yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Проект:Төбәк тематик атналыгы/Боливия атналыгы

* Төбәк тематик атналыгы$^{.ТатВикипедия}$
* Википедиянең татарча бүлегенә өлеш кертүчеләрне таныйбыз һәм танытабыз!
| Проект | Гамәлдәгесе | Дан аллеясе | Архив: | 2024 |
«Боливия атналыгы» — Боливия, төбәк халкы, мәдәнияте һәм тарихы турында мәкаләләр язу өчен төзелгән «Төбәк тематик атналыгы» проектының өлеше. Шулай ук Боливия турында булган мәкаләләрне яхшырту планлаштырыла.
Боливия атналыгы бу төбәк турындагы мәкаләләр буенча бушлыкларны тутырырга тиеш. Атна кысаларында Боливия һәм Боливия мәдәнияте белән бәйле мәкаләләр булдырылачак һәм яхшыртылачак.
Вакыт: 1 — 15 ноябрь 2024
Кыйбла: испан, кечуа, аймара, гуарани, инглиз Википедияләрендә Боливия турында татар Википедиясенә караганда күпкә күбрәк мәгълүмат бар.

# Проект:Төбәк тематик атналыгы/Боливия атналыгы
## Нәтиҗә

3 төзелгән һәм 0 яхшыртылган мәкалә, 0 калып, 0 рәсем.

# Проект:Төбәк тематик атналыгы/Боливия атналыгы
## Бүләкләр
### Боливия ордены

* Боливия ордены
* Боливия атналыгы кысаларында «Төбәк тематик атналыгы» проектында актив катнашканы өчен.
* Bumın qahan
* Хөрмәтле проектта катнашучылар! Боливия атналыгы кысаларында 10 һәм аннан да күбрәк мәкалә язган һәркемгә атнада катнашу истәлегенә проект кураторы тарафыннан «Боливия ордены» тапшырылачак. Шартлар: әһәмиятлелек, язылган мәкаләнең күләме 5000 байттан ким булмаска тиеш һәм мәкаләдәге мәгълүматны раслаучы бер абруйлы чыганакның булуы мәҗбүри.

# Проект:Төбәк тематик атналыгы/Боливия атналыгы
## Бүләкләр
### Проекттан рәхмәт

Бер атна эчендә бер яки берничә мәкалә язган катнашучыларның фикер алышу битләрендә атна тәмамлангач, проектның шәхси рәхмәте белдереләчәк.
* «Төбәк тематик атналыгы» проектыннан рәхмәт
* Боливия атналыгы кысаларында катнашу өчен. — Bumın qahan

# Проект:Төбәк тематик атналыгы/Боливия атналыгы
## Статистика

Зинһар, кертем мәгълүматларын яңартырга онытмагыз.
| Кулланучы | Яңа мәкаләләр | Тулыландырылган мәкаләләр | Мәкаләләрнең гомуми саны | Башка (сурәтләр, калыплар) |
| Bumın qahan | Abel Alarkon, Sesilio Gusman de Roxas, Mariä Galindo | | 3 | |

# Проект:Төбәк тематик атналыгы/Боливия атналыгы
## Ясарга кирәк

Түбәндәге исемлектәге мәкаләләрдән тыш, төбәк белән бәйле теләсә нинди әйберләр турында яза аласыз.

# Проект:Төбәк тематик атналыгы/Боливия атналыгы
## Ясарга кирәк
### Шәхесләр

* Натаниэль Агирре en
* Абель Аларкон en
* Мария Галиндо en
* Сесилио Гусман де Рохас en
* Альсидес Аргедас en
# Зоология

* Зоология порталы
Зоология (бор. грек. хайваннар фәне) - хайваннар патшалыгы вәкилләрен өйрәнә торган фән, биологиянең төп бүлекләренең берсе. Галимнәре зоологлар дип атала. Хәзер хайваннарның ике миллион төре билгеле. Аларны берничә йөз сыйныфка һәм егерме типка бүләләр. Һәм һәрвакыт яңа төрләр ачыла.

