yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Векия Стряно (Салерно)

Векия Стряно — Италиянең Кампания төбәге Сарно өязендә урнашкан торак пункт.

# Векия Стряно (Салерно)
## Географиясе

Векия Стряно Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Векия Стряно (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Валовники (Дзятлавский районы)

Валовники (белар. Валоўнікі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.

# Валовники (Дзятлавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Выиэра

Выиэра (эст. Võiera) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
# Брайденбах (Гессен)

Брайденбах — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.

# Брайденбах (Гессен)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 44,83 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 320 метр биеклектә урнашкан.
# CDC40

CDC40 (ингл. Cell division cycle 40) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Лехона

Лехона (баск. Leioa) — Испаниянең Бискайя провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Лехона
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 8,36 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 30 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Флорешть (Скорцень, Бакеу)

Флорешть — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Скорцень (коммуна, Бакеу) коммунасына карый.

# Флорешть (Скорцень, Бакеу)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 290 метр биеклектә урнашкан.
# Стельвио

Стельвио — Италиянең Трентино — Альто-Адидже төбәгендә урнашкан коммуна. Южный Тироль провинциясе составына керә.

# Стельвио
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1311 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Бормио, Лаза, Мартелло, Прато-алло-Стельвио, Тубре, Вальфурва һәм Валь Мюстаир коммуналары белән чиктәш.
# Матыкавшчына

Матыкавшчына (белар. Матыкаўшчына) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.

# Матыкавшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Пизкопье (Козенца)

Пизкопье — Италиянең Калабрия төбәге Ладжо өязендә урнашкан торак пункт.

# Пизкопье (Козенца)
## Географиясе

Пизкопье Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Пизкопье (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Левицке

Левицке — Польшаның Подлясье воеводалыгы Юхновец-Косцельны гминасында урнашкан авыл.

# Левицке
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Риверино (Техас)

Риверино — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Риверино (Техас)
## Географиясе

Риверино халык санын алу урыны мәйданы — 0,025978 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Бриева-де-Камерос

Бриева-де-Камерос (исп. Brieva de Cameros) — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Бриева-де-Камерос
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 46,15 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 973 метр биеклектә урнашкан.
# Абьенди (Падова)

Абьенди — Италиянең Венеция төбәге Санта-Джустина-ин-Колле өязендә урнашкан торак пункт.

# Абьенди (Падова)
## Географиясе

Абьенди Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Абьенди (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Грушов (Вельки Кртиш)

Грушов (словак. Hrušov) — Словакиянең Вельки-Кртиш округында урнашкан авыл.

# Грушов (Вельки Кртиш)
## Тарихы

Авыл 1285 елда нигезләнгән.

# Грушов (Вельки Кртиш)
## Географиясе

Мәйданы — 23,31 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 349 метр биеклектә урнашкан.

# Грушов (Вельки Кртиш)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Барма (Коми)

Барма (рус. Барма) — Коми Республикасының Удора районында урнашкан авыл.

# Барма (Коми)
## Климат

Барма климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Барма (Коми)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: билгесез
# WDR92

WDR92 (ингл. WD repeat domain 92) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Семанин

Семанин (чех. Semanín) — Чехиянең Пардубице крае Усти-над-Орлици һәм Q12042032? районында урнашкан авыл.

# Семанин
## Географиясе

Мәйданы — 8,800317 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 368 метр биеклектә урнашкан.

# Семанин
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Семанин
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Семанин
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 866 |
| 1880 | 875 |
| 1890 | 870 |
| 1900 | 864 |
| 1910 | 882 |
| 1921 | 802 |
| 1930 | 732 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 581 |
| 1961 | 610 |
| 1970 | 632 |
| 1980 | 587 |
| 1991 | 516 |
| 2001 | 550 |
| 2011 | 604 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 629 |
| 2016 | 632 |
| 2017 | 632 |
| 2018 | 624 |
| 2019 | 631 |
| 2020 | 620 |
| 2021 | 624 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 602 |
| 2022 | 617 |
| 2023 | 617 |
| 2024 | 624 |
# Бешоҗак (Сейһан)

Бешоҗак (төр. Beşocak) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сейһан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Аутозтрада (Венеция)

Аутозтрада — Италиянең Венеция төбәге Анноне-Венето өязендә урнашкан торак пункт.

# Аутозтрада (Венеция)
## Географиясе

Аутозтрада Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Аутозтрада (Венеция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Карагуҗа авыл җирлеге

Карагуҗа авыл җирлеге (рус. Коргузинское сельское поселение) — Россия Федерациясе Татарстан Республикасы Югары Ослан районындагы муниципаль берәмлек.
Административ үзәге булып Карагуҗа авылы тора.

