yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Гыйльмиҗамал Зарипова
## Биографиясе

Зарипова Гыйльмиҗамал Гариповна 1908 елда Балтач районы Түнтәр авылында крестьян-һөнәрче гаиләсендә туган. Балачагы шушы авылда үҗкән. Түгтәр мәдрәсәсендә башлангыч белем алган.
Авылда совет власте урнашканнан соң. авыл аквисты булган, җәмәгать эшләрендә актив катнашкан. 1934 елда авылда Шәкүр исемлекле егеткә кияүгә чыккан. Авылда "Үрнәк" исемле колхоз төзелгәч, аларның гаиләсе беренчеләрдән булып колхозга керү турында гариза язган. Гыйльмиҗамал колхозда төрле эшләрдә актив катнашкан. 1933 елда колхозның яшелчә бригадиры буларак, Татарстан колхозчы ударникларның май аенда Казанда үткәрелгән съездында делегат булып катнашкан.

# Гыйльмиҗамал Зарипова
## Тимерче буларак эшчәнлеге

Бөек Ватан сугышы башлангач, ире Шәкүр фронтка киткән.Гыйльмиҗамал ике яшь бала һәм өченче бала белән авырга узган килеш калган. Өстәмәсенә аның карамагындагы тәрбиядә өйдә 80 яшьлек сукыр булып утырган Зариф бабай белән (Шәкүрнең әтисе) дә булган. 1942 елның мартында колхоз идарәсе Гыйльмиҗамалны тимерче хезмәтенә чакырган. Чөнки тимерчеләр фронтка киткән. Гыйльмиҗамалның әтисе Гарифтан яшүсмер вакытта тимерчелек эшенә өйрәнеп калган булган. Колхозлар саен чираттан Блинов фамилияле кеше өйрәнчекләрне тимер эшенә өйрәткән. Түнтәргә килеп ул бер ай дәвамында Гыйльмиҗамалның да тимерчелек эшчәнлеген үстергән. Алҗы айлык имчәк баласы булуга карамастак Гыйльмиҗамал тимерче булып эшли башлаган. Ул вакытта ат-арба, тырма-сука, уру, сугу, җилгәрү эшләрен хәзерләү, көйләү барысы да тимерче хезмәте белән башкарылган. Г.Зарипова 4 ел дәвамында 1946 ел ахырына кадәр, бер карусыз колхозның тимер остасы булып эшләгән. Бик күп яшьләрне кувалда белән чүкеч сугучы эшенә (молотобоец) өйрәткән.
Фронттан элекке тимерче кайтып үз эшенә керешкәч, Гыйльмиҗамалга ферма мөдире хезмәте тапшырганнар. Ул бу хезмәтне дә зур җаваплылык белән башкарган.
1952 елдан ат җигеп район үзәгеннән почта ташучы итеп куйганнар. Тырыш, үзенчәлекле хезмәте өчен 1946 елда авылда беренчеләрдә булып "1941-1945 еллардагы фидакарь хезмәт өчен" медале белән бүләкләнгән. 1985 елда бакыйлыкка күчте һәм Түнтәр зиратында җирләнде.

# Гыйльмиҗамал Зарипова
## Чыганаклар:

Р.Зарипов Тирән тамырлы Түнтәрем, 2008
Р.Зарипов Бакыйлыкка күчкән әби-бабаларыбыз рухына бер дога, 2021
# Охлым

Охлым — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга КАР/ОБЬ/1094 кушыла. Елга озынлыгы 93 км.

# Охлым
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020100112115300018361
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301836
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Стайки (Мёрский районы)

Стайки (белар. Стайкі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.

# Стайки (Мёрский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Долаюз (Мудурну)

Долаюз (төр. Dolayüz) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Мудурну илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ту (Бреша)

Ту — Италиянең Ломбардия төбәге Вецца-д'Ольо өязендә урнашкан торак пункт.

# Ту (Бреша)
## Географиясе

Ту Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Ту (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Чорак (Чайҗума)

Чорак (төр. Çorak) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Чайҗума илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Торранс (округ, Нью-Мексико)

Торранс — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Эстансия шәһәре.

# Торранс (округ, Нью-Мексико)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1903 елда оештырыла.

# Торранс (округ, Нью-Мексико)
## Территориясе

Округ мәйданы 8664 км² тәшкил итә.
# Баят (Алтыэйлүл)

Баят (төр. Bayat) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Алтыэйлүл илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Балыктуюль (елга)

Балыктуюль — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Улаган елгасының уң ярыннан 15 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.

