yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Брест (округ)

{{УК

# Халкы =
## Географиясе

Мәйданы — 1408 км². Округ 20 кантоннан тора, алар үз чиратында 80 коммунага бүленгән.
# Газыйм Касыймов

Газыйм Касыйм улы Касыймов (рус. Газым Касымович Касымов, 1891, Биктәш, Бәләбәй өязе, Уфа губернасы — 19 август 1937, Мәскәү, ССРБ) — дәүләт һәм партия эшлеклесе. Башкортстан АССР-ының мәгариф һәм юстиция халык комиссары.

# Газыйм Касыймов
## Тәрҗемәи хәле

Касыймов Газим Касыйм улы 1891 елда Уфа губернасы Бәләбәй өязе Бикташ авылында (хәзерге Башкортстан Республикасы Бишбүләк районы Яңа Бикташ авылы) туган. Милләте — татар.
1917 елдан сул эсерлар фиркасе әгъзасы, 1919 елдан РКП(б) фиркасендә. 1917 елда Казан университетын тәмамлаганнан соң Бәләбәй шәһәрендә укытыучы булып эшләгән. Милләт Мәҗлесе депутаты. 1918—1919 елларда Бәләбәй инкыйлаби комитеты рәисе урынбасары, Үзәк мөселман комиссарлыгының бүлек мөдире, «Ярлылар тавышы» гәҗите мөхәррире.
1920 елдан Уфа губерна революцион трибуналында эшли. 1921 елдан Уфа губерна ачыгучыларга ярдәм комитеты рәисе була, учреждение Башкортстанда ачлык белән көрәшү өчен оештырыла.
1922 елның гыйнварыннан РКП(б)‑ның Уфа губерна комитеты каршындагы татар‑башкорт секциясенең «Урал» гәзите мөхәррире була. Аннары Башкортстан революцион трибуналы, 1923 елдан Башкортстан АССР-ының Баш суды рәисе вазифаларын үти.
1924-1926 елларда Башкортстан АССР-ның мәгариф халык комиссары була.
1926-1928 елларда Башкортстан АССР-ның юстиция халык комиссары, бер вакытта Башкортстан АССР-ының прокуроры вазифаларын башкара.
1928 елда Казан каласына күчә. 1929 елдан ВКП(б)‑ның Татарстан өлкә комитеты хезмәткәре була.
1931-1933 һәм 1935-1936 елларда — Казан дәүләт педагогия институты ректоры.
1933 елдан Татар АССР‑ының игенчелек халык комиссары урынбасары, ә 1934-1935 елларда Татар АССР‑ының коммуналь хуҗалык халык комиссары вазифаларын үти.
1936 елның 30 декабрендә репрессияга тарттырылып кулга алына. «Милли троцкист оешмасында катнашуда» гаепләнә. 1937 елның 19 августында атыла. 1958 елның 14 гыйнварында аклана.

# Газыйм Касыймов
## Тәрҗемәи хәле
### Сәяси золым корбаны

Кулга алынганчы Карл Маркс урамында яши. 1936 елның 30 декабрендә «Шура хакимиятенә каршы милләтчел оешмасы җитәкчесе» дип кулга алына һәм 1937 елның 19 августында ССРБ Югары Мәхкәмәсе тарафыннан үлем җәзасына хөкем ителә. Мәхкәмә карары шул ук көнне гамәлгә ашырыла. Мәскәүнең Дон зиратындагы кардәшләр каберендә җирләнгән.
1958 елда аклана.

# Газыйм Касыймов
## Әсәрләре

* Касимов Г. К. Татарско-Башкирская Советская Республика (Первая книга) / Центральный мусульманский комиссариат . – Москва : Типография «Восточная печать» , 1918 . – XVI , 60 с.
* Касимов Г. Поэтическому творчеству рабоче-крестьянского поэта М. Гафури — 20 лет // Башкортостан. 5 апреля 1923.
# Леэскопа

Леэскопа (эст. Leeskopa) — Эстониянең Сааремаа өязендә урнашкан авыл.
# Поццальо-эд-Унити

Поццальо-эд-Унити — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Кремона провинциясе составына керә.

