yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# HD245156

HD245156 — Сәвер йолдызлыгында урнашкан A2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,81 ± 0,08 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Внучки

Вну́чки күле - Көнбатыш Кама аръягындагы күл. Актай һәм Бизнә елгалары бассейны субүләрендә, Спас районының Ямбакты авылы янында урнашкан.
Су өслегенең мәйданы 1,4 га. Су күләме 13 мең м³ чамасы. Озынлыгы 220 м, иң зур киңлеге 95 м. Уртача тирәнлеге 0,95 м, иң зур тирәнлеге 1,52 м. Күл карст күренешләре нәтиҗәсендә барлыкка килгән. Озынча түгәрәк. Суы җиңелчә минеральләшкән, бик йомшак, болганчык, яшькелт төстә, иссез, гидрокарбонат-сульфат-натрийлы.
Хуҗалык-көнкүреш максатларында кулланыла.
# Гневково (Великопольское воеводалыгы)

Гневково — Польшаның Великопольское воеводалыгы Кишково гминасында урнашкан авыл.

# Гневково (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 1072

NGC 1072 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1072
## Тарихы

Әлеге галактика 1881 елда Франция астрономы Эдуард Стефан тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 80.01 см (31.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Кировның Ленин районы

Ленин районы (рус. Ленининский район) — Киров шәһәре районнарының берсе.
Район 1936 елда нигезләнгән. Халык саны — 210 889 кеше (2010).
# Казтел дей Брити (Болонья)

Казтел дей Брити — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Сан-Ладзаро-ди-Савена өязендә урнашкан торак пункт.

# Казтел дей Брити (Болонья)
## Географиясе

Казтел дей Брити Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казтел дей Брити (Болонья)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бельфор-дю-Керси

Бельфор-дю-Керси (фр. Belfort-du-Quercy) — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
# Арколе

Арколе — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Верона провинциясе составына керә.

# Арколе
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 27 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Бельфьоре, Лониго, Сан-Бонифачо, Веронелла һәм Цимелла коммуналары белән чиктәш.
# Казполи (Казерта)

һәм
Казполи — Италиянең Кампания төбәге Миньано-Монте-Лунго өязендә урнашкан торак пункт.

# Казполи (Казерта)
## Географиясе

Казполи Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Казполи (Казерта)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Казе Мазети (Белуно)

Казе Мазети — Италиянең Венеция төбәге Куэро-Вас өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Мазети (Белуно)
## Географиясе

Казе Мазети Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Мазети (Белуно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эль Торито (Аютла де лос Либрес)

Эль Торито — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Аютла-де-лос-Либрес муниципалитеты составына керә.

# Эль Торито (Аютла де лос Либрес)
## Географиясе

Эль Торито Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Торито (Аютла де лос Либрес)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Торито (Аютла де лос Либрес)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Виллоу (Аляска)

Виллоу — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Виллоу (Аляска)
## Географиясе

Виллоу халык санын алу урыны мәйданы — 1811,70394 км², 1811,678 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 65 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бюро (округ, Иллинойс)

Бюро — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Принстон шәһәре.

# Бюро (округ, Иллинойс)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1837 елда оештырыла.

# Бюро (округ, Иллинойс)
## Территориясе

Округ мәйданы 2251 км² тәшкил итә.
# Тәлгыйль Әминев

Тәлгыйль Әминев (4 октябрь 1930 ел — 10 сентябрь 2016 ел) — педагог, туган якны өйрәнүче, музей белгече, энциклопедист. РСФСР (1987) һәм Башкорт АССРның (1967) атказанган укытучысы.

