yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Рафаил Бакиров

Рафаил Бакиров, Рафаил Мулланур улы Бакиров, рус. Бакиров Рафаил Мулланурович (1946 елның 7 июле, Магнитогорски ― 2021 елның 30 апреле) — композитор, профессор (2003), РФ һәм Татарстан (2000) композиторлар берлекләре әгъзасы, РФ (2008) һәм Татарстанның (1997) атказанган сәнгать эшлеклесе, ТАССР атказанган мәдәният хезмәткәре (1987).

# Рафаил Бакиров
## Тәрҗемәи хәле

1946 елның 7 июлендә Магнитогорскида туган. Баян классы буенча Магнитогорски 1нче санлы балалар музыка мәктәбен, Фирганә музыка укуханәсен, читтән торып Казан дәүләт консерваториясенең халык уен кораллары бүлеген (1970, Ильяс Шәрипов классы) тәмамлаган. 1993-1995 елларда Казан консерваториясендә композиция буенча стажировка үткән.

# Рафаил Бакиров
## Хезмәт юлы

* Үзбәкстан ССРның Маргелан шәһәре балалар музыка мәктәбе педагогы.
* 1966-1971 елларда Магнитогорски 65нче урта мәктәбе каршындагы кичке музыка мәктәбендә укыта.
* 1971 елдан М.И. Глинка исемендәге Магнитогорски музыка укуханәсендә (хәзер Магнитогорски дәүләт консерваториясе, МДК) баян классы буенча укыта, 1998-2015 елларда МДК халык уен кораллары кафедрасы профессоры. 2015 елдан пенсиядә
* 1971-1996 елларда Магнитогорскида Д.Н. Мамин-Сибиряк исемендәге Төзүчеләр мәдәният йорты каршында «Яшьлек» татар-башкорт халык җыр һәм бию ансамблен оештыручы һәм алыштыргысыз җитәкчесе. 1981 елда ансамбльгә «халык коллективы» исеме бирелә.
* 1989 елдан Магнитогорски дәүләт консерваториясе каршындагы «Айгөл» музыка ансамблен оештыручы һәм җитәкчесе.
* 1994-1997 елларда Магнитогорски татар мәдәни үзәге җитәкчесе.
2021 елның 30 апрелендә 74 яшендә вафат.

# Рафаил Бакиров
## Иҗаты

100 дән артык татар һәм башкорт халык җырын баян, халык уен кораллары ансамбле, оркестр өчен эшкәртә. Магнитогорски, Чиләбе, Троицк шагыйрьләре һәм Резедә Вәлиева, Мәхмүт Хөсәен сүзләренә язган 120 җыр авторы.

# Рафаил Бакиров
## Иҗаты
#### Төп әсәрләре

* 1985 Болгар турында симфония-легенда (симфоник оркестр өчен баллада, 4 өлештән).
* 1985 Татар триптихы (балалайка һәм халык уен кораллары оркестры өчен).
* Баян өчен баллада
* Баян өчен 3 балалар сюитасы.
* Баян һәм оркестр өчен концерт.
* 1996 Халык уен кораллары ансамбле өчен 2 сюита.
* 2001 Халык уен кораллары ансамбле өчен мөнәҗәт һ.б.

# Рафаил Бакиров
## Иҗаты
#### Китаплары

20 авторлык җыентыгы,60 мәкалә,очерк авторы. Музыка әсәрләре Казан, Магнитогорски, Киев, Мәскәү, Уфа, Чиләбе нәшриятларында басылган.
* Яшь баянчы. Ноталар җыентыгы. Казан: ТКН, 1985.
* Уралда туган моңнар. Җырлар. Магнитогорски: «Магнит», 1992.
* Яшь баянчы. Музыка мәктәбенең өлкән сыйныфларында укучы балалар өчен. Магнитогорски: «Магнит», 1992.

# Рафаил Бакиров
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Россиянең атказанган сәнгать эшлеклесе
* 1997 Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе
* 1987 Татарстан АССР атказанган мәдәният хезмәткәре

# Рафаил Бакиров
## Гаиләсе

Хатыны Суфия (Мохитова), җырчы, Чүпрәле районыннан.
* Кызы Дилә (Канбекова), җырчы; улы Ренат, музыкант һәм композитор; оныгы Илина (Канбекова), җырчы.

