yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Әвернә чәчәклеләр

Әвернә чәчәклеләр (лат. Cruciferae), кәбестәчәләр — ике өлешле үсемлекләр семьялыгы.

# Әвернә чәчәклеләр
## Таралуы

Үләнчел үсемлекләр, сирәгрәк — лианалар һәм куаклар. 380 ләп ыругы, 4 меңнән артык төре билгеле, бөтен җир шары буйлап таралганнар, әмма күбесенчә Төньяк ярымшарның уртача поясында үсәләр. ТРда 39 ыругы һәм 80 төре билгеле.

# Әвернә чәчәклеләр
## Ботаник тасвирлама

Бер, ике һәм күпьеллык үләнчел үсемлекләр. Тамыр системасы — үзәк. Кайбер культуралы үсемлекләренең тамырлары тамыразык рәвешендә. Бу төрепчә, шалкан, торма.
Яфраклары чиратлашкан, бөтен яки телмә, төпчек яфраксыз, гади яки тармак төкчәле.
Чәчәкләре сары, ак, аксыл шәмәхә һәм алсу төстә, чукка, сирәгрәк калкансыман, чатырсыман яки башсыман чәчәк төркеменә җыелган. Чәчәкләр актиноморфик, еш кына зигоморфик, ике җенесле. Алты серкәч, бер җимешлек. Касә һәм таҗ яфракчыклары 4 әр, алар аркылы-торкылы урнашкан (исеме шуннан), касә яфракчыгы кайвакыт төбенә таба капчыксыман (нектар туплау өчен җайланма) рәвештә.
Чәчәк формуласы:
$\ K_{4}\;C_{4}\;A_{2+4}\;G_{\underline {(2)}}$
Җимеше — ике якка ачыла торган, күп орлыклы кузак яки кузакча. Кайвакыт җимешләре чикләвексыман, ярылмый торган (мәсәлән, катран төрләренеке).

# Әвернә чәчәклеләр
## Әһәмияте

Күп төрләре — кәбестә, редис, шалкан, торма, керән һәм башка яшелчә буларак үстерелә. Майлы үсемлекләр сыйфатында горчица, рапс, шепкән үрчетелә.
Сарыбаш, йөрәк уты, көтүче сумкасы, ябышкак үлән һәм башкалар дару үләннәре.
Шеббуй, ахшам миләүшәсе — декоратив үсемлекләр.
Күп төрләре баллы (эт какысы, кыргый торма, йөрәк уты), аш тәмләткечләр (горчица, керән); чүп үләннәре (көтүче сумкасы, ярут, чалгычут, сарыбаш).
13 төре ТРның Кызыл китабына кертелгән.

# Әвернә чәчәклеләр
## Классификация

Семьялыкка 355 үсемлек ыругы керә, алар 45 трибага бүленәләр:
* Aethionemeae
* Alysseae
* Alyssopsidae
* Anastaticeae
* Anchonieae
* Aphragmeae
* Arabideae
* Asteae
* Biscutelleae
* Boechereae
* Brassiceae
* Buniadeae
* Calepineae
* Camelineae
* Cardamineae
* Chorisporeae
* Cochlearieae
* Conringieae
* Cremolobeae
* Descurainieae
* Dontostemoneae
* Erysimeae
* Euclidieae
* Eudemeae
* Eutremeae
* Halimolobeae
* Heliophileae
* Hesperideae
* Iberideae
* Isatideae
* Kernereae
* Lepidieae
* Lunarieae
* Megacarpaeeae
* Microlepidieae
* Noccaeeae
* Notothlaspideae
* Oreophytoneae
* Physarieae
* Schizopetaleae
* Sisymbrieae
* Smelowskieae
* Thelypodieae
* Thlaspideae
* Yinshanieae

# Әвернә чәчәклеләр
## Классификация
### Кайбер төрләр

Ботаник иллюстрацияләр . Г. фон Шубертның "Naturgeschichte des Pflanzenreichs " китабындагы әвернә чәчәклеләр
# Леганьель

Леганьель (исп. Leganiel) — Испаниянең Куэнка провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Леганьель
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 45 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 747 метр биеклектә урнашкан.
# HD216429

HD216429 — Кәлтә йолдызлыгында урнашкан A4m+A3m спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,36 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Тимәш

Тимәш — Татарстан Республикасының Лениногорск районындагы авыл.
Почта индексы — 423280.

