yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Амслер челтәре

Челтәрле карталарны макула патологияләрен эзләү һәм күзәтү өчен кулланалар. Бу карталарны кулланып, төбәлү ноктасыннан 20° ка кадәр күрү кырын бәялиләр. (рәс. 1.25).

# Амслер челтәре
## Карталар

7 картаның һәрберсе 10 см квадраттан тора (рәс. 1.26, 1.27).
1 нче карта — иң таралган. Ул кара күренештә югары контрастлы ак челтәрдән гыйбарәт һәм ул 5 мм 400 кечкенә квадратлардан тора. Аңа 1/3 м ераклыктан карасаң, һәр квадрат 1° почмакта булачак.
2 нче карта 1 нче картага охшаган, ләкин анда тагын авыруларга үзәк скотома өчен күренмәгән төбәлү ноктасын сакларга булышучы диагональ сызыклар бар.
3 нче карта 1 нче картага тиң, ләкин ул кызыл квадратлардан тора. Кара өстендә кызыл төс озын дулкынлы колбачыкларны кузгатырга булыша. Бу картаны токсик макулопатия, оптик нейропатия һәм күрү нервының хиазмасы зарарланганда нерв күзәнәкләренең югалуын һәм төсле скотомаларны ачыклау өчен кулланалар.
4 нче карта күп нокталардан тора, аны беренче чиратта скотомаларны метаморфопияләрдән аеру өчен кулланалар.
5 нче карта ятма сызыклардан тора, аны төрле меридианнар буенча метаморфопияләрне ачыклау өчен кулланалар. Картаны укырга кыен булган авыруларны тикшергәндә кулланалар.
6 нчы карта 5 нче картага охшаган, ләкин ак күренешле һәм үзәк сызыклары бер-берсенә якынрак урнашкан, аны җентекләп бәяләү өчен кулланалар.
7 нче карта үзәгендә кечкенәрәк өстәмә челтәр бар, аның һәр квадраты 0,5° почмакта урнаша һәм бу сынауны сизгеррәк итә.

# Амслер челтәре
## Техникасы

а) авыру, кирәк булса, күзлеген киеп, бер күзен йома;
б) авыруга үзәк ноктага ачык күз белән карап, челтәрдәге һәр бозылу, тонык өлкәләр яки ак таплар турында хәбәр итәргә кушалар. Макула патологиясе белән авырулар гадәттә сызыкларның дулкынлы булуын билгели.
Оптик нейропатиядә кайбер сызыклар юкка чыга яки төгәлсезләнә, ләкин рәсем бозылмый (рәс.1.28);
в) авырудан ул квадратның барлык 4 ягын һәм почмагын күрәме дип сорыйлар. Күрү өлкәсеннән юкка чыккан почмак яки як (тышкы скотома), мәсәлән, күрү кырының глаукоматоз кимчелеге яки пигментлы ретинит турында аңлата ала.
# Броштень (коммуна, Вранча)

Броштень — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан коммуна.

# Броштень (коммуна, Вранча)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 27 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 181 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Броштень, Арва һәм Питулуша авыллары урнашкан.
# Падломье

Падломье (белар. Падлом’е) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чэрыкавский районында урнашкан авыл.

# Падломье
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Огродники (Вармия-Мазурия воеводалыгы)

һәм
Огродники — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Милеево гминасында урнашкан авыл.

# Огродники (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Марпире

Марпире (фр. Marpiré) — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
# Тэрый-Кикя

Тэрый-Кикя — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Таз елгасының уң ярыннан 1054 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.

# Тэрый-Кикя
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000112115300063877
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306387
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Ниошо (Миссури)

Ниошо — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Ниошо (Миссури)
## Тарихы

Ниошо шәһәре 1829 елда нигезләнгән.

# Ниошо (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 40 792 312 квадрат метр, 40,799627 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 316 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Тикушу

Тикушу — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан коммуна.

# Тикушу
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 69,53 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Тикушу-Веки һәм Кобор авыллары урнашкан.
# Däwlät gimnı

Däwlät himnı yäki il köye — däwlät simvollarınıñ berse, maxsus qanun buyınça ayırım oçraqlarda başqarılğan muzıkal yaki muzıkal-şiğri äsär, himnnarnıñ ber töre. Ğädättä räsmi çaralarda, bäyrämnärdä, möräsimnär waqıtında başqarıla. Himnnarnı ayağürä basıp tıñlaw gädätkä kergän.

# Däwlät gimnı
## Monı da qaragız

* Tatarstan himnı
* Räsäy Federatsiäse däwlät himnı
* İllär himnnarı isemlege
# Броэр-Кауп тигезләмәләре

Броэр–Кауп тигезләмәләре - ул сызыкча булмаган парциаль дифференциаль тигезләмәләре тупланмасы:
    $u_{y,t}+(2uu_{x})_{x}+2v_{xx}-u_{xxy}=0$
    $v_{t}+2(vu)_{x}+v_{xx}=0$
# HD29891

HD29891 — Кискеч йолдызлыгында урнашкан A5/7mF0-F2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,44 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Движенец

Движенец (рус. Движенец) — Чиләбе өлкәсенең Кусә шәһәр округы составына керүче авыл.

