yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ляхувка (Подлясье воеводалыгы)

Ляхувка — Польшаның Подлясье воеводалыгы Семятыче гминасында урнашкан авыл.

# Ляхувка (Подлясье воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гринфилд (Иллинойс)

Гринфилд — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.

# Гринфилд (Иллинойс)
## Тарихы

Гринфилд шәһәре елда нигезләнгән.

# Гринфилд (Иллинойс)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 4,602829 км², 4,613997 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 177 метр биеклектә урнашкан.
# Лома де Земпоала (Юририя)

Лома де Земпоала — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Юририя муниципалитеты составына керә.

# Лома де Земпоала (Юририя)
## Географиясе

Лома де Земпоала Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Лома де Земпоала (Юририя)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лома де Земпоала (Юририя)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Генсики

Генсики — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Барцяны гминасында урнашкан авыл.

# Генсики
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Скьеранко (Вербано-Кузио-Осола)

Скьеранко — Италиянең Пьемонт төбәге Антрона-Скьеранко өязендә урнашкан торак пункт.

# Скьеранко (Вербано-Кузио-Осола)
## Географиясе

Скьеранко Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Скьеранко (Вербано-Кузио-Осола)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шуленберг (Югары Гарц)

, һәм
Шуленберг — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Шуленберг (Югары Гарц)
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Шуленберг (Югары Гарц)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 1,75 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 490 метр, 482 метр һәм 430 метр биеклектә урнашкан.
# Кантон (Иллинойс)

Кантон — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан шәһәр.

# Кантон (Иллинойс)
## Тарихы

Кантон шәһәре 1825 елда нигезләнгән.

# Кантон (Иллинойс)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 20,89 км², 20,893967 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 650 Фут биеклектә урнашкан.
# Сен-Пьер-ан-Во

Сен-Пьер-ан-Во (фр. Saint-Pierre-en-Vaux) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Арне-ле-Дюк кантонына карый.

# Сен-Пьер-ан-Во
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 19,89 км².
# Инлер (Полатлы)

Инлер (төр. İnler) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Полатлы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# SMG1

SMG1 (ингл. SMG1 nonsense mediated mRNA decay associated PI3K related kinase һәм Serine/threonine-protein kinase SMG1) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сәлмән әл-Фәриси

Сәлмән әл-Фәриси (гарәп.سلمان الفارسي) — Мөхәммәд пәйгамбәрнең билгеле сәхабәләренең берсе. Мөхәммәд пәйгамбәр аны бик хөрмәтләгән, хәтта аны үзенең гаиләсе (әһлүл-бәйт) әгъзасы итеп игълан иткән.

