yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Люксембургта ислам

Люксембургта ислам (люкс. Den Islam zu Lëtzebuerg, фр. L'Islam au Luxembourg, алман. Der Islam in Luxemburg) — Бөек Люксембург Герцоглыгы территориясендә ислам дине. 2015 елдан юридик яктан танылган дин. Люксембургта мөселманнар дини азчылыкны тәшкил итә: Люксембург халкының (615 000) 3 % ы (18 172) (2020). Мөселманнарның вәкиллекле органы — Бөек Люксембург Герцоглыгы мөселман җәмгыяте ассамблеясе (фр. Assemblée de la Communauté Musulmane du Grand-Duché de Luxembourg) шурасы. Шура рәисе — Сабахудин Селимович (Sabahudin Selimovic).

# Люксембургта ислам
## Тарих

1970-елларга кадәр Люксембургның мөселман халкы зур булмаган. 1970-еллар уртасында ~300 гә якын кеше исәпләнә, ә 1990-еллар уртасында мөселманнар саны 10 000 кешегә кадәр арткан. Шул вакыттан бирле халык элеккеге Югославия илләреннән сыену урыны сорап килүчеләр, нигездә, босниялеләр хисабына, шулай ук Албания, Косово, Сербия, Каратау мөһаҗирләре исәбенә арткан. Люксембург мәчетләре имамнары — Балканнан чыккан руханилар. Вәгазьләр гарәп, хорват, француз, инглиз телләрендә укыла. Илдәге унлап мәчет күзгә ташланып тормый, чөнки гадәти торак йортларда урнашкан. Люксембург Конституциясе ватандашларына дин тоту иреге тәэмин итә. Католиклар Люксембургның диндар халкының төп өлешен (якынча 95%) тәшкил итә. Дини конфессияләр арасында икенче урында — ислам. 1979 елда кабул ителгән канун буенча, ил хөкүмәте дин турында мәгълүмат җыюны тыя.
1995 елдан башлап илдә корбан чалу һәм шәригать буенча терлек сую тыела, ит читтән кертелә.

# Люксембургта ислам
## Ислам мәдәни үзәге

    Төп мәкалә: Мамер мәчете (Люксембург)
Катар хәйрия фонды(ингл.)татар. (Qatar Charity, QC) 10 мең мөселман яшәүче Люксембург дәүләтендә беренче ислам үзәген — Люксембург Бөек Герцоглыгының Ислам мәдәни үзәген (фр. Centre Culturel Islamique du Grand-Duché de Luxembourg) булдыру турында игълан итә. Үзәкне шәех Хамад бин Насер бин Җассим Әл-Тани (Hamad bin Nasser bin Jassim al-Thani) нигезли. Үзәк Люксембург шәһәрендәге ~3 мең мөселман өчен эшли. Бәясе 2,2 млн евро тәшкил иткән объектка мәчет, мәктәп, юридик үзәк һәм яшьләр өчен белем бирү үзәге керә. Үзәкнең гомуми мәйданы 650 квадрат метр. Катар хәйрия фонды проект бәясенең 75 % ын кертә, үзәкнең проектын Люксембург ислам җәмгыяте тормышка ашыра. Ислам мәдәни үзәгендә аралашу гарәп, серб-хорват(ингл.)татар., француз һәм инглиз телләрендә алып барыла.
Люксембург дәүләте беренче тапкыр 2009 елга үзенең еллык бюджетында мөселман мәдәнияте өчен финанс ярдәмен резервлый (2.480,00 €). 2015 елдан дин юридик яктан танылгач, дәүләт бюджетыннан ел саен ислам җәмгыяте ихтыяҗларына 450 000 евро бүлеп бирү күздә тотыла.
# Ратеш

Ратеш — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Повуа-ди-Варзин муниципалитетына карый.

# Ратеш
## Географиясе

Мәйданы — 13,9 км².
# Ленино (Ядернә районы)

Ленино (чуаш. Ленино, рус. Ленино ) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429078. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253895003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000004800.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Ленино (Ядернә районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 19 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
# Ле-Виган (Ло)

Ле-Виган (фр. Le Vigan һәм фр. Le Vigan-en-Quercy) — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
# Принц Бальтазар Карлосның сунарчы костюмында портреты

Принц Бальтазар Карлосның сунарчы костюмында портреты — Диего Веласкес тарафыннан 1635 елда ясалган Астурия принцы Бальтазар Карлос портреты. Хәзерге заманда картина Прадо музеенда.

