yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Чугуду-де-Жос

Чугуду-де-Жос — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Униря (коммуна, Алба) коммунасына карый.

# Чугуду-де-Жос
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 312 метр биеклектә урнашкан.
# MAP7D1

MAP7D1 (ингл. MAP7 domain containing 1 һәм MAP7 domain-containing protein 1) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Левочево

Левочево — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. Смолян җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Левочево
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1089 метр биеклектә урнашкан.
# Түбән Сөян

Түбән Сөян — Башкортстанның Караидел районында урнашкан авыл.
ᴨyчᴛьı индексы — 452378, ГАТОБК коды — 80234824001.
# Эль Ке се Фуе (Сан Франсиско де лос Ромо)

Эль Ке се Фуе — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Сан-Франсиско-де-лос-Ромо муниципалитеты составына керә.

# Эль Ке се Фуе (Сан Франсиско де лос Ромо)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Ке се Фуе (Сан Франсиско де лос Ромо)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Кызыл мәйдан

Кызыл мәйдан (tat. lat. Qızıl mäydan(үле сылтама), рус. Красная площадь) — Мәскәү шәһәренең баш мәйданы, Мәскәү кирмәне (көнбатышка) һәм Кытай-шәһәре (көнчыгышка) арасында, Мәскәү үзәгендә урнашкан.
Кызыл мәйданнан Мәскәү елгасы ярына Василий төшү юлы бара.

# Кызыл мәйдан
## Урнашкан урын

Кызыл мәйдан Кремль юлы, Воскресение капкасы, Никольская урамы, Ильинка, Варварка, Василий төшү юлы арасында урнашкан.

# Кызыл мәйдан
## Һәйкәлләр

Кызыл мәйданда Маңгай урыны (җәзалау урыны — рус. Лобное место), Минин һәм Пожарскийга һәйкәл, Ленин төрбәсе урнаша. Ленин төрбәсе янында Кремль дивары янында каберлек урнаша. Көнбатышка — Мәскәү кирмәне, көнчыгышка — ГУМ кибете, төньякка — Тарихи музей һәм Казан чиркәве, көньякка — Покров чиркәве урнаша.

# Кызыл мәйдан
## Тасвирлама

* Кызыл мәйдан ЮНЕСКО тарафыннан саклана.
* Мәйдан түшәмәсе — таш түшәлгән урам.
* Автомобиль хәрәкәте 1974 елда тыелган.
* Кызыл мәйдан озынлыгы — 330 метр, киңлеге — 75 метр, мәйданы — 24 750 м².

# Кызыл мәйдан
## Тарих

Иван III хакимлегендә (XV азагы — XVI башы) Мәскәү кирмәне яңа дивары төзегәннән соң Кызыл мәйдан килеп чыга.
1493 — Мәскәүдә зур янгын булган, мәйдан урынында бернәрсә булмаган һәм урынны Янгын (русча Пожар) дип йөртелгән.
Казан шәһәрен 1552 елда буйсындырганнан соң күп чиркәүләр Казан исемле дип атала башлаган. Явыз Иван Казан Кирмәне матурлыгы белән сокланып Мәскәүнең Кызыл мәйданында Казан Кирмәнендә охшаш биналар төземәкче булган. Бөек тарихчы Худяков буенча Покров чиркәве (Изге Василий чиркәве) Казанны буйсындырганнан соң Казан баш мәчетенә охшаш булган өчен ясалган, ә гөмбәзләре — Казанның Нур-Али Җәмигъ мәчетеннән алынган
1625 елдан соң — Спас манарасы яңартып төзегәннән соң — шушы урын Кызыл мәйдан дип йөртелә башлаган.
XVIII—XIX гасырда берничә тапкыр яңартып төзелгән.
1812 елгы Ватан сугышы чорында Наполеон I гаскәрләре Мәскәүне яулап ала. Кайбер чыганаклар буенча Башкорт кавалериясе кенәз Кудашев җитәкчесендә Кремль шартлауына юл куймый.
* Башкорт кавалериясе кенәз Кудашев отряды составында Кремль шартлауына юл куймай.Владимир Путин
Инкыйлабтан соң Кызыл мәйдан мемориаль мәгънәсенә ия була. Кирмән дивары янында каберлек килеп чыга, Ленин төрбәсе төзелә. Кызыл мәйдан баш тантана мәйданына әверелә.
Совет Берлеге таркалганнан соң Кызыл мәйданда шугалак еш оештырыла, каберлек янында төрле концертлар һәм биюләр үткәрелә. Галимнәр фикерләре буенча шушы биюләр-концертлар тарихи һәйкәлләргә зур зыянны китерә, аеруча Изге Василий чиркәвенә.
# Вальшлебен

Вальшлебен (алман. Walschleben) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Вальшлебен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 16,87 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 160 метр биеклектә урнашкан.
# Түтен (Биреҗык)

Түтен (төр. Tüten) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Биреҗык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Шёнберг (Тальфанг)

Шёнберг — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Шёнберг (Тальфанг)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,1 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 450 метр биеклектә урнашкан.
# Төмәнсу

Төмәнсу (рус. Темгенево) — Рязань өлкәсенең Касыйм районында урнашкан авыл.

