yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Юан эчәк

Юан эчәк (intestinum crassum) — янбаш-сукыр эчәк тоташмасыннан башлана һәм арткы юл ачыклыгы белән тәмамлана.
* Юан эчәкнең озынлыгы 1,5 метр тирәсе һәм ул түбәндәге бүлекләрдән тора: сукыр (аннан китүче суалчансыман үсенте белән), күтәрелмә кыршау (тугым, ураучы), аркылы кыршау, төшмә кыршау, сигмасыман, туры эчәк һәм арткы юл каналы.
* Юан эчәкнең төзелеше аның хезмәте белән билгеләнә – нечкә эчәктән килгән азык калдыкларын туплау һәм алардан су белән тозларны сеңдерү.
* Юан эчәкнең нечкә эчәккә караганда диаметры зуррак.
* Юан эчәкнең шактый өлеше корсак куышлыгы тышчасына беркетелгән (чыгарма – суалчансыман үсенте, аркылы кыршау һәм сигмасыман эчәк).
* Юан эчәктә буй мускуллы катлам өч буй кыршау эчәк тасмасына (taeniae coli) тупланган. Проксималь өлештә сызыклар суалчансыман үсенте нигезендә тоташа, дисталь өлештә туры эчәк башына кадәр дәвам итеп, анда буй катламның мускуллы җепселләре тагын тигез итеп эчәк тышчасында бүленә.
o Җыерчалы тасма (taenia mesocolica) аркылы кыршау эчәккә җыерча беркетелгән сызыгы буенча урнашкан.
o Майлы тасма (taenia omentalis) аркылы кыршау эчәккә зур эч пәрдәсе беркетелгән сызыгы буенча урнашкан һәм юан эчәкнең башка өлешләренә дәвам итә.
o Ирекле тасма (taenia libera) сукыр, күтәрелмә һәм төшмә кыршау эчәкнең алгы өслегендә урнашкан. Аркылы кыршау эчәктә тасма эчәкнең борылуы өчен арткы өслеккә күчә.
* Тасмалар озынлыгы эчәк озынлыгыннан кечкенәрәк булганлыктан, эчәк тышчасы тасмалар арасында капчыксыман киңәйтүләр ясый (бөрмәле итәктә кебек) – кыршау эчәкнең гаустралары (haustra coli).
* Майлы үсентеләр (appendices omentales) – май белән тулган висцераль корсак ярысының кечкенә үсентеләре, ирекле һәм майлы тасма буенча кыршау эчәкне каплыйлар.

# Юан эчәк
## Юан эчәкнең тышчасы

* Лайлалы катлау
o Лайлада эчәк төкчәләре юк.
o Юан эчәкнең әйләнмә җыерчыклар өзелә, һәм кыршау эчәкнең ярым ай җыерчасын (plicae semilunares coli) ясый. Җыерчалар лайладан гына түгел, ә башка тышча катламнарыннан да ясалаган.
o Монда ялгыз лимфоид фоликуллар гына бар (Пейер төймәләре юк).
* Лайла асты катлавы.
* Мускуллы катлау.
* Сүл асты нигезе.
* Сүлле катлау.
# Тельманово (Шал акын районы)

Тельманово (каз. Тельманово) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Тельманово (Шал акын районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Канстанцинава (Свирски авыл советы)

Канстанцинава (белар. Канстанцінава) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.

# Канстанцинава (Свирски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (11982) 1995 UF6

(11982) 1995 UF6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11982) 1995 UF6
## Тарихы

1995 елның 25 октябрендә Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 UF6» саналган.
# Теусизапан (Искатеопан де Кваутемок)

Теусизапан — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ixcateopan de Cuauhtémoc муниципалитеты составына керә.

# Теусизапан (Искатеопан де Кваутемок)
## Географиясе

Теусизапан Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Теусизапан (Искатеопан де Кваутемок)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Теусизапан (Искатеопан де Кваутемок)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Подгора (Стража)

һәм
Подгора — Словениянең Стража (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Подгора (Стража)
## Географиясе

Мәйданы — 2,73 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 175 метр биеклектә урнашкан.
# Аденштедт

Аденштедт — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Аденштедт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 18,67 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 184 метр биеклектә урнашкан.
# Штайнбах (Айхсфельд)

Штайнбах (алман. Steinbach) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Штайнбах (Айхсфельд)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,46 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 330 метр биеклектә урнашкан.
# Акчешме (Чанаккале)