# Тәлгыйль Әминев
## Биографиясе

Тәлгыйль Исмәгыйль улы Әминев 1930 елның 4 октябрендә Башкорт АССРның Ярмәкәй районы Тарказы авылында туган.
1948 елда Бәләбәй педагогия училищесын тәмамлый. Башта Тарказы тулы булмаган урта мәктәбендә укытучы, директор урынбасары булып эшли.
1953-1954 елларда Иске Шаһ җидееллык мәктәбендә директор урынбасары, ә 1954-1957 елларда Яңа Шаһ җидееллык мәктәбендә директор вазифаларын башкара.
1956 елда К. А. Тимирязев исемендәге Башкорт дәүләт педагогия институтының тарих факультетын тәмамлый.
1957-1961 елларда Иске Турай урта мәктәбенең директоры була.
1961 елның маеннан Ярмәкәй, ә 1962 елның декабреннән — Бәләбәй район халык мәгарифе бүлекләре белән җитәкчелек итә.
1965 елның сентябреннән 2006 елның ноябренә кадәр Бәләбәй педагогия училищесында эшли:
* директорның укыту-тәрбия эшләре буенча урынбасары,
* директор (1970-1975),
* иҗтимагый фәннәр укытучысы.
Тәлгыйль Әминев Бәләбәй туган як тарихын өйрәнү музеен оештыручыларының берсе, ә 1966-1986 елларда — шушы музей советының рәисе була. 1982-2006 елларда Башкорт дәүләт университетында «Педагогия кадрлары әзерләү урыны» музеен оештыра һәм аның белән җитәкчелек итә.
Башкорт АССР укытучыларының III съезды (1959), VII Бөтенсоюз мәгариф, югары мәктәп һәм гыйльми учреждениеләр эшлелеләре профсоюзы съезды (1972) делегаты була. Иске Турай авыл советы депутаты, Ярмәкәй район советы депутаты һәм әгъзасы (1961-1963), Бәләбәй шәһәр советының халык депутаты (1971-1975) итеп сайлана. Аның исеме «Русиянең иң яхшы кешеләре» («Лучшие люди России», 2006) энциклопедиясенә кертелгән.
Тәлгыйль Әминев фәнни-педагогик, туган як тарихын өйрәнү китапларының авторы (2 монография) һәм автордашы (13 китап). Үзәк, республика һәм төбәк басмаларында, шул исәптән «Башкорт энциклопедиясе» күп томлыгына һәм «Ярмәкәй районы энциклопедиясе. Башкортстан» («Энциклопедия Ермекеевский район. Республика Башкортостан», 2010) китабына 200 дән артык мәкалә яза.

# Тәлгыйль Әминев
## Бүләкләре

* «1941-1945 елларда Бөек Ватан сугышындагы фидакарь хезмәт өчен» медале
* Хезмәт ветераны» миналы (1975)
* «РСФСР халык мәгарифе отличнигы» билгесе
* «Бөек Октябрь инкилабына 90 ел» истәлек медале (2007)
* Башкортстан Ярмәкәй районының мактаулы гражданы
# Рингельсдорф-Нидерабсдорф

Рингельсдорф-Нидерабсдорф — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Гензерндорф округы составына керә.

# Рингельсдорф-Нидерабсдорф
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 170 метр биеклектә урнашкан. Дрёзинг, Цистерсдорф, Пальтерндорф-Доберманнсдорф, Хоэнау-ан-дер-Марх һәм Moravský Svätý Ján коммуналары белән чиктәш.
# Пиньян (Сержипи)

Пиньян — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сержипи штатына карый.

# Пиньян (Сержипи)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 155,886 км².
# Адикасы

Адикасы (чуаш. Атикасси, рус. Адикасы ) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429546. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232815002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300000400.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Адикасы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 107 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%), .
# Фраксионамьенто Камино Реал (Селая)

Фраксионамьенто Камино Реал — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Селая муниципалитеты составына керә.

# Фраксионамьенто Камино Реал (Селая)
## Географиясе

Фраксионамьенто Камино Реал Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Фраксионамьенто Камино Реал (Селая)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Фраксионамьенто Камино Реал (Селая)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Дикметаш (Байбурт)

Дикметаш (төр. Dikmetaş) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Байбурт иле Байбурт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Монтичелло-д'Альба

Монтичелло-д'Альба — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Кунео провинциясе составына керә.

# Монтичелло-д'Альба
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 320 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Альба, Корнелиано-д'Альба, Покапалья, Родди, Соммарива-Перно һәм Санта-Виттория-д'Альба коммуналары белән чиктәш.
# Альвар

Альвар (фр. Allevard) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, О-Грезиводан кантонына карый.

# Альвар
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 26,00 км².
# Казе Җирарди (Тревизо)

Казе Җирарди — Италиянең Венеция төбәге Тревиньяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Җирарди (Тревизо)
## Географиясе

Казе Җирарди Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Җирарди (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мердивенлер (Батталгази)

Мердивенлер (төр. Merdivenler) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Батталгази илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Лоун-Рок (Айова)

Лоун-Рок — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Лоун-Рок (Айова)
## Тарихы

Лоун-Рок шәһәре 1899 елда нигезләнгән.

# Лоун-Рок (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,305965 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 366 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Шифферштадт

Шифферштадт — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Шифферштадт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 28,06 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 104 метр биеклектә урнашкан.
# Бричева (Дондушени)

Бричева (рум. һәм молдав. Briceva ) — Молдова Республикасының Дондушени районына караган авыл.
# Нидербаххайм

Нидербаххайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Нидербаххайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2,93 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 270 метр биеклектә урнашкан.
# Роминешть (Сату-Маре)

Роминешть — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. Медиешу-Аурит (коммуна) коммунасына карый.

