yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Серитико (Фрозиноне)

Серитико — Италиянең Лацио төбәге Алатри өязендә урнашкан торак пункт.

# Серитико (Фрозиноне)
## Географиясе

Серитико Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Серитико (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Барра-ду-Рибейру

Барра-ду-Рибейру — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Барра-ду-Рибейру
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 730,816 км².
# HD47606

HD47606 — Селәүсән йолдызлыгында урнашкан DELTA DEL спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,32 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Шавело

Шавело (фр. Chavelot) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# HD128605

HD128605 — Циркуль йолдызлыгында урнашкан B5/8V(p) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,65 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Вренешть (Румыния)

Вренешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. Келинешть (коммуна, Арджеш) коммунасына карый.

# Вренешть (Румыния)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Трохес де Мараньон (Абасоло)

Трохес де Мараньон — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Абасоло муниципалитеты составына керә.

# Трохес де Мараньон (Абасоло)
## Географиясе

Трохес де Мараньон Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Трохес де Мараньон (Абасоло)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Трохес де Мараньон (Абасоло)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Мардье

Мардье (фр. Mardié) — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
# Чикъелга

Чикъелга — Башкортстанның Архангель районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453032, ГАТОБК коды — 80203813010.

# Чикъелга
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 63 кешенең яшәве мәгълүм.
# Морнико (Леко)

Морнико — Италиянең Ломбардия төбәге Беллано өязендә урнашкан торак пункт.

# Морнико (Леко)
## Географиясе

Морнико Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Морнико (Леко)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эренли (Байбурт)

Эренли (төр. Erenli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Байбурт иле Байбурт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Вратиславка

Вратиславка (чех. Vratislávka) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Тишнов, Брно-пригород һәм Тишнов районында урнашкан авыл.

# Вратиславка
## Географиясе

Мәйданы — 3,495762 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 544 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Вратиславка
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Вратиславка
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Вратиславка
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 252 |
| 1880 | 305 |
| 1890 | 280 |
| 1900 | 267 |
| 1910 | 256 |
| 1921 | 248 |
| 1930 | 249 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 176 |
| 1961 | 153 |
| 1970 | 124 |
| 1980 | 120 |
| 1991 | 90 |
| 2001 | 77 |
| 2011 | 86 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 88 |
| 2016 | 94 |
| 2017 | 100 |
| 2018 | 100 |
| 2019 | 98 |
| 2020 | 94 |
| 2021 | 93 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 85 |
| 2022 | 91 |
| 2023 | 90 |
| 2024 | 91 |
# HD38573

HD38573 — Сәвер йолдызлыгында урнашкан A3mF3 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,42 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Дивчи Копи

Дивчи Копи (чех. Dívčí Kopy) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Йиндржихув-Градец һәм Йиндржихув-Градец районында урнашкан авыл.

# Дивчи Копи
## Географиясе

Мәйданы — 2,724498 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 565 метр биеклектә урнашкан.

# Дивчи Копи
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Дивчи Копи
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Дивчи Копи
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 158 |
| 1880 | 216 |
| 1890 | 258 |
| 1900 | 280 |
| 1910 | 279 |
| 1921 | 259 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 212 |
| 1950 | 150 |
| 1961 | 160 |
| 1970 | 111 |
| 1980 | 79 |
| 1991 | 59 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 61 |
| 2014 | 65 |
| 2016 | 75 |
| 2017 | 69 |
| 2018 | 72 |
| 2019 | 72 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 70 |
| 2021 | 72 |
| 2021 | 74 |
| 2022 | 70 |
| 2023 | 72 |
| 2024 | 71 |
# (5404) Уэмура

(5404) Уэмура (лат. Uemura) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5404) Уэмура
## Тарихы

1991 елның 15 мартында К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 EE1» саналган.
# (8707) Аракихироси

(8707) Аракихироси (лат. Arakihiroshi) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8707) Аракихироси
## Тарихы

1994 елның 12 февралендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 CE2» саналган.
# Тарасавичы (Дзятлавский районы)

Тарасавичы (белар. Тарасавічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.

# Тарасавичы (Дзятлавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Добруша (Теленешти)

Добруша (рум. һәм молдав. Dobrușa ) — Молдова Республикасының Теленешти районына караган авыл.
# DMRT3

DMRT3 (ингл. Doublesex and mab-3 related transcription factor 3) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ататүрк (Инҗирлыова)

Ататүрк (төр. Atatürk) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Инҗирлыова илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сабирҗанов

Сабирҗанов — татар фамилиясе. Гарәп теленнән кергән «Сабир» («чыдам кеше») исеменнән ясалган.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
* Алмаз Сабирҗанов (14.12.1983), Камал театры артисты.
* Әнәс Сабирҗанов (22.07.1934), энергетик, ССРБ Дәүләт премиясе лауреаты (1979).
* Абдул (Абдулкадыйр) Сабирҗанов (1900—1973), нефтьче, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1948).
* Гомәр Сабирҗанов (20.04.1933), тарихчы, Татар энциклопедиясе институты җаваплы сәркатибе (1994), ТР дәүләт премиясе лауреаты.
* Харрас Сабирҗанов (1901-?), полковник, Сталинград сугышында бригада командиры, Свердловск пехота училищесы башлыгы (1943—1948), Урал урман техникасы институты хәрби кафедрасы башлыгы (1948—1954).
* Айдар Сабирҗанов (18.07.1964), Казан илкүләм тикшеренү технология университеты (КХТИ) профессоры.

