yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Балтика (футбол клубы, Калининград)

«Балтика» футбол клубы (рус. Футбольный клуб «Балтика») — 1954 елда нигезләнгән Калининград шәһәренең футбол клубы. Әлеге вакытта Русиянең беренче футбол дивизионында уйный.

# Балтика (футбол клубы, Калининград)
## Россия чемпионатларда чыгышлар тарихы

| Ел | Ярыш | Урын | У | Җ | УН | Җ | Г | О |
| 1992 | Икенче лига, 4-нче зона | 1 | 38 | 24 | 8 | 6 | 78-27 | 56 |
| 1993 | Беренче лига, Көнбатыш | 4 | 42 | 22 | 9 | 11 | 67-44 | 53 |
| 1994 | Беренче лига | 3 | 42 | 26 | 10 | 6 | 89-41 | 62 |
| 1995 | Беренче лига | 1 | 42 | 29 | 5 | 8 | 83-30 | 92 |
| 1996 | Премьер-лига | 7 | 34 | 12 | 10 | 12 | 44-35 | 46 |
| 1997 | Премьер-лига | 9 | 34 | 11 | 16 | 7 | 38-33 | 49 |
| 1998 | Югары дивизион | 15 | 30 | 7 | 11 | 12 | 32-43 | 32 |
| 1999 | Беренче дивизион | 5 | 42 | 22 | 8 | 12 | 60-37 | 74 |
| 2000 | Беренче дивизион | 12 | 38 | 15 | 6 | 17 | 40-46 | 51 |
| 2001 | Беренче дивизион | 17 | 34 | 11 | 6 | 17 | 35-51 | 39 |
| 2002 | Икенче дивизион, Көнбатыш | 1 | 38 | 35 | 3 | 0 | 109-20 | 108 |
| 2003 | Беренче дивизион | 7 | 42 | 18 | 10 | 14 | 58-49 | 64 |
| 2004 | Беренче дивизион | 20 | 42 | 10 | 9 | 23 | 37-60 | 39 |
| 2005 | Икенче дивизион, Көнбатыш | 1 | 32 | 24 | 6 | 2 | 55-13 | 78 |
| 2006 | Беренче дивизион | 11 | 19 | 7 | 7 | 5 | 18-21 | 28 |
| 2007 | Беренче дивизион | 15 | 42 | 14 | 12 | 16 | 53-49 | 54 |
| 2008 | Беренче дивизион | 7 | 42 | 17 | 14 | 11 | 43-34 | 65 |
| 2009 | Беренче дивизион | 9 | 38 | 14 | 10 | 14 | 41-42 | 52 |
| 2010 | Беренче дивизион | 15 | 38 | 11 | 10 | 17 | 38-47 | 43 |
| 2011/12 | Беренче дивизион | 17 | 38 | 9 | 14 | 15 | 31-45 | 41 |
| 2011/12 | Беренче дивизион | 15 | 48 | 14 | 17 | 17 | 42-54 | 59 |
| 2012/13 | Беренче дивизион | 5 | 32 | 14 | 8 | 10 | 40-33 | 50 |
| 2013/14 | Беренче дивизион | 9 | 36 | 14 | 12 | 10 | 39-31 | 54 |
| 2014/15 | Премьер-лига | — | — | — | — | — | — | — |
# PATZ1

PATZ1 (ингл. POZ/BTB and AT hook containing zinc finger 1) — кешенең 22-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Полесе-Микуловске

Полесе-Микуловске — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Ожарув гминасында урнашкан авыл.

# Полесе-Микуловске
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мрамор (Ниш)

Мрамор (серб. Мрамор ) — Сербиянең Ниш округы Ниш җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Мрамор (Ниш)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 179 метр биеклектә урнашкан.

# Мрамор (Ниш)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Зердалилик (Байрамич)

Зердалилик (төр. Zerdalilik) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Байрамич илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Югары Солза

Югары Солза — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сол-озеро күле - Солза күле урнашкан. Елга озынлыгы 47 км.

# Югары Солза
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Золотница елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Воронов борынына чаклы (Төньяк Двина елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегды һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300512103000004798
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000479
* Бассейн коды — 03.02.03.005
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Нансуа-сюр-Орнен

Нансуа-сюр-Орнен (фр. Nançois-sur-Ornain) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Беражки

Беражки (белар. Беражкі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Бярэзинский районында урнашкан авыл.

