yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ного-Яха-Тарка

Ного-Яха-Тарка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Ного-Яха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.

# Ного-Яха-Тарка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300059606
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305960
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Мунцавичы (Ивевский районы)

Мунцавичы (белар. Мунцавічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.

# Мунцавичы (Ивевский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Лесное (Диңгез буе крае)

Лесное (рус. Лесное) — Диңгез буе краеның Лесозаводск шәһәр округында урнашкан авыл.

# Лесное (Диңгез буе крае)
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# Лесное (Диңгез буе крае)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (77%), украиннар (23%).
# Томасвилл (Джорджия)

Томасвилл — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.

# Томасвилл (Джорджия)
## Тарихы

Томасвилл шәһәре елда нигезләнгән.

# Томасвилл (Джорджия)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 39,223544 км², 39,079275 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 85 метр биеклектә урнашкан.
# Шәрәфетдин Хәмитов

Шәрәфетдин Хәмитов, Шәрәфи-бай – беренче гилдия сәүдәгәре, меценат.

# Шәрәфетдин Хәмитов
## Тормышы юлы

1917 елда Шәрәфи-бай 53 яшьтә була. Аның мөлкәтендә 1 ярма яру машинасы, 3 тегермән, 1 икмәк пристане торган.
XX гасыр башында Шәрәфи-бай Борайда мәчетләр, кибетләр салган. Соңгы елларга кадәр Шәрәфи байның өендә Борай районының музыка мәктәбе урнашкан иде. Хәзер дә борайлылар кайчандыр монда яшәгән һәм биредәге халыкның тормышын үзгәрткән Шәрәфи турында онытмыйлар.
1918 елның мартында Борай волостен крестьяннар кораллы восстаниесе чолгап ала. Аларны Дүртөйледән Сәхипзадә Мәкъсүтов ћәм Борайдан Шәрәфетдин Хәмитов җитәкли. Бу икәү Борай волосте халкын большевикларга каршы көрәшкә чакыра. Март урталарында баш күтәрүчеләр ил үзәгенә җибәрергә әзерләнгән ярты миллион пот икмәкне кулга төшерә. 27 мартка каршы төндә Уфадан килгән Кызыл Армия отряды Борайны чолгап ала һәм Совет властен торгыза. Шәрәфетдин Хәмитов гаиләсе белән башта Себергә, аннары Кытайга эмиграциягә китәргә мәҗбүр була.

# Шәрәфетдин Хәмитов
## Гаиләсе

Хатыны Әсма Әмирхан кызы (1893нче елгы).
Уллары: 1910 елгы Мөхәммәтдин. 1917 елгы улы Габдрахман Сакмари 60нчы елларда Америкага күчеп, анда механик булып хезмәт итә, Наил һәм Наилә исемле балалар үстергән. 1922 елгы энесе Насретдин Шәрәфи улын 1945 елны советлар СССР террриториясенә алып китәләр, ул анда эзсез югала.
Сеңелләре Сатика Бичури (1925 елгы) Истанбулда яши. Сатиканың улы Фәрит Бичури – Төркиядә, кызы Фәридә Хәмит Финляндиядә тора.

# Шәрәфетдин Хәмитов
## «Шәрәфи-бай мәчете»

    Төп мәкалә: Тарихи мәчет (Борай)
1914 елда шәрәфи-бай Борайда мәчет төзелешен башлый, ләкин сугыш башлану төзелешне туктата. Төзелеп бетмәгән мәчет бинасы бик зур булган — буе 20 һәм иңе 10 метр. Биек стеналары да кирпечтән 70 сантиметр калынлыкта эшләнгән һәм төрлечә бизәлгән булган. Биеклеге ике, киңлеге бер метрлы тәрәзәләре дә бик зәвыклы. 1932 елга кадәр мәчеткә беркем дә кул тидерми, Ислам динендә тәрбияләнгән кешеләр аның түбәсен ябып хуҗалык эшләренә кулланырга базмый. Шулай да сугыш алдыннан аны башта амбар, аннан китапханә һәм клуб ясыйлар.
2014 елда мәчет белән янәшә аракы кибете ачылуга каршы урам җыены узды.
# Белпынар (Алаҗа)

Белпынар (төр. Belpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Алаҗа илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сподня Корена

һәм
Сподня Корена — Словениянең Дуплек (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Сподня Корена
## Географиясе

Мәйданы — 3,04 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 326 метр биеклектә урнашкан.
# Секибагы (Османҗык)

Секибагы (төр. Sekibağı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Османҗык илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Мишичево

Мишичево (серб. Мишићево) — Сербиянең Воеводина автоном крае Суботица җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Мишичево
## Географиясе

Урта Дунай тигезлегенең көньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 137 метр биеклектә урнашкан.