# Поццальо-эд-Унити
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 50 метр биеклектә урнашкан. Казальбуттано-эд-Юнити, Кастельверде, Ольменета, Персико-Дозимо, Робекко-д'Ольо һәм Корте-де'-Фрати коммуналары белән чиктәш.
# Чулпан Харисова

Чулпан Харисова, Чулпан Мөхәррәм кызы Харисова (Мортазина, 1953 елның 17 марты, ТАССР, Кукмара районы, Зур Сәрдек) — тел галиме, КФУның Лев Толстой исемендәге Филология һәм мәдәниятара бәйләнешләр институты татар теле белеме кафедрасы профессоры (2006), педагогика фәннәре докторы (2002). Татарстанның атказанган фән эшлеклесе (2008), Татарстан мәктәпләренең атказанган укытучысы (2003), Каюм Насыйри премиясе лауреаты (2008).

# Чулпан Харисова
## Тәрҗемәи хәле

1953 елның 17 мартында Татарстан АССР Кукмара районы Зур Сәрдек авылында туган. «Татар теле һәм әдәбияты, рус теле һәм әдәбияты укытучысы» белгечлеге буенча Казан дәүләт педагогика институтының тарих-филология факультетын тәмамлаган (1975). Алман, инглиз телләрен камил белә. «Рус мәктәбендә татарча әйтелешкә өйрәтүнең теориясе һәм практикасы» (рус. Теория и практика обучения татарскому произношению в русской школе) темасына педагогика фәннәре докторлыгына диссертация яклаган (2002).

# Чулпан Харисова
## Хезмәт юлы

1975-1979 елларда Кукмара районы Зур Сәрдек урта мәктәбе укытучысы, директор урынбасары.
1979 елдан Татар дәүләт гуманитар-педагогика университетында ассистент, өлкән укытучы (1979-1995), доцент (1996).
2006 елдан КФУ Лев Толстой исемендәге Филология һәм мәдәниятара бәйләнешләр институтының татар теле белеме кафедрасы профессоры.

# Чулпан Харисова
## Гыйльми эзләнүләр өлкәсе

* Югары уку йортларында һәм мәктәпләрдә татар телен укытуның теориясе һәм практикасы.
* Хәзерге татар теленең сүз ясалышы һәм морфологиясенә караган проблемалар.
* Татар телен башка милләт вәкилләренә (аеруча рус балаларына) өйрәтү проблемалары.
* Рус телендә белем бирү оешмаларында татарча әйтелешкә өйрәтүнең лингводидактик аспекты.
Әлеге проблемаларга багышланган 350 фәнни хезмәт авторы (шуларның йөзе монография, программа, сүзлек, мультимедиа чарасы, дәреслек, кулланма).

# Чулпан Харисова
## Китаплары

* Учимся говорить по-татарски. Яр Чаллы: «КамАЗ», 1992 (Ф. Ф. Харисов белән берлектә).
* Татарча да яхшы бел. К.: ТаРИХ, 2000 (Ф. Ф. Харисов белән берлектә).
* Обучение татарскому произношению в русской школе. М.: ВЛАДОС, 2001.
* Теория и практика обучения татарскому произношению. СПб: Просвещение, 2001.
* Татар теленнән күнегүләр һәм тестлар. К., 2006.
* Татар теле морфологиясеннән лекцияләр. К., 2006.
* Татар теле: кагыйдәләр һәм күнегүләр. К., 2007 һ. б.

# Чулпан Харисова
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2008 ― Татарстанның атказанган фән эшлеклесе
* 2003 ― Татарстан мәктәпләренең атказанган укытучысы
* 2008 ― Каюм Насыйри премиясе — «оригиналь дәреслекләр һәм укыту-методик кулланмалар төзегән өчен»
* 2006 ― ТР мәгариф һәм фән министрлыгының «Мәгариф өлкәсендәге казанышлар өчен» күкрәк билгесе

# Чулпан Харисова
## Гаиләсе

Ире Фираз Харисов, профессор.
Балалары: улы Илшат, КДУ тәмамлаган; кызы Гөлшат, фән кандидаты, КФУ укытучысы. Оныклары Гайшә, Йосыф, Мәрьям
# USP6NL

USP6NL (ингл. USP6 N-terminal like) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Мостовка (Суенга кушылдыгы)

Мостовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Суенга елгасының сул ярына тамагыннан 11 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 11 км.

# Мостовка (Суенга кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200512115200004596
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200459
* Бассейн коды — 13.01.02.005
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Валя-Попий (Васлуй)

Валя-Попий — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. Тодирешть (коммуна, Васлуй) коммунасына карый.

# Валя-Попий (Васлуй)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 144 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Златоуст сөйләше

Златоуст сөйләше (кыйгы сөйләше) — татар теленең урта диалектына караган сөйләш. Үз атамасын Чиләбе өлкәсе Златоуст шәһәре исеменнән ала, бу сөйләш таралган территория элек Уфа губернасы Златоуст өязенә караган була.