# Принц Бальтазар Карлосның сунарчы костюмында портреты
## Картинаны барлыкка китерү тарихы

Испания короле Филипп IV Диего Веласкеска сунар темасына картиналар сериясенә заказ биргән. Барлык картиналар Мадридтан ерак түгел Пардо тавында төзелгән Торре-де-ла-Парада король сунарчы алачыгы өчен булган. Сунарчы алачыгы соңыннан художество музее итеп үзгәртелгән булган, анда шулай ук бу сунарчы алачыгы өчен ясалган сунар темасына Питер Пауль Рубенс һәм аның өйрәнчекләре башкарган картиналар һәм Овидийның “Метаморфозалар”ының уннарча тукымалары сакланган. Сунарчы алачыгы бары тик король гаиләсе һәм аның иң якыннары өчен булган. Король сунарчы алачыгы өчен картиналар тупланмасы мифология темасына һәм ню жанрында иң тулы испан живописе тупланмаларының берсе булган. XVIII гасырда алачык җимерелгән булган, әмма күп картиналар шул исәптән Веласкес эшләре корольнең, аның улы Бальтазарның һәм король энесе Фердинандның сунарчы портретлары сакланып калган.
Диего Веласкес корылма интерьерлары өчен сунар темасына тагын ике картина ясаган: Филипп IV-нең сунарчы костюмында портреты һәм кардинал-инфант Фердинанд Австрияленең сунарчы костюмында портреты. Өч эшнең уртак әйберләре күп. Сыннар композицион баскан килеш ясалган. Филипп IV, аның улы Бальтазар һәм энесе Фердинандның гәүдәләре өч чиреккә караучыга борылган. Алар барысы да сунарчы мылтыкларын тота һәм сунар өчен костюмнарга киенгән. Веласкес сунар темасына күп күптөрле картиналар ясаган, әмма хәзерге көндә алардан бу өч картинадан башка берсе дә Испаниядә сакланмый.

# Принц Бальтазар Карлосның сунарчы костюмында портреты
## Тасвирлама

Принц Бальтазар Карлос сунарчы костюмына киенгән. Принцта кара-көрән җиңле плащ, атка атлану өчен киң чалбар, соры чигелгән блуза, челтәрле яка, тезгә кадәр читек һәм король инфанты өчен махсус кечерәйтелгән сунарчы мылтыгы. Картинада жанр шартларына күрә еш була торган ике эт сурәтләнгән. Бер эт эре. Рәссам аны принцның зур булмаган фигурасыннан игътибарны тартмасын өчен йоклаган килеш ясаган: этнең колаклары зур һәм башы җирдә ята. Картинада уң якта башка эт бурзай, аның башы биеклеге буенча король бала кулына җитә. Ул игътибар белән принцка карый. Принц имән күләгәсендә тора. Фон пейзажы булып Пардо урманы һәм арада зәңгәрсу Мадрид таулары тора. Күк соры төстә, бу көз көне дип фараз итәргә була һәм ул болытлар белән тулы. Тәнкыйтьчеләр рәссамның принц башын сурәтләүдә осталыгын билгеләп уза.

# Принц Бальтазар Карлосның сунарчы костюмында портреты
## Библиография

* Historia general del arte, Tomo XIII, colección Summa Artis, La pintura española del siglo XVII. Autor, José Camón Aznar. Editorial Espasa Calpe S.A. Madrid 1977
* La pintura en el barroco José Luis Morales y Marín Espasa Calpe S.A. 1998. ISBN 84-239-8627-6
* Museo del Prado. Pintura española de los siglos XVI y XVII, Enrique Lafuente Ferrari Aguilar S.A. 1964
# Иске Кәңгеш

Иске Кәңгеш (рус. Старокангышево) — Башкортостанның Дүртөйле районындагы татар авылы, Маядык авыл җирлегенә карый. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 363 кешенең яшәве мәгълүм. Агыйдел елгасы буенда урнашкан.

# Иске Кәңгеш
## Тарихи мәгълүмат

Авылны xчама белән 1780 елны Мордовия татарлары нигезләгән дигән фараз бар. Чыннан да, авыл халкы элек мишәрләр категориясенә кергән. Мордовиядә элек татарлар яшәгән Кәңгеш дигән авыл бар. Рәсми рәвештә Иске Кәңгеш халкы башкорт итеп яздырыла, ләкин аларда татар милли үзаңы бик көчле.