# Карагуҗа авыл җирлеге
## Тарихы

Авыл җирлегенең статусы һәм чикләре «Югары Ослан муниципаль районы "муниципаль берәмлегенең һәм аның составындагы муниципаль берәмлекләрнең территорияләре чикләрен билгеләү һәм аларның статусы турында" 2005 елның 31 гыйнварындагы 19-ТРЗ номерлы Татарстан Республикасы Законы белән билгеләнгән.
Авыл җирлегендә халык урнаша башлау Идел буенда барган крестьяннар восстаниесе белән бәйле. Таралган гаскәрләр, крестьян төркемнәре бастырылган восстаниедән соң бик озак урман эчләрендә бай помещикларны талап яшиләр. Бу җирләр һич тә буш тормый, мужиклар монда семьялары белән урнаша башлый. Шулай итеп, Карагуҗа авылы килеп чыга, ә авылның исеме руслардан кергән манерга үзгәреп матур җирдә яшәп калган. Крестьяннар, икмәк чәчер өчен, бигрәк тә төньякка таба, Казан-Ульяновск трассасына таба урманнар егып аударганнар. Чокырны Залесный дип атаганнар. Ә көньякка таба кискән урман урынында Ядегәр дигән авыл калкып чыккан.
# Калинавка (Любанский районы)

Калинавка (белар. Калінаўка) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Любанский районында урнашкан авыл.

# Калинавка (Любанский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# MIEF1

MIEF1 (ингл. Mitochondrial elongation factor 1) — кешенең 22-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Колин Павелл

Колин Павелл (Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 206: bad argument #1 to 'format' (string expected, got nil)., Нью-Йорк, Нью-Йорк, Америка Кушма Штатлары — 18 октябрь 2021(2021-10-18) (84 яшь), Walter Reed National Military Medical Center, Монтгомери (округ, Мэриленд), Мериленд, Америка Кушма Штатлары) — сәясәтче, дипломат, АКШ дәүләт сәркәтибе (20 гыйнвар 2001 – 26 гыйнвар 2005), Штаб башлыклары берләшкән кәмитите рәисе (1 октябрь 1989 – 30 сентябрь 1993), АКШ Президентының милли куркынычсызлык буенча киңәшчесе (23 ноябрь 1987 – 20 гыйнвар 1989).
# HD218574

HD218574 — Пегас йолдызлыгында урнашкан Am спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,99 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Дальхайм (Рейнхессен)

Дальхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Дальхайм (Рейнхессен)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,34 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 179 метр биеклектә урнашкан.
# Пайк-Крик-Велли (Делавер)

һәм
Пайк-Крик-Велли — Америка Кушма Штатларының Делавэр штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Пайк-Крик-Велли (Делавер)
## Географиясе

Пайк-Крик-Велли халык санын алу урыны мәйданы — 6,693678 км², 6,674554 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 74 метр биеклектә урнашкан.
# Пынарбашы (Саруһанлы)

Пынарбашы (төр. Pınarbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Саруһанлы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бугон

Бугон (фр. Bougon) — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
# Албареда

Албареда — Италиянең Ломбардия төбәге Понте-ин-Вальтеллина өязендә урнашкан торак пункт.

# Албареда
## Географиясе

Албареда Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Албареда
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Виларинью-ду-Байру

Виларинью-ду-Байру — Португалиянең Авейру округына керә торган фрегезия. Анадия муниципалитетына карый.

# Виларинью-ду-Байру
## Географиясе

Мәйданы — 25,56 км².
# Акбейет (Алматы өлкәсе)

Акбейет (каз. Ақбейіт) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Акбейет (Алматы өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Одреси

Одреси (фр. Haudrecy) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Ранве кантонына карый.

# Одреси
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3.36 км².
# Санд-Пойнт (Аляска)

Санд-Пойнт — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан шәһәр.

# Санд-Пойнт (Аляска)
## Тарихы

Санд-Пойнт шәһәре 1898 елда нигезләнгән.

# Санд-Пойнт (Аляска)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 75,616984 км², 75,616988 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 12 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гаррисон (Техас)

Гаррисон — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Гаррисон (Техас)
## Тарихы

Гаррисон шәһәре елда нигезләнгән.