# Златоуст сөйләше
## Таралышы

Златоуст сөйләше элеккеге Уфа губернасы Златоуст өязенә караган татар авылларында таралган. Бу җирлеккә хәзереге Башкортстанның төньяк-көнчыгыш районнары (Балакатай, Дуван, Кыйгы, Мәчетле һәм Салават районнары, Чиләбе өлкәсенең төньяк-көнбатыш районнары (Саткы һәм Назыпетровск районнары) татар авыллары керә. XVII гасырда ук биредә татарлар яшәгән торак пунктлар булган. Төбәкнең күпчелек авыллары пермь татарларын күчерү, шулай ук бирегә мишәрләр — байкыбаш сөйләше вәкилләре һәм Башкортстанның көньяк һәм көньяк-көнбатыш төбәкләреннән казан татарларын күченү нәтиҗәсендә барлыкка килә.

# Златоуст сөйләше
## Үзенчәлекләре

Сөйләм вәкилләре татарча үзаңны саклыйлар. Татар авыллары башкорт авыллары белән янәшә урнашкан. Тел мәгълүматлары сөйләшне формалаштыруда хәлиткеч роль урта диалект вәкилләренә караганын күрсәтә, шул ук вакытта көнбатыш (мишәр) диалекты белән уртак үзенчәлекләр аерылып тора. Сөйләшүчеләрнең башкорт халкы белән тыгыз элемтәсе дә аларның сүзләрендә билгеле бер эз калдыра. Сөйләштә ә~е~и (дегәнәк – тигәнәк), а,ә~ы,е (қайа – кыя), б~м (тарбақлы – тармаклы), н~м (йунысқа – йомычка) тәңгәллекләре бар.
Златоуст сөйләшендә [ч], [җ] тартыклары бөтенләй очрамый, һәм нәкъ менә бу билге бу сөйләшне Башкортстанның башка татар сөйләшләре арасыннан аера. Бу сөйләштә татар телендәге [ч] урынына [с], [җ] урынына [й] авазлары әйтелә. Кайсы бер сүзләрдә [җ] урынына каты [ж′] кулланыла (баж′а – баҗа), бу аваз татар теленең казан диалекты дөбъяз, эчкен, кормантау, тепекәй, учалы сөйләшләрендә, башкорт, казакъ, нугай телләрендә очрый һәм башкорт теле йогынтысында барлыкка килгән дип санала. [Ч] урынына [с] куллану, беренче чиратта, бу сөйләшне формалаштыруда мөһим роль уйнаган мишәр компоненты белән бәйле. [Җ] урынына [й] куллану, шулай ук, мишәр диалекты сөйләшләренә һәм көнчыгыш себер диалектлары сөйләшләренә дә хас.
# Стефанели (Падова)

Стефанели — Италиянең Венеция төбәге Местрино өязендә урнашкан торак пункт.

# Стефанели (Падова)
## Географиясе

Стефанели Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Стефанели (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Акшар (Шенкая)

Акшар (төр. Akşar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Шенкая илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Лейк-Вазича (Висконсин)

Лейк-Вазича — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Лейк-Вазича (Висконсин)
## Географиясе

Лейк-Вазича халык санын алу урыны мәйданы — 10,242011 км², 10,246009 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 315 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сьетейглесьяс-де-Тормес

Сьетейглесьяс-де-Тормес (исп. Sieteiglesias de Tormes) — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Сьетейглесьяс-де-Тормес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 14,29 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 820 метр биеклектә урнашкан.
# Әтиләр көне

Халыкара Ирләр көне белән бутамаска. Әтиләр көне (рус. День отца, ингл. Father's Day) — июнь аеның өченче якшәмбесендә бәйрәм ителүче халыкара әтиләр көне. Бу көнне балалары әтиләренә, аларга булган мәхәббәтне һәм рәхмәтне белдереп, бүләкләр бирәләр.
Әти кеше исән булса кызыл роза, исән булмаса ак роза сатып алу канунлашкан.

