yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Pavel Venükov

Pavel Venükov, Pavel Nikolay ulı Venükov (1856 yılnıñ 2 (14) iyüne, Sankt-Peterburg — 1916 yılnıñ 6 (19) ğinwarı, Kiev) — rus ğalime-geologı häm paleontologı, professor.

# Pavel Venükov
## Tärcemäi xäle

1856 yılnıñ 2 (14) iyünendä Sankt-Peterburgta tuğan.
Larin gimnaziäsendä (1875 yılda tämamlağan) häm İmperator Sankt-Peterburg universitetınıñ fizika-matematika fakul’tetınıñ tabiği bülegendä uqığan; 1879 yıldan başlap başta universitetta geologiä kabinetı konservatorı bulğan, ä 1885 yıldan privat-dotsent sıyfatında paleontologiä buyınça leksiälär uqıy başlağan.
1890 yılda İzge Vladimir universitetınıñ ordinar professorı itep saylanğan.
1916 yılnıñ 6 (19) ğinwarında Kievta wafat bulğan.

# Pavel Venükov
## İstälek

Anıñ iseme belän yuqqa çıqqan xayvannar näsele venükoviä atalğan.

# Pavel Venükov
## Bibliografiä

Töp basmaları:
* «Иматра и иматровские камни». — СПб.: тип. В. Демакова, [1881]. — 27 с.
* «Очерк некоторых водопадов Северной Эстляндии» // «Труды СПб. общ. естеств.». Т. XIII. Вып. 2, 1882; (отд. изд. — СПб.: тип. В. Демакова, [1883]. — 16 с.);
* Отложения девонской системы Европейской России. Опыт их подразделения и параллелизации. — СПб., 1884. — 303 с.: ил.; (удостоено премии Ильенкова)
* «Фауна девонской системы северо-западной и центральной России» // «Труды СПБ. общ. естеств.». — Т. XVII); (отд. изд. — СПб.: тип. В. Демакова, 1886. — 292, XVI, [22] с., 11 л. ил.);
* «О некоторых базальтах Северной Азии». — СПб.: тип. В. Демакова, 1884. — 24 с., 1 л. ил.;
* «Sphärolith-Tachylyt von Sichota-Alin im Ussurigebiet» // «Bull. de la soc. Belge de Geol.». Т. I, 1887;
* «Нижнекаменноугольные отложения реки Бардун, в Южной Монголии». — СПб.: тип. А. Якобсона, 1888. — 18 с.;
* «Базальты Монголии». — СПб.: тип. А. Якобсона, 1888. — 76 с.;
* «Фауна девонских отложений окрестностей Свинорда» // «Тр. СПб. общ. естеств.» Т. XX, 1889;
* «Эвтакситовые стекла липаритов» // «Тр. СПб. общ. естеств.» Т. XXI, 1890 г.;
* Осадки девонской системы в Мугоджарских горах // «Труды С.-Петербургского об-ва естествоиспытателей. Отдел геологии и минералогии». Т. 23. — 1895;
* Геологическия изследования в северной части Кузнецкаго каменноугольнаго бассейна летом 1894 года проф. П. Н. Венюкова (предварительный отчет) 2023 елның 7 август көнендә архивланган.. — СПб.: Типо-литография К. Биркенфельда, [1895]. — 33 с.;
* Геологическое описание юго-восточной четверти 14 листа VII-го ряда десятиверстной карты Томской губернии: (Лист Балахонка). — СПб.: типо-лит. К. Биркенфельда, 1896. — 151 с. : ил.
* Фауна силурийских отложений Подольской губ. — СПб., 1899;
* Нижнеплиоценовая фауна млекопитающих бессарабских песков. — СПб.: типо-лит. К. Биркенфельда, 1901. — 33 с., 1 л. ил.;
* Фауна млекопитающих Балтских песков Подольской губ. — 1903—1904.
# Ле Форначи (Парма)

Ле Форначи — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Коллеккьо өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Форначи (Парма)
## Географиясе

Ле Форначи Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Ле Форначи (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кузнецы (Мари Ил)

Кузнецы (чирм. Кузнеч, рус. Кузнецы) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.

