yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Дала Коровиносы (Порецкое районы)

Дала Коровиносы (чуаш. Степное Коровино, рус. Степное Коровино ) — Чуашстанның Порецкое районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429027. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97235840005. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101400003600.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.

# Дала Коровиносы (Порецкое районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 54 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (91%).
# Моделуш

һәм
Моделуш — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Пасуш-ди-Феррейра муниципалитетына карый.

# Моделуш
## Географиясе

Мәйданы — .
# Сәгыйт Рәмиев, Шәехзадә Бабич. Әсәрләр

Сәгыйт Рәмиев, Шәехзадә Бабич. Әсәрләр - 2005 елда Мәгариф нәшриятында басылган китап. Китапка танылган татар шагыйрьләре Сәгыйт Рәмиев һәм Шәехзадә Бабич төрле елларда иҗат ителгән шигъри әсәрләре тупланган. Китапның тиражы 3000 д.
# Лас Чаркас, Хесус Мартинез Мусико (Комонфорт)

һәм
Лас Чаркас, Хесус Мартинез Мусико — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мексика һәм Комонфорт муниципалитеты составына керә.

# Лас Чаркас, Хесус Мартинез Мусико (Комонфорт)
## Географиясе

Лас Чаркас, Хесус Мартинез Мусико Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Лас Чаркас, Хесус Мартинез Мусико (Комонфорт)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лас Чаркас, Хесус Мартинез Мусико (Комонфорт)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# «Унбиш җитәкче хаты»

«Унбиш җитәкче хаты» — РКП(б)ның Татарстан өлкә комитеты һәм ТАССР ҮБК җитәкчеләренең 1923 елда Иосиф Сталин белән Лев Троцкийга язган мөрәҗәгате.

# «Унбиш җитәкче хаты»
## Сәбәбе һәм эчтәлеге

4 май көнендә Мирсәет Солтангалиевне кулга алуның гаделлегенә шик белдерелә. РКП(б)ның 12 съездында милли мәсьәлә буенча кабул ителгән карарның үтәлешендә җитди хаталар булуы бәян ителә.

# «Унбиш җитәкче хаты»
## Кул куючылар

Аңа 15 кеше кул куя: Кәшшаф Мохтаров, Рәүф Сабиров, Гасыйм Мансуров, Гали Таниев, Микъдәт Борындыков, Гыймаз Баһаветдинов, Гаяз Максудов, Мәхмүт Бөдәйли, Гобәй Балтанов, Фәтхи Борнаш, Исхак Казаков, Шәмгун Саттаров, Шамил Госманов, Николай Петров, Гариф Янбаев.

# «Унбиш җитәкче хаты»
## Нәтиҗә

* РКП(б) Үзәк комитетының Милли сәясәтне гамәлгә ашыру мәсьәләләренә багышланган дүртенче киңәшмәсендә (9-12.06.1923) кулга алынган Мирсәет Солтангалиев һәм аны яклап «Унбиш җитәкче хаты»н имзаланучылары карашлары кискен тәнкыйтьләнә һәм алар «милли тайпылыш(рус.)татар. тарафдарлары» дип игълан ителә.
* 1923-1924 елларда хатка кул куючыларның барысы да җитәкче урыннарыннан азат ителә һәм соңрак репрессияләнә. Күбесе атып үтерелә, Сталин үлеменнән соң 1955-57дә акланыла.
* Мирсәет Солтангалиев үзе 28.01.1940 атып үтерелә, 1990 елда гына акланыла.
# Лгишов

Лгишов (чех. Lhýšov) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Шебиржов районында урнашкан авыл.

# Лгишов
## Географиясе

Мәйданы — 1,636 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Лгишов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лгишов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лгишов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 90 |
| 1880 | 87 |
| 1890 | 93 |
| 1900 | 98 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 86 |
| 1921 | 93 |
| 1930 | 92 |
| 1950 | 47 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 41 |
| 1970 | 26 |
| 1980 | 26 |
| 1991 | 17 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 18 |
| 2011 | 17 |
| 2021 | 10 |
# Красная Горка (Мари Ил)

Красная Горка (чирм. Красная Горка, рус. Красная Горка) — Мари Илнең Волжск районында урнашкан авыл.

# Красная Горка (Мари Ил)
## Сәгать поясы

Красная Горка (Мари Ил) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Красная Горка (Мари Ил)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (53,5%), руслар (46,5%).
# Кәрше

Кәрше (чуаш. Кĕрше, рус. Гришино ) — Чуашстанның Янтык районында урнашкан авыл.