# Тимәш
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11 °C | -10.8 °C | -5.7 °C | 4.8 °C | 13.9 °C | 19 °C | 20.7 °C | 18.2 °C | 12.6 °C | 4.6 °C | -4.6 °C | -10.2 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

# Тимәш
## Танылган шәхесләр

* Камил Фасиев (1919-2005), дәүләт эшлеклесе.
* Хәлимә Ишбулдина (1910-2001), татар халык фольклорын җыючы
* Әхәт Гобәйдуллин (1919-1993), нифетче, Социалистик Хезмәт Каһарманы.
* Тимофей Белов (1907-1978), ТАССР социаль яклау министры.

# Тимәш
## Мәдәният

* 2022 елда авылда (әтисенең ватаны, шагыйрь биредә гомеренең соңгы елларын үткәргән) Габдерәхим Утыз Имәни әл-Болгари исемендәге тарихи-мәдәни комплекс ачылган.
# Тугылым (Тугылым шәһәр округы)

Тугулым (рус. Тугулым) — Свердловск өлкәсенең Тугулым шәһәр округы составына керүче авыл.

# Тугылым (Тугылым шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Тугылым (Тугылым шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
# Калачлы

Калачлы (рус. Калачинск) — Россия Федерациясенең Омск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 22 656 кеше (2015).

# Калачлы
## Сәгать поясы

Калачлы Омск вакыты (Omsk Time Zone, OMST) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +6:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +3 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+3 итеп күрсәтелә.

# Калачлы
## Тарих

Шәһәр тибындагы бистә статусын 1944 елдан, шәһәр статусын 1952 елдан башлап йөртә.

# Калачлы
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (94,0%), украиннар (1,6%), алманнар (1,5%).
# Лексингтон (Массачусетс)

Лексингтон — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Лексингтон (Массачусетс)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1640 елда нигезләнгән.

# Лексингтон (Массачусетс)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 16,5 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 210 Фут һәм 65 метр биеклектә урнашкан.
# Бечешть (Горж)

Бечешть — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. Стежари (коммуна) коммунасына карый.

# Бечешть (Горж)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Преса де Сарденета (Леон)

Преса де Сарденета — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Леон муниципалитеты составына керә.

# Преса де Сарденета (Леон)
## Географиясе

Преса де Сарденета Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Преса де Сарденета (Леон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Преса де Сарденета (Леон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# CARD19

CARD19 (ингл. Caspase recruitment domain family member 19) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Пянеца (Парма)

Пянеца — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Медезано өязендә урнашкан торак пункт.

# Пянеца (Парма)
## Географиясе

Пянеца Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пянеца (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Союгбулаг (Кәлбәҗәр)

Союгбулаг (әзери. Soyuqbulaq) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
# GPHA2

GPHA2 (ингл. Glycoprotein hormone subunit alpha 2) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Альдеануэва-де-Фигероа

Альдеануэва-де-Фигероа (исп. Aldeanueva de Figueroa) — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Альдеануэва-де-Фигероа
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 55,64 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 865 метр биеклектә урнашкан.
# Флорид Бүләков

Флорид Бүләков (Флорид Миңнулла улы Бүләков) – язучы, драматург. Башкортстанның халык язучысы (2013). РФ дәүләт бүләге иясе (1995). Салават Юлаев премиясе лауреаты (1994)

# Флорид Бүләков
## Тәрҗемәи хәле

1948 елның 23 февралендә БАССР Мишкә районы Олы Шады авылында туган. Мишкә урта мәктәбен, Стәрлетамак мәдәният-агарту укуханәсен, Уфа мәдәният институты курсларын, Бөре педагогия институтын тәмамлаган.
Төзүче, авыл укытучысы, музыкант булып эшләгән. Этнография бию ансамбле оештырган. Озак еллар район газетасында, республика газеталарында эшләгән. Совет Армиясендә төзелеш батальонында, аннары Мангыштауда хәрби оркестрда хезмәт итә. Ишембайда «Советская Башкирия» газетасының үз хәбәрчесе була.

# Флорид Бүләков
## Иҗаты

Мангыштауда хезмәт иткәндә проза белән мавыга. «Гөлнара» повестен яза. Утыздан артык пьеса авторы. Беренче куелган пьесасы – Стәрлетамакта рус драма театрында куелган «Ширбәт ае» пьесасы. Әсәрләре Уфа, Владимир, Иркутск, Екатеринбур, Хабарау, Киров, Пенза, Казан, Махачкала, Черкесск, Якутск, Улан-Удэ, Алма-Ата, Целиноград, Брест, Чернигов, Тамбов, Киров, Тубыл, Ырынбур театрларында уйналган. Пьесалары «Современная драматургия» альманахында, ССРБ , АКШ журналлларында басыла. 3 кинороман язган. Уфаның БСТ каналында «Ай кызы» сериалы, «Аркайым сере» минисериалы төшерелгән. Салават Низаметдиновның «Мәхәббәт йолдызы» рок-операсының либретто авторы.

