yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Гомәр Усманов

Усманов Гомәр Исмәгыйль улы — Татарстанның партия һәм дәүләт эшлеклесе. ТАССР Министрлар советы рәисе (1966-82), КПСС Татарстан өлкә комитетының беренче секретаре (1982-89), КПСС ҮК секретаре (1989-90).

# Гомәр Усманов
## Тормыш юлы

Гомәр Усманов 1932 елның 16 мартында Чистай шәһәрендә туган. Әтисе Чистай суднолар ремонтлау заводында эшләгән, әнисе өйдә балаларын тәрбияләү белән шөгыльләнгән.
Чистай авыл хуҗалыгын механикалаштыру техникумын, 1961 елда читтән торып Казан авыл хуҗалыгы институтын тәмамлый.
1950-1953 елларда Биектау районы Усад авыл хуҗалыгын механикалаштыру мәктәбендә укыта. Аннары ВЛКСМның Биектау район комитеты секретаре итеп сайлана. 1954-1956 елларда Чистайда үзе укып чыккан техникумда инструктор-укытучы булып эшли. 1956 елда КПССның Чистай шәһәр комитетына партия эшенә күчерәләр: биредә кыска гына вакыт эчендә лектор, секретарь, икенче секретарь, беренче секретарь юлын үтә. 1962 елда Чаллыга авыл хуҗалыгы колхоз-совхоз җитештерү идарәсе башлыгы итеп күчерелә. 1965 елда КПССның Буа район комитеты беренче секретаре итеп сайлана . 1966 елдан (34 яшендә) 1982 елга кадәр Татарстан хөкүмәтен җитәкли (ТАССР Министрлар советы рәисе). КПССның Татарстан өлкә комитеты беренче секретаре (1982 - 1989) вазыйфасын үтәде. 1989-1990 елларда ул КПСС ҮК секретаре, 1989-1991 елларда СССР халык депутатлары съездында халык депутаты булды.
Гомәр Усманов җитәкләгән елларда Татарстанда актив рәвештә нефть эшкәртү, автомобиль сәнәгате үсеш алды.
1989 елның 20 сентябрендә аны КПСС Үзәк комитеты секретаре итеп сайлыйлар. 1990 ел­дан — пенсиядә.
Гомәр Усманов 2015 елның 24 февралендә 83 нче яшендә вафат булды.

# Гомәр Усманов
## Дәүләт бүләкләре

2007 елны Усмановка, 75 яшь тулу уңаеннан, Татарстанның иң югары бүләген — "Татарстан республикасы алдында казанышлар өчен" ордены тапшырылган.
2012 елда республиканың социаль-икътисади үсешенә зур өлеш керткәне һәм 80 яшь тулу уңаеннан Татарстанның “Фидакәр хезмәте өчен” медале белән бүләкләнде.

# Гомәр Усманов
## Гаиләсе

Хатыны Дамирә Һади кызы
* улы Фәрит, табиб-неврапотолог, кызы Светлана, КДУ доценты-математик, оныклары Марат, Айрат.

# Гомәр Усманов
## Хәтер

Казан шәһәре башкарма комитетының 2017 елның 22 февралендәге 456 санлы карары белән Казанның Салават күпере кече районындагы яңа формалашкан урамга Гомәр Усманов исеме бирелгән, шул ук органның 2017 елның 1 мартындагы 536 санлы карары Николай Ершов урамындагы исемсез скверга Усманов исеме бирелгән.
# Гингем (Монтана)

Гингем — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гингем (Монтана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Гингем (Монтана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,444835 км², 0,443209 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 924 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бота (Җейһан)

Бота (төр. Bota) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Җейһан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Каштабханджандей Хануман Мандир

Шри Хануман Мандир, Сарангпур Гуджаратта, Сарангпурда урнашкан Һинд дине гыйбадәтханәсе һәм ул Сваминараян Сампрадайяның Вадтал Гадисына карый. Ул төп табыну Ходае Сваминараян яки Кришнаның Муртилары булмаган бердәнбер Сваминараян Гыйбадәтханәсе. Ул "Кастбханджан" формасындагы (кайгыларны җимерүче) Хануман Ходаена багышланган.

