yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Рейлроуд (Пенсильвания)

һәм
Рейлроуд — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Рейлроуд (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1792 елда нигезләнгән.

# Рейлроуд (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,64 квадрат миль, 1,653147 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 804 Фут биеклектә урнашкан.
# Дереоба (Чан)

Дереоба (төр. Dereoba) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Чан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Вайтим

Вайтим (алб. vajtim) zrb гема (алб. gjëmë, гег диалектендә gjâmë) — албаннарда үлгәннәрне матәм елау йоласы, шулай ук аның белән бәйле фольклор жанры.

# Вайтим
## Көньяк Албаниядә

Көньяк Албаниядә, гадәттәгечә, бу йоладә хатын-кызлар гына катнашкан, аларның берсе шигъри текстны язып, мәрхүмне үлекләктән терелтүне үтенә һәм аның нәрсәгә ия булуын сәйли, ә хор шуның артыннан рефрен башкара. Элегерәк хәлле гаиләләр профессиональ елаучыларны яллаган. 1670 елда Госман сәяхәтчесе Эвлия Челеби Гирокаструда булганда бу йоланың шаһиты була[:
Вайтимның аерым бер төре — Калып:Lang-sq2 (Калып:Tr-sq), албан изополифоник җырлауның бер төре, Лаберия өчен хас..

# Вайтим
## Төньяк Албаниядә

Gjâma e Burrave (Калып:Tr-sq), Төньяк Албаниягә хас ( Шкодра өлкәсендә) һәм Косовоның кайбер төбәкләре, ирләр генә башкарган һәм ир-атларны кайгыртканда гына башкарыла.. Черногория албаннары, йолада катнашмыйлар, Төньяк Албаниядән профессиональ елаучыларны (gjâmatarë) яллыйлар..Бу йолада ким дигәндә ун кеше катнаша. Алар күкрәгенә сугалар һәм битләрен тырнап, кабатладылар: "O i mjeri unë për ty o biri / nipi / miku jem" (Альб. - "Ах, мин бәхетсез, о, улым / бертуган / дустым").
'Gjâma e Burrave' барлыкка килүен 1468 елда Скандербег үлеме белән бәйлиләр. Бу версия Марина Барлетиның Лека Дукагининың милли герой өчен кайгы-хәсрәттән чәчләрен һәм сакалларын йолкып алуы турындагы сүзләренә нигезләнгән..
'Gjâma e Burrave' традициясе албан католиклары арасында мөселманнарныкына караганда күбрәк таралган, чөнки ислам нигезендә, ир-атларга үлгәннәрне елау тыела.
Коммунистик режимда бу гадәт тыелган, ә 1990 елдан соң аны яңадан торгызу эшләре башланган.
Үлгәннәрне елау традициясе албан сугышчыларының албан җырларында lf чагыла[5.
# Грубейшор

Грубейшор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Колва елгасының сул ярыннан 375 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Грубейшор
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000072115
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007211
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Каза Цанре-Лукели (Павия)

Каза Цанре-Лукели — Италиянең Ломбардия төбәге Чечима өязендә урнашкан торак пункт.

# Каза Цанре-Лукели (Павия)
## Географиясе

Каза Цанре-Лукели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Каза Цанре-Лукели (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Венглешин

Венглешин — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Окса гминасында урнашкан авыл.

# Венглешин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кобылья (Кипшенга кушылдыгы)

Кобылья — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе , Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кипшенга елгасының уң ярыннан 26 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Кобылья (Кипшенга кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100212103000010439
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001043
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Анадолу (Йылдырым)

Анадолу (төр. Anadolu) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Йылдырым илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Төньяк фронт (Бөек Ватан сугышы)

Төньяк фронт – Бөек Ватан сугышы вакытында ССРБ Кораллы көчләре эчендәге оператив стратегик хәрби берләшмә.

# Төньяк фронт (Бөек Ватан сугышы)
## География

Төньяк фронт ССРБның Кольск ярымутравынд һәм Фин култыкның төньяк яр буен саклаун алып барды.
Фронт 1941 еллны Төньяк Россия җирләрендә сугышкан.

