yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Матагорда (округ, Техас)

Матагорда — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Бей-Сити шәһәре.

# Матагорда (округ, Техас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1836 елда оештырыла.

# Матагорда (округ, Техас)
## Халкы

2019 елда халык саны 37 957 кеше тәшкил иткән.

# Матагорда (округ, Техас)
## Территориясе

Округ мәйданы 2885 км² тәшкил итә.
# Чамлыхемшин

Чамлыхемшин (төр. Çamlıhemşin) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесенең Ризе иленә караган бер илчедер.

# Чамлыхемшин
## Географиясе

Илче мәйданы — .
# Карачайлар

Карача́йлар (карач.-балк. аланла) — Төньяк Кавказда яшәүче төрки телле халык. Балкарлар белән бергә бердәм карачай-балкар халкын тәшкил итәләр. Карачай-Чиркәсиянең төп халкы.
Россиядән башка шулай ук Төркиядә, Сүриядә, Мисырда, Европа дәүләтләрендә һәм АКШда Төньяк Кавказны XIX гасырда калдырып китәргә мәҗбүр булган мөһаҗир-карачайлар яши.

# Карачайлар
## География

Карачайлар Үзәк Кавказның тарлавыкларында һәм тау битләрендә, Кубань, Зеленчук, Кума елгалары үзәнлекләрендә көн күрәләр.
Кисловодск, Черкесск һәм Ставрополь кебек шәһәрләрдә шактый күп карачайлар яши.
* ↑ Всероссийская перепись населения 2020—2021 годовhttps://wikidata.org/wiki/Track:Q57573219
# Продань

Продань — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. Ведя (коммуна, Арджеш) коммунасына карый.

# Продань
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Томиславице (Великопольское воеводалыгы)

Томиславице — Польшаның Великопольское воеводалыгы Вежбинек гминасында урнашкан авыл.

# Томиславице (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Казело (Верона)

Казело — Италиянең Венеция төбәге Гаццо-Веронезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Казело (Верона)
## Географиясе

Казело Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казело (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мала Шевниця

Мала Шевниця — Словениянең Требне (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Мала Шевниця
## Географиясе

Мәйданы — 1,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 300,1 метр биеклектә урнашкан.
# Феудо Кортезано (Авелино)

Феудо Кортезано — Италиянең Кампания төбәге Гроттаминарда өязендә урнашкан торак пункт.

# Феудо Кортезано (Авелино)
## Географиясе

Феудо Кортезано Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Феудо Кортезано (Авелино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сергей Лаврентьев

Сергей Лаврентьев (Сергей Николай улы Лаврентьев, 19 апрель 1952(1952-04-19) (72 яшь), Уфа, РСФСР, СССР — , ) — тарихчы, тарих фәннәре нәмзәде, БРның атказанган фән эшлеклесе, РФның шәрәфле югары мәктәп хезмәткәре, Башкортстан президенты каршындагы дәүләт киңәшчесе (2008-2010), Башкортстан Республикаcы Башлыгы каршындагы Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе риктыры (2011-2015).
# Дземенжице

һәм
Дземенжице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Рацлавице гминасында урнашкан авыл.

# Дземенжице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Скауцоне (Беневенто)

Скауцоне — Италиянең Кампания төбәге Торрекузо өязендә урнашкан торак пункт.

# Скауцоне (Беневенто)
## Географиясе

Скауцоне Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Скауцоне (Беневенто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Монково (Тренто)

Монково — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Тон өязендә урнашкан торак пункт.

# Монково (Тренто)
## Географиясе

Монково Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Монково (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Грич-при-Требнем

Грич-при-Требнем — Словениянең Требне (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Грич-при-Требнем
## Географиясе

Мәйданы — 0,8 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 320,8 метр биеклектә урнашкан.
# Капишова

Капишова (словак. Kapišová) — Словакиянең Свидник округында урнашкан авыл.

# Капишова
## Тарихы

Авыл 1548 елда нигезләнгән.

# Капишова
## Географиясе

Мәйданы — 6,62 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 259 метр биеклектә урнашкан.

