yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ак диңгез Карелиясе

Ак диңгез Карелиясе (Беломор Карелиясе) — хәзерге Карелиянең төньяк яртысындагы тарихи-географик провинция.

# Ак диңгез Карелиясе
## Гомуми мәгълүмат

XIX гасыр этнографик әдәбиятында хәзерге исеме Кемь өязенең бер өлешенә беркетелә, аның халкы нигездә төньяк кареллар (үз кареллар субэтносы) тәшкил иткән.
Ак диңгез Карелиясенең шартлы көньяк чиге Ребола һәм Ругозеро бистәләреннән төньякка таба уза, көнчыгыш чиге поморлар урнашкан Помор ярыннан көнбатышка таба уза.
Ак диңгез Карелиясе территориясенең хуҗалык рәвеше һөнәрчелек, терлекчелек, шул исәптән төньяк боланнары үрчетү, игенчелек кебек тармакларга нигезләнә. Ак диңгез Карелиясе «Калевала» карел һәм фин эпосы аркасында киң танылган, эпосның күпчелек рун җырлары аның территориясендәге авылларда җыелган.
Ак диңгез Карелиясе территориясендә Россиядә Гражданнар сугышы елларында үз-үзен игълан ителгән Төньяк Карел дәүләте гамәлдә була.

# Ак диңгез Карелиясе
## Тарихы

Бүгенге карел һәм финнарның ата-бабалары булган фин-угыр халыклары Ак диңгез Карелиясенең бөтен җирендә дә, төньяк-көнчыгыш Европада сыман, меңъеллыклар дәвамында яшәгән. Ак диңгез Карелия халкы финнарның иң якын тугандаш халыкларыннан булган, бу дәүләт чикләре аша да элемтәгә керүгә җиңел мөмкинлек бирә.
Финляндия, бөек кенәзлек буларак, Россия империясе составына кергәч, Ак диңгез төбәге Архангельск губернасының Кемь волосте составында булган.
1918-1922 елларда Финляндия бәйсезлеге яулап алганнан соң башланган җирле халыкларның үз арасындагы сугышларда һәм 1941-1944 елларда сугышны дәвам итү максаты булып төбәкне Финляндиягә кушу торган. Ике очракта да финнар Көнчыгыш Карелиянең зур территорияләрен яулап ала, һәм бу районның кайбер кешеләре Финляндиягә кушылуын энтузиазм белән хуплаган.
# Пало Верде (Атархеа)

Пало Верде — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Атархеа муниципалитеты составына керә.

# Пало Верде (Атархеа)
## Географиясе

Пало Верде Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Пало Верде (Атархеа)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Пало Верде (Атархеа)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Сен-Нольфф

Сен-Нольфф (фр. Saint-Nolff) — Франциянең Морбиан департаментында урнашкан коммуна.
# Аннув (Поддембицкий повяты)

Аннув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Задзим гминаcында урнашкан авыл.

# Аннув (Поддембицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (12968) 3261 T-3

(12968) 3261 T-3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12968) 3261 T-3
## Тарихы

1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3261 T-3» саналган.
# Шамбли (Уаза)

Шамбли (фр. Chambly) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# (13660) 1997 GE8

(13660) 1997 GE8 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13660) 1997 GE8
## Тарихы

1997 елның 2 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 GE8» саналган.
# Санта-Барбара-ду-Сул

Санта-Барбара-ду-Сул — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Санта-Барбара-ду-Сул
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 971,153 км².
# Шемии-сюр-Серен

Шемии-сюр-Серен (фр. Chemilly-sur-Serein) — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
# Теоретик физика

Теоретик физика — табигать кануннарын танып белү өчен төрле математик модельләр һәм абстракцияләр кулланучы фән. Шул рәвешчә, теоретик физика тәҗрибәдән килеп чыкмый, ә табигатьне өйрәнүнең аерым бер ысулы булып тора.
Теоретик физика үзе ясаган нәтиҗәләрнең тәҗрибә белән туры килүен таләп итә.
# Санто-Стефано-ди-Сессанио

Санто-Стефано-ди-Сессанио — Италиянең Абруццо төбәгендә урнашкан коммуна. Л’Акуила провинциясе составына керә.