# Беражки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Карасейди (Испир)

Карасейди (төр. Karaseydi) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Испир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бабааслан (Рефахие)

Бабааслан (төр. Babaaslan) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Рефахие илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Цона Индузтрияле Җесен (Болцано)

Цона Индузтрияле Җесен — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Наллес өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Индузтрияле Җесен (Болцано)
## Географиясе

Цона Индузтрияле Җесен Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Цона Индузтрияле Җесен (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Латвия Математика Җәмгыяте

Латвия Математика Җәмгыяте (Латыш телендә: Latvijas Matemātikas Biedrība, LMB) - ул Халыкара Математика Берлеге тарафыннан иле өчен дәүләт математика оешмасы дип танылган Латвиядән математикларның фәнни җәмгыяте. Аның максатлары булып Латвиядә математик эшчәнлеккә этәргеч бирү һәм шул ук вакытта элеккеге ирешүләрне берләштерү һәм ул халыкара дәрәҗәдә Латвия математикларының вәкиле булу өчен җаваплы булып тора. Ул 1993 елда нигезләнгән булган. Хәзерге президент булып Ригадан, Латвия Университетыннан Андрейс Райнфельдс тора.
# Амбаттур

Амбаттур (ингл. Ambattur) — ул Һиндстанда шәһәр.

# Амбаттур
## Һинд дине

Халыкның 87%-ы Һинд дине тарафдарлары.
# Әбләз (Чиләбе өлкәсе)

Әбләз (Яңа Әбләз, рус. Аблязово) — Чиләбе өлкәсенең Агаповка районы составына керүче татар авылы.

# Әбләз (Чиләбе өлкәсе)
## Тарихы

Яңа Әбләз авылыныа XIX йөз ахырында Әбләз авылы (хәзерге Оренбург өлкәсенең Саракташ районы Әбләз авылы) татарлары нигез салалар. Чыгышлары белән Пенза губернасындагы Әбләз авылыннан булып, алар арасында Сембер губернасы Чүпрәле авылыннан чыккан кешеләр дә булган.

# Әбләз (Чиләбе өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Әбләз (Чиләбе өлкәсе)
## Сәгать поясы

Әбләз (Чиләбе өлкәсе) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Әбләз (Чиләбе өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (58%), башкортлар (8%), казахлар (31%).
# Тихменево

Тихменево (рус. Тихменево) — Диңгез буе краеның Лесозаводск шәһәр округында урнашкан авыл.

# Тихменево
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# Тихменево
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%), украиннар (9%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 0,79%.
# Шәһрияр (Сабирабад)

Шәһрияр (әзери. Şəhriyar) — Әзербайҗанның Сабирабад районына караган авыл.
# Түбән Татар Майнасы

Түбән Татар Майнасы — Татарстан Республикасының Аксубай районындагы авыл.
Почта индексы — 423055.

# Түбән Татар Майнасы
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.6 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 5.3 °C | 14.3 °C | 19.2 °C | 20.9 °C | 18.5 °C | 12.9 °C | 5 °C | -4.1 °C | -9.8 °C | 4.6 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
# Арсений Щербаков

Арсени Чербаков (Арсени Яков улы Чербаков, 16 (28) август 1839, Шомбыт, Лаеш өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 9 (22) март 1900 (60 яшь), Казан, Россия империясе) — табиб, педагог, җәмәгать эшлеклесе, хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1882), Казан табиблар җәмгыяте рәисе.
# Сент-Джеймс-Сити (Флорида)

Сент-Джеймс-Сити — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Сент-Джеймс-Сити (Флорида)
## Географиясе

Сент-Джеймс-Сити халык санын алу урыны мәйданы — 43,21395 км², 39,85245 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 Фут биеклектә урнашкан.
# Нью-Джонсонвилл (Теннесси)

Нью-Джонсонвилл — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан шәһәр.

# Нью-Джонсонвилл (Теннесси)
## Тарихы

Нью-Джонсонвилл шәһәре елда нигезләнгән.

# Нью-Джонсонвилл (Теннесси)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 18,338863 км² (1 апрель 2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 133 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Казе Требио (Римини)

Казе Требио — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Риччоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Требио (Римини)
## Географиясе

Казе Требио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казе Требио (Римини)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бомье

Бомье (фр. фр. Bommiers) — Франциянең Эндр департаментында урнашкан коммуна.
# Канпур

Канпур (ингл. Kanpur) — Һиндстан шәһәре.

