# Бөгелмә педагогия укуханәсе

Бөгелмә педагогия училищесы, рус. Бугульминское педагогическое училище — Татарстан АССРның (1991 елдан Татарстан) Бөгелмә шәһәрендә 1929 елдан 2008 елга кадәр (2008-2015 елларда көллият буларак) эшләгән урта-һөнәри белем бирүче дәүләт мохтариятлы белем бирү йорты. 2015 елда мөстәкыйль эшчәнлеген туктата, Бөгелмә һөнәри-педагогика көллиятенә кушыла.

# Бөгелмә педагогия укуханәсе
## Тарих

* 1917 елда Февраль инкыйлабыннан соң, Самара губернасы Бөгелмә өязенең мөселман халкы (өяз халкының 48% ы) яши торган авыллары өчен укытучылар әзерләү максатында, Бөгелмәдә Татар-башкорт семинариясе (4 еллык педагогик куслар) ачыла. Уку йортының җитәкчесе — Габдрахман Сәгъди. Укытучылар — Һади Атласи (1920-1929 елларда тарих һәм алман теле укыта), А. Таһиров, С. Рахманкулов, И. Чанышев, Фазыл Туйкин, Кәбир Туйкин, К. Исхаков, Х. Бастамов һ.б.
* Ватандашлар сугышы елларында семинария эшен туктатып тора.
* 1926-1927 уку елында семинария 2нче баскыч мәктәп итеп үзгәртелә.
* 1929 елда ТАССР халык мәгарифе комиссариаты карары белән 2нче баскыч мәктәп җирлегендә Бөгелмә педагогия техникумы ачыла. Техникум буларак, уку йорты 1929-1937 елларда эшли. Техникумның беренче директоры (1929-1937 еллар) — Фәттах Шәймөхәммәт улы Халиков.
* 1948 елда техникум Бөгелмә укытучылар институты итеп үзгәртелә. Институт урта мәктәпнең 5-7 сыйныфлары өчен укытучылар әзерли. Физика-математика факультеты, филология факультеты, табигать фәннәре-география факультеты оештырыла. 1955 елда институт ябыла.
* 1984 елда элекке 2нче мәктәп-интернат җирлегендә, ТАССРның көньяк-көнчыгыш регионы мәгариф оешмаларын педагогик кадрлар белән тәэмин итү максатында, Бөгелмә педагогия училищесы ачыла. Укуханә 23 чыгарылыш ясый, 6 116 белгеч әзерли. Алар Татарстанда, Башкортстанда, Самара, Ырынбур, Төмән һ.б. өлкәләрдә хезмәт куя. 11 кеше мәктәп директоры, 36 кеше балалар бакчасы мөдире булып эшли.
* 2008-2009 уку елыннан Бөгелмә педагогика көллияте.
* 2015 елда Бөгелмә һөнәри-педагогика көллияте белән берләштерелә.

# Бөгелмә педагогия укуханәсе
## Белгечлекләр

2015 елгы үзгәртеп корулар алдыннан, көллият әзерләгән белгечлекләр:
* Мәктәпкәчә тәрбия
* Башлангыч сыйныфларда укыту
** өстәмә белгечлек: татар теле һәм әдәбияты укытучысы (2013 елга кадәр)
* Чит тел

# Бөгелмә педагогия укуханәсе
## Кызыклы факт

Уку йортының популярлыгын күрсәтүче сан: 1944 елда 120 урынга җидееллык мәктәпне тәмамлаган 200 уку отличнигы (!) дәгъва итә.

# Бөгелмә педагогия укуханәсе
## Шәхесләр
### Директорлар

* ????-2015 ел — Елена Александр кызы Плеско.

# Бөгелмә педагогия укуханәсе
## Шәхесләр
### Техникумны тәмамлаучылар

* Николай Дмитрий улы Баздырев, Советлар Берлеге Каһарманы.
* Николай Андрей улы Барышев (1907-1944), Советлар Берлеге Каһарманы.
* Герасим Павел улы Кудряшев, Советлар Берлеге Каһарманы.
* Фатыйх Зариф улы Шәрипов, Советлар Берлеге Каһарманы.
* Әкълим Мөхәммәтҗанов, «Татнефть» генераль директоры (1980-1990), ССРБ нефть һәм газ сәнәгате министры урынбасары (1990-1991).
* Камил Фасиев, КПСС Татарстан өлкә комитеты сәркатибы (1957-1959), Г. Ибраһимов исемендәге ТӘҺСИН директоры (1960-1963).
* Шакирҗан Җәләев, Азнакай районы мәгариф бүлеге мөдире.

# Бөгелмә педагогия укуханәсе
## Шәхесләр
### Институтны тәмамлаучылар

Моны да карагыз: Төркем:Бөгелмә укытучылар институтын тәмамлаучылар
* Ләбиб Ибраһимов (1933―2007), Әлмәт политехник техникумы директоры (1964―2006), РСФСР (1983) һәм Татарстанның (1994) атказанган укытучысы.

# Бөгелмә педагогия укуханәсе
## Шәхесләр
### Укуханәне тәмамлаучылар

Моны да карагыз: Төркем:Бөгелмә педагогика көллиятен тәмамлаучылар

# Бөгелмә педагогия укуханәсе
## Шәхесләр
### Гомумән тәмамлаучылар

| башлау | тәмамлау | Исем | туу датасы | туу урыны | һөнәр төре | эш урыны | Викиҗыентыктагы төркем | үлем датасы |
| | 1940 | Тәкыя Шәрипова | 1922-06-29 | Иске Каразирек | укытучы шагыйрь | | | 2013 |
| | 1954 | Ләбиб Ибраһимов | 1933-08-06 | Яңа Кәшер | укытучы директор | Әлмәт политехник техникумы | | 2007-08-15 |