# Сәлмән әл-Фәриси
## Тормыш юлы

Сәлмән Иранда Исфаханнан ерак түгел булган Җәйй авылында туа. Исламга хәтле исеме Бузахшан улы Мабах була. Аның әтисе зороастризм динендә була. Бервакыт Сәлмән христианнар белән очраша, һәм алар динен әйбәтрәк дип таба. Әтисенә сөйләгәч, әтисе аны богаулап куя, ләкин Сәлмән христианнар белән яшерен рәвештә элемтәдә тора. Сүриягә христианнар кәрваны барганын белгәч, алар белән качып китә. Анда берничә монахта хезмәт итә. Үләр алдыннан соңгы остазы аңа Гарәпстанда ахыргы пәйгамбәр киләчәген һәм аның кайбер билгеләрен әйтә.
Шуннан соң Сәлмән әл-Фәриси гарәпләр кәрванына ияреп, Хиҗазга таба юнәлә. Кәрванчылар Сәлмән терлеге хисабына аны Гарәпстанга алып барырга ризалашалар, ләкин алар, сүзләренә хыянәт итеп, аны Вәди әл-Куррадагы яһүдигә саталар. Аннары әлеге яһүди аны Мәдинәдәге бәну курайза яһүдиенә сата.
Һиҗрәттән соң, Сәлмән Мөхәммәднең христиан монахы сурәтләгән кешегә туры килүен күреп ислам кабул итә. Һ. 5 елга кадәр (акча түләп ирек алганчы) Сәлмән кол була, шуңа күрә Хандакка хәтле сугышларда катнаша алмый. Чокыр сугышында мөселманнарга 10 меңлек мөшрикләр гаскәренә каршы торырга туры килә. Мәдинәдә саклану позициясен алырга булалар, ләкин шәһәр ныгытылмаган булу сәбәпле, аны яклау бик авыр була. Әлеге хәлдән чыгу юлын Сәлмән күрсәтә: шәһәр тирәсен атлар чыга алмаслык чокыр белән әйләндереп алырга тәкъдим итә. Әлеге фикер Мөхәммәд пәйгамбәргә ошый. Чокыр казу нәтиҗәсендә мөшрикләр гаскәре һөҗүмен кире кайтаралар.
Сәлмән әл-Фәриси һәрвакыт Пәйгамбәр пәйгамбәр белән була, ә аның үлеменнән соң, Әбу Бәкер хәлифәлеге вакытында Мәдинәдә кала. Гомәр хәлиф булгач, Сәлмән Иранга каршы сугышларда катнаша. Ул Сәгъд ибн Әби Вәккас җитәкчелегендәге гаскәрләрдә була. Сәлмән үзенең милләттәшләре исламга күчсен өчен күп тырыша. Иран башкаласы Мәдәинны алган вакытта, ул шаһның сарай сакчыларын бирелергә күндерә. Сәгъд ибн Әби Вәккас әлеге шәһәрне мөселман гаскәрләренең штабы итәргә уйлый, ләкин Гомәр уңайлырак урын сайларга әмер бирә, һәм Сәлмән белән Хузәйфә Мәдәиннән көньяктарак Ефрат ярында Куфә шәһәренә нигез салалар (һ. 17/638). Гомәр Сәлмәнне Мәдәин шәһәре башлыгы итеп билгели. Ул шунда һ. 36 елда 80 яшендә вафат була (кайбер чыганакларда башка даталар күрсәтелә).
# Матвеев

Матвеев (Матве́ев) ― фамилия.
* Антон Матвеев (1903—1971), дәүләт эшлеклесе, Чуаш АССР халык комиссарлары (министрлар) шурасы рәисе (1942-1947).
* Василий Матвеев (1911—1997), дәүләт эшлеклесе, Мари АССР министрлар шурасы рәисе (1949-1951).
* Владимир Матвеев (1932—1989), педагог, публицист, «Мурзилка» журналының баш мөхәррире (1974-1984).
* Геннадий Матвеев (1908—1996), юридик фәннәр докторы (1951), профессор (1953).
* Иван Матвеев (1907—1968), Советлар Берлеге Каһарманы (1945).
* Олег Матвеев (1965), тарих фәннәре докторы (2009), профессор.
# Пьетре (Реҗо Эмилия)

Пьетре — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Сан-Поло-д'Энца өязендә урнашкан торак пункт.

# Пьетре (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Пьетре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пьетре (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# DGCR8

DGCR8 (ингл. DGCR8 microprocessor complex subunit) — кешенең 22-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Эль Тирон, Эль Прогресо (Сан Франсиско де лос Ромо)

һәм
Эль Тирон, Эль Прогресо — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Сан-Франсиско-де-лос-Ромо муниципалитеты составына керә.

# Эль Тирон, Эль Прогресо (Сан Франсиско де лос Ромо)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Тирон, Эль Прогресо (Сан Франсиско де лос Ромо)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Литчфилд-Парк

Литчфилд-Парк — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан шәһәр.

# Литчфилд-Парк
## Тарихы

Литчфилд-Парк шәһәре 1987 елда нигезләнгән.

# Литчфилд-Парк
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 8,602837 км², 8,657342 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 314 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Маунт-Эйри (Мэриленд)

Маунт-Эйри — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Маунт-Эйри (Мэриленд)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1830 елда нигезләнгән.