# Движенец
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Движенец
## Сәгать поясы

Движенец Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Движенец
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (14%), башкортлар (23%).
# Марпионе (Кампобасо)

Марпионе — Италиянең Молизе төбәге Ричча өязендә урнашкан торак пункт.

# Марпионе (Кампобасо)
## Географиясе

Марпионе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Марпионе (Кампобасо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гута-Минска

Гута-Минска — Польшаның Мазовия воеводалыгы Миньск-Мазовецки гминасында урнашкан авыл.

# Гута-Минска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ликуричу

Ликуричу — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. Келинешть (коммуна, Телеорман) коммунасына карый.

# Ликуричу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# (11948) Жюстинэнен

(11948) Жюстинэнен — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11948) Жюстинэнен
## Тарихы

1993 елның 18 августында Эрик Эльст тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 QQ4» саналган.
# Сен-Кантен-дю-Дро

Сен-Кантен-дю-Дро (фр. Saint-Quentin-du-Dropt) — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Селвалальи (Мачерата)

Селвалальи — Италиянең Марке төбәге Гальйоле өязендә урнашкан торак пункт.

# Селвалальи (Мачерата)
## Географиясе

Селвалальи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Селвалальи (Мачерата)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Максим Трунёв

Максим Трунёв (рус. Максим Рудольфович Трунёв, 7 сентябрь 1990(1990-09-07) (34 яшь), Кирово-Чепецк, Киров өлкәсе, РСФСР, СССР — , ) — Россия һөнәри һоккейчесе (һөҗүмче).
# Сидни Бреннер

Сидни Бреннер (13 гыйнвар 1927(1927-01-13), Җермистон, Көньяк Африка Җөмһүрияте — 5 апрель 2019(2019-04-05) (92 яшь), Сингапур) — генетик, университет профессоры, биолог (Көньяк Африка Җөмһүрияте, Бөекбритания). Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе (2002).
# HD9918

HD9918 — Сынчы йолдызлыгында урнашкан A2(m)A7-F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,75 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Сиракьюс (Юта)

Сиракьюс — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан шәһәр.

# Сиракьюс (Юта)
## Тарихы

Сиракьюс шәһәре 1878 елда нигезләнгән.

# Сиракьюс (Юта)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 24,770168 км², 24,800531 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1306 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Еглиньи

Еглиньи (фр. Égligny) — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Киреевск

Киреевск (рус. Киреевск) — Россия Федерациясенең Тула өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 25 073 кеше (2014).

# Киреевск
## Сәгать поясы

Киреевск Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Киреевск
## Тарих

Шәһәр тибындагы бистә статусын 1934 елдан, шәһәр статусын 1956 елдан башлап йөртә.

# Киреевск
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (96,0%), татарлар (1,2%), украиннар (1,1%).
# Миклавж-на-Дравськем Полю (община)

Миклавж-на-Дравськем Полю — Словениянең Словения җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Миклавж-на-Дравськем Полю (община)
## Географиясе

Мәйданы — 12,5 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Исакавичы

Исакавичы (белар. Ісакавічы) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Лоевский районында урнашкан авыл.

# Исакавичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Сан-Джованни-ди-Джераче

Сан-Джованни-ди-Джераче — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. Реджо-ди-Калабрия провинциясе составына керә.

# Сан-Джованни-ди-Джераче
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 310 метр биеклектә урнашкан. Гроттерия һәм Мартоне коммуналары белән чиктәш.
# Онворд (Индиана)

Онворд — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Онворд (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Онворд (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,255369 км², 0,255368 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 234 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Әминкәй

Әминәкәй — Пермь краеның Чернушка районында урнашкан авыл. Сулмаш авыл җирлегенә карый.

# Әминкәй
## Халык

Халык саны динамикасы:

# Әминкәй
## Климат

Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.
# Вила Супериоре (Верчели)

Вила Супериоре — Италиянең Пьемонт төбәге Варалло өязендә урнашкан торак пункт.

# Вила Супериоре (Верчели)
## Географиясе

Вила Супериоре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Вила Супериоре (Верчели)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ставки (Томашивский повяты)

Ставки — Польшаның Люблин воеводалыгы Крынице гминаcында урнашкан авыл.

# Ставки (Томашивский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Либуше Шафранкова

Либуше Шафранкова (чех. Libuše Šafránková; 1953 елның 7 июне, Брно, Чехословакия — 2021 елның 9 июне, Прага, Чехия) — Чехословакия һәм Чехия актрисасы.