# Иске Кәңгеш
## Атаклы кешеләр

* Вил Мирзаянов
* Фәүдәт Гарипов – Төмәндә гендиректор (АО “Бойлер”)

# Иске Кәңгеш
## Икътисад һәм социаль тармак

Мәчет, тулы булмаган урта мәктәп, мәдәният йорты
“Кәңгеш” җәмгыяте, каз фермасы (3 мең баш)

# Иске Кәңгеш
## Географик урынлашу

* район үзәгенә кадәр (Дүртөйле): 13 км
* авыл җирлеге үзәгенә кадәр (Маядык): 4 км
* якындагы тимер юл станциясенә (Яңавыл): 122 км
# Латерия Сан Бенедето (Мантова)

Латерия Сан Бенедето — Италиянең Ломбардия төбәге Сан-Бенедетто-По өязендә урнашкан торак пункт.

# Латерия Сан Бенедето (Мантова)
## Географиясе

Латерия Сан Бенедето Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Латерия Сан Бенедето (Мантова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ле-Конке

Ле-Конке (фр. Le Conquet) — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
# Келәтле (Түбән Кама районы)

Келәтле (рус. Клятле) ― Татарстан Республикасының Түбән Кама районындагы авыл. Шәңгәлче авыл җирлегенә карый.

# Келәтле (Түбән Кама районы)
## География

Татарстанның үзәк өлешендә, район үзәге Түбән Кама шәһәреннән көньяк ― көньяк-көнчыгышка таба туры юлдан якынча 6 км ераклыкта Аланка елгасы буенда урнашкан.

# Келәтле (Түбән Кама районы)
## Тарих

1678 елдан бирле билгеле.. Петропавел часовнясы төзелгән.

# Келәтле (Түбән Кама районы)
## Халкы

Даими яшәүчеләр: 1870 ― 280, 1913 ― 638, 1920 ― 671, 1926 ― 696, 1938 ― 478, 1949 ― 433, 1958 ― 368, 1970 ― 458, 1979 ― 230, 1989 ― 116, 2002 елда ― 91 (татарлар ― 65 %, керәшеннәр ― 29%), 2010 елда ― 60.

# Келәтле (Түбән Кама районы)
## Шәхесләр

* Фолк-җырчы, композитор Лариса Басыйрованың әтисе Иван Якушевның туган авылы.
# Älim Almat

Älim Almat (qaz. Әлім Алмат; çın iseme — Ğalımcan Abdisälämov (qaz. Ғалымжан Әбдісалямов); 1917 yıl, Qaraqoğa — 2018 yılnıñ 3 fevrale, Törkiä, İstanbul) — berençe qazaq skripkaçısı.

# Älim Almat
## Biografiäse

1917 yılnıñ aprelendä xäzerge Qazaqstan Respublikasınıñ Irğız rayonı territoriäsendäge Qaraqoğa urınında tuğan. Anıñ ätise Abdisäläm Töremoratov, wulıs idäräçese bulğan. Ul 1920 yılda wafat bulğan, şuña bäyle räweştä Ğalımcannı babası Töremorat tärbiälägän. Ğalımcan — kinooperator Fäyzulla Absälämovnıñ enese.
Ğalımcan Taşkänt häm Almatı muzıka texnikumnarın tämamlağan. 1936 yılda Mäskäwdä Qazaq sänğäteneñ berençe dekadasında qatnaşuçı. 1939 yılda armiägä xezmät itärgä kitkän. 1941 yılda Brest nığıtmasında äsirlekkä alınğan. Lagerda Älim Almat üzeneñ skripkada virtuoz uynawı belän üzenä iğtibar cälep itkän. 1943 yılda Törkistan legionı wäkilläre yärdämendä ul Berlin konservatoriäsenä uqırğa kitkän. Soñraq bu uqu yortı yabılğan, häm Älimgä Venağa uqırğa barırğa turı kilgän, ämmä anda da ul axırına qädär uquın tämamlamağan.
Suğıştan soñ ul Mostafa Şoqaynıñ xatını Mariä Şoqayğa xat yazğan häm anı Berlin konservatoriäsennän Parij konservatoriäsenä küçerüdä yärdäm itüen sorağan. Mariä kiñäşe buyınça 1950 yılda Älim Almat Fransiädän Törkiägä küçengän. İstanbulda yäşägän, anda 25 yıl däwamında simfonik orkestrda eşlägän.
1992 yılda Älim Almat Almatı şähärendä Bötendönya qazaqlar qorıltayına kilgän.
2018 yılnıñ 3 fevralendä İstanbulda wafat bulğan.
# Пайнзела

Пайнзела — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Кабесейраш-ди-Башту һәм Refojos de Basto, Outeiro e Painzela муниципалитетына карый.