# Каштабханджандей Хануман Мандир
## Тарихы һәм тасвирламасы

Бу гыйбадәтханә Сваминараян Сампрадайсында иң мәшһүрләрнең берсе. Хануман поты Садгуру Гопалананд Свами тарафыннан куелган булган. Автор Рэймонд Вильям буенча Садгуру Гопалананд Свами Хануман потын куйганда аңа тимер таяк белән орынган да пот терегә әйләнгән һәм хәрәкәт итә башлаган. Бу кыйсса бу гыйбадәтханәдә башкарылган сәламәтләндерү ритуалы өлеше булган. Монда Хануманның поты матур мыеклы көчле фигура, ул аяклары астында хатын-кыз җенесле шәйтанын җимерә һәм тешләрен күрсәтә, ул җимешләр тотучы маймыл ярдәмчеләре белән ябыштырылып ясалган үсемлекләр арасында тора. 1899 елда Вадталның Котхари Гордхандасы Шастриджи Махараджны мандирның эшләре белән идарә итү өчен куйган; бу вакыт дәверендә Шастри Яджнапурушдас урынны яңарттырган, якын торган бунгалоны төзегән һәм хәзерге халәттә ясау өчен комплекс өчен күбрәк җир алган.

# Каштабханджандей Хануман Мандир
## Дәвам итүе

Бу гыйбадәтханәнең күренеше шулкадәр көчле ки, хәтта аңа карагач та кешеләрдән явыз рухлар чыгачак дип әйтәләр. Шимбә махус ритуал өчен билгеләнгән көн (Шимбә Хануманга багышланган) бу акыл авырулары һәм башка сырхаулары булганнар өчен көн. Алар гыйбадәтханәгә алып киленәләр һәм сурәтне кую церемониясе вакытында аларга Садгуру Гопалананд Свами тарафыннан кулланылган тимер таяк белән орыналар. Бу таяк көмеш белән капланган. Гыйбадәтханә администрациясе бу ритуалны башкару өчен каһин буларак эшләр өчен Браминны чакырган. Моннан соң шәхес гыйбадәтханә тирәли әйләнеп чыгарга тиеш һәм даршанны эшләгәннән соң моны кабатларга тиеш. Кайбер кешеләр моны билгеле мәртәбә моны эшләү яки моның дәверендә Сваминараян Махамантраны җырларга махсум вәгъдә бирәләр.
# Еңбек (Шал акын районы)

Еңбек (каз. Еңбек) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Еңбек (Шал акын районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# HD150592

HD150592 — Корбан чалу урыны йолдызлыгында урнашкан A0/1V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,72 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Дышлык (Биреҗык)

Дышлык (төр. Dışlık) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Биреҗык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Злота (Мазовия воеводалыгы)

һәм
Злота — Польшаның Мазовия воеводалыгы Рыбно гминасында урнашкан авыл.

# Злота (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Убродовичи

һәм
Убродовичи — Польшаның Люблин воеводалыгы Хрубешув гминасында урнашкан авыл.

# Убродовичи
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бонини (Торино)

Бонини — Италиянең Пьемонт төбәге Сан-Маурицио-Канавезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Бонини (Торино)
## Географиясе

Бонини Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Бонини (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шварца (Тюрингер-Вальд)

Шварца (алман. Schwarza) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Шварца (Тюрингер-Вальд)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13,51 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 352 метр биеклектә урнашкан.
# Игровка

Игровка — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452807, ГАТОБК коды — 80259865002.
# Бресьё

Бресьё (фр. Bressieux) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Бьевр кантонына карый.

# Бресьё
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 0,89 км².
# Пероль-сюр-Везер

Пероль-сюр-Везер (фр. Pérols-sur-Vézère) — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
# Сааре (Элва)

Сааре (эст. Saare) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
# Пынарлы (Чаршибашы)

Пынарлы (төр. Pınarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Чаршибашы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Инзедияменто ди Вя Гярдо 3/9 (Реҗо Эмилия)

Инзедияменто ди Вя Гярдо 3/9 — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Кавриаго өязендә урнашкан торак пункт.

# Инзедияменто ди Вя Гярдо 3/9 (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Инзедияменто ди Вя Гярдо 3/9 Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Инзедияменто ди Вя Гярдо 3/9 (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кызыл ил (гәҗит)

Кызыл ил — иҗтимагый-сәяси гәҗит. «Кызыл Идел» гәҗите варисы. 1922 елның 10 июленнән 1926 елга кадәр Әстерхан шәһәрендә татар телендә атнага 2 тапкыр нәшер ителә. Мөхәррирләр – К.Гобәйдуллин, И.Акъегетов.
# HD45530

HD45530 — Сыңармөгез йолдызлыгында урнашкан A0IIIpSiSr спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,603 ± 0,014 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Райденхаузен

Райденхаузен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Райденхаузен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2,06 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 445 метр биеклектә урнашкан.
# Пекурень

Пекурень — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. Глодень (коммуна, Муреш) коммунасына карый.

# Пекурень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Шейкер-Гайтс (Огайо)

Шейкер-Гайтс — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.

# Шейкер-Гайтс (Огайо)
## Тарихы

Шейкер-Гайтс шәһәре 1911 елда нигезләнгән.

