yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# TMEM130

TMEM130 (ингл. Transmembrane protein 130) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# HD17280

HD17280 — Персей йолдызлыгында урнашкан B9 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,83 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Дабучын

Дабучын (белар. Дабучын) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.

# Дабучын
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Домаславице (Түбән Силезия воеводалыгы)

Домаславице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Твардогура гминасында урнашкан авыл.

# Домаславице (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сотокастело (Бреша)

Сотокастело — Италиянең Ломбардия төбәге Презелье өязендә урнашкан торак пункт.

# Сотокастело (Бреша)
## Географиясе

Сотокастело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Сотокастело (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Романильос-де-Атьенса

Романильос-де-Атьенса (исп. Romanillos de Atienza) — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Романильос-де-Атьенса
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 24 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1105 метр биеклектә урнашкан.
# 2096 ел

3 меңьеллык :
XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр — XXII гасыр — XXIII гасыр :
Хронологик таблица :
2096 (ике мең туксан алтынчы) ел — кәбисә ел, милади тәкъвим буенча якшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 2096 елы, III меңьеллыкның 96 елы, XXI гасырның 96 елы, XXI гасырның 10 унъеллыгының 6 елы, 2090 елларның 7 елы. 2024 елдан 2096 елга хәтле 72 ел калды.
# Янылмаз (Даргечит)

Янылмаз (төр. Yanılmaz) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Даргечит илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ненчулешть (коммуна)

Ненчулешть — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан коммуна.

# Ненчулешть (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Ненчулешть һәм Перу-Ротунд авыллары урнашкан.
# Дикан (Мырзатай авыл округы)

Дикан (каз. Диқан) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Дикан (Мырзатай авыл округы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Ли (округ, Кентукки)

Ли — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Beattyville шәһәре.

# Ли (округ, Кентукки)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1870 елда оештырыла.

# Ли (округ, Кентукки)
## Территориясе

Округ мәйданы 544 км² тәшкил итә.
# Позтон (Падова)

Позтон — Италиянең Венеция төбәге Сан-Пьетро-ин-Гу өязендә урнашкан торак пункт.

# Позтон (Падова)
## Географиясе

Позтон Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Позтон (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гүрпынар (Эмет)

Гүрпынар (төр. Gürpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Эмет илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Витуша (Польша)

Витуша — Польшаның Лодзь воеводалыгы Керноза гминаcында урнашкан авыл.

# Витуша (Польша)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Валье дел Дурасно (Метлатонок)

Валье дел Дурасно — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Metlatónoc муниципалитеты составына керә.

# Валье дел Дурасно (Метлатонок)
## Географиясе

Валье дел Дурасно Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Валье дел Дурасно (Метлатонок)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Валье дел Дурасно (Метлатонок)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Саролда (Торино)

Саролда — Италиянең Пьемонт төбәге Сан-Карло-Канавезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Саролда (Торино)
## Географиясе

Саролда Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Саролда (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Экинөзү (Караман)

Экинөзү (төр. Ekinözü) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Караман иле Караман илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Шерв-Ришмон

Шерв-Ришмон (фр. Cherves-Richemont) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Сьвйонтки-Верцице

Сьвйонтки-Верцице — Польшаның Подлясье воеводалыгы Рутки гминасында урнашкан авыл.

# Сьвйонтки-Верцице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Айрат Терегулов

Айрат Терегулов, Айрат Рәүф улы Терегулов (1957 елның 30 октябре, Уфа) – рәссам (график), БР (2004) һәм РФ (2014) атказанган рәссамы. Г.Сәләм (1990) һәм С. Юлаев (2016) премияләре лауреаты. ССРБ рәссамнар берлеге әгъзасы (1990 елдан).

# Айрат Терегулов
## Тәрҗемәи хәле

1957 елның 30 октябрендә Уфада туган. Музыка мәктәбендә эскрипкә сыйныфын, Башкорт дәүләт педагогия институтының сәнгать-графика факультетын (1985) тәмамлаган. Бозаулык шәһәрендә хәрби хезмәт үткән.

