yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Аннетта-Норт (Техас)

Аннетта-Норт — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Аннетта-Норт (Техас)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Аннетта-Норт (Техас)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 9,781264 км², 8,672258 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 262 ± 1 метр һәм 266 метр биеклектә урнашкан.
# Квадрат миль

Квадра́т ми́ль (кв. миль, миль²; ингл. square mile, сокр. sq mi, mi²) — метрик булмаган мәйдан үлчәве берәмлеге.
Британия үлчәүләр системасында 1959 елдан башлап 1 квадрат миль 1609,344 м яклы квадратның йөззурлыгына тигез. Шундый квадратның йөззурлыгы якынча 1,61 км × 1,61 км = 2,59 км² га тигез.
1 квадрат миль түбәндәгенә тигез:
* 3 097 600 квадрат ярд (sq yd);
* 2560 руд (roods);
* 640 акр (acres);
* 258,999 гектар (га);
* 64 квадрат фурлонг (sq furlongs);
* 2 589 988,110 квадрат метр (м²);
* 2,590 квадрат километр (км²).
# HD245786

HD245786 — Йөкче йолдызлыгында урнашкан F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 11,34 ± 0,1 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Виничка Вас

һәм
Виничка Вас — Словениянең Ленарт (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Виничка Вас
## Географиясе

Мәйданы — 2,21 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 261 метр биеклектә урнашкан.
# Дзечево

Дзечево — Польшаның Мазовия воеводалыгы Семёнтково гминасында урнашкан авыл.

# Дзечево
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Белини (Груецкий повяты)

Белини — Польшаның Мазовия воеводалыгы Нове-Място-над-Пилицей гминасында урнашкан авыл.

# Белини (Груецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Магаш (Сакмар кушылдыгы)

Магаш — Сакмар елгасының кушылдыгы. Башкортстанның Баймак районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 29 км.

# Магаш (Сакмар кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 12010000512112200004990
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112200499
* Бассейн коды — 12.01.00.005
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Пасо Крокио (Катанцаро)

Пасо Крокио — Италиянең Калабрия төбәге Кропани өязендә урнашкан торак пункт.

# Пасо Крокио (Катанцаро)
## Географиясе

Пасо Крокио Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Пасо Крокио (Катанцаро)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Евгений Кучеров

Евгений Кучеров (10 май 1924(1924-05-10) яки 1924, Дуан, Мәсәгуть кантоны, БАССР, СССР — 12 июль 2005, Уфа, Башкортстан, Россия) — ботаник, биология фәннәре докторы (1974), Башкортстан ФА әгъза-мөхбире (1991), профессор, БАССР һәм РФнең атказанган фән эшлеклесе (1974). Е. Кучеров җитәкчелегендә Башкортстанда ботаник ресурсларны өйрәнү үсеш ала. Дару үсемлекләренең 100 гә якын төре өйрәнелә.
# Мирамон-Сансак

Мирамон-Сансак (фр. Miramont-Sensacq һәм окс. Miramont e Sensac) — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
# Лейкленд (Нью-Йорк)

Лейкленд — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Лейкленд (Нью-Йорк)
## Географиясе

Лейкленд халык санын алу урыны мәйданы — 3,842095 км², 3,842066 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 146 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 2296

NGC 2296 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2296
## Тарихы

Әлеге галактика 1887 елда Америка астрономы Льюис Свифт тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Маркери

Маркери (фр. Marquerie) — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Жолендово (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

һәм
Жолендово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Осельско гминаcында урнашкан авыл.

# Жолендово (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# ZKSCAN4

ZKSCAN4 (ингл. Zinc finger with KRAB and SCAN domains 4) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Михайловка (Лениногорск районы)

Михайловка — Татарстан Республикасының Лениногорск районындагы авыл.
Почта индексы — 423287.

# Михайловка (Лениногорск районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11 °C | -10.8 °C | -5.7 °C | 4.8 °C | 13.9 °C | 19 °C | 20.7 °C | 18.2 °C | 12.6 °C | 4.6 °C | -4.6 °C | -10.2 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
# Рамил Бәдретдинов (1958)

Рамил Бәдретдинов (17 гыйнвар 1958 ел) — курортолог. Медицина фәннәре докторы (2007). Россия Федерациясенең атказанган сәламәтлек саклау хезмәткәре (2006), Башкортстан Республикасының атказанган табибы (1992), Башкортстан Республикасының атказанган төзүчесе (2004), Россия Федерациясенең (2007) һәм Башкортстан Республикасының (1992) сәламәтлек саклау отличнигы. Салават Юлаев ордены кавалеры (2010).

