yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Томан (авыл)

Томан (каз. Томан) — Казакъстанның Атырау өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Томан (авыл)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Норт-Белль-Вермонт (Пенсильвания)

һәм
Норт-Белль-Вермонт — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Норт-Белль-Вермонт (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1758 елда нигезләнгән.

# Норт-Белль-Вермонт (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,42 квадрат миль, 1,095539 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 945 Фут биеклектә урнашкан.
# Өрҗем (Санчурск районы)

Өрҗем (рус. Уржум) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.

# Өрҗем (Санчурск районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Өрҗем (Санчурск районы)
## Сәгать поясы

Өрҗем (Санчурск районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Өрҗем (Санчурск районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Барчачакырлы (Гиресун)

Барчачакырлы (төр. Barçaçakırlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Гиресун илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Путнэм (округ, Флорида)

Путнэм — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Палатка шәһәре.

# Путнэм (округ, Флорида)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1849 елда оештырыла.

# Путнэм (округ, Флорида)
## Территориясе

Округ мәйданы 1870 км² тәшкил итә.
# Бостанлы (Афйонкарахисар)

Бостанлы (төр. Bostanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Афйонкарахисар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Саконен-э-Брёй

Саконен-э-Брёй (фр. Saconin-et-Breuil) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Верд (Румыния)

Верд — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. Кирпер (коммуна) коммунасына карый.

# Верд (Румыния)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 435 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мейсәри

Мейсәри (әзери. Meysəri) — Әзербайҗанның Шамахы районына караган авыл.
# Девичи

Девичи (серб. Девићи) — Сербиянең Моравич округы Иваница җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Девичи
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 929 метр биеклектә урнашкан.

# Девичи
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Бюхенбойрен

Бюхенбойрен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Бюхенбойрен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 460 метр биеклектә урнашкан.
# Адолфу (Сан-Паулу)

Адолфу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Адолфу (Сан-Паулу)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 211,1 км².
# HD48478

HD48478 — Зур Эт йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,18 ± 0,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Татарка (Ница кушылдыгы)

Татарка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ница елгасының сул ярына тамагыннан 222 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 19 км.

# Татарка (Ница кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ница елгасы Реж һәм Нейва елгалары кушылган урынган тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010501912111200006913
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111200691
* Бассейн коды — 14.01.05.019
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Карагы (Аксу)

Карагы (төр. Karağı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аксу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Айрон-Сити (Теннесси)

Айрон-Сити — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Айрон-Сити (Теннесси)
## Географиясе

Айрон-Сити халык санын алу урыны мәйданы — 1,789253 км², 2,402722 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 172 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Дубино

Дубино (белар. Дубіно) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.

# Дубино
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Педина Супериоре (Пяченца)

Педина Супериоре — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Морфассо өязендә урнашкан торак пункт.

# Педина Супериоре (Пяченца)
## Географиясе

Педина Супериоре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Педина Супериоре (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Алексей Клещёв

Алексей Клещёв (12 [25] февраль 1905, Михновичи, Минск губернасы, Рәсәй империясе—13 декабрь 1968, Мәскәү, ССРБ) — совет дәүләт эшлеклесе, алман-совет сугышында катнашучы, генеарл-майор.
СБКФ ҮК каршындагы яңадан әзерләү курсларында (1953-1954) укыган.
Пинск өлкә шурасы башкарма комитеты рәисе (1943), БК(б)Ф Пинск өлкә комитеты беренче сәркәтибе (1944-1946), БК(б)Ф Полотск өлкә комитеты беренче сәркәтибе (1946-1948), Беларус ССР Министрлар шурасы рәисе (1948-1953), Казакстан КФ Костанай өлкә комитеты беренче сәркәтибе (1955-1960). 2-3 һәм 5 нче чакырылышлары ССРБ Югары шурасы депутаты.
# Карадҗордҗевац

Карадҗордҗевац (серб. Карађорђевац) — Сербиянең Ябланич округы Лесковатс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Карадҗордҗевац
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 326 метр биеклектә урнашкан.