# Айрат Терегулов
## Иҗаты

Офорт, нечкәртелгән штрих, коры энә, акватинта, меццо-тинто, линогравюра, агачта гравюра, ак-кара граттаж техникасында иҗат итә.
* 1989-1993 елларда «Инзәр» рәссамнар төркеме әгъзасы.
* 1987-1991 елларда Мәскәүдә «Челюскинская» иҗат йорты басма графикасы төркемендә эшли.
* 2015 елдан М.В. Нестеров исемендәге музей директоры
* Республика, зона, Бөтенроссия, Бөтенсоюз, шәхси (Уфа, Чиләбе, Копенһаген), чит илләрдә (Австрия, Италия, Франция, Эфиопия), халыкара графика (Канада, Польша, Көньяк Корея, Англия, Испания, Румыния, Кытай) күргәзмәләрендә катнаша.
* 2011 елда Казанда үткән Басма графикларының I биенналесы җиңүчесе
* Кайбер әсәрләре Казанның «Казан» милли мәдәни үзәгендә, ТР дәүләт сынлы сәнгать музеенда саклана.

# Айрат Терегулов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 1990 Г. Сәләм премиясе
* 2016 С. Юлаев премиясе – «Акбузат: башкирский эпос» һәм «Akbuzat: A Bashkirian Epic» китапларында басылган «Акбүзат» эпосына сурәтләр шәлкеме өчен»
* 2004 БР атказанган рәссамы
* 2014 РФ атказанган рәссамы

# Айрат Терегулов
## Гаиләсе

Хатыны китапханәче, кызы юрист.
# Ка Гандолфи (Бергамо)

Ка Гандолфи — Италиянең Ломбардия төбәге Чизано-Бергамаско өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка Гандолфи (Бергамо)
## Географиясе

Ка Гандолфи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Ка Гандолфи (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 4493

NGC 4493 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4493
## Тарихы

Әлеге галактика 1865 елда Алмания астрономы Альберт Март тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Баравое (Глыбоцкий районы)

Баравое (белар. Баравое) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.

# Баравое (Глыбоцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Нова Кузня (Ополе воеводалыгы)

Нова Кузня — Польшаның Ополе воеводалыгы Прушкув гминасында урнашкан авыл.

# Нова Кузня (Ополе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Л’Эглиз-о-Буа

Л’Эглиз-о-Буа (фр. L'Église-aux-Bois) — Франциянең Коррез департаментына караган коммуна, Плато-де-Мильваш кантонына карый.

# Л’Эглиз-о-Буа
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 16,20 км².
# Мурьез

Мурьез (фр. Mouriez) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Стоян-Заимово

Стоян-Заимово — Болгариянең Стара-Загора өлкәсендә урнашкан авыл. Чирпан җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Стоян-Заимово
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 374 метр биеклектә урнашкан.
# Милош Милоевич

Милош Милоевич (серб. Милош Милојевић; 1840 елның 16 октябре, Црна Бара Госман империясе (хәзер Богатич, Мачван округы, Сербия) — 1897 елның 24 гыйнвары, Белград) — серб сәясәтчесе, тарихчы, фольклорчы һәм язучы. Сербия фәннәр һәм сәнгать академиясенең мактаулы әгъзасы.

# Милош Милоевич
## Тормыш юлы

Милош Милоевич мәхәллә рухание улы. 1862 елда хокук өлкәсендә Белград югары мәктәбендә (хәзер Белград университеты) дәрәҗә ала. Мәскәүгә китә, 1862 елдан 1865 елга кадәр Мәскәү университетында укуын дәвам итә, анда философияне, филологияне һәм тарихны өйрәнә.
Туган ягына кайткач, судларда эшли, адвокат практикасы белән шөгыльләнә. Валево, Белград һәм Лесковац урта мәктәпләрендә укыта.
Серб-төрек сугышында үз теләге белән катнаша (1876—1877).
Белградта Яңа зиратта җирләнгән.

# Милош Милоевич
## Фәнни эшчәнлек һәм иҗат

Ватанпәрвәр-энтузиаст, полиглот, халык җырлары һәм әкиятләрен җыючы, «тарих һәм әдәбият арасындагы чикләрдә» эшләгән. Косово, Моравия һәм Македонияне йөреп чыккан, халык арасында серб пропагандасы үткәргән.
1873 елда Косто Шуменкович белән берлектә серб җирләренең тарихи-этнографик картасын нәшер итә. Аның оригиналь версиясе Югославия таркалганчы күп еллар дәвамында яңадан бастырыла. Югославия хакимиятләренең идеологик доктринасы белән бергә карталар серб (югослав) студентларының күп кенә буынының милли үзаңына зур йогынты ясаган.
Рус-төрек сугышы вакытында (1877—1878) Тодор Станкович, Сава Дечанац, Аксентие Хаджиарсич, Коста Шуменкович, Деспот Баджович һәм Глигорие Чемерикич белән бергә Нишада яшерен комитет әгъзасы була, аның гамәлләре серб гаскәрләрен алга этәрүгә һәм Көнбатыш Болгария территорияләрендә хакимиятне яулап алуга юнәлдерелгән була.