# Санто-Стефано-ди-Сессанио
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1250 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Калашио, Кастелвекио Калвизио, Изола-дель-Гран-Сассо-д'Италия, Баришано, Карапелле-Кальвизио һәм Л'Акуила коммуналары белән чиктәш.
# Афаг Бәширкызы

Афаг Бәширкызы (әзери. Afaq Bəşirqızı), чын исеме Афаг Сәфәрова, Афаг Бәшир кызы Сәфәрова (әзери. Afaq Bəşir qızı Səfərova, 1955 елның 15 августы, ССРБ, Азәрбайҗан ССР, Бакы) — совет һәм азәрбайҗан кино һәм театр актрисасы, Азәрбайҗанның халык артисты (1993). Азәрбайҗан дәүләт академия музыка театры актрисасы (1989 елдан). Азәрбайҗан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университеты профессоры.

# Афаг Бәширкызы
## Тәрҗемәи хәле

1955 елның 15 августында Бакыда театр һәм кино актеры Бәшир Сәфәроглы(азәр.)татар. (1925—1969) гаиләсендә туган. Урта мәктәпне (1972), Мирага Әлиев исемендәге театр институтын тәмамлаган.

# Афаг Бәширкызы
## Иҗаты

1973—1975 елларда Н. Б. Вәзиров исемендәге Ләнкәран дәүләт драма театрында(азәр.)татар. эшли, дебюты — 1973 елның 24 декабрендә Мирза Ибраһимовның «Яхшы кеше» спектаклендә Сәрвиназ ролендә уйный.
1975—1989 елларда Хөсәен Араблинский исемендәге Сумгаит дәүләт театрында(азәр.)татар. уйный.
1989 елдан — Азәрбайжан дәүләт академия музыка театры(азәр.)татар. актрисасы.
Азәрбайҗан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университеты(азәр.)татар. профессоры.
2014 елда Афаг Бәширкызы күренекле театр актерларын бүләкләү өчен «Бәшир Сәфәроглы исемендәге премия» булдыра.
Афаг Бәширкызы инициативасы белән Бәшир Сәфәроглы исемендәге Бакы музыкаль миниатюра театры оештырыла. 2004 елда Мәскәү дәүләт сатира театры сәхнәсендә театрның беренче премьерасы («Россиядә кавказлыларның маҗаралары») була.

# Афаг Бәширкызы
## Фильмография

* 1969 «Бәшир Сәфәр оглу»
* 1982 «Евләри көндәлән jар»
* 1986 «20+1»
* 1987 «Яшел күзлекле адәм»
* 1991 «Бәхт үзүjү»
* 1992 «777 №-ли иш»
* 1995 «Bala-başa bəla»
* 1996 «Yarımştat»
* 1999 «Яшел күзлекле адәм-2»
* 2001 «Некролог»
* 2002 «Яшел күзлекле адәм-3»
* 2003 «Dəvətnamə»
* 2005 «Girov»
* 2015 «Qaynanamız»
* 2016 «Həddən artıq uyğunluq»
* 2017 «Бәхт үзүjү-2»

# Афаг Бәширкызы
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 1989 — Азәрбайжанның атказанган артисты
* 1993 — Азәрбайҗанның халык артисты .
* 1994, 2002 — «Алтын дәрвиш» театр премиясе
* 2013 — «Шөһрәт» ордены (Азәрбайҗан)
* 2015 — Азәрбайҗан президентының Почет дипломы
# Ровентино (Павия)

Ровентино — Италиянең Ломбардия төбәге Тромелло өязендә урнашкан торак пункт.

# Ровентино (Павия)
## Географиясе

Ровентино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Ровентино (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Рокитно (Любартивский повяты)

Рокитно — Польшаның Люблин воеводалыгы Любартув гминаcында урнашкан авыл.

# Рокитно (Любартивский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тлачималтепек (Хосе Хоакин де Эрера)

Тлачималтепек — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. José Joaquín de Herrera Municipality муниципалитеты составына керә.