# Роминешть (Сату-Маре)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# NGC 4816

NGC 4816 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4816
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Геленув (гмина Белхатув)

Геленув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Белхатув гминаcында урнашкан авыл.

# Геленув (гмина Белхатув)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Визау

Визау — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Визау
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Визау
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 42,71 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 528 метр биеклектә урнашкан.
# HD124224

HD124224 — Сөмбелә йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Шомокша

Шомокша (Шемокса) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Онега елгасының сул ярыннан 125 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 84 км.

# Шомокша
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03010000112103000002981
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000298
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Меева

Меева — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хорса елгасының уң ярыннан 9 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Меева
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300312103000036784
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003678
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Мерджинень (коммуна, Бакеу)

Мерджинень — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан коммуна.

# Мерджинень (коммуна, Бакеу)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 83,48 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 194 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Мерджинень, Бараць, Лункань, Педурень (Мерджинень, Бакеу), Подиш, Пояна (Мерджинень, Бакеу), Требеш һәм Валя-Будулуй авыллары урнашкан.
# Засип

һәм
Засип — Словениянең Блед җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Засип
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 556 метр һәм 585 метр биеклектә урнашкан.
# Александр Минов

Александр Минов (Александр Михаил улы Минов, 1926, — билгесез, ) — СССР футбол тренеры, Казан «Искрасы»ның баш тренеры (1958).
# Аграмун

Аграмун (кат. Agramunt) — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Аграмун
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 79,7 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 337 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# OR6B2

OR6B2 (ингл. Olfactory receptor family 6 subfamily B member 2) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Буковець (гмина Ярчив)

Буковець — Польшаның Люблин воеводалыгы Ярчув гминаcында урнашкан авыл.

# Буковець (гмина Ярчив)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Охо де Агва де Тепестле (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)

Охо де Агва де Тепестле — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Долорес-Идальго муниципалитеты составына керә.

# Охо де Агва де Тепестле (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Географиясе

Охо де Агва де Тепестле Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Охо де Агва де Тепестле (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Охо де Агва де Тепестле (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Күн җитештерү

Күн эшкәртү белән бәйле лексик-семантик төркемтөп һәм ясалма сүзләргә бүленәләр. Аерым кисәкләргә таркалмый торган нигезләргә түбәндәгеләр керә: аел, ияр , нукта, йөгән, нал, өяк, өзәңге, каеш һ.б. Таркалмый торган нигезләр төп һәм алынма табигатьле булалар. Төп төрки нигезгә түбәндәге сүзләрне кертергә мөмкин: авызлык, аел (подпруга), ату (читек), әр, бавыргалык, йөгән, савыр. Шушында ук тезгән дигән сүзне дә кертепгә мөмкиндер. А. А. Реформаторский раславынча, җирдә сүзлек составы бары тик төп үз сүзләреннән генә торган бер генә тел дә юк. (Реформатский, 1960, 108). Һәр телдә читтән алынган сүзләр урын тапкан һәм процесс өзлексез дщвам итә килә. Алар, кагыйдә буларак, яңа атамалар, яңа әйберләр белән килеп керәләр. Безне кызыксындарган лексик-семантик төркемгә кагылышлы алынма, сүзләрдән тҗүбәндәгеләрне күрсәтергә була: апуйка, кәҗүл, сәхтиян (тире төрләре), эшлия, кавеш, теркеш (колчан), чәрмә (күн букча), чунтай ( акча янгчыгы), шәл (аерым тире кисәкләрен тоташтырганда кулланыла торган тире тасма яки җеп, бау) һ.б. Кайвакытта алынма сүзләр морфологик узгәрешләр кичереп татарчага яраклаштыралар. Мисал өчен “дубленый” термины татар телендә халык этимолгоиясе рухына ярашлы рәвештә “ дуплы” формасын ала ( дупленый – дуплы). “Дуплы” сүзе татар сүз ясалышы нигезендә туган күренеш, шуңа күрә дә ул төп татар сүз ясалышы нигезендә туган күренеш, шуңа күрә дә ул, төп татар атамасы белән танышлыклары, “дуплы” терминын алынма сүз дип игълан итәргә һич тә сәбәп тә була алмый). Әмма, икенче яктан, гәрчә татар телендә “дуплы тун” дигән төшенчә булса да, “дубленка”, һичшиксез, алынма сүз.
# Меһреган

