yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Шулаш

Шулаш — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ишем елгасының уң ярыннан 41 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 36 км.

# Шулаш
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ишем елгасы, РФ белән Казакъстан чигеннән тамагына чаклы, Зур Ухватны кертмичә. Кече елга бассейны — Ишем (бассейнның Россия өлеше), елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010300212115300011859
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301185
* Бассейн коды — 14.01.03.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Казали (Фрозиноне)

Казали — Италиянең Лацио төбәге Кастельнуово-Парано өязендә урнашкан торак пункт.

# Казали (Фрозиноне)
## Географиясе

Казали Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Казали (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Варлюзель

Варлюзель (фр. Warluzel) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Казали Брайде (Удине)

Казали Брайде — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Премариакко өязендә урнашкан торак пункт.

# Казали Брайде (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Палацина (Алесандрия)

Палацина — Италиянең Пьемонт төбәге Сареццано өязендә урнашкан торак пункт.

# Палацина (Алесандрия)
## Географиясе

Палацина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Палацина (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гирбова (Румыния)

Гирбова — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Гирбова (коммуна) коммунасына карый.

# Гирбова (Румыния)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Чичана (Лука)

Чичана — Италиянең Тоскана төбәге Лукка өязендә урнашкан торак пункт.

# Чичана (Лука)
## Географиясе

Чичана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Чичана (Лука)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дүзкөй (Бафра)

Дүзкөй (төр. Düzköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Бафра илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гродниця (Түбән Силезия воеводалыгы)

Гродниця — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Ольшина гминасында урнашкан авыл.

# Гродниця (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пригория (коммуна)

Пригория — Румыниянең Горж жудецында урнашкан коммуна.

# Пригория (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 66,9 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Пригория, Букшана, Бурлань, Келугеряса, Добрана, Негоешть һәм Зорлешть авыллары урнашкан.
# Гавиньяно (Франция)

Гавиньяно (фр. Gavignano) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Голо-Морозалья кантонына карый.

# Гавиньяно (Франция)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,94 км².
# Хвырчил

Хвырчил — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. Мирково җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Хвырчил
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 745 метр биеклектә урнашкан.
# Сен-Реми-де-Морьен

Сен-Реми-де-Морьен (фр. Saint-Rémy-de-Maurienne) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Сен-Пьер-д’Альбиньи кантонына карый.

# Сен-Реми-де-Морьен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,37 км².
# Боргатело

Боргатело — Италиянең Тоскана төбәге Колле-ди-Валь-д'Эльса өязендә урнашкан торак пункт.

# Боргатело
## Географиясе

Боргатело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Боргатело
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Nürnberg

| Bayraq | Gerb |
| Bayraq | Gerb |
| İl | AlmaniäAlmaniä |
| Cir | BavariäBavariä |
| Koordinatalar | 49°27′10″ т. к. 11°04′40″ кч. о. |
| Berençe telgä alu | 1050 |
| Mäydan | 186,38 km² |
| Märkäz bieklege | 309 m |
| Xalıq sanı | 490 085 keşe (2011) |
| Xalıq tığızlığı | 2770 keşe/km² |
| Aglomeratsiä | 1 200 000 keşe |
| UTC | UTC+1 |
| Telefon kodı | +49 (0)911 |
* [[Файл:|300px|Nürnberg (Җир)]]
Nürnberg (almança Nürnberg [ˈnʏɐ̯nbɛɐ̯k]) - Almaniä şähäre, Bavariä tönyaq-üzägendä Pegnits yılğasında urnaşqan.
Xalıq sanı buyınça Münxen şähärennän soñ Bavariäneñ ikençe qalası. Xalıq sanı 490 085 (2011).
Frankoniä iqtisadi, mädäni üzäge häm anıñ räsmi bulmağan başqalası.
Öçençe reyx waqıtında Nürnberg - natsizm töp üzäge (almança Stadt der Reichsparteitage), yähüdlärgä qarşı yünälgän "Nürnberg qanunnarı"n buldıru urını. Şunıñ öçen Natsi Almaniä ciñelgännän soñ, näq Nürnberg şähärendä Nürnberg xökeme ütkärelgän.
Nürnberg töbäge 50 mlrd euro tulayım milli produktı belän Almaniäneñ iñ köçle iqtisadi töbäkläre isemlegenä kerä.