# Пайнзела
## Географиясе

Мәйданы — .
# Вятчино

Вятчино (чирм. Вятчино, рус. Вятчино) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.

# Вятчино
## Сәгать поясы

Вятчино Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Вятчино
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Чегәннәр

Чегәннәр яки рома — Һинд-Арий чыгышлы, традицион рәвештә күчмә халык. Күпчелек чегәннәр романи телендә сөйләшәләр, бу тамырлары санскритта булган Һинд-Арий теле. Романи тел берничә диалектка бүленгән һәм бу телдә сөйләшүчеләр 2 млн.нан артык. Романи телнең лексикасы Һинди һәм Пәнҗаби белән уртак, фонетикасы Марвари теле белән охшаш, әмма грамматикасы бәңгәл теленә якынрак.
Казанда XX гасырда чегәннәр Идел буе районында, Отары бистәсендә яши иделәр.

# Чегәннәр
### Дин

Күп чегән кешеләре христиан, башкалары мөселман; кайберәүләре борынгы Ватаннары Һиндстаннан борынгы Һинд дине ышануларын саклап калганнар, шул ук вакытта башкалар үз дини һәм сәяси оешмаларына ия. Соңгы вакытта Венгрия ромалары арасында Далит Буддачылык хәрәкәте йогынтысында Тһеравада Буддачылыгы популяр булып киткән.

# Чегәннәр
## Танылган чегәннәр

* Нина Дударова — чегән шагыйрәсе, педагог, язучы һәм тәрҗемәче.

# Чегәннәр
## Сурәтләр галереясе

* Аугуст фон Петтенкофен: Чегән балалары (1885), Эрмитаж
* Винсент ван Гог: Кәрваннар – Арль янында Чегәннәр Лагере (1888, киндердә май)
* Кармен
* Эсмеральда

# Чегәннәр
## Дәвам итеп укырга мөмкин

* Poraimos
* Чегән Википедиясе
* Хиромантия
* Андрей Петров (1945)
* Романи Сербикани теле
* Cura Maxotin
# Прова (Меда)

Прова — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. Prova e Casteição муниципалитетына карый.

# Прова (Меда)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Ле-Борд (Йонна)

Ле-Борд (фр. Les Bordes) — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
# Борындык (Кызыл Армия районы)

Борындык (чуаш. Пӑрӑнтӑк, рус. Бурундуки) — Чуашстанның Кызыл Армия районында урнашкан авыл.

# Борындык (Кызыл Армия районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Борындык (Кызыл Армия районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 209 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Мәлләтамак мәчете

Мәлләтамак мәчете, шулай ук «Сөләйман» мәчете (рус. Мечеть «Сулейман» в селе Мелля-Тамак) ― Татарстанның Мөслим районы Мәлләтамак авыл җирлеге административ үзәге Мәлләтамак авылында урнашкан ислам гыйбадәтханәсе (җәмигъ мәчете). ТР МДН Мөслим районы мөхтәсибәте карамагында.

# Мәлләтамак мәчете
## Тарих

1870 ел мәгълүматлары буенча, Уфа губернасы Минзәлә өязе Ирәхтә волостена караган авылда мәчет, мәктәп эшләгән. ХХ гасыр башында 3 мәхәлләдә 3 мәчет, мәдрәсә (1908 елдан), 3 мәктәп эшләгән.
1905 елгы инкыйлаб йогынтысында, 1908 елда авылда 4 класслы мәдрәсә ачылган. Мәдрәсәдә дөньяви фәннәрдән арифметика, элементар география, тарих укыту бик чикләнгән. Мәдрәсәдә укыту өчен Олы Чакмактан «Мөхәммәдия» мәдрәсәсен тәмамлаган Шакир мулла чакырып китерелгән. Аның 1909 елда Уфадан география картасы, глобус, линейка, счет, грифель тактасы, карандаш кебек уку әсбаплары алып кайтуы авыл халкы өчен шаккатарлык вакыйга булган, аларны күрергә авылның бөтен халкы җыелган.
Мәлләтамакта 3 мәхәлләдә өч мәчет эшләгән. Нигъмәтелгата, Минһаҗ, Әшрәфҗан исемле кешеләрнең мулла булуы билгеле.
Совет власте ныклап урнашкач, Мәлләтамактан Нигъмәтелгата, Минһаҗ, Әмир муллалар эшләреннән читләштерелеп, төрлечә мәсхәрәләнеп, сөргенгә сөрелгән