Акчешме (төр. Akçeşme) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Чанаккале илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Насыйр Уразбаев

Насыйр Уразбаев (Насыйр Рәфыйк улы Уразбаев, 3 апрель 1902(1902-04-03), Үтәк, Стәрлетамак өязе, Уфа губернасы, Россия империясе — 31 гыйнвар 1981(1981-01-31) (78 яшь), Уфа, РСФСР, СССР) — дәүләт эшлеклесе, БАССРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1962), БАССР урман сәнәгате халык комиссары урынбасары (1939-1940), БК(б)Фның Башкортстан өлкә комитетының 3 нче сәркатибе (1943-?), БАССР МШ рәисе (1946-1951), СССР урман сәнәгате министры урынбасары (1951-1953), СССР урман сәнәнгате минстрлыгының урман чималы базасы идарәсе башлыгы (1953-1955).
# 865 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 865 — Милади тәкъвим буенча IX гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 865 — безнең эрага кадәр IX гасырга кергән ел.
* 865 — сан.
# Маерс-Корнер (Нью-Йорк)

Маерс-Корнер — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Маерс-Корнер (Нью-Йорк)
## Географиясе

Маерс-Корнер халык санын алу урыны мәйданы — 13,093563 км², 13,093535 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 66 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Тшцинець (гмина Любартив)

Тшцинець — Польшаның Люблин воеводалыгы Любартув гминасында урнашкан авыл.

# Тшцинець (гмина Любартив)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD93038

HD93038 — Җилкәннәр йолдызлыгында урнашкан A3III(m) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,91 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Мечетка (Зур кушылдыгы)

Мечетка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ростов өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Зур елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 55 км.

# Мечетка (Зур кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Донец (бассейнның Россия өлеше), елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010400612107000014392
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107001439
* Бассейн коды — 05.01.04.006
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Тирьякиоглу (Айваҗык)

Тирьякиоглу (төр. Tiryakioğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Айваҗык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сәйфелгабит Мәҗитов

Сәйфелгабит Мәҗитов, Сәйфелгабит Мәҗит улы Мәҗитов (Каракалпакстанда: каракалп. Seyfulǵábit Májitov, 1867 ел, РИ, Казан губернасы, Үртәм — 1938 ел, СССР, Үзбәкстан ССР, Каракалпакстан АССР, Нөкис) — шагыйрь, прозаик, драматург, совет-фирка хезмәткәре, журналист, каракалпак совет әдәбиятына нигез салучыларның, беренче каракалпак әлифбасын төзүчеләрнең, каракалпак мәктәбе өчен беренче дәреслекләр язучыларның берсе, беренче каракалпак совет драматургы. СССР язучылар берлеге әгъзасы (1934 елдан).

# Сәйфелгабит Мәҗитов
## Тәрҗемәи хәле

1867 елда Казан губернасы (хәзерге Әтнә районы) Үртәм авылында туган. 1877 елдан гаиләсе белән Урта Азиядә: башта Актүбәдә, аннары Коңгырат шәһәрендә яши. Коңгыратта Мөхәммәт Шәриф Суфизадә мәдрәсәсен тәмамлаган С. Мәҗитов волость башлыгы сәркатибе булып эшли башлый. Бердах белән таныша, шигъри әйтешләрдә катнаша. 1905 елдан соң күпләп чыга башлаган татарча газета-журналларны күпләп алдыра, үз шигырьләрен дә аларга җибәреп тора. Мәктәп-мәдрәсә ачарга хыяллана. Каракалпак фольклорын, шагыйрьләрнең әсәрләрен язып бара. 1928 елда аларны китап итеп бастыра.
Октябрь инкыйлабыннан соң шура-фирка органнарында эшли. «Беренче адым» (1924) газетасын һәм «Хезмәт әдәбияты» (1931) журналын нигезләүдә катнаша. «Иркен Каракалпак» ( ٴيركين قاراقالپاق ) (соңрак «Кызыл Каракалпакстан», «Совет Каракалпакстаны») газетасының җаваплы сәркатибе булып эшли. 1924 елдан гарәп графикасындагы, 1929 елдан соң латин язулы каракалпак телендә дәреслекләр, уку-укыту программалары, методик ярдәмлекләр төзү эшендә катнаша. 1938 елда сәяси золым корбаны була: кыйналулардан соң, судка хәтле вафат була.

