yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Проект:Төбәк тематик атналыгы/Мексика атналыгы

* Төбәк тематик атналыгы$^{.ТатВикипедия}$
* Википедиянең татарча бүлегенә өлеш кертүчеләрне таныйбыз һәм танытабыз!
| Проект | Гамәлдәгесе | Дан аллеясе | Архив: | 2024 |
«Мексика атналыгы» — Мексика, төбәк халкы, мәдәнияте һәм тарихы турында мәкаләләр язу өчен төзелгән «Төбәк тематик атналыгы» проектының өлеше. Шулай ук Мексика турында булган мәкаләләрне яхшырту планлаштырыла.
Мексика атналыгы бу төбәк турындагы мәкаләләр буенча бушлыкларны тутырырга тиеш. Атна кысаларында Мексика һәм Мексика мәдәнияте белән бәйле мәкаләләр булдырылачак һәм яхшыртылачак.
Вакыт: 8 — 18 декабрь 2023
Кыйбла: инглиз, испан Википедияләрендә Мексика турында татар Википедиясенә караганда күпкә күбрәк мәгълүмат бар.

# Проект:Төбәк тематик атналыгы/Мексика атналыгы
## Нәтиҗә

2 төзелгән һәм 0 яхшыртылган мәкалә, 0 калып, 0 рәсем.

# Проект:Төбәк тематик атналыгы/Мексика атналыгы
## Бүләкләр
### Мексика ордены

* Мексика ордены
* Мексика атналыгы кысаларында «Төбәк тематик атналыгы» проектында актив катнашканы өчен.
* Slonoed5
* Хөрмәтле проектта катнашучылар! Мексика атналыгы кысаларында 10 һәм аннан да күбрәк мәкалә язган һәркемгә атнада катнашу истәлегенә проект кураторы тарафыннан «Мексика ордены» тапшырылачак. Шартлар: әһәмиятлелек, язылган мәкаләнең күләме 5000 байттан ким булмаска тиеш һәм мәкаләдәге мәгълүматны раслаучы бер абруйлы чыганакның булуы мәҗбүри.

# Проект:Төбәк тематик атналыгы/Мексика атналыгы
## Бүләкләр
### Проекттан рәхмәт

Бер атна эчендә бер яки берничә мәкалә язган катнашучыларның фикер алышу битләрендә атна тәмамлангач, проектның шәхси рәхмәте белдереләчәк.
* «Төбәк тематик атналыгы» проектыннан рәхмәт
* Мексика атналыгы кысаларында катнашу өчен. — Slonoed5.

# Проект:Төбәк тематик атналыгы/Мексика атналыгы
## Статистика

Зинһар, кертем мәгълүматларын яңартырга онытмагыз.
| Кулланучы | Яңа мәкаләләр | Тулыландырылган мәкаләләр | Мәкаләләрнең гомуми саны | Башка (сурәтләр, калыплар) |
| Bumın qahan | Fransisko Ernandes de Kordoba (Yukatannı tikşerüçe), Elixio Ankona | | 2 | |

# Проект:Төбәк тематик атналыгы/Мексика атналыгы
## Ясарга кирәк

Түбәндәге исемлектәге мәкаләләрдән тыш, төбәк белән бәйле теләсә нинди әйберләр турында яза аласыз.

# Проект:Төбәк тематик атналыгы/Мексика атналыгы
## Ясарга кирәк
### Тарих

* Беренче Мексика империясе es
* Икенче Мексика империясе es
* Рио-Гранде Җөмһүрияте es
* Калифорния Җөмһүрияте en
* Франсиско Эрнандес де Кордоба (Юкатанны тикшерүче) es
* Хуан де Грихальва es
* Мариано Паредес es

# Проект:Төбәк тематик атналыгы/Мексика атналыгы
## Ясарга кирәк
### Шәхесләр

* Элихио Анкона es
* Хуан Рульфо es
* Викториано Саладо Альварес es
* Сальвадор Элисондо es
* Альфонсо Рейес es
* Хуан О’Горман es
* Вольфганг Паален es
* Антонио Пужоль en
# Венславице-Парцеле

Венславице-Парцеле — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Коваль гминаcында урнашкан авыл.