# Мәлләтамак мәчете
## Яңа заман
### Урыны

Мәлләтамак авылында, Яр Чаллыдан Мөслимгә баручы юлның уң ягында, тау башында, барлык яктан да күренә торган урында яңа мәчет салынган. Мәчет янәшәсендә Тукай исемендәге парк булдырылган. Әлеге паркта бөек татар шагыйре Габдулла Тукайга һәйкәл (бюст) урнаштырылган.
Мәлләтамак авылындагы «Сөләйман» мәчете 2004 елда, Ураза бәйрәменә ачылган. Иганәче ― 1950 елда Мәлләтамакта туган, 1993 елдан «Чаллы икмәге» АҖ генераль директоры Рафаэль Сөләйман улы Юнысов. Ул мәчетне төзетүне үз өстенә алган, бүген дә иман йортын эшләтү буенча чыгымнарны үзе каплый.
Мәчеткә Рафаэль Сөләйман улы Юнысовның Бөек Ватан сугышыннан инвалид булып (кулсыз) кайтып, гаилә корган, дүрт бала үстергән әтисе Сөләйман Юнысов хөрмәтенә «Сөләйман» исеме бирелгән.

# Мәлләтамак мәчете
## Имам-хатыйб

2004 елдан имам-хатыйб ― Мортаза улы Өлфәт хәзрәт Мортазин. Авылдагы икенче мәчет эшләми.
# Үлчәү йолдызлыгы

Үлчәү йолдызлыгы (гарәп. الميزان‎ әл-мизан — «үлчәү»; шулай ук Үлчәү йолдызлыгы; бор. төрк. Ülgü (~өлге), лат. Libra) — Гакрәп һәм Сөмбелә йолдызлыклары арасындагы зодиак йолдызлыгы. Гади күз белән күреп булган 83 йолдызны эченә ала. Йолдызлыкның 4 нче дәрәжә зурлыктан яктырак 5 йолдызы гына булуына карамастан, бу иң күренекле зодиак йолдызлыкларыннан берсе. Кояш бу йолдызлыкта 31 октябрьдән 22 ноябрьгә кадәр була. Иң яхшы күренүчәнлек шартлары апрель–май айларында. Тулысынча Россиянең үзәк һәм көньяк өлкәләрендә күренә.
Әүвәл йолдызлыкның йолдызлары Гакрәп йолдызлыгына кергәннәр. Аерым йолдызлык буларак антик гадәткә шактый соң, безнең чорга кадәр II гасырда керә.

# Үлчәү йолдызлыгы
## Йолдызлар

Йолдызлыкның иң якты йолдызлары турыпочмаклыкны тәшкил итәләр.
Үлчәү α — Зөбәнел-Җәнүби (гарәп. الزبن الجنوبي‎ — «көньяк кыскыч»), күренүчән икеләтә йолдыз, аның әгъзалары +5,15 һәм +2,75 йолдызча зурлык белән ялтырыйлар.
Үлчәү β — Зөбәнел-Шимали (гарәп. الزبن الشمالية‎ — «төньяк кыскыч»).
Үлчәү γ — Зөбәнел-Гакрәп (гарәп. الزبن العقرب‎ — «чаян кыскычы»).
Үлчәү δ — үзгәрмә йолдыз, аның ялтыравы 4,8 дән 6,0 га кадәр 2,3 тәүлек периодлы үзгәрә.
Үлчәү σ — үзгәрмә йолдыз.
Үлчәү α һәм β үлчәүнең «көянтә»се, ә γ һәм σ — «табаклар»ы булып торалар.
# Пошнары

Пошнары (чуаш. Пушнар, рус. Пошнары ) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429070. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253890003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000008900.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Пошнары
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 288 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98,29%).
# Хуҗа Хәсән урта мәктәбе

Хуҗа Хәсән урта гомумибелем бирү мәктәбе (рус. Хозесановская основная общеобразовательная школа) - Татарстан Республикасының Кайбыч районы Хуҗа Хәсән авылында урнашкан мәктәп.