Меһрган (Миһрган, фарсы телендә:مهرگان) (таҗик телендә:Меҳргон, Иди Меҳргон) яки Җашн-и-Меһрган — килешү, ышану, дуслык һәм мәхәббәт Илаһы Митра хөрмәтенә Иран һәм атәшпәрәст бәйрәме. Меһреган - ул Иран бәйрәме, һәм, мөгаен, хәтта борынгырак та, әмма бу уйланулар предметы булып кала. б.э.к. IV гасырда ул атәшпәрәст бәйрәмнәрнең берсе буларак барлыкка китерелгән булган, һәм бүгенге көндә дә Иранда һәм Таҗикстанда сакланып калып бәйрәм ителә. Сасанид империясе вакытларында (224–651 ее.) Меһреган Нәүрүздән соң әһәмияте буенча икенче бәйрәм булган. Бу ике бәйрәм Иран патшасы булу роле белән тыгыз бәйле булганга күрә, сасанид хөкемдарлары гадәттә я Меһреганда, я Нәүрүздә таҗ кигән булганнар. Меһреган — ул исем бәйрәме. Исем бәйрәме - ул билгеле Илаһка багышланган көн исеме һәм ай исеме кисешкән бәйрәмнәр. Барысы шундый 11 бәйрәм. Алардан хәзерге Иранда бары тик икесе сакланып калган — ул Митра/Меһра хөрмәтенә Меһреган һәм Тиштрья/Тир хөрмәтенә Тирган. Меһрган бәйрәме ачык рәвештә гаделлек һәм тигез торышлык концепциясе белән җиңел бәйләп була торган астрономик күренеш көн-төн тигезлеге белән ачык рәвештә бәйле. Әмма Митра хөрмәтенә бәйрәм яки Митрага багышлау очраклы булганмы икәне ачык түгел булып кала. Сәбәбе булып атәшпәрәстләрнең кайбер борынгы дини ышануларның кабул итү процессында компромисс булырга мөмкин. Моннан чыгып, Әхәмәниләр календаренең 7-нче аенда Бага Митраның бәйрәм итүе "яңа Авеста календаре"нә көзге көн-төн тигезлеге Меһр көне белән тәңгәл килү периодында (б.э.к. V гасырның икенче яртысы) өстәлгән булырга мөмкин. Бәйрәмнең атамасы (*bāgayāda?) бәйрәм "яңа Авеста" календарендә ия булган атама, ягъни Меһраган белән алыштырылган булган.. Меһреган календарь елының 196 көненә туры килә. Хосусан, ел башы өчен Нәүрүзне (21 март) кабул иткән календарьлар өчен Меһреган 2 октябрьгә туры килә. Меһр аенда Меһр көне фермерлар уңыш җыя торган көнгә туры килгән. Шулай итеп, алар шулай ук Ахура Мазда киләсе салкын айларны кичерер өчен ризык бирү фактын бәйрәм иткәннәр. Зәрдөштлектән тыш Меһреган халык уңыш бәйрәме буларак аңлашыла. Кашмир пандитлары Меһреганның индоарий юрамасы Митра Пурниманы Ашвин яки Ашваюджа көзге аеның тулы аенда бәйрәм итәләр. Бу төнне алар намуслылык, дуслык һәм килешүнең илаһи яклаучысы Митраны искә алалар. Киләсе иртә Митра Прабхат («Митра иртәсе») дип атала. Лотослар, гөлчәчәк һәм тырнак гөлләр таҗ яфракларын Витаста елгасы (хәзер Вьетх яки Джелам) суларында юалар, һәм Әстерхан чикләвекләре, җимешләр һәм сөт яки сөт конфетлары белән Митра хөрмәтенә тәлинкәдә салып куела. Иранда талышлар Меһрганны уңыш җыю тәмамлану булганда бәйрәм итәләр һәм кыш килүенә әзерләнеп өйдә һәм өй янында җыештырып чисталык ясап җыештыралар.. Балалар шул ук Витастада яки Гангада коеналар һәм Митра даны балкышын чагылдыра торган ачык-кызыл, әфлисун яки сары ефәк киемнәргә киенәләр. Яңа дустанә мөнәсәбәтләр формалашсын өчен балалар өчен уеннар уздырыла. Митрага тәкъдим ителгән җимешләр, чикләвекләр, сөт һәм конфетлар өләшенә, ә кием һәм юрганнар мохтаҗларга бирелә. Надру (лотос сабагы) бу көнне прасад буларак әзерләнә. Ведаларда Митра шулай ук җәйге Кояшны чагылдыра.
# NHLRC4

NHLRC4 (ингл. NHL repeat containing 4) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Добрув (Мазовия воеводалыгы)

Добрув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Щавин-Косцельны гминасында урнашкан авыл.

# Добрув (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.