# Nürnberg
## İsem

Berniçä yurama bar, ber çığanaq buyınça Nürnberg ataması "nor" - qıya digän süzdän kilep çıqqan

# Nürnberg
## Mädäniät

Urta ğasırlarda Nürnberg bay säwdä, mädäni şähär bulğan. Monda küp kenä mäşhür rässamnar, şağirlär, köyyazarlar eşlägännär: Albrext Dürer, Adam Kraft, Willibald Pirkgeymer h.b. Piter Henlayn kesä säğätläre uylap çığarğan, Martin Bexaym - globus yasağan.

# Nürnberg
## Tarix

1021 yılda bügenge şähär cirendäge iñ borınğı bistä - Grosgründlax telgä alına.
XI ğasırda kirmän tözelgän.
1050 yılda "Noerenberg" digän şähär telgä alına.
Strategik urnaştıru urını säbäple Nürnberg İzge Rim imperiäse öçen zur ähämiätkä iä bulğan.
1219 yılda kayzer Fridrix II şähärgä imperiä qalası (Reichsstadt) digän däräcäne birä.
1618 yılda başlanğan Utız yıllıq suğış şähärgä zur zıyan kiterä.
1356 yılda Kayzer Karl IV imperiä qanunnar cıyıntığı "Altın Bulla" çığara, Nürnbergta saylanğan imperator berençe utırış ütkärergä tieş.
1525 yıla şähär Lüteranlıq qabul itä.
1806 yılda Napoleon şähärne Bavariägä büläk itä.
1835 yılda Nürnberg häm Fürt arasında Almaniä berençe timer yulı açıla.
1927 yılda Natsional-sotsialistik eşçelär firqäse berençe utırışı uza.
1935 yılda Nürnberg rasalı qanunnarı çığarıla.
1938 yılda ber millionlı natsistlar iñ zur cıyını uza.
1945 yılnıñ 2 ğinwarında Nürnberg şähäre bombağa totıla, İske şähär 90% ı cimerelä.
1945-1949 yıllarda xärbi cinäyätçelär östendäge Nürnberg xökeme.
1966 yılda İske şähär torğızıla.

# Nürnberg
## Şähär klimatı

Nürnberg klimatı :
| Kürsätkeç | Ği | Fev | Mar | Apr | May | İün | İül | Avg | Sen | Okt | Noya | Dek | Yıl |
| Urtaça maksimum, °C | 1,9 | 4,1 | 8,6 | 13,5 | 18,6 | 21,8 | 23,7 | 23,2 | 19,6 | 14,0 | 7,0 | 3,1 | 13,3 |
| Urtaça temperatura, °C | −0,8 | 0,5 | 3,9 | 8,2 | 13,2 | 16,6 | 18,3 | 17,6 | 14,0 | 9,0 | 3,9 | 0,6 | 8,8 |
| Urtaça minimum, °C | −3,8 | −3,1 | −0,4 | 2,8 | 7,4 | 10,7 | 12,4 | 12,1 | 8,9 | 4,8 | 0,8 | −2,3 | 4,2 |
| Yawım-töşem norması, mm | 45 | 39 | 46 | 48 | 64 | 75 | 69 | 67 | 51 | 45 | 44 | 52 | 645 |
# Бивио Мозкардини (Перуҗа)

Бивио Мозкардини — Италиянең Умбрия төбәге Джано-делл'Умбрия өязендә урнашкан торак пункт.

# Бивио Мозкардини (Перуҗа)
## Географиясе

Бивио Мозкардини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Бивио Мозкардини (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дье-сюр-Мез

Дье-сюр-Мез (фр. Dieue-sur-Meuse) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Мюш

Мюш — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Мюш
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,81 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 389 метр биеклектә урнашкан.
# Понту-дус-Волантис

Понту-дус-Волантис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Понту-дус-Волантис
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1215,189 км².
# Аподи

Аподи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатына карый.

# Аподи
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1602,48 км².
# ZNF451

ZNF451 (ингл. Zinc finger protein 451 һәм E3 SUMO-protein ligase ZNF451) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Андреянова (кратер)

Андреянова (лат. Andreianova) — Венера планетасының 3°00′ к. к. 68°48′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 66,1 километр озынлыкта булган кратеры.

# Андреянова (кратер)
## Исеме

Андреянова кратеры рус балеринасы Елена Андреянова хөрмәтенә аталган.
# Гуменец

Гуменец (чех. Humenec) — Чехиянең Урта Чехия крае Теплишовице районында урнашкан авыл.