# Тлачималтепек (Хосе Хоакин де Эрера)
## Географиясе

Тлачималтепек Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Тлачималтепек (Хосе Хоакин де Эрера)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Тлачималтепек (Хосе Хоакин де Эрера)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Рыбинск

Рыбинск (рус. Рыбинск) — Россия Федерациясенең Яpыслaу өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 193 341 кеше (2015).
2021 елның 21 маеннан ― Хезмәт даны шәһәре.

# Рыбинск
## Сәгать поясы

Рыбинск Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Рыбинск
## Тарих

Шәһәр cтaтысын 1777 елдан башлап йөртә.

# Рыбинск
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (98,1%).
# Тәннассилма (Пылва)

Тәннассилма (эст. Tännassilma) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
# Казола-ди-Наполи

Казола-ди-Наполи — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Неаполь провинциясе составына керә.

# Казола-ди-Наполи
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 170 метр биеклектә урнашкан. Граньяно һәм Леттере коммуналары белән чиктәш.
# Степановка (Әлшәй районы)

Степановка — Башкортстанның Әлшәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452133, ГАТОБК коды — 80202813010.

# Степановка (Әлшәй районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 34 кешенең яшәве мәгълүм.
# IC 1159

IC 1159 — чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 1159
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда 2MASX J16010143+1525115, LEDA 1484166, SDSS J160101.45+152511.8 һәм Gaia DR2 1192315807937225600 буларак та сурәтләнә.
# NGC 253

NGC 253 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 253
## Тарихы

Әлеге галактика 1783 елда инглиз астрономы Каролина Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 10.67 см (4.2 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Отавара

Отавара (яп. 大田原市) — Япония дәүләтенең Тотиги префектурасында урнашкан шәһәр.

# Отавара
## Тарихы

Отавара шәһәре 1954 елның 1 декабрендә шәһәр статусын ала.

# Отавара
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 78563 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 222 кеше тәшкил иткән.

# Отавара
## Географиясе

Шәһәр территориясе 354.12 км² тәшкил итә.

# Отавара
## Кардәш шәһәрләр

* Вест-Ковина, Америка Кушма Штатлары
# Бращок

Бращок — Польшаның Силезия воеводалыгы Хербы гминасында урнашкан авыл.

# Бращок
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Утеховички

Утеховички (чех. Útěchovičky) — Чехиянең Высочина крае Пельгржимов һәм Пельгржимов районында урнашкан авыл.

# Утеховички
## Географиясе

Мәйданы — 4,057089 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 551 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Утеховички
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Утеховички
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Утеховички
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 235 |
| 1880 | 226 |
| 1890 | 223 |
| 1900 | 211 |
| 1910 | 196 |
| 1921 | 211 |
| 1930 | 199 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 147 |
| 1961 | 128 |
| 1970 | 114 |
| 1980 | 102 |
| 1991 | 92 |
| 2001 | 77 |
| 2011 | 75 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 76 |
| 2016 | 72 |
| 2017 | 73 |
| 2018 | 73 |
| 2019 | 72 |
| 2020 | 71 |
| 2021 | 70 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 65 |
| 2022 | 68 |
| 2023 | 68 |
| 2024 | 68 |
# Пиньо (Авелино)

Пиньо — Италиянең Кампания төбәге Мирабелла-Эклано өязендә урнашкан торак пункт.

# Пиньо (Авелино)
## Географиясе

Пиньо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Пиньо (Авелино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Луково (Оборницкий повяты)

Луково — Польшаның Великопольское воеводалыгы Оборники гминасында урнашкан авыл.

# Луково (Оборницкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ашагыконак (Чинар)

Ашагыконак (төр. Aşağıkonak) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чинар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Берлинек (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

Берлинек — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Езора-Вельке гминаcында урнашкан авыл.

# Берлинек (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Эль Сьерво, Ранчо (Агваскальентес)

Эль Сьерво, Ранчо — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Агуаскальентес муниципалитеты составына керә.