# Карадҗордҗевац
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Ришвәт

Ришвәт — хезмәт урыны биргән хокуклардан файдаланып, ришвәт бирүченең мәнфәгатьләрен канәгатьләндерү йөзеннән теге яки бу гамәлне кылу (яки кылмау) өчен дәүләт хезмәтендәге кешегә бирелгән акча, матди кыйммәтләр яки күрсәтелгән хезмәт.
# Тремеван (Финистер)

Тремеван (фр. Tréméven) — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
# Смирдан (Галац)

Смирдан — Румыниянең Галац жудецында урнашкан авыл. Смирдан (коммуна, Галац) коммунасына карый.

# Смирдан (Галац)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 17 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гечимли (Мут)

Гечимли (төр. Geçimli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Мут илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Лукавец (Вилейский районы)

Лукавец (белар. Лукавец) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.

# Лукавец (Вилейский районы)
## Тарихы

1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Вилейский өязе Хаценчыцкі гминасы составында авыл.

# Лукавец (Вилейский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.

# Лукавец (Вилейский районы)
## Халык саны

* 1921 елда авылда 95 кеше, 7 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 97 кеше, 8 хуҗалык исәпләнгән.
# HD223099

HD223099 — Сынчы йолдызлыгында урнашкан A2III/IV спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,8 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Эсенлер (Зара)

Эсенлер (төр. Esenler) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Зара илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# RAB6A

RAB6A (ингл. RAB6A, member RAS oncogene family) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Розьер-сюр-Криз

Розьер-сюр-Криз (фр. Rozières-sur-Crise) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Прыдворье

Прыдворье (белар. Прыдвор’е) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.

# Прыдворье
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# SFMBT1

SFMBT1 (ингл. Scm like with four mbt domains 1) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сухом

Сухом — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Цекцын гминаcында урнашкан авыл.

# Сухом
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Эль Брамадор (Сан Луис де ла Паз)

Эль Брамадор — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Луис-де-ла-Пас муниципалитеты составына керә.

# Эль Брамадор (Сан Луис де ла Паз)
## Географиясе

Эль Брамадор Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Брамадор (Сан Луис де ла Паз)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Брамадор (Сан Луис де ла Паз)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Зариби

Зариби (чех. Záryby) — Чехиянең Урта Чехия крае Прага-восток һәм Q12856916? районында урнашкан авыл.

# Зариби
## Географиясе

Мәйданы — 8,153039 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 170 метр биеклектә урнашкан.

# Зариби
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Зариби
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Зариби
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 412 |
| 1880 | 446 |
| 1890 | 461 |
| 1900 | 603 |
| 1910 | 734 |
| 1921 | 762 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 796 |
| 1950 | 691 |
| 1961 | 730 |
| 1970 | 710 |
| 1980 | 698 |
| 1991 | 641 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 653 |
| 2014 | 916 |
| 2016 | 923 |
| 2017 | 936 |
| 2018 | 971 |
| 2019 | 1010 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 1029 |
| 2021 | 1031 |
| 2021 | 1087 |
| 2022 | 1046 |
| 2023 | 1100 |
| 2024 | 1140 |
# Боулдер-Джанкшен (сан алу урыны, Висконсин)

Боулдер-Джанкшен — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Боулдер-Джанкшен (сан алу урыны, Висконсин)
## Географиясе

Боулдер-Джанкшен халык санын алу урыны мәйданы — 2,969355 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1650 Фут биеклектә урнашкан.
# Исакова (Орхей)

Исакова (рум. һәм молдав. Isacova ) — Молдова Республикасының Орхей районына караган авыл.
# Чылеева

Чылеева (белар. Чылеева) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Брэсцкий районында урнашкан авыл.

# Чылеева
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Ридли-Парк (Пенсильвания)

һәм
Ридли-Парк — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Ридли-Парк (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1870 елда нигезләнгән.

# Ридли-Парк (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,08 квадрат миль, 2,806891 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 89 Фут биеклектә урнашкан.
# Тадамга

Тадамга — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Сор елгасының сул ярына тамагыннан 3 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 38 км.