# Венславице-Парцеле
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 2447

NGC 2447 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2447
## Тарихы

Әлеге галактика 1781 елда Франция астрономы Шарль Мессье тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 8.38 см (3.3 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Капильяс (Сан Фелипе)

Капильяс — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Фелипе муниципалитеты составына керә.

# Капильяс (Сан Фелипе)
## Географиясе

Капильяс Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Капильяс (Сан Фелипе)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Капильяс (Сан Фелипе)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Налибаки (Навагрудский районы)

Налибаки (белар. Налібакі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.

# Налибаки (Навагрудский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Дичин

Дичин — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. Велико-Тырново җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Дичин
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 77 метр биеклектә урнашкан.
# Әс-Сабур

Әс-Сабуур (гарәп. الصَّبُورُ‎) — Аллаһның 99 исеменең берсе.
Аллаһ бик сабырдыр. Гөнаһлыларга, залимнәргә, баш тартучыларга җәза бирергә ашыкмас, аларга вакыт бирер. Бу заман эчеңдә тәүбә итсәләр — аларны гафу итәр, гафу итүне яратыр. Тәүбә итмәсәләр — бер көнне җәза кылыр. Без кешеләр Аның хикмәтләрен аңламаганга күрә, Аллаһ боларга нигә җәза бирсен, дип уйлыйбыз. Хәлбуки, Ул һәр нәрсәне белә һәм күрә.

# Әс-Сабур
## Чыганак

* Баулы мөхтәсибәте 2017 елның 9 сентябрь көнендә архивланган.
# Бжостки

Бжостки — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Пененжно гминасында урнашкан авыл.

# Бжостки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Горанлы

Горанлы (әзери. Goranlı) — Әзербайҗанның Горанбой районына караган авыл.
# Теке (Түркестан өлкәсе)

Теке (каз. Теке) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Теке (Түркестан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Вот-Юган

Вот-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Атлым елгасының сул ярына тамагыннан 94 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 11 км.

# Вот-Юган
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештан Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020100112115300019221
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301922
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Акбалык (Акъязы)

Акбалык (төр. Akbalık) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Акъязы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Зафер (Тепебашы)

Зафер (төр. Zafer) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Тепебашы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Инверзо (Торино)

Инверзо — Италиянең Пьемонт төбәге Valchiusa өязендә урнашкан торак пункт.

# Инверзо (Торино)
## Географиясе

Инверзо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Инверзо (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Моризкау (Кальяри)

Моризкау — Италиянең Сарденья төбәге Сесту өязендә урнашкан торак пункт.

# Моризкау (Кальяри)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Браги (Ивевский районы)

Браги (белар. Брагі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.

# Браги (Ивевский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Виллер-ле-По

Виллер-ла-Фей (фр. Villers-la-Faye) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Нюи-Сен-Жорж кантонына карый.

# Виллер-ле-По
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10.43 км².
# HD5823

HD5823 — Кит йолдызлыгында урнашкан ApSrEu(Cr) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,98 ± 0,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Вуд-Дейл (Иллинойс)

Вуд-Дейл — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.

# Вуд-Дейл (Иллинойс)
## Тарихы

Вуд-Дейл шәһәре 1928 елда нигезләнгән.

# Вуд-Дейл (Иллинойс)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 13 км², 12,524246 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 209 метр биеклектә урнашкан.
# 5 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) — I гасыр — II гасыр :
Хронологик таблица :
5 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.

# 5 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:5 елда (б. э. к.) туганнар

# 5 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:5 елда (б. э. к.) вафатлар
# Виллер-деван-ле-Тур

Виллер-деван-ле-Тур (фр. Villers-devant-le-Thour) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Асфельд кантонына карый.