# Мишичево
## Климаты

Климат уртача, континенталь. Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Июльнең уртача температурасы 22 — 24 °C, гыйнварның -1,2 — 2,6 °C. Явым-төшем күләме елына 550-750 мм.
# HD28617

HD28617 — Жираф йолдызлыгында урнашкан A2IIm спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,58 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Винець (Рогашка Слатина)

Винець — Словениянең Рогашка Слатина (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Винець (Рогашка Слатина)
## Географиясе

Мәйданы — 0,72 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 281,9 метр биеклектә урнашкан.
# IC 1224

IC 1224 — Геркулес йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 1224
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1224, 2MASX J16425629+1915158, PGC 58824, MCG+03-42-027, NPM1G +19.0475, Z 110-3, Z 1640.8+1921, UZC J164256.3+191516 һәм LEDA 58824 буларак та сурәтләнә.
# Сеймените

Сеймените — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. Велико-Тырново җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Сеймените
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 589 метр биеклектә урнашкан.
# Фидаил Мәҗитов

Фидаил Васил улы Мәҗитов — татар шагыйре, язучы һәм журналист, Татарстан язучылар берлеге, Татарстан Республикасы һәм Россия Федерациясе журналистлар берлекләре, Халыкара Журналистлар Ассоциациясе – IFJ әгъзасы.
Ул 1984 елның 24 маенда Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасының Актаныш районы Кыркаентүбә авылында туа. Туган авылында башлангыч, Иске Кормаш авылында урта мәктәпне тәмамлый. 2001 елда Яр Чаллы дәүләт педагогия институтының филология факультетына укырга керә. 2006 елның июль аенда кызыл дипломга тәмамлый.
Фидаил Мәҗитов Яр Чаллыда узган «Туган телем — Тукай теле», Муса Җәлилнең 100 еллыгына карата үткәрелгән «Татарстанның шигъри бәйләме», «Студентлар язы» конкурсларында, Әлмәт шәһәрендә узган С. Сөләйманова исемендәге «Тормыш, исәнме!» республикакүләм фестивальдә шигърият буенча беренче урыннарга лаек була. Әсәрләре һәм мәкаләләре «Шәһри Чаллы», «Ватаным Татарстан», «Мәдәни җомга», «Юлдаш», «Яңарыш» (Ижау) газеталарында һәм «Казан утлары», «Мәйдан», «Идел» журналларында басыла. «Сагышлар да алтын була икән...» (2006), «Йолдызлы чатыр» (2015) исемле шигырьләр һәм поэмалар җыентыклары авторы. ЧДПИ аспирантурасын тәмамлый. 2014-2018 елларда «Мәйдан» әдәби-нәфис, иҗтимагый журналының баш редакторы булып эшли.

# Фидаил Мәҗитов
## Библиография

    Төп мәкалә: Фидаил Мәҗитов библиографиясе
# Бялобжезе

Бялобжезе — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Кондратовице гминасында урнашкан авыл.

# Бялобжезе
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Стара-Била

Стара-Била — Польшаның Мазовия воеводалыгы Стара-Бяла гминасында урнашкан авыл.

# Стара-Била
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гранха Челй (Агваскальентес)

Гранха Челй — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Агуаскальентес муниципалитеты составына керә.

# Гранха Челй (Агваскальентес)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха Челй (Агваскальентес)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Велари (Горж)

Велари — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. Стенешть (коммуна, Горж) коммунасына карый.

# Велари (Горж)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# FAM57A

FAM57A (ингл. TLC domain containing 3A) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# 2040 ел

3 меңьеллык :
XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр — XXII гасыр — XXIII гасыр :
Хронологик таблица :
2040 (ике мең кыргынчы) ел — кәбисә ел, милади тәкъвим буенча якшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 2040 елы, III меңьеллыкның 40 елы, XXI гасырның 40 елы, XXI гасырның 4 унъеллыгының 10 елы, 2040 елларның 1 елы. 2024 елдан 2040 елга хәтле 16 ел калды.
# Пулмесьце

Пулмесьце — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Новы-Став гминасында урнашкан авыл.