# Зоология
## Зоология бүлекләре

Зоология үзе дә берничә өлешкә бүленә:
* этология - хайваннарның тәрбияләнүен өйрәнә торган фән
* хайваннарның аерым классификацион төркемнәрен өйрәнгән фәннәр:
** ихтиология - балыклар өссыйныфының вәкилләрен өйрәнә
** энтомология - бөҗәкләрне өйрәнә
*** Одонатология - чикерткәләр тәртибенең вәкилләрен өйрәнә
** мамология - имезүчеләрне өйрәнә
*** антропология - кешене өйрәнә
** орнитология - кошларны өйрәнә
** малакология - моллюскларны өйрәнә
** герпетология - сөйрәлүчеләрне өйрәнә
* ветеринария - медицина һәм биология арасында гыйлем
* фаунистика
* зоогеография һ.б.

# Зоология
## Зоология тарихы

Зоология — борынгы фән.
Антик дөнья вакытларында да зоология буенча күзәтүләр үткәрелде. Күп галимнәр, сугыш йөрешләрендә катнашып, алар килгән җирнең фаунасы турында белешмә язганнар.
Беренче хайваннар классификациясен Аристотель тәкъдим иткән. Ул аларны ике зур төркемгә бүлгән: канлыларга һәм кансызларга. Беренче эволюцион теорияне Аристотель ясаган. "Хайваннарның тарихы", "Хайваннарның өлешләре турында", "Хайваннарның күчүе турыда" һ.б. хезмәтләре биологиянең үсешүенә нык тәэсир иткән. 500ләп хайваннарның төрләре турында белешмә биргән, тавык йомырткасында организм үсүен күзәткән, акулаларның күбәюен өйрәнгән. Аристотель "Хайваннар баскычын" - хайваннарның кыенлыгы буенча төзелгән классификацияне - уйлап тапкан. Бу баскыч Аристотельдән соңрак галимнәр белән дә кулланылган; аңа яңа катлар кушканнар (мәсәлән, фәрештәләр һәм архфәрештәләр өчен)
1749 елда Жорж Луи Леклер де Бюффон бөтен тормышының хезмәтен - "Табигый тарих"ын яза башлаган. Бу хезмәттә ул хайваннарның охшашлыгын дәллиләгән.
Линнейның систематикасы уйлап табуы зоологиягә нык тәэсир иткән.

# Зоология
## Шулай ук кара

* Ботаника
* Фауна
* Хайваннар
# Алманчы (Кызыл Армия районы)

Алманчы (чуаш. Алманч, рус. Алманчино) — Чуашстанның Кызыл Армия районында урнашкан авыл.

# Алманчы (Кызыл Армия районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Алманчы (Кызыл Армия районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 294 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (99%) алып тора.
# Айгөл Сагынбаева

Айгөл Сагынбаева – эстрада җырчысы.

# Айгөл Сагынбаева
## Тормыш юлы

1983нче елның 6 июнендә Башкортстанның Учалы районы Илчегол авылында туа.
Молдакай урта мәктәбен белән Комсомол музыкаль мәктәбендә укый.
Мәктәптән соң Уфа сәнгать училищесында белем ала, аннары Казан Дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетында укый.
Айгуль Сагынбаева “Башкортстан йолдызчыклары” исемле музыкаль бәйгенең җиңүчесе, “Ирәндек моңнары” бәйгесе дипломанты.
2004нче елда Айгуль “Татар җыры” халыкара фестивалендә дипломга лаек була. Шул ук 2004нче елда ул “Алтын барс” исемле халыкара конкурсы лауреаты була. “Ягымля яз-2004” конкурсында Айгөль Сагынбаева Гран-при ала. 2005нче елда Айгөл Илһам Шакиров исемендәге халык җырлары башкаручылары бәйесендә җиңә. 2006нчы елда Айгөл “Көмеш сандугач” бәйгесе дипломанты булып чыга.
# Илдус Фәиз

Илдус Әхмәт улы Фәиз (Илдус хәзрәт Фәиз, Илдус хәзрәт) — Болгар мәчете имам-хатыйбы, 2011—2013 елларда Татарстан мөфтие.