# Капишова
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Казчина Инльезина (Варезе)

Казчина Инльезина — Италиянең Ломбардия төбәге Джеренцано өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Инльезина (Варезе)
## Географиясе

Казчина Инльезина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казчина Инльезина (Варезе)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Еникөй (Корган )

Еникөй (төр. Yeniköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Корган илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гаяз Ишмөхәммәтов

Гаяз Ишмөхәммәтов (Гаяз Мәһди улы Ишмөхәммәтов, 1897, Җаек, Җаек өлкәсе, Россия империясе — 19 июнь 1971(1971-06-19), Казан, РСФСР, СССР) — педагог, лексикограф. 1916-1919 елларда укытучы (Җаек ш.), 1919-1921 елларда Пугачев өяз халык мәгарифе бүлеге инструкторы, 1921-1928 елларда ятимнәр йорты мөдире, Җаек губерна халык мәгарифе бүлеге мөдире, 1928-1946 елларда татар теле укытучысы (Куйбышев ш.). 1946 елдан Казанда: Тел, әдәбият һәм сәнгать институтының кече фәнни хезмәткәре (1946-1949), КДУда гарәп теле укытучысы (1950-1954), КДУ фәнни китапханәсеннең кулъязмалар һәм сирәк киталар бүлеге мөдире (1954-1957). Сүзлекләр, уку әсбаплары авторы. Г. Кутуйның «Тапшырылмаган хатлар» повестен гарәп теленә тәрҗемә иткән (1968).
# Оскар, 2008

80 нче «Оскар» премиясен тапшыру тантанасы 2008 елның 24 февралендә Лос-Анджелеста үтте. Тантананы комик Джон Стюарт алып барды. Иң яхшы фильм булып «No Country for Old Men» («Картларга монда урын юк») фильмы танылган.

# Оскар, 2008
## Төп җиңүчеләр

* Иң яхшы фильм — «No Country for Old Men» («Картларга монда урын юк»)
* Иң яхшы режиссер — Коэн бертуганнар («No Country for Old Men»)
* Иң яхшы ир-ат роле — Дәниел Дэй-Льюис («Нефть» фильмы)
* Иң яхшы хатын-кыз роле — Марион Котияр («La Vie en rose»)
* Иң яхшы тулыметражлы анимацион фильм — Рататуй
# Чемондаевка

Чемондаевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ягодная елгасының сул ярына тамагыннан 40 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 33 км.

# Чемондаевка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Чулым кушылган урындан Кеть кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Чулым, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010500112115200022892
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202289
* Бассейн коды — 13.01.05.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Гризи (Верона)

Гризи — Италиянең Венеция төбәге Сельва-ди-Проньо өязендә урнашкан торак пункт.

# Гризи (Верона)
## Географиясе

Гризи Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Гризи (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Балта-Рацей

Балта-Рацей — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. Винетори (коммуна, Вранча) коммунасына карый.

# Балта-Рацей
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 45 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Били Камен (Подгоржани Ржонова)

Били Камен (чех. Bílý Kámen) — Чехиянең Пардубице крае Подгоржани Ржонова районында урнашкан авыл.

# Били Камен (Подгоржани Ржонова)
## Географиясе

Мәйданы — 0,901 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Били Камен (Подгоржани Ржонова)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Били Камен (Подгоржани Ржонова)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Били Камен (Подгоржани Ржонова)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 122 |
| 1880 | 119 |
| 1890 | 111 |
| 1900 | 101 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 117 |
| 1921 | 111 |
| 1930 | 88 |
| 1950 | 74 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 69 |
| 1970 | 64 |
| 1980 | 53 |
| 1991 | 36 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 28 |
| 2011 | 26 |
| 2021 | 40 |
# Жалезняки (Аршанский районы)

Жалезняки (белар. Жалезнякі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.

# Жалезняки (Аршанский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Ялымъя

Ялымъя — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нерпъя елгасының уң ярыннан 42 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.