# Шейкер-Гайтс (Огайо)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 16,380631 км², 16,38082 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 320 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Шуйка (Кече Кокшага кушылдыгы)

Шуйка – Россия территориясеннән ага торган елга. Мари Ил, , Киров өлкәсе, биләмәләрендә ага. Елга Кече Какшан елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.

# Шуйка (Кече Кокшага кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны – (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды – 08010400712112100001401
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды – 112100140
* Бассейн коды – 08.01.04.007
* ГӨ буенча саны – 12
* ГӨ буенча чыгарылышы – 1
# Гакыйдә

Ислам теологиясе, яки гарәп теленнән алынмасы Гакыйдә (гар. عقيدة) — Ислам ышануларын билгеләүче Ислам гыйлемнәренең бер өлеше, Исламның тәгълиматы өйрәткәненчә иманга юл күрсәтә.

# Гакыйдә
## Сөнничелек

Сөнниләрнең гакыйдәсе иманның алты шартына нигезләнгән. Гакыйдәдә сөнниләрнең төп мәзһәбләре – Әбүл-Хәсән әл-Әшгари һәм Әбу Мансур әл-Матуриди имамнар исемнәре белән аталган Әшгарилек һәм Матуридилык дип санала. Шулай ук сәләфичелек гакыйдәсе таралган.
Сөнниләрнең төп ышанулары чагылган китап булып хәнәфи мәзһәбе галиме Әбу Җәгъфәр әт-Тахавинең (һ. 239-һ. 321) «Бәян әс-Сүннә уәл Җәмәга» («Гакыйдә Тахавия» исеме астында билгеле) китабы санала.

# Гакыйдә
## Гакыйдәнең бер мисалы

«Әмәнтү би-л-Ләхи вә мәләикәти-һи вә-кутуби-һи вә-русулиһи вә-л-йәүми-л-ахири вә-би-л-кадари хәйриһи вә-шәрриһи мин Аллаһи тәгалә вә-л-бә`су бә`да-л-мәүти хаккун әшхәдү ән(л) ләә иләһә иллә-л-Лаһу вә-әшһәдү әннә Мүхаммәдән габдү-һү вә-расулү-һү»
Тәрҗемәсе: - Иман китердем Аллаһка, аның Фәрештәләренә, Аның Китапларына, Аның Пәйгамбәрләренә, Кыямәт көненә, язмышның Аллаһ тәгаләдән икәнлегенә, яхшылыкның да яманлыкның да Аллаһтан килүенә, үлемнән соң кабат терелүнең дөреслегенә. Аллаһтан башка илаһ юклыгына һәм Мөхәммәд Аның рәсүле һәм колы икәнлегенә шәһадәтлек бирәм.
# Батальиоти (Торино)

Батальиоти — Италиянең Пьемонт төбәге Авильяна өязендә урнашкан торак пункт.

# Батальиоти (Торино)
## Географиясе

Батальиоти Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Батальиоти (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бор-л'Етан

Бор-л'Етан (фр. Bort-l'Étang) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
# Айх (Штирия)

Айх — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. Лицен һәм Грёбминг округы составына керә.

# Айх (Штирия)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 694 метр биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
# Пояна-Крекеоань

Пояна-Крекеоань — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. Крекеоань (коммуна) коммунасына карый.

# Пояна-Крекеоань
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 520 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Калифорния (Мануел Добладо)

Калифорния — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мануэль-Добладо муниципалитеты составына керә.

# Калифорния (Мануел Добладо)
## Географиясе

Калифорния Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Калифорния (Мануел Добладо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Калифорния (Мануел Добладо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Рудка (Бильский повяты)

Рудка — Польшаның Подлясье воеводалыгы Рудка гминасында урнашкан авыл.

# Рудка (Бильский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ибрай (Северное районы)

Ибрай (Ибряево) — Ырынбур өлкәсенең Северный районында урнашкан торак пункт.

# Ибрай (Северное районы)
## Сәгать поясы

Ибрай (Северное районы) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Ибрай (Северное районы)
## Халык

Милләтләр (2010): татарлар — 100,0%.
# Вайнленд (Колорадо)

Вайнленд — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Вайнленд (Колорадо)
## Географиясе

Вайнленд халык санын алу урыны мәйданы — 1,467021 км². Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 4646 Фут һәм 1416 метр биеклектә урнашкан.
# Бадембекдемир (Ташкөпрү)

Бадембекдемир (төр. Badembekdemir) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Ташкөпрү илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ашагыкаваҗык (Чаршамба)

Ашагыкаваҗык (төр. Aşağıkavacık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Чаршамба илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Фелис-Натал

Фелис-Натал — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.