# Сәйфелгабит Мәҗитов
## Иҗаты

Беренче шигырьләре 1907 елда дөнья күрә. И.А. Крылов мәсәлләрен, Тукай шигырьләрен тәрҗемә итә. Күп санлы шигырьләр («Каракалпак», «Ирек таңы», «Кызларга», «Кит, кит», «Укудандыр», «Гамең бар» һ.б.), шулай ук «Ирназар батыр» (1926), «Сабак», «Егет булдык», «Соңгы киртә» (1928), «Багдагөл» (1934), «Кара йөрәкләр», «Гөләм-Тайман» драмаларының, «Сөен белән Сара», «Калморат», «Унтугыз», «Җомагол», «Байбәтчә» исемле күләмле проза әсәсрләре авторы. Сәхнә әсәрләре Шымбай, Коңгырат, Түрткүл театрларында кат-кат куела.

# Сәйфелгабит Мәҗитов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 1924 ― Кызыл Байрак ордены (Харәзм халык республикасы)
# Норт-Велли (Нью-Мексико)

Норт-Велли — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Норт-Велли (Нью-Мексико)
## Географиясе

Норт-Велли халык санын алу урыны мәйданы — 18,264871 км², 18,244819 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1522 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Спрингфилд (Вермонт)

Спрингфилд — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Спрингфилд (Вермонт)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 49,5 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 162 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Грынявичы (Свислацкий районы)

Грынявичы (белар. Грынявічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.

# Грынявичы (Свислацкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Шыгырдан вулысы

Шыгырдан вулысы (тат. شىٰغىٰردان ۋولىٰسىٰ, рус. Шихирданская волость) — Сембер губернасына, Татарстан АССРга, Чуаш АӨгә һәм Чуаш АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Морат, Батыр, Шомырша һәм Тархан вулыслары белән чиктәш булган (1890). 6 торак пунктта 10883 кеше яшәгән. 1920-1921 елларда ТАССР составында була, 1921 елда Чуаш АӨ составына күчерелә. 1927 елда бетерелә, территориясе Батыр районына кушыла.
# Оеждя

Оеждя — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Галда-де-Жос (коммуна) коммунасына карый.

# Оеждя
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Силвергилл (Алабама)

Силвергилл — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Силвергилл (Алабама)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 3,259553 км², 3,106658 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 43 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Страда ин Кянти (Фиренца)

Страда ин Кянти — Италиянең Тоскана төбәге Греве-ин-Кьянти өязендә урнашкан торак пункт.

# Страда ин Кянти (Фиренца)
## Географиясе

Страда ин Кянти Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Страда ин Кянти (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Наилә Фатехова

Наилә Фатехова – татар җырчысы, Татарстанның (2006) һәм Россиянең (2002) атказанган артисты. 1962 елда Мәскәүдә хезмәткәрләр гаиләсендә дөньяга килгән. Әти-әнисе чыгышлары белән Горький өлкәсенең Яндавишча авылыннан. Әсгать Халид улы Фатехов – инженер, Дәүләт премиясе лауреаты.
Наилә Фатехова кечкенәдән музыкага тартылган. Әти-әнисе аның музыкага булган һәвәслеген күреп, өйгә фортепиано алган. Музыка мәктәбендә укыганда ук Наилә көйләр яза башлый. Аннан укуын Ипполитов-Иванов исемендәге училищеда «хор дирижеры» белгечелеге буенча дәвам итә. 1980 елдан, икенче курста укыганда Наиләгә Москонцертның, Сәяр Хәбибуллин җитәкчелегендәге "Хыял" ансамблендә чыгыш ясый башлый. Талантлы кызны телевидениедә даими бара торган "Шире круг" тапшыруына чакыралар. Бервакыт шулай тапшыру эшләгәндә Наилә ханым тәнәфес вакытында М. Рождественскийга татарча җыр башкара. Режиссерга бу бик тә ошый. "Споемте, друзья", "С добрым утром" тапшыруларында Наилә Фатехова татарча җырлый башлый.
1986-88 елларда Мәскәү өлкә филармониясендә вокалчы-солист. 1989-91 елларда Хөсәен Кужалиев җитәкчелегендәге «Эмират» ансамблендә оештыручы, текстлар һәм музыка авторы, вокалчы. 1991-2005 елларда – кабат Мәскәү өлкә филармониясенең вокалчысы.
Татар эстрадасында төп урынны биләгән туган көн, мәхәббәт, туганлык хисләренә багышланган гадәти җырлардан аермалы буларак, Н.Фатехованың репертуарын тарихи һәм дини темаларга багышланган җырлар биләп тора.
Наилә Фатехова "Мәдинә" ансамблен оештыручы. Әлеге төркем мөселман илләрендә еш гастрольләрдә була һәм бик күп бүләкләргә лаек була. Бүген Наилә ханым "Рух" продюсерлык үзәге директоры булып эшли. Мәскәүдә яшәүче татарлар белән һәрдаим элемтәдә тора, алар белән төрле проектлар эшли.
Наилә ханым Барый Алибасов студиясендә бик күп җырлар яздыра. "На-На" төркеме белән чыгыш ясый. "Умырзая" җыр җыентыгын чыгара. Аннан "Тынычлык кешесе", "Гөлләр", "Татар илем" дип аталган дисклары чыга.