# Балыктуюль (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Телец күле су бассейны. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100112115100002651
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100265
* Бассейн коды — 13.01.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Глассборо (Нью-Джерси)

Глассборо — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Глассборо (Нью-Джерси)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1779 елда нигезләнгән.

# Глассборо (Нью-Джерси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 24,23784 км², 23,882149 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 45 метр биеклектә урнашкан.
# HD21410

HD21410 — Эридан йолдызлыгында урнашкан A2III спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,29 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Ивацэвичы(дубликат)

Ивацэвичы (белар. Івацэвічы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ивацеицкий районында урнашкан авыл.

# Ивацэвичы(дубликат)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Блудная (Косма кушылдыгы)

Блудная — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Косма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 46 км.

# Блудная (Косма кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300212103000079103
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007910
* Бассейн коды — 03.05.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Казчина Гвазта (Павия)

Казчина Гвазта — Италиянең Ломбардия төбәге Церболо өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Гвазта (Павия)
## Географиясе

Казчина Гвазта Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казчина Гвазта (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Перзага (Бреша)

Перзага — Италиянең Ломбардия төбәге Провальо-д'Изео өязендә урнашкан торак пункт.

# Перзага (Бреша)
## Географиясе

Перзага Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Перзага (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вильямсбург (Кентукки)

Вильямсбург — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.

# Вильямсбург (Кентукки)
## Тарихы

Вильямсбург шәһәре 1819 елда нигезләнгән.

# Вильямсбург (Кентукки)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 11,062574 км², 12,749575 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 283 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Лицен

Лицен — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. Лицен округы составына керә.

# Лицен
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 664 метр биеклектә урнашкан. Лассинг, Айген-им-Энсталь, Вёршах, Хинтерштодер, Фордерштодер, Шпиталь-ам-Пирн, Арднинг һәм Зельцталь коммуналары белән чиктәш.
# 1022 ел

2 меңьеллык :
IX гасыр — X гасыр — XI гасыр — XII гасыр — XIII гасыр :
Хронологик таблица :
1022 (бер мең егерме икенче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча дүшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1022 елы, II меңьеллыкның 22 елы, XI гасырның 22 елы, XI гасырның 3 унъеллыгының 2 елы, 1020 елларның 3 елы. 1022 елдан бирле 1002 ел үтте.

# 1022 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1022 елда туганнар

# 1022 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1022 елда вафатлар
# Базелга дел Бондоне (Тренто)

Базелга дел Бондоне — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Тренто өязендә урнашкан торак пункт.

# Базелга дел Бондоне (Тренто)
## Географиясе

Базелга дел Бондоне Альп тауларында, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Базелга дел Бондоне (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сан-Домингус (Баия)

Сан-Домингус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.

# Сан-Домингус (Баия)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 265,375 км².
# Крузейру-ду-Сул (Акри)

Крузейру-ду-Сул — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Акри штатына карый.

# Крузейру-ду-Сул (Акри)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 7924,943 км².
# Буда (Мукаржов)

Буда (чех. Buda) — Чехиянең Урта Чехия крае Мукаржов (Прага-виход) районында урнашкан авыл.

# Буда (Мукаржов)
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Буда (Мукаржов)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Буда (Мукаржов)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Буда (Мукаржов)
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Биг-Бенд (Калифорния)

Биг-Бенд — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Биг-Бенд (Калифорния)
## Географиясе

Биг-Бенд халык санын алу урыны мәйданы — 15,083476 км², 15,083466 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 514 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бирча-Мике

Бирча-Мике — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. Дева коммунасына карый.

# Бирча-Мике
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Милләт (гәҗит)

Милләт — иҗтимагый-сәяси һәм икътисадый гәҗит. IV Дәүләт думасының мөселман фракциясе органы. 1913 елның 28 декабреннән 1915 елның 7 февраленә кадәр Петроград шәһәрендә татар һәм рус телләрендә нәшер ителә, барлыгы 19 саны чыга. Нәширләр – Ибнеәмин Әхтәмов, Сәлимгәрәй Җантүрин, мөхәррир – Исмәгыйль Леманов.
# Засове

Засове (белар. Засоўе) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Лагойский районында урнашкан авыл.

# Засове
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Сетей-Яха

Сетей-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Янг-Яха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.

# Сетей-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300060282
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306028
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Мурленд (Индиана)

Мурленд — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Мурленд (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Мурленд (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,373125 км², 0,372244 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 347 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Камешица

Камешица — Болгариянең Габрово өлкәсендә урнашкан авыл. Габрово җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Камешица
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 326 метр биеклектә урнашкан.
# Бала Шүрүк

Бала Шүрүк (әзери. Bala Şürük) — Әзербайҗанның Ләнкәран районына караган авыл.
# Ринкон де Сентено (Санта Круз де Хувентино Росас)

Ринкон де Сентено — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Санта-Крус-де-Хувентино-Росас муниципалитеты составына керә.