# Фелис-Натал
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 11 462,464 км².
# Форно (Маса-Карара)

һәм
Форно — Италиянең Тоскана төбәге Масса өязендә урнашкан торак пункт.

# Форно (Маса-Карара)
## Географиясе

Форно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Форно (Маса-Карара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Форт-Дифаенс (Аризона)

Форт-Дифаенс — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Форт-Дифаенс (Аризона)
## Географиясе

Форт-Дифаенс халык санын алу урыны мәйданы — 15,757646 км², 15,796072 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2084 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Зур Корченак

Зур Корченак (Корченок) — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тяжин елгасының сул ярыннан 117 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.

# Зур Корченак
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010400212115200019023
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115201902
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Котельниково (Көнбатыш Казакъстан өлкәсе)

Котельниково (каз. Котельниково) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Котельниково (Көнбатыш Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Ченков

Ченков (чех. Čenkov) — Чехиянең Урта Чехия крае Пршибрам һәм Q10817119? районында урнашкан авыл.

# Ченков
## Географиясе

Мәйданы — 9,021084 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 400 метр биеклектә урнашкан.

# Ченков
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ченков
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Ченков
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 447 |
| 1880 | 451 |
| 1890 | 526 |
| 1900 | 652 |
| 1910 | 643 |
| 1921 | 654 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 623 |
| 1950 | 610 |
| 1961 | 570 |
| 1970 | 541 |
| 1980 | 419 |
| 1991 | 373 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 381 |
| 2014 | 383 |
| 2016 | 380 |
| 2017 | 383 |
| 2018 | 387 |
| 2019 | 391 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 390 |
| 2021 | 380 |
| 2021 | 394 |
| 2022 | 372 |
| 2023 | 377 |
| 2024 | 384 |
# Падлужжа (Глуский районы)

Падлужжа (белар. Падлужжа) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Глуский районында урнашкан авыл.

# Падлужжа (Глуский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Секменли (Вакфыкебир)

Секменли (төр. Sekmenli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Вакфыкебир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Саутпорт (Төньяк Каролина)

Саутпорт — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.

# Саутпорт (Төньяк Каролина)
## Тарихы

Саутпорт шәһәре 1792 елда нигезләнгән.

# Саутпорт (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 10,137431 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 6 метр биеклектә урнашкан.
# Вольтерра

Вольтерра — Италиянең Тоскана төбәгендә урнашкан коммуна. Пиза провинциясе составына керә.

# Вольтерра
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 531 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Казоле-д'Эльса, Лаятико, Монтайоне, Монтекатини-Валь-ди-Чечина, Печчоли, Помаранче, Сан-Джиминьяно, Колле-ди-Валь-д'Эльса һәм Гамбасси-Терме коммуналары белән чиктәш.
# TENM3

TENM3 (ингл. Teneurin transmembrane protein 3) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Лангампфен

Лангампфен — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. Куфштайн округы составына керә.

# Лангампфен
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 504 метр биеклектә урнашкан. Тирзе коммуналары белән чиктәш.
# Неговський Врх

Неговський Врх — Словениянең Бенедикт (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Неговський Врх
## Географиясе

Мәйданы — 0,34 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 285,4 метр биеклектә урнашкан.
# Эль Чаркито (Аютла де лос Либрес)

Эль Чаркито — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Аютла-де-лос-Либрес муниципалитеты составына керә.

# Эль Чаркито (Аютла де лос Либрес)
## Географиясе

Эль Чаркито Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Чаркито (Аютла де лос Либрес)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Чаркито (Аютла де лос Либрес)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Буер (Майенн)

Буер (фр. Bouère) — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
# (7520) 1990 BV

(7520) 1990 BV (лат. 1990 BV) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7520) 1990 BV
## Тарихы

1990 елның 21 гыйнварында Ц. Хиоки, С. Хаякава тарафыннан Окутама обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 BV» саналган.
# Габи (Валле-д’Аоста)

Габи — Италиянең Валле-д’Аоста төбәгендә урнашкан коммуна. Валле д'Аоста провинциясе составына керә.

# Габи (Валле-д’Аоста)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1047 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Андорно-Микка, Каллабьяна, Иссим, Пьедикавалло, Сальяно-Микка, Брюссон (Валле-д’Аоста), Грессоне-Сен-Жан һәм Раса коммуналары белән чиктәш.
# PHF21A

PHF21A (ингл. PHD finger protein 21A һәм PHD finger protein 21A) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Дзетаветчына

Дзетаветчына (белар. Дзетаветчына) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.

# Дзетаветчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Вила Топи (Кьети)

Вила Топи — Италиянең Абруцци төбәге Кьети өязендә урнашкан торак пункт.

# Вила Топи (Кьети)
## Географиясе

Вила Топи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Вила Топи (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.