# Төньяк фронт (Бөек Ватан сугышы)
## 1941 елның 22 июненә хәл
### Алмания

1941 елның 22 июньдә ССРБ чикләре буенда өч армия төркеме (181 дивизия, шул исәптән 19 танк төмәне, 14 моторлаштырылган төмән һәм 18 бригада), өч һава флоты тупланган.
Бу көчләрдән башка, буйсындырылган Норвегиядә һәм Төньяк Финляндиядә Николаус фон Фалькенхорст җитәкчелеге астында вермахтның «Норвегия» армиясе урнашкан; аның бурычы — Мурманскны басып алырга, Полярный шәһәрендәге Төньяк флотының базаны, Киров тимер юлны басып алырга. Вермахтның югары сәргаскарлегенең резервында 24 дивизия кала. ССРБга һөҗүм итү өчен 5,5 млн кеше, 3 712 танк, 47 260 кыр орудиесы һәм миномётлар һәм 4 950 сугыш самолёты тупланган.

# Төньяк фронт (Бөек Ватан сугышы)
## 1941 елның 22 июненә хәл
### ССРБ

1941 елның 22 июньгә чик буендагы хәрби округларда һәм флотларда 3 289 250 содат һәм офицерлар, 59 787 орудие һәм миномёт, 12 782 танк (шул исәптән 1475 Т-34 һәм КВ танкы), 10 743 очкыч булган. Өч флотта якынча 220 000 кеше, 182 төп класслы кораб (3 линкор, 7 крейсер, 45 лидер һәм эсминец, 127 су асты көймәсе) тупланган. Дәүләт чиген саклауны чик буе гаскәрләре үтәгәннәр. Көнбатыштан һөҗүмне кире кайтару Ленинград, Балтыйк буе аерым, Көнбатыш аерым, Киев аерым һәм Одесса хәрби округларына тапшырылган. Диңгездән аларга Төньяк, Балтыйк һәм Кара диңгез флоты ярдәм итәргә тиеш булган.
Ленинград хәрби округының (ком. Маркиан Попов) гаскәрләре илнең төньяк-көнбатыш чикләрне (Мурманск өлкәсе, Карел-Фин ССР, Карел муентыгы, Эстон ССР һәм Ханко ярымутравы) сакларга тиеш булган. Бу чик өлешендә 1 300 километрлы коры җир чиге һәм 380 километрлы диңгез буе булган. Монда 7нче (ком. Филипп Горленко), 14нче (ком. Валериан Фролов), 23нче (ком. Пшенников Пётр) армияләре һәм Төньяк флоты урнашкан.
24 июньдә Югары СИ Ленинград ХО Төньяк фронтка әйләндерде.

# Төньяк фронт (Бөек Ватан сугышы)
## 1941 елның 22 июненә хәл
### ССРБ
#### Поляр аръякларын саклау

29 июньдә 1941 елның 29 июненнән 10 октябренә хәтле дәвам итүче Поляр аръякларны һәм Карелияне стратегик саклану операциясе башланды.
1 июльне Мурманск юнәлешендә дошман Көнбатыш Лицагы һәм Кутоваягы һөжүмне дәвам итте.
7 июльне Төньяк фронтының 14-нче армиясе дошманның мурманск юнәлешенә алга баруын туктатты

# Төньяк фронт (Бөек Ватан сугышы)
## Командирлар

* Маркиан Попов, генерал-лейтенант
# Бресте (Словения)

Бресте — Словениядә урнашкан община (җәмгыять).

# Бресте (Словения)
## Географиясе

Мәйданы — 1,91 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 260,6 метр биеклектә урнашкан.
# Казакъ далалары

Казакъ далалары (каз. Қазақ даласы) яки Ауразия далалары— Үзәк Азияда зур регион. Мәйдан якынча 804,5 мең км2. Көнбатыштан көнчыгышка Понтий-Каспий даладан яки Каспий янәшәдә үзәндән Эмин үзәнә яки Алтай таулары кадәр 2200 км артык сузылган. Арал диңгезен төнякта уратып ала.
Төрлө мәгълүмәтләр буенча үз эченә Ырынбур өлкәсе һәм Әстерхан өлкәсе далаларын да ала.