# Маунт-Эйри (Мэриленд)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 10,7 км², 10,697146 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 238 метр биеклектә урнашкан.
# Марина-ди-Джойоза-Йоника

Марина-ди-Джойоза-Йоника — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. Реджо-ди-Калабрия провинциясе составына керә.

# Марина-ди-Джойоза-Йоника
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 10 метр биеклектә урнашкан. Роччелла-Ионика, Джойоза-Ионика һәм Гроттерия коммуналары белән чиктәш.
# Арма (Пенсильвания)

һәм
Арма — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Арма (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1792 елда нигезләнгән.

# Арма (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,06 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1532 Фут биеклектә урнашкан.
# Борове (гмина Варка)

Борове — Польшаның Мазовия воеводалыгы Варка гминасында урнашкан авыл.

# Борове (гмина Варка)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пелитбүкү (Алачам)

Пелитбүкү (төр. Pelitbükü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Алачам илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ка ди Балони (Болонья)

Ка ди Балони — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Лояно өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка ди Балони (Болонья)
## Географиясе

Ка ди Балони Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ка ди Балони (Болонья)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шале (Шаранта)

Шале (фр. Chalais һәм фр. La Rivière) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Калки

Ка́лки (санскр. कल्कि, kalkī IAST) - Һинд динендә мессия - Вишнуның аватары, аның унынчы чагылышы.
Бу аватарада Вишну ак булып кара атта яки киресенчә кара булып ак атта тасвирлана. Аның кулында янучы кылыч бар, ул кылыч белән дошманнарны кыра, дөньяны торгыза һәм дхарманы торгыза, шуның белән киләчәк торгызуны әзерли. Бу киләчәк аватара һинд хронологиясе буенча Кали юганың ахырында булачак. Кали юганың башы б.э.к. 3102 елга туры килә. Кали юганың озынлыгы 432 мең ел тәшкил итә. Бу югаларның иң начары. Кешеләр үзенең золымлы хисләренә бирешүчән, кешеләр өстеннән явызлык, курку, наданлык, күрә алмау һәм башка начарлыклар хөкем сөрә.
— Махабхарата, Араньякапарва өченче китабы (Урман китабы), 188-енче өлеш, «Маркандея әңгәмәләре турында хикәяләр».
# Нешкан авыл җирлеге

Нешкан авыл җирлеге — Чукотка автономияле округының Чукотка районы составына кергән административ берәмлек. Үзәге — Нешкан авылы.

# Нешкан авыл җирлеге
## Состав

Нешкан авыл җирлегенә Нешкан авылы керә.
# Ноля (Векса кушылдыгы)

Ноля — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Векса елгасының уң ярына тамагыннан 63 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 84 км.

# Ноля (Векса кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кострома елгасы Исады су үлчәү постына кадәр . Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны, Рыбинск сусаклагычыннан Түбән Ука тамагына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейны кушылмый).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010300112110000012205
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110001220
* Бассейн коды — 08.01.03.001
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Негибалице

Негибалице — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Бытонь гминаcында урнашкан авыл.

# Негибалице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Валерано (Парма)

Валерано — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Калестано өязендә урнашкан торак пункт.

# Валерано (Парма)
## Географиясе

Валерано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Валерано (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# DGAT2

DGAT2 (ингл. Diacylglycerol O-acyltransferase 2 һәм Diacylglycerol O-acyltransferase 2) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Артез-д'Арманьяк

Артез-д'Арманьяк (фр. Arthez-d'Armagnac) — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
# (18647) Václavhübner

(18647) Václavhübner — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18647) Václavhübner
## Тарихы

1998 елның 21 мартында П. Правец тарафыннан Ондржеёв обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FD2» саналган.
# Эзикио Зарате (Санта Круз де Хувентино Росас)

Эзикио Зарате — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Санта-Крус-де-Хувентино-Росас муниципалитеты составына керә.

# Эзикио Зарате (Санта Круз де Хувентино Росас)
## Географиясе

Эзикио Зарате Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эзикио Зарате (Санта Круз де Хувентино Росас)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эзикио Зарате (Санта Круз де Хувентино Росас)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Равей (Нью-Джерси)

Равей — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан шәһәр.