# Гуменец
## Географиясе

Мәйданы — 1,011 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Гуменец
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Гуменец
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Гуменец
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 107 |
| 1880 | 122 |
| 1890 | 130 |
| 1900 | 116 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 113 |
| 1921 | 92 |
| 1930 | 88 |
| 1950 | 69 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 64 |
| 1970 | 53 |
| 1980 | 46 |
| 1991 | 32 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 18 |
| 2011 | 26 |
| 2021 | 34 |
# Гаринка

Гаринка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Тамырсат елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Гаринка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010800112115200032366
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203236
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Аколук (Ортаһисар)

Аколук (төр. Akoluk) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Ортаһисар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# YIPF1

YIPF1 (ингл. Yip1 domain family member 1) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Васькина (Гарадоцкий районы)

Васькина (белар. Васькіна) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.

# Васькина (Гарадоцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Фонте Сан Җовани (Кьети)

Фонте Сан Җовани — Италиянең Абруцци төбәге Монтаццоли өязендә урнашкан торак пункт.

# Фонте Сан Җовани (Кьети)
## Географиясе

Фонте Сан Җовани Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Фонте Сан Җовани (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гловачова

Гловачова — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Чарна гминасында урнашкан авыл.

# Гловачова
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сен-Мегрен

Сен-Мегрен (фр. Saint-Maigrin) — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Брухава

Брухава (белар. Брухава) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.

# Брухава
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Агакөй (Гүрсу)

Агакөй (төр. Ağaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Гүрсу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# 172-нче төмән

172-нче төмән— төрле дәүләтләрнең кораллы көчләре составына керүче төмән исеме.
* 172-нче укчы дивизиясе (1-нче формалаштыру) — 1939 елда оештырылган
* 172-нче укчы дивизиясе (2-нче формалаштыру) — 1941 елда оештырылган
* 172-нче укчы дивизиясе (3-нче формалаштыру) — 1942 елда оештырылган
* 172-нче укчы дивизиясе
* 172-нче гвардия укчы дивизиясе (ССРБ)
* 172-нче гвардия укчы дивизиясе (1-нче формалаштыру)
* 172-нче гвардия мотоукчы дивизиясе
# Буркат

һәм
Буркат — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Дзялдово гминасында урнашкан авыл.

# Буркат
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 143 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 143 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
I гасыр (б. э. к.) — I гасыр — II гасыр — III гасыр — IV гасыр :
Хронологик таблица :
143 (йөз кырык өченче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча дүшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 143 елы, I меңьеллыкның 143 елы, II гасырның 43 елы, II гасырның 5 унъеллыгының 3 елы, 140 елларның 4 елы. 143 елдан бирле 1881 ел үтте.

# 143 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:143 елда туганнар

# 143 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:143 елда вафатлар
# Маризополис

Маризополис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.

# Маризополис
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 63,61 км².
# Рётгесбюттель

Рётгесбюттель — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Рётгесбюттель
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,92 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 67 метр биеклектә урнашкан.
# IC 1665

IC 1665 — Андромеда йолдызлыгы чикләрендә урнашкан билгесез астрономик объект .

# IC 1665
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1665 буларак та сурәтләнә.
# Инҗемагара (Сарыз)

Инҗемагара (төр. İncemağara) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Сарыз илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Садкув-Духовни

Садкув-Духовни — Польшаның Мазовия воеводалыгы Бельск-Дужы гминасында урнашкан авыл.

# Садкув-Духовни
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Алнаши (мәгънәләр)

Алнаши (Алнаш) ― географик атама.
Топоним
* Алнаши ― Удмуртиядә авыл, район үзәге.
* Алнаши ― Удмуртиядә тимер юл станциясе.
Гидроним
# Сөнгәләй районы

Сөнгәләй районы (рус. Сенгилеевсᴋи район) — Сембер өлкәсе cастaфына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Сөнгәләй шәһәре.

# Сөнгәләй районы
## Халык

Милли cастaф (2010): руслар — 77,7%, чуашлар — 13,4%, татарлар — 5,3%, мaрдьıва — 1,2%.

# Сөнгәләй районы
## Административ бүленеш

Сөнгәләй районы cастaфына 3 шәһәр җирлеге һәм 3 авыл җирлеге керә.
* Сөнгәләй шәһәр җирлеге
* Красный Гуләй шәһәр җирлеге
* Силикатный шәһәр җирлеге
* Елаур авыл җирлеге
* Новая Слобода җирлеге
* Тушна авыл җирлеге
# Айкануш Даниэлян

Даниэлян Айкануш Багдасаровна (әрм. Հայկանուշ Դանիյելյան; 15 декабрь 1893 ел — 19 апрель 1958 ел) — опера җырчысы, педагог. ССРБ-ның халык артисты (1939).