# Рамил Бәдретдинов (1958)
## Биографиясе

Рамил Рафаил улы Бәдретдинов 1958 елның 17 гыйнварында Башкорт АССРның Мәчетле районы Еланыш авылында туган.
1982 елда Башкорт дәүләт медицина институтын, 1996 елда Башкорт дәүләт аграр университетын тәмамлаган.
Хезмәт эшчәнлеген 1982 елда Дуван районының санитария-эпидемиология станциясендә санитар табиб булып башлый.
1984 елдан участок хастаханәсенең баш табибы, 1987 елда — районның баш табибы, 1993 елда — Дәүләт санитария-эпидемиология күзәтүенең Дуван территориясе берләшмәсенең баш дәүләт санитар табибы.
1994 елдан район хакимияте башлыгы урынбасары. 2001 елда — «Янгантау» шифаханәсе, 2012 елдан «Яшел каенлык» шифаханәсе директоры, бер үк вакытта 2007 елдан БДМУда укытучы булып эшли. Медицина фәннәре докторы (2007).
Фәнни эшчәнлеге Башкортстан Республикасының шифаханә-курорт комплексы шартларында сәламәтлекне тергезүче дәвалау эшен оештыруны камилләштерүгә багышланган. Бәдретдинов катнашлыгында терәк-хәрәкәт аппараты, периферик нерв системасы авыруларын, умырткалык остеохондрозының неврологик күренешләрен, хроник пиелонефритны һ.б. дәвалау алымнары эшләнә.
150‑дән артык фәнни хезмәт һәм 5 уйлап табу авторы. Башкортстан Республикасының 4‑нче чакырылыш Дәүләт Җыелышы — Корылтайның депутаты. Салават Юлаев ордены белән бүләкләнгән (2010).
Өйләнгән, ул һәм кыз тәрбияли

# Рамил Бәдретдинов (1958)
## Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре

* Россия Федерациясенең атказанган сәламәтлек саклау хезмәткәре (2006)
* Башкортстан Республикасының атказанган табибы (1992)
* Башкортстан Республикасының атказанган төзүчесе (2004)
* Россия Федерациясенең сәламәтлек саклау отличнигы (2007)
* Башкортстан Республикасының сәламәтлек саклау отличнигы (1992)
* Салават Юлаев ордены кавалеры (2010).
# Пазял

Пазял (рус. Пазял) — Удмуртиянең Можга районындагы авыл, Пазял авыл җирлеге үзәге. Әлегә муниципаль статусы — деревня (федераль классификатор буенча).
Халык саны — 807 кеше (2010).
Почта индексы — 427763, ОКАТО коды — 94235849001.

# Пазял
## География

Авыл Можгадан 22 километр төньяктарак урнаша.

# Пазял
## Демография

Халык саны динамикасы:
Милли состав (2002): руслар — 95,5%, арлар — 3,8%.
# Орадур-сюр-Глан

Орадур-сюр-Глан (фр. Oradour-sur-Glane) — Франциянең Югары Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
# Җумхуриет (Каракочан)

Җумхуриет (төр. Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Каракочан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сагевере

Сагевере (эст. Sagevere) — Эстониянең Ярвамаа өязендә урнашкан авыл.
# Лоунёвице

Лоунёвице (чех. Louňovice) — Чехиянең Урта Чехия крае Прага-восток һәм Q12042034? районында урнашкан авыл.

# Лоунёвице
## Географиясе

Мәйданы — 4,425145 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 437 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Лоунёвице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лоунёвице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лоунёвице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 205 |
| 1880 | 246 |
| 1890 | 229 |
| 1900 | 227 |
| 1910 | 266 |
| 1921 | 317 |
| 1930 | 337 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 379 |
| 1961 | 519 |
| 1970 | 450 |
| 1980 | 408 |
| 1991 | 376 |
| 2001 | 389 |
| 2011 | 950 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 1004 |
| 2016 | 1052 |
| 2017 | 1086 |
| 2018 | 1095 |
| 2019 | 1113 |
| 2020 | 1137 |
| 2021 | 1163 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 1242 |
| 2022 | 1169 |
| 2023 | 1206 |
| 2024 | 1247 |
# Вафка

Вафка — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Грыбув гминасында урнашкан авыл.

