yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# (5336) 1991 JE1

(5336) 1991 JE1 (лат. 1991 JE1) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5336) 1991 JE1
## Тарихы

1991 елның 7 маенда Н. Кавасато тарафыннан Уэнохара обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 JE1» саналган.
# (13026) 1989 CX

(13026) 1989 CX — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13026) 1989 CX
## Тарихы

1989 елның 7 февралендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 CX» саналган.
# NGC 2019

NGC 2019 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2019
## Тарихы

Әлеге галактика 1826 елда Шотландия астрономы Джеймс Данлоп тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 22.86 см (9 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Азат Ярмуллин

Ярмуллин Азат Шакирҗан улы (4 ноябрь 1975 ел) — журналист, тарихчы, җәмәгать эшлеклесе. 2004 елдан Башкортстан Республикасының Журналистлар берлеге әгъзасы. Бөтендөнья башкортлары корылтаеның Башкарма комитеты һәм Башкарма комитетның Совет әгъзасы (2016). Шәһит Ходайбирдин исемендәге бүләк лауреаты (2010).

# Азат Ярмуллин
## Биографиясе

Азат Шакирҗан улы Яруллин 1975 елның 4 ноябрендә Башкорт АССР-ының Җылаер районы Югары Сәлим авылында туган.
1998 елда Башкорт дәүләт университетын тәмамлый.
1999 елдан «Башкортстан» дәүләт телерадиокомпаниясенең радиотапшырулар студиясендә программа алып баручы.
2000 елдан студия мөхәррире, 2001 елдан телевидение студиясе мөхәррире.
2002 елның апреленнән «Тамаша» журналы; ноябреннән «Киске Өфө» гәзите хәбәрчесе.
2006 елдан Бөтендөнья башкортлары корылтае (конгрессы) Башкарма комитетының баш белгече.
2007 елдан «Башкортстан энциклопедиясе» гыйльми басмасының бүлек мөхәррире, 2012 елдан — генераль директор урынбасары, 2014 елдан — энциклопедик басмаларның баш мөхәррире урынбасары.
2016 елдан — Башкортстан Республикасының Китап палатасы директоры.
2018 елдан — Башкортстан Республикасы Милли архивының бүлек җитәкчесе.
Хәрби-тарихи темага фәнни-публицистик мәкаләләр һәм китаплар авторы. Башкортстан Хөкүмәтенең Шәһит Ходайбирдин исемендәге премиясе лауреаты (2010).

# Азат Ярмуллин
## Китаплары

* Автономияле Башкортстан байрагы астында. Башкорт милли-азатлык хәрәкәте эшлеклеләре турында кыскача биографик очерклар. — Уфа. — 2009. — 222 бит[.
* Воинская слава башкирского народа. Уфа, 2007.
* Башҡорт армияһы тарихынан. Өфө: Китап, 2012.
* У истоков Башкирской Республики. Уфа: Китап, 2017.
* Башкирские войска Красной Армии на защите Петрограда. 1919 г. Уфа: Информреклама, 2019.

# Азат Ярмуллин
## Матбугат басмаларындагы мәкаләләре

* Первый опыт договорных отношений. На пути к созданию республики существовало множество преград. (К 90-ЛЕТИЮ СО ДНЯ ПРОВОЗГЛАШЕНИЯ СОВЕТСКОЙ АВТОНОМИИ БАШКОРТОСТАНА). «Башкортстан» гәзите, № 49, 2009, 13 март.

# Азат Ярмуллин
## Җәмәгать эшчәнлеге

* Бөтендөнья башкортлары корылтаеның Башкарма комитеты һәм Башкарма комитетның Совет әгъзасы (2016).

# Азат Ярмуллин
## Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре

* Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре (2019)
* Шәһит Ходайбирдин исемендәге бүләк лауреаты (2010).
# (11789) Kempowski

(11789) Kempowski — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11789) Kempowski
## Тарихы

1977 елның 5 сентябрендә Г.-Э. Шустер тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 RK» саналган.
# Горный (Аргаяш районы)

Горный (рус. Горный) — Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районы составына керүче авыл.

# Горный (Аргаяш районы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Горный (Аргаяш районы)
## Сәгать поясы

Горный (Аргаяш районы) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Горный (Аргаяш районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (30%), татарлар (5%), башкортлар (34%), казахлар (31%).
# Петрополис

Петрополис (порт. Petrópolis) — Бразилиянең Риу-де-Жанейру штатында урнашкан шәһәр һәм муниципалитет.

