциясе башлана.

# Көньяк фронт (Бөек Ватан сугышы)
## Беренче оештыру
### Сугышның беренче периоды (22 июнь 1941 — 18 ноябрь 1942)
#### 1941 елның җәй-көз кампаниясе
##### Молдавиядә саклану операциясе

1 июльне Молдавиядә саклану операциясе башлана, 1941 елның 1 июленнән 26 июленә хәтле үтүче.
2 июльне иртән алман-румыннар гаскәрләре Яссы — Бельцы ягына иң нык һөҗумен китерделәр
5 июльне дошман Черновцыны басып алды.

# Көньяк фронт (Бөек Ватан сугышы)
## Беренче оештыру
### Сугышның беренче периоды (22 июнь 1941 — 18 ноябрь 1942)
#### 1941 елның җәй-көз кампаниясе
##### Тирасполь-Мелитополь саклану операциясе

4 августны Көньяк фронтының гаскәрләре Днестр елгасы артына чигенә башладылар.
28 сентябрьне Көньяк фронтының Тирасполь-Мелитополь саклану операциясе (27 июль — 28 сентябрь) тәмамланды.

# Көньяк фронт (Бөек Ватан сугышы)
## Беренче оештыру
### Сугышның беренче периоды (22 июнь 1941 — 18 ноябрь 1942)
#### 1941 елның җәй-көз кампаниясе
##### Донбасс операциясе (1941)

29 сентябрьне. Көньяк фронт гаскәрләренең Көньяк-көнбатыш фронт сул канаты гаскәрләре булышлыгы белән Донбасс саклану операциясе (29 сентябрь — 4 ноябрь) башлана (картаны карагыз— Донбасская оборонительная операция (29 сентября — 4 ноября 1941 г.)).
29 сентябрьне 1-нче танк төркеме Днепропетровск районыннан көньяк-көнчыгыш юнәлешкә һөжүмгә күчә һәм Иван Галанинның 12-нче армиясының уң флангын саклауны өзә.
17 октябрь. Фронтның гаскәрләре Таганрогны калдыралар.

# Көньяк фронт (Бөек Ватан сугышы)
## Беренче оештыру
### Сугышның беренче периоды (22 июнь 1941 — 18 ноябрь 1942)
#### 1941 елның җәй-көз кампаниясе
##### Ростов операциясе (1941)

17 ноябрь. Көньяк фронт гаскәрләре Ростов һөҗүм операциясе башлады (17 ноябрь — 2 декабрь 1941).

# Көньяк фронт (Бөек Ватан сугышы)
## Беренче оештыру
### Сугышның икенче периоды (19 ноябрь 1942—1943)
#### 1942—1943 елның кышкы кампаниясе

1942 елның 19 ноябрендә совет гаскәрләре каршы һөҗүмне башлыйлар, ә 23 ноябрьдә Сталинград һәм Көньяк-Көнбатыш фронтларның гаскәрләре Калач-на-Дону шәһәре янында тоташалар һәм дошманныкы 22 дивизяне чолгап алалар. «Малый Сатурн» операциясе нәтиҗәсендә Эрих фон Манштейн җитәкчелеге астында армияләрнең «Дон» төркеме җиңелә.
1942 елның 10 июлендә Төньяк-Көнбатыш фронтта беренче булып татар телендә “Ватан өчен” дип исемләнгән фронт газетасы чыга башлаган. 1944 елның апреленә кадәр дөнья күрә.
# Сарасеки

Сарасеки (белар. Сарасекі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.

# Сарасеки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Старына (Докшыцкий районы)

Старына (белар. Старына) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.

# Старына (Докшыцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Дмитрий Сабинин

Дмитрий Анатольевич Сабинин (1889 елның 17 (29) ноябре, Петербург — 1951 елның 22 апреле, Краснодар крае) — совет ботанигы, үсемлекләр физиологы, проректор (1923—1924), Пермь университетының үсемлекләр физиологиясе кафедрасы мөдире (1924—1929), МДУ үсемлекләр физиологиясе кафедрасы мөдире (1932—1948), ССРБ Фәннәр академиясенең Үсемлекләр физиологиясе институты лабораториясе мөдире (1938—1941).