# Вафка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Первое Мая (Түркестан өлкәсе)

Первое Мая (каз. Первое Мая) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Первое Мая (Түркестан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Кадер (Румыния)

Кадер — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. Тормак (коммуна) коммунасына карый.

# Кадер (Румыния)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 123 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ржадимовице Желче

Ржадимовице Желче (чех. Radimovice u Želče) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Табор һәм Q89274388? районында урнашкан авыл.

# Ржадимовице Желче
## Географиясе

Мәйданы — 4,485587 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 482 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Ржадимовице Желче
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ржадимовице Желче
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Ржадимовице Желче
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 348 |
| 1880 | 368 |
| 1890 | 373 |
| 1900 | 369 |
| 1910 | 340 |
| 1921 | 311 |
| 1930 | 300 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 257 |
| 1961 | 291 |
| 1970 | 256 |
| 1980 | 293 |
| 1991 | 313 |
| 2001 | 325 |
| 2011 | 389 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 396 |
| 2016 | 393 |
| 2017 | 392 |
| 2018 | 384 |
| 2019 | 381 |
| 2020 | 387 |
| 2021 | 385 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 369 |
| 2022 | 395 |
| 2023 | 426 |
| 2024 | 426 |
# Шукачка

Шукачка (чех. Šukačka) — Чехиянең Пльзень крае Яворна (Чахров) районында урнашкан авыл.

# Шукачка
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Шукачка
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Шукачка
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Шукачка
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Ящурова (Карпатасты воеводалыгы)

Ящурова — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Виснёва гминасында урнашкан авыл.

# Ящурова (Карпатасты воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Аргун (шәһәр)

Аргун (чеч. Устрада-ГӀала, рус. Аргун) — Чечнәда урнашкан шәһәр, республиканың халык саны буенча бишенче шәһәре.
Халык саны — 29 528 кеше.

# Аргун (шәһәр)
## География

Шәһәр Чичән (Грозный) тау алдынгы тигезлегендә, Аргун елгасында, Грозныйдан 16 километр көнчыгышрак урнашкан. Тимер юл станциясе.

# Аргун (шәһәр)
## Тарих

XVIII гасырда нигезлнәнгән.
Чечен халкы депортациясеннән соң авылга Колхозное исеме кушылган. ЧИАССР торгызылудан соң Аргун (елга исеме буенча) исеме кушыла.
1962 елда — шәһәр тибындагы бистә, 1967 елда — шәһәр статусы бирелә. Чечен сугышлары вакытында зур зарар күргән.

# Аргун (шәһәр)
## Икътисад

Азык-төлек сәнәгате өчен җиһазларны җитештерү заводы, шикәр заводы. Ит комбинаты. Йортлар салу комбинаты.
# Бацано Супериоре (Перуҗа)

Бацано Супериоре — Италиянең Умбрия төбәге Сполето өязендә урнашкан торак пункт.

# Бацано Супериоре (Перуҗа)
## Географиясе

Бацано Супериоре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Бацано Супериоре (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Салвадор Эрнандез (Ирапуато)

Салвадор Эрнандез — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ирапуато муниципалитеты составына керә.

# Салвадор Эрнандез (Ирапуато)
## Географиясе

Салвадор Эрнандез Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Салвадор Эрнандез (Ирапуато)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Салвадор Эрнандез (Ирапуато)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Каза Колучи (Салерно)

Каза Колучи — Италиянең Кампания төбәге Понтеканьяно-Фаяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Каза Колучи (Салерно)
## Географиясе

Каза Колучи Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Каза Колучи (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дземидовка

Дземидовка (белар. Дземідоўка) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.