# Петрополис
## Тарих

1843 елда нигезләнгән.

# Петрополис
## Кардәш шәһәрләр

* Синтра, Португалия
# Илья Шикшин

Илья Шикшин (Илья Валери улы Шикшин, 7 май 1990(1990-05-07) (34 яшь), Казан, РСФСР, СССР — , ) — РФ го уенчысы, РФның атказанган спорт остасы (2007), күп мәртәбә РФ чемпионы, Европа чемпионы (2007, 2010, 2011, 2016, 2017).
# ARRDC2

ARRDC2 (ингл. Arrestin domain containing 2, Arrestin domain containing 2, isoform CRA_c һәм Arrestin domain-containing protein 2) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (16071) 1999 RW125

(16071) 1999 RW125 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16071) 1999 RW125
## Тарихы

1999 елның 9 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RW125» саналган.
# Бодзев

Бодзев — Польшаның Мазовия воеводалыгы Бельск-Дужы гминасында урнашкан авыл.

# Бодзев
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Фили (метро станциясе)

«Фили» метро станциясе (рус. станция метро «Фили») — Мәскәү метрополитенының Фили сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - Ю. П. Зенкевич, Р. И. Погребной.
Станция 1959 елның 7 ноябрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Филёвский Парк районнарында урнашкан.
# Липпштадт

Липпштадт (алман. Lippstadt) — Алманиянең Төньяк Райн-Вестфалия җирендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 66518 кеше (2014).

# Липпштадт
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Липпштадт Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

# Липпштадт
## Тарих

1184/1185 елда нигезләнгән.

# Липпштадт
## Кардәш шәһәрләр

* Белско-Бәла, Польша
* Калуш, Украина
* Уден, Нидерланд

# Липпштадт
## Рәсми сайт

* https://www.lippstadt.de/
# KRT33A

KRT33A (ингл. Keratin 33A) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бүюккараҗавиран (Огузэли)

Бүюккараҗавиран (төр. Büyükkaracaviran) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Огузэли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бёргеренде-Ретвиш

Бёргеренде-Ретвиш — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Бёргеренде-Ретвиш
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,02 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2 метр биеклектә урнашкан.
# Тето Керо (Кунео)

Тето Керо — Италиянең Пьемонт төбәге Роккавьоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Тето Керо (Кунео)
## Географиясе

Тето Керо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Тето Керо (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Каменнае Крывое

Каменнае Крывое (белар. Каменнае Крывое) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.

# Каменнае Крывое
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Любич (Книч)

Любич (серб. Љубић ) — Сербиянең Шумади округы Книч җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Любич (Книч)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 333 метр биеклектә урнашкан.

# Любич (Книч)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Сен-Бартелеми-Лестра

Сен-Бартелеми-Лестра (фр. Saint-Barthélemy-Lestra) — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
# IC 3319

IC 3319 — чикләрендә урнашкан билгесез астрономик объект .

# IC 3319
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3319 буларак та сурәтләнә.
# MARCH4

MARCH4 (ингл. Membrane associated ring-CH-type finger 4) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Дэликташ (Инеболу)

Дэликташ (төр. Deliktaş) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Инеболу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Рагыллар (Көпрүбашы)

Рагыллар (төр. Rağıllar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Көпрүбашы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (729) Ватсония

(729) Ватсония (лат. Watsonia) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (729) Ватсония
## Тарихы

1912 елның 9 февралендә Джоэл Меткалф тарафыннан Уинчестер обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1912 OD» саналган.
# Буков (коммуна)

Буков — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан коммуна.

# Буков (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 50,59 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Буков, Бигилин, Кицорань, Пляша һәм Валя-Орлей авыллары урнашкан.
# Браунвайлер

Браунвайлер — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Браунвайлер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,76 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 257 метр биеклектә урнашкан.
# Меркуша

Меркуша — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан авыл. Каталина (коммуна) коммунасына карый.

# Меркуша
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 540 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Маглич (Кральево)

Маглич (серб. Маглич ) — Сербиянең Рашка округы җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Маглич (Кральево)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 304 метр биеклектә урнашкан.

# Маглич (Кральево)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Браганей

Браганей — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.