# Дмитрий Сабинин
## Тормыш юлы

Дмитрий Сабинин 1889 елның 17 (29) ноябрендә Петербургта туган.
1913 елда Санкт-Петербург Император университетын тәмамлый.
1918 елда Пермь университетына үсемлекләр физиологиясе кафедрасына өлкән ассистент итеп чакырыла. Физиология лабораториясен булдыруда, Кама биология станциясе һәм Пермь университеты каршындагы Биология фәнни-тикшеренү институты эшендә катнаша. 1923 елда профессор исемен ала һәм бер елдан соң үсемлекләр физиологиясе кафедрасы мөдире итеп билгеләнә.
1923 елның февраленнән 17 декабренә кадәр — Пермь университетының проректоры (фәнни-укыту бүлеге мөдире).
1929 елдан — Ташкәнтта мамыкчылык фәнни-тикшеренү институты лабораториясе мөдире, 1932 елдан — Бөтенсоюз ашламалар, агрохимия һәм агро-туфрак белеме институты лабораториясе мөдире.
1932—1948 елларда — МДУ профессоры һәм кафедра мөдире. 1938—1941 елларда — ССРБ Фәннәр академиясенең үсемлекләр физиологиясе институты лабораториясе мөдире.
1948 елда — МДУның Ботаника бакчасы директоры. ВАСХНИЛ август сессиясеннән соң 1948 елда ботаника бакчасы һәм биология факультеты физиология кафедрасы мөдире эшеннән ССРБның югары белем бирү министрының 1948 елның 23 августындагы «Мичуринчыларга каршы көрәш» өчен 1208 номерлы боерыгы белән азат ителә.
1949—1951 елларда ССРБ Фәннәр Академиясенең океанология институтының Кара диңгез станциясен җитәкли.
1951 елда Геленҗик янындагы Зәңгәр бухтада үз-үзенә кул сала (атып үтерелә).
Кызы Марина (1917—2000) — музыка белгече.

# Дмитрий Сабинин
## Фәнни эшчәнлек

XX гасырның иң эре фитофизиологларының берсе, ул 1940 нчы еллар башында ук биологлар арасында беренчеләрдән булып үсемлекләрнең онтогенезында нуклеин кислоталарының зур ролен аңлый. 1945 елда «Үсемлекләрне минераль ашату» (1940) монографиясе өчен ССРБ Фәннәр Академиясе Президиумы тарафыннан аңа К. А. Тимирязев исемендәге премия бирелә.

# Дмитрий Сабинин
## Төп хезмәтләр

* Ми­не­раль­ное пи­та­ние рас­те­ний. М., 1940;
* Фи­зио­ло­ги­че­ские ос­но­вы пи­та­ния рас­те­ний. М., 1955;
* Фи­зио­ло­гия раз­ви­тия рас­те­ний. М., 1963;
* Из­бран­ные тру­ды по ми­не­раль­но­му пи­та­нию рас­те­ний. М., 1971.
# Прагрэс (Чачэрский районы)

Прагрэс (белар. Прагрэс) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Чачэрский районында урнашкан авыл.

# Прагрэс (Чачэрский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Джексон (округ, Джорджия)

Джексон — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Джефферсон шәһәре.

# Джексон (округ, Джорджия)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1796 елда оештырыла.

# Джексон (округ, Джорджия)
## Территориясе

Округ мәйданы 886 км² тәшкил итә.
# Блудна

Блудна (чех. Bludná) — Чехиянең Карловы Вары крае Пернинк районында урнашкан авыл.

# Блудна
## Географиясе

Мәйданы — 5,464 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Блудна
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Блудна
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Блудна
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 122 |
| 1880 | 148 |
| 1890 | 147 |
| 1900 | 145 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 143 |
| 1921 | 110 |
| 1930 | 120 |
| 1950 | 18 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 12 |
| 1970 | 2 |
| 1980 | 2 |
| 1991 | 1 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 0 |
| 2011 | 0 |
| 2021 | 0 |
# Люперса

Люперса (фр. Lupersat) — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
# Амаравила Рамешварам Шри Махадэва Гыйбадәтханәсе

Амаравила Рамешварам Шри Махадэва Гыйбадәтханәсе Һиндстанда, Керала штатында Тһируванантһапурам Районында Неййяттинкара тэһсилының Амаравилада Неййяр елгасы ярларында урнашкан Шива Ходаена багышланган борынгы Һинд дине гыйбадәтханәсе. Гыйбадәтханәнең төп Ходае булып көнбатышка караучы Ходай Шива (Ходай Рамешвара) тора. Ышану буенча Амаравила Рамешварам Шри Махадэва Гыйбадәтханәсе Кераланың 108 Шива гыйбадәтханәләренең берсе булып тора һәм Ходай Шивага багышланып олы фикер иясе Парашурама тарафыннан куелган. Гыйбадәтханә Неййятинкара шәһәрчегенән 6 км ераклыкта Амаравилла авылында урнашкан.
Ул 108 Шивалайя Сотһрамда ике Рамешварам гыйбадәтханәләрнең берсе булып тора. "Коллам Рамешварам Махадэва Гыйбадәтханәсе" икенче Рамешварам Гыйбадәтханәсе булып тора. Гыйбадәтханә Коллам шәһәрчегендә урнашкан.

# Амаравила Рамешварам Шри Махадэва Гыйбадәтханәсе
## Шулай ук карарга мөмкин

* 108 Шива Гыйбадәтханәсе
* Кераланың Гыйбадәтханәләре
* Коллам Рамешварам Махадэва Гыйбадәтханәсе