yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Пётр Пекарский

Пөтр Пекарски (рус. Пётр Петрович Пекарский, 19 (31) май 1827, Уфа губернасы, Ырынбур губернасы, Россия империясе — 12 (24) июль 1872 (45 яшь), Павловск, Санкт-Петербург губернасы, Россия империясе) — рус әдәбиятен һәм тарихын өйрәнүче, библиограф, Санкт-Петербург ФА академигы (1864), хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1871).
* 1 2 Пекарский Петр Петрович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / мөхәррир А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135https://wikidata.org/wiki/Track:Q649https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737
* 1 2 3 4 5 6 7 Русский биографический словарь / мөхәррир А. А. Половцов, Н. П. Чулков, Н. Д. Чечулин et al. — СПб, Москва.https://wikidata.org/wiki/Track:Q4517914https://wikidata.org/wiki/Track:Q656https://wikidata.org/wiki/Track:Q4515376https://wikidata.org/wiki/Track:Q649https://wikidata.org/wiki/Track:Q1963546https://wikidata.org/wiki/Track:Q15074489https://wikidata.org/wiki/Track:Q1960551
* 1 2 3 4 Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / мөхәррир А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135https://wikidata.org/wiki/Track:Q649https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737
# Синделци

Синделци — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. Момчилград җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Синделци
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 336 метр биеклектә урнашкан.
# Суверен дәүләт

Суверен дәүләт — даими халкы һәм хөкүмәте булган, билгеле бер территория өстендә үз эчке һәм тышкы суверенитетны билгеләүче дәүләт. Башка дәүләтләргә карата бәйсез, вәкаләтләре нигезендә башка суверен дәүләтләр белән халыкара мөнәсәбәтләргә керергә хокуклы. Суверен дәүләтнең хөкүмәте дәүләттәге барлык милеккә биләү (үзләштерү) хокукына ия.
Суверен дәүләт буларак гадәттә башка бер дәүләт яки дәүләтләр берләшмәсеннән бәйлелектә булмаган һәм дипломатик мөнәсәбәтләрен алып бара алучы дәүләт аңлашыла.
# Дёршайд

Дёршайд — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Дёршайд
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,64 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 340 метр биеклектә урнашкан.
# Ашагыкамышлы (Патнос)

Ашагыкамышлы (төр. Aşağıkamışlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Патнос илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Невиль-сюр-Тук

Невиль-сюр-Тук (фр. Neuville-sur-Touques) — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
# Гинчице под Сушиноу

Гинчице под Сушиноу (чех. Hynčice pod Sušinou) — Чехиянең Оломоуц крае Старе-Место районында урнашкан авыл.

# Гинчице под Сушиноу
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Гинчице под Сушиноу
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Гинчице под Сушиноу
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Гинчице под Сушиноу
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Гронди-Мали

Гронди-Мали — Польшаның Подлясье воеводалыгы Едвабне гминасында урнашкан авыл.

# Гронди-Мали
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD37874

HD37874 — Орион йолдызлыгында урнашкан A0IV/V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,64 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Плаю-Корнулуй

Плаю-Корнулуй — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. Шотриле (коммуна) коммунасына карый.

# Плаю-Корнулуй
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Тримпорт

Тримпорт — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Тримпорт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2,2 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 315 метр биеклектә урнашкан.
# Авангард (Калинкавицкий районы)

Авангард (белар. Авангард) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.

# Авангард (Калинкавицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Бетюн (Колорадо)

Бетюн — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Бетюн (Колорадо)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Бетюн (Колорадо)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,419628 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1298 метр биеклектә урнашкан.
# Флумери

Флумери — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Авеллино провинциясе составына керә.

# Флумери
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 625 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Ариано-Ирпино, Кастель-Барония, Гроттаминарда, Сан-Никола-Барония, Стурно, Цунголи, Фридженто, Сан-Соссьо-Барония һәм Вилланова-дель-Баттиста коммуналары белән чиктәш.
# NGC 7609

NGC 7609 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7609
## Тарихы

Әлеге галактика 1864 елда Алмания астрономы Albert Marth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# HD45572

HD45572 — Корма йолдызлыгында урнашкан B9V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,76 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Боллуҗа (Арнавуткөй)

Боллуҗа (төр. Bolluca) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Арнавуткөй илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Доброславець

Доброславець — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Машево гминаcында урнашкан авыл.

# Доброславець
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Радомля

Радомля — Россия территориясеннән ага торган елга. Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга КАС/ИДЕЛ/2231/87/665 кушыла. Елга озынлыгы 12 км.

# Радомля
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Клязьма елгасы башыннан Пирогово сусаклагычына кадәр. Кече елга бассейны — Ука кушылдыклары бассейны, Мукшыдан Иделгә кушылганга кадәр, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010300312110000031171
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003117
* Бассейн коды — 09.01.03.003
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Хор-Юган

Хор-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Лямин 2-се елгасының сул ярына тамагыннан 13 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 38 км.