# Сабирҗанов
## Сабирҗанова

* Клара Сабирҗанова (Клара Питер), Төньяк Каролина университеты профессоры.
* Нәфисә Сабирҗанова — татар шагыйрәсе һәм журналисты.
* Сәнә Сабирҗанова (03.12.1939), телче-диалектолог, «Заман-Башкортостан» баш мөхәррире (1995—1998), Р. Гарипов премиясе лауреаты (2012).
# Канлы (Кушнарин районы)

Канлы — Башкортстанның Кушнаренко районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452247, ГАТОБК коды — 80240805002.
# Салават Юлаев (мәгънәләр)

Салават Юлаев — башкорт халкының милли батыры.
* Салават Юлаевка һәйкәл — Уфа шәһәрендә 1967 елда куелган һәйкәл.
* Салават Юлаев премиясе - Башкортстанның сәнгать өлкәсендә (әдәбият, сынлы сәнгать, музыка сәнгате, театр сәнгате, хореография, кино сәнгате, архитектура) бирелә торган иң югары дәүләт бүләге. 1967 елдан бирле тапшырыла.
* Салават Юлаев — хоккей клубы.
* Салават Юлаев проспекты — Уфа каласындагы үзәк урамнарның берсе (проспект).
* Салават Юлаев ордены — Башкортстан Республикасының дәүләт наградасы.
* "Салават" — Петроградта 1919-1920 елларда Башкорт аерым атлы дивизиясенең сәяси бүлеге нәшер иткән багана.
* Салават Юлаев — теплоход.
* Салават Юлаев — йомшак бодай сорты.
* Салават Юлаев — сирень сорты.
* "Салават Юлаев" — рус совет сәясәтче Степан Злобин романы.
* "Салават Юлаев" — Степан Злобин романы буенча режиссер Яков Протазанов төшергән киң форматлы рәсем, 1941 елда экраннарга чыга.
* Салават Юлаев (опера) — композитор Заһир Исмәгыйлев иҗат иткән беренче башкорт милли операсы (1955).
* Салават (станция) — Куйбышев тимер юлы Башкортстан бүлекчәсенең Башкортстан Салават каласындагы тимер юл станциясе.
# (924) Тони

(924) Тони (лат. Toni) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (924) Тони
## Тарихы

1919 елның 20 октябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1919 GC» саналган.
# Саглыклы (Тарсус)

Саглыклы (төр. Sağlıklı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Тарсус илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ченег

Ченег — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга Чулман елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.

# Ченег
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100112111100000443
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100044
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Альмусафес

Альмусафес (кат. Almussafes) — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Альмусафес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 10,77 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 30 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# ZAR1L

ZAR1L (ингл. Zygote arrest 1 like) — кешенең 13-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (2201) Ольято

(2201) Ольято (лат. Oljato) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2201) Ольято
## Тарихы

1947 елның 12 декабрендә Генри Джиклас тарафыннан Флагстафф обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1947 XC» саналган.
# Далюи

Далюи (фр. Daluis) — Франциянең Диңгез буе Альплары департаментына караган коммуна.

# Далюи
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 40,03 км².
# Анноне-Венето

Анноне-Венето — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Венеция провинциясе составына керә.

# Анноне-Венето
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 9 ± 0 метр биеклектә урнашкан. Медуна-ди-Ливенца, Мотта-ди-Ливенца, Прамаджоре, Правиздомини, Санто-Стино-ди-Ливенца һәм Портогруаро коммуналары белән чиктәш.
# Сент-Аньян-пре-Крок

Сент-Аньян-пре-Крок (фр. Saint-Agnant-près-Crocq) — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
# S100PBP

S100PBP (ингл. S100P binding protein) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Морристаун (Индиана)

Морристаун — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Морристаун (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Морристаун (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 6,507047 км², 6,125658 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 254 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Санта-Лус

Санта-Лус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.