# Кузнецы (Мари Ил)
## Сәгать поясы

Кузнецы (Мари Ил) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кузнецы (Мари Ил)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (97%), руслар (2,8%).
# Татьяна Гинецинская

Гинецинская Татьяна Александровна (24 декабрь 1917, Вологда — 28 сентябрь 2009, Санкт-Петербург) — ССРБ һәм Россия зоологы, паразитолог. Биология фәннәре докторы, Санкт-Петербург дәүләт университетының умырткасызлар зоологиясе кафедрасы профессоры. Трематодалар тормыш циклын һәм төзелешен тикшерүче, биология тарихы буенча публикацияләр авторы.

# Татьяна Гинецинская
## Биографиясе

Татьяна Александровна Гинецинская 1917 елда Вологдада танылган физиолог, СССР Фәннәр академиясенең әгъза-корреспонденты Александр Григорьевич Гинецинский (1895—1962) гаиләсендә туган.
Сугыштан соңгы елларда Ленинград дәүләт университетының биология факультетына укырга керә, монда Валентин Александрович Догель (1882—1955) җитәкләгән умырткасызлар зоологиясе кафедрасында укый. 1942—1944 елларда СССР Фәннәр академиясенең И.П.Павлов исемендәге Физиология институтында кече гыйльми хезмәткәр булып эшли.
Күп еллар дәвамында Ленинград дәүләт университетының умырткасызлар зоологиясе кафедрасында укытучы булып эшли, доцент, аннары профессор вазифасын били. 1944 елдан — биология фәннәре кандидаты (диссертациясенең темасы: «Эколого-паразитологический исследование утиных птиц дельты Волги»), 1967 елдан — биология фәннәре докторы (диссертациясенең темасы: «Трематоды, их жизненный цикл, биология и эволюция»).

# Татьяна Гинецинская
## Биографиясе
### Гаиләсе

Ир — Донат Владимирович Наумов (1921—1984), РФА Зоология институтының зоология музее. Улы — Андрей Донатович Наумов (1946), гидробиолог, диңгез төбе берләшмәсе экологы, РФА Зоология институтының Ак диңгез биология станциясенең төп гыйльми хезмәткәре.

# Татьяна Гинецинская
## Биографиясе
### Үлеме

2009 елның 28 сентябрендә Санкт-Петербургта озак авырганнан соң 91-се яшендә вафат була.

# Татьяна Гинецинская
## Мәгариф һәм фәнгә керткән өлеше

Татьяна Александровна Гинецинская паразитология өлкәсендә тикшеренү эшчёнлеге белән шөгыльләнә, диагенетик имгеч селәүсеннәрнең морфологиясен һәм үзенең тормышын өйрәнүдә зур өлеш кертә. Ак диңгезнең Кандалакша култыгына (Кандалакша корсагы) һәм Идел дельтасында (Әстерхан курчагы) экспедицияләрдә катнаша. Бик күп укучы тәрбияли, 35 тән артык диссертация әзерләү белән җитәкчелек итә.
Валентин Александрович Догельның үлгәннән соң «Зоология беспозвоночных» дәреслегенең өч басмасының редакция коллегиясе составына керә, шулай ук үзенең укучысы Андрей Александрович Добровольский белән автордашлыкта (1968) ике томлык «Частная паразитология» уку әсбабын яза.

# Татьяна Гинецинская
## Кайбер басмалары

* Гинецинская Т. А. Трематоды, их жизненные циклы, биология и эволюция. — Л. : Наука, 1968. — 411 с.
* Гинецинская Т. А., Добровольский А. А. Частная паразитология: учебное пособие для биологических специальностей вузов, в 2 томах. — М. : Высшая школа, 1978.
* Гинецинская Т. А., Добровольский А. А. Свободноживущие и паразитические беспозвоночные. — Л. : ЛГУ, 1983.

# Татьяна Гинецинская
## Награда һәм премияләре

* А.О. Ковалевский исемендәге бүләк (1983) — «Онты - и филогенез тремато» эшләре циклы өчен.
# Байгилде (Канаш районы)

Байгилде (чуаш. Пайкилт, рус. Байгильдино ) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429151. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216812001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700001200.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.

# Байгилде (Канаш районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 395 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
# Кече Пуял

Кече Пуял (чирм. Изи Пуял, рус. Малый Пуял) — Мари Илнең Оршанка районында урнашкан авыл.

# Кече Пуял
## Сәгать поясы

Кече Пуял Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кече Пуял
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (95,1%), руслар (4,9%).
# Мафра (район)

Мафра — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. Мафра муниципалитетына карый.

# Мафра (район)
## Географиясе

Мәйданы — 47,67 км².
# Рибейраш

Рибейраш — Португалиянең Азор утраулары округына керә торган фрегезия. Лажеш-ду-Пику муниципалитетына карый.