# Казакъ далалары
## Казакъ далалары әдәбиятта

Казакъ әдәбиятта Бөек дала (каз. Ұлы дала) исеме йыш таралган.
Казакъ далаларында Батырша, Җирәнсә чәчән, Карасакал, Мифтахетдин Акмулла, Шәехзадә Бабич яшиләр.
Башкорт ихтилаллары чорында башкортлар Россия хөкүмәте гаскәрләреннән качып, Казакъ далаларында яшеренгән.
# Замошша (Лунинецкий районы)

Замошша (белар. Замошша) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Лунинецкий районында урнашкан авыл.

# Замошша (Лунинецкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Буенависта (Херекуаро)

Буенависта — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Херекуаро муниципалитеты составына керә.

# Буенависта (Херекуаро)
## Географиясе

Буенависта Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Буенависта (Херекуаро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Буенависта (Херекуаро)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Хшонстувка

Хшонстувка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Ясло гминасында урнашкан авыл.

# Хшонстувка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пецо (Бреша)

Пецо — Италиянең Ломбардия төбәге Понте-ди-Леньо өязендә урнашкан торак пункт.

# Пецо (Бреша)
## Географиясе

Пецо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Пецо (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Брюньян

Брюньян (фр. Brugnens) — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
# Имольье (Фрозиноне)

Имольье — Италиянең Лацио төбәге Пичиниско өязендә урнашкан торак пункт.

# Имольье (Фрозиноне)
## Географиясе

Имольье Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Имольье (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сан Пьетро (Кунео)

Сан Пьетро — Италиянең Пьемонт төбәге Говоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Пьетро (Кунео)
## Географиясе

Сан Пьетро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Пьетро (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Айбасты (Караман)

Айбасты (төр. Aybastı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Караман иле Караман илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ломоватка (Пожва кушылдыгы)

Ломоватка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга Пожва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Ломоватка (Пожва кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100912111100007765
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100776
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Паничы

Паничы (белар. Панічы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Слуцкий районында урнашкан авыл.

# Паничы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Винхаузен

Винхаузен — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Винхаузен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 40,55 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 42 метр биеклектә урнашкан.
# Мостково (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)

һәм
Мостково — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Барлинек гминаcында урнашкан авыл.

# Мостково (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Миряса

Миряса — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. Тиргушор (коммуна) коммунасына карый.

# Миряса
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 110 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Рогово (Маковский повяты)

Рогово — Польшаның Мазовия воеводалыгы Плонявы-Брамура гминасында урнашкан авыл.

# Рогово (Маковский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чанчеле (Беневенто)

Чанчеле — Италиянең Кампания төбәге Беневенто өязендә урнашкан торак пункт.

# Чанчеле (Беневенто)
## Географиясе

Чанчеле Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Чанчеле (Беневенто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 2674

NGC 2674 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2674
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Ормонд Стоун тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Сан Маркитос (Сан Маркос)

Сан Маркитос — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. San Marcos Municipality муниципалитеты составына керә.

# Сан Маркитос (Сан Маркос)
## Географиясе

Сан Маркитос Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Сан Маркитос (Сан Маркос)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Сан Маркитос (Сан Маркос)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Ботроп

Ботроп — Алманиянең Төньяк Райн-Вестфалия җирендә урнашкан коммуна.

# Ботроп
## Географиясе

Коммуна мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Чирүчи

Чирүчи — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районындагы авыл.
Почта индексы — 422525.

# Чирүчи
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.5 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 4.9 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.9 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.4 °C | -9.7 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
# Европада урнашкан дәүләтләр һәм буйсынган территорияләр исемлеге

Бу биттә Европада урнашкан дәүләтләр һәм буйсынган территорияләр исемлеге бирелә:

# Европада урнашкан дәүләтләр һәм буйсынган территорияләр исемлеге
## Дәүләтләр исемлеге

| Австрия Азәрбайҗан (тулысынча түгел) Албания Алмания Андорра Беларус Бельгия Болгария Босния һәм Герцеговина Бөек Британия Ватикан Венгрия Греция Гөрҗистан (тулысынча түгел) Дания Ирландия Исландия Испания | Италия Казакъстан (тулысынча түгел) Латвия Литва Лихтенштейн Люксембург Македония Мальта Молдова Монако Монтенегро (Черногория) Нидерланд Норвегия Польша Португалия | Румыния Россия (тулысынча түгел) Сан-Марино Сербия Словакия Словения Төркия (тулысынча түгел) Украина Финляндия Франция Хорватия Чехия Швейцария Швеция Эстония |
# Габделбәр Хаҗиев