# Ялымъя
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502512111200012076
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111201207
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Карахабалы (Каман)

Карахабалы (төр. Karahabalı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кыршеһир иле Каман илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ла-Альбергерия-де-Арганьян

Ла-Альбергерия-де-Арганьян (исп. Alberguería de Argañán, La) — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Ла-Альбергерия-де-Арганьян
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 30,14 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 736 метр биеклектә урнашкан.
# Игорь Семёнов

Игорь Семёнов, Игорь Николай улы Семёнов (1951 елның 20 декабре, Удмурт АССР, Алнаши районы, Сям-Какси) — «Удмурт Кенеш» удмурт милли ассоциациясе президенты, 2000—2007 елларда Удмурт Республикасы Дәүләт Советы рәисе.

# Игорь Семёнов
## Биографиясе

1951 елның 20 декабрендә Удмурт АССРның Алнаш районының Сям-Какси авылында туган. Ижау авыл хуҗалыгы институтын инженер-механик белгечлеге буенча тәмамлаган.
Җитештерү укытуы мастеры, аннары Можга консерва заводында җиһазлар буенча инженер, аннары Можга шәһәренең торак-коммуналь хуҗалыгы оешмаларында эшләгән.
1998 елда Можга шәһәр үзидарәсе башлыгы итеп сайланган.
2000 елда Удмурт Республикасы Дәүләт Советы рәисе итеп сайланган.
2012 елның декабрендә республика президенты А. Волков рекомендациясе буенча «Удмурт Кенеш» төбәк иҗтимагый оешмасы рәисе итеп сайланган.

# Игорь Семёнов
## Бүләкләре

* Хөрмәт ордены
* Рәсәй Федерациясенең атказанган торак-коммуналь хуҗалыгы хезмәткәре
* Можга шәһәренең мактаулы гражданы
# NGC 3020

NGC 3020 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3020
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Акъяр (Алакүл районы)

Акъяр (каз. Ақжар) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Акъяр (Алакүл районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Казтело ди Ламоле (Фиренца)

Казтело ди Ламоле — Италиянең Тоскана төбәге Греве-ин-Кьянти өязендә урнашкан торак пункт.

# Казтело ди Ламоле (Фиренца)
## Географиясе

Казтело ди Ламоле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Казтело ди Ламоле (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Михайловск (Свердловск өлкәсе)

Михайловск, Михáйл (рус. Михайловск) — Россия Федерациясенең Свердловск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 9282 кеше (2015).

# Михайловск (Свердловск өлкәсе)
## Сәгать поясы

Михайловск Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Михайловск (Свердловск өлкәсе)
## Тарих

Шәһәр тибындагы бистә статусын 1942 елдан, шәһәр статусын 1961 елдан башлап йөртә.

# Михайловск (Свердловск өлкәсе)
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (86,5%), татарлар (11,9%).
# Ранчо эль Робле (Селая)

Ранчо эль Робле — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Селая муниципалитеты составына керә.

# Ранчо эль Робле (Селая)
## Географиясе

Ранчо эль Робле Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Ранчо эль Робле (Селая)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ранчо эль Робле (Селая)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Мескит (Старр округы, Техас)

Мескит — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Мескит (Старр округы, Техас)
## Географиясе

Мескит халык санын алу урыны мәйданы — 0,128477 км², 0,1 квадрат миль, 0,128479 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Челкасы (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* Челкасы (Ормар районы) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан торак пункт.
* Челкасы (Чабаксар районы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан торак пункт.
# Карафьело (Напуль)

Карафьело — Италиянең Кампания төбәге Җүльяно-ин-Кампания өязендә урнашкан торак пункт.

# Карафьело (Напуль)
## Географиясе

Карафьело Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Карафьело (Напуль)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Цубитили (Пескара)

Цубитили — Италиянең Абруцци төбәге Ночиано өязендә урнашкан торак пункт.

# Цубитили (Пескара)
## Географиясе

Цубитили Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Цубитили (Пескара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шараевка

Шараевка (белар. Шараеўка) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.

# Шараевка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Иосиф Ворович

Иосиф Израильевич-Гиршевич Ворович (отчествосы еш кыскартылган формада күрсәтелә - Израилевич ; 21 июнь, 1920, Черниговгубернасы Стародуб - 2001 елның 6 сентябре, Дондагы Ростов ) - совет һәм Россия математигы, РФА академикы. СССР дәүләт премиясе лауреаты.