# Рибейраш
## Географиясе

Мәйданы — 31,75 км².
# Лауэнфёрде

Лауэнфёрде — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Лауэнфёрде
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 17,2 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 105 метр биеклектә урнашкан.
# Сормвары

Сормвары (чуаш. Сурӑмварри, рус. Сормвары) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.

# Сормвары
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Сормвары
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 173 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Повуа-де-Сервайнш

Повуа-де-Сервайнш — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. Мангуалди муниципалитетына карый.

# Повуа-де-Сервайнш
## Географиясе

Мәйданы — 30,03 км².
# Палме

Палме — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Барселуш муниципалитетына карый.

# Палме
## Географиясе

Мәйданы — 8,32 км².
# Яңа Исак

Яңа Исак (чуаш. Ҫӗнӗ Кавал, рус. Новое Исаково) — Чуашстанның Ормар районында урнашкан авыл.

# Яңа Исак
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Яңа Исак
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 529 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%) алып тора.

# Яңа Исак
## Танылган шәхесләр

* Филипп Степанов (1889-1941), ЧАССР прокуроры (1925-1927).
# Моронью

Моронью — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. Табуа муниципалитетына карый.

# Моронью
## Географиясе

Мәйданы — 24,02 км².
# Лготка (Бероун)

Лготка (чех. Lhotka) — Чехиянең Урта Чехия крае Бероун һәм Горжовице районында урнашкан авыл.

# Лготка (Бероун)
## Географиясе

Мәйданы — 5,344855 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 403 метр һәм 402 метр биеклектә урнашкан.

# Лготка (Бероун)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лготка (Бероун)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лготка (Бероун)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 440 |
| 1880 | 421 |
| 1890 | 432 |
| 1900 | 509 |
| 1910 | 496 |
| 1921 | 435 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 455 |
| 1950 | 364 |
| 1961 | 368 |
| 1970 | 335 |
| 1980 | 320 |
| 1991 | 268 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 286 |
| 2014 | 329 |
| 2016 | 334 |
| 2017 | 328 |
| 2018 | 331 |
| 2019 | 338 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 346 |
| 2021 | 354 |
| 2021 | 363 |
| 2022 | 352 |
| 2023 | 359 |
| 2024 | 370 |
# Кибечи (разъезд)

Кибечи (чуаш. Кибечи, рус. Кибечи ) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан разъезд.
Почта индексы — 429303. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216864004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700010800.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Кибечи (разъезд)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 2 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (85%).
# Ле Сорболаро (Ровиго)

Ле Сорболаро — Италиянең Венеция төбәге Ровиго өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Сорболаро (Ровиго)
## Географиясе

Ле Сорболаро Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ле Сорболаро (Ровиго)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Хорнвары

Хорнвары (чуаш. Хурăнвар, рус. Хорнвары ) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429903. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241837012. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600012500. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Хорнвары
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 108 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
# Ильяс пәйгамбәр исемендәге мәчет (Туймазы)

Ильяс пәйгамбәр исемендәге мәчет (баш. Ильяс пәйғәмбәр исемендәге мәсет) – Башкортстанның Туймазы шәһәрендә урнашкан ислам гыйбадәтханәсе (мәчет). Башкортстан мөселманнары Диния нәзарәте составындагы «Ильяс пәйгамбәр исемендәге мәчет» җирле мөселман дини оешмасы» карамагында. Имам-хатиб – Илдар Фәрит улы Мөхәммәтшин.