# Илдус Фәиз
## Тәрҗемәи хәле

Ул 1963 елның 29 гыйнварында Татарстанның Тәтеш районы Зур Тарханнар авылында дөньяга килә. 1982—1984 елларда Совет армиясендә хезмәт итә. Казан театр училищесын тәмамлагач, 1989—1998 елларда Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театрында актер булып эшли. 2000 елда Исламны кабул итүгә 1000 ел исемендәге Казан югары мөселман мәдрәсәсен тәмамлый.
1999—2010 елларда Татарстан Диния нәзаратында пропаганда бүлеге мөдире.
2010—2011 елларда Татарстан Диния нәзараты җитәкчесенең беренче урынбасары.
2011 елның 13 апреленнән 2013 елның 6 мартына кадәр — Татарстан мөфтие.

# Илдус Фәиз
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2012 — Дуслык ордены (РФ)
# Кыр Инеле

Кыр Инеле (чуаш. Хирти Энел, рус. Полевые Инели) — Чуашстанның Комсомол районында урнашкан авыл.

# Кыр Инеле
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Кыр Инеле
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 280 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Туршемучаш

Туршемучаш (чирм. Туршымучаш, рус. Туршемучаш) — Мари Илнең Медведево районында урнашкан авыл.

# Туршемучаш
## Сәгать поясы

Туршемучаш Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Туршемучаш
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (80,5%), руслар (19,5%).
# Ласолац (Валле д'Аоста)

Ласолац — Италиянең Валле д'Аоста төбәге Понте (Валле-д’Аоста) өязендә урнашкан торак пункт.

# Ласолац (Валле д'Аоста)
## Географиясе

Ласолац Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Ласолац (Валле д'Аоста)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лгота (Кладно)

Лгота (чех. Lhota) — Чехиянең Урта Чехия крае Кладно һәм Кладно районында урнашкан авыл.

# Лгота (Кладно)
## Географиясе

Мәйданы — 11,701496 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 400 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Лгота (Кладно)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лгота (Кладно)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лгота (Кладно)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 505 |
| 1880 | 552 |
| 1890 | 629 |
| 1900 | 629 |
| 1910 | 680 |
| 1921 | 629 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 679 |
| 1950 | 591 |
| 1961 | 610 |
| 1970 | 610 |
| 1980 | 629 |
| 1991 | 573 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 535 |
| 2014 | 625 |
| 2016 | 647 |
| 2017 | 643 |
| 2018 | 644 |
| 2019 | 646 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 656 |
| 2021 | 660 |
| 2021 | 675 |
| 2022 | 675 |
| 2023 | 676 |
| 2024 | 669 |
# Пицунда

Пицунда (абх. Пиҵунда, рус. Пицунда, гөрҗ. ბიჭვინთა [Бичвинта]) — Абхазияның Кара диңгез ярындагы курорт шәһәр. Гагра районы cоставына кертелә.

# Пицунда
## География

Гаградан 25 километр көньяк-көнчыгыштарак урнашкан.

# Пицунда
## Тарих

Безнең эрага кадәр IV гасырда шәһәр территориясендә антик грек Питиунт колониясе буларак барлыкка килгән. Шәһәр тибындагы бистә статусын 1963 елдан, шәһәр статусын 2007 елдан башлап йөртә.

# Пицунда
## Истәлекле урыннар

* Пицунда реликт агачлыгы

# Пицунда
## Дин
### Христианлык

* Пицунда чиркәве

# Пицунда
## Кардәш шәһәрләр

* Курск, Дмитров Россия
# Парсейруш-де-Игрежа

Парсейруш-де-Игрежа — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. Торриш-Новаш муниципалитетына карый.

# Парсейруш-де-Игрежа
## Географиясе

Мәйданы — .
# Фридрих Мерц

Фридрих Мерц (алман. Friedrich Merz; 1955 елның 11 ноябре, Көнбатыш Германия, Төньяк Рейн-Вестфалия, Брилон) ― алман сәясәтчесе, 2022 елның 31 гыйнварыннан Христиан-демократик берлеге фиркасе җитәкчесе.
Германиядә 2025 елның 23 февралендә вакытыннан алда узган парламент сайлауларында Фридрих Мерц рәислегендәге Алманиянең христиан-демократик берлеге фиркасе (CSU белән блокта) 5 % лы чикне узып, парламентка узган.