# Флорид Бүләков
## Иҗаты
#### Әсәрләре

* Ширбәт ае (1989)
* Татак, талак (1989)
* Атылган өер (1989)
* Онытылган дога (1994)
* Бибинур,ах,Бибинур (1995)
* Таштугай (1996)
* Ярангөл (1997)
* Дала кыйссасы (1997)
Г. Камал театры Ф. Бүләковның «Әбиләргә ни җитми», «Go! Баламишкин» әсәрләрен сәхнәгә куйды. Әлмәт, Минзәлә театрлары аның күп әсәрләрен сәхнәләштерде.

# Флорид Бүләков
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* БР халык язучысы (2013)
* РФ дәүләт бүләге (1995) – «Бибинур,ах,Бибинур» (1995) спектакле өчен
* Салават Юлаев премиясе (1994)- «Онытылган дога» спектакле өчен
* БР атказанган сәнгать эшлеклесе (1993)

# Флорид Бүләков
## Хәтер

* 2023 елның 22 февралендә Уфаның Мостай Кәрим урамы 48нче йорт янында мемориаль такта (барельеф) ачыла.
# Воһнья

Воһнья (эст. Vohnja) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# NGC 2438

NGC 2438 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2438
## Тарихы

Әлеге галактика 1786 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Блумфилд (Коннектикут)

Блумфилд — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Блумфилд (Коннектикут)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1835 елда нигезләнгән.

# Блумфилд (Коннектикут)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 68 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 42 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Парной-Се

Парной-Сё — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хыльчую елгасының сул ярыннан 139 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.

# Парной-Се
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03060000112103000085224
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103008522
* Бассейн коды — 03.06.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Йулияни (Авелино)

Йулияни — Италиянең Кампания төбәге Пьетрасторнина өязендә урнашкан торак пункт.

# Йулияни (Авелино)
## Географиясе

Йулияни Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Йулияни (Авелино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фйобо (Асколи Пичено)

Фйобо — Италиянең Марке төбәге Спинетоли өязендә урнашкан торак пункт.

# Фйобо (Асколи Пичено)
## Географиясе

Фйобо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Фйобо (Асколи Пичено)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (17481) 1991 PE11

(17481) 1991 PE11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17481) 1991 PE11
## Тарихы

1991 елның 7 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PE11» саналган.
# Нороень

Нороень — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. Лазури (коммуна) коммунасына карый.

# Нороень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 121 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Добын

Добын (каз. Добын) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Добын
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Дзегцярова (Мёрский районы)

Дзегцярова (белар. Дзегцярова) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.

# Дзегцярова (Мёрский районы)
## Тарихы

1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Мёрский гминасы составында авыл.

# Дзегцярова (Мёрский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.

# Дзегцярова (Мёрский районы)
## Халык саны

* 1921 елда авылда 39 кеше, 8 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 44 кеше, 9 хуҗалык исәпләнгән.
# Штуденцен

Штуденцен — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. Зюдостштайермарк һәм Кирхберг-ан-дер-Раб округы составына керә.

# Штуденцен
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 310 метр биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
# Джонстаун (Пенсильвания)

Джонстаун — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан шәһәр.

# Джонстаун (Пенсильвания)
## Тарихы

Джонстаун шәһәре 1770 елда нигезләнгән.

# Джонстаун (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 6,09 квадрат миль, 15,774569 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 348 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Барза (Хунедоара)

Барза — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. Кришчор (коммуна) коммунасына карый.

# Барза (Хунедоара)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 287 метр биеклектә урнашкан.
# TBC1D16

TBC1D16 (ингл. TBC1 domain family member 16) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (9081) Хидэакианно

(9081) Хидэакианно (лат. Hideakianno) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9081) Хидэакианно
## Тарихы

1994 елның 3 ноябрендә А. Накамура тарафыннан Кумакоген обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 VY» саналган.
# Монте Пизтило (Фрозиноне)

Монте Пизтило — Италиянең Лацио төбәге Ананьи өязендә урнашкан торак пункт.

# Монте Пизтило (Фрозиноне)
## Географиясе

Монте Пизтило Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Монте Пизтило (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# DBF4B

DBF4B (ингл. DBF4 zinc finger B) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Энджеюв-Новий

Энджеюв-Новий — Польшаның Мазовия воеводалыгы Якубув гминасында урнашкан авыл.

# Энджеюв-Новий
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# FAM131A

FAM131A (ингл. Family with sequence similarity 131 member A һәм Protein FAM131A) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Чынарлыкую (Шеһзаделер)

Чынарлыкую (төр. Çınarlıkuyu) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Шеһзаделер илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# IC 880

IC 880 — Сөмбелә йолдызлыгы чикләрендә урнашкан билгесез астрономик объект .