# Ринкон де Сентено (Санта Круз де Хувентино Росас)
## Географиясе

Ринкон де Сентено Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Ринкон де Сентено (Санта Круз де Хувентино Росас)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ринкон де Сентено (Санта Круз де Хувентино Росас)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Сан Донато (Арецо)

Сан Донато — Италиянең Тоскана төбәге Сестино өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Донато (Арецо)
## Географиясе

Сан Донато Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Сан Донато (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тималлапура

Тималлапура Карнатакада, Беллари даирәсендә гыйбадәтханәләр шәһәре.
# Аббекур

Аббекур (фр. Abbécourt) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# (15565) Benjaminsteele

(15565) Benjaminsteele — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15565) Benjaminsteele
## Тарихы

2000 елның 5 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 GM49» саналган.
# Млекосрби

Млекосрби (чех. Mlékosrby) — Чехиянең Кралове Градец крае Градец-Кралове һәм Q89660618? районында урнашкан авыл.

# Млекосрби
## Географиясе

Мәйданы — 5,824433 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 237 метр биеклектә урнашкан.

# Млекосрби
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Млекосрби
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Млекосрби
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 426 |
| 1880 | 383 |
| 1890 | 399 |
| 1900 | 416 |
| 1910 | 405 |
| 1921 | 416 |
| 1930 | 444 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 349 |
| 1961 | 341 |
| 1970 | 264 |
| 1980 | 251 |
| 1991 | 231 |
| 2001 | 222 |
| 2011 | 243 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 243 |
| 2016 | 242 |
| 2017 | 238 |
| 2018 | 240 |
| 2019 | 234 |
| 2020 | 235 |
| 2021 | 229 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 224 |
| 2022 | 228 |
| 2023 | 232 |
| 2024 | 240 |
# Käcä bistäse

Käcä bistäse (рус. Козья слобода) - Qazan Metropolitenınıñ 7-nçe stansiase. Qazansu yılğasınıñ astı şähär cirendä İbragimov, Dekabrist häm Çistay uramnarınıñ kiseşendä urnaşqan. Stansiäneñ dürt çığuları bar: berençese EnerğoUniversitetına, ikençese - Çistay uramına, öçençese häm dürtençese (2011 yılda açılğan) "Aq Bars" bankına häm "Qırlay" parkına çığa.

# Käcä bistäse
## İsem

İske şähär riwäyäte buyınça käcälär 16-nçe ğasırda Qazannı wabadan qotqarğannar. Bütän iseme: Kizläw (Çişmä) bistäse. "Käca bistäse" stansiäse 30 dekäbrendä 2010 yılda açıldı. Açqannan soñ passajirlar sanı Qazan metrosında 2.5 märtäbägä kütärelde.
# Майкл Фарадей

Майкл Фарадей (1791 елның 22 сентябре – 1867 елның 25 августы ) – инглиз физигы һәм химигы, электромагнит кыр тәгълиматына нигез салучы.

# Майкл Фарадей
## Биография

Майкл Лондонда тимерче гаиләсендә туа. Гаиләсенең ярлы булуы аркасында Майкл урта мәктәпне дә тәмамлый алмыйча 13 яшендә китап төпләүче булып эшкә керә һәм анда ун ел буена эшли. Бер үк вакытта ул физика һәм химия буенча үзенә кызыклы булган барлык китапларны укып чыга. Китапларда тасвирланган тәҗрибәләрне үз лабораториясендә кабатлый.
Соңрак Фарадей күренекле физик Гэмфри Дэви белән таныша һәм аның ярдәме белән Европага сәяхәт кыла. Сәяхәт вакытында ул А. Ампер, М. Шеврель, Ж. Л. Гей-Люссак кебек физиклар белән күрешеп таныша.

# Майкл Фарадей
## Эзләнүләр

* 1816 – беренче басма хезмәте чыга.
* 1820 – Фарадей никел белән корыч иретмәче чыгара. Бу эше тутыкмаучан корыч ясауда беренче адым булып санала.
* 1821 елга кадәр ул нигездә химия буенча 40 ка якын эш бастыра.
* 1824 – беренче булып хлорны сыек хәлдә аерып ала. Тора-бара аның эзләнүләре электромагнетизм өлкәсенә күчә.
* 1831 – электромагнит индукциясе күренешенен ача.
* 1832 – электрохимия кануннарын ача.
# Рошиори (Васлуй)

Рошиори — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. Бунешть-Аверешть коммунасына карый.