# Виллер-деван-ле-Тур
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 16.41 км².
# Льесен (Сена һәм Марна)

Льесен (фр. Lieusaint) — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Андрюшенки

Андрюшенки (чирм. Андрий почиҥга, рус. Андрюшенки) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.

# Андрюшенки
## Сәгать поясы

Андрюшенки Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Андрюшенки
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (72,7%), чирмешләр (27,3%).

# Андрюшенки
## Танылган шәхесләр

* Петр Андреев — совет дәүләт эшлеклесе.
# Меназко (Алесандрия)

Меназко — Италиянең Пьемонт төбәге Спиньо-Монферрато өязендә урнашкан торак пункт.

# Меназко (Алесандрия)
## Географиясе

Меназко Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Меназко (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кумырса

, һәм
Кумырса — Татарстанда һәм Удмуртиядә елга, Бимә (Иж бассейны) елгасыныңы сул кушылдыгы.
Елга озынлыгы 16 км, бассейн мәйданы 71,4 км². Сарапул калкулыгында халык аз яшәгән урыннарда ага. Чыганагы Татарстанның Әгерҗе районындагы Яңа Чыкалды авылыннан көнбатышка таба 2,5 км ераклыкта урнашкан. Көнчыгышка таба ага, урта өлешендә Удмуртиянең Кыяс районының көньяк читеннән Кумырса авылы яныннан уза (елганың бассейнында башка торак пунктлар юк). Түбәнлекләрдә кабат Татарстан чикләрендә ага һәм һәм Исәнбай авылыннан 1,5 км төньякка таба (агымы буенча түбәнрәк) Бимә тугаенда сул як кушылдыкка коя
Төп кушылдык — Кече Кумырса (озынлыгы 7,1 км), Кумырса авылы янында сулга коя.
Елганың тамак өлешендә Исәнбай — Кадыбаш автомобиль юллары кисеп үтә.

# Кумырса
## Гидрологиясе

Елга катнаш, күбесенчә кар белән туклана. Ноябрь башында туңа, су басу, гадәттә, апрельнең беренче декадасында тәмамлана. Тамагында уртача су чыгымы — 0,035 м3/с.
Бассейн территориясенең елга челтәренең ешлыгы 0,7 км/км², урманлылыгы 15 %. Еллык агым 105 мм, шуның 91 мм язгы ташуга туры килә. Гомуми минерализация 200 мг/л язгы ташуда 500 мг/л га кадәр.

# Кумырса
## Су реестры мәгълүматлары

Россия дәүләт су реестры мәгълүматлар буенча Чулман бассейны округна карый, елга су хуҗалыгы участогы — Иж елгасының башыннан елга тамагына кадәр, елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агиделгә койганга кадәр. Елга бассейны — Чулман.
Су объектының дәүләт су реестрындагы коды — 100101012111100027453.
# Лузиньяк

Лузиньяк (фр. Louzignac) — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# (14986) 1997 UJ3

(14986) 1997 UJ3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14986) 1997 UJ3
## Тарихы

1997 елның 26 октябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 UJ3» саналган.
# Струпшин

Струпшин (чех. Strupšín) — Чехиянең Оломоуц крае Брничко районында урнашкан авыл.

# Струпшин
## Географиясе

Мәйданы — 1,237 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Струпшин
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Струпшин
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Струпшин
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 203 |
| 1880 | 219 |
| 1890 | 223 |
| 1900 | 248 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 238 |
| 1921 | 189 |
| 1930 | 196 |
| 1950 | 146 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 153 |
| 1970 | 143 |
| 1980 | 101 |
| 1991 | 79 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 71 |
| 2011 | 68 |
| 2021 | 80 |
# Семетеш

Семетеш (серб. Семетеш) — Сербиянең Рашка округы Рашский округ җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Семетеш
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1000 метр биеклектә урнашкан.