# Әтиләр көне
## Тарих

Америкалы Сонора ханым Смарт Додд (Sonora Smart Dodd) 1909 елда яңа бәйрәм булдыру тәкъдиме белән җирле хакимияткә (Споукэйн, Вашингтон штаты, ингл. Spokane, Washington) мөрәҗәгать итә. Баштарак бәйрәмне Сонораның әтисе Уильям Смарт туган көнне 5 июньдә уздырырга уйлыйлар, ләкин бәйрәмне әзерләү сузылып, 19 июньдә бәйрәм итәләр. Әлеге бәйрәмне АКШның башка штатларында да хуплап каршы алалар.
* 1924 елда президент Калвин Кулидж хуплавын белдерә.
* 1956 елда АКШ Конгрессы бәйрәм кирәклеге турында резолюция кабул итә.
* 1966 елда президент Линдон Джонсон бәйрәмне июньнең өченче якшәмбесендә бәйрәм итү турында прокламациягә кул куя.
* 1972 елда президент Ричард Никсон бәйрәмгә рәсми төс бирә.
АКШтан соң, июньнең өченче якшәмбесендә әтиләр көнен Бөекбритания, Һолландия, Франция, Кытай, Япония кебек илләрдә бәйрәм итә башлыйлар. Кайбер илләрдә әтиләр көнен башка көндә билгелиләр. Алманиядә Пасхадан соң 40- көнне (21 май), Австралиядә сентябрьнең беренче якшәмбесендә, Италиядә 19 мартта бәйрәм итәләр.

# Әтиләр көне
## Кытайда Әтиләр көне

Кытайда Әтиләр көне июньнең өченче якшәмбесендә бәйрәм ителә. Кытайда ата-ананы, бигрәк тә өлкән яшьтәгеләрен хөрмәтлиләр. Көнчыгыш Азиядә озак яшәүнең сере якыннарның хөрмәтен-мәхәббәтен тоеп, тормышка оптимистик карашта булуда, дип саныйлар. Конфуцийның бер түбә астында өч буын яшәргә тиеш дигән кануны бүген дә исән. Андый гаиләләрдә өлкәннәргә иң яхшы бүлмә, аш өстәле артында түр башы бирелә.

# Әтиләр көне
## Канадада Әтиләр көне

Канадада Әтиләр көне (Father's Day) июньнең өченче якшәмбесендә бәйрәм ителә. Балигъ булган балалары аталары янына килә, алар өчен мәҗлесләр оештыра, бергәләп сәяхәткә китәләр, йорт эшләрендә булышалар, бүләкләр бирәләр. Ал розалар сатып алалар, әгәр исән булмаса, каберенә ак розалар илтәләр.

# Әтиләр көне
## Япониядә Әтиләр көне

Әтиләр көнен (Тити-но Хи) бәйрәм итү гадәте Япониягә Америкадан 1950 елларда кергән. 1980 елларда бәйрәм популярлаша. Шулай ук кызыл розалар бүләк итәләр.

# Әтиләр көне
## Алманиядә Әтиләр көне

Алманиядә Әтиләр көне (Vatertag) 1936 елдан рәсми бәйрәм булып исәпләнә.
# Уфа хәбәрләре (гәҗит)

Уфа хәбәрләре — гәҗит. 1918 елда Уфа шәһәрендә татар телендә нәшер ителә.
# Аррентела

Аррентела — Португалиянең Сетубал округына керә торган фрегезия. Seixal, Arrentela e Aldeia de Paio Pires муниципалитетына карый.

# Аррентела
## Географиясе

Мәйданы — 9,58 км².
# Ожроль

Ожроль (фр. Augerolles) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
# Тшенсув (Түбән Силезия воеводалыгы)

Тшенсув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Грембоцице гминасында урнашкан авыл.

# Тшенсув (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 826 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 826 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
VII гасыр — VIII гасыр — IX гасыр — X гасыр — XI гасыр :
Хронологик таблица :
826 (сигез йөз егерме алтынчы) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча дүшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 826 елы, I меңьеллыкның 826 елы, IX гасырның 26 елы, IX гасырның 3 унъеллыгының 6 елы, 820 елларның 7 елы. 826 елдан бирле 1198 ел үтте.

# 826 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:826 елда туганнар

# 826 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:826 елда вафатлар
# Ететице

Ететице (чех. Jetětice) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Писек һәм Q12042020? районында урнашкан авыл.

# Ететице
## Географиясе

Мәйданы — 13,744064 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 447 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Ететице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ететице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Ететице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 630 |
| 1880 | 551 |
| 1890 | 552 |
| 1900 | 540 |
| 1910 | 579 |
| 1921 | 603 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 635 |
| 1950 | 476 |
| 1961 | 447 |
| 1970 | 427 |
| 1980 | 345 |
| 1991 | 302 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 296 |
| 2014 | 293 |
| 2016 | 348 |
| 2017 | 332 |
| 2018 | 306 |
| 2019 | 288 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 336 |
| 2021 | 324 |
| 2021 | 315 |
| 2022 | 348 |
| 2023 | 354 |
| 2024 | 343 |
# Ла-Лутьер-Тенар

Ла-Лутьер-Тенар (фр. La Louptière-Thénard) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Ножан-сюр-Сен кантонына карый.
# Чапелле (кратер)

Чапелле (лат. Chapelle) — Венера планетасының 6°24′ к. к. 103°48′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 22 километр озынлыкта булган кратеры.