# Хуҗа Хәсән урта мәктәбе
## Тарих

* 1948 елда нигезләнгән.
* 2012 елга 91 бала белем ала. Укытучылар саны - 19.
# 1951 ел

2 меңьеллык :
XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр — XXII гасыр :
Хронологик таблица :
1951 (бер мең тугыз йөз илле беренче) ел — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча дүшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1951 елы, II меңьеллыкның 951 елы, XX гасырның 51 елы, XX гасырның 6 унъеллыгының 1 елы, 1950 елларның 2 елы. 1951 елдан бирле 74 ел үтте.

# 1951 ел
## Вакыйгалар

* 21 апрель — ССРБ-ның Милли Олимпия комитеты оештырыла.
* 29 сентябрь — Юпитер планетасының 12-нче иярчене ачыла.
* 24 декабрь — БМО Генераль Ассамблеясе карары буенча Ливия Африка колонияләреннән беренче булып бәйсезлек ала.

# 1951 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1951 елда туганнар
* Фәиз Зөлкәрнәй (1951-1997)
* Зөфәр Гыймаев
* Зөһрә Сәхәбиева
* 6 гыйнвар — Габделфәрт Шәрәфиев, Татар академия театры артисты.
* 9 гыйнвар — Зөфәр Гыймаев, рәссам, Тукай премиясе иясе (2005).
* 18 гыйнвар — Фән Вәлиәхмәтов, җырчы, ТР һәм БР халык артисты.
* 27 гыйнвар — Сания Хәйретдинова, татар шагыйрәсе.
* 11 февраль — Шәмси Закиров, мәдәният эшлеклесе, ТР халык артисты.
* 28 февраль — Шәмсия Җиһангирова, шагыйрә, телевизион тапшырулар алып баручы.
* 28 февраль — Урал Латыйпов, Беларусь Республикасы дәүләт эшлеклесе.
* 5 март — Рөстәм Фәйзуллин, татар шагыйре, журналист.
* 11 апрель — Ренат Гаффар, язучы, журналист.
* 27 апрель — Зөһрә Сәхәбиева, татар җырчысы.
* 27 апрель — Инсаф Фәхретдинов, драма актеры, РФ атказанган, ТР халык артисты.
* 4 май — Вәкил Шәйхетдинов, татар рәссамы (Уфа).
* 20 май — Ринат Гобәйдуллин (1951-2017), композитор, «Сердәш» ансамбленең җитәкчесе (Чаллы).
* 23 июнь — Зиннур Әһлиуллин, публицист, татар милли хәрәкәтен активисты.
* 8 июль — Рафаэль Сәхәбиев, татар опера җырчысы.
* 22 июль — Олег Газманов, эстрада җырчысы.
* 30 июль — Алибәк Днишев, казакъ опера җырчысы (тенор), ССРБ халык артисты (1986).
* 1 август — Фаяз Хуҗин, археолог, тарих фәннәре докторы.
* 5 август — Фәрит Шиһапов, музыкант, театр директоры, педагог, ТР халык артисты (1995).
* 11 август — Олег Ханов, актер, режиссёр.
* 20 август — Рәшит Абдуллин, җырчы (бас), композитор.
* 22 август — Тәлгать Абдуллин, икътисадчы, Татарстан дәүләт эшлеклесе.
* 23 август — Әхмәт Кадыйров, Чечня президенты (2003-2004).
* 25 август — Вәсим Әхмәтшин, музыка педагогы, композитор.
* 7 сентябрь — Фирдәвис Ханов, архитектор.
* 17 сентябрь — Кассандра Петерсон, АКШ кино актрисасы.
* 4 октябрь — Бахытҗан Канапьянов, казак шагыйре, тәрҗемәче.
* 12 октябрь — Искәндәр Биктаһиров, җырчы.
* 18 октябрь — Равил Бохараев, татар язучысы, шагыйрь, драматург.
* 24 октябрь — Рәис Шәйхелисламов, ТР мәгариф министры (2004–2007).
* 4 декабрь — Фәиз Зөлкәрнәев (1951-1997), татар язучысы, әдәби тәнкыйтьче.