# Пулмесьце
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Хрипуновский

Хрипуновский — Башкортстанның Стәрлетамак районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 19 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453156, ГАТОБК коды — 80249840005.

# Хрипуновский
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Ношовице

Ношовице (чех. Nošovice) — Чехиянең Моравия-Силезия крае Фридек-Мистек һәм administrative district of the municipality with expanded powers Frýdek-Místek районында урнашкан авыл.

# Ношовице
## Географиясе

Мәйданы — 6,472194 км², 6,472 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 346 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Ношовице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ношовице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Чешская Силезия тарихи төбәгенә караган.

# Ношовице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 665 |
| 1880 | 707 |
| 1890 | 745 |
| 1900 | 793 |
| 1910 | 818 |
| 1921 | 821 |
| 1930 | 815 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 785 |
| 1961 | 903 |
| 1970 | 830 |
| 1980 | 975 |
| 1991 | 921 |
| 2001 | 948 |
| 2011 | 937 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 990 |
| 2016 | 991 |
| 2017 | 1030 |
| 2018 | 1040 |
| 2019 | 1066 |
| 2020 | 1070 |
| 2021 | 1042 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 972 |
| 2022 | 1029 |
| 2023 | 1029 |
| 2024 | 1013 |
# Илдус Якупов

Илдус Якупов, Илдус Дәүләт улы Якупов (1935 елның 9 октябре, СССР, РСФСР, Сембер өлкәсе, Иске Кулаткы районы, Иске Атлаш ― 2021 елның 19 октябре, РФ, ТР, Казан) — татар композиторы, ТР композиторлар берлеге әгъзасе, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе.

# Илдус Якупов
## Тәрҗемәи хәле

Илдус Дәүләт улы Якупов 1935 елның 9 октябрендә Сембер өлкәсенең Иске Кулаткы районы Иске Атлаш авылында туа. 1959 елда Казан музыка укуханәсен тәмамлый. 1959-1964 елларда шәһәрнең консерваториясендә Альберт Леман классында белем ала.
1960 еллардан башлап, бер-бер артлы опералар, балетлар, симфонияләр, төрле музыка кораллары өчен аерым пьесалар, җырлар, романслар иҗат итә башлый. Ул еш кына дөнья әдәбиятына мөрәҗәгать итә, Бомарше, Андерсен, Гоголь, Беляев әсәрләре белән дулкынланып, зур күләмле әсәрләр тудыра.

# Илдус Якупов
## Иҗаты

1972 елда Николай Гоголь әсәре нигезендә "Вий" балетын иҗат итә. 1976 елда “Джельсомино ялганчылар илендә” операсы һәм "Аккургаш солдат һәм балерина" балеты языла. 1977 елда "Атлантида һәлакәте" дип исемләнгән балеты дөнья күрә.
1991 елны Илдус Якуповның М.Җәлил исемендәге Татар опера һәм балет театрында Джанни Родари әкияте буенча язылган “Джельсомино ялганчылар илендә” исемле операсы зур уңыш белән бара. 2009 елда композитор"Зәңгәр кош" (рус. Синяя птица) ораториясен иҗат итә.
Композиторның әсәрләре Татар фортепиано музыкасы буенча хрестоматиягә кертелә һәм балалар музыка мәктәпләрендә башкарыла.

# Илдус Якупов
## Иҗаты
### Төп әсәрләре

* “Джельсомино ялганчылар илендә” операсы (1976)
* Фортепиано һәм оркестр өчен концерт
* "Зәңгәр кош" ораториясе (2009)
* флейта һәм фортепиано өчен соната

# Илдус Якупов
## Иҗаты
### Җырлар

Композитор татар шагыйрьләре сүзләренә лирик һәм эстрада җырларын да яза.
* Үрмәле гөл (Резеда Вәлиева сүзләре)
* Яшьлегемә кире кайтыр идем (Әхмәт Ерикәй сүзләре)
* Язгы таң
* Яңгыр яуганда (Җәүдәт Дәрзаман сүзләре)
* Зәңгәр күккә карап атлыйм
* Яратам
* Сайра, тальян
* Зәңгәр көймә (Разил Вәлиев сүзләре)
* Көзге шатлык (Разил Вәлиев сүзләре)
* Нурлы Казан (Фәннур Сафин сүзләре)
* Нинди синең күзләр (Эльмира Шәрифуллина сүзләре)

# Илдус Якупов
## Вафаты

2021 елның 19 октябрендә Казанда вафат. Коронавирус инфекциясеннән соң өзлегүләр нәтиҗәсендә йөрәге тибүдән туктаган.
# (1826) Миллер

(1826) Миллер (лат. Miller) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1826) Миллер
## Тарихы

1955 елның 14 сентябрендә IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1955 RC1» саналган.
# Пипя

Пипя — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. Надеш (коммуна) коммунасына карый.