# Дземидовка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Relikt nurlanış

* Космология
* Өйрәнелә торган объектлар һәм җәрәяннәр
* Галәм
* Күзәтелә торган галәм
* Галәмнең эре масштаблы структурасы
* Реликт нурланыш
* Кара энергия
* Кара матдә
* Галәм тарихы
* Зур Шартлау хронологиясе
* Галәмнең яше
* Галактиктикаларның формалашуы
* Күзәтелә торган җәрәяннәр
* Космологик кызыл тайпылма
* Галәмнең киңәюе
* Һаббл кануны
* Нуклеосинтез
* Космологик модельләр
* Галәмнең инфляциясе
* Зур Шартлау
* Фридман Галәме
* Киңәймәүче аралык
* Лямбда-CDM моделе
* Халәт тигезләмәсе (космология)
* Чик тыгызлыгы
* Космологик мәсләк
* Кайнар галәм моделе
Relikt nurlanış (latinça relictum - qaldıq), ğälämi mikrodulqın fon nurlanışı (inglizçä cosmic microwave background radiation) — yuğarı izotropik, 2,72548 ± 0,00057 K temperaturalı absolüt qara cisemgä xas spektrlı ğälämi elektromagnit nurlanışı.
Zur Şartlawğa bağışlanğan Gamov teoriäsendä aldan taswirlanğan.
Relikt nurlanış Ğälämneñ başlanğıç çorınnan saqlanğan, fäzanı beriş itep tutıra.
1965 yılda täcribälärdä relikt nurlanış buluın dälillängän.
Kosmologik qızıl taypılma belän relikt nurlanış - Zur Şartlaw teoriäseneñ ber dälile.
Töşença sovet astrofiziğı Şklovskiy tarafınnan kertelgän.

# Relikt nurlanış
## Taswir

Zur Şartlaw teoriäse buyınça äwwäl Ğäläm plazmadan torğan, nurlanış belän matdä tigezlektä bulğan.
Ğäläm kiñäyä barğan sayın, kosmologik qızıl taypılma säbäple plazma salqınaya häm elektronnar, protonnar, alfa-kisäkçelär rekombinatsiälänä, ä fotonnar fäzada irekle itep oça başlağan (Ğäläm yäşlege 4000 000 yıl, temperaturası 3000 k bulğan). Şuşı taratılğan häm yotılmağan fotonnar xäzerge zamanda relikt nurlanışnı täşkil itälär.
Ğälämneñ kiñäyüe säbäple relikt nurlanışnıñ temperaturası 2,725 K gä töşkän.
# Сидар-Фолс (Айова)

Сидар-Фолс — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Сидар-Фолс (Айова)
## Тарихы

Сидар-Фолс шәһәре 1845 елда нигезләнгән.

# Сидар-Фолс (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 77,105891 км², 76,670137 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 268 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Скерди (Мазовия воеводалыгы)

Скерди — Польшаның Мазовия воеводалыгы Яблонна гминасында урнашкан авыл.

# Скерди (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Рошча (Буда-Кашалёвский районы)

Рошча (белар. Рошча) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.

# Рошча (Буда-Кашалёвский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Янбарис

Янбарис — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452820, ОКАТО коды — 80259850006.

# Янбарис
## Авыл белән бәйле шәхесләр

* Нәҗип Садыйков
# (9075) 1994 GD9

(9075) 1994 GD9 (лат. 1994 GD9) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9075) 1994 GD9
## Тарихы

1994 елның 14 апрелендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 GD9» саналган.
# Монталоне (Арецо)

Монталоне — Италиянең Тоскана төбәге Пьеве-Санто-Стефано өязендә урнашкан торак пункт.

# Монталоне (Арецо)
## Географиясе

Монталоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Монталоне (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эсентепе (Арабан)

һәм
Эсентепе (төр. Esentepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Арабан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Şäymiev Mintimer