# Рошиори (Васлуй)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 173 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Шумиха (Горноуральски шәһәр округы)

Шумиха (рус. Шумиха) — Свердловск өлкәсенең Горноуральский шәһәр округы составына керүче авыл.

# Шумиха (Горноуральски шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Шумиха (Горноуральски шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
# Токлулар (Буланык)

Токлулар (төр. Toklular) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Буланык илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# SERGEF

SERGEF (ингл. Secretion regulating guanine nucleotide exchange factor) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Волжская (метро станциясе)

«Волжская» метро станциясе (рус. станция метро «Волжская») — Мәскәү метрополитенының Люблино-Дмитров сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - В. С. Волович, соавторы Г. С. Мун, Н. И. Шумаков.
Станция 1995 елның 28 декабрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Текстильщики, Люблино, Кузьминки районнарында урнашкан.
# Асинавка 2

Асинавка 2 (белар. Асінаўка 2) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.

# Асинавка 2
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Барановская (Диңгез буе крае)

Барановская (рус. Барановская) — Диңгез буе краеның Надеждинское районында урнашкан авыл.

# Барановская (Диңгез буе крае)
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# Барановская (Диңгез буе крае)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%), украиннар (8%).
# Айцуро

Айцуро — Италиянең Ломбардия төбәге Айруно өязендә урнашкан торак пункт.

# Айцуро
## Географиясе

Айцуро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Айцуро
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# HD5363

HD5363 — Кит йолдызлыгында урнашкан A2mA8-A9 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,56 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Жыличы (Лагойский районы)

Жыличы (белар. Жылічы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Лагойский районында урнашкан авыл.

# Жыличы (Лагойский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# 437 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 437 — Милади тәкъвим буенча V гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 437 — безнең эрага кадәр V гасырга кергән ел.
* 437 — сан.
# Окленд (Иллинойс)

Окленд — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.

# Окленд (Иллинойс)
## Тарихы

Окленд шәһәре 1833 елда нигезләнгән.

# Окленд (Иллинойс)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,87 квадрат миль, 2,25147 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 201 метр биеклектә урнашкан.
# Юлия Шебештьен

Юлия Шебештьен (маҗар. Sebestyén Júlia; 1981 елның 14 мае, Мишкольц, Венгрия) — Венгрия тимераякта фигуралы шуучысы. Европа чемпионы (2004), тугыз тапкыр Венгрия чемпионы (2002—2010).

# Юлия Шебештьен
## Карьера

Юлия 1981 елның 14 маенда Венгриянең Мишкольц шәһәрендә туа. Фигуралы шуу белән 1984 елда шөгыльләнә башлый.
1995 елда беренче тапкыр Европа чемпионатында чыгыш ясый һәм анда 15 нче урында урнаша. 1998 елда Нагано шәһәрендә узган Олимпия уеннарында Юлия 15 нче урында урнаша. Шул ук елда беренче тапкыр дөнья чемпионатында катнаша һәм анда 19 нчы урында була.
2001 нче елда беренче тапкыр Венгрия чемпионатында алтын медаль яулый ала. 2001—2002 сезонында Гран-при этапларында чыгыш ясый, Америкада узган ярышта 6 нчы була, Россиядә — 8 нче. Солт-Лейк-Сити шәһәрендә узган 2002 елгы Олимпия уеннарын 8 урында тәмамлый.
2003 елгы Европа чемпионатында бронза медале иясе була.
2003—2004 сезонында беренче тапкыр Гран-при финалына уза ала һәм анда алтынчы урында урнаша. 2004 елның февралендә Будапештта узган Европа чемпионатында Юлия җиңүче була. Аңа кадәр ялгыз шууда Венгрия хатын-кызларының мондый казанышлары булмаган һәм Юлия Европа чемпионатында хатын-кызлар ярышларында алтын яулаган беренче спортчы булып тора. Дөнья чемпионатында 6 нчы була.
Юлия Туринда 2006 елда узган Олимпия уеннарында чыгыш ясый һәм 18 нче була. Шулай ук 2010 елда Ванкуверда узган Олимпия уеннарында 17 нче була. 2010 елгы дөнья чемпионатын 15 нче урында тәмамлый һәм шуннан соң карьерасын тәмамлый.
Карьерасын тәмамлаганнан соң тренер булып эшли, аның укучылары арасында шулай ук Венгрия фигуралы шуучысы Иветт Тот та була.