# Равей (Нью-Джерси)
## Тарихы

Равей шәһәре елда нигезләнгән.

# Равей (Нью-Джерси)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 10,433594 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 7 метр биеклектә урнашкан.
# Киселевка (Зәй районы, Александр Бистәсе авыл җирлеге)

Киселевка — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

# Киселевка (Зәй районы, Александр Бистәсе авыл җирлеге)
## Тарих

XIX гасырда нигезләнгән.

# Киселевка (Зәй районы, Александр Бистәсе авыл җирлеге)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.

# Киселевка (Зәй районы, Александр Бистәсе авыл җирлеге)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11.1 °C | -5.8 °C | 4.3 °C | 13.3 °C | 18.6 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 12 °C | 4.2 °C | -5.1 °C | -10.5 °C | 3.9 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
# (12178) Dhani

(12178) Dhani — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12178) Dhani
## Тарихы

1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4304 T-3» саналган.
# Вежайка (Онолва кушылдыгы)

Вежайка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга Онолва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 30 км.

# Вежайка (Онолва кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100112111100002652
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100265
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Вшедзень (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)

Вшедзень — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Постомино гминаcында урнашкан авыл.

# Вшедзень (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Новае Сяло (Смаргонский районы)

Новае Сяло (белар. Новае Сяло) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.

# Новае Сяло (Смаргонский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Алба (Тулча)

Алба — Румыниянең Тулча жудецында урнашкан авыл. Извоареле (коммуна, Тулча) коммунасына карый.

# Алба (Тулча)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 75 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Османкөй (Ивринди)

Османкөй (төр. Osmanköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Ивринди илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гроувленд (Айдахо)

Гроувленд — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гроувленд (Айдахо)
## Географиясе

Гроувленд халык санын алу урыны мәйданы — 5,947942 км², 5,947946 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1370 метр биеклектә урнашкан.
# Порчири II (Фрозиноне)

Порчири II — Италиянең Лацио төбәге Рипи өязендә урнашкан торак пункт.

# Порчири II (Фрозиноне)
## Географиясе

Порчири II Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Порчири II (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Чентро Л'Оази (Казерта)

Чентро Л'Оази — Италиянең Кампания төбәге Кастэль-Кампаньано өязендә урнашкан торак пункт.

# Чентро Л'Оази (Казерта)
## Географиясе

Чентро Л'Оази Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Чентро Л'Оази (Казерта)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Писеговка

Писеговка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга Чулман елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Писеговка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100112111100001174
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100117
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Капела-Четранголо (Салерно)

Капела-Четранголо — Италиянең Кампания төбәге Монтекорвино-Ровелла өязендә урнашкан торак пункт.

# Капела-Четранголо (Салерно)
## Географиясе

Капела-Четранголо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Капела-Четранголо (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сүтлүҗе (Юсуфэли)

Сүтлүҗе (төр. Sütlüce) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Юсуфэли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Бәрдибәк

Бәрдибәк яки Мөхәммәт Бәрдибәк (tat. lat. Bärdibäk(үле сылтама), بردی بک 1359-1310) - Алтын Урда ханы (1357-1359). Җанибәкнең улы һәм дәвамчысы.
Миһербансыз бастыру сәясәтен үткәргән хан.

# Бәрдибәк
## Тарих
### Фарсы Иленә яу

Әтисе Җанибәк хан җитәкчелегендә 1356 елда Фарсы Иленә яуда катнашкан, шушы сугышта Алтын Урда җиңгәннән соң дәүләткә Азәрбайҗан кушылган һәм Фарсы Иленең Тәвриз шәһәрен басып алынган. Яудан соң Җанибәк улын Тәвриз хакиме итеп билгеләгән. Ләкин 1357 елда сугыштан кайткач Җанибәк авырып киткән һәм Бәрдибәк Тәвриздән Алтын Урда башкаласына ашыгып кайткан.