# Эль Сьерво, Ранчо (Агваскальентес)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Сьерво, Ранчо (Агваскальентес)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Вицари (Кьети)

Вицари — Италиянең Абруцци төбәге Казоли өязендә урнашкан торак пункт.

# Вицари (Кьети)
## Географиясе

Вицари Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Вицари (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бельгард (Жер)

Бельгард (фр. Bellegarde) — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
# Дебари (Флорида)

Дебари — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.

# Дебари (Флорида)
## Тарихы

Дебари шәһәре 1993 елда нигезләнгән.

# Дебари (Флорида)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 56,387641 км², 56,416115 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 17 метр биеклектә урнашкан.
# Поттс-Кемп (Миссисипи)

Поттс-Кемп — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Поттс-Кемп (Миссисипи)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Поттс-Кемп (Миссисипи)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,516017 км², 2,514511 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 105 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Грин-Маунтен-Фоллс (Колорадо)

Грин-Маунтен-Фоллс — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Грин-Маунтен-Фоллс (Колорадо)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Грин-Маунтен-Фоллс (Колорадо)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,768295 км², 2,768303 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2364 метр биеклектә урнашкан.
# Руфьяк (Шаранта)

Руфьяк (фр. Rouffiac) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Гризольио (Торино)

Гризольио — Италиянең Пьемонт төбәге Броцоло өязендә урнашкан торак пункт.

# Гризольио (Торино)
## Географиясе

Гризольио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Гризольио (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мала Слоньца

Мала Слоньца — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Субковы гминасында урнашкан авыл.

# Мала Слоньца
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Претрковац

Претрковац (серб. Претрковац) — Сербиянең Ниш округы Ражань җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Претрковац
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 194 метр биеклектә урнашкан.

# Претрковац
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Орбяска-де-Сус

Орбяска-де-Сус — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. Орбяска коммунасына карый.

# Орбяска-де-Сус
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Писляцина

Писляцина (белар. Післяціна) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.

# Писляцина
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# HD108825

HD108825 — Кентавр йолдызлыгында урнашкан A2mF0-F2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,88 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Рокитно-Шляхецке

һәм
Рокитно-Шляхецке — Польшаның Силезия воеводалыгы Лазы гминасында урнашкан авыл.

# Рокитно-Шляхецке
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сан Вито (Рьети)

Сан Вито — Италиянең Лацио төбәге Касперия өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Вито (Рьети)
## Географиясе

Сан Вито Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Сан Вито (Рьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Яурка

Яурка — Олы Чирмешән елгасы кушылдыгы. Татарстанның Чирмешән районы, Самар өлкәсенең Шанталы районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 16 км.

# Яурка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010000412112100004810
* Гидрологик өйрәнү (ҺӨ) буенча коды — 112100481
* Бассейн коды — 11.01.00.004
* ҺӨ буенча саны — 12
* ҺӨ буенча чыгарылышы — 1
# Слоне (Түбән Силезия воеводалыгы)

Слоне — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Жуковице гминасында урнашкан авыл.

# Слоне (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дикулешть

Дикулешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Дикулешть (коммуна) коммунасына карый.

# Дикулешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 201 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мальваль

Мальваль (фр. Malval) — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
# Саскут (коммуна)

Саскут — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан коммуна.

# Саскут (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 107,8379 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Саскут, Берешть, Концешть, Пенчешть, Саскут-Сат, Скинень (Саскут, Бакеу) һәм Валя-Накулуй авыллары урнашкан.
# Адагүл (Борчка)

Адагүл (төр. Adagül) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Борчка илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Згорний Порчич

Згорний Порчич — Словениянең Света Троица-в-Словенських Горицях (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Згорний Порчич
## Географиясе

Мәйданы — 5,51 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 335,8 метр биеклектә урнашкан.
# Новогруд (Люблин воеводалыгы)

Новогруд — Польшаның Люблин воеводалыгы Ленчна гминаcында урнашкан авыл.

