yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Со-Брена

Со-Брена (фр. Sault-Brénaz) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Ланьё кантонына карый.

# Со-Брена
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 29.08 км².
# Слобозиа-Медвежа (Бричени)

Слобозиа-Медвежа (рум. һәм молдав. Slobozia-Medveja ) — Молдова Республикасының Бричени районына караган авыл.
# 961 (сан)

961 (тугыз йөз алтмыш бер) - 960 белән 962 арасындагы натураль сан.

# 961 (сан)
## Математикада

* 961 — өч урынлы так сан.
* 961 санның цифрлар суммасы — 16.
* 961 санның цифрлар тапкырчыгышы — 54.
* 961 санның квадраты — 923521.

# 961 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 961 ел
* 961 ел (б. э. к.)
* Юникодта 03C1₁₆ — «ρ» символның коды.
# Гүзелсу (Томарза)

Гүзелсу (төр. Güzelsu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Томарза илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Җумһуриет (Тепебашы)

Җумһуриет (төр. Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Тепебашы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Лехитув

Лехитув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Вонсош гминасында урнашкан авыл.

# Лехитув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (10391) 1997 RR3

(10391) 1997 RR3 (лат. 1997 RR3) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10391) 1997 RR3
## Тарихы

1997 елның 5 сентябрендә Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 RR3» саналган.
# IC 2122

IC 2122 — Күгәрчен йолдызлыгы чикләрендә урнашкан линзовидная галактика һәм иң якты туплану галактикасы .

# IC 2122
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2122, PGC 17081, ESO 362-14, 2MASX J05190139-3705217, ESO-LV 362-0140, MCG-06-12-017, AM 0517-370, 6dFGS gJ051901.4-370522, SGC 051717-3708.3, LEDA 17081 һәм APMBGC 362-057+110 буларак та сурәтләнә.
# Изола (Виченца)

Изола — Италиянең Венеция төбәге Фара-Вичентино өязендә урнашкан торак пункт.

# Изола (Виченца)
## Географиясе

Изола Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Изола (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лейк-Магдалин (Флорида)

Лейк-Магдалин — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Лейк-Магдалин (Флорида)
## Географиясе

Лейк-Магдалин халык санын алу урыны мәйданы — 30,141056 км², 30,141048 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 46 Фут биеклектә урнашкан.
# Алькубилья-де-Авельянеда

Алькубилья-де-Авельянеда (исп. Alcubilla de Avellaneda) — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Алькубилья-де-Авельянеда
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 60 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 926 метр биеклектә урнашкан.
# Виксвилл (Монтана)

Виксвилл — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Виксвилл (Монтана)
## Географиясе

Виксвилл халык санын алу урыны мәйданы — 7,537254 км², 7,375788 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 879 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Эрскин (Миннесота)

Эрскин — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Эрскин (Миннесота)
## Тарихы

Эрскин шәһәре елда нигезләнгән.

# Эрскин (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,741375 км², 2,611769 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 363 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Завада (Карпатасты воеводалыгы)

һәм
Завада — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Дембица гминасында урнашкан авыл.

# Завада (Карпатасты воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ломба Каве (Авелино)

Ломба Каве — Италиянең Кампания төбәге Монтемилетто өязендә урнашкан торак пункт.

# Ломба Каве (Авелино)
## Географиясе

Ломба Каве Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Ломба Каве (Авелино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Винжулец

Винжулец — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. Винжулец (коммуна) коммунасына карый.

# Винжулец
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 92 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 1732

NGC 1732 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1732
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# EFCAB8

EFCAB8 (ингл. EF-hand calcium binding domain 8) — кешенең 20-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Шатийон-сюр-Шер

Шатийон-сюр-Шер (фр. Châtillon-sur-Cher һәм фр. Châtillon) — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
# Болетеу

Болетеу — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Земеш (коммуна) коммунасына карый.

# Болетеу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 700 метр биеклектә урнашкан.
# MUC20

MUC20 (ингл. Mucin 20, cell surface associated һәм Mucin-20) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (14761) 6608 P-L

(14761) 6608 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14761) 6608 P-L
## Тарихы

1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6608 P-L» саналган.
# Кросс (округ, Арканзас)

Кросс — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уинн шәһәре.