# Пипя
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Юкарычакмак (Пасинлер)

Юкарычакмак (төр. Yukarıçakmak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Пасинлер илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Скопане

һәм
Скопане — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Баранув-Сандомерский гминасында урнашкан авыл.

# Скопане
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 718 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 718 — Милади тәкъвим буенча VIII гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 718 — безнең эрага кадәр VIII гасырга кергән ел.
* 718 — сан.
# Мунчаелга

Мунчаелга — Башкортстанның Бакалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452656, ГАТОБК коды — 80207849007.
# Шашикман (авыл)

Шашикман (рус. Шашикман) — Алтай Республикасының Онгудай районында урнашкан авыл.

# Шашикман (авыл)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.

# Шашикман (авыл)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (98%).
# HD76104

HD76104 — Компас йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,01 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# HD64784

HD64784 — Кил йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,4, 7,518 ± 0,026, 7,5 ± 0,046 һәм 7,497 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (7730) Сергерасимов

(7730) Сергерасимов (лат. Sergerasimov) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7730) Сергерасимов
## Тарихы

1978 елның 4 июлендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 NN1» саналган.
# HD177880

HD177880 — Бөркет йолдызлыгында урнашкан K1III спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,821 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Коңырүлең

Коңырүлең (каз. Қоңырөлең) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Коңырүлең
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Сямжена

Сямжена — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Көбәна елгасының сул ярына тамагыннан 137 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 117 км.

# Сямжена
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көбән күле һәм Сухона елгасы башыннан Көбән гидротөененә кадәр. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100112103000005689
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000568
* Бассейн коды — 03.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Дәүләтъяр

Дәүләтъяр (рус. Деветьярово) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.

# Дәүләтъяр
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Дәүләтъяр
## Сәгать поясы

Дәүләтъяр Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Дәүләтъяр
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Ачмабашы (Коҗаалы)

Ачмабашы (төр. Açmabaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Коҗаалы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Барчов

Барчов (чех. Barčov) — Чехиянең Урта Чехия крае Neustupov районында урнашкан авыл.

# Барчов
## Географиясе

Мәйданы — 2,4 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 505 метр биеклектә урнашкан.

# Барчов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Барчов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Барчов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 52 |
| 1880 | 60 |
| 1890 | 61 |
| 1900 | 58 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 61 |
| 1921 | 50 |
| 1930 | 49 |
| 1950 | 30 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 23 |
| 1970 | 22 |
| 1980 | 5 |
| 1991 | 6 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 6 |
| 2011 | 10 |
| 2021 | 7 |
# 478 (сан)

478 (дүрт йөз җитмеш сигез) - 477 белән 479 арасындагы натураль сан.

# 478 (сан)
## Математикада

* 478 — өч урынлы җөп сан.
* 478 санның цифрлар суммасы — 19.
* 478 санның цифрлар тапкырчыгышы — 224.
* 478 санның квадраты — 228484.

# 478 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 478 ел
* 478 ел (б. э. к.)
* Юникодта 01DE₁₆ — «Ǟ» символның коды.
# Яншык (Татарстан)

Яншык — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422649.

# Яншык (Татарстан)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.9 °C | -10.9 °C | -5.8 °C | 4.5 °C | 13.4 °C | 18.5 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.1 °C | 4.4 °C | -4.8 °C | -10.2 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
# Бакы метрополитены

Бакы Метрополитены (әзери. Bakı Metropoliteni) — Бакы шәһәрендәге метрополитен сызыклары системасы.
1967 елның 6 ноябрендә ачыла.
Бакы Метрополитены 3 сызыктан тора, 27 мәүкиф (станция), гомуми озынлыгы 40,3 км, пассажир әйләнеше - 608 мең (көн), 222,0 млн. (ел) (2015).