# Ильяс пәйгамбәр исемендәге мәчет (Туймазы)
## Тарих

Туймазы шәһәренең Түбанкүл микрорайонында (Тирәкле тыкрыгы) җирле мөселман җәмгыяте (мәхәллә) 2005 елның 5 августында узган мөселманнарның гомуми җыелышында оештырылган. Шул ук җыелышта 100 кеше сыйдырышлы мәхәллә мәчете төзү турында карар кабул ителгән. Мәчетне төзү башлангычы белән имам-хатиб Мөхәммәтшин Илдар Фәрит улы чыга. Шәһәр хакимияте мәчет төзелеше өчен җир бүлеп биргәч, ачык һавада, якын-тирәдәге өйләрдә, диварлары өелеп, түбәсе ябылгач, бинаның эчендә намаз укулар башланган.
Мәхәллә эшчәнлегенең максаты – ислам динен бергәләп тоту, Коръән һәм Мөхәммәд пәйгамбәр Сөннәсен вәгазьләү, тынычлык идеясе, дин тотучыларны рухи-әхлакый тәрбияләү, сәламәт яшәү рәвешен пропагандалау.
Мәчет төзелеше 2007 елда башланган. Беренче зур финанс ярдәмен (500 мең сум) Федерация Советы әгъзасы миллиардер Сөләйман Кәримов(рус.)татар. күрсәткән. Шулай ук «Стиль» фирмасы җитәкчесе эшмәкәр Марсель Әхмәтов, Р. И. Фәттахов, Арслановлар гаиләсеннән зур ярдәм кергән. Туймазы мөселманнары да үз өлешен кертә. БР мөселманнары Диния нәзарәте ярдәме белән төзелешкә Төркия Республикасының Мәскәүдәге илчелегенең Дин эшләре буенча Советы да ярдәм күрсәткән. «СФ №3» ҖЧҖ 1 миллион сумлык эш башкарган. Төзелештә муниципаль район хакимияте, Туймазы татар дәүләт драма театры, котельный җиһазлары заводы, «Теплосервис» һәм «Социнвестбанк» ААҖ һ. б. зур ярдәм күрсәткән.
2017 елның 30 сентябрендә Гашура көнендә Ильяс пәйгамбәр исемендәге мәчет ачылган. Тантанада Башкортстан мөфтие Нурмөхәммәт Нигъмәтуллин катнашкан.
Хәзерге вакытта мәчеттә җомга намазлары, Ураза, Корбан гаетләре үткәрелә, яшьләр белән сәламәт яшәү рәвеше рухында тәрбия эшләре алып барыла. Мәчет Туймазы шәһәренең рухи-мәдәни үзәге булып тора.

# Ильяс пәйгамбәр исемендәге мәчет (Туймазы)
## Атамасы

Ильяс(рус.)татар. (гарәп. إلياس‎) ― Исраил халкына җибәрелгән Ислам пәйгамбәре (нәби). Коръәндә ике тапкыр искә алына. Библия пәйгамбәре Илия(рус.)татар. белән тиңләштерелә. Коръәндә «мурсал», «салих», «мөслим» дип аталган.

# Ильяс пәйгамбәр исемендәге мәчет (Туймазы)
## Җитәкчелек

Мәчет рәисе, имам-мөхтәсиб, имам-хатиб (2005 елдан) ― Илдар Фәрит улы Мөхәммәтшин (1965 елгы, Туймазы районы Югары Сардык авылыннан), ҮДН мәдрәсәсен (1996), БР МДН «Галия» мәдрәсәсен (2015) тәмамлаган.
# Шиһабетдинов

Шиһабетдинов — фамилия.
* Альберт Шиһабетдинов (1952), «ТАИФ» ААҖ генераль директоры (1995―2019).
* Бари Шиһабетдинов (Баһаветдин Шиһабетдинов, 1993—1920), хәрби-сәяси эшлекле.
* Руслан Шиһабетдинов (1976), 2019―2022 елларда «ТАИФ» АҖ генераль директоры. А. К. Шиһабетдиновның улы.
* Тимур Шиһабетдинов (1983), 2025 елдан «ТАИФ» АҖ генераль директоры. А. К. Шиһабетдиновның улы.
* Филарет Шиһабетдинов (1947), БР атказанган рәссамы (2014).
# Чиршкасы (Мария Посады районы)

Чиршкасы (чуаш. Чӑрӑшкасси, рус. Чиршкасы) — Чуашстанның Мария Посады районында урнашкан авыл.

# Чиршкасы (Мария Посады районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Чиршкасы (Мария Посады районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 99 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Оттекасы

Оттекасы (чуаш. Утекасси, рус. Оттекасы ) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429905. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241864004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600008200. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Оттекасы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 47 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
# Борыспиль

Борисполь (Борыспиль, укр. Бориспіль, рус. Борисполь) — Украинаның Киев өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 60000 кеше (2024).

# Борыспиль
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Борыспиль Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.

# Борыспиль
## Тарих

1015 елда нигезләнгән.

# Борыспиль
## Халык

Туган тел буенча состав, 2001: украин теле — 88,4%, рус теле — 11,1%.
# Төньяк Кореядә ислам

Төньяк Кореяда ислам (кор. 한국의 이슬람) — Төньяк Корея территориясендә ислам дине. Рәсми мәгълүматлар буенча, Төньяк Корея халкының (25 млн 778 мең кеше) 0,10 % ы (3 мең кеше) — Ислам дине тарафдары (2020).