# Наилә Фатехова
## Дискография

* «Тынычлык кешесе»
* «Гөлләр»
* «Татар илем»
* «Мәдинә»
* «Умырзая»

# Наилә Фатехова
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2003 ― Россиянең атказанган артисты
* 2006 ― Татарстанның атказанган артисты
* 2022 ― «Әл-Фәхр» ордены (Россия Мөфтиләр шурасы) ― «рухи мөселман культурасы мәдәни мирасын саклауга, яшь буынны тәрбияләү традицияләрен үстерүгә сизелерлек өлеш керткәне, хәйрия программаларында актив катнашканы өчен, шулай ук 60 яшьлек юбилее уңаеннан»
# Липк-Ях

Липк-Ях — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Юган елгасының уң ярына тамагыннан 274 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 107 км.

# Липк-Ях
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200048106
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204810
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Скиапарелли (ай кратеры)

Скиапарелли (лат. Schiaparelli) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 24,2 км булган кратер.

# Скиапарелли (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Джованни Вирджинио Скиапарелли (1835—1910) хөрмәтенә бирелә.

# Скиапарелли (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Трамбулл (Коннектикут)

Трамбулл — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Трамбулл (Коннектикут)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1639 елда нигезләнгән.

# Трамбулл (Коннектикут)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 23,5 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 81 ± 1 метр һәм 71 метр биеклектә урнашкан.
# Обаль (Гарадоцкий районы)

Обаль (белар. Обаль) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.

# Обаль (Гарадоцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Терман (Айова)

Терман — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Терман (Айова)
## Тарихы

Терман шәһәре елда нигезләнгән.

# Терман (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,440574 км², 1,440575 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 298 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Фрейшу-де-Байшу

Фрейшу-де-Байшу — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Freixo de Cima e de Baixo муниципалитетына карый.

# Фрейшу-де-Байшу
## Географиясе

Мәйданы — .
# Төсле катлау кисталары

Төсле катлау эпителиеннан яки стромасыннан (сирәгрәк) үсеш алучы төсле катлауның беренчел кисталары сирәк очрый. Эпителиаль кисталар тутлы эпителийның ике катламы арасында урнаша (рәс. 15.17a).
1. Эпителиаль
* Ялгыз яки күп санлы көрән яки үсеш урынына карап үтә күренмәле күләмле ясалулар бер яклы һәм ике яклы була ала (төсле катлау эпителие яки иридо-цилиар эпителийга карата).
* Кисталар бәбәк кырые буенча (рәс. 15.17б) төсле катлауның урта өлкәсендә яки тамырында урнаша ала.
* Кайвакыт кисталар өзелә һәм алгы камерада ирекле күченә ала (рәс. 15.17в).
* Күпчелек очракта барыш симптомсыз һәм куркыныч түгел. Зур күләмдәге кисталар сирәк кенә күрүне боза һәм аргонлы фотокоагуляция ысулы белән дәвалауны таләп итә.
2. Стромаль кисталар гомернең беренче елларында барлыкка килә.
* Солитар, бер яклы, яссы ачык алгы тышчалы һәм эчендә сыеклык белән.
* Кисталар берничә еллар дәвамында симптомсыз кала яки кинәт зураеп икенчел глаукома үсешенә, мөгезкатлау зарарлануына китерә һәм псевдогипопионны хәтерләткән сыеклык-детрит чигендә биеклек белән була ала (рәс. 15.17г).
* Үзеннән-үзе регрессия мөмкин булса да, күбесенчә инә белән аспирация яки эксцизия кирәк. 1 минутка киста эченә этанол кертү эксцизиягә альтернатива була ала.