# Фридрих Мерц
## Тәрҗемәи хәле

1955 елның 11 ноябрендә Көнбатыш Германиянең Төньяк Рейн-Вестфалия федераль җире Арнсберг административ округы Брилон коммунасында туган.
1975 елда мәктәпне тәмамлаган. 1976 елга кадәр үзйөрешле артиллериядә хәрби хезмәт үткән. 1976 елда Бонн университетында хокук өйрәнә башлаган, 1982―1985 елларда Саарбрюккен судында стажировка үткән, 1985―1986 елларда шунда ук судья булып эшләгән. 1986 елда Бонн һәм Франкфурт химия компанияләрендә адвокатлык практикасы белән шөгыльләнгән, 1990 елда Кельндагы Югары җир Суды каршындагы Leinen & Derichs юридик фирмасына килгән.
1989―1994 елларда ― Германиядән Европа парламенты депутаты.
1994 елда Бундестагка сайланган һәм финанс-икътисад өлкәсендә канун чыгару инициативалары ярдәмендә тиз танылу алган.
1998 елда ХДС/ХСС фракциясе лидеры Вольфганг Шойбленың урынбасары булган.
2000 елның 29 февралендә финанс җәнҗалы фонында Шойбленың мәҗбүри отставкасыннан соң, альтернативасыз тавыш бирү юлы белән фракция лидеры итеп сайланган.
2002 елның 22 сентябрендә, парламент сайлауларында ХДС җиңелгәннән соң, Мерц фракция лидеры урыныннан киткән.
2007 елның февралендә Мерц киләсе парламент сайлауларында үз кандидатурасын тәкъдим итмәячәген игълан иткән.
Фракция башлыгы постында Мерцны Ангела Меркель алмаштырган. Меркель һәм Мерц каршылыклары ачык чагылдырылган идеологик характерда була – ул партияне сәяси спектрның сул өлешенә этәрергә омтыла, Мерц элеккеге консерватив юнәлешне саклап калуга ирешә.
Хохзауэрланд районыннан бундестаг депутаты (2021 елдан).

# Фридрих Мерц
## Сәяси карашлары

Икътисади либерализм, евроатлантизм, либераль демократия һәм Европа иминлеге тарафдары.

# Фридрих Мерц
## Шәхси тормышы

1981 елда өйләнгән; Шарлотта Мерц Арнсбергта (Төньяк Рейн-Вестфалия) участок судьясы булып эшли. Өч балалары бар.
# 50 (сан)

50 (илле) - 49 белән 51 арасындагы натураль сан. 50 саны калдыксыз 1-гә, 2-гә, 5-кә, 10-га, 25-кә һәм 50-гә бүленә.

# 50 (сан)
## Дин

* Илленче көне бәйрәме - христиан бәйрәм

# 50 (сан)
## Фән

* Аккургашның атом саны – илле.
# Ле-Валь-Сен-Жермен

Ле-Валь-Сен-Жермен (фр. Le Val-Saint-Germain һәм фр. Val-Libre) — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
# Моймента-да-Бейра (район)

Моймента-да-Бейра — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. Моимента-да-Бейра муниципалитетына карый.

# Моймента-да-Бейра (район)
## Географиясе

Мәйданы — 10,17 км².
# Лаһна (Коҗаалы)

Лаһна (төр. Lahna) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Коҗаалы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Старожильск

Старожильск (чирм. Старожильск, рус. Старожильск) — Мари Илнең Медведево районында урнашкан бистә.

# Старожильск
## Сәгать поясы

Старожильск Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Старожильск
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (56,4%), чирмешләр (38,6%), чуашлар (5%).
# Носса-Сеньора-ду-Розариу (Лагоа)

Носса-Сеньора-ду-Розариу — Португалиянең Азор утраулары округына керә торган фрегезия. Лагоа муниципалитетына карый.