# Санта-Лус
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1186,831 км².
# VPS53

VPS53 (ингл. VPS53 subunit of GARP complex) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# STAG2

STAG2 (ингл. Stromal antigen 2 һәм Cohesin subunit SA-2) — X-хромосома аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (14499) Satotoshio

(14499) Satotoshio — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14499) Satotoshio
## Тарихы

1995 елның 15 ноябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 VR1» саналган.
# Новилле

Новилле (фр. Novillers) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Гарс-ам-Инн

Гарс-ам-Инн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Гарс-ам-Инн
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Гарс-ам-Инн
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 43,65 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 419 метр биеклектә урнашкан.
# DSG4

DSG4 (ингл. Desmoglein 4) — кешенең 18-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# NGC 687

NGC 687 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 687
## Тарихы

Әлеге галактика 1786 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Стракавичы

Стракавичы (белар. Стракавічы) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Светлагорский районында урнашкан авыл.

# Стракавичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Добрилешть

Добрилешть — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. Мерей (коммуна) коммунасына карый.

# Добрилешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 204 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бедленко

һәм
Бедленко — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Коньске гминасында урнашкан авыл.

# Бедленко
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# FANCA

FANCA (ингл. FA complementation group A һәм Fanconi anemia group A protein) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# KLHDC9

KLHDC9 (ингл. Kelch domain containing 9) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# SIRPB2

SIRPB2 (ингл. Signal regulatory protein beta 2 һәм Signal-regulatory protein beta-2) — кешенең 20-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Җеймс Бләк

Җеймс Бләк (14 июнь 1924(1924-06-14), Аддингстон, Саут-Ланаркшир, Шотландия, Бөекбритания — 21 март 2010(2010-03-21) (85 яшь), Лондон, Бөекбритания) — табиб, даруханәче, уйлап табучы, университет профессоры, химик (Бөекбритания). Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1988).
# Диздар (Үнье)

Диздар (төр. Dizdar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Үнье илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Асмаҗык (Сандыклы)

Асмаҗык (төр. Asmacık) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Сандыклы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# PLEKHA3

PLEKHA3 (ингл. Pleckstrin homology domain containing A3) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# IC 2332

IC 2332 — чикләрендә урнашкан йолдыз .

# IC 2332
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2332 буларак та сурәтләнә.
# NGC 3619

NGC 3619 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3619
## Тарихы

Әлеге галактика 1790 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Айдарак

Айдарак — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тунгужуль елгасының сул ярыннан 11 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.

# Айдарак
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010400112115200014043
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115201404
* Бассейн коды — 13.01.04.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# (11499) Дюрас

(11499) Дюрас — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11499) Дюрас
## Тарихы

1989 елның 2 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Верхний Прованс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 RL» саналган.
# Вентурада

Вентурада (исп. Venturada) — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вентурада
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 9,79 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 864 метр биеклектә урнашкан.
# Гам-Лейк (Миннесота)

Гам-Лейк — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Гам-Лейк (Миннесота)
## Тарихы

Гам-Лейк шәһәре елда нигезләнгән.

# Гам-Лейк (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 92,883131 км², 92,504526 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 274 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гринцане-Кавур

Гринцане-Кавур — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Кунео провинциясе составына керә.

# Гринцане-Кавур
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 195 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Диано-д'Альба һәм Альба коммуналары белән чиктәш.
# Ножан-ан-От

Ножан-ан-От (фр. Nogent-en-Othe) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Экс-ан-От кантонына карый.
# Сорым-Ярт

Сорым-Ярт — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Нярым-Ярт елгасының сул ярына тамагыннан 19 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 17 км.

# Сорым-Ярт
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200047512
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204751
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Забава (Велицкий повяты)

һәм
Забава — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Величка гминасында урнашкан авыл.

# Забава (Велицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тифлис губернасы

Тифлис губернасы (рус. Тифлисская губерния) — Россия империясенең административ берәмлеге.

# Тифлис губернасы
## Тарих

Тифлис губернасы 1846 елда оештырылып, 1917 елда юкка чыгарылган.

# Тифлис губернасы
## Халык

Туган тел буенча состав, 1897: гөрҗи теле — 44,3%, әрмән теле — 18,7%, «татар» теле — 10,2%, рус теле — 7,5%, осетин теле — 6,4%, авар теле — 3,3%, юнан теле — 2,6%, төрек теле — 2,4%.
Дини состав, 1897: праваслаулар — 55,6%, әрмән-григорианнар — 20%, мөселманнар — 18%, әрмән-григорианнар — 1,9%, искейолачылар — 1,5%, католиклар — 1,1%.

# Тифлис губернасы
## Эчке бүленеш

1897 елда Тифлис губернасы 9 өязгә һәм бер бүлгегә бүленгән булган.
# Ошала

Ошала — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Юла елгасының уң ярыннан 112 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.

# Ошала
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300312103000037095
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003709
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Армутлу (Сулуова)

Армутлу (төр. Armutlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Сулуова илчесенә караган бер авыл (төр. köy).