# Кәрше
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 43 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (48,8%), руслар (51,2%).
# Лодойнш

Лодойнш — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. Assares e Lodões муниципалитетына карый.

# Лодойнш
## Географиясе

Мәйданы — .
# Портела (Аркуш-де-Валдевеш)

Портела — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. Аркуш-ди-Валдевеш муниципалитетына карый.

# Портела (Аркуш-де-Валдевеш)
## Географиясе

Мәйданы — 7,32 км².
# Мари Руясы

Мари Руясы (чирм. Марий Руя, рус. Марийская Руя) — Мари Илнең Оршанка районында урнашкан авыл.

# Мари Руясы
## Сәгать поясы

Мари Руясы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Мари Руясы
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (58,1%), руслар (41,9%).
# Кече Туваны

Кече Туваны (чуаш. Кĕçĕн Тăван, рус. Малые Туваны ) — Чуашстанның Шөмерле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429104. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97250850003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101900002500. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.

# Кече Туваны
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 214 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
# Лозаду

һәм
Лозаду — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Вила-Нова-ди-Фамаликан муниципалитетына карый.

# Лозаду
## Географиясе

Мәйданы — 5,61 км².
# Кивсерт-Янишево

Кивсерт-Янишево (чуаш. Кивҫурт Енӗш, рус. Кивсерт-Янишево) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.

# Кивсерт-Янишево
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Кивсерт-Янишево
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 120 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Иоганн Валентин Тишбейн

Иоганн Валентин Тишбейн (немец телендә: Johann Valentin Tischbein; 1715 елның 11 декабре, Хайна, Тюрингия— 1768 елның 24 апреле, Хильдбургхаузен, Тюрингия) — немец живописец-портретисты. Зур Тишбейн рәссамнар гаиләсе вәкиле.

# Иоганн Валентин Тишбейн
## Тәрҗемәи хәле

Рәссамның әтисе Иоганн Генрих Тишбейн (1682—1764) ипи пешерүче булган; аның сигез баласының бишесе рәссам булып киткән. 1729 елдан 1736 елга кадәр Иоганн Валентин живопись һәм рәсем нигезләрен өйрәнгән; башта Дармштадтта сарай яны рәссамы Иоганн Кристиан Фидлердан, аннан соң Кассельдә портретист Иоганн Георг фон Фризедан (1701—1775). Рәссамның киләсе өч ел дәвамында тормышы турында билгеле түгел, гәрчә, ул, мөгаен, күпмедер вакыт Майнадагы Франкфуртта уздырган. 1739 елда ул Сольмс гаиләсе өчен эшләгән, 1741 елда сарай яны рәссамы итеп билгеләнгән булган. 1744 елдан 1747 елга кадәр Иоганн Валентин Ягсттагы Кирхбергта (Баден-Вюртемберг) Гогенлоэ герцогларының сарай яны живописецы булып хезмәт иткән, анда ул өйләнгән. Ул булган киләсе мәгълүм урын Маастрихт (Голландия) булган, анда рәссам хәрби губернатор Гоббе Эсайас ван Альвадан үзенең алдан килүчеләрнең (күбесенчә үлгәннән соң ясалган) тугыз портрет сериясенә заказ кабул иткән (хәзерге вакытта Фульдада Фазанери кальгасында күрсәтелә). Маастрихта Иоганн Валентин Тишбейнның улы Иоганн Фридрих Август Тишбейн (1750—1812) туган. Моннан соң тиздән Иоганн-ата һәм аның гаиләсе Гаагага, ә аннан соң Амстердамга күчкән. 1764 елда Тишбейн Германиягә кайткан, шул ук елны ландграфлар Гессен-Дармштадтлыларның театр рәссамы булган. Ул вакытта аның беренче хатыны үлгән һәм 1765 елда ул янә өйләнгән. Соңрак ул Эрнст Фридрих III, Саксен-Гильдбургхаузенлының сарай яны рәссамы булып эшләгән, гәрчә кайвакыт ландграфлык өчен заказлар башкаргалуын дәвам иткән. Иоганн Валентин энесе Антон Вильгельм Тишбейнның остазы булган.
# Нюрши

Нюрши (чуаш. Нĕрĕш, рус. Нюрши ) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429912. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241875004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600007700. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Нюрши
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 280 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (96,27%).
# Клюкино (Мари Ил)

Клюкино (чирм. Клюкино, рус. Клюкино) — Мари Илнең Оршанка районында урнашкан авыл.