# Төмәнсу
## Халык

Милләтләр (2010): татарлар — 54,5%, руслар — 45,5%.

# Төмәнсу
## Шәхесләр

* Гатаулла Баязитов
# Яйлаҗык (Девэли)

Яйлаҗык (төр. Yaylacık) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Девэли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сүлейманлы (Элмадаг)

Сүлейманлы (төр. Süleymanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Элмадаг илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Юрий Бережко

Юри Бережко (рус. Юрий Викторович Бережко, 27 гыйнвар 1984(1984-01-27) (40 яшь), Амурдагы Комсомольск, Хабарау крае, РСФСР, СССР — , ) — РФ волейболчысы (һөҗүмче), Россия чемпионатларының алтын (2005/06, 2007/08, 2011/12), көмеш (2004/05, 2006/07, 2015/16, 2016/17) һәм бронза (2009/10, 2012/13, 2014/15) призчысы, Олимпия уеннарының алтын (2012) һәм бронза (2008) мидәлләре иясе, Европа чемпионатларының җиңүчесе (2017) һәм көмеш призчысы (2007).
# Мереке (Костанай өлкәсе)

Мереке (каз. Мереке) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Мереке (Костанай өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Массель

Массель (фр. Massels) — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Лепица

Лепица — Болгариянең Плевен өлкәсендә урнашкан авыл. Червен-Бряг җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Лепица
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 160 метр биеклектә урнашкан.
# Фрайбургу

Фрайбургу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.

# Фрайбургу
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 546,249 км².
# Кастильоне-Фаллетто

Кастильоне-Фаллетто — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Кунео провинциясе составына керә.

# Кастильоне-Фаллетто
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 350 метр биеклектә урнашкан. Альба, Бароло, Ла-Морра, Монфорте-д'Альба һәм Серралунга-д'Альба коммуналары белән чиктәш.
# Кастер (Вашингтон)

Кастер — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Кастер (Вашингтон)
## Географиясе

Кастер халык санын алу урыны мәйданы — 4,721575 км², 1,8 квадрат миль, 4,721574 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 13 метр һәм 43 Фут биеклектә урнашкан.
# Монтезано (Павия)

Монтезано — Италиянең Ломбардия төбәге Филигера өязендә урнашкан торак пункт.

# Монтезано (Павия)
## Географиясе

Монтезано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Монтезано (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дежешть

Дежешть — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. Витомирешть (коммуна) коммунасына карый.

# Дежешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# (4830) Thomascooley

(4830) Thomascooley (лат. Thomascooley) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4830) Thomascooley
## Тарихы

1988 елның 1 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RG4» саналган.
# (9447) Julesbordet

(9447) Julesbordet (лат. Julesbordet) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9447) Julesbordet
## Тарихы

1997 елның 3 маенда Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 JJ18» саналган.
# Әтәш

Әтәш (рус. Атяшево, эрз. Отяжвеле) — Мордовиядә шәһәр тибындагы бистә, Әтәш районының административ үзәге.
Халык саны — 6 246 кеше (2010 ел).

# Әтәш
## География

Әтәш Сарансктан 80 километрга көньяк-көнчыгышка таба урнаша; посёлок аша тимер юл уза.

# Әтәш
## Тарих

Әтәш 1894 елда, Мәскәү—Казан тимер юлы төзү вакытында нигезләнә. 1928 елдан — Әтәш районының административ үзәге. 1963 елдан — шәһәр тибындагы бистә.

# Әтәш
## Икътисад

* «Атяшевский» ит эшкәртү комбинаты
# Укольск

Укольск (белар. Укольск) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браслав районында урнашкан авыл.

# Укольск
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# HD194132

HD194132 — Аккош йолдызлыгында урнашкан A P SI спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,47 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Вестлейк (Огайо)

Вестлейк — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.

# Вестлейк (Огайо)
## Тарихы

Вестлейк шәһәре 10 октябрь 1810 елда нигезләнгән.

# Вестлейк (Огайо)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 41,258681 км², 41,257735 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 216 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Грышаны (Шумилинский районы)

Грышаны (белар. Грышаны) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.