# Браганей
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 343,321 км².
# Грумело (Виченца)

Грумело — Италиянең Венеция төбәге Изола-Вичентина өязендә урнашкан торак пункт.

# Грумело (Виченца)
## Географиясе

Грумело Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Грумело (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Малото (Месина)

Малото — Италиянең Сицилия төбәге Барчеллона-Поццо-ди-Готто өязендә урнашкан торак пункт.

# Малото (Месина)
## Географиясе

Малото Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Малото (Месина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ла-Коль-сюр-Лу

Ла-Коль-сюр-Лу (фр. La Colle-sur-Loup) — Франциянең Диңгез буе Альплары департаментына караган коммуна.

# Ла-Коль-сюр-Лу
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,82 км².
# Брансвилл (Айова)

Брансвилл — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Брансвилл (Айова)
## Тарихы

Брансвилл шәһәре елда нигезләнгән.

# Брансвилл (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,611429 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 386 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ворончихино (Киров өлкәсе)

Ворончихино (рус. Ворончихино) — Киров өлкәсенең Нема районында урнашкан авыл.

# Ворончихино (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Ворончихино (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Ворончихино (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Ворончихино (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# (15570) 2000 GT60

(15570) 2000 GT60 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15570) 2000 GT60
## Тарихы

2000 елның 5 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 GT60» саналган.
# Карадуган

Карадуган — Татарстан Республикасының Балтач районындагы авыл.
Халык саны — 539 тирәсендә. Почта индексы — 422261.

# Карадуган
## Тарих

Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән.

# Карадуган
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Карадуган
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11 °C | -5.7 °C | 3.8 °C | 12.5 °C | 17.9 °C | 19.9 °C | 17 °C | 11.4 °C | 3.8 °C | -5.3 °C | -10.4 °C | 3.6 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.

# Карадуган
## Истәлекле урыннар

* Муса Җәлил һәм Себер тракты тарихы музее. 1911 елда сәүдәгәр М. М. Мөлеков төзегән бинада урнашкан.
* Әүлия кабере – Балтач районы Карадуган авылына якын борынгы кабер.
# Бакпюи

Бакпюи (фр. Bacquepuis) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Игиу (коммуна)

Игиу — Румыниянең Алба жудецында урнашкан коммуна.

# Игиу (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 126 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 254 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Игиу, Бучердя-Виноасе, Игиел, Шард һәм Целна авыллары урнашкан.
# Орельия ди Сопра (Болонья)

Орельия ди Сопра — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Гриццана-Моранди өязендә урнашкан торак пункт.

# Орельия ди Сопра (Болонья)
## Географиясе

Орельия ди Сопра Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Орельия ди Сопра (Болонья)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Полтавка (Актүбә өлкәсе)

Полтавка (каз. Полтавка) — Казакъстанның Актүбә өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Полтавка (Актүбә өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Онтика

Онтика (эст. Ontika) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Николай Ильяшенко

Николай Ильяшенко (рус. Николай Алексеевич Ильяшенко, 1861, Киев гөбернәсе, Россия империясе — 1917 елдан иртә түгел, ) — журналист, сәясәт һәм җәмәгать эшлеклесе, күп кенә Казан гәҗитләренең («Казанский Биржевой Листок», «Казанские Вести», «Казанский Телеграф» һ.б.) нашире һәм мөхәррире.
# Сан Җовани Черето (Кампобасо)

Сан Җовани Черето — Италиянең Молизе төбәге Камподипьетра өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Җовани Черето (Кампобасо)
## Географиясе

Сан Җовани Черето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Җовани Черето (Кампобасо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Чезате

Чезате — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Милан провинциясе составына керә.

# Чезате
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 192 метр биеклектә урнашкан. Каронно-Пертузелла, Гарбаньяте-Миланезе, Лимбьяте, Сенаго һәм Соларо (Италия) коммуналары белән чиктәш.
# IC 4681

IC 4681 — Кавәс йолдызлыгы чикләрендә урнашкан H II бүлеге .