# Семетеш
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Синап (Ердемли)

Синап (төр. Sinap) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Ердемли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кивикүла (Виру-Нигула)

Кивикүла (эст. Kiviküla) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Иске Указна

Иске Указна (рус. Старая Указна) — Киров өлкәсенең Шабалино районында урнашкан авыл.

# Иске Указна
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Иске Указна
## Сәгать поясы

Иске Указна Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Иске Указна
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Ипиюна

Ипиюна — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Ипиюна
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 298 км².
# Ка Бела II (Варезе)

Ка Бела II — Италиянең Ломбардия төбәге Кливио өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка Бела II (Варезе)
## Географиясе

Ка Бела II Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Ка Бела II (Варезе)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Рошия (коммуна, Сибиу)

Рошия — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан коммуна.

# Рошия (коммуна, Сибиу)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 112,59 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Рошия, Кашолц, Корнецел, Дая, Ноу һәм Нучет авыллары урнашкан.
# Бесувко

Бесувко — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Бискупец гминасында урнашкан авыл.

# Бесувко
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Илөрен (Сивриһисар)

Илөрен (төр. İlören) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сивриһисар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бергин (коммуна)

Бергин — Румыниянең Алба жудецында урнашкан коммуна.

# Бергин (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 75,17 ± 1,0E−8 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 382 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Бергин, Гирбом, Хениг һәм Стража авыллары урнашкан.
# Капаклиа (Кантемир)

һәм
Капаклиа (рум. һәм молдав. Capaclia ) — Молдова Республикасының Кантемир районына караган авыл.
# 861 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 861 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
VII гасыр — VIII гасыр — IX гасыр — X гасыр — XI гасыр :
Хронологик таблица :
861 (сигез йөз алтмыш беренче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча чәршәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 861 елы, I меңьеллыкның 861 елы, IX гасырның 61 елы, IX гасырның 7 унъеллыгының 1 елы, 860 елларның 2 елы. 861 елдан бирле 1163 ел үтте.

# 861 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:861 елда туганнар

# 861 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:861 елда вафатлар
# Кузь-Ёль (Расъю кушылдыгы)

Кузь-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Расъю елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Кузь-Ёль (Расъю кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050100112103000059942
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103005994
* Бассейн коды — 03.05.01.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Вяликае Балота

Вяликае Балота (белар. Вялікае Балота) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Расонский районында урнашкан авыл.

# Вяликае Балота
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Ямачлы (Талас )

Ямачлы (төр. Yamaçlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Талас илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Дженкс (Оклахома)

Дженкс — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.

# Дженкс (Оклахома)
## Тарихы

Дженкс шәһәре елда нигезләнгән.

# Дженкс (Оклахома)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 46,826958 км², 46,874379 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 188 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Порта-Вестфалика

Порта-Вестфалика — Алманиянең Төньяк Райн-Вестфалия җирендә урнашкан коммуна.

# Порта-Вестфалика
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 105,22 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 70 метр биеклектә урнашкан.
# Чифтликалан (Гөнен)

Чифтликалан (төр. Çiftlikalan) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Гөнен илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Грамуньяна (Пиза)

Грамуньяна — Италиянең Тоскана төбәге Casciana Terme Lari өязендә урнашкан торак пункт.

# Грамуньяна (Пиза)
## Географиясе

Грамуньяна Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Грамуньяна (Пиза)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Домбровице (гмина Макув)

Домбровице — Польшаның Лодзь воеводалыгы Макув гминаcында урнашкан авыл.

# Домбровице (гмина Макув)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Талмасон (Порденоне)

Талмасон — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Бруньера өязендә урнашкан торак пункт.

# Талмасон (Порденоне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Граймс (Калифорния)

Граймс — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Граймс (Калифорния)
## Географиясе

Граймс халык санын алу урыны мәйданы — 5,856098 км², 5,8561 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 14 метр биеклектә урнашкан.
# Семерҗилер (Болу)

Семерҗилер (төр. Semerciler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Болу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Боргорато (Империя)

Боргорато — Италиянең Лигурия төбәге Лучинаско өязендә урнашкан торак пункт.

