yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Аркуш-ди-Валдевеш

Аркуш-ди-Валдевеш (порт. Arcos de Valdevez) — Португалиядә урнашкан шәһәр, Виана-ду-Каштелу округына карый торган шул ук исемдәге муниципалитет үзәге.

# Аркуш-ди-Валдевеш
## Тарихы

Шәһәр 1515 елда нигезләнгән. 1936 елдан алып 1976 елга кадәр Португалиянең тарихи Минью провинциясенә караган.

# Аркуш-ди-Валдевеш
## Географиясе

Мәйданы — 447,6 ± 0,00999999999999 км². Муниципалитет составына Суажу, Азере (Аркуш-де-Валдевеш), Абоин-даш-Шосаш, Агиан, Paçô, Миранда (Аркуш-де-Валдевеш), Риу-де-Моиньюш (Аркуш-де-Валдевеш), Монте-Редонду (Аркуш-де-Валдевеш), Гавиейра, Сеньярей, Прозелу (Аркуш-де-Валдевеш), Падрозу (Аркуш-де-Валдевеш), Сан-Пайю-де-Жолда, Оливейра (Аркуш-де-Валдевеш), Вале (Аркуш-де-Валдевеш), Сиштелу, Сабадин, Кабана-Майор, Кабрейру, Сендуфе, Коту (Аркуш-де-Валдевеш), Гондориш (Аркуш-де-Валдевеш), Arcos de Valdevez (São Paio) e Giela, Eiras e Mei, Grade e Carralcova, Jolda (Madalena) e Rio Cabrão, Padreiro (Salvador e Santa Cristina), Portela e Extremo, Souto e Tabaçô, São Jorge e Ermelo, Távora (Santa Maria e São Vicente), Alvora e Loureda, Arcos de Valdevez (Salvador), Vila Fonche e Parada, Guilhadeses e Santar, Vilela, São Cosme e São Damião e Sá һәм Риу-Фриу (Аркуш-де-Валдевеш) фрегезияләре керә.
# Бусланж

Бусланж (фр. Bousselange) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Сёр кантонына карый.

# Бусланж
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7.2 км².
# Белоусово (Нолинск районы)

Белоусово (рус. Белоусово) — Киров өлкәсенең Нолинск районында урнашкан авыл.

# Белоусово (Нолинск районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Белоусово (Нолинск районы)
## Сәгать поясы

Белоусово (Нолинск районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Белоусово (Нолинск районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Фалцони (Мантова)

Фалцони — Италиянең Ломбардия төбәге Вольта-Мантована өязендә урнашкан торак пункт.

# Фалцони (Мантова)
## Географиясе

Фалцони Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Фалцони (Мантова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Габдерәхим Хуҗабаев

Габдерәхим Хуҗабаев (25 апрель 1900(19000425), Хуҗант, Фәрганә өлкәсе, Рәсәй империясе—25 гыйнвар 1938, Мәскәү, ССРБ) — таҗик Совет дәүләт эшлеклесе. Үзбәкстан ССР игенчелек халык кәмисәре (1925-1929), ТаҗАССР Халык кәмисәрләре шурасы рәисе (1929), ТаҗССР Халык кәмисәрләре шурасы рәисе (1929-1933).
# Түбән Памъялы

Түбән Памъялы (чирм. Кӱшыл Памъял, рус. Нижние Памъялы) — Мари Илнең Звенигово районында урнашкан авыл.

# Түбән Памъялы
## Сәгать поясы

Түбән Памъялы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Түбән Памъялы
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (95,6%), руслар (4,4%).
# (15139) Connormcarty

(15139) Connormcarty — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15139) Connormcarty
## Тарихы

2000 елның 9 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 EY93» саналган.
# PXT1

PXT1 (ингл. Peroxisomal testis enriched protein 1) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Швеннинген (Хойберг)

Швеннинген (алман. Schwenningen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Швеннинген (Хойберг)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 19,34 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 870 метр биеклектә урнашкан.
# Кастехон-де-Аларба

Кастехон-де-Аларба (исп. Castejón de Alarba) — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Кастехон-де-Аларба
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 17,562906 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 916 ± 30 метр биеклектә урнашкан.
# HD145877

HD145877 — Гакрәп йолдызлыгында урнашкан A2mA8-F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,88 ± 0,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Брежетуба

Брежетуба — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Эспириту-Санту штатына карый.

