yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Дмитрий Шостакович

Дмитрий Дмитрий улы Шостакович (1906, Санкт-Петербург - 1975, Мәскәү) - совет көйязары, пианист, укытучы, җәмәгать эшлеклесе, ССРБ Халык артисты (1954), Социалистик хезмәт каһарманы (1966), 5 Сталин премиясе иясе (1941, 1942, 1946, 1950, 1952), Ленин премиясе иясе (1958). XX гасырдагы иң күренекле көйязарларның берсе.
Бөек Ватан сугышында камап алынган Ленинградта иҗат ителгән Җиденче симфония - Ленинград симфониясе белән мәшһүр.

# Дмитрий Шостакович
## Тәрҗемәи хәл

Шостакович нәселе Беларустан чыга, аның карт бабае Вильно медицина академиясен тәмамлагач, 1858 елда Казан шәһәренә күчә, аннары әтисе Санкт-Петербургга китә.
1906 елда Дмитрий Шостакович Санкт-Петербург шәһәрендә дөньяга килә.
1918 елда Петроград консерваториясенә керә. Ватандашлар сугышында әтисе вафат була, Шестакович үзе бик авырта.

# Дмитрий Шостакович
## Тәрҗемәи хәл
### Ленинград симфониясе

Бөек Ватан сугышының башлангыч чорында Ленинград симфониясен яза башлый, беренче һәм икенче өлеше камап алынган Ленинградта языла. Шулай ук Шостакович Ленинградның һава һөҗүменә каршы саклануында янгын сүндерүче булып эшли. 1941 елның октябрендә Куйбышев каласына эвакуацияләнә, биредә 27 декабрьдә симфония тәмамлана.
Премьера 1942 елның 5 мартында Куйбышевта, 19 июлендә Нью-Йоркта, 9 августында камап алынган Ленинградта уза.

# Дмитрий Шостакович
## Сугыштан соң

1948 елда Шостаковичка каршы эзәрлекләүләр һәм пычрату чаралары уздырыла. Жданов җитәкчелегендәге Шостаковичка каршы кампания нәтиҗәсендә көйязар Мәскәү һәм Ленинград консерварияләреннән куыла.
1957 елдан Шостакович рәсми совет хакимияте белән якынлаша, Көйязарлар Берлеге һәм Коммунистик фиркагә керә.
1975 елда үпкә яман шешеннән вафат була, васыятькә карамастан Мәскәүнең Новодевичье зиратында күмелгән.
# GSC5279-19

GSC5279-19 — Кит йолдызлыгында урнашкан A2mA7 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,9 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Топ-Колы-Яха

Топ-Колы-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Еты-Пур елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 31 км.

# Топ-Колы-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300057589
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305758
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Сен-Реми-де-Бло

Сен-Реми-де-Бло (фр. Saint-Rémy-de-Blot) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
# Гүвенир (Биреҗык)

Гүвенир (төр. Güvenir) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Биреҗык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# 1 нче гимназия (Әлмәт)

Риза Фәхреддин исемендәге 1 нче гимназия — Әлмәт шәһәрендә урнашкан белем бирү оешмасы.

# 1 нче гимназия (Әлмәт)
## Тарих

Гимназия үзенең эшчәнлеген 1991 нче елның 1 нче сентябрендә нефть регионының иң беренче инновацион милли белем бирү оешмаларының берсе буларак башлап җибәрде. Аның беренче директоры – Шакиров Ядкәр Габдулла улы. Мәктәпнең биш еллыгы уңаеннан “Татнефть” оешмасы 1996 нчы елның 1 нче сентябренә аңа Ленин урамы 124 нче йортта урнашкан, 700 укучыны сыйдыра алган зур яңа бина бүләк итте. Бүгенге көндә гимназия шушы адрес буенча урнашкан.
Гимназиягә Риза Фәхреддин исеме 1996 нчы елның ноябрь аенда Мәгариф Министрлыгы рөхсәтеннән бирелде. Ә 1999 нчы елның 17 нче гыйнварында, Риза Фәхреддиннең 140 яшьлек юбилее уңаеннан гимназиядә аңа багышланган музей ачылды.