# Канпур
## Һинд дине

Халыкның 78%-ы Һинд дине тарафдарлары.

# Канпур
## Кардәш шәһәрләр

* Искәндәрия, Мисыр
* Манчистыр, Бөекбритания
* Окаяма, Япония

# Канпур
## Шулай ук карарга мөмкин

* Брахма Кути Гыйбадәтханәсе
# Стационе ди Вильияно (Л'Аквила)

Стационе ди Вильияно — Италиянең Абруцци төбәге Скоппито өязендә урнашкан торак пункт.

# Стационе ди Вильияно (Л'Аквила)
## Географиясе

Стационе ди Вильияно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Стационе ди Вильияно (Л'Аквила)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ле-Праде

Меун-ле-Монтриё (фр. Méounes-lès-Montrieux) — Франциянең Вар департаментына караган коммуна.

# Ле-Праде
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 40,92 км².
# Монтеврен

Монтеврен (фр. Montévrain) — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Стараселле (Верхнядзвинский районы)

Стараселле (белар. Стараселле) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.

# Стараселле (Верхнядзвинский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Барденак

Барденак (фр. Bardenac) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Латгаль теле

Латгаль теле - Һинд-Европа телләр гаиләсенең Балтик телләр төркеменә кергән тел. Язуы латиница язуына нигезләнгән.
Википедиянең
латгаль телендә бүлеге бар! ltg:Suoku_puslopa
# Ист-Виллистон (Флорида)

Ист-Виллистон — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Ист-Виллистон (Флорида)
## Географиясе

Ист-Виллистон халык санын алу урыны мәйданы — 7,793666 км², 7,789696 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Чарлстон (Вермонт)

Чарлстон — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Чарлстон (Вермонт)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 38,6 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 358 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Минестиря (Мелуштень, Васлуй)

Минестиря — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. Мелуштень (коммуна) коммунасына карый.

# Минестиря (Мелуштень, Васлуй)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Борково (Свидвинский повяты)

Борково — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Полчин-Здруй гминаcында урнашкан авыл.

# Борково (Свидвинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Серне (Югары Рейн)

Серне (фр. Cernay) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Серне кантонына карый.

# Серне (Югары Рейн)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 18,04 км².
# Александр Фуковский

Александр Фуковский – Советлар Союзы Герое.Гвардия лейтенанты, Үзәк фронтның 60 нчы армиясе 7 нче гвардия механикалаштырылган корпусы 24 нче гвардия мотоукчылар бригадасында миномёт ротасы командиры. Беренчеләрдән булып Днепрны кичеп чыга.

# Александр Фуковский
## Биографиясе

Фуковский Александр Васильевич 1920 елның 1 октябрендә Украинаның Черкассы өлкәсе Монастырщина районы Зарубинцы авылында крестьян гаиләсендә туган. Милләте - украин.
Александр Кәттакурган (Үзбәкстан) шәһәрендә урта мәктәпне тәмамлый. Аннары Ош шәһәрендә Кыргызстан сәүдә оешмасында хисапчы булып эшли.
1939 елда Ош РХК тарафыннан Кызыл Армия сафларына алына.

# Александр Фуковский
## Сугышчан юлы

Александр Васильевич 1941 елның 22 июнендә Бөек Ватан сугышына китә. 1941 елның 23 июленнән Көнбатыш фронтта сугыша.
Казан елга техникумы бинасында урнашкан Мәскәү пулемёт-миномёт училищесын тәмамлаганнан соң, 1942 елның 1 декабрендә кабат фронтка җибәрелә.
1943 елның 24 апреленә кадәр Калинин фронтында хезмәт итә, сугышта яралана.
1943 елның августында Долгое авылы өчен барган сугышлар вакытында гвардия лейтенанты Фуковский 18 нче механикалаштырылган бригада взводына бик оста һәм кыю командалык итә. Фашистлар контрһөҗүмгә күтәрелгәч, ул шәхсән үзе сугышта кулга төшерелгән пулемёттан атып, дошманны кире борылырга мәҗбүр итә. 1943 елның 25 сентябрендә 24 нче гвардия мотоукчылар бригадасы миномёт ротасы командиры гвардия лейтенанты Александр Фуковский беренчеләрдән булып Киев өлкәсенең Чернобыль районы Домантово авылы янында Днепр елгасын кичеп чыга. Фуковский миномётчылары, кыю хәрәкәт итә, шулай итеп укчылар подразделениеләренә плацдармны яулап алуда һәм саклап калуда зур ярдәм күрсәтә, дошманның күпсанлы контрһөҗүмнәрен кире кайтара.
1943 елның көзендә лейтенант Фуковскийга «Алтын Йолдыз» (№ 1226) медале тапшырыла.
Сугыштан соң ул армиядә хезмәтен дәвам итә.
1947 елда Бронетанк һәм механикалаштырылган гаскәрләр хәрби академиясен тәмамлый.
1947 елдан ВКП(б) әгъзасы.
1976 елда полковник дәрәҗәсендә запаска чыга. Пенсиягә чыкканчы Мәскәүдә СССРның фән һәм техника дәүләт комитетында эшли.
1997 елның 2 маенда вафат була. Фуковский А.В. Троекуров зиратында җирләнгән.