# Милош Милоевич
## Сайланма басмалар

* Odlomci istorije Srba i srpskih — jugoslavenskih — zemalja u Turskoj i Austriji, Beograd, 1872.
* Naši manastiri i kaluđerstvo
* Dečanske hrisovulje
* Путопис дела праве-Старе-Србије (Белград, 1871—1872—1877).

# Милош Милоевич
## Бүләкләр

* V, IV, III, II, һәм I дәрәҗә Таков тәресе ордены;
* Батырлык өчен алтын медаль;
* Серб Кызыл хач ордены;
* Ак бөркет ордены (Сербия);
* «Дунай аша күчкән өчен» (Румыния);
* Намуслы хезмәте өчен алтын медаль.
# Гайцюнишки

Гайцюнишки (белар. Гайцюнішкі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.

# Гайцюнишки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Валдово-Крулевске

Валдово-Крулевске — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Домброва-Хелминьска гминаcында урнашкан авыл.

# Валдово-Крулевске
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ченстонев

Ченстонев — Польшаның Мазовия воеводалыгы Груец гминасында урнашкан авыл.

# Ченстонев
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD85733

HD85733 — Кил йолдызлыгында урнашкан ApEuSrCr спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,13 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# PLA2G4B

PLA2G4B (ингл. JMJD7-PLA2G4B readthrough) — кешенең 15-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Орта (Сүрмене)

Орта (төр. Orta) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Сүрмене илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Зарачаны (Свислацкий районы)

Зарачаны (белар. Зарачаны) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.

# Зарачаны (Свислацкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Альмочуэль

Альмочуэль (исп. Almochuel) — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Альмочуэль
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 31,999098 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 275 ± 30 метр биеклектә урнашкан.
# Это (Югары Савойя)

Это (фр. Eteaux) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Ла-Рош-сюр-Форон кантонына карый.

# Это (Югары Савойя)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13,69 км².
# Сапанҗа (Сапанҗа)

Сапанҗа (төр. Sapanca) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Сапанҗа илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Саннисайд-Таго-Сити (Калифорния)

Саннисайд-Таго-Сити — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Саннисайд-Таго-Сити (Калифорния)
## Географиясе

Саннисайд-Таго-Сити халык санын алу урыны мәйданы — 8,761078 км², 8,755038 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 6804 Фут биеклектә урнашкан.
# Qazannıñ yawlap alınuı

Qazannı yawlap alu - Yawız İvan citäklägän urıs ğäskäre Şahğäli ğäskäre qatnaşında Qazan şähären basıp alu, Qazan xanlığına Rusiä patşalığı yawlarınıñ soñğı etabı, 1545-1552. yıllardağı yawlarnıñ näticäse.
1552 yılnıñ 22 avgust (gregorian 2 sentäber) - 2 oktäber (gregorian 13 oktäber) arasında Qazan qamalışta bula.
Qamawçı Urıs ğäskäriläre yağında barlığı 150 meñ çaması suğışçan köç: ere cilbiläwçe feodal atlıları (şul isäptän Şahğälineñ Tatar atlıları), Strelets (uqçılar) polkları. Şähärne saqlawçılar yağında Yapança bäk atlıları, Yädegär Möxämmäd xan belän kilgän Nuğay atlıları häm şähär xalqı (barlığı 33 meñ çaması).
Mäskäwlelär 22-23 avgustta Qazan diwarlarına yaqın uq kilälär, 29 avgustta şähärne tupqa tota başlıylar. Qamalışta qalğannarğa şähär tışınnan yärdäm itep toruçı Yapança atlı ğäskär 30 avgust belän 6 sentäber aralarında tar-mar itelä.
2 oktäberdä Atalıq häm Nuğay qapqaları yanında Qazan Kirmäne diwarları şartlatıla, Urıs suğışçıları şähärgä bärep kerä, Yädigär Möxämmät xan häm Zäynäş morza äsir itelälär. Şähärne saqlawçılardan keçeräk ber törkem Urıs polkları belän qaharmannarça suğışa-suğışa qamalıştan çığıp qotıla. Şähär xalqınıñ küpçelegen urıs suğışçıları qırıp-üterep beterä, öleşçä äsir itä. Şähär tulısınça talana, yandırıla.
# CISD1

CISD1 (ингл. CDGSH iron sulfur domain 1) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Лазаневы

Лазаневы (рус. Лазаневы) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.