# Рафаил Бакиров
## Кызыклы факт

Р. М. Бакиров — Магнитогорскида беренче Сабантуй (1974 ел), Нәүрүз (1991 ел) бәйрәмнәрен оештыручыларның берсе .
# Эль Росарио (Сан Мигел де Альенде)

Эль Росарио — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Мигель-де-Альенде муниципалитеты составына керә.

# Эль Росарио (Сан Мигел де Альенде)
## Географиясе

Эль Росарио Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Росарио (Сан Мигел де Альенде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Росарио (Сан Мигел де Альенде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Гүмүшдигин (Алтыньяйла)

Гүмүшдигин (төр. Gümüşdiğin) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Бурдур иле Алтыньяйла илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Машо (Арденны)

Машо (фр. Machault) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Машо кантонына карый.

# Машо (Арденны)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 16.58 км².
# Сокольники (Карпатасты воеводалыгы)

һәм
Сокольники — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Гожице гминасында урнашкан авыл.

# Сокольники (Карпатасты воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Борго Сарачено (Ферара)

Борго Сарачено — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Арджента өязендә урнашкан торак пункт.

# Борго Сарачено (Ферара)
## Географиясе

Борго Сарачено Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Борго Сарачено (Ферара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эгрибуҗак (Меликгази)

Эгрибуҗак (төр. Eğribucak) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Меликгази илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Дога (Бандырма)

Дога (төр. Doğa) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бандырма илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Лученице

Лученице (чех. Lučenice) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Хроболи районында урнашкан авыл.

# Лученице
## Географиясе

Мәйданы — 1,405 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 750 метр биеклектә урнашкан.

# Лученице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лученице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лученице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 112 |
| 1880 | 117 |
| 1890 | 112 |
| 1900 | 114 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 109 |
| 1921 | 98 |
| 1930 | 91 |
| 1950 | 35 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 38 |
| 1970 | 30 |
| 1980 | 21 |
| 1991 | 7 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 13 |
| 2011 | 18 |
| 2021 | 25 |
# Зур Ширша (Сова кушылдыгы)

Зур Ширша — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сова елгасының уң ярыннан 36 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 40 км.

# Зур Ширша (Сова кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03030000312103000042163
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103004216
* Бассейн коды — 03.03.00.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Сувар кешеләре җыры

Сувар кешеләре җыры — Идел буе Болгары дәүләтенең чәчәк аткан чорыннан башлап таралган татар тарихи халык җыры.

# Сувар кешеләре җыры
## Тарихы

Җыр тарихы Идел буе Болгары шәһәре — Сувар белән бәйле, ул X гасырда, дәүләт чәчәк аткан вакытта, эре сәяси, икътисади һәм сәүдә үзәге булган. Шәһәр хәзерге Татарстанның Спас районы Кузнечиха (тат. Иске Сувар чуваш. Киве Сăвар) авылы янында урнашкан була.

# Сувар кешеләре җыры
## Сюжеты

Җыр бәкне артык ләззәт һәм зәвык белән мавыгуда гаепләүче сатира булып тора. Эчтәлегендә затлы эчемлек (бал), кыйммәтле кием-салым һәм гүзәл кыз бар сурәтләнә.

# Сувар кешеләре җыры
## Җыр тексты

Барды сәңа йәк, Утру тотыб бал. Барчин кәдибән, Телү, йука булып кал.
(Барды сиңа җен, кулына тотып бал, ефәк киенеп, акылсыз, зәгыйфь булып кал).
Арды сәне кыз, Буе аның — тал. Йайлыр аның артачы, Борыны тәкый кывал.
(Каратты сине кыз, буе аның - тал, йөзе аның арташы, борыны туп-туры).

# Сувар кешеләре җыры
## Искәрмәләр (үзгәртү)

* ↑ Хакимов Р. Ф. Исторические песни в татарском фольклоре. – Казань: ИЯЛИ, 2017. – 172 с.
* ↑ Волжские булгары — А. П. Смирнов — Google Books
# Норка (Карамыш кушылдыгы)

Норка — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Карамыш елгасының сул ярына тамагыннан 64 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 18 км.