# Александр Фуковский
## Бүләкләре

* Советлар Союзы Герое (СССР Югары Советы Президиумының 17.10.1943 Указы нигезендә бүләкләнгән)
* Ленин ордены
* I дәрәҗә Ватан сугышы ордены.
* Ике Кызыл Йолдыз ордены.
* III дәрәҗә «СССР Кораллы Көчләрендә Ватанга хезмәт иткән өчен» ордены.
* «Алтын Йолдыз» (№ 1226) медале

# Александр Фуковский
## Чыганак

https://minsport.tatarstan.ru/file/File/!!!!_MDMS/Kniga_geroev_RT2.pdf(үле+сылтама)
# Гродзиск-Дужи

Гродзиск-Дужи — Польшаның Мазовия воеводалыгы Червин гминасында урнашкан авыл.

# Гродзиск-Дужи
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пуйкә

Пуйкә — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422142.

# Пуйкә
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.1 °C | -10.9 °C | -5.7 °C | 4.4 °C | 13.4 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.7 °C | 12.1 °C | 4.3 °C | -4.9 °C | -10.3 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
# Элизабет Бләкбөрн

Элизабет Бләкбөрн (26 ноябрь 1948(1948-11-26) (75 яшь), Һобарт, Австралия — , ) — биолог, молекуляр биолог, тереклек химиячесе, университет профессоры (Австралия, Америка Кушма Штатлары). Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе (2009).
# Хаммерштайн (на Рейне)

Хаммерштайн — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Хаммерштайн (на Рейне)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,19 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 70 метр биеклектә урнашкан.
# Гөзеде (Кестел)

Гөзеде (төр. Gözede) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Кестел илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Эйе-сюр-Сон

Эйе-сюр-Сон (фр. Heuilley-sur-Saône) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Понтайе-сюр-Сон кантонына карый.

# Эйе-сюр-Сон
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9.78 км².
# Гарачико

Гарачико (исп. Garachico) — Испаниянең Санта-Крус-де-Тенерифе провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Гарачико
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 29,28 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 10 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Янал (Башкале)

Янал (төр. Yanal) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Башкале илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Цона Индузтрияле Вила Паера (Белуно)

Цона Индузтрияле Вила Паера — Италиянең Венеция төбәге Фельтре өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Индузтрияле Вила Паера (Белуно)
## Географиясе

Цона Индузтрияле Вила Паера Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Цона Индузтрияле Вила Паера (Белуно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мытеница (авыл)

Мытеница — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. Хисаря җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Мытеница (авыл)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 430 метр биеклектә урнашкан.
# Рудняк

Рудняк (серб. Рудњак) — Сербиянең Рашка округы Кралево җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Рудняк
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 611 метр биеклектә урнашкан.

# Рудняк
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Масное

Масное (белар. Масное) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Кличавский районында урнашкан авыл.

# Масное
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Таргыл шаһин

Таргыл шаһин (лат. Falco pelegrinoides) — лачыннар ыругының бер төре.
Кыяфәте белән һәм үз-үзен тотышында шаһинга ошый, әмма бераз кечкенәрәк, өсте аксылрак, башында җирән таплар бар.