# Төньяк Кореядә ислам
## Тарих

VII гасыр урталарында—ахырында мөселман сәүдәгәрләре Гарәп хәлифәлеге чиген үтеп, Кытайга кадәр килә, өч Корея корольлегенең берсе булган Силла(ингл.)татар. белән элемтә урнаштыралар.
751 елда Кытай генералы Гао Сәнҗи Габбәсиләр хәлифәлегенә(ингл.)татар. каршы Таң династиясе өчен Талас каршындагы көрәшне җитәкли, әмма җиңелә.
Кореягә иң иртә сылтама IX гасыр урталарында гарәп географы Истахриның(ингл.)татар. «Дәүләтләр юллары китабы» (مسالك الممالك, Китаб масалик әл-мамалик) җыентыгында бирелгән.
IX гасырда Иран чыгышлы мөселман география белгече, тарихчы Ибн Хөрдәдбәкнең «Китаб әл-мәсәлик вә-мәмәлик» ("Юллар һәм илләр китабы") хезмәтендә Корея турында мәгълүматлар китерелә.
1024 елда Гыйрактан чыккан мөселманнар Корея җиренә килеп җитеп, биредә төпләнеп калган, мөселман авыллары төзегән, җирле хатын-кызлар белән гаилә корган.
1154 елда Корея турында мәгълүматлар гарәп географы Мөхәммәд Әл-Идрисиның (1100—1164) «Нузхат ал-муштак фи-хтирак ал-афак» (Tabula Rogeriana, 1154) дип аталган дөнья атласына кертелә. Корея карталарының сакланып калган иң борынгысы Каннидоны (Гангнидо(ингл.)татар.) төзүчеләр Көнбатыш илләре атамаларын (Мәгъриб, Алмания һ. б.) мөселман географлары эшләреннән алган.
Монголлар 1270 елда Кореяне басып алгач, сәяси һәм административ вазифалар биләгән күп кенә мөселманнар Кореягә килгән. Кореяне идарә итүдә монголлар уйгырларга таяна.
Корё династиясе(ингл.)татар. идарәсе вакытында (918—1392 еллар) күп мөселманнар (Үзәк Азиядән чыккан кешеләр) илнең барлык почмакларында диярлек шәхси сәүдәгәр вазифаларын башкарган. Алар Корея башкаласында үз җәмгыятьләрен булдырган (30 мең кеше), үз бәйрәмнәрен билгеләп үткән һәм Ислам динен тоткан. Алар «Е-Кунг» дип аталган мәчет төзегән.
Чосон(ингл.)татар. империясендә (1392—1897; 1899—1910 елларда — Корея империясе) Чосон династиясенең төп фәлсәфәсе Конфуцийчылык булуы билгеле. Буддачылык Чосон династиясе фәлсәфәсенең бер өлеше булган. 1427 елгы король указы ислам йолаларын кылуны, традицион мөселман кием-салымын һәм баш киемнәрен киюне тыя. Чосон династиясе (1392—1910) чит мәдәниятләрне, шул исәптән Исламны да кабул итә алмый. XV гасыр башында башланган ассимиляция сәясәте Кореядә Ислам дине эзләренең зур өлешен юкка чыгара. Шуңа күрә Кореядә шактый югары социаль һәм икътисади позицияләр биләгән мөселман халкы гореф-гадәтләрен һәм йолаларын ташлый бара.

# Төньяк Кореядә ислам
## Хәзерге заман

Ил рәсми рәвештә атеистик милләт булып санала, әмма ил халкының якынча 16 % ы — Корея шаманизмын, 14 % ы — Хондоизмны, 4,5 % ы — Буддизмны һәм 1,5 % ы христиан динен куллана, дип хәбәр ителә.
Pew Research Center тикшеренү үзәге бәяләвенчә, Төньяк Кореядә 1990 елда 1000, 2010 елда 3000 мөселман булган.

# Төньяк Кореядә ислам
## Мәчет

Илдәге бердәнбер мәчет — Ар-Рахман (шигый) мәчете Иранның Пхеньяндагы илчелегендә урнашкан.. Мәчет илчелек хезмәткәрләре өчен төзелгән, анда башка чит ил кешеләренә дә барырга мөмкин.
# Лафаэтт (Монро, Висконсин)

Лафаэтт — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Лафаэтт (Монро, Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 35,3 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 292 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Рәсимә Гарифуллина

Рәсимә Гарифуллина - журналист, шагыйрә, балалар язучысы.