# Иосиф Ворович
## Биографиясе

1937 елда ул Мәскәү дәүләт университетының механика һәм математика факультетына укырга керә. Бөек Ватан сугышы башлану сәбәпле, ул 1941 елның октябрендә вакытыннан алда чыгарыла. 1941-1950 елларда - Кызыл Армия сафында; Бөек Ватан сугышында катнашучы. 1944 елда Н.Е. Жуковский исемендәге Хәрби-һава инженер академиясен тәмамлый.
1950 елдан Ростов дәүләт университетында эшли; 1959 елдан ул Россия дәүләт университетының эластик теориясе кафедрасын җитәкли. 1971 елда ул үзе нигез салган, хәзерге вакытта аның исемен йөрткән, механика һәм гамәли математика фәнни-тикшеренү институты директоры була
2000 елда Ворович хөрмәтенә астероид 10049 Ворович дип атала .

# Иосиф Ворович
## Фәнни эше

Фәнни эшләре тоташ мохит механикасының математик мәсьәләләренә, тышчаларның сызыксыз теориясенә, көчәнешләрне концентрацияләү проблемаларына, сыгылмалы теориянең, математик экологиянең катнаш бурычларына карый. 300 дән артык фәнни хезмәт һәм 14 монография авторы.
1970 елда ул СССР Фәннәр академиясенең машина төзелеше, механика һәм идарә итү процесслары проблемалары бүлеге буенча әгъза-корреспонденты итеп сайлана; 1990 елдан СССР Фәннәр академиясенең хакыйкый әгъзасы.

# Иосиф Ворович
## Укучылары

* Белоконь, Александр Владимирович
* Бабешко, Владимир Андреевич

# Иосиф Ворович
## Басмалары

* Lebedev L. P., Vorovich. Functional Analysis in Mechanics. — Springer, 2003.
* Lebedev L. P., Vorovich I. I., Gladwell G.M. L. Functional Analysis: Application in Mechanics and Inverse Problems. — Kluwer, 2002.
* Ворович И. И., Александров В. М. (ред.) Механика контактных взаимодействий. — Физматлит, 2001. — 672 с. — ISBN 5-9221-0154-4.
* Ворович И. И., Бабешко В. А., Пряхина О. Д. Динамика массивных тел и резонансные явления в деформируемых средах. — Научный мир, 1999. — 246 с. — ISBN 5-89176-0479-9.
* Ворович И. И., Александров В. М., Бабешко В. А. Неклассические смешанные задачи теории упругости. — Физматлит, 1974. — 455 с.

# Иосиф Ворович
## Бүләкләре

- IV дәрәҗә «Ватан алдындагы казанышлары өчен» ордены (2001 елның 24 гыйнвары) — дәүләт алдындагы казанышлары, күпьеллык намуслы хезмәте һәм халыклар арасында дуслыкны һәм хезмәттәшлекне ныгытуга зур өлеш кертүе өчен
- Дуслык ордены (1995 елның 22 июле) - дәүләт алдындагы казанышлары, хезмәттәге уңышлары, халыклар арасындагы дуслыкны һәм хезмәттәшлекне ныгытуга зур өлеш керткән өчен
- Кызыл Байрак Хезмәт ордены (06/20/1980)
- 2 нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены (11.03.1985)
- "1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Германияне җиңгән өчен" медале
- Жуков медале
- «Японияне җиңгән өчен» медале
- СССР дәүләт премиясе ( 1983 ) - Азов диңгезе экосистемасының математик моделен булдыру өчен
- Фән һәм техника өлкәсендә Руссия Федерациясе Дәүләт премиясе (1998 елның 22 июле) — юка стеналы конструкцияләрнең фундаменталь проблемалары буенча эшләр циклы өчен
# Коскүл (Айыртау районы)

Коскүл (каз. Қоскөл) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Коскүл (Айыртау районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# CMTR1

CMTR1 (ингл. Cap methyltransferase 1 һәм Cap-specific mRNA (nucleoside-2'-O-)-methyltransferase 1) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# PKP2

PKP2 (ингл. Plakophilin 2 һәм Plakophilin-2) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Өчтоманлы

Өчтоманлы (рус. Устуманды) — Кагы елгасы (Агыйдел бас.) кушылдыгы. Башкортстанның Әбҗәлил районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 11 км.