# Хор-Юган
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200046294
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204629
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Краски

Краски (рус. Краски) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче авыл.

# Краски
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Краски
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.

# Краски
## Халык

2010 елда биредә 3 кеше яшәве билгеле.
2010 елгы җанисәп буенча авылда руслар (100%) яши.
# Батальиози (Алесандрия)

Батальиози — Италиянең Пьемонт төбәге Моларе өязендә урнашкан торак пункт.

# Батальиози (Алесандрия)
## Географиясе

Батальиози Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Батальиози (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Райнеро (Верчели)

Райнеро — Италиянең Пьемонт төбәге Росса өязендә урнашкан торак пункт.

# Райнеро (Верчели)
## Географиясе

Райнеро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Райнеро (Верчели)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Рабенсбург

Рабенсбург — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Мистельбах округы составына керә.

# Рабенсбург
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 168 метр биеклектә урнашкан. Бернхардсталь, Бржетслав, Ланжһот, Хоэнау-ан-дер-Марх һәм Хаусбрунн коммуналары белән чиктәш.
# Эль Потрерито (Агваскальентес)

Эль Потрерито — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Агуаскальентес муниципалитеты составына керә.

# Эль Потрерито (Агваскальентес)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Потрерито (Агваскальентес)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Маса (Мачерата)

Маса — Италиянең Марке төбәге Фьюмината өязендә урнашкан торак пункт.

# Маса (Мачерата)
## Географиясе

Маса Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Маса (Мачерата)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# HD243561

HD243561 — Йөкче йолдызлыгында урнашкан A5 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 11 ± 0,09 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Ояма (шәһәр)

Ояма (яп. 小山市) — Япония дәүләтенең Тотиги префектурасында урнашкан шәһәр.

# Ояма (шәһәр)
## Тарихы

Ояма шәһәре 1954 елның 31 мартында шәһәр статусын ала.

# Ояма (шәһәр)
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 162283 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 946 кеше тәшкил иткән.

# Ояма (шәһәр)
## Географиясе

Шәһәр территориясе 171.61 км² тәшкил итә.

# Ояма (шәһәр)
## Кардәш шәһәрләр

* Кернс, Австралия
# Сен-Жорж-дю-Вьевр

Сен-Жорж-дю-Вьевр (фр. Saint-Georges-du-Vièvre) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Липница (коммуна)

Липница — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан коммуна.

# Липница (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 18,441 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Липница, Канлия, Карвен (Румыния), Кослуджа, Куюджук, Горунь һәм Извоареле авыллары урнашкан.
# Армешешть

* Армешешть (Яломица) — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан авыл
* Армешешть (коммуна)— Румыниянең Яломица жудецында урнашкан коммуна
* Армешешть (Вилча) — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авы
# MBD1

MBD1 (ингл. Methyl-CpG binding domain protein 1) — кешенең 18-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Эль Трансформадор (Пилкая)

Эль Трансформадор — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Pilcaya Municipality муниципалитеты составына керә.

# Эль Трансформадор (Пилкая)
## Географиясе

Эль Трансформадор Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Трансформадор (Пилкая)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Трансформадор (Пилкая)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Батыр-Мөэмин

Батыр-Мөэмин яки Батор-Мумин, Бат-Угар-Мумин (باطر مؤمن, tat.lat. Batır-Mö'min(үле сылтама)) (VIII гасыр-895) — Идел буе Болгары алтынчы хәкиме, Алмыш әмир абые.
Батыр-Мөэмин хәкимлеге чорында Ислам дине таралышы Идел буе Болгары дәүләтендә дәвам итә. Батыр-Мөэмин 13 ел дәүләт белән идарә иткән.
Батыр-Мөэмин үлеменнән соң, аның энесе Алмыш 895 елда Болгар тәхетендә утырган.
# Пешковка

Пешковка (каз. Пешковка) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Пешковка
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Войцехув (Серадзький повяты)

Войцехув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Серадз гминаcында урнашкан авыл.

# Войцехув (Серадзький повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Новая Казаковшчына

Новая Казаковшчына (белар. Новая Казакоўшчына) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.

# Новая Казаковшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Убрике

Убрике (исп. Ubrique) — Испаниянең Кадис провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Убрике
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 71 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 330 метр биеклектә урнашкан.
# (18797) 1999 JT64

(18797) 1999 JT64 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18797) 1999 JT64
## Тарихы

1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JT64» саналган.
# Делгай-Гиллс (Огайо)

Делгай-Гиллс — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Делгай-Гиллс (Огайо)
## Географиясе

Делгай-Гиллс халык санын алу урыны мәйданы — 3,852805 км², 3,85279 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 870 Фут биеклектә урнашкан.
# Фримонт-Гиллс (Миссури)

Фримонт-Гиллс — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Фримонт-Гиллс (Миссури)
## Тарихы

Фримонт-Гиллс шәһәре елда нигезләнгән.