# Боргорато (Империя)
## Географиясе

Боргорато Лигур диңгезе һәм Альп таулары белән Апеннин таулары арасында, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Боргорато (Империя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мәммәдбагырлы

Мәммәдбагырлы (әзери. Məmmədbağırlı) — Әзербайҗанның Агдам районына караган авыл.
# Мацошин-Малий

Мацошин-Малий — Польшаның Люблин воеводалыгы Ханьск гминаcында урнашкан авыл.

# Мацошин-Малий
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Arsenal futbol taqımı (London)

Arsenal futbol taqımı (inglizçä Arsenal Football Club) - tönyaq London şähäreneñ hönäri ingliz futbol klubı.
1886 yılda nigezlängän, ingliz Premyer ligasında çığış yasıy.
Arsenal 13 Angliä çempionatında ciñä, 11 tapqır Angliä kuboğın yawlıy.
Öy stadionı - Emirates Stadium, 1877 yılda açılğan, 60 361 keşe sıydıra.
1992 yılda ingliz Premyer ligasına nigez saluçılarnıñ berse.
Forbs jurnalı buyınça iñ qıybat taqımnar isemlegendä 5 nçe urında tora (2014).
1996 yıldan baş trenerı Arsen Wenger.
Baş xäyriäçe - Fly Emirates.

# Arsenal futbol taqımı (London)
## Qazanışlar

* Çempionnar ligasında kömeş (2006)
* UEFA Superkuboğı - kömeş 1994
* Angliä çempionı - 1930/31, 1932/33, 1933/34, 1934/35, 1937/38, 1947/48, 1952/53, 1970/71, 1988/89, 1990/91, 1997/98, 2001/02, 2003/04
# Беннингтон (Айдахо)

Беннингтон — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Беннингтон (Айдахо)
## Географиясе

Беннингтон халык санын алу урыны мәйданы — 16,425506 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 6008 Фут һәм 1831 метр биеклектә урнашкан.
# Könyaq ağım

Könyaq ağım (inglizçä South Stream, rusça Южный поток) - tormışqa aşmağan xalıqara gazütkärgeç proyektı, Anapa rayonınnan Varna - Bolgariä portına qädär Qara diñgez töbendä urnaştırğanı planlaştırılğan, yıraqraq Balkan yarımutrawı aşa İtaliägä häm Avstriägä taba uzarğa tieş ide.
2012 yılda tözeleş başlana, 2015 yılda tämamlanırğa tieş ide, läkin Rusiägä qarşı Awrupa Berlege kertkän çikläwläre säbäple 2014 yılnıñ 1 dekaberendä Vladimir Putin gazütkärgeç tözeleşen tuqtıy.
Bäyäse - 16 mlrd doll. Qayber çığanаqlar buyınça tözeleşkä 4,66 mlrd. doll. aqça totılğan inde, läkin barlıq aqça yuqqa çıqmağan, çönki öleşe Rusiä gazütkärgeçenä totılğan, öleşe - yaña torbalar citeşterügä barğan (alar saqlnğan).
Maqsatı: trаnzit illäre Ukrainadan häm Törkiädän bäylelegen kimetü.
2014 yılnıñ 17 aprelendä Awrupa parlamentı gazütkärgeçne tözeleşetän baş tarta.
2014 yılnıñ 1 dekaberendä Vladimir Putin gazütkärgeç tözeleşen däwam ittermägänen belderä häm Törkiä ağımın tözeleşne iğlan itä.
# Сан-Жуан-ду-Риу-ду-Пейши

Сан-Жуан-ду-Риу-ду-Пейши — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.

# Сан-Жуан-ду-Риу-ду-Пейши
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 474,426 км².
# Рабаналес

Рабаналес (исп. Rabanales) — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Рабаналес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 80,04 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 835 метр биеклектә урнашкан.