# Норка (Карамыш кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Медведица елгасы башыннан Терса елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамактары арасында, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010300112107000008467
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107000846
* Бассейн коды — 05.01.03.001
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Севець

Севець — Словениянең Словенська Бистриця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Севець
## Географиясе

Мәйданы — 1,48 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 322,7 метр биеклектә урнашкан.
# Дел Дайно (Тревизо)

Дел Дайно — Италиянең Венеция төбәге Тревизо өязендә урнашкан торак пункт.

# Дел Дайно (Тревизо)
## Географиясе

Дел Дайно Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Дел Дайно (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Барьязыбаш

Барьязыбаш — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452944, ГАТОБК коды — 80237812002.
# Замельничная

Замельничная — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга Яйва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Замельничная
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100912111100007161
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100716
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Бекар

             Белешмә сольфеджио дәресеннән алынган
Бекар- музыкада: диезны һәм бемольны гамәлдән чыгара торган билге (өнне аның таза формага кайтара, такт азагына кадәр эшли). "4"кә охшаган билге белән ($\natural$) белдерелә (рәсемдә).
# Ранчо Секо де Гвантес (Валье де Сантияго)

Ранчо Секо де Гвантес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Валье-де-Сантьяго муниципалитеты составына керә.

# Ранчо Секо де Гвантес (Валье де Сантияго)
## Географиясе

Ранчо Секо де Гвантес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Ранчо Секо де Гвантес (Валье де Сантияго)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ранчо Секо де Гвантес (Валье де Сантияго)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Саздегирмени (Чорум)

Саздегирмени (төр. Sazdeğirmeni) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Чорум илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Казе Скапин (Тревизо)

Казе Скапин — Италиянең Венеция төбәге Тревиньяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Скапин (Тревизо)
## Географиясе

Казе Скапин Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Скапин (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мавродолу

Мавродолу — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. Ретешть (коммуна) коммунасына карый.

# Мавродолу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Вежбе (Ниский повяты)

Вежбе — Польшаның Ополе воеводалыгы Ламбиновице гминасында урнашкан авыл.

# Вежбе (Ниский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бозьяка (Эрҗиш)

Бозьяка (төр. Bozyaka) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Эрҗиш илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ивановка (Яңа Малыклы районы)

Ивановка (рус. Ивановка) — Сембер өлкәсенең Яңа Малыклы районында урнашкан бистә.

# Ивановка (Яңа Малыклы районы)
## Сәгать поясы

Ивановка (Яңа Малыклы районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Ивановка (Яңа Малыклы районы)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Эстевес-Мэнфилд-Кларксон тигезләмәсе

Эстевес–Мэнсфилд–Кларксон тигезләмәсе ул Пилар Эстевес, Элизабет Мэнсфилд һәм Питер Кларксон тарафыннан кертелгән сызыкча булмаган өлешчә дифференциаль тигезләмә.
Әгәр дә U ул кайбер башка үзгәрә торган зурлыкларның x, y, t функциясе булса, шул вакытта без ${\frac {\partial ^{3}U}{\partial t\,\partial y^{2}}}$-ны U$_{tyy}$ дип билгелибез, һәм шулай дәвам итеп. Шул билгеләү белән, тигезләмә түбәндәгечә
    $U_{tyyy}+\beta U_{y}U_{yt}+\beta U_{yy}U_{t}+U_{tt}=0$
биредә $U=u(x,y,t).$
# Питерсон (Миннесота)

Питерсон — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Питерсон (Миннесота)
## Тарихы

Питерсон шәһәре елда нигезләнгән.

# Питерсон (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,2821 км², 1,304798 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 232 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Одабашы (Татван)

Одабашы (төр. Odabaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Татван илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Бжусткув

һәм
Бжусткув — Польшаның Великопольское воеводалыгы Жеркув гминасында урнашкан авыл.

# Бжусткув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Фонте Брици (Гросето)

Фонте Брици — Италиянең Тоскана төбәге Гаворрано өязендә урнашкан торак пункт.

# Фонте Брици (Гросето)
## Географиясе

Фонте Брици Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Фонте Брици (Гросето)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Расселлвилл (Индиана)

Расселлвилл — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Расселлвилл (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Расселлвилл (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,521803 км², 0,521807 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 250 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Логавина

Логавина (белар. Логавіна) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.

# Логавина
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Домброва (гмина Мрози)

Домброва — Польшаның Мазовия воеводалыгы Мрозы гминасында урнашкан авыл.