# Айкануш Даниэлян
## Биографиясе

Даниэлян Айкануш Багдасаровна (Анна Борисовна) 1893 елның 3 декабрендә (яңа ысул буенча 15 декабрьдә) Россия империясе Тифлис (хәзерге Тбилиси) шәһәрендә туган.
1920 елда Наталия Александровна Ирецкая классы буенча Петроград консерваториясен тәмамлый.
1920-1922 елларда Петроградта чыгыш ясый. 1922-1932 елларда — З. П. Палиашвили исемендәге Грузин опера һәм балет театры солисты. 1924 елда Александр Шамильевич Мелик-Пашаев һәм Шара Мкртычечвич Тальян җитәкчелегендәге опера труппасында катнаша (Ленинаканда һәм Ереванда спектакльләр куялар).
1933 елдан 1948 елга кадәр — А. А. Спендиаров исемендәге Әрмән опера һәм балет театры солисты.
Концерт җырчысы буларак чыгыш ясый (Комитасның, әрмән, рус һәм Көнбатыш Европа композиторларының әләләрен башкара).
1943-1951 елларда Комитас исемендәге Ереван консерваториясендә укыта (1943-1948 елларда — вокаль кафедрасы мөдире, 1949 елдан — профессор).
1941 елдан ВКП(б) әгъзасы. ССРБ-ның 2-нче чакырылыш Югары Советы депутаты (1946-1950). Әрмән ССР-ның 1-нче һәм 3-нче чакырылыш Югары Советы депутаты.
1958 елның 19 апрелендә Ереванда вафат була. Тохмах зиратында җирләнә.

# Айкануш Даниэлян
## Хәтер

* 2000 елда Даниэлян Айкануш Багдасаровнага багышланган Әрмәнстанның почта маркасы чыгарылган.
# Оятсыз сүзләр

* Тел белеме порталы
Оятсыз сүзләр (сүгенү, әрләү сүзләре) дип татар телендәге әдәпсез, цензурага каршы килүче лексика атала.
Һәрбер халыкка хас булганча, татар теленең дә элек-электән үк сүгенү сүзләре булган. Алар, гадәттә, күңелгә җыелган тискәре эмоцияләрне чыгаруның үзенә күрә бер ысулы ролен башкара. Татар телендә "оятсыз сүзләр" славян телләренеке белән чагыштырганда күп түгел. Барлык төрки халыкларда алар бер-берсенә охшаган. Бу сүзләр, асылда, берничә роль уйный:
1) тискәре эмоцияләр белән көрәшү (эше пешмәсә, юлы уңмаса, берәр нәрсәгә ачуы килсә, зарыгып көткән кешесе вакытында килмәсә, кемдер нахакка рәнҗетсә) ;
2) җөмләләрне, сүзләрне бер-берсенә бәйләү чарасы,
3) бүтән кешене мыскыллау.
Рус телендә кайбер әдәби әсәрләрдә дә оятсыз сүзләр кулланыла. Александр Пушкин, Михаил Лермонтов, Владимир Маяковский, Александр Солженицын әсәрләрендә дә андый сүзләр очрый. Әмма татар әдәбияты өчен бу хас түгел.
Элек татар авылларында сүгенә торган кешеләргә: «Син нишлисең, оятсыз, бер телеңне тыя бел! Авызыңны тый инде!» дип тыярга тырышканнар. Ислам дине тарафыннан сүгенүнең гөнаһ икәне билгеле, чөнки һәрбер сүгенү – ул кемнедер кимсетү яки кемнеңдер хакын алу булып тора. Ә инде кеше хакына керү, аның дәрәҗәсен төшерү вә мыскыллау безнең диндә тыелган. Пәйгамбәр Мөхәммәт (с.г.в) әйткән: “Кешеләрне сүгү вә дәрәҗәләрен төшерү – яманлык һәм көферлек гамәле” (Сахих Мөслим).
Татар телендә сүгенү сүзләре күбрәк кешенең җенси әгъзасын һәм ир белән хатын-кыз арасында була торган җенси мөнәсәбәтне искә алу, һәм шуларга кагылышлы гамәл вә процесслар хакында. Татарларда иң киң таралган һәм иң кабахәт сүгенү – ул үзеңнең яки башка кешенең анасын сүгү. Чөнки шушы шакшы сүзләр артында ниндидер кешенең аналарын зина кылуда гаепләү ята. Коръәндә болай әйтелә: “Зинадан пакь булган хатыннарны зиначы дип сүгүчеләр, соңра сүзләрен дөресләр өчен дүрт шаһитны китерә алмасалар – аларга сиксән мәртәбә сугыгыз...” (“Нур” сүрәсе, 4 нче аять). РФ Административ хокук бозулар турындагы Кодексына ярашлы (20.1 нче маддә 1 өлеше) җәмәгать урыннарында сүгенеп тору вазгыятькә карап телдән кисәтү ясауга, 500 сумнан алып 1 000 сумга кадәр штрафка яки 15 тәүлеккә кадәр кулга алуга китерә. Шуңа күрә күп очракта сүгенү сүзләре махсус әйтемнәр яки төсмерле сүзләр, эвфемизмнар белән алмашына.
# Ржебржик