# Чапелле (кратер)
## Исеме

Чапелле кратеры Чапелли фамилиясе хөрмәтенә аталган.
# Сьенегилья, Ла Лумбрера (Агваскальентес)

Сьенегилья, Ла Лумбрера — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Агуаскальентес муниципалитеты составына керә.

# Сьенегилья, Ла Лумбрера (Агваскальентес)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сьенегилья, Ла Лумбрера (Агваскальентес)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Хавутлу (Эгирдир)

Хавутлу (төр. Havutlu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Ыспарта иле Эгирдир илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Паженчево

һәм
Паженчево — Польшаның Великопольское воеводалыгы Каменец гминасында урнашкан авыл.

# Паженчево
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ронкальия (Кунео)

Ронкальия — Италиянең Пьемонт төбәге Моретта өязендә урнашкан торак пункт.

# Ронкальия (Кунео)
## Географиясе

Ронкальия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ронкальия (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нгарка-Тора-Яха

Нгарка-Тора-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нгынянсе-Яха елгасының уң ярыннан 69 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 75 км.

# Нгарка-Тора-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000212115300078702
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115307870
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Форбек

Форбек — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Форбек
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,6 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 19 метр биеклектә урнашкан.
# Тукранлы

Тукранлы (рус. Турхановка) — Олы Кенәле елгасының уң кушылдыгы. Ырынбур өлкәсенең Богырыслан районы биләмәләрендә ага. Олы Кенәле белән кушылган җирдә Богырыслан шәһәре салынган. Елга озынлыгы 24 км.

# Тукранлы
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010000812112100008012
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100801
* Бассейн коды — 11.01.00.008
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Маневшчына

Маневшчына (белар. Манеўшчына) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.

# Маневшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# (14868) 1990 RA7

(14868) 1990 RA7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14868) 1990 RA7
## Тарихы

1990 елның 13 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 RA7» саналган.
# Борки (Котельнич районы)

Борки (рус. Борки) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.

# Борки (Котельнич районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Борки (Котельнич районы)
## Сәгать поясы

Борки (Котельнич районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Борки (Котельнич районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Д. Браун (ай кратеры)

Д. Браун (лат. D. Brown) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 16,12 км булган кратер.

# Д. Браун (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Дэвид МакДауэлл Браун (1956—2003) хөрмәтенә бирелә.

# Д. Браун (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 2006 елда раслана.
# Лоурис (Көньяк Каролина)

Лоурис — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Лоурис (Көньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Лоурис (Көньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 8,186503 км², 8,187 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 222 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Болести (Мазовия воеводалыгы)

Болести — Польшаның Мазовия воеводалыгы Ольшанка гминасында урнашкан авыл.

# Болести (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Перселл (Оклахома)

Перселл — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.

# Перселл (Оклахома)
## Тарихы

Перселл шәһәре 1887 елда нигезләнгән.

# Перселл (Оклахома)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 35,748751 км², 27,229234 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 335 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# TEF

TEF (ингл. TEF transcription factor, PAR bZIP family member) — кешенең 22-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Тергола (Виченца)

Тергола — Италиянең Венеция төбәге Больцано-Вичентино өязендә урнашкан торак пункт.

# Тергола (Виченца)
## Географиясе

Тергола Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Тергола (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Изола Фосара (Перуҗа)

Изола Фосара — Италиянең Умбрия төбәге Скеджа-е-Пашелупо өязендә урнашкан торак пункт.

# Изола Фосара (Перуҗа)
## Географиясе

Изола Фосара Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Изола Фосара (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Багтепе (Батталгази)

Багтепе (төр. Bağtepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Батталгази илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Мориак (Жиронда)

Мориак (фр. Mauriac) — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
# Чифтликкөй (Егылҗа)

Чифтликкөй (төр. Çiftlikköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Егылҗа илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# CHCHD3

CHCHD3 (ингл. Coiled-coil-helix-coiled-coil-helix domain containing 3) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Хисарлык (Гейве)

Хисарлык (төр. Hisarlık) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Гейве илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Телёнжна-Стара

Телёнжна-Стара — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Влоцлавек гминаcында урнашкан авыл.

# Телёнжна-Стара
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.