# Носса-Сеньора-ду-Розариу (Лагоа)
## Географиясе

Мәйданы — 6,21 км².
# Тушнур

Тушнур (чирм. Тушнур, рус. Тушнур) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.

# Тушнур
## Сәгать поясы

Тушнур Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Тушнур
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (93,7%), руслар (2,8%).
# Падорнелуш

Падорнелуш — Португалиянең Вила-Реал округына керә торган фрегезия. Meixedo e Padornelos муниципалитетына карый.

# Падорнелуш
## Географиясе

Мәйданы — .
# Чевернур

Чевернур (чирм. Чевернур, рус. Чевернур) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.

# Чевернур
## Сәгать поясы

Чевернур Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Чевернур
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Лассан

Лассан — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Лассан
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 28,21 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 5 метр биеклектә урнашкан.
# Шекә

Шекә — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.
Почта индексы — 422036.

# Шекә
## Күренекле кешеләр

* Яхъя бине Сәфәргали (1758-1838), мәгърифәтче, имам, шагыйрь, фәлсәфәче, табиб-гипнозчы (авылда вафат).
* Фәрит Бәшир — татар әдәбият галиме, тәнкыйтьче.
* Гөлзадә Сафиуллина (1946), җырчы һәм җәмәгать эшлеклесе, Татарстанның халык артисты. Муса Җәлил премиясе лауреаты.
* Рәссам Равил Заһидуллинның (1960) әтисе Габделбәшир Шекәдә туган, рәссамның балачагы биредә узган.

# Шекә
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11.1 °C | -5.9 °C | 3.8 °C | 12.5 °C | 17.8 °C | 19.9 °C | 17.1 °C | 11.5 °C | 3.8 °C | -5.3 °C | -10.4 °C | 3.5 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.

# Шекә
## Мәдәният

2024 елда җырчы Гөлзадә Сафиуллина белән аның кызы галимә Резида Сафиуллина башлангычы белән авылның башлангыч мәктәбе (Шушмабаш урта мәктәбе филиалы) бинасында (Свердлов ур., 19) Авыл тарихы музее оештырылган.
# Морейра (Нелаш)

Морейра — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. Нелаш муниципалитетына карый.

# Морейра (Нелаш)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Buçi Emeçeta

Florens Onebuçi «Buçi» Emeçeta (ингл. Florence Onyebuchi "Buchi" Emecheta; 1944 yılnıñ 21 iyüle, Lagos — 2017 yılnıñ 25 ğinwarı, London) — Nigeriä çığışlı yazuçı häm dramaturg. 20dän artıq kitap avtorı. Anıñ berençe romannarınıñ küp öleşe Allison & Busby näşriätında basılğan, anda anıñ möxärrire Margaret Basbi bulğan. Emeçeta balalar qollığı, analıq, xatın-qız bäysezlege häm azatlığı temaların populärlaştırğan. Anıñ eşläre traditsiä häm xäzerge zaman arasındağı qarşılıqnı tikşerä. Anı «Böyekbritaniädä 1948 yıldan soñ yaşägän berençe uñışlı qara tänle xatın-qız-romançı» dip atıylar.
# Георг фон Ботман

Георг (Егор Иванович) [фон] Ботман (немец телендә: Georg von Bothmann, немец телендә шулай ук: Botmann; 1810 елның 26 феврале, Любек — 1891 елның 18 сентябре, Дрезден, Германская империя) — немец живописецы һәм рәссам-копиист, портретист, рус император сарай яны өчен заказлар белән мәшһүр; Император художестволар Академиясе (1853 елдан бирле).

