yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Бирамгунта Полерамма Гыйбадәтханәсе

Бирамгунта Полерамма Гыйбадәтханәсе ул Полерамма Алиһәсе өчен изге Андһра Прадешның Неллор районыда янә торгызылган 200 ел булган гыйбадәтханә. Полерамма ул күбесенчә Андһра-Прадеш штатында табынылган Илаһ һәм Шактиның биредәге формасы. Аңа Грама дэватага кебек табыналар (авылны яклый торган Алиһә).
Яңа гыйбадәтханә авыл үзәгендә нигезләнгән булган, гәрчә Полерамма яр буе Алиһәсе, аның гыйбадәтханәләре гадәттә авыллар кырыйларында нигезләнгән булган. Андһра-Прадешның башка урыннарында шулай ук, мәсьәлән, Неллор районының Аллурда.

# Бирамгунта Полерамма Гыйбадәтханәсе
## Тарихы

Гыйбадәтханә беренче мәртәбә Һиндстанда Британия авыл офицеры тарафыннан 1800-енче елларда төзелгән булган, моңа кадәр авыл кешеләре даими формасыз яки нигез салусыз махсус вакыйгаларда балчыктан ясалган Полераммага табынганнар. Даими гыйбадәтханә нигезләнгәннән соң, төрле Һинд дине фестиваль бәйрәм итүләрендә Полерамма бәйрәм итүләре башкарыла.
Яңа гыйбадәтханә өчен финанслар авыл яшәүчеләре тарафыннан җыелган булган һәм чынлап төзү авыл яшьләре тарафыннан башкарылган булган.
# Баланлы (Азнакай районы)

Баланлы — Татарстан Республикасының Азнакай районындагы поселок.
Халык саны — 0 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 423307.

# Баланлы (Азнакай районы)
## Тарих

1920-елларда нигезләнгән.

# Баланлы (Азнакай районы)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Баланлы (Азнакай районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11 °C | -5.8 °C | 4.6 °C | 13.8 °C | 19.1 °C | 20.9 °C | 18.3 °C | 12.5 °C | 4.5 °C | -4.8 °C | -10.4 °C | 4.2 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.
# 506 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 506 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
IV гасыр — V гасыр — VI гасыр — VII гасыр — VIII гасыр :
Хронологик таблица :
506 (биш йөз алтынчы) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча якшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 506 елы, I меңьеллыкның 506 елы, VI гасырның 6 елы, VI гасырның 1 унъеллыгының 6 елы, 500 елларның 7 елы. 506 елдан бирле 1518 ел үтте.

# 506 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:506 елда туганнар

# 506 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:506 елда вафатлар
# Казанский биржевой листок (гәҗит)

Казанский биржевой листок — иҗтимагый-сәяси, әдәби һәм тиҗари гәҗит. Казан сәүдә биржасы органы. 1868 елның 1 декабреннән 1892 елга кадәр Казан шәһәрендә рус телендә нәшер ителә.
# Алексеевка (Сатка районы)

Алексеевка (рус. Алексеевка) — Чиләбе өлкәсенең Чаткы районы составына керүче авыл.

# Алексеевка (Сатка районы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Алексеевка (Сатка районы)
## Сәгать поясы

Алексеевка (Сатка районы) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Алексеевка (Сатка районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (87%), татарлар (13%).
# Шадки

Шадки — Польшаның Мазовия воеводалыгы Сероцк гминасында урнашкан авыл.

# Шадки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (6667) Sannaimura

(6667) Sannaimura (лат. Sannaimura) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6667) Sannaimura
## Тарихы

1994 елның 14 мартында Ё. Кусида, О. Мурамацу тарафыннан Yatsugatake обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 EK2» саналган.
# Вигода (Гайнивский повяты)

Вигода — Польшаның Подлясье воеводалыгы Хайнувка гминасында урнашкан авыл.

# Вигода (Гайнивский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (13588) 1993 TU38

(13588) 1993 TU38 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13588) 1993 TU38
## Тарихы

1993 елның 9 октябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 TU38» саналган.
# MRGPRX3

MRGPRX3 (ингл. MAS related GPR family member X3) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Резерета (Тревизо)

Резерета — Италиянең Венеция төбәге Тарцо өязендә урнашкан торак пункт.