Mintimer Şärip ulı Şäymiev (1937.), däwlät häm säyäsät eşleklese, Tatarstannıñ berençe Präzidente. Mäskäw Xalıqara Mönäsäbätlär İnstitutınıñ şäräfle professorı (1998.).
1959. yıldan xucalıq häm däwlät eşendä; 1969.-1983. yıllarda TASSR meliorasí häm su xucalığı ministere; 1983. yılda MŞ räiseneñ 1. urınbasarı. 1983.-85. yıllarda KPSSnıñ Tatarstan Ölkä Komitäte särqätibe. 1985.-89.da TASSR MŞ räise. 1989.-90. yıllarda KPSSnıñ Tatarstan Ölkä Komitäte 1. särqätibe. 1990.-91. dä TSSR YŞ Präzidiumı räise. 1991. yılnıñ Yünennän TR Präzidente (1996. yılnıñ Martında ikençe, 2001. Martında öçençe tapqır şul wazífağa saylana). 1975.-90. yıllarda TASSR YŞ deputatı, 1994.-2001. dä RF Föderal Cíınınıñ Föderasí Sovetı äğzası. 2000. yıldan RF Däwlät Sovetı äğzası. Şäymi'evneñ inisiative belän häm anıñ citäkçelegendä 1990. yılnıñ 30. Augustında "Tatarstan SSRnıñ Däwlät Suverenitäte turında Deklarasí", 1992. yılnıñ 6. Nöyäberendä TRnıñ yaña Konstitusísı qabul itelde. 1994. yılnıñ 15. Febrälendä RF belän TR arasında üzara iqtisadi häm säyäsi mönäsäbätlärne cayğa saluğa yönälderelgän "Rüssiä Föderasísı Däwlät Xäkimiäte Organnarrı arasında Eşlär Büläşü häm Üzara Wäqälätlär Almaşu turında" şartnamägä qul quyıldı. Şäymiev Rüssiädä föderalizm prinçiplären köçäytügä, Tatarstannıñ möstäqillegen nığıtuğa, republikta ictimağí-säyäsi häm iqtisadi totrıqlılıq buldıruğa zur ähämiät birä, cämğiätneñ ruxí häm mädäni üseşen, soçial-iqtisadi xälen yaxşırtunı kompleksle programma nigezendä ezlekle eş alıp bara, Tatarstanda yäşäwçe xalıqlarnıñ üzara duslığı öçen tieşle şartlar tudıruğa, millätara mönäsäbätlärdä totrıqlılıqnı tä'min itügä, TRnıñ yaqın häm yıraq çit illär belän eşlekle xezmättäşlek elemtälären nığıtuğa zur köç quya. 2010 yeldan däwlät kiñäşçese wazıyfasın başqara.
# Чәпли

Чәпли (әзери. Çəpli) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
# Алчылы (Пазар)

Алчылы (төр. Alçılı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Пазар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# IC 1171

IC 1171 — Геркулес йолдызлыгы чикләрендә урнашкан инфракызыл чыганак һәм быстро движущаяся звезда .

# IC 1171
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1171, 2MASS J16045183+1758417 һәм Gaia DR2 1199955180366966656 буларак та сурәтләнә.
# Портезуело, Крусеро де Сочиятенко (Малиналтепек)

һәм
Портезуело, Крусеро де Сочиятенко — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Malinaltepec муниципалитеты составына керә.

# Портезуело, Крусеро де Сочиятенко (Малиналтепек)
## Географиясе

Портезуело, Крусеро де Сочиятенко Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Портезуело, Крусеро де Сочиятенко (Малиналтепек)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Портезуело, Крусеро де Сочиятенко (Малиналтепек)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Гурне-ле-Герен

Гурне-ле-Герен (фр. Gournay-le-Guérin) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# (8614) 1978 VP11

(8614) 1978 VP11 (лат. 1978 VP11) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8614) 1978 VP11
## Тарихы

1978 елның 7 ноябрендә Элеанора Хелин, Шелте Бас тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 VP11» саналган.
# Салиньяк-Евиг

Салиньяк-Евиг (фр. Salignac-Eyvigues һәм фр. Salignac-Eyvignes) — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
# Сиржем

Сиржем (чех. Siřem) — Чехиянең Устецк крае Блшани районында урнашкан авыл.

# Сиржем
## Географиясе

Мәйданы — 4,605 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Сиржем
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Сиржем
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Сиржем
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 321 |
| 1880 | 372 |
| 1890 | 385 |
| 1900 | 416 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 358 |
| 1921 | 350 |
| 1930 | 380 |
| 1950 | 158 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 167 |
| 1970 | 179 |
| 1980 | 109 |
| 1991 | 90 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 91 |
| 2011 | 82 |
| 2021 | 68 |