# Фримонт-Гиллс (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,424811 км², 1,424814 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 392 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Август путчы

Август путчы (рус. Августовский путч, «1991 елгы aвгуст кризисы») — ССРБ-да 1991 елның 19-21 августында булган вакыйгалар;

# Август путчы
## Хронология

ССРБ (ССРБ Президенты, ССРБ Югары Шурасы һәм ССРБ Халык депутатлары съезды йөзендә) һәм PСФСР (РСФСР Югары Советы, РСФСР Министрлар Шурасы һәм РСФСР Югары Советы йөзендә) хакимиятләре, һәм кайбер совет җөмһүриятләренең хакимият органнары тарафыннан фетнә, дәүләт түнтәрелеше һәм конституциягә каршы хакимиятне басып алу (путч) дип танылган. ССРБ-ның югары җитәкчелеге вәкилләре төркеменең яңа Союз килешүенә кул куюны булдырмаска тырышуы аркасында килеп туа. Мәскәүдә Гадәттән тыш хәл буенча дәүләт ᴋомитеты (ГКЧП) оештырыла, аның cоставына ССРБ вицӗ-президенты Геннадий Янаев, премьер-министр Валентин Павлов, саклану министры Дмитрий Язов, эчке эшләр министры Борис Пуго, КГБ рәисе Владимир Крючков, һ.б. кешеләр керәләр.
Гадәттән тыш хәлгә таянып, дәүләт ᴋәмититы ССРБ Президенты Михаил Горбачёвны вазифасыннан читләштерә, аны Кырымдагы дачасында сак астында тоталар. Президент вазифасын башкаручы итеп Г.Янаев билгеләнә, СБКФ-ка карата каршы торган сәяси оешмаларның һәм массакүләм мәгълүмат чараларның эшчәнлеге вакытлыча тыела, Мәскәүгә гаскәрләр кертелә.
PCФCР Президенты Борис Ельцин һәм PCФCР-ның башка җитәкчеләре ГКЧП оештыруны дәүләт түнтәрелеше дип игълан итә һәм аның эшчәнлегенә каршылык оештыра. Мәскәүдә һ. б. шәһәрләрдә ГКЧП-га каршы митинглар үткәреләләр. Татарстан президенты М.Ш. Шәймиев фетнәчеләрне яклап чыга.
Кризис 22 aвгустта ГКЧП әгъзаларын кулга алу һәм Горбачөвның хакимияткә кире кайтуы белән тәмамлана; 23 августта Cоветлар Берлeᴦe Kоᴍмyнистлаp фиркace эшчәнлеге вакытлыча туктатыла. Август путчы ССРБ таркалуы процессын тизләтә.

# Август путчы
## Кызыклы факлтлар

«Ак йорт»ны саклауда киләчәк террорист Шамил Басаев һәм киләчәк «Юкос» компаниясенең җитәкчесе Михаил Ходорковский катнашалар.
# Ибикараи

Ибикараи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.

# Ибикараи
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 231,938 км².
# Ашагыкалеҗик (Мусабейли)

Ашагыкалеҗик (төр. Aşağıkalecik) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Килис иле Мусабейли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Арофф

Арофф (фр. Aroffe) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Первомайский (Салават районы)

Первомайский — Башкортстанның Салават районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 395 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 452480, ГАТОБК коды — 80247851001.

# Первомайский (Салават районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Пшеводув (присилок)

Пшеводув — Польшаның Люблин воеводалыгы Долхобычув гминаcында урнашкан авыл.

# Пшеводув (присилок)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Фармингтон (Айова)

Фармингтон — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Фармингтон (Айова)
## Тарихы

Фармингтон шәһәре елда нигезләнгән.

# Фармингтон (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,213538 км², 1,213542 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 167 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Савали

Савали (рус. Савали) — Киров өлкәсенең Малмыж районында урнашкан авыл.

# Савали
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Савали
## Сәгать поясы

Савали Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Савали
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (5%), руслар (70%), татарлар (23%), арлар (2%).
# Пингу-д’Агуа

Пингу-д’Агуа — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Пингу-д’Агуа
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 66,57 км².
# Пуерто де ла Гвакамая, Лас Гвакамаяс (Текпан де Галеана)

Пуерто де ла Гвакамая, Лас Гвакамаяс — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Текпан-де-Галеана муниципалитеты составына керә.

# Пуерто де ла Гвакамая, Лас Гвакамаяс (Текпан де Галеана)
## Географиясе

Пуерто де ла Гвакамая, Лас Гвакамаяс Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Пуерто де ла Гвакамая, Лас Гвакамаяс (Текпан де Галеана)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Пуерто де ла Гвакамая, Лас Гвакамаяс (Текпан де Галеана)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Сутоки (Гарадоцкий районы)

Сутоки (белар. Сутокі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.

# Сутоки (Гарадоцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.