# Өчтоманлы
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010200212111100017171
* Гидрологик өйрәнү (ҺӨ) буенча коды — 111101717
* Бассейн коды — 10.01.02.002
* ҺӨ буенча саны — 11
* ҺӨ буенча чыгарылышы — 1
# Сан Салваторе (Варезе)

Сан Салваторе — Италиянең Ломбардия төбәге Куассо-аль-Монте өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Салваторе (Варезе)
## Географиясе

Сан Салваторе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Сан Салваторе (Варезе)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вулька-Заторска

Вулька-Заторска — Польшаның Мазовия воеводалыгы Заторы гминасында урнашкан авыл.

# Вулька-Заторска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Закружка

Закружка (белар. Закружка) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Минский районында урнашкан авыл.

# Закружка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Ловенчито (Торино)

Ловенчито — Италиянең Пьемонт төбәге Мориондо Торинезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Ловенчито (Торино)
## Географиясе

Ловенчито Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Ловенчито (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вила Розето (Кьети)

Вила Розето — Италиянең Абруцци төбәге Торричелла-Пелинья өязендә урнашкан торак пункт.

# Вила Розето (Кьети)
## Географиясе

Вила Розето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Вила Розето (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бәйдөвүл

Бәйдөвүл (әзери. Bəydövül) — Әзербайҗанның Гөйчай районына караган авыл.
# Синтиоана (Бистрица-Несеуд)

Синтиоана — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. Меришелу (коммуна) коммунасына карый.

# Синтиоана (Бистрица-Несеуд)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 398 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гем (коммуна)

Гем (фр. Guimps) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Кинҗәбулат

Кинҗәбулат — Башкортстанның Зиянчура районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453383, ГАТОБК коды — 80226834003.

# Кинҗәбулат
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 183 кешенең яшәве мәгълүм.

# Кинҗәбулат
## Танылган шәхесләр

* Тимербулат Хәликов (1917-1958), Сәвитләр Берлеге Каһарманы.
# Добачево

Добачево — Польшаның Мазовия воеводалыгы Мохово гминасында урнашкан авыл.

# Добачево
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мельбурн

Ме́льбурн (ингл. Melbourne /ˈmɛlbə(r)n/, шулай ук [ˈmælbən, —bn̩]) — зурлыгы буенча Австралиянең икенче шәһәре, Виктория штаты үзәге.
Шәһәр илнең мәдәни, икътисадый, сәнәгый мәркәзләренең берсе. Мельбурнны шулай ук дәүләтнең «мәдәни һәм спорт башкаласы» дип атыйлар. Шулай ук шәһәр архитектура үзенчәлекләре белән мәшһүр.
2015 елда чыккан Economist Intelligence Unit (EIU) тикшеренү төркеме дөньяда яшәү өчен иң уңайлы шәһәрләр исемлегендә беренче урынга Мельбурнны куйды. Беренчелекне шәһәр 5 еш рәттән тота.
Халкы күпмилләтле (180ләп милләт вәкиле) булган бу шәһәр паркларга һәм бакчаларга күмелгән. Аны хәтта бакча-шәһәр дип тә атыйлар. Мәдәни чаралар да монда бик еш уздырыла, спорт та шәһәрдә әһәмиятле урын били. Каланың архитектур күренеше викториан һәм заманча биналар синтезын чагылдыра.
Шул ук вакытта Мельбурн дөньяның иң кыйбат шәһәрләре исемлегендә 36нчы урында. Аеруча монда торак бәяләре югары икән.

# Мельбурн
## Тарих

1956 елның 22 ноябрендә Мельбурнда XVI Олимпия уеннары башлана.

# Мельбурн
## Танылган шәхесләр

* Кайли Миноуг (1968), җырчы (сопрано), кино актрисасы.