# Грышаны (Шумилинский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Агуас-Линдас-ди-Гояс

Агуас-Линдас-ди-Гояс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.

# Агуас-Линдас-ди-Гояс
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 191,198 км².
# Форнуш (Марку-де-Канавезеш)

Форнуш — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Marco муниципалитетына карый.

# Форнуш (Марку-де-Канавезеш)
## Географиясе

Мәйданы — .
# LENG9

LENG9 (ингл. Leukocyte receptor cluster member 9) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Академик Глушко урамы (Казан)

Академик Глушко урамы (рус. улица Академика Глушко) — Казанның Совет районында урнашкан урам.

# Академик Глушко урамы (Казан)
## Географиясе

Зәкиев урамыннан башланып, Җиңү проспекты белән киселештә тәмамлана.

# Академик Глушко урамы (Казан)
## Тарих

Хәзерге исемен 1998 елның 11 ноябреннән йөртә.

# Академик Глушко урамы (Казан)
## Урам белән бәйле шәхесләр

* Вячеслав Рябов
# Отеза

Отеза (фр. Authezat) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
# Агдам (Товуз)

Агдам (әзери. Ağdam) — Әзербайҗанның Товуз районына караган авыл.
# Имикушагы (Баскил)

Имикушагы (төр. İmikuşağı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Баскил илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (16708) 1995 SP1

(16708) 1995 SP1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16708) 1995 SP1
## Тарихы

1995 елның 21 сентябрендә Тимоти Спар тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 SP1» саналган.
# Госьценьчице

Госьценьчице — Польшаның Мазовия воеводалыгы Груец гминасында урнашкан авыл.

# Госьценьчице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тавароне (Ла Специя)

Тавароне — Италиянең Лигурия төбәге Майссана өязендә урнашкан торак пункт.

# Тавароне (Ла Специя)
## Географиясе

Тавароне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Тавароне (Ла Специя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Санту-Антониу-ду-Судуэсти

Санту-Антониу-ду-Судуэсти — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.

# Санту-Антониу-ду-Судуэсти
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 325,672 км².
# Касапчаеры (Кумлуҗа)

Касапчаеры (төр. Kasapçayırı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Кумлуҗа илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кампорредондо

Кампорредондо (исп. Camporredondo) — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Кампорредондо
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 17,38 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 799 метр биеклектә урнашкан.
# (13721) Kevinwelsh

(13721) Kevinwelsh — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13721) Kevinwelsh
## Тарихы

1998 елның 17 августында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QX51» саналган.
# Яйлаҗык (Дигор)

Яйлаҗык (төр. Yaylacık) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Дигор илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# PFDN5

PFDN5 (ингл. Prefoldin subunit 5) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# NGC 2553

NGC 2553 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2553
## Тарихы

Әлеге галактика 1865 елда Алмания астрономы Альберт Март тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Берәтәк

Берәтәк — Башкортстанның Бөрҗән районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 424 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — ?, ГАТОБК коды — 80219804002.

# Берәтәк
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Касас Бланкас (Сан Фелипе)

Касас Бланкас — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Фелипе муниципалитеты составына керә.

# Касас Бланкас (Сан Фелипе)
## Географиясе

Касас Бланкас Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Касас Бланкас (Сан Фелипе)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Касас Бланкас (Сан Фелипе)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Яман-Су

Яман-Су — Россия территориясеннән ага торган елга. Кабарда-Балкар Республикасы, Ставрополь крае биләмәләрендә ага. Елга Сугаруга алына кушыла. Елга озынлыгы 22 км.

# Яман-Су
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Малка от Кура-Марьинского каналана кадәр, Баксан елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе бассейны елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 07020000812108200004474
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 108200447
* Бассейн коды — 07.02.00.008
* ГӨ буенча саны — 08
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Канале (Верона)

Канале — Италиянең Венеция төбәге Риволи-Веронезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Канале (Верона)
## Географиясе

Канале Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Канале (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 7571

NGC 7571 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7571
## Тарихы

Әлеге галактика 1867 елда Щвеция астрономы Herman Schultz тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 24.38 см (9.6 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Чинарлы (Биләсувар)

Чинарлы (әзери. Çinarlı) — Әзербайҗанның Биләсувар районына караган авыл.
# (16570) 1992 DE11

(16570) 1992 DE11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16570) 1992 DE11
## Тарихы

1992 елның 29 февралендә UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 DE11» саналган.
# (14) Ирена

(14) Ирена (лат. Irene) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (14) Ирена
## Тарихы

1851 елның 19 маенда Дж. Р. Хайнд тарафыннан Обсерватория Бишопа обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
# (9028) Конрадбенес

(9028) Конрадбенес (лат. Konradbenes) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9028) Конрадбенес
## Тарихы

1989 елның 26 гыйнварында А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 BE1» саналган.
# Шатель-Гюион

Шатель-Гюион (фр. Châtel-Guyon) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
# Җаферли (Кушадасы)

Җаферли (төр. Caferli) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Кушадасы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Чемпиш

Чемпиш — Польшаның Великопольское воеводалыгы Бжезины гминасында урнашкан авыл.