# 1 нче гимназия (Әлмәт)
## Бүгенге көн

Гимназиядә 1037 укучы белем ала, аларны 58 укытучы укыта. Мәктәптә ике телле белем бирү алып барыла (татар һәм рус телләре). Аның директоры – Валиуллина Фирүзә Җәвит кызы. Гимназия кысаларында музыка мәктәбе, “Ялкын” бию ансамбле һәм башлангыч сыйныф укучылары өчен “Тамчыкай” лагере эшләп килә.
Гимназиядә түбәндәгеләр бар:
* 53 белем бирү кабинеты
* Музыка, рәсем ясау белән шөгыльләнү өчен махсус кабинетлар
* Китапханә һәм уку залы
* Фктлар һәм хореография заллары
* Лицензияләнгән медицина кабинеты (шул исәптән стоматология бүлмәсе дә)
* Кызлар һәм малайлар өчен хезмәт белән шөгыльләнер өчен 2 махсус остаханә
* 2 спорт залы,спорт мәйданчыклары,400 м йөгерү юлы булган стадион
* Йөзү бассейны
* Музей
* Һәрбер кабинетта да компьютерлар һәм презентация карау әчен махсус җиһазлар
21 нче гасырда Риза Фәхреддин исемендәге 1 нче гимназиянең төп миссиясе – рухи-мәдәни традицияләргә, халык педагогикасына нигезләнеп, милли үзаң тәрбияләү, зыялы татар шәхесләрен үстерү.

# 1 нче гимназия (Әлмәт)
## Күзаллау

Гимназия – милли-мәдәни белем бирү җирлеге буларак шәхесне төрле яклап иҗади үстерүче этнопедагогика һәм тәрбия үзәге.

# 1 нче гимназия (Әлмәт)
## Кыйммәтләр

* Гомер
* Сәламәтлек
* Хөрмәт
* Мәгърифәт
* Мәдәният
* Җаваплылык
* Рухи байлык
* Хезмәттәшлек
* Гаилә
* Милли үзаң

# 1 нче гимназия (Әлмәт)
## Традицияләре

Риза Фәхреддин исемендәге 1 нче гимназия, башка белем бирү оешмаларыннан аермалы буларак, төпле белем бирүне генә күз алдында тотмый. Аның беренче макстаы – милли тәрбия бирү. Шуның өчен аның үзенә генә хас традицияләре бар: “Сөембикә” бәйгесе, ”Кәләпүшле малай”, ”Татар кызы бәйгеләре”, Нәүрүз бәйрәмен каршы алу, карга боткасы, Әлифба бәйрәме, Багышлау һәм башкалар.
# Туктай (Башкортстанның Балтач районы)

Туктай — Башкортстанның Балтач районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452980, ГАТОБК коды — 80208831005.
# Алтынакар (Чинар)

Алтынакар (төр. Altınakar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чинар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Олы Шәле

Олы Шәле (чирм. Кугу Шале, рус. Большие Шали) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.

# Олы Шәле
## Сәгать поясы

Олы Шәле Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Олы Шәле
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (97,8%), руслар (2,2%).
# Чаталбаер (Ушак)

Чаталбаер (төр. Çatalbayır) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Ушак илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# NGC 4683

NGC 4683 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4683
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# HD140728

HD140728 — Үгезкөтүче йолдызлыгында урнашкан A0VpSiCr спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,482 ± 0,009 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Бобровники (Люблин воеводалыгы)

Бобровники — Польшаның Люблин воеводалыгы Рыки гминаcында урнашкан авыл.

# Бобровники (Люблин воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Березник (Березник авыл җирлеге)

Березник (рус. Березник) — Киров өлкәсенең Кумёны районында урнашкан авыл.

# Березник (Березник авыл җирлеге)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Березник (Березник авыл җирлеге)
## Сәгать поясы

Березник (Березник авыл җирлеге) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Березник (Березник авыл җирлеге)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
# Нова-Русас

Нова-Русас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.

# Нова-Русас
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 742,763 км².
# Галим Шәймәрданов

Галим Шәймәрданов (Галим Шәймәрдан улы Шәймәрданов, 20 март 1917(1917-03-20), Сатыш, Саба районы, Татарстан АССР — 30 октябрь 2006(2006-10-30) (89 яшь), Казан, Россия) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1977).
# Азёрки (Паставский районы)

Азёрки (белар. Азёркі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.

# Азёрки (Паставский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Уерта Пилита (Акапулко де Хуарез)

Уерта Пилита — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Акапулько-де-Хуарес муниципалитеты составына керә.

# Уерта Пилита (Акапулко де Хуарез)
## Географиясе

Уерта Пилита Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Уерта Пилита (Акапулко де Хуарез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Уерта Пилита (Акапулко де Хуарез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Добрие

Добрие — Словениянең Равне-на-Корошкем (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Добрие
## Географиясе

Мәйданы — 0,57 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 372,7 метр биеклектә урнашкан.
# Башчакмак (Азизие)

Башчакмак (төр. Başçakmak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Азизие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Вьёр

Вьёр (фр. Vieure) — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
# HD92728

HD92728 — Зур Җидегән йолдызлыгында урнашкан A0III спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,782 ± 0,009 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Фонте Тазка (Кьети)

Фонте Тазка — Италиянең Абруцци төбәге Арки өязендә урнашкан торак пункт.