# IC 4681
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4681, Ced 154a, LBN 007.28-01.59 һәм LBN 31 буларак та сурәтләнә.
# Султанлы (Һыныс)

Султанлы (төр. Sultanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Һыныс илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Танзания

Берләшкән Танзания Җөмһүрияте (суах. Jamhuri ya Muungano wa Tanzania) — Африканың көнчыгышында урнашкан дәүләт. Төньякта Кения һәм Уганда, көнбатышта Руанда, Бурунди һәм Конго Демократик Җөмһүрияте, көньякта Замбия, Малави һәм Мозамбик белән чиктәш. Илнең көнчыгыш чигендә — Һинд океаны.
Танзаниянең ике башкаласы бар: административ үзәк булып Дар-эс-Салам санала, парламент исә Додомада эшли.
Ил территориясендә Африканың зур күлләре урнашкан — төньякта Виктория күле, көнбатышта Танганьика күле (аны еш Байкалның игезәге дип атыйлар), һәм көньякта Ньяса күле урнаша.
Африканың иң югары ноктасы — Танзаниядә: Килиманджаро тау түбәсенең биеклеге 5895 м.

# Танзания
## Диннәр

* Танзаниядә ислам
* Танзаниядә Һинд дине
* Танзаниядә христианлык
# (17710) 1997 WT2

(17710) 1997 WT2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17710) 1997 WT2
## Тарихы

1997 елның 23 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 WT2» саналган.
# Ореци (Пяченца)

Ореци — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Гроппарелло өязендә урнашкан торак пункт.

# Ореци (Пяченца)
## Географиясе

Ореци Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ореци (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Комаццо

Комаццо — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Лоди провинциясе составына керә.

# Комаццо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 98 метр биеклектә урнашкан. Лискате, Мерлино, Ривольта-д'Адда, Сеттала һәм Труккаццано коммуналары белән чиктәш.
# Горнет (Прахова)

Горнет — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. Горнет (коммуна) коммунасына карый.

# Горнет (Прахова)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 330 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Эноа

Эноа (фр. Ainhoa һәм фр. Mendiate) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
# Ленгер-Юган

Ленгер-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Сыня елгасының уң ярына тамагыннан 42 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 27 км.

# Ленгер-Юган
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр . Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300112115300030671
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115303067
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Пиреней таулары

Пирене́й таулары́ (исп. Pirineos, фр. Pyrenees, окс. Pirenèus, кат. Pirineus, баск. Pirinioak) — Аурупаның таулар системасы. Испания, Франция һәм Андорра дәүләтләре территорияләрендә урнашалар. Озынлыгы — 450 км, биеклеге — 3404 метрга кадәр (Ането).
# Велевшчына

Велевшчына (белар. Велеўшчына) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лепельский районында урнашкан авыл.

# Велевшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Годень (коммуна)

Годень — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан коммуна.

# Годень (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 33 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Годень, Bordeieni, Капу-Пискулуй (Годень, Арджеш), Котешть һәм Малу (Годень, Арджеш) авыллары урнашкан.
# Коскара

Коскара (Каскара) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вага елгасының уң ярыннан 89 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 47 км.

# Коскара
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300212103000032466
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003246
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# (19076) 5002 T-3

(19076) 5002 T-3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19076) 5002 T-3
## Тарихы

1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «5002 T-3» саналган.
# MUC1

MUC1 (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Арач

Арач — Россия территориясеннән ага торган елга. Дагстан биләмәләрендә ага. Елга Курах Араг елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 37 км.

# Арач
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Терек.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 07030000412109300002798
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 109300279
* Бассейн коды — 07.03.00.004
* ГӨ буенча саны — 09
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Талдыболак (Караганды өлкәсе)

Талдыболак (каз. Талдыбұлақ) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Талдыболак (Караганды өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# CTNNBL1

CTNNBL1 (ингл. Catenin beta like 1) — кешенең 20-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Лиди (Оклахома)

Лиди — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Лиди (Оклахома)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Лиди (Оклахома)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,064858 км², 1,032464 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 631 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Носсак (Лозер)

Носсак (фр. Naussac) — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
# Балабан (Һайрат)

Балабан (төр. Balaban) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Һайрат илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Талды (Шет районы)

Талды (каз. Талды) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Талды (Шет районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Лере (кантон, Шер)

Лере — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
# Тунха

Тунха (исп. Tunja) — Колумбиянең Бояка департаментында урнашкан шәһәр.

# Тунха
## Тарих

1539 елда нигезләнгән.

# Тунха
## Кардәш шәһәрләр

* Вальедупар, Колумбия
* Памплона, Колумбия (2012)
* Потенца, Италия (2009)
* Хульяка, Перу