# Гаррисон (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 3,040362 км², 3,040412 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 119 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# TPRG1L

TPRG1L (ингл. Tumor protein p63 regulated 1 like) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Стронгсвиль (Огайо)

Стронгсвиль — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.

# Стронгсвиль (Огайо)
## Тарихы

Стронгсвиль шәһәре 1818 елда нигезләнгән.

# Стронгсвиль (Огайо)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 63,788056 км², 63,80084 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 284 метр биеклектә урнашкан.
# Дуглас (округ, Орегон)

Дуглас — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Элктон шәһәре.

# Дуглас (округ, Орегон)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1852 елда оештырыла.

# Дуглас (округ, Орегон)
## Территориясе

Округ мәйданы 13,046 км² тәшкил итә.
# Питрова

Питрова (словак. Petrová) — Словакиянең Бардеёв округында урнашкан авыл.

# Питрова
## Тарихы

Авыл 1414 елда нигезләнгән.

# Питрова
## Географиясе

Мәйданы — 14,3 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 444 метр биеклектә урнашкан.

# Питрова
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Сен-Сюльпис-де-Рюффек

Сен-Сюльпис-де-Рюффек (фр. Saint-Sulpice-de-Ruffec) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# 875 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 875 — Милади тәкъвим буенча IX гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 875 — безнең эрага кадәр IX гасырга кергән ел.
* 875 — сан.
# Ивамидзава

Ивамидзава (яп. 岩見沢市) — Япония дәүләтенең Хоккайдо префектурасында урнашкан шәһәр.

# Ивамидзава
## Тарихы

Ивамидзава шәһәре 1943 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.

# Ивамидзава
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 89023 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 185 кеше тәшкил иткән.

# Ивамидзава
## Географиясе

Шәһәр территориясе 481.10 км² тәшкил итә.

# Ивамидзава
## Кардәш шәһәрләр

* Канби (Орегон), Америка Кушма Штатлары (29 июль 1989)
* Покателло, Америка Кушма Штатлары (20 май 1985)
# Ашагыбойнуйогун (Тиреболу)

Ашагыбойнуйогун (төр. Aşağıboynuyoğun) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Тиреболу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Марковская (Пашино авыл җирлеге)

Марковская (рус. Марковская) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.

# Марковская (Пашино авыл җирлеге)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Марковская (Пашино авыл җирлеге)
## Сәгать поясы

Марковская (Пашино авыл җирлеге) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Марковская (Пашино авыл җирлеге)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Брени

Брени (фр. Breny) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Майдан-Скордёвский

Майдан-Скордёвский — Польшаның Люблин воеводалыгы Дорохуск гминаcында урнашкан авыл.

# Майдан-Скордёвский
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гёрцке

Гёрцке — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.

# Гёрцке
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 75,59 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 100 метр биеклектә урнашкан.
# Үчпынар (Чүнгүш)

Үчпынар (төр. Üçpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чүнгүш илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Шенье (Марна)

Шенье (фр. Cheniers) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Думбыра

Думбыра, шулай ук думбра — татар халыкының кыллы чиртмә уен коралы. Шулай да кыргызларда (комуз), казакъларда (домбыра), үзбәкләрдә (дутар), калмыкларда, удмуртларда (домро крезь), чувашларда (тăмра), башкортларда һәм башка кардәш төрки халыкларның мәдәниятендә урын алган.

# Думбыра
## Тасвирлама

Татар думбырасының муены казакныкыннан гадәттә кыскарак һәм кыллар саны икәү.

# Думбыра
## Тарих

Думбырага охшаш уен кораллары Себер, Урта һәм Үзәк Азия, Көнчыгыш Ауропа халыклары арасында таралган. Думбыра кебек уен коралы төрки, славян, фин-угыр этносларында мөһим урын биләп тора.
Мәҗүси чорлардан бирле думбыра халык тарафыннан яратып кулланылган. Күп очракларда думбырада уйнаучы осталар әкиятчеләр булган. Алтын Урда һәм Казан ханлыгы чорларында ул хан-вәзирләр сарайларындагы әкиятчеләр һәм бәет әйтүчеләре даирәсендә киң таралган уен коралы булган. Шул талант ияләренең бер исеме безгә мәгълүм. Ул Сарай, Казан шәһәрләрендә иҗат иткән Хәсән Кайгы. Бу чорда татарларда көчле думбыра осталары мәктәбе барлыкка килүе фараз.
Казан ханлыгы җимерелү белән, думбыра халык осталарында гына кала. Әмма шул вакыттан рус халкында балалайка шәкелендә киң тарала башлый. Татар думбырасының соңгылары XX гасыр башында кулланыла. Бу җәһәттән безгә Вафа Бәхтияров һәм Солтан Габәшинең истәлекләре мәгълүм.
* Аючылар авыл халкын җыяр өчен барабан суга, быргы кычкыртып йөри булганнар. Халык җыелып беткәч, аючылар аюларын думбыра сугып, төрле такмаклар әйтеп биетәләр. Курайчылар курай уйнап, думбырачылар думбыра сугып яшь киленнәрдән көлеп, чәнчеп, такмаклар әйтә булганнар. Аю биетеп йөрүчеләр дурт-биш кеше булып, араларында курайчы, думбырачы, җырчы, такмакчы, көлдерүчеләре булаӘхмәтвафа Бәхтияров, балачак хатирәләре (XIX гасырның уртасы)