# Кросс (округ, Арканзас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1862 елда оештырыла.

# Кросс (округ, Арканзас)
## Территориясе

Округ мәйданы 1595 км² тәшкил итә.
# Ранчо лос Лаурелес (Куахиникуилапа)

Ранчо лос Лаурелес — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Куахиникуилапа муниципалитеты составына керә.

# Ранчо лос Лаурелес (Куахиникуилапа)
## Географиясе

Ранчо лос Лаурелес Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Ранчо лос Лаурелес (Куахиникуилапа)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Ранчо лос Лаурелес (Куахиникуилапа)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Войцеховице-Дуже

Войцеховице-Дуже — Польшаның Лодзь воеводалыгы Кшижанув гминаcында урнашкан авыл.

# Войцеховице-Дуже
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# СКАТ-5с (футбол клубы, Алабуга)

СКАТ-5с — Алабугадан футбол клубы.
Бердәнбер сезонны 1992 елда үткәргән, икенче лиганың 5 зонасында 11 урынны алган.

# СКАТ-5с (футбол клубы, Алабуга)
## Чемпионатларда катнашу
### Тренерлар

* Виктор Федулов
* Иван Евсин

# СКАТ-5с (футбол клубы, Алабуга)
## Уңышлар

* Россия чемпионатларда иң яхшы результат: Икенче лига, 5 зона, 11-нче урын (1992).
* Россия кубогында иң яхшы результат: 1/256 финал (1992/93).
* Иң зур җиңү:
** өйдә 3:1 — «Содовик» (Стәрлетамак) (1992), 2:0 — «Идел» (Казан), 2:0 — «Электрон» (Нократ Аланы) (матч Менделеевскта үткәргән).
** кунакта: 1:0 — «Идел» (Казан) (1992)
* Иң зур җиңелү:
** өйдә: 0:2 — «Текстильщик» Ишеевка (1992).
** кунакта: 1:7 — «Газовик» Ижау (1992).
# (5395) Shosasaki

(5395) Shosasaki (лат. Shosasaki) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5395) Shosasaki
## Тарихы

1988 елның 14 сентябрендә Шелте Бас тарафыннан Серро-Тололо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RK11» саналган.
# Горка-Муравьёвская

Горка-Муравьёвская (рус. Горка-Муравьёвская) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче авыл.

# Горка-Муравьёвская
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Горка-Муравьёвская
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.

# Горка-Муравьёвская
## Халык

2010 елда биредә 1 443 кеше яшәве билгеле.
2010 елгы җанисәп буенча авылда руслар (100%) яши.
# Залесе (Цехановский повяты)

Залесе — Польшаның Мазовия воеводалыгы Глиноецк гминасында урнашкан авыл.

# Залесе (Цехановский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Эдым

Эдым — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе , Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Гыркуль елгасының уң ярыннан 1 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.

# Эдым
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100212103000012099
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001209
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# GSC1871-599

GSC1871-599 — Сәвер йолдызлыгында урнашкан A3/4 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 11,09 ± 0,11 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (3889) Меньшиков

(3889) Меньшиков (лат. Menshikov) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3889) Меньшиков
## Тарихы

1972 елның 6 сентябрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1972 RT3» саналган.
# Альтенкунштадт

Альтенкунштадт — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Альтенкунштадт
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Альтенкунштадт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 32,91 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 292 метр биеклектә урнашкан.
# Вяликая Каланая

Вяликая Каланая (белар. Вялікая Каланая) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.

# Вяликая Каланая
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Изолела (Верона)

Изолела — Италиянең Венеция төбәге Череа өязендә урнашкан торак пункт.

# Изолела (Верона)
## Географиясе

Изолела Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Изолела (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кукушкина (Еловая кушылдыгы)

Кукушкина — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елга Еловая (Олы Еловая) елгасының сул ярына тамагыннан 274 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 13 км.

# Кукушкина (Еловая кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кеть елгасы. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Чулымдан Кеть елгасына кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010600112115200025388
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202538
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Барацина I (Лоди)

Барацина I — Италиянең Ломбардия төбәге Боргетто-Лодиджано өязендә урнашкан торак пункт.