# Резерета (Тревизо)
## Географиясе

Резерета Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Резерета (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бар (Валле-д’Аоста)

Бар — Италиянең Валле-д’Аоста төбәгендә урнашкан коммуна. Валле д'Аоста провинциясе составына керә.

# Бар (Валле-д’Аоста)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 400 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Арна (Валле-д’Аоста), Он (Валле-д’Аоста) һәм Доннас коммуналары белән чиктәш.
# Чмелини

Чмелини (чех. Čmelíny) — Чехиянең Пльзень крае Пльзень-юг һәм Q89342811? районында урнашкан авыл.

# Чмелини
## Географиясе

Мәйданы — 4,647889 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 444 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Чмелини
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Чмелини
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Чмелини
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 404 |
| 1880 | 368 |
| 1890 | 349 |
| 1900 | 367 |
| 1910 | 321 |
| 1921 | 334 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 307 |
| 1950 | 205 |
| 1961 | 212 |
| 1970 | 191 |
| 1980 | 158 |
| 1991 | 131 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 131 |
| 2014 | 123 |
| 2016 | 127 |
| 2017 | 127 |
| 2018 | 130 |
| 2019 | 128 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 131 |
| 2021 | 124 |
| 2021 | 118 |
| 2022 | 129 |
| 2023 | 130 |
| 2024 | 132 |
# Пуэбла-де-Сан-Медель

Пуэбла-де-Сан-Медель (исп. Puebla de San Medel) — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Пуэбла-де-Сан-Медель
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 9,28 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 965 метр биеклектә урнашкан.
# Үзбушаткыч

Үзбушаткыч — үз-үзене бушата торган йөк автомобиле, тагылма яки козаулы ярымтагылма. Йөкне чыгару өчен механик рәвештә авыша.
Өючән, чәчелүчән һәм башка козауны аву аркылы бушатуга яраган йөкләр ташу өчен кулланыла.
Үзбушаткычларны түбәндәге типларга аералар:
* Бушату тибы буенча (аву аркылы, мәҗбүри)
* Бушату юнәлеше буенча (якка, артка)
* Козау тибы буенча (бункер, платформа, төшүче бункер, төшүче платформа)
# Павлодар

Павлодар (каз. Pavlodar, Павлодар) — Казакъстанда урнашкан шәһәр, Павлодар өлкәсенең административ үзәге. Астана шәһәреннән 450 км ераклыкта урнаша.
Шәһәр халкы саны — 353 930 кеше.

# Павлодар
## Мәдәният
### Дин
#### Ислам

* Ак мәчет (Павлодар)

# Павлодар
## Шәхесләр

* Даниал Әхмәтов (каз. Даниа́л Ахме́тов, 1954), Казакъстан премьер-министры (2003—2007), Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе хакиме (2014). Фән докторы.
* Маһирә Шәмсетдинова (1890―1927), халык җырчысы, копмпозитор.
# Ашагычамурдере (Чаерлы)

Ашагычамурдере (төр. Aşağıçamurdere) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Чаерлы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Чухча

Чухча — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пинега елгасының сул ярыннан 295 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.

# Чухча
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300312103000037552
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003755
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Эмаус (Катания)

Эмаус — Италиянең Сицилия төбәге Цафферана-Этнея өязендә урнашкан торак пункт.

# Эмаус (Катания)
## Географиясе

Эмаус Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Эмаус (Катания)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тиканлы

Тиканлы (әзери. Tikanlı) — Әзербайҗанның Гәбәлә районына караган авыл.
# Норт-Ричленд-Гиллс (Техас)

Норт-Ричленд-Гиллс — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Норт-Ричленд-Гиллс (Техас)
## Тарихы

Норт-Ричленд-Гиллс шәһәре 1953 елда нигезләнгән.

# Норт-Ричленд-Гиллс (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 47,069687 км², 47,185049 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 184 метр биеклектә урнашкан.
# Турувко

Турувко — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Козлово гминасында урнашкан авыл.

# Турувко
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ешильяйла (Арапгир)

Ешильяйла (төр. Yeşilyayla) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Арапгир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Еколь-Валантен

Еколь-Валантен (фр. École-Valentin) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# Марон (Эндр)

Марон (фр. фр. Mâron) — Франциянең Эндр департаментында урнашкан коммуна.
# NGC 3962

NGC 3962 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3962
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Говернадор-Селсу-Рамус

Говернадор-Селсу-Рамус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.