# Бәрдибәк
## Тарих
### Хакимияткә килү

Җанибәк 1357 елда үлгән, кайбер чыганаклар буенча сугыштан соң үз үлеме белән авырып үлгән, рус чыганак буенча Бәрдибәк яклылары Җанибәкне үтергәннәр, Бәрдибәк идарә итүеннән рус үпкәләренә күрә рус чыганагы ышанычлы түгел.

# Бәрдибәк
## Тарих
### Бастыру сәясәте

Бәрдибәк рәхимсез сәясәтен үткәргән: үз тәхетен югалтырга куркып туганнарын үтерергә боерык биргән. Нәтиҗәдә Бату хан нәселеннән 12 вәкилләр үтерелгән булган.
Бастыру сәясәте нәтиҗәсендә күп күренекле татар морзалары, аксөякләре көнбатышка, Литвага, Рус Олысына китәргә дучар булганнар. Алар арасында мәшһүр эшлеклеләр бабалары - Кутузовлар, Суворовлар, Болгаковлар, Бердяевләр, Толстой (Идрис морза), Нахимовлар (Нахыйм), Түргеневләр, Карамзиннар (Кара морза) һәм бүтән.

# Бәрдибәк
## Тарих
### Эчке сәясәт

Бәрдибәк Рус православ чиркәве ясак түләүдән азат итүне яңадан раслаган.
1358 елда Венеция сәүдәгәрләренә Кырым Олысында - Азак, Провато, Судак, Күктүбә шәһәрләрендә торырга һәм сәүдә итәргә рөхсәт биргән.
Гарәп тарихчысы Ибн Хәлдүнә буенча сарай даирәсендә бәкләрибәк вазифасында Мамай булган.

# Бәрдибәк
## Түнтәрелеш. Бөек чуалыш чоры башлануы

1359 елда Көлпә (кайбер чыганак буенча Бәрдибәк энесе) түнтәрелешне оештырган, түнтәрелеш нәтиҗәсендә Бәрдибәк һәм аның яклысы Туглы-бай үтерелгәннәр. Бәрдибәк үлгәннән соң Бату хан токымы тәмамлана һәм Алтын Урда көчле-кодрәтле дәүләт булудан туктый.
Бәрдибәк үлгәннән соң Алтын Урдада бөек чуалыш чоры башлана, рус кулъязмасында "великая замятня" дип йөртелгән.
# 177 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) — I гасыр :
Хронологик таблица :
177 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.

# 177 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:177 елда (б. э. к.) туганнар

# 177 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:177 елда (б. э. к.) вафатлар
# Рем Абзалов
## Тәрҗемәи хәле

Казан университетында рабфакта укый. Казан авиация заводында профком рәисе булып эшли. 1939-40 елларда совет-фин сугышында катнаша. 1942 елдан Бөек Ватан сугышы фронтларында, 4 нче гвардияче армиянең 40 нчы гвардияче укчы дивизиясендә рота, батальон командиры. 3 нче Украина фронты гаскәрләре составында Украина, Молдавия, Маҗарстан, Румыния, Югославияне азат итү сугышларында катнаша. 1944 елның 1 декабрендә Дунапатай авылы тирәсендә (Маҗарстан) Дунайны кичкәндә батырлык күрсәтә. «Выстрел» Югары командирлар курсын тәмамлый (1946), Ташкәнт шәһәре хәрби комиссариатында эшли. Ленин, ике Кызыл Йолдыз ордены, медальләр белән бүләкләнә. Ташкәнттәге хәрби зиратының Каһарманнар аллеясендә күмелгән.
# Макопсе

Макопсе (рус. Макопсе) — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы кара диңгез урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Макопсе
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — кара диңгез елгалары бассейны Шепси елгасының көнбатыш чигеннән Псоу елгасына чаклы (РФ һәм Грузия сиге). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — кара диңгез бассейны елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 06030000312109100000455
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 109100045
* Бассейн коды — 06.03.00.003
* ГӨ буенча саны — 09
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Попово (Мендзижецкий повяты)

Попово — Польшаның Любуш воеводалыгы Бледзев гминасында урнашкан авыл.

# Попово (Мендзижецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.