# Барацина I (Лоди)
## Географиясе

Барацина I Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Барацина I (Лоди)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 3244

IC 3244 — Вероника чәче йолдызлыгы чикләрендә урнашкан астрономик радиочыганак, HI (21cm) чыганак, инфракызыл чыганак һәм радиогалактика .

# IC 3244
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3244, IRAS 12206+1439, MCG+03-32-018, IRAS F12206+1439, PGC 40196, 2MASX J12231223+1423199, VCC 627, NVSS B122039+143957, Z 99-33, ALFALFA 1-292, AGC 220480, Z 1220.7+1440, UZC J122312.3+142321, SDSS J122312.26+142320.2, FIRST J122312.2+142320, LEDA 40196 һәм SDSS J122312.25+142320.2 буларак та сурәтләнә.
# Вигелзув (Кече Польша воеводалыгы)

Вигелзув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Бабице гминасында урнашкан авыл.

# Вигелзув (Кече Польша воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Валентина Ивашева

Валентина Ивашева (2 (15) гыйнвар 1908(19080115),Санкт-Петербург — 16 ноябрь 1991, Мәскәү) — рус совет әдәбияты белгече.Мәскәү дәүләт университеты профессоры. ССРБ Язучылар берлеге әгъзасы.

# Валентина Ивашева
## Биографиясе

Ивашева Валентина Васильевна — декабрист Василий Петрович Ивашевның кызы, — 1908 елда Санкт-Петербург шәһәрендә туган. 1929 елда Ленинград университетын тәмамлый.
1946 елда М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты филология факультетының чит ил әдәбияты тарихы кафедрасына укырга керә. 1937 елда кандидатлык диссертациясе, ә 1955 елда — «Творческое наследие Диккенса» темасына докторлык диссертациясе яклый. 1955 елда профессор булып китә. Аннары В. В. Ивашева башлыча XX гасыр инглиз әдәбияты белән шөгыльләнә; еш кына Бөек Британиягә бара, ул заманда бу сирәк күренеш була, анда күп кенә язучылар менән очраша. Фәнни фантастика белән кызыксына, аның турында күп яза, үзенең аспирантларына (А. Кубаев, Л. Михайлова һәм башкалар) фантастикага кызыксыну уята.

# Валентина Ивашева
## Иҗаты

В. В. Ивашеваның иҗаты инглиз әдәбиятын өйрәнүгә юнәлтелә. Тәнкыйтьче XX гасырның икенче яртысындагы тарихи яңалыкларны һәм аларның әдәбиятта чагылышын анализлый. Ул үзенең китаплары битләрендә Чарльз Сноу, Во Ивлин, Грэм Грин, Уилсон Энгус, Кларк Артур, Мердок Айрис һәм Льюис Норман кебек инглиз мәдәнияте осталарының эзләнүләре һәм казанышлары турында сөйли. Шулай ук инглиз язучыларының Уилсон Колин, Пирс Пол Рид, Сьюзен Хилл һәм Маргарет Дрэббл кебек яңа буын вәкилләре иҗаты белән таныштыра. «На пороге XXI века. НТР и литература» китабында, мәсәлән, агалы-энеле Стругацкийлар, С. Лем, А. Азимов, Дж. Баллард, Р. Брэдбери, И. Варшавский, К. Воннегут, Г. Гор, И. Ефремов, А. Кларк, А. Шалимова, К. Уилсона һәм башкалар кебек авторларның әсәрләре телгә алына яки карала.