# Чемпиш
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Черчивенто

Черчивенто — Италиянең Фриули-Венеция-Джулия төбәгендә урнашкан коммуна. Удине провинциясе составына керә.

# Черчивенто
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 607 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Палуцца, Равасклетто һәм Сутрио коммуналары белән чиктәш.
# Кудашева

Кудашева ― фамилия.
* Фәридә Кудашева (1920—2010), җырчы, БАССР (1968), ТАССР (1990) халык, РСФСР атказанган (1972) артисты, Тукай премиясе лауреаты (1996).
* Фәхрия Кудашева-Арская (Фәхрия Арская, 1880—1956), драма актрисасы, Сәйяр, Камал һ. б. театрларда уйнаган, Хезмәт Батыры (1926).
* Флорида Кудашева (1940—2016), химия фәннәре докторы, профессор (1994). БР атказанган фән эшлеклесе (2001).
# Корпоралес

Корпоралес (исп. Corporales) — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Корпоралес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 8 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 733 метр биеклектә урнашкан.
# Бадымжан

Составында В, С, һәм РР витаминнары, калий, кальций, магний, натрий, фосфор, күкерт, бром, хлор, тимер, фтор, кобальт, бакыр, цинк бар.
Нәрсәне дәвалый? Атеросклероз, үт ташы һәм йөрәк ишемиясе, бөер авыруларын, шешләрне дәвалаганда кулланыла. Бадымжан йомшагындагы калий организмда сыеклык алмашын нормальләштерә. Азканлылыктан файдалы — бадымжандагы бакыр кан ясалуга булыша. Яшелчә составындагы клетчатка, пептин организмнан артык холестеринны чыгара.
Бадымжанның кабыгы куркыныч тудырырга мөмкин, чөнки үтә җит­ леккән бадымжан кабыгында соланин дип аталган агулы матдә бар, шуңа күрә ризык буларак кабыгын әрчеп кулланырга кирәк.
Ашказаны җәрәхәте һәм ашкайнату системасында кискен ялкынсыну процесслары булганда, баклажан кулланырга киңәш ителми.
# Хауса теле

Хауса теле - Чад телләр гаиләсенең хауса телләр төркеменә кергән тел. Язуы латин язуы һәм гарәп әлифбасына нигезләнгән. Халыкара аралашу теле буларак киң кулланыла.
# Вайт-Оук (Пенсильвания)

Вайт-Оук — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Вайт-Оук (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1778 һәм 24 июнь 1948 елда нигезләнгән.

# Вайт-Оук (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 6,67 квадрат миль, 17,274319 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 820 Фут биеклектә урнашкан.
# Горси

Горси (фр. Gorcy) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Горси
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,10 км².
# Трухильо (Касерес)

Трухильо (исп. Trujillo) — Испаниянең Касерес провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Трухильо (Касерес)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 655 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 564 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гранха Трес Пулгас дел Родео (Леон)

Гранха Трес Пулгас дел Родео — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Леон муниципалитеты составына керә.

# Гранха Трес Пулгас дел Родео (Леон)
## Географиясе

Гранха Трес Пулгас дел Родео Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха Трес Пулгас дел Родео (Леон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха Трес Пулгас дел Родео (Леон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Косинка (Мерёжа кушылдыгы)

Косинка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Вологда өлкәсе, Новгород өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Мерёжа елгасының уң ярына тамагыннан 6,2 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 16 км.

# Косинка (Мерёжа кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Молога башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ока бассейны кушылмай).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010200112110000007235
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110000723
* Бассейн коды — 08.01.02.001
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Фазола (Комо)

Фазола — Италиянең Ломбардия төбәге Аппьяно-Джентиле өязендә урнашкан торак пункт.

# Фазола (Комо)
## Географиясе

Фазола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Фазола (Комо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Санта-Эухения

Санта-Эухения (кат. Santa Eugènia) — Испаниянең Балеар утраулары провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Санта-Эухения
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 20,25 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 149 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Катипкөй (Аксу)

Катипкөй (төр. Katipköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аксу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).