# Говернадор-Селсу-Рамус
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 117,182 км².
# Рок-Ривер

Рок-Ривер — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Рок-Ривер
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 6,025749 км², 6,025752 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2102 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Фуэмбельида

Фуэмбельида (исп. Fuembellida) — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Фуэмбельида
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 26 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1257 метр биеклектә урнашкан.
# Яйлабашы (Артуклу)

Яйлабашы (төр. Yaylabaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Артуклу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# NGC 924

NGC 924 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 924
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# 227 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
227 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.

# 227 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:227 елда (б. э. к.) туганнар

# 227 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:227 елда (б. э. к.) вафатлар
# Кьярда

Кьярда — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кьяма елгасының уң ярыннан 6,5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.

# Кьярда
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Шексна елгасыинештән Шекснинск ГЭС-ына чаклы, Аккүлде (Вологда өлкәсе ) керетеп. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы елгалары бассейндары, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010200312110000009107
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110000910
* Бассейн коды — 08.01.02.003
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Сен-Макер-ан-Мож

һәм
Сен-Макер-ан-Мож (фр. Saint-Macaire-du-Bois) — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Грисайм-сюр-Суффель

Грисайм-сюр-Суффель (фр. Griesheim-sur-Souffel) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Грисайм-сюр-Суффель
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,19 км².
# (11858) 1988 RC11

(11858) 1988 RC11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11858) 1988 RC11
## Тарихы

1988 елның 14 сентябрендә Шелте Бас тарафыннан Серро-Тололо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RC11» саналган.
# Гүвен (Мидьят)

Гүвен (төр. Güven) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Мидьят илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Атакөй (Пынархисар)

Атакөй (төр. Ataköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Кыркларэли иле Пынархисар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Боада

Боада (исп. Boada) — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Боада
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 30,2 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 775 метр биеклектә урнашкан.
# Каэвуссааре

Каэвуссааре (эст. Kaevussaare) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
# Каринка (Чүпче кушылдыгы)

Каринка — Россия территориясеннән ага торган елга. Удмуртия, Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чүпче елгасының уң ярыннан 39 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.

# Каринка (Чүпче кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чүпче елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300112111100033964
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103396
* Бассейн коды — 10.01.03.001
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Рухани

Рухани — дини культ хезмәткәре.

# Рухани
## Аерым диннәрдә

Рим-католик чиркәвендә, православиедә һәм руханилыкны танучы башка христианлык агымнарында — икенче дәрәҗәдәге дини эшлекле. Ул әрхәрәйдән түбәнрәк, ә диаконнан югарырак.
# Анкур (Сомма)

Анкур (фр. Hancourt) — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
# Сан Карло (Алесандрия)

Сан Карло — Италиянең Пьемонт төбәге Рокка-Гримальда өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Карло (Алесандрия)
## Географиясе

Сан Карло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Карло (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ла-Кро

Файанс (фр. Fayence) — Франциянең Вар департаментына караган коммуна.

# Ла-Кро
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 27,68 км².
# Шохта

Шохта — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сухона елгасының уң ярыннан 200 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.

# Шохта
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — елганың башыннан алып Төньяк Двина Вычерга елгасына койганчыга чаклы, Юг һәм Сухона елгаларын кертмичә (инештән Көбән гидротөененә чаклы). Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100312103000008909
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000890
* Бассейн коды — 03.02.01.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Иван Глебов

Иван Глебов (рус. Иван Александрович Глебов, 15 март 1921(1921-03-15), Сөнчәле, Иске Мукшы (Кәкрекүл) вулысы, Чистай өязе, Татарстан АССР, РСФСР — 15 август 1999(1999-08-15) (78 яшь), Мәскәү, Россия) — эчке эшләр органнары эшлеклесе, генерал-лейтенант, СССР ЭЭМнең матди-техник һәм хәрби тәэминат бүлеге башлыгы (1969-1973), СССР ЭЭМнең админисратив милитсәнең баш идарәсе башлыгы (1973-1975).
# Баһчелиевлер (Девэли)

Баһчелиевлер (төр. Bahçelievler) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Девэли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Актаныш авыл җирлеге

Актаныш авыл җирлеге — Татарстан Җөмһүриятенең Актаныш районындагы муниципаль берәмлек.
Административ үзәге — Актаныш.