# Валентина Ивашева
## Иҗаты
### Басылып чыккан китаплары

* 1954 — «Творчество Диккенса»;
* 1955 — «История зарубежных литератур XIX века. Т. 1»
* 1958 — «Теккерей-сатирик»
* 1960 — «Английский роман последнего десятилетия (1950—1960)»
* 1967 — «Английская литература XX века»;
* 1971 — «Английские диалоги. Этюды о современных писателях»;
* 1974 — «Английский реалистический роман XIX века в его современном звучании»;
* 1990 — «„Век нынешний и век минувший…“ Английский роман XIX века в его современном звучании» (Издание 2-е, дополненное).
* 1979 — «Что сохраняет время. Литература Великобритании 1945—1977»;
* 1979 — «На пороге XXI века. НТР и литература»;
* 1983 — «Эпистолярные диалоги»
* 1984 — «Литература Великобритании ХХ века»
* 1986 — «Новые черты реализма на Западе»
* 1989 — «Судьбы английских писателей».
# Ак тишек

Ак тишек - Галәмдә фараз ителүче объект, аның эченә берни керә алмый. Вакыт буенча ак тишек - кара тишекнең капма-каршысы.
Гомуми чагыштырмалылык теориясенең тигезләмәләре нигезендә фараз ителгән.
Вакытның термодинамик угы кире юнәлешендә урнашкан кара тишекнең матдәсе вакыйгалар офыгыннан чыкканда ак тишек хасил була ала дип фараз ителә.
Фәза-вакытның тулы харитасында кара тишек һәм ак тишек бар, тулы харитада аерым "чиста" кара тишекнең яисә ак тишекнең барлыкка килүе мөмкин түгел.
Бүтән сүзләрдә ак тишек - ул киресенчә кара тишек, математик рәвештә ак тишек гөман ителә, ләкин күп физиклар табигатьтә ак тишекнең барлыгына ышанмыйлар.
Бүгенге көндә ак тишекләр табылмаган, аларның хасил булуы механизмы да билгесез.
Ләкин Эйнштейн тигезләмәсенең Керрның тулы чишелешендә (әйләнү белән) кара тишек һәм ак тишек бар. Керрның ак тишеге бер галәмдә барлыкка килә, берьюлы икенче галәмдә кара тишек килеп чыга.
Шулай ук Эйнштейн тигезләмәсенең Шварцшильдның тулы чишелешендә (әйләнү юк) кара тишек һәм ак тишек бар, ләкин хәзер Шварцшильдның ак тишекләре булмый дип санала.
2006 елда Исраил астрономнары Алон Реттер һәм Шломо Хеллер табылган GRB 060614 аномаль гамма-сикерешен ак тишек белән бәйлиләр.
Зур Шартлау ак тишеккә охшаган.
Алон Реттер буенча ак тишек барлыкка килгәннән соң, шул ук вакытта таркала, бу процесс Зур Шартлауга охшаш, Small Bang - Кечкенә Шартлау дип йөртелә.
Гравитациянең квант теориясе буенча кара тишекләр вакыт белән ак тишекләргә әйләнәләр.
# Остра-Ветере

Остра-Ветере — Италиянең Марке төбәгендә урнашкан коммуна. Анкона провинциясе составына керә.

# Остра-Ветере
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 250 метр биеклектә урнашкан. Кастеллеоне-ди-Суаза, Монтекаротто, Серра-де'-Конти, Коринальдо, Остра һәм Барбара коммуналары белән чиктәш.
# Ташыкара (Сиверек)

Ташыкара (төр. Taşıkara) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Сиверек илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (4284) Кахо

(4284) Кахо (лат. Kaho) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4284) Кахо
## Тарихы

1988 елның 16 мартында С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 FL3» саналган.
# Тәлгат Сираҗетдинов

Тәлгат Сираҗетдинов, Сираҗетдинов Тәлгат Касим улы (13 ноябрь 1927 ел — 3 гыйнвар 2016 ел) — математик, механика гыйлеме белгече, ТР ФА академигы, А.Н.Туполев исемендәге Казан дәүләт техник университетының "Идарә, маркетинг һәм эшкуарлык" кафедрасы мөдире (элеккеге КАИ); ТАССР (1970), РСФСР (1982) атказанган фән һәм техника эшлеклесе.