# Брежетуба
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 342,507 км².
# NGC 1330

NGC 1330 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1330
## Тарихы

Әлеге галактика 1881 елда Франция астрономы Эдуард Стефан тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 80.01 см (31.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# HD127832

HD127832 — Кентавр йолдызлыгында урнашкан Fm_dD спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,41 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Бекетов (ай кратеры)

Бекетов (лат. Beketov) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 8,3 км булган кратер.

# Бекетов (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Николай Николаевич Бекетов (1827—1911) хөрмәтенә бирелә.

# Бекетов (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
# IC 3705-1

IC 3705-1 — чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 3705-1
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда SDSS J124341.51+191937.2, SDSS J124341.52+191937.2 һәм Gaia DR2 3948147621696137216 буларак та сурәтләнә.
# IC 3147-2

IC 3147-2 — чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 3147-2
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3147B, LEDA 39643, 2MASX J12191864+1201056, SDSS J121918.66+120105.4, MCG+02-31-092 һәм Gaia DR2 3908221197692209024 буларак та сурәтләнә.
# CARD16

CARD16 (ингл. Caspase recruitment domain family member 16 һәм Caspase recruitment domain-containing protein 16) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# C5orf24

C5orf24 (ингл. Chromosome 5 open reading frame 24) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (2209) Тяньцзинь

(2209) Тяньцзинь (лат. Tianjin) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2209) Тяньцзинь
## Тарихы

1978 елның 28 октябрендә ук әлеге атамасы тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 US1» саналган.
# Бретон теле

Бретон теле - Һинд-Европа телләр гаиләсенең кельт телләре төркеменә кергән тел. Язуы латиница язуына нигезләнгән. Велс һәм корн телләренә тугандаш.
Википедиянең
дегемер телендә бүлеге бар! br:Degemer
# Капаччо-Пестум

Капаччо-Пестум — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Салерно провинциясе составына керә.

# Капаччо-Пестум
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 0 метр биеклектә урнашкан. Агрополи, Альбанела, Чичерале, Эболи, Джунгано, Роккадаспиде һәм Трентинара коммуналары белән чиктәш.
# Әвернәле үрмәкүч

Әвернәле́ үрмәкү́ч (Araneus diadematus) - аранеидлар гаиләлегеннән үрмәкүч. Ана затларының озынлыгы 20-25 мм, ата затларының - 10-11 мм. Төсе тонык көрәннән алып кара көрәнгә кадәр. Башкүкрәкнең уртасында һәм кырыенда кара сызыклары бар. Аяклары аксыл, кара төстәге боҗралы. Корсагы озын, өске өлешендәге ак таплар әвернә сурәте хасил итә (исеме шуннан). Урман төре. Татарстанның барлык территориясендә дә очрый. Лишайниклы һәм мүкле, нарат җиләкле наратлыкларда, чыршылыкларда яши. Ерткыч. Агач һәм куак ботаклары, кайвакыт биек үлән сабаклары арасына тәгәрмәчсыман вертикаль җәтмә үрә, аңа эләккән бөҗәкләр (гадәттә чебеннәр) әвернәле үрмәкүчкә азык булып торалар. Аталану һәрвакыт ана зат җәтмәсендә «туй биюләре» белән уза. Ана әвернәле үрмәкүч 5-6 кузы сала, аларның һәркайсында 15 тән алып 1 меңгә кадәр йомырка була. Ешрак йомыркалар яки кузыдагы нимфалар, сирәгрәк - җенси җитлекмәгән үрмәкүч кышлый. Язын яшь үрмәкүчләр кузыдан чыга, башта төркемләп яшиләр, ә аннары, таралып, ау җәтмәләре үрә башлыйлар.
# Расцяробы (Буда-Кашалёвский районы)

Расцяробы (белар. Расцяробы) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.

# Расцяробы (Буда-Кашалёвский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Алфен-ан-дер-Рейн

Алфен-ан-дер-Рейн (нид. Alphen aan den Rijn) — Нидирланның Көньяк Һолландия правинсәсендә урнашкан шәһәр.
# IC 4206

IC 4206 — чикләрендә урнашкан йолдыз .

# IC 4206
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4206 буларак та сурәтләнә.
# (10498) Bobgent

(10498) Bobgent (лат. Bobgent) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10498) Bobgent
## Тарихы

1986 елның 11 сентябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 RG3» саналган.
# Флайо (Терамо)

Флайо — Италиянең Абруцци төбәге Торано-Нуово өязендә урнашкан торак пункт.

# Флайо (Терамо)
## Географиясе

Флайо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Флайо (Терамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бугай (Келецкий повяты)

Бугай — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Стравчин гминасында урнашкан авыл.