# Клюкино (Мари Ил)
## Сәгать поясы

Клюкино (Мари Ил) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Клюкино (Мари Ил)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (71,9%), чирмешләр (28,1%).
# Дала Шихазаны

Дала Шихазаны (чуаш. Хирти Шӑхасан, рус. Степные Шихазаны) — Чуашстанның Комсомол районында урнашкан авыл.

# Дала Шихазаны
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Дала Шихазаны
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 254 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%) алып тора.
# Soromini Kalliçurum

Soromini Kalliçurum (ingl. Soromini Kallichurum; 1932 yıl, Leydismit — 2002 yılnıñ 21 dekäbre) — Könyaq Afrika tabibı häm meditsina mäktäbe professorı, KwaZulu-Natal universitetınıñ meditsina fakultetı dekanı wazifasın bilägän berençe xatın-qız.

# Soromini Kalliçurum
## İrtä tormışı

Soromini Kalliçurum Leydismit şähärendä tuğan. Anıñ ätise, S. Kalliçurum, uqıtuçı bulğan. 1950 yılda Soromini Natal universitetınıñ «tösle» bülegenä qabul itelgän berençe unike studentnıñ berse bulğan. Anda ul 1957 yılda meditsina däräcäsen alğan, şulay uq 1967 yılda Könyaq Afrikanıñ qara tänle keşelärendä üpkä awıruların tikşergän öçen meditsina ölkäsendä doktorlıq däräcäsen alğan.

# Soromini Kalliçurum
## Karyerası

Kalliçurum 1960 yıllarda meditsina tikşerenüçese bulğan. 1970 yıllarnıñ ber öleşendä ul patologoanatom sıyfatında şäxsi praktika belän şöğellängän, annarı 1978 yılda anı Natal universitetınıñ anatomiä patologiäse kafedrası mödire itep saylağannar. Ul bu wazifanı bilägän berençe xatın-qız bulğan. 1984 yılda ul meditsina fakultetı dekanı itep bilgelängän, yañadan berençe xatın-qız bularaq, şulay uq bu däräcädä berençe aq tänle bulmağan keşe bularaq. Ul 1994 yılda pensiägä çıqqan häm Könyaq Afrikanıñ waqıtlı meditsina häm stomatologiä sovetı prezidentı bulğan. Ul bu eştän 2002 yılda, üleme yılında kitkän.

# Soromini Kalliçurum
## Şäxsi tormışı

Soromini Kalliçurum uqıtuçı, ä annarı mäktäp direktorı Karundut Rugubarğa kiäwgä çıqqan. Alarnıñ öç qızı bula: Karuna, İşana häm Ramona. Soromini 2002 yılda wafat bulğan.
# Алевролит

Алевролит (грек. ἄλευρον - он һәм λίθος - таш) - каты утырма тау токымы. Алевриттан литификация нәтиҗәсендә ясала.

# Алевролит
## Составы

0,01-0,1 мм зурлыктагы (башка мәгълүматлар буенча 0,005-0,05 мм) дөрес булмаган формадагы бөртекләрдән тора. Алевролитларның өч төре бар: эре бөртекле, төрле бөртекле һәм вак бөртекле. Алевролитның нигезе - кварц, шулай ук аңа кыр шпаты, балчыклы минераллар, кайвакыт карбонатлар һәм тимер гидроксидлары да керергә мөмкин.

# Алевролит
## Табу

Алевролитны башлыча цемент һәм бакча юллары җитештерү өчен алалар. Аны күмер шахталарында ташкүмер катламнары арасында табарга мөмкин.
# Ле-Клаон

Ле-Клаон (фр. Le Claon) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Лаутрах

Лаутрах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Лаутрах
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Лаутрах
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,08 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 631 метр биеклектә урнашкан.
# Шереганово

Шереганово (чирм. Эҥерсола, рус. Шереганово) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.

# Шереганово
## Сәгать поясы

Шереганово Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Шереганово
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Овил

һәм
Овил — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Campelo e Ovil муниципалитетына карый.