# Тәлгат Сираҗетдинов
## Биографиясе

Тәлгать Касыймович 1927 елның 13 ноябрендә Татарстан АССРның Саба районы Сауш авылында туа. 1950 елда Казан авиация институтын тәмамлый, 1952 елдан туган вузында эшли, башта ассистент, аннары доцент булып эшли. 1953 елда кандидатлык диссертациясен яклаган, ә 1967 елда - докторлык диссертациясен.
1967 елда 1998 елга кадәр КАИ очыш динамикасы һәм идарәсе кафедрасын төзи һәм җитәкли. 1978-1984 елларда КАИ ның фәнни эшләр буенча проректоры була. 1991 елда КАИ идарә һәм эшкуарлык факультетының беренче деканы була.
1992 елдан - Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе академигы, 1999 елдан - КАИ-КДТУның мактаулы профессоры. РФ һәм ТР атказанган фән һәм техника эшлеклесе. Космосны үзләштерүгә өлеш керткән өчен Мактау ордены, Ю.А.Гагарин исемендәге медаль, «Татарстан Республикасы алдындагы казанышлар өчен» ордены белән бүләкләнгән.
2016 елның 3 гыйнварында 89 нчы яшендә Тәлгать Касыймов улы Сираҗетдинов вафат булды.

# Тәлгат Сираҗетдинов
## Фәнни эшләре

300дән артык фәнни мәкалә авторы, шул исәптән 14 монография. Аның булышлыгында газ динамикасының вариацион бурычларын хәл итүгә яңа алым тәкъдим ителде, бу яңа алым «Гудерлей - Армитейдж - Сираҗетдинов методы» дип аталды. Әлеге метод җисемнәрнең сыеклыгы, җылылык белән йотыла торган җылылык агымын минимальләштерү кебек оптималь формалар төзүдә кулланыла. Тискәре мәгънәгә ия булган тотрыклылыкны өйрәнгәндә, махсус чара «Сираҗетдинов чарасы» дип атала.
# Эвальд Аав

Эвальд А́ав (эст. Evald Aav, 6 март 1900(19000306), Рөвел, Эстләндия губернасы, Рәсәй империясе — 21 март 1939, Таллинн, Эстония) — эстон көйязары һәм хор дирижёры, эстон милли операсына нигез салучыларның берсе. «Vikerlased» (Викинглар, 1928) дип аталган беренче эстон милли операсы, «Elu» (Тормыш, 1935) симфоник поэмасы, һ.б. әсәрләр авторы.
# Баворине

Баворине (чех. Bavoryně) — Чехиянең Урта Чехия крае Бероун һәм Бероун районында урнашкан авыл.

# Баворине
## Географиясе

Мәйданы — 2,223764 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 268 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Баворине
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Баворине
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Баворине
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 222 |
| 1880 | 240 |
| 1890 | 235 |
| 1900 | 234 |
| 1910 | 295 |
| 1921 | 277 |
| 1930 | 362 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 253 |
| 1961 | 233 |
| 1970 | 217 |
| 1980 | 188 |
| 1991 | 151 |
| 2001 | 169 |
| 2011 | 212 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 257 |
| 2016 | 286 |
| 2017 | 309 |
| 2018 | 328 |
| 2019 | 348 |
| 2020 | 344 |
| 2021 | 367 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 399 |
| 2022 | 402 |
| 2023 | 422 |
| 2024 | 433 |
# Гиддингс (Техас)

Гиддингс — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Гиддингс (Техас)
## Тарихы

Гиддингс шәһәре 1871 елда нигезләнгән.

# Гиддингс (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 13,311935 км², 13,311885 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 154 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (14324) 1979 MK6

(14324) 1979 MK6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14324) 1979 MK6
## Тарихы

1979 елның 25 июнендә Элеанора Хелин, Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 MK6» саналган.
# Сүтлүҗе (Коюлхисар)

Сүтлүҗе (төр. Sütlüce) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Коюлхисар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Вегалатраве

Вегалатраве (исп. Vegalatrave) — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вегалатраве
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 18,55 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 698 метр биеклектә урнашкан.
# Һаролд Пинтер

Һаролд Пинтер (10 октябрь 1930(1930-10-10), Лондон, Бөекбритания — 24 декабрь 2008(2008-12-24) (78 яшь), Лондон, Бөекбритания) — драматург, актёр, кинорежиссёр, сценаричы, язучы, театр режиссеры, шагыйрь, новеллачы, режиссёр (Бөекбритания). Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе иясе (2005).