# 1951 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1951 елда вафатлар
* 5 гыйнвар — Андрей Платонов, рус язучысы.
* 7 гыйнвар — Рене Генон, француз фәлсәфәчесе.
* 23 апрель — Чарлз Дауэс, АКШ вице-президенты, Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреаты.
* 23 июль — Франция маршалы Петэн.
# Понта-ду-Сол (район)

Понта-ду-Сол — Португалиянең Мадейра округына керә торган фрегезия. Понта-ду-Сол муниципалитетына карый.

# Понта-ду-Сол (район)
## Географиясе

Мәйданы — 27,46 км².
# Шорги

Шорги (чуаш. Шурка, рус. Шорги) — Чуашстанның Кызыл Армия районында урнашкан авыл.

# Шорги
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Шорги
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 35 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Пур районы

Пур районы (рус. Пуровский район) — Ямал-Ненец автономияле округы составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Тарко-Сале шәһәре.

# Пур районы
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (62%), украиннар (8,8%), ненецлар (6,7%), татарлар (4,3%), молдаваннар (1,7%), комыклар (1,7%), белоруслар (1,4%), әзериләр (1,3%), башкортлар (1,2%).

# Пур районы
## Административ бүленеш

Пур районы составына 2 шәһәр, 6 авыл җирлеге һәи җирлекара территория керә.
# Кремленки

Кремленки (чирм. Пӱгӧвож, рус. Кремленки) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.

# Кремленки
## Сәгать поясы

Кремленки Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кремленки
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (57,9%), руслар (42,1%).
# Саба аграр көллияте

Саба аграр көллияте, «Саба аграр көллияте» дәүләт автоном һөнәри белем учреждениесе (рус. Сабинский аграрный колледж) — Татарстанның Саба районы үзәге Байлар Сабасы шәһәр тибындагы бистәсендә (2004 елдан шәһәр тибындагы бистә) урнашкан махсус урта белем бирүче уку йорты. 2011 елдан Казан дәүләт аграр университетының фәнни-белем бирү кластерына керә. Гамәлгә куючысы (2013 елдан) — Татарстан мәгариф һәм фән министрлыгы.

# Саба аграр көллияте
## Тарих

2009 елда ТР министрлар кабинеты карары белән 104нче Саба һөнәри лицее Саба аграр көллияте итеп үзгәртелә.
2008 елда укуханә «Мәгариф» милли проекты буенча 68 млн сумлык грант ота.
Укуханәнең уку корпусы янында 3 катлы тулай торагы бар.
2015 елда «РФның иң яхшы 100 көллияте» проекты исемлегенә кергән.

# Саба аграр көллияте
## Белгечлекләр

2017-2018 уку елына Саба аграр көллиятенә ТР мәгариф һәм фән министрлыгы фәрманы буенча 150 студент кабул ителә.
* Бина һәм корылмаларны төзү һәм файдалану
* Электр белән тәэмин итү
* Авыл хуҗалыгын механикалаштыру
* Икътисад һәм бухгалтер исәп-хисабы

# Саба аграр көллияте
## Шәхесләр
### Директорлар

* 1980-???? — ???
* ????–2005 — ???
* 2005–2024 — Закирҗан Миңнемулла улы Бикмөхәммәтов (1963), авыл хуҗалыгы фәннәре кандидаты (2004)

# Саба аграр көллияте
## Шәхесләр
### Укытучылар

    Шулай ук карагыз: Төркем:Саба аграр көллияте укытучылары.

# Саба аграр көллияте
## Шәхесләр
### Тәмамлаучылар

    Шулай ук карагыз: Төркем:Саба аграр көллиятен тәмамлаучылар.
# Карамалы Тау

һәм
Карамалы Тау, яки Түбән Карамалы$^{[чыганагы?]}$ — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районындагы торак пункт, муниципаль статусы — штп.

# Карамалы Тау
## География

Карамалы Тау Идел елгасының уң ярында, Яшел Үзән шәһәреннән каршы ярында, Яшел Үзән тимер юл күпере янында урнашкан. Горький тимер юлының Свияжск станциясе.

# Карамалы Тау
## География
### Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.5 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 4.9 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.9 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.4 °C | -9.7 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

# Карамалы Тау
## Тарих

1957 елда шәһәр тибындагы бистә статусы бирелә.

# Карамалы Тау
## Халык

Милли состав: татарлар — 74,9%, руслар — 18,5%, чуашлар — 1,8%.

# Карамалы Тау
## Икътисад

Авыл хуҗалыгы предприятиеләре. Бистәдә Россия җәзаларны башкару федераль хезмәтенең объектлары урнашалар.