# Актаныш авыл җирлеге
## Эчке бүленеш

Авыл җирлеге составына түбәндәге торак пунктлар керә:
* Актаныш (9905)
# (15890) Prachatice

(15890) Prachatice — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15890) Prachatice
## Тарихы

1997 елның 3 апрелендә М. Тихи, З. Моравец тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 GY» саналган.
# Телугу Википедиясе

Телугу Википедиясе – Википедиянең телугу телендәге бүлеге.

# Телугу Википедиясе
## Статистика

Телугу Википедиясендә 99 848 мәкалә бар (25 сентябрь 2024). Теркәлгән кулланучылар саны — 131 976, шул исәптән 158 кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган, 11 кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны — 4 268 166.
# Куерон

Куерон (фр. Couëron) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Луара департаментында урнашкан.
# Маһмутлу (Ерзин)

Маһмутлу (төр. Mahmutlu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Ерзин илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Лузановка

Лузановка (рус. Лузановка) — Самар өлкәсенең Кошки районында урнашкан авыл.

# Лузановка
## Сәгать поясы

Лузановка Самар вакыты (Samara Time Zone, SAMT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +4:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +1 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+1 итеп күрсәтелә.

# Лузановка
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чуашлар (44,6%), руслар (42,6%), украиннар (6,7%), татарлар (6,2%).
# Санта-Терезинья (Санта-Катарина)

Санта-Терезинья — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.

# Санта-Терезинья (Санта-Катарина)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 716,253 км².
# Поликарето (Козенца)

Поликарето — Италиянең Калабрия төбәге Акри өязендә урнашкан торак пункт.

# Поликарето (Козенца)
## Географиясе

Поликарето Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Поликарето (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Әкрам Галимов

Әкрам Галимов, Әкрам Миңлегалим улы Галимов, каз. A'kiram Men'lig'alymuly G'ali'mov (1892-1913) — XX гасыр башында иҗат иткән татар язучысы, шул ук вакытта казакъ шагыйре (каз. ақын), драматург, мөгаллим, тәрҗемәче, журналист. Әсәрләрен татар һәм казакъ телләрендә язган.

# Әкрам Галимов
## Тәрҗемәи хәле

1892 елның 17 ноябрендә Дала генерал-губернаторлыгына керүче Акмола өлкәсе Акмулла округы (1868 елдан Акмулла өязе) Акмолинск (хәзерге Нурсолтан) шәһәрендә туган. Троицкидагы «Рәсүлия» мәдрәсәсенең башлангыч бүлеген тәмамлаган (1905).

# Әкрам Галимов
## Хезмәт юлы

* 1905 елдан, мәдрәсәнең башлангыч бүлеген тәмамлагач, Кустанай далаларына чыгып, казакъ балаларын укыта.
* 1911-1913 Казакъ телендә чыгучы «Айкап» журналында җаваплы сәркатип булып хезмәт иткән.

# Әкрам Галимов
## Иҗаты

«Шура», «Айкап», «Кармак» журналларында, «Идел» газетасында «Чала татар», «Кара туры егет» псевдонимнары белән чыгышлар ясый. Өйрәнчек шигырьләре казакъ телендә чыгучы «Айкап» журналында дөнья күргән. «Акмулла», «Шура» журналларында күпләгән үләңнәре, мәкаләләре, әңгәмәләре, фельетоннары басылган. Әсәрләрен татар һәм казакъ телләрендә язган. Казакъ халкының артта калганлыгы турында чаң суга, аны укыту-агарту зарурлыгын яклап чыга. Казакъ теленә Габдулла Тукайның шигырьләрен, Джордж Байронның әсәрләрен (мәсәлән, «Шильон тоткыны» поэмасы) тәрҗемә иткән. Сәхнә әсәрләре Кустанай шәһәренең һәвәскәр театры сәхнәсендә, соңрак Уфа, Троицк шәһәрләрендә һәвәскәр труппалар тарафыннан уйнала.