# Тадамга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Новосибирск сусаклагычынан Чулым елгасы менән кушылгансы, Иняи һәм Томь елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200712115200013732
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115201373
* Бассейн коды — 13.01.02.007
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Бивио (Изерния)

Бивио — Италиянең Молизе төбәге Форнелли өязендә урнашкан торак пункт.

# Бивио (Изерния)
## Географиясе

Бивио Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Бивио (Изерния)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мерцених

Мерцених — Алманиянең Төньяк Райн-Вестфалия җирендә урнашкан коммуна.

# Мерцених
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 37,92 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 134 метр һәм 127 метр биеклектә урнашкан.
# Яроватый

Яроватый — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Лиственничная Валса елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Яроватый
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300212103000079868
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007986
* Бассейн коды — 03.05.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Пуерто де Кабрас (Акамбаро)

Пуерто де Кабрас — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Акамбаро муниципалитеты составына керә.

# Пуерто де Кабрас (Акамбаро)
## Географиясе

Пуерто де Кабрас Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Пуерто де Кабрас (Акамбаро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Пуерто де Кабрас (Акамбаро)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Зиләрә Хәсәнова

Зиләрә Хәсәнова (5 декабрь 1935(1935-12-05) (88 яшь), Яңа Мөслим, Новомуслюмовский сельсовет, Мәчетле районы, БАССР, РСФСР, СССР) — үсемлекләр физиологы, Башкортстан ФА әгъза-мөхбире (1995), биология фәннәре докторы (1992), профессор (1993), Башкортстан атказанган фән эшлеклесе (1997). Фәнни эшчәнлеге әйләнә-тирәнең экстремаль факторларының үсемлекләргә йогынтысын өйрәнүгә багышланган. 200 гә якын фәнни хезмәт авторы.
# Покряка

Покряка — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. Скиту-Дука (коммуна) коммунасына карый.

# Покряка
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 220 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Дударова

Дударова ― фамилия.
* Вероника Дударова (1916—2009), дирижёр, педагог. СССР халык артисты (1977)
* Нина Дударова (1903—1992), чегән шагыйрәсе, педагог, язучы һәм тәрҗемәче.
# NGC 1945

NGC 1945 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1945
## Тарихы

Әлеге галактика 1826 елда Шотландия астрономы Джеймс Данлоп тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 22.86 см (9 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Рафаэль Фәттахов

Рафаэль Фәттахов (Рафаэль Вәлиәхмәт улы Фәттахов) — икътисади-математик модельләштерү өлкәсендә зур белгеч, икътисад фәннәре докторы (1992), профессор (1992). РФ хөкүмәте каршындагы финанс университетының Регион тикшеренүләре һәм киңәеп үсү проблемалары институты директоры (2010).

# Рафаэль Фәттахов
## Тәрҗемәи хәле

1949 елның 6 гыйнваренда Татарстан АССР Чирмешән районы Югары Кәминкә авылында туган. Сарман районы Теләнче-Тамак авылындагы урта мәктәптә укый. Казанның 94- санлы мәктәбен, Казан финанс-икътисад институтын (1970) тәмамлаган. ССРБ ФА Үзәк икътисад-математика институтында икътисад фәннәре кандидатлыгына (1979), шул ук уку йортында докторлыкка (1992) диссертацияләр яклаган.

# Рафаэль Фәттахов
## Хезмәт юлы

* 1970-1973 Казан финанс-икътисад институты, кече фәнни хезмәткәр.
* 1983 РСФСР икмәк продуктлары министрлыгының квалификация күтәрү институты.
* 1988 ССРБ ФА Үзәк икътисад-математика институты, лаборатория мөдире (1993).
* 2002 Уфа дәүләт авиация техник университеты хисаплау математикасы һәм кибернетика кафедрасы, төбәк икътисады кафедрасы профессоры.
* 1997-2004 РФ ФА Уфа ФҮ социаль-тикшеренү институты директоры.
* 1997-2007 Диссертацияләр яклау шурасы рәисе.
* 2004-2007 РФ икътисади үсеш министрлыгының җитештерү көчләрен тикшерү шурасы рәисе урынбасары.
* 2007-2009 РФ шәһәр төзелеше һәм инвестицияләр үсеше дәүләт институтының («Гипрогор» ААҖ) фән буенча директоры.
* 2010 елдан РФ хөкүмәте каршындагы финанс университеты, Регион тикшеренүләре һәм киңәеп үсү проблемалары институты директоры.