# Георг фон Ботман
## Тәрҗемәи хәле

Россия империясенең сарай яны живописецы. Безнең вакытка кадәр Ботманның күп эшләре барып җиткән, әмма аның тормышы һәм иҗаты турында мәгълүмат юк диярлек. Император художестволар Академиясеннән император Николай I портреты өчен портрет живописе академигы дәрәҗәсен (1853) алган. Ботман пумаласына император Александр II портреты да карый. Ике портрет шулай аталган рәсми портретның югары стиленә тулысынча туры килә. Ботман башкарган рус адмиралларының сигез портреты Санкт-Петербургта Үзәк диңгез-хәрби музеенда. Ботманның иң әһәмиятле эшләре – императорлар Николай I, Александр II портретлары, граф Александр Бенкендорф, кенәз Илларион Васильчиков һәм шулай ук сигез рус адмираллары портретлары. Шулай ук Россия империясенең дәүләт эшлеклеләренең элек ясалган портретларының сыйфатлы күчермәләрен барлыкка китерүчесе буларак мәгълүм.
Рәссамның Санкт-Петербургта доходлы йорты булган.
# Кушнаренко районы

һәм
Kушʜаренко районы — (ш.у. Кушнарин районы, баш. Kушʜаренко районы) Башкортстан cоставындагы муниципаль район. Административ үзәге — Кушнаренко авылы.

# Кушнаренко районы
## Тарих

Район 1930 елның 20 августында барлыкка килә. 1937 елга кадәр Топорнино районы исемен йөрткән.

# Кушнаренко районы
## Матбугат

1932 елның 20 мартында “Яңа җиңүләргә” исеме белән татарча район гәҗитенең беренче саны дөнья күрә.
1936 елның 17 апрелендә русча «Сталинец» гәҗите мөхәрририяте оештырыла.
1963 елның 6 мартыннан 1965 елның 31 мартына кадәр Чакмагыш районы белән берләшкәч, “Агыйдел” исеме белән чыга.
1965 елның апреленнән районнарны яңадан аергач, “Авангард” / “Яңа көн” исеме белән нәшер ителә.
Айга 2 тапкыр башк. «Сәрмәсән таңҙары» чыга.

# Кушнаренко районы
## Халык

2010 елгы җанисәп мәгълүматлары буенча:
* татарлар — 49,5 %
* башкортлар — 32,7 %
* руслар — 14,7 %

# Кушнаренко районы
## Атаклы кешеләр

* Фазылҗан Әхмәлетдинов — Советлар Берлеге Герое.
* Абдулла Вәлиев — Советлар Берлеге Герое.
* Салих Вәлиев — Советлар Берлеге Герое.
* Назыйм Якупов — Советлар Берлеге Герое.
* Валентин Паширов — Советлар Берлеге Герое.
* Лотфи Вәли — татар шагыйре.
* Закир Шакиров — тел галиме.
* Мин Шабай — татар язучысы.
* Зәкия Туфайлова — татар шагыйрәсе.
* Мөхәммәт Арсланов — БАССРның һәм РСФСРның халык рәссамы.
* Бәян Гыйззәт — драматург.
* Нәҗип Вәлитов — татар галиме.
* Рәшит Гатауллин — татар шагыйре, журналист.
* Рәдиф Гаташ — татар шагыйре.
* Мөхәммәт Сабиров — 1990–1995 елларда Татарстан хөкүмәте рәисе
* Нәҗибә Әминева — татар шагыйрәсе
* Әбелхәер Сафиуллин, 1989―1990 һәм 1997―2016 елларда «Нур» театрының баш режиссеры.
* Венера Думаева-Вәлиева — татар шагыйрәсе.
# Иске Тянымово

Иске Тянымово (чуаш. Кивĕ Тенем, рус. Старое Тянымово ) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429072. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253845008. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000010100.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Иске Тянымово
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 51 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (92,42%).
# Яметкино

Яметкино (чирм. Яметсола, рус. Яметкино) — Мари Илнең Медведево районында урнашкан авыл.

# Яметкино
## Сәгать поясы

Яметкино Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Яметкино
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (56,7%), руслар (35,8%), молдаваннар (7,5%).
# Ле-Бесса

Ле-Бесса (фр. Le Bessat) — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Иман нуры (мәчет, Нефтекама)

«Иман нуры» җәмигъ мәчете (баш. «Иман нуры» йәмиғ мәсете) ― Башкортстанның Нефтекама шәһәрендә урнашкан ислам гыйбадәтханәсе (җәмигъ мәчете). Россия мөселманнарының Үзәк Диния нәзарәте Нефтекама ахунлыгы составындагы «Нефтекамадагы 130нчы мәхәллә» җирле мөселман дини оешмасы карамагында. Имам-ахун ― Әхмәтгәрәй улы Сабирҗан хәзрәт Сәлимгәрәев.