Габделбәр Хаҗиев, Габделбәр Хаҗи улы Хаҗиев (1946 елның 14 июле, СССР, РСФСР, ТАССР, Бондюг районы, Абалач) ― галим-географ, педагог, педагогика фәннәре кандидаты (2002), доцент (2004), профессор (2006). Татарстан Республикасының атказанган укытучысы (2004).

# Габделбәр Хаҗиев
## Тәрҗемәи хәле

1946 елның 14 июлендә Бондюг (хәзерге Менделеевск) районының Абалач авылында күп балалы гаиләдә туган. Абалач урта мәктәбен тәмамлаганнан соң, Совет Армиясе сафларында, Красноярск шәһәрендә ракета гаскәрләрендә хезмәт иткән. Армиядән соң, 1968 елда Казан дәүләт педагогика институтының табигый-география факультеты география һәм биология бүлегенә укырга керә. 1973 елда Түбән Кама районының Югары Уратма урта мәктәбенә эшкә җибәрәләр, анда өч ел география һәм биология укытучысы, укыту-тәрбия эше буенча директор урынбасары булып эшли.
1976 елдан КДПИ география кафедрасы мөдире доцент Ю. В. Бабанов чакыруы буенча әлеге кафедрада укыту мастеры һәм ассистент вазифасында эшли. Фәнни-педагогик эшчәнлеге 30 елдан артык дәвам итә. 2002 елда «Авыл мәктәбендә экологик белем бирү» темасына педагогика фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый, 2004 елдан доцент, 2006 елдан физик география һәм геоэкология кафедрасы профессоры.

# Габделбәр Хаҗиев
## Хезмәтләре

* Авыл мәктәбендә экологик белем бирү (2002),
* Мәктәпкәчә яшьтәге балаларга экологик белем бирү (автордаш, 2002),
* Материклар һәм океаннар буенча (2006),
* Татарстан Республикасының экологик-географик сүзлеге (2003),
* Физик географияне укытуда педагогик рәсемне куллану (2006),
* Океаннарның физик географиясе буенча практикум (2007),
* Материкларның физик географиясе буенча практикум (2007),
* Татарстан Республикасының физик географиясе һәм экологиясе буенча практикум (2008),
* Авыл җирлегенең экологик үзенчәлекләре (2008),
* Татарстан экологиясе һәм географиясе. Сүзлек (2008),
* Татарстанның географик атамалары сүзлеге (2009),
* Онытылмас сәяхәтләр (2016),
* Татарстанның физик географиясе. VIII сыйныф (2018)
* Туган ягым ― Абалач (2015)
* һ. б.

# Габделбәр Хаҗиев
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2004 ― Татарстан Республикасының атказанган укытучысы ― укучылар белән зур һәм нәтиҗәле педагогик эшчәнлеге өчен
# Желатовице

Желатовице (чех. Želatovice) — Чехиянең Оломоуц крае Пршеров һәм Пршеров районында урнашкан авыл.

# Желатовице
## Географиясе

Мәйданы — 4,419815 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 226 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Желатовице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Желатовице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Желатовице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 475 |
| 1880 | 540 |
| 1890 | 546 |
| 1900 | 595 |
| 1910 | 675 |
| 1921 | 610 |
| 1930 | 604 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 547 |
| 1961 | 601 |
| 1970 | 564 |
| 1980 | 530 |
| 1991 | 517 |
| 2001 | 519 |
| 2011 | 546 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 561 |
| 2016 | 545 |
| 2017 | 539 |
| 2018 | 544 |
| 2019 | 532 |
| 2020 | 553 |
| 2021 | 545 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 522 |
| 2022 | 536 |
| 2023 | 541 |
| 2024 | 543 |
# Медисин-Парк (Оклахома)

Медисин-Парк — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Медисин-Парк (Оклахома)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Медисин-Парк (Оклахома)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 5,296417 км², 5,348265 км² (1 апрель 2010), 2,06 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 387 ± 1 метр, 1595 Фут һәм 486 метр биеклектә урнашкан.
# Андерсон (Калифорния)

Андерсон — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.