# Фонте Тазка (Кьети)
## Географиясе

Фонте Тазка Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Фонте Тазка (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# WRAP73

WRAP73 (ингл. WD repeat containing, antisense to TP73) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Валя-Криковулуй

Валя-Криковулуй — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. Апостолаке (коммуна) коммунасына карый.

# Валя-Криковулуй
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Воля-Мястковска

Воля-Мястковска — Польшаның Мазовия воеводалыгы Мясткув-Косцельны гминасында урнашкан авыл.

# Воля-Мястковска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD44636

HD44636 — Орион йолдызлыгында урнашкан B8V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Зобнатица

Зобнатица (серб. Зобнатица) — Сербиянең Воеводина автоном крае Бачка-Топола җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Зобнатица
## Географиясе

Урта Дунай тигезлегенең көньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 110 метр биеклектә урнашкан.

# Зобнатица
## Климаты

Климат уртача, континенталь. Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Июльнең уртача температурасы 22 — 24 °C, гыйнварның -1,2 — 2,6 °C. Явым-төшем күләме елына 550-750 мм.

# Зобнатица
## Демография

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2002 | 309 | |
# Зур Щукова

Зур Щукова — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Илеша елгасының сул ярыннан 129 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.

# Зур Щукова
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300312103000035145
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003514
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# C17orf82

C17orf82 (ингл. Chromosome 17 open reading frame 82) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Барысавка (Климавицкий районы)

Барысавка (белар. Барысаўка) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.

# Барысавка (Климавицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (20640) 1999 TF118

(20640) 1999 TF118 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20640) 1999 TF118
## Тарихы

1999 елның 4 октябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 TF118» саналган.
# CTCF

CTCF (ингл. CCCTC-binding factor) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (18319) 1981 QS2

(18319) 1981 QS2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18319) 1981 QS2
## Тарихы

1981 елның 23 августында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 QS2» саналган.
# (1050) Мета

(1050) Мета (лат. Meta) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1050) Мета
## Тарихы

1925 елның 14 сентябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1925 RC» саналган.
# Вартмансрот

Вартмансрот — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Вартмансрот
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Вартмансрот
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 53,47 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 340 метр биеклектә урнашкан.
# Караторык (авыл)

Караторык (каз. Қаратұрық) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Караторык (авыл)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Жуцина

Жуцина (белар. Жуціна) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.

# Жуцина
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Усед

Усед (исп. Used) — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Усед
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 85,285832 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1050 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# HD63655

HD63655 — Корма йолдызлыгында урнашкан B8/9II спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,234 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Тораман (Улукышла)

Тораман (төр. Toraman) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Нигде иле Улукышла илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# 752 ел (б. э. к.)

752 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VIII гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 752 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:752 елда (б.э.к.) туганнар

# 752 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:752 елда (б.э.к) вафатлар
# Яйладиби (Ташова)

Яйладиби (төр. Yayladibi) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Ташова илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# DPCD

DPCD (ингл. Deleted in primary ciliary dyskinesia homolog (mouse)) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Күн (мәгънәләр)

Күн — күп мәгънәле сүз.

# Күн (мәгънәләр)
## Топоним

* Күн — Питрәч районы авылы.
# Иске Чыкалды авыл җирлеге

Иске Чыкалды авыл җирлеге — Россия Федерациясе Татарстанның Әгерҗе районындагы муниципаль берәмлек.
Административ үзәге — Иске Чыкалды авылы.

# Иске Чыкалды авыл җирлеге
## Тарихе

Торак пункты статусы һәм чикләре Татарстан Республикасы 2005 елның 31 гыйнварындагы «Әгерҗе муниципаль районы» муниципаль берәмлегенең һәм аның составындагы муниципаль берәмлекләрнең территорияләре чикләрен билгеләү һәм аларның статусы турында» 14-ЗРТ Законы белән билгеләнде .
# Воля-Моравицка

һәм
Воля-Моравицка — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Моравица гминасында урнашкан авыл.

# Воля-Моравицка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Добричево

Добричево (серб. Добричево) — Сербиянең Воеводина автоном крае Южно-Банатский округ җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Добричево
## Географиясе

Урта Дунай тигезлегенең көньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 81 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Добричево
## Климаты

Климат уртача, континенталь. Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Июльнең уртача температурасы 22 — 24 °C, гыйнварның -1,2 — 2,6 °C. Явым-төшем күләме елына 550-750 мм.
# DMRTB1

DMRTB1 (ингл. DMRT like family B with proline rich C-terminal 1 һәм DMRT-like family B with proline-rich C-terminal 1 isoform 1) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (19042) 6104 P-L

(19042) 6104 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19042) 6104 P-L
## Тарихы

1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6104 P-L» саналган.