# Новогруд (Люблин воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Памир Җәмалиев

Памир Җәмалиев (Памир Камалетдин улы Җәмалиев, 26 май 1942(1942-05-26), Ташавыл, Салават районы, БАССР, РСФСР, СССР — 27 март 1999(1999-03-27) (56 яшь), Уфа, Башкортстан, Россия) — спортчы (биатлончы), тренер, РФның атказанган тренеры (1994), БРның атказанган физик мәдәният хезмәткәре (1993).
Шәкертләре арасында Павел Мөслимов, Сәфәров, Дюлина.
# Раил Асаинов

Раил Асаинов, Раил Фәрит улы Асаинов (рус. Раиль Фяритович Асаинов, Абдульмалик-хазрат Асаинов, 1983 елның 6 августы, СССР, РСФСР, Mордва ACCР, Ромоданово районы, Азюрка ) ― мөселман дин эшлеклесе, РФ МДН составындагы Мордовия Республикасы мөселманнары Диния нәзарәте үзәкләштерелгән дини оешмасы рәисе (2023 елның 4 мартыннан), мөфти, шәех, Саранск шәһәренең «Әл-Мансур» үзәк җәмигъ мәчете имамы (2013 елдан).

# Раил Асаинов
## Тәрҗемәи хәле

1983 елның 6 августында Мордва АССР Ромоданово районы Азюрка авылында күп балалы гаиләдә туган. Урта мәктәпне тәмамлаганнан соң, 2001 елда Мәдинә шәһәренең (Согуд Гарәбстаны корольлеге) Мәдинә Ислам университетына укырга керә. 2008 елда хәдис белеме факультетында диплом эшен яклый һәм бакалавр дәрәҗәсен ала. Шулай ук өстәмә рәвештә Ислам нигезләре факультетында диплом эшен яклый. Уку елларында Мордовия Республикасына даими кайта, лекцияләр белән чыгыш ясый, мәчет мәхәлләләре өчен дәресләр һәм семинарлар үткәрә.
Согуд Гарәбстанында укыган вакытта «Сахих әл-Бухари», «Сахих Муслим», имам Мәликнең «әл-Муватта», имам ән-Нававиның «40 хәдис», имам ибн Хаҗара әл-Аскаляниның «Нухба әл-фикр» китапаларына иҗазә (белемнәрнең укытучыдан укучыга дәвамлылыгын раслаучы документ) ала.
2013 елдан Саранск шәһәренең «Әл-Мансур» Үзәк Җәмигъ мәчете имамы, Тышкы элемтәләр буенча мөфти урынбасары, Коръәнне ятлау үзәге җитәкчесе.
2015 елдан Мордовиянең голәмәләр (ислам галимнәре) шурасы рәисе, 2017 елдан Россия Федерациясе мөселманнарының Диния нәзарәте голәмәләр шурасы әгъзасы.
2015 елда РФ МДН белән М. В. Ломоносов исемендәге МДУ берлектә оештырган «Дәүләт-конфессия мөнәсәбәтләре» программасы буенча квалификация күтәрү курсларын үтә.
2017 елдан Казан федераль университетының магистратурасында укый, 2020 елда магистрлык диссертациясен яклый. Квалификациясе: ислам финанслары магистры.
2021 елда Уфада педагогия университетында «Гаилә медиациясе» программасы буенча һөнәри әзерлек уза.
Хәзерге вакытта Ливан Ислам университетының докторантурасында читтән торып укый.
2023 елның 4 мартында Россия Федерациясе мөселманнарының Диния нәзарәте составындагы үзәкләшкән дини оешма Мордовия Республикасы мөселманнары Диния нәзарәтенең XII чираттагы мәҗлес-съездында 25 мөселман җәмгыятеннән килгән делегатлар тарафыннан бертавыштан мөфти итеп сайланган.
2024 елның мартында Мордовия Республикасы мөселманнары Диния нәзарәте делегациясе җитәкчесе буларак Мариуполь Җәмигъ мәчетендә булган.

# Раил Асаинов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

2022 елда Мордовия Республикасы Башлыгы Артем Алексеевич Здуновның Рәхмәт хаты белән бүләкләнә.

# Раил Асаинов
## Шәхси тормышы

Өйләнгән, сигез бала тәрбияли.