# IC 880
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 880 буларак та сурәтләнә.
# Подлесе (Олькуский повяты)

һәм
Подлесе — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Олькуш гминасында урнашкан авыл.

# Подлесе (Олькуский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (8446) Тазиев

(8446) Тазиев (лат. Tazieff) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8446) Тазиев
## Тарихы

1973 елның 28 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1973 SB6» саналган.
# Формикола

Формикола — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Казерта провинциясе составына керә.

# Формикола
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 192 метр биеклектә урнашкан. Джано-Ветусто, Пьетрамелара, Роккаромана, Камильяно, Роккетта-е-Кроче һәм Понтелатоне коммуналары белән чиктәш.
# NGC 3583

NGC 3583 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3583
## Тарихы

Әлеге галактика 1788 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Илтуган (Кырмыскалы районы)

Илтуган — Башкортстанның Кырмыскалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453005, ГАТОБК коды — 80235870005.
# Гаспольтсхофен

Гаспольтсхофен — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Грискирхен округы составына керә.

# Гаспольтсхофен
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 455 метр биеклектә урнашкан. Вайберн (Югары Австрия), Айстерсхайм, Меггенхофен, Нидертальхайм, Вольфсегг-ам-Хаусрукк һәм Гебольтскирхен коммуналары белән чиктәш.
# Гергер

Гергер (төр. Gerger) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесенең Адыяман иленә караган бер илчедер.

# Гергер
## Географиясе

Илче мәйданы — .
# Шафарня (Вармия-Мазурия воеводалыгы)

Шафарня — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Кужентник гминасында урнашкан авыл.

# Шафарня (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пьяно

Пьяно (фр. Piano) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Казинка-Фумальто кантонына карый.

# Пьяно
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2,83 км².
# Вонгродно (Новодворский повяты)

Вонгродно — Польшаның Мазовия воеводалыгы Насельск гминасында урнашкан авыл.

# Вонгродно (Новодворский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Георгий Иваничев

Георгий Иваничев (Георгий Александр улы Иваничев, 10 апрель 1946(1946-04-10) (78 яшь), Икенче Ялдры, Юманайское сельское поселение, Шөмерле районы, Чуаш Автономияле Совет Социалистик Республикасы, РСФСР, СССР — , ) — невропатолог, медицина фәннәре докторы (1987), профессор (1989), КДМУның неврология һәм рефлексотерапия кафедрасы мөдире (1988 елдан), Россия кул медицинаы (мануаль медицинасы) берлеге президенты (1991-1997).
# Серито Алто Нуево (Уанимаро)

Серито Алто Нуево — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Уанимаро муниципалитеты составына керә.

# Серито Алто Нуево (Уанимаро)
## Географиясе

Серито Алто Нуево Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Серито Алто Нуево (Уанимаро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Серито Алто Нуево (Уанимаро)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Сан-Томе-де-Негрелуш

Сан-Томе-де-Негрелуш — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Санту-Тирсу муниципалитетына карый.

# Сан-Томе-де-Негрелуш
## Географиясе

Мәйданы — 6,12 км².
# NGC 6965

NGC 6965 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6965
## Тарихы

Әлеге галактика 1857 елда инглиз астрономы William Parsons тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 182.88 см (72 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Чемайто

Чемайто (ингл. Chemaito) — Бутан дәүләтенең Вангди-Пходранг дзонгхагында урнашкан авыл.

# Чемайто
## Географиясе

Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 261 метр биеклектә 27°30′00″ т. к. 90°17′00″ кб. о. координаталы буенча урнашкан.
# Лонг-Пайн (Небраска)

Лонг-Пайн — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан шәһәр.

# Лонг-Пайн (Небраска)
## Тарихы

Лонг-Пайн шәһәре елда нигезләнгән.

# Лонг-Пайн (Небраска)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,500517 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 732 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Помоштица

Помоштица — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. Попово җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Помоштица
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 264 метр биеклектә урнашкан.
# Педрегал де Баросо (Ромита)

Педрегал де Баросо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ромита муниципалитеты составына керә.

# Педрегал де Баросо (Ромита)
## Географиясе

Педрегал де Баросо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Педрегал де Баросо (Ромита)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Педрегал де Баросо (Ромита)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Чилчинбито

Чилчинбито — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Чилчинбито
## Географиясе

Чилчинбито халык санын алу урыны мәйданы — 61,569064 км², 61,569056 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1814 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Казе Лаворатори Агриколи (Павия)

Казе Лаворатори Агриколи — Италиянең Ломбардия төбәге Вогера өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Лаворатори Агриколи (Павия)
## Географиясе

Казе Лаворатори Агриколи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казе Лаворатори Агриколи (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.