# Бугай (Келецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Оейсис (Риверсайд округы, Калифорния)

Оейсис — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Оейсис (Риверсайд округы, Калифорния)
## Географиясе

Оейсис халык санын алу урыны мәйданы — 50,844764 км², 50,843469 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән −141 Фут биеклектә урнашкан.
# TSR3

TSR3 (ингл. TSR3 ribosome maturation factor) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Башковце (Собранци)

Башковце (словак. Baškovce) — Словакиянең Собранце округында урнашкан авыл.

# Башковце (Собранци)
## Тарихы

Авыл 1427 елда нигезләнгән.

# Башковце (Собранци)
## Географиясе

Мәйданы — 6,21 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 172 метр биеклектә урнашкан.

# Башковце (Собранци)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Пираино

Пираино — Италиянең Сицилия төбәгендә урнашкан коммуна. Мессина (метрополитенский город) провинциясе составына керә.

# Пираино
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 416 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Джойоза-Мареа, Сант'Анджело-ди-Броло һәм Броло коммуналары белән чиктәш.
# Баян (Дашкәсән)

Баян (әзери. Bayan) — Әзербайҗанның Дашкәсән районына караган авыл.
# IC 2954

IC 2954 — Әсәт йолдызлыгы чикләрендә урнашкан cейфертовская галактика .

# IC 2954
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2954, 2MASX J11450370+2649395, PGC 36600, Z 157-28, UZC J114503.8+264940, Z 1142.4+2707, SDSS J114503.74+264939.7, CAIRNS J114503.76+264939.8, NPM1G +27.0335, LEDA 36600 һәм Gaia DR2 4017933251049529728 буларак та сурәтләнә.
# Нарбонна

Нарбонна (Нарбонна, фр. Narbonne, окс. Narbona) — Франсаның Окситания төбәгендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 52082 кеше (2013).

# Нарбонна
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Нарбонна Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

# Нарбонна
## Рәсми сайт

* Рәсми веб-сәхифәсе
# QPCT

QPCT (ингл. Glutaminyl-peptide cyclotransferase) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (13762) 1998 SG130

(13762) 1998 SG130 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13762) 1998 SG130
## Тарихы

1998 елның 26 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SG130» саналган.
# Сежайнш

Сежайнш — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. Oliveira de Frades, Souto de Lafões e Sejães муниципалитетына карый.

# Сежайнш
## Географиясе

Мәйданы — .
# (3026) Sarastro

(3026) Sarastro (лат. Sarastro) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3026) Sarastro
## Тарихы

1977 елның 12 октябрендә Пауль Вильд тарафыннан Циммервальд обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 TA1» саналган.
# Идиопатияле ялгыз хориоидит

Идиопатияле ялгыз хориоидит — ачыклауда авырлыкларга китерә алган аерым нозологик форма, чөнки башка чирләргә охшаш.
1. Бераз күрү кимү һәм йөзеп йөрүче томанланулар белән билгеләнә.
2. Билгеләре
* Чирнең кискен фазасында витреит.
* Экватордан артка хориоидеяның төгәлсез кырыйлар белән чикләнгән тонык-сары төстәге күтәренке ясалу.
* Ясалу субретиналь сыекча туплану һәм «макуляр йолдыз» күренеше белән бергә бара ала.
* Ялкынсыну бетә барганда чыганак чикләре төгәлләнә, субретиналь сыекча һәм экссудат резорбцияләнә (рәс. 14.67).
* Сирәгрәк күренешләре — челтәркатлау тамырлары киңәю һәм фокаль ретиналь кан савулар.
NB Чыганаклар гадәттә зур түгел, шуңа УТТ файдасы аз.
3. Күрүгә янаучы актив чыганак дәвалавын системалы билгеләнгән кортикостероидлар белән башкаралар. Актив булмаган чыганаклар тотрыклы кала яки дәвалаусыз үткәрәләр.
4. Дифференциаль диагностиканы ялкынсынулы чыганаклар (саркоидоз, туберкулез, төерле арткы склерит һәм сифилис) һәм тутсыз шешләр (тутсыз меланома, метастазлар һәм хориоидеяның чикләнгән гемангиомасы) белән үткәрәләр.
# Идо Википедиясе

Идо Википедиясе – Википедиянең идо телендәге бүлеге.