# Овил
## Географиясе

Мәйданы — .
# Тукай белән илһамланып... Фәйзрахман Әминев. Графика. Нәкыш

Тукай белән илһамланып... Фәйзрахман Әминев. Графика. Нәкыш - 2011 елда Заман нәшриятында басылган китап. Татарстан Республикасы дәүләт сынлы сәнгать музее тупланмасыннан әсәрләр каталогы. Каталог үз эченә ТАССРның атказанган сәнгать эшлеклесе, РСФСРның атказанган рәссамы Фәйзрахман Әминевның графика һәм нәкыш әсәрләренең тулы җыелмасын ала. Каталог ике телдә - татар һәм рус телләрендә басыла. Татар теленә тәрҗемәче - Р.Д. Ваккасова. Каталог Габдулла Тукайның тууына 125 ел тулуга багышланган. Китапның тиражы 1000 д.
# Палмейра (Санту-Тирсу)

Палмейра — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Санту-Тирсу муниципалитетына карый.

# Палмейра (Санту-Тирсу)
## Географиясе

Мәйданы — 3,39 км².
# Исмаил (Мари Ил)

Исмаил (чирм. Исмаил, рус. Исмаил) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан авыл.

# Исмаил (Мари Ил)
## Сәгать поясы

Исмаил (Мари Ил) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Исмаил (Мари Ил)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (100%).
# Ле-Вуавр

Ле-Вуавр (фр. Les Voivres) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Митһат Паша (Җейһан)

Митһат Паша (төр. Mithat Paşa) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Җейһан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Масаиньяш (Гуарда)

Масаиньяш — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. Гуарда муниципалитетына карый.

# Масаиньяш (Гуарда)
## Географиясе

Мәйданы — 12,2 км².
# Пардильо

Пардильо — Португалиянең Авейру округына керә торган фрегезия. Эштаррежа муниципалитетына карый.

# Пардильо
## Географиясе

Мәйданы — 15,7 км².
# Лачнов (Штехов)

Лачнов (чех. Lačnov) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Штехов районында урнашкан авыл.

# Лачнов (Штехов)
## Географиясе

Мәйданы — 0,609 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Лачнов (Штехов)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лачнов (Штехов)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Лачнов (Штехов)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 165 |
| 1880 | 156 |
| 1890 | 162 |
| 1900 | 173 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 159 |
| 1921 | 172 |
| 1930 | 170 |
| 1950 | 129 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 0 |
| 1970 | 106 |
| 1980 | 87 |
| 1991 | 70 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 65 |
| 2011 | 59 |
| 2021 | 64 |
# Татар Колмаеры

Татар Колмаеры — татар авылы. Сембер өлкәсенең Чардаклы районында урнашкан. 1919 елга кадәр Самара губернасының Ставрополь өязенә кергән. Башта авыл Олу Колмаер, Зур Колмаер йә Чуаш Колмаеры дип исем йөртә. XX гасырның 20-нче елларында авылда биш мәхәллә булган.

# Татар Колмаеры
## Авылның имамнары

1916 елда:
* 1 мәчет - Хисаметдин Мөсәгыйтов
* 2 мәчет - Мөхәммәтгариф Шаммасов (1869-1937)
* 3 мәчет - Җәмалетдин Йосыпов
* 4 мәчет - Мөхетдин Габдеррахим улы Аитов
* 5 мәчет - Сәхәбетдин Шәмсетдинов

# Татар Колмаеры
## Билгеле шәхесләр

* Демьян Фәтхи — шагыйрь
* Хәдичә Сөнгатьзадә — шагыйрә
* Аюханов Закир — галим, журналист
* Абдулла Кыям улы Сәгыйтов — галим, биология фәннәре докторы (1966), Үзбәкстан атказанган фәннәр белгече
* Виталий Константинов — Җәйге Олимпия уеннары 1976 классик көрәштә җиңүче
Татар Колмаеры мәктәбе Дамир Шәрипов исемен йөртә. Ул өч дистә елга якын Чардаклы районын җитәкләде, аны барлык төп күрсәткечләр буенча алдынгылар сафына чыгарды, бүген исә Сембер өлкәсе һәм Чардаклы районының Мактаулы гражданы дигән дәрәҗәле исем йөртә, өлкәнең Иҗтимагый палатасы әгъзасы булып сайланды. Сиксәненче еллар ахырында ул Сембер өлкәсенең милли проблемалар буенча махсус комиссиягә җитәкчелек итте. Шушы комиссиянең тырышлыгы аркасында Советлар Союзында беренчеләрдән булып нәкъ Сембер өлкәсе телевидениесендә татар һәм чуаш телләрендә «Чишмә», «Еткер» тапшырулары пәйда булды, «Өмет», «Канаш» газеталары нәшер ителә башлады, ә мәктәпләрдә ана телләрен фән буларак һәм факультатив рәвешендә укытуга керештеләр. Шулай ук Татар мәдәни үзәге, пединститутта милли группалар булдырылды.
2019 елда тарихчы Әмир Әхмәтовның авыл турында урыс телендә китабы басылып чыга.
# Айгыш

Айгыш (чуаш. Айкӑш, рус. Айгиши) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.