# Думбыра
## Думбыраны тергезү

XX гасыр башында думбыра татар халкының яшәешеннән югалган диярлек. Уен коралын кайтаруга зур көч куйган шәхес - Нәкый Исәнбәт. "Татар халык табышмаклары" һәм 3-томлык "Татар халык мәкальләре" җыентыкларының кереш мәкаләләрендә ул татар халкында кулланган думбырага ифрат зур әһәмият бирә. Бу карашын татар әкиятләреннән, мәкальләреннән, табышмакларынан һәм әйтемнәреннән мисаллар китереп дәлилли.
Уен коралын татар халкына кайтаруга зур өлеш керткән икенче шәхес - М.Нигъмәтҗанов. XVIII-XIX йөзләрнең рус сәяхәтчеләре язмаларына нигезләнеп, фольклор белгече думбыра уен коралының татарларда киң кулланышын исбатлый. Татар думбырасын кайтару эшендә Т.Ялчыголның исемсез трактатында бирелгән сурәтләр зур урын уйнаган. Бу сурәтләр нигезендә Г.Макаров үз реконструкция вариантын булдыра.

# Думбыра
## Татар халык мәкальләре

* «Аңлаганга чебен тавышы да саз, аңламаганга думбра тавышы да әз»
* «Думбырачы думбырачыны күрсә, кылы өзелә, ди»
* «Туйда думбырага думбыра белән, тукмакка тукмак белән кайтаралар»
* «Думбыра туй төшкән өйгә килешер»
* «Ни думбыра белмәгән, Ни сызгыра белмәгән»
* «Кызыңны үз иркенә куйсаң, думбрачыга барыр»
* «Туй үткәч, думбыра какмыйлар»
# Бодзановице

һәм
Бодзановице — Польшаның Ополе воеводалыгы Олесно гминасында урнашкан авыл.

# Бодзановице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бейконак (Ылгын)

Бейконак (төр. Beykonak) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Ылгын илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Хаҗылар

Хаҗылар (төр. Hacılar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесенең Кайсери иленә караган бер илчедер.

# Хаҗылар
## Географиясе

Илче мәйданы — .
# Старина (Чубура кушылдыгы)

Старина — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чубур елгасының сул ярыннан 15 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.

# Старина (Чубура кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Кемерово каласыннан койганчы урынга чаклы. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010300412115200012568
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115201256
* Бассейн коды — 13.01.03.004
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Убяд

һәм
Убяд — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Хелмец гминасында урнашкан авыл.

# Убяд
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Иске Мадики

Иске Мадики (чуаш. Кивӗ Матьӑк, рус. Старые Мадики ) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429534. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232885011. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300012300.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Иске Мадики
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 181 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (97,45%), руслар (2,55%).
# Либерти (Автагеми, Висконсин)

Либерти — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Либерти (Автагеми, Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 30,8 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 234 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Люссак (Шаранта)

Люссак (фр. Lussac) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Антасина

Антасина (белар. Антасіна) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.

# Антасина
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Муреево

Муреево (рус. Муреево) — Киров өлкәсенең Кикнур районында урнашкан авыл.

# Муреево
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Муреево
## Сәгать поясы

Муреево Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Муреево
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (65%), руслар (35%).
# Худая Мыла

Худая Мыла — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Кече Мыла елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.

# Худая Мыла
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300212103000081908
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103008190
* Бассейн коды — 03.05.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Падули-Соланье (Терамо)

Падули-Соланье — Италиянең Абруцци төбәге Тоссичия өязендә урнашкан торак пункт.

# Падули-Соланье (Терамо)
## Географиясе

Падули-Соланье Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Падули-Соланье (Терамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вибеф

Вибеф (фр. Vibeuf) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.