# Иман нуры (мәчет, Нефтекама)
## Тарих

Мөселманнарның җирле дини оешмасы мәчет корганга кадәр, җомга намазлары Касёво(рус.)татар. авылы Воробьев урамы 53нче йортта үткәрелгән. Әлеге йорт хуҗабикәсе Самирә ханым Гайнанова булган (1909 елда Минзәлә өязе Иске Семиостров авылында туган).
1991 елда Нефтекамада һәм Кызыл Кама районында бер мәчет тә булмаган.
Мөселманнарның җирле дини оешмасы, теркәлү узгач та, мәчет төзү башлангычы белән чыга. Шәһәр мэры Салават Корманов хуплавы белән, элекке «Комета» кинотеатры янәшәсендә җир участогы бүленеп бирелгән.
1992 елда шәһәр мөселман җәмгыяте «Әрләннефть» НГДУ 5нче нефтепромыселы инженер-технологы вазифасыннан пенсиягә чыккан Әхмәтгәрәй улы Сабирҗан Сәлимгәрәевны бертавыштан имам-хатиб итеп сайлый, Югары мөфти Тәлгать Таҗетдин аны әлеге вазифада раслый. Сабирҗан хәзрәт Сәлимгәрәев Россия Ислам университетын тәмамлый.
Мәчет бинасын, тәһарәтханәне һәм имам-хатиб өчен торак йорт төзелеше проектын «Новатор» яшьләр үзәге хезмәткәрләре (инженер Ә. Ямалетдинов, архитектор Р. Гыйздуллина) төзегән. Мәчетнең төзелеш өлеше сметасын «Башсельмаш» заводының ОКС хезмәткәрләре Р. Шәрипов, Л. Зайцева төзи. Б. Солонко җитәкчелегендәге «Башжилкоммунпроект» остаханәсе коллективы инженерлык челтәрләрен, шулай ук территориядә җир эшләрен проектлауны, җыелма смета төзүне башкара.
1993 елда мәчеткә беренче нигез ташы салынган. Мәчет төзелешен СУ-4 һәм БНПС тресты алып барган.
Нефтекама җәмигъ мәчете 1995 елда төзелеп беткән. Классик мәчетләр архитектурасы стилендә кирпечтән төзелгән бина, гөмбәзе юк, берничә яруслы биек манарасы керү юлы өстендә урнашкан. 400 кешене сыйдыра.
Машина төзелеше техникумы тулай торагыннан күчеп, «Иман нуры» мәдрәсәсе дә мәчет белән бер түбә астына керә. 2014 елда аерым мәдрәсә бинасы, хатын-кызлар өчен гыйбадәт залы биналары төзелә.
ҮДНның Нефтекама ахунлыгы Яңавыл, Калтасы, Кызыл Кама районнарын һәм Нефтекама шәһәре мөселманнарын берләштерә. 1992 елдан 2020 елга кадәр Кызыл Кама, Калтасы, Яңавыл районнарында 32 мәчет төзелгән һәм уңышлы эшләп килә.

# Иман нуры (мәчет, Нефтекама)
## Җитәкчелек

* Россия мөселманнарының Үзәк Диния нәзарәте Нефтекама ахунлыгы җитәкчесе ― имам-ахун Әхмәтгәрәй улы Сабирҗан хәзрәт Сәлимгәрәев.
* «Иман нуры» җәмигъ мәчете имамы ― Хәмзә Хәмәтнуров.

# Иман нуры (мәчет, Нефтекама)
## Басма органы

Нефтекама ахунлыгының басма органы – Нефтекама җәмигъ мәчете чыгара торган «Ислам Нуры» газетасы. Мөхәррире – Ә. Ш. Шакиров.