# Айгыш
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Айгыш
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 231 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%) алып тора.
# Альберт Сөярголов

Альберт Сөярголов (рус. Альберт Суяргулов) яки Альберт Зәки улы Сөярголов (рус. Альберт Закиевич Суяргулов) (1.08.1982) ― Татарстан Республикасы прокуроры (2023 елдан), Санкт-Петербург прокуроры урынбасары (2022―2023), III класслы дәүләт юстиция киңәшчесе (2024).

# Альберт Сөярголов
## Тәрҗемәи хәле

1982 елда туган. Югары техник белемне Санкт-Петербург хәрби-диңгез институтында (2004) һәм югары юридик белемне Санкт-Петербург дәүләт университетында (2010) алган.

# Альберт Сөярголов
## Хезмәт юлы

2010 елдан 2011 елга кадәр ― Ленинград өлкәсенең Всеволожск шәһәр прокуроры ярдәмчесе.
2011 елда ― Ленинград өлкәсе прокуратурасының федераль законнарның үтәлешен күзәтчелек итү идарәсе гражданнарның хокуклары һәм ирекләре үтәлешен күзәтчелек итү бүлеге прокуроры.
2011 елның декабреннән 2012 елга кадәр ― Санкт-Петербург шәһәре прокуратурасының федераль законнарның үтәлешен күзәтчелек итү идарәсе Икътисад һәм табигатьне саклау өлкәсендә законнарның үтәлешен күзәтчелек итү бүлеге прокуроры.
2012―2014 елларда ― Санкт-Петербургның Выборг районы прокуроры урынбасары.
2014―2016 елларда – Санкт-Петербургның Курорт районы прокуроры урынбасары.
2017 елның августыннан октябрьгә кадәр ― Санкт-Петербург шәһәре прокуратурасының федераль законнарның үтәлешен күзәтчелек итү идарәсе Кеше һәм граждан хокуклары һәм ирекләре үтәлешен күзәтчелек итү бүлеге башлыгы.
2017 елдан 2022 елга кадәр ― Санкт-Петербург шәһәре прокуратурасының федераль законнарның үтәлешен күзәтчелек итү идарәсе башлыгы.
2022 елның декабреннән 2023 елның сентябренә кадәр ― Санкт-Петербург прокуроры урынбасары. Аның бурычларына федераль законнарның үтәлешен күзәтчелек итү идарәсе, шулай ук гражданлык һәм арбитраж процессында прокурорларның катнашуын тәэмин итү кергән.
2023 елның сентябреннән ― Татарстан Республикасы прокуроры. 2023 елның 1 гыйнварыннан Татарстан прокуроры гомуми шартларда һәм региональ хакимият органнары катнашуыннан башка билгеләнә.

# Альберт Сөярголов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Исемле корал белән бүләкләнгән.
* «Советлар Союзы флоты адмиралы С. Г. Горшков» медале
* Россия Федерациясе Генераль прокуроры грамотасы
# Ле-Марти

Ле-Марти (фр. Les Martys) — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
# Лаховче

Лаховче — Словениянең Церкле-на-Горенськем (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Лаховче
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 354,3 метр биеклектә урнашкан.
# Ле-Гранжетт

Ле-Гранжетт (фр. Les Grangettes) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# Носа-Сеньора-да-Консейсан (Аландруал)

Носа-Сеньора-да-Консейсан — Португалиянең Эвора округына керә торган фрегезия. Alandroal (Nossa Senhora da Conceição), São Brás dos Matos (Mina do Bugalho) e Juromenha (Nossa Senhora do Loreto) муниципалитетына карый.

# Носа-Сеньора-да-Консейсан (Аландруал)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Лаумерсхайм

Лаумерсхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Лаумерсхайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,86 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 110 метр биеклектә урнашкан.
# Василий Аксёнов

Василий Павел улы Аксёнов (рус. Василий Павлович Аксёнов) (20 август 1932 ел, Казан- 6 июль 2009 ел, Мәскәү) — рус язучысы.