Ржебржик (чех. Řebřík) — Чехиянең Пльзень крае Лишна (Ржокицани) районында урнашкан авыл.

# Ржебржик
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Ржебржик
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ржебржик
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Ржебржик
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Фаил Зыязов

Фаил Әбүләис улы Зыязов 1938 елның 15 октябрендә Чишмә авылында туа. Казанның 2 нче техник училищесында укып чыгып, Әлмәт шәһәрендә электромонтер булып эшли. Шуннан армиягә алына. Хәрби хезмәтен аңа башта - Севастопольда, соңыннан Кубаның Гавана шәһәрендә үтәргә туры килә.
Армиядән кайткач, Казанның "Органик синтез" берләшмәсендә эшли. Аннары Казан театр училищесыныж бутафория бүлегендә укып чыга (1968). 1969 елдан үзен рәссам-бизәүче һөнәренә багышлый. 1975 елда Чуваш дәүләт педагогия институтының художество-графика факультетын тәмамлый.
Яшьтән сәнгатьне нечкә тоемлаучы рәссам, бар күңел җылысын салып, туган як күренешләрен чагылдырган пейзажлар, натюрмортлар, халкыбыз тормышына, тарихына кагылышлы картиналар иҗат итә.
Фаил Зыязов 1992 елдан ТР Милли музеенда баш рәссам вазыйфаларын башкара. Анда төрле экспозицияләр, күргәзмәләр оештыруда турыдан-туры катнаша.Төрле яңа музей проектларын эшли. Мәсәлән, Минзәләдәге М. Җәлил музее, Тукай районындагы И. Шакиров музее аның проектлары нигезендә оеша.
Республикабызның беренче президенты Минтимер Шәймиевнең Әнәктәге музей-йортын ачуга да Фаил Зыязовның зур хезмәт өлеше кергән.
Даими рәвештә музей коллекцияләре белән эш иткән рәссамның үз әсәрләре дә музей экспонатлары кабат җанлана, аның чын тормышны тасвирлаган картиналарында талантлы рәссам почеркы гына түгел, киң карашлы тарихчы мөнәсәбәтен дә тоясың.
Фаил Зыязов - 2001 елдан Россия һәм Татарстан Рәссамнар берлекләре әгъзасы. Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре. Хезмәт ветараны. Хәзер ялда.
# Барза (Вилча)

Барза — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Будешть (коммуна, Вилча) коммунасына карый.

# Барза (Вилча)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 246 метр биеклектә урнашкан.
# Вальприйонд

Вальприйонд (фр. Valprionde) — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
# Веруно

Веруно — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Gattico-Veruno провинциясе составына керә.

# Веруно
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 300 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Богоньо, Аграте-Контурбия, Гаттико, Борго-Тичино, Коминьяго һәм Боргоманеро коммуналары белән чиктәш.
# Түбән Падшева

Түбән Падшева — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Падшева елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Түбән Падшева
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300112103000025971
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002597
* Бассейн коды — 03.02.03.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# HD177338

HD177338 — Кавәс йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,56 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Рид (Висконсин)

Рид — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Рид (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 42,2 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 385 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Порумбак

Порумбак — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. Ернут коммунасына карый.

# Порумбак
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Трнова (Катусице)

Трнова (чех. Trnová) — Чехиянең Урта Чехия крае Катусице районында урнашкан авыл.

# Трнова (Катусице)
## Географиясе

Мәйданы — 3,051 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Трнова (Катусице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Трнова (Катусице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Трнова (Катусице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 187 |
| 1880 | 168 |
| 1890 | 182 |
| 1900 | 188 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 170 |
| 1921 | 168 |
| 1930 | 152 |
| 1950 | 106 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 110 |
| 1970 | 103 |
| 1980 | 68 |
| 1991 | 62 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 47 |
| 2011 | 57 |
| 2021 | 43 |