# Лазаневы
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Лазаневы
## Сәгать поясы

Лазаневы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Лазаневы
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Лисини (гмина Цекцин)

Лисини — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Цекцын гминаcында урнашкан авыл.

# Лисини (гмина Цекцин)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сарайкөй (Ялыһүюк)

Сарайкөй (төр. Sarayköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Ялыһүюк илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# GEM (ген)

GEM (ген) (ингл. GTP binding protein overexpressed in skeletal muscle) — кешенең 8-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Приполярный (Хант-Манси автономияле округы)

Приполярный (рус. Приполярный) — Россиянең Хант-Манси автономияле округының Берёзово районына керүче торак пункт, федераль классификатор буенча муниципаль статусы — посёлок.
Почта индексы — 628158, ОКАТО коды — 71112918001.

# Приполярный (Хант-Манси автономияле округы)
## Халык саны

| Ел | Даими яшәүче халык |
| 2002 | 1 160 |
| 2008 | 1073 |
| 2010 | |
2002 елгы җанисәп буенча төп милләтләр: руслар (76%), татарлар (8%), украиннар (12%).

# Приполярный (Хант-Манси автономияле округы)
## Климат

Кыш суык, көчле җилле һәм буранлы, җиде ай бу дәвам итә. Җәй чагыштырмача җылы, тик кыска вакытлы.
# Шпехбах

Шпехбах (алман. Spechbach) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Шпехбах
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,52 км² (1962). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 197 метр биеклектә урнашкан.
# Цапэрка

Цапэрка (белар. Цапэрка) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Клецкий районында урнашкан авыл.

# Цапэрка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Оспедалетто

Оспедалетто — Италиянең Трентино — Альто-Адидже төбәгендә урнашкан коммуна. Трентино провинциясе составына керә.

# Оспедалетто
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 360 метр биеклектә урнашкан. Чинте-Тезино, Кастел Ивано, Гриньо, Пьеве-Тезино һәм Азияго коммуналары белән чиктәш.
# Мәзәкчеләр мәҗлесе

Мәзәкчеләр мәҗлесе - 2001 елда "Идел-Пресс" полиграфия-нәшрият комплексында басылган китап. Җыентыкка "Ватаным Татарстан" газетасында басылган мәзәк хәлләр, "Шулай да булгалый" рубрикасында чыккан язмалар тупланган.
# Нарболия

Нарболия — Италиянең Сардиния төбәгендә урнашкан коммуна. Ористано провинциясе составына керә.

# Нарболия
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 57 метр биеклектә урнашкан. Кульери, Риола-Сардо, Сан-Веро-Милис һәм Сенеге коммуналары белән чиктәш.
# Җомга

Җомга́ (шулай ук атна көн) — пәнҗешәмбе һәм шимбә арасында урнашкан атна көне. Ислам динендә бәйрәм көне буларак санала. Исеме гәрәп теленнән килә.
# Заалеплатте

Заалеплатте (алман. Saaleplatte) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Заалеплатте
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 42,83 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 265 метр биеклектә урнашкан.
# Соходол (Брашов)

Соходол — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. Бран (коммуна) коммунасына карый.

# Соходол (Брашов)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Говоне

Говоне — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Кунео провинциясе составына керә.

# Говоне
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 301 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Костильоле-д'Асти, Приокка, Сан-Мартино-Альфиери, Кастаньоле-делле-Ланце, Мальяно-Альфиери һәм Сан-Дамьяно-д'Асти коммуналары белән чиктәш.
# Ай-Негус-Ях

Ай-Негус-Ях — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Энтль-Негус-Ях елгасының сул ярына тамагыннан 22 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 44 км.

# Ай-Негус-Ях
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100112115200041429
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204142
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# (16236) Stebrehmer

(16236) Stebrehmer — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16236) Stebrehmer
## Тарихы

2000 елның 5 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 GG51» саналган.
# ANKRD44

ANKRD44 (ингл. Ankyrin repeat domain 44 һәм Serine/threonine-protein phosphatase 6 regulatory ankyrin repeat subunit B) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Дмитриевская (Киров өлкәсе)

Дмитриевская (рус. Дмитриевская) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.

# Дмитриевская (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Дмитриевская (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Дмитриевская (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Дмитриевская (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (100%).
# Бадару

Бадару (фр. Badaroux) — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.