# Домброва (гмина Мрози)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сан Микеле (Новара)

Сан Микеле — Италиянең Пьемонт төбәге Кавальетто өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Микеле (Новара)
## Географиясе

Сан Микеле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Микеле (Новара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Граншам (Югары Марна)

Граншам (фр. Grandchamp) — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Оручлу (Памукова)

Оручлу (төр. Oruçlu) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Памукова илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Әхмәт вулысы

Әхмәт вулысы (тат. ئەخمەت ۋولىٰسىٰ, рус. Ахметевская волость) — Уфа губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Афанас, Бәтке, Чаллы, Бәшенде-Останкау, Язикәү, Зәй һәм Тәкмәк вулыслары белән чиктәш булган (1890). 23 торак пунктта 14854 кеше яшәгән. 1930 елда бетерелә, территориясе Сарман, Чаллы, Ширәмәт һәм Акташ районнарына кушыла.
# Эфир

Эфи́р (бор. грек. αἰθήρ):

# Эфир
## Мифология һәм фәлсәфә

* Эфир — борынгы юнан мифологиясендә һаваның (күкнең) югары катламы, Ходайларның тору урыны.
* Эфир — антик һәм урта гасыр натурфәлсәфәсендә, физика һәм алхимиядә иң нәзек бишенче элемент.

# Эфир
## Физика

* Эфир — эфирның искергән теорияләрендә электр магнит дулкыннары кебек тирбәлешләре үзен күрсәтә торган барлык үтеп керә торган мохит.

# Эфир
## Химия

* Эфирлар — берничә сыйныфның химик кушылмаларның гомуми исеме. Әлеге күпкырлылык химия номенклатурасын үстерү процессында барлыкка килде (башта матдәләрнең гомуми сыйныфы бар иде).
** Гади эфирлар — ике күмерсутудырмалар радикалы молекулаларында уттуар атомы белән бәйле органик кушылмалар. Иң танылган диэтил эфиры.
** Катлаулы эфирлар — һидроксиль төркеме — спирт калдыгына алмаштырылган карбон яки минераль уттуарлар чыгарылмалары.
** Полиэфирлар — күпьяклы уттуарлар яки аларның күпкатлы спиртлы альдегидлары поликонденсацияләнә торган югары молекуляр кушылмалар.

# Эфир
## Информацион технологияләр һәм элемтә

* «Эфир» — Совет космик аппаратлары сериясе.
* «Эфир» — беренче Совет транзистор радиоласы.
* «Эфир» — һәвәскәр радиоэлемтә өчен Совет серияле кыска дулкынлы трансивер.
* Эфир — Ethereum блокчейн-платформасының исәпләү берәмлеге («криптоягулык»).
* Турыдан туры эфир — реаль вакытта теле- яки радиосигналны трансляцияләү.
* Телефон эфиры — декада-адымлы автоматлаштырылган телефон станциясен кулланганда конференц-элемтәне гамәлгә ашырырга мөмкинлек биргән күренеш.

# Эфир
## Башкалар

* Михал Эфир (род. 1992) — Польша футболчысы, «Рух (Хужув)» клубы һөҗүмчесе.
# Екинанбары (Милас)

Екинанбары (төр. Ekinanbarı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Милас илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ый (Тым кушылдыгы)

Ый — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Тым елгасының уң ярына тамагыннан 354 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 19 км.

# Ый (Тым кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Васюган елгасы кушылган урынган Вах елгасы кушылган урынга кадәр . Кече елга бассейны — Васюган, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010900112115200034190
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203419
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Мин-Ях

Мин-Ях — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ларь-Еган елгасының уң ярына тамагыннан 192 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 23 км.

# Мин-Ях
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Васюган елгасы кушылган урынган Вах елгасы кушылган урынга кадәр . Кече елга бассейны — Васюган, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010900112115200036538
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203653
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Эшләпә

Эшләпә — баш киеме, башка киелә торган түбә өлешеннән һәм аның читеннән чыгып торган баш киеме.
Күп җирләрдә эшләпәгә каурый, тасма, карачкы кебек нәрсәләр тагып кигәннәр һәм бу хәзер дә күзәтелә. Эшләпә башны, чәчне явым-төшемнән, җилдән, кояштан һәм суыктан саклый торган кием булу белән беррәттән купшылык өчен дә кулланыла.