# Идо Википедиясе
## Статистика

Идо Википедиясендә 50 245 мәкалә бар (12 сентябрь 2024). Теркәлгән кулланучылар саны — 39 726, шул исәптән 59 кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган, 5 кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны — 1 053 347.
# (4812) Хакухоу

(4812) Хакухоу (лат. Hakuhou) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4812) Хакухоу
## Тарихы

1977 елның 18 февралендә Х. Косай, тарафыннан Кисо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 DL3» саналган.
# Газ-Ю

Газ-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Вымь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.

# Газ-Ю
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200212103000022668
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002266
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Эршир (Айова)

Эршир — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Эршир (Айова)
## Тарихы

Эршир шәһәре 1882 елда нигезләнгән.

# Эршир (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,536291 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 402 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (15363) Изаи

(15363) Изаи — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15363) Изаи
## Тарихы

1996 елның 18 мартында Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 FT6» саналган.
# 8-нче армия

8-нче армия — төрле дәүләтләр кораллы көчләрендә армияның исеме.
* 8-нче армия (Бөекбритания)
* 8-нче армия (Алман империясе)
* 8-нче армия (Вермахт)
* 8-нче армия (Италия)
* 8-нче армия (НОАК)
* 8-нче армия (Госман империясе)
* 8-нче армия (Россия империясе)
* 8-нче армия (ЭККА)
* 8-нче армия (ССРБ)
* 8-нче гвардия армиясе
* 8-нче сапёрлар армиясе
8-нче һава армиясе
# HOXB1

HOXB1 (ингл. Homeobox B1) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# RPL32

RPL32 (ингл. Ribosomal protein L32) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Апановка

Апановка (каз. Апановка) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Апановка
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Висконди-ду-Риу-Бранку (Минас-Жерайс)

Висконди-ду-Риу-Бранку — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Висконди-ду-Риу-Бранку (Минас-Жерайс)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 241,957 км².
# Абая (Ярва)

Абая (эст. Abaja) — Эстониянең Ярвамаа өязендә урнашкан авыл.
# Ария Сана (Лече)

Ария Сана — Италиянең Апулия төбәге Сан-Чезарио-ди-Лечче өязендә урнашкан торак пункт.

# Ария Сана (Лече)
## Географиясе

Ария Сана Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ария Сана (Лече)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Брадьянкур

Брадьянкур (фр. Bradiancourt) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# (652) Юбилатрикс

(652) Юбилатрикс (лат. Jubilatrix) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (652) Юбилатрикс
## Тарихы

1907 елның 4 ноябрендә Иоганн Пализа тарафыннан Вена обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1907 AU» саналган.
# HD38271

HD38271 — Орион йолдызлыгында урнашкан A1IV(m) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,57 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Горене Радуле

Горене Радуле — Словениянең Шкоцян (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Горене Радуле
## Географиясе

Мәйданы — 1,3 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 223,1 метр биеклектә урнашкан.
# Кастельо-де-Фарфанья

Кастельо-де-Фарфанья (кат. Castelló de Farfanya) — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Кастельо-де-Фарфанья
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 52,6 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 358 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гросенкнетен

Гросенкнетен — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Гросенкнетен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 176,45 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 37 метр биеклектә урнашкан.
# Вест-Свиден (Висконсин)

Вест-Свиден — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Вест-Свиден (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 33,7 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 328 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Леше (Тржич)

Леше — Словениянең Тржич (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Леше (Тржич)
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 518,9 метр биеклектә урнашкан.
# Яворник (Свитави)

Яворник (чех. Javorník) — Чехиянең Пардубице крае Свитави һәм Q89751698? районында урнашкан авыл.

# Яворник (Свитави)
## Географиясе

Мәйданы — 5,701086 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 478 метр биеклектә урнашкан.

# Яворник (Свитави)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Яворник (Свитави)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия һәм Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Яворник (Свитави)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 419 |
| 1880 | 473 |
| 1890 | 495 |
| 1900 | 476 |
| 1910 | 470 |
| 1921 | 426 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 432 |
| 1950 | 347 |
| 1961 | 370 |
| 1970 | 398 |
| 1980 | 339 |
| 1991 | 294 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 335 |
| 2014 | 384 |
| 2016 | 385 |
| 2017 | 400 |
| 2018 | 404 |
| 2019 | 408 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 414 |
| 2021 | 421 |
| 2021 | 402 |
| 2022 | 412 |
| 2023 | 429 |
| 2024 | 424 |
# NAE1

NAE1 (ингл. NEDD8 activating enzyme E1 subunit 1 һәм NEDD8-activating enzyme E1 regulatory subunit) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.