# Василий Аксёнов
## Тормыш юлы

Василий Аксёнов 20 августында Казанда туа. Әнисе, Евгения Гинзбург, Казан Педагогика институтының укытучысы, соңрак «Красная Татария» гәзитендә бүлек мөдире, ә әтисе, Павел Аксёнов, Казан шәһәр советы рәисе булып эшләгәннәр.1937 елда Павелга әле 5 яшьтә булмаган вакытта аның әтисен дә, әнисен дә кулга алалар һәм 10 елга төрмә һәм лагерьларга җибәрәләр. Аның абыйсын һәм апасын туганнары үзенә алалар, ә Павелны калдырыга рөхсәт итмиләр. 1938 елда аны әтисенең туганы Кострома балалар йортында эзләп таба һәм үзенә ала. 1948 елда Василий әнисе белән кабат очраша.

# Василий Аксёнов
## Аксёнов истәлеге

Василий Аксёнов туган шәһәрендә Казанда 2007 елда узган «Аксёнов-фест» фестивалендә катнаша. Ул фестиваль хәзер ел саен уздырыла. 2009 елда Аксёнов музей-йорты торгызыла, хәзер анда шәһәр әдәби клубы эшләп килә.

# Василий Аксёнов
## Сайланган әсәрләре
### Проза

* 1958 — «Полторы врачебные единицы» (хикәя)
* 1959 — «Коллеги» (повесть)
* 1961 — «Звёздный билет» (повесть)
* 1962 — «Апельсины из Марокко» (повесть)
* 1963 — «Пора, мой друг, пора» (повесть)
* 1964 — «Катапульта» (повесть һәм хикәяләр)
* 1965 — «Победа» (хикәяләр)
* 1965 — «Жаль, что вас не было с нами» (повесть)
* 1966 — «На полпути к Луне» (хикәяләр китабы)
* 1968 — «Затоваренная бочкотара» (повесть)
* 1969 — «Любовь к электричеству» (повесть)
* 1969 — «Мой дедушка — памятник» (повесть)
* 1971 — «Рассказ о баскетбольной команде, играющей в баскетбол» (очерк)
* 1972 — «В поисках жанра» (повесть)
* 1973 — «Золотая наша Железка» (роман)
* 1975 — «Ожог» (роман)
* 1976 — «Сундучок, в котором что-то стучит» (повесть)
* 1979 — «Остров Крым» (роман)
* 1983 — «Скажи изюм»
* 1987 — «В поисках грустного бэби»
* 1989 — Yolk of the Egg
* 1992 — «Московская сага» (роман-эпопея)
* 1996 — «Новый сладостный стиль»
* 2000 — «Кесарево свечение»
* 2004 — «Вольтерьянцы и вольтерьянки» (роман)
* 2006 — «Москва Ква-Ква» (роман)
* 2007 — «Редкие земли (роман)»
* 2007 — «Таинственная страсть. Роман о шестидесятниках»
* 2008 — «Ленд-лизовские» (роман)
* 2009 — «Логово льва. Забытые рассказы»

# Василий Аксёнов
## Сайланган әсәрләре
### Фильмнарга сценарийлар

* 1962 ел — Когда разводят мосты (фильм)
* 1962 ел — Коллеги (фильм)
* 1962 ел — Мой младший брат
* 1970 ел — Хозяин (фильм, 1970)
* 1972 ел — Мраморный дом
* 1975 ел — Центровой из поднебесья
* 1978 ел — Пока безумствует мечта
* 2007 ел — Татьяна (фильм)
* 2009 ел — Шут (фильм, 2009)

# Василий Аксёнов
## Сайланган әсәрләре
### Пьесалар

* 1965 ел — «Всегда в продаже»
* 1966 ел — «Твой убийца»
* 1968 ел — «Четыре темперамента»
* 1968 ел — «Аристофаниана с лягушками»
* 1980 ел — «Цапля»
* 1998 ел — «Горе, горе, гореть»
* 1999 ел — «Аврора Горелика»
* 2000 ел — «Ах, Артур Шопенгауэр»

# Василий Аксёнов
## Сайланган әсәрләре
### Татар телендә басылган әсәрләре

* 2016 елда Татарстан китап нәшриятында басылган китапка "Ленд-лиз балалары" романы һәм "Күз карасы", "Җирән" хикәяләре кергән.
# Аркасы

Аркасы (чуаш. Аркасси, рус. Аркасы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Аркасы
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Аркасы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 125 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.