# Эшләпә
## Эшләпә - башкортларда

Эшләпә - башкортларда элек электән ир-ат кия торган баш киеме булган, әмма аны берни белән дә бизәмәгәннәр. Гадәттә ак төстәге йоннан басып, тирәсен югарыга кайтарып басканнар. Бу ХХ гасыр азагында, ХХ гасыр башында төшерелгән фотоларда күренә
* Байҙар ғына кейә ҡамсат бүрек,
* Беҙ кейәбеҙ кейеҙ эшләпә (Халыҡ йырынан)

# Эшләпә
## Тарихы

XVII гасырда Аурупада Утыз еллык сугыш барышында барча илләр халкы хәрбиләрчә киенгән һәм ирләре дә, хатыннары да бәрән тиресеннән тегелгән эшләпә кигән. Алар каурыйлары белән генә аерылган.
XVII гасыр урталарында эшләпә каты эчлеккә утыртып эшләнә башлаган, кара төсләргә өстенлек бирелгән. Якынча 1670 елдан бар Аурупада француз модасы алга чыга, аны каурый кадап, тирәсен өч урыннан күтәртеп тегәләр.
Пудралы париклар чорында баш буялмасын өчен аны култык астына кыстырып йөри башлаганнар, ул өчпочмакка әйләнгән, каурый урынына ука теккәннәр.

# Эшләпә
## Төрләре

Эшләпә төрләре :
| Атамасы | Сурәтләнеше |
| Австралия ир-ат эшләпәсе каскада. Икенче төре — Тобаранетели |
| Галеро | Бик зур, яссы, киң кызыл эшләпә, тирәсеннән 15 чук төшеп тора, шулай ук кардинал санының геральдик танытмасы булып торган. |
| Котелок | Түгәрәк түбәле, гадәттә югарыга караган ир-ат эшләпәсе. |
| Фетр эшләпә | XX гасыр башында популяр эшләпә. |
| Канотье | Тәбәнәк, цилиндр рәвешле, кара тасмалы салам эшләпә. |
| Ковбой эшләпәсе | Фетра яки күннән тегелгән, ике кырдан югарыга бөгелгән салам эшләпә. |
| Цилиндр | Цилиндр кебек биек түбәле эшләпә. |
| Шапокляк | Складная эшләпә-цилиндр, ныне используется только цирковными артистами. |
| Шуте | Хатын-кыз эшләпәсе, цилиндр. |
| Боливар | Киң кырыйлы эшләпә-цилиндр. |
| Панама | Җиңел тукымадан я саламнан эшләнгән йомшак эшләпә, кояш нурларыннан саклану өчен кулланыла. |
| Треуголка | Өч почмаклап югарыга каратылган эшләпә. |
| Двууголка | XVIII гасыр азагында килеп чыккан ике мөгезле баш. |
| Конфедератка | Дүрт почмаклы, чуклы эшләпә . |
| «Чучка бәлеше» | Тәбәнәк цилиндр түбәле, тар кырыйлы эшләпә. Бер мең тугыз йөз алтмыш—Бер мең тугыз йөз җитмеш елларда кайбер субмәдәниятләрдә киелә. |
| Прудик эшләпәсе | Испан ир-ат эшләпәсе. |
| Трилби | Йомшак эшләпә (ир-атныкы). |
| Шерлок Холмс эшләпәсе | Алдан һәм эчендә козыреклы, аучы эшләпәсе. |
| Хомбург | XX гасыр уртасында популяр фетр эшләпә. |
| Клош | Кыңгырау рәвешле хатын-кыз эшләпәсе. 1920 еллар модасы. |
| Атур | Конус рәвешле хатын-кыз эшләпәсе. |
| Петас | Борынгы Грециядә киң таралган, кояштан саклану өчен кулланылган йомшак эшләпә. |

# Эшләпә
## Шулай ук кара

* Брыль
# Гранха Николас (Пенхамо)

Гранха Николас — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Пенхамо муниципалитеты составына керә.

# Гранха Николас (Пенхамо)
## Географиясе

Гранха Николас Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха Николас (Пенхамо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха Николас (Пенхамо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Ливада (Бургас өлкәсе)

Ливада — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. Камено җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Ливада (Бургас өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 11 метр биеклектә урнашкан.