# Рафаэль Фәттахов
## Хезмәтләре

Инвестиция һәм гомумикътисад өлкәсендә икътисади-математик модельләштерү буена зур белгеч. Хезмәтләре икътисад метрикасына, төбәкне икътисади оптимальләштерү өлкәләренә карый. 140 тан артык фәнни хезмәт авторы. РФ региональ үсеш министрлыгының иҗтимагый шурасы әгъзасы.
# Корбара (Франция)

Корбара (фр. Corbara) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Л’Иль-Рус кантонына карый.

# Корбара (Франция)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,19 км².
# Атнянка

Атнянка (белар. Атнянка) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.

# Атнянка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Тиреу

Тиреу — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. Ибенешть (коммуна, Муреш) коммунасына карый.

# Тиреу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Persefona

Persefona (bor. yunança Περσεφόνη) - borınğı yunan mifologiäsendä undırış häm ülelär patşalığı alihäse.
Zevs häm Demetra qızı, Aid xatını.
Rim mifologiäsendä Prozerlinağa tiñ.

# Persefona
## Urlaw

Demetra häm Zevs qızı mäğärädä nimfalar belän tärbiälängän.
Aña Ares häm Apollon yawçılıy. Mif buyınça Persefona, Afina häm Artemida bergä üsä. Närkis - Kora çäçäge dip yörtelä.
Aid Demetra qızı Persefonanı urlağan häm aña öylängän. Şunıñ öçen Aid Demetrağa Sitsiliä yarımutrawın büläk itkän.
Demetra qızın ezlägän waqıtta Cirdä uñış bulmağan, Zevs şunı kürep, Aidnı Persefonanı qaytarırğa mäcbür itkän, Aid ämerne ütägän, läkin Persefonağa izge anar orlıqların birgän, alarnıñ yärdämendä Persefona Aidqa telägän qaysı waqıtta qayta alğan.
Zevs Demetranı tınıçlandırır öçen ämer birä, qarar buyınça Persefona 8 ay däwamında Olimpta, 4 ay däwamında Aid patşalığında bulırğa tieş.
Şulay itep, yaz häm cäy könnären Olimpta tora, Cirdä uñış bar, ä köz häm qış könnärendä Aid patşalığına töşä.
Persefona - cir astı patşalığınıñ xucabikäse, Cihannıñ qırıyında tora.
Persefona xaqında mif fasıllar alışınunı bilgeli.

# Persefona
## İsemnär

* Deslina
* Kora. "Qız". Persefona iseme
* Leptinida. Persefona epitetı
* Obrimo. Persefona epitetı
* Praksidika

# Persefona
## Surätlär

* Persefonanı urlaw, Rembrandt
* Prozerlina, Dante Gabriel Rossetti
* Persefona qaytuı, Frederik Leiton
* Persefonanı urlaw, Yozef Heintz
# Гранха Санта Круз (Силао)

Гранха Санта Круз — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Силао муниципалитеты составына керә.

# Гранха Санта Круз (Силао)
## Географиясе

Гранха Санта Круз Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха Санта Круз (Силао)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха Санта Круз (Силао)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Сәмавә

Сәмавә (гарәп. السماوة‎) — Гыйракның Мөсәннә мөхафәзәсендә урнашкан шәһәр.

# Сәмавә
## Географиясе

Шәһәр илнең көньяк өлешендә урнашкан.
# Сегонзак (Шаранта)

Сегонзак (фр. Segonzac) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Сителер (Алтындаг)

Сителер (төр. Siteler) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Алтындаг илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Каленцано II (Пиза)

Каленцано II — Италиянең Тоскана төбәге Сан-Миниато өязендә урнашкан торак пункт.

# Каленцано II (Пиза)
## Географиясе

Каленцано II Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Каленцано II (Пиза)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.