# Төсле катлау кисталары
## Икенчел кисталар

Икенчел кисталар түбәндәге сәбәпләр нәтиҗәсендә барлыкка килә.
1. Кисталар имплантациясе — иң еш сәбәп. Мондый кисталар үтәли җәрәхәт яки хирургик операция нәтиҗәсендә төсле катлауга эләккән конъюнктива эпителиеның өске күзәнәкләреннән үсеш ала:
а) энҗе кисталар — тонык тышча белән кечкенә ак тыгыз ясалулар строма калынлыгында урнаша һәм җәрәхәт белән бәйле түгел (рәс. 15.18а);
б) сүлле кисталар үтә күренмәле, сыекча белән тулган һәм җәрәхәт белән тоташа ала (рәс. 15.186). Алар еш күләмдә артып, мөгезкатлау шешүенә, алгы увеитка һәм глаукомага китерә ала. Ультратавышлы биомикроскопия кистаның урнашуын һәм таралышын билгеләргә булыша, бу хирургик эксцизияне ниятләгәндә мөһим.
2. Дәвамлы миотиклар куллану. Гадәттә кечкенә бәбәк кырые буенча күп санлы билатераль кисталар ясала (рәс. 15.18в). Алар ясалуын кисәтү өчен 2,5% фенилэфрин тамызалар.
3. Паразитар кисталар бик сирәк (рәс. 15.18г).
# Кастер (округ, Айдахо)

Кастер — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Чаллис шәһәре.

# Кастер (округ, Айдахо)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1881 елда оештырыла.

# Кастер (округ, Айдахо)
## Территориясе

Округ мәйданы 12 786 км² тәшкил итә.
# Гөлнара Бикбулатова

Бикбулатова Гөлнара Фәрит кызы (14 май 1964 ел) —хокук белгече. 2018 елдан Башкортстан Республикасының 6 нчы чакырылыш Дәүләт Җыелышы — Корылтай депутаты. Башкортстан Республикасының атказанган юристы.

# Гөлнара Бикбулатова
## Биографиясе

Гөлнара Фәрит кызы Бикбулатова 1964 елның 14 маенда Хәйбулла районының Юлдыбай авылында танылган җырчы Фәрит Бикбулатов гаиләсендә туа.
Соңыннан алар Уфа каласына күченә. Югары белемне Гөлнара Фәрит кызы Башкорт дәүләт университетындаала.

# Гөлнара Бикбулатова
## Хезмәт эшчәнлеге

Дипломлы белгеч хезмәт юлын 1981 елда башкаланың Киров районы судында хөкем утырышы секретаре булып башлый.
1982—1984 елларда Совет районы судында шул ук вазифада эшли.
1984—1990 еллар — Башкорт дәүләт университетының юридик факультеты кафедрасы лаборанты
1991 ел — Киров районы прокуратурасының канцелярия мөдире.
1991—1995 еллар — Башкорт дәүләт университеты кафедрасы ассистенты.
1995—1997 еллар — Башкортстанның янгынга каршы СРСУ-сы ябык акционерлар җәмгыятенең кадрлар-юридик бүлеге начальнигы.Аннары 2005 елга кадәр прокурорларның арбитраж процесында катнашуын тәэмин итү буенча бүлек прокуроры ярдәмчесе. 2007 елгача — Башкортстан прокуратурасының федераль законы башкаруын күзәтү буенча идарәлекнең бүлек мөдире.
2007—2018 елларда Башкортстан прокуроры урынбасары.
2018 елдан — Башкортстан Республикасының 6 нчы чакырылыш Дәүләт Җыелышы — Корылтай депутаты.

# Гөлнара Бикбулатова
## Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

* Башкортстан Республикасының атказанган юристы
* Россия Федерациясе прокуратурасының мактаулы хезмәткәре
* «Лаеклы хезмәте өчен» Россия Федерациясе генераль прокурорының күкрәк билгесе (2008)
* Россия хөкем приставлары федераль хезмәте директоры боерыгы белән "Казанышлары өчен" медале белән бүләкләнә (2009).
# Күктүбе (Карасай районы)

Күктүбе (каз. Көктөбе) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Күктүбе (Карасай районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Сагас-Кы (Тонукыль-Кы кушылдыгы)

Сагас-Кы — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тонукыль-Кы елгасының уң ярыннан 60 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 27 км.

# Сагас-Кы (Тонукыль-Кы кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000112115300069336
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306933
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3