# Рәсимә Гарифуллина
## Тәрҗемәи хәле

Гарифуллина Рәсимә Әхмәтзәки кызы 1957 елның 24 июнендә (рәсми документларда 1958 елның 1 апрелендә) Татарстанның Балык Бистәсе районы Балтач (Юлсубино) авылында туа. Түбән Тегермәнлек һәм Югары Тегермәнлек мәктәпләрендә урта белем ала. Аннары Пермь шәһәрендә ике ел заводта эшли.
1957–1982 елларда ул – Казан дәүләт университетының журналистика факультеты студенты. Укуын тәмамлагач, туган якларына кайта.

# Рәсимә Гарифуллина
## Иҗади эшчәнлеге

1989 елга кадәр Балык Бистәсендә чыга торган төбәк газетасы «Авыл офыклары» редакциясендә хатлар бүлеге мөдире вазифаларын башкара. Бер үк вакытта газета редакциясе каршында эшләп килгән «Кама таңнары» дигән әдәби берләшмәгә җитәкчелек итә.
1989–1991 елларда Саратов шәһәрендә Идел буе иҗтимагый-сәяси институтында белемен арттыра. Ун елдан артык «Авыл офыклары» газетасында журналист була. Редакциянең иҗтимагый-сәяси бүлеген җитәкли.
2003 елның августыннан исә Рәсимә Гарифуллина Балык Бистәсе районы хакимиятенең Хезмәт һәм халыкны эш белән тәэмин итү үзәге директоры вазифаларын башкара.
Рәсимә Гарифуллина – лирик шагыйрә, иҗатының төп өлешен мәхәббәт, күңел кичерешләрен яктырткан шигырьләр, җырлар били. Табигать манзараларына, тарихи темаларга багышланган лирик-фәлсәфи яңгырашлы шигырьләре дә байтак. Алар арасында «Чулпы җыры», «Ак Сарайда серләр бар» исемле поэмалары шагыйрәнең үз нәселе шәҗәрәсе риваятьләренә таянып, үткәндәге тарихи вакыйгаларны сәнгатьчә шактый оста тасвирлап бирүе белән кызыклы.
Р. Гарифуллина – 2005 елдан Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы.

# Рәсимә Гарифуллина
## Төп басма китаплары

* Бүген ярат! шигырьләр / кереш сүз авт. В.Фатыйхов. – Казан: Идел-Пресс, 2001. – 128 б. – 1000 д.
* Яшәү мәңгелек: кыйссалар, очерклар. – Казан: Идел-Пресс, 2004. – 80 б. – 1000 д.
* Минем куллар – синең кулда: шигырьләр, поэма. – Казан: Татар. кит. нәшр., 2004. – 95 б. – 2000 д.
* Дөнья йөге : шигырьләр, поэма. – Казан: Татар. кит. нәшр., 2010. – 143 б. – 3000 д.
* Сакаллы сабый : балалар өчен шигырьләр. – Казан: Татар. кит. нәшр., 2024. – 27 б. – 1100 д.

# Рәсимә Гарифуллина
## Чыганак

Вәли-Барҗылы М. Васыятькә тугрылык // Мәдәни җомга. – 2006. – 24 март.
# Лауриньяно (Козенца)

һәм
Лауриньяно — Италиянең Калабрия төбәге Дипиньяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Лауриньяно (Козенца)
## Географиясе

Лауриньяно Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Лауриньяно (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Латана-Велика

Латана-Велика — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Вельбарк гминасында урнашкан авыл.

# Латана-Велика
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дмитриевка (Канаш районы)

Дмитриевка (чуаш. Виçпӳрт, рус. Дмитриевка ) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429314. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216874002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700002800.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.

# Дмитриевка (Канаш районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 30 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (100%).
# Монталегре (район)

Монталегре — Португалиянең Вила-Реал округына керә торган фрегезия. Montalegre e Padroso муниципалитетына карый.

# Монталегре (район)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Илдымкасы

Илдымкасы (чуаш. Йӑлтӑм, рус. Илдымкасы) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.

# Илдымкасы
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Илдымкасы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 64 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Памаши

Памаши (чирм. Пектансола, рус. Памаши) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.

# Памаши
## Сәгать поясы

Памаши Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Памаши
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Ле-Герно

Ле-Герно (фр. Le Guerno) — Франциянең Морбиан департаментында урнашкан коммуна.