# Әкрам Галимов
## Әсәрләре
#### Татар телендә

* 1913 «Май мәсьәләсе, яхуд Аңгыра мулла» пьесасы
* «Бәхетсез сылу» пьесасы

# Әкрам Галимов
## Әсәрләре
#### Казакъ телендә

* 1911 «O'kinis'» (тат. Үкенеч). «Айкап», 1911, № 10.
* 1912 «Qys» (тат. Кыш). «Айкап», 1912, № 1.
* 1912 «Bei's'ara qyz» (тат. Бичара кыз). «Айкап», 1912, № 11.
* 1912 «Jastyq jemister» (тат. Яшьлек җимешләре) шигырьләр җыентыгы. Казан, 1913.
# Аройо Монтанья (Сочистлавака)

Аройо Монтанья — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Xochistlahuaca Municipality муниципалитеты составына керә.

# Аройо Монтанья (Сочистлавака)
## Географиясе

Аройо Монтанья Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Аройо Монтанья (Сочистлавака)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Аройо Монтанья (Сочистлавака)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Gönah

Axirättä keşeneñ ğazapta qaluına säbäp bulaçaq süzlärgä, eşlärgä wä xäräkätlärgä gönah dielä.
İslam dinendä ğonahlar ike öleşkä ayırıla.

# Gönah
## i käbair

    zur gönahlar

# Gönah
## i sağäir

    keçkenä gönahlar.
Qayber İslam ğälimnäre: «Gönah gönahtır, anıñ keçkenäse, zurı bulmas»- dip, bu gönahlarnı bolay bülügä qarşı töşälär. Bu turıda bäxäslär äle däwam itä. Gönahlarnı ike öleşkä bülgän ğälimnär, Qor'än ayätenä tayanıp, eş itälär. «Ägär Sez Allah tarafınnan tıyılğan gönahlarnıñ zurlarınnan saqlansağız, sezdän keçkenä gönahlarnı da yırağaytırbız. Sezne şäräfle ber urınğa kütärerbez.» («Nisa» süräse, ayät 31).
Qayber İslam ğälimnäre buyınça zur gönahlar uncide:
* üzeñne Allahqa tiñ kürü;
* zur gönahlarnı däwam itü, alarnı taşlamaw;
* Allahnıñ räxmätennän ömet özü;
* Allahı Täğäläneñ ğafu itäçägen onıtıp, ğazabına ışanu;
* yalğan tanıqlıq birü;
* namuslı wä gönahsız ber xatınğa yala yağu yäisä sügü;
* sixer belän şögellänü;
* keşelärne aldar öçen döres bulmağan mäs'älälärdä ant itü;
* araqı yäki başqa isertkeçlär eçü;
* yätim malın aşaw;
* belep wä teläp faiz aşaw;
* zina qılu;
* liwata qılu – ber cenestä bulğan keşe ilä yaqınlıq qılu;
* keşe üterü;
* başqalarnıñ malın yä isä aqçasın urlaw, yä ki otışlı uyınnar belän keşeneñ malın, aqçasın qulğa töşerü;
* ata-anağa qarşı toru.
Allahı Täğälä, üzenä tiñ kürüdän başqa, böten gönahlarnı ğafu itär. Bu, älbättä, hiçşiksez ğafu iteler digän süz tügel. Allahı Täğälä keşelärneñ gönah eşläwen telämäs. Ägär, gönah eşlägän bulsalar, alardan täwbä kötär.
Ägär qol, Allahqa yalwarıp, eşlägännärenä ükenep, kiläçäktä ul xatanı eşlämäskä wäğdä birsä, Allah qarşında täwbä itsä, inşallah Cänab – ı Xaq bu qolın ğafu itär, çönki Qor'ändä Allahı Tägàlä şulay digänder: «Allahnıñ räxmätennän ömetegezne özmägez…» («Zömär» süräse, 53. ayät).Mö'min – möselman här zaman Allahnıñ räxmätennän ömeten özmäs.
# Матроя (Арецо)

Матроя — Италиянең Тоскана төбәге Чивителла-ин-Валь-ди-Кьяна өязендә урнашкан торак пункт.

# Матроя (Арецо)
## Географиясе

Матроя Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Матроя (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.