# Таргыл шаһин
## Астөрләр

Кайвакыт бу төрне шаһинның астөрләре Falco peregrinus pelegrinoides һәм Falco peregrinus babylonicus буларак исәпләнәләр.
Ике астөр (Falco pelegrinoides):
* Мәгърип шаһины (лат. Falco pelegrinoides pelegrinoides) — Төньяк Африкада яши
* Төркистан шаһины (лат. Falco pelegrinoides babylonicus) — Урта Азиядә яши
# NGC 763

NGC 763 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 763
## Тарихы

Әлеге галактика 1885 елда Америка астрономы Ormond Stone тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (18307) 1981 ER10

(18307) 1981 ER10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18307) 1981 ER10
## Тарихы

1981 елның 1 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 ER10» саналган.
# ME3

ME3 (ингл. Malic enzyme 3 һәм Mitochondrial NADP(+)-dependent malic enzyme 3) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Шомузе

Шомузе (фр. Chaumousey) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Ом кануны

Ом кануны (tat.lat. Om qanunı(үле сылтама)) — физик канун, чыганакның Электр йөртү көче (Электр көчәнеше) Электр агымы һәм Электр каршылыгы арасында бәйләнешен билгели.
Шушы канун Георг Ом тәҗрибәләре нәтиҗәсендә 1826 елда ачылган.
Ом кануны тулы чылбыр өчен:
$I\!={\varepsilon \! \over {R+r}}$, (2)
биредә:
* ${\varepsilon \!}$ — Электр йөртү көче,
* $I\!$ — Электр агымы,
* $R\!$ — бүлемтектәге тышкы Электр каршылыгы,
* $r\!$ — Электр йөртү көче чыганагының эчке каршылыгы.
Ом канунының нәтиҗәләре:
* r<<R очракта электр агымы чылбырның каршылыгына кире пропорциональ
* r>>R агым тышкы каршылыгыннан бәйле булмый. Чыганак - электр агымы чыганагы булып исемләнә.
Ом кануны гади күренештә:
    $U\!=IR$
$U\!$ - Электр көчәнеше
Электр йөртү көче йомык бүлемтек өчен:
    ${\varepsilon \!}=Ir+IR=U(r)+U(R)$

# Ом кануны
## Ом кануны дифферинциаль күренештә

    $\mathbf {j} =\sigma \mathbf {E}$
биредә:
* $\mathbf {j}$ — электр агымы тыгызлыгы векторы,
* $\sigma \!$ — электр үткәрүчәнлеге,
* $\mathbf {E}$ — Электр кыры көчәнешлелеге.

# Ом кануны
## Алмаш агым өчен Ом кануны

    $\mathbb {U} =\mathbb {I} \cdot Z,$
биредә:
* U = U₀e$^{iωt}$ — электр көчәнеше яки потенциаллар аермасы,
* I — электр агымы,
* Z = Re⁻ⁱᵟ — комплекс каршылык (импеданс),
* R = (Rₐ² + Rᵣ²)¹ᐟ² — тулы каршылык,
* Rᵣ = ωL − 1/(ωC) — реактив каршылык (индуктив һәм сыешлыклы каршылыклар аермасы),
* R$_а$ — актив (омлы) каршылык, ешлыктан бәйле булмый,
* δ = − arctg (Rᵣ/Rₐ) — көчәнеш һәм агым фазалары аермасы.
Зурлыклар:
    $U=U_{0}\sin(\omega t+\varphi )$
    $\mathbb {U} =U_{0}e^{i(\omega t+\varphi )},$ : $\operatorname {Im} \mathbb {U} =U.$

# Ом кануны
## Ом кануны аңлатмасы

Классик Друде теориясе буенча:
    ${\vec {j}}={\frac {n\cdot e_{0}^{2}\cdot \tau }{m}}\cdot {\vec {E}}=\sigma \cdot {\vec {E}}$
биредә:
* $\!\sigma$ — электр чагыштырма үткәрүчәнлеге
* $\!n$ — электрон тупланышы
* $\!e_{0}$ — элементар коргы
* $\!\tau$ — импульс буйлап тынычлану вакыты
* $\!m$ — электрон массасы
# Шуворта

Шуворта — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кубена елгасының уң ярына тамагыннан 67 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 15 км.

# Шуворта
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кубен күле һәм Сухона елгасы башыннан Кубен гидротөененә кадәр. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100112103000006112
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000611
* Бассейн коды — 03.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Трауньяно (Беневенто)

Трауньяно — Италиянең Кампания төбәге Сант-Агата-де-Готи өязендә урнашкан торак пункт.

# Трауньяно (Беневенто)
## Географиясе

Трауньяно Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Трауньяно (Беневенто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.