# Андерсон (Калифорния)
## Тарихы

Андерсон шәһәре 16 гыйнвар 1956 елда нигезләнгән.

# Андерсон (Калифорния)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 17,145496 км², 17,145392 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 132 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гейнсвилл (Виргиния)

Гейнсвилл — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гейнсвилл (Виргиния)
## Географиясе

Гейнсвилл халык санын алу урыны мәйданы — 27,693456 км², 27,643754 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 108 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Серрадифалько

Серрадифалько — Италиянең Сицилия төбәгендә урнашкан коммуна. Free Municipal Consortium of Caltanissetta провинциясе составына керә.

# Серрадифалько
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 504 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Кальтаниссетта, Каникатти, Монтедоро, Муссомели һәм Сан-Катальдо коммуналары белән чиктәш.
# Эсенкөй (Буланҗак)

Эсенкөй (төр. Esenköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Буланҗак илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Кастельфранко-Венето

Кастельфранко-Венето — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Тревизо провинциясе составына керә.

# Кастельфранко-Венето
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 42 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Кастелло-ди-Годего, Лореджа, Резана, Риезе-Пио-Икс, Сан-Мартино-ди-Лупари, Санта-Джустина-ин-Колле һәм Веделаго коммуналары белән чиктәш.
# Рокапребалца (Парма)

Рокапребалца — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Берчето өязендә урнашкан торак пункт.

# Рокапребалца (Парма)
## Географиясе

Рокапребалца Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Рокапребалца (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сан Җенаро (Рим)

Сан Җенаро — Италиянең Лацио төбәге Дженцано-ди-Рома өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Җенаро (Рим)
## Географиясе

Сан Җенаро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Сан Җенаро (Рим)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Виттенфёрден

Виттенфёрден — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Виттенфёрден
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12,28 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 62 метр биеклектә урнашкан.
# Старе Раково

Старе Раково — Польшаның Подлясье воеводалыгы Малы-Плоцк гминасында урнашкан авыл.

# Старе Раково
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гелена-Флетс (Монтана)

Гелена-Флетс — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гелена-Флетс (Монтана)
## Географиясе

Гелена-Флетс халык санын алу урыны мәйданы — 22,458098 км², 22,338915 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 898 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Цярэшки (Вилейский районы)

Цярэшки (белар. Цярэшкі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.

# Цярэшки (Вилейский районы)
## Тарихы

1793 елдан, Речь Посполитаяның икенче бүленешеннән соң, Цярэшки, бөтен Вилейка төбәге кебек, Россия империясе составына керә. Баштан Минск губернасына, һәм 1843 елдан — Вильно губернасына караган Вилейка өязе (үзәге Вилейка) составында була.
Авыл 1921—1945 елларда Польша Республикасы Вильно воеводалыгы Вилейка өязе, Крывічы гминасы составында булган.

# Цярэшки (Вилейский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.

# Цярэшки (Вилейский районы)
## Халык саны

* 1921 елда авылда 225 кеше, 40 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 294 кеше, 47 хуҗалык исәпләнгән.
# Александр Дозморов

Александр Дозморов (рус. Александр Юрьевич Дозморов, 3 март 1962(1962-03-03) (62 яшь), Мәскәү, СССР — , ) — СССР һәм РФ футболчысы (ярымсакчы) һәм футбол тренеры.
# Зәкәрия Әхмәрев

Зәкәрия Әхмәрев (Зәкәрия Яхъя улы Әхмәрев, 18 август 1924(1924-08-18), Карабалык авылы, Ырынбур өязе, Ырынбур губернасы, Автономияле Кыргыз Совет Социалистик Республикасы, РСФСР, СССР — 4 июнь 1990(1990-06-04) (65 яшь), Карабалык авылы, Тоз-Түбә районы, Ырынбур губернасы, РСФСР, СССР) — журналист, өлкәне өйрәнүче, педагог. Муса Җәлил, Шамил Госманов һәм башкалар иҗатына багышланган мәкаләләр авторы.