# Либуше Шафранкова
## Тормыш юлы

Либуше Шафранкова 1953 елның 7 июнендә Чехословакиянең Брно шәһәрендә туган. Театр белән балачактан ук мавыга. Либушеның сеңлесе Мирослава (1958) бар. «Русалочка» фильмында алар икесе бергә төшкәннәр.
Беренче уңыш Либушега танылган чех язучысы Божена Немцова романы буенча төшерелгән «Әби» фильмыннан соң килә. Фильмны Антонин Москалык төшергән. Либуше Шафранкова анда балачакта язучы ролен уйный.
Шафранкова Брнода театр училищесын тәмамлый. Киноларда уңышлы төшкәннән соң ул Праганың танылган авторлык театры «Драма клубы» сәхнәсендә уйный башлый. Шунда ук булачак ире, танылган чех актёры Йозеф Абрагам белән таныша.
1973 елда «Золушка өчен өч чикләвек» (режиссёр — Вацлав Ворличек) дигән танылган фильмда төшә. Соңыннан «Русалочка» (1975), «Принц һәм Кичке Йолдыз» (1979), «Өченче принц» (1982), «Умырзаялар бәйрәме» (1983), «Коля» (1996, «Оскар» премиясен алган) һ. б. фильмнарда төшә. «Драма клубы»нда күп рольләр уйный: «Дядя Ваня»да Соня, «Чайка»да Нина, «Өч йөкле» пьесасында Коломбина.
Либуше һәм аның ире Йозеф Абрахамның улы кече Йозеф Абрагам бар. Кече Абргам Чехиядә танылган продюсер, аның исәбендә берничә сериал бар.
2009 елда Либушеның сәламәтлеге белән җитди проблемалар барлыкка килә. Аңа ул катнашкан берничә проектны туктатырга туры килә. Соңрак актриса авыруны җиңеп чыга һәм кабат тамашачылар алдында чыгыш ясый башлый.
2014 елдан Либуше Шафранкова үпкә яман шеше белән көрәшә, аңа уңышлы операция ясыйлар. 2015 елда дәүләт бүләген тапшырганда (Чехия Президенты актрисаны сәнгать өлкәсендә югары бүләк белән бүләкләгән) медальне Мирославаның сеңлесе ала.
Либуше Шафранкова 2021 елның 9 июнендә Прагада 69 яшендә вафат була.

# Либуше Шафранкова
## Бүләкләр

* «Чешский лев», 1996 — «Коля» фильмындагы роле өчен;
* Злинда Халыкара кинофестиваль премиясе — балалар һәм яшьләр өчен кинога иҗади өлеш керткән өчен;
* I нче дәрәҗә «Хезмәтләр өчен» медале (Чехия, 2015).

# Либуше Шафранкова
## Фильмография

* «Әби» (1971) — Барунька;
* «Золушка өчен өч чикләвек» (1973) — Золушка;
* «Русалочка» (1976) — принцесса;
* «Йөгер, официант, йөгер!» (1981) — Геленка Вранова;
* «Башлангыч мәктәп» (1991) — Соучкова
* «Коля» (1996) — Клара
# Җәзалап үтерелгән декабристлар һәйкәле

Җәзалап үтерелгән декабристлар һәйкәле — Русиянең Санкт-Петербург каласындагы мемориал. Һәйкәл шәһәрнең Наличный һәм Җаек урамнары киселешендәге Декабристар бакчасында урнашкан. Обелиск 1826 елда декабристар җәзалап үтерелгән урында тора, һәйкәл федераль әһәмиәтендәге мәдәни мирас объекты булып тора.

# Җәзалап үтерелгән декабристлар һәйкәле
## Тарих

Русиядә 1825 елның 14 декабрендәге ихтилалды җитәкләгән, саф намуслы, илнең үсешенә яңа юл күрсәтергә тырышкан«Союз спасения» һәм «Союз благоденствия» яшерен оешмаларында әгъзалыкта булган офицерларның һәм рус интеллигентларның башында торган җитәкчеләре П. И. Пестель, К. Ф. Рылеев, С И. Муравьев-Апостол, П. Г. Каховский һәм М. П. Бестужев-Рюмин патша һәм аның яраннары хөкеме белән асып үтерелә. Күпчелек чыганакларга ярашлы, алар шул чакта үз-үзенә кул салган кешеләр һәм берәдәкләр күмелгән Голодай утравында җирләнгән. Декабристлар ихтилалына йөз ел тулу алдынан, ул җәзалап үтерелгән декабристлар хөрмәтенә, аларның җирләнгән унынына кабер һәйкәле кую өчен урын эзли башлыйлар.
1926 елның 25 июлендә Санкт-Петербург шәһәрендә декабристларга багышланган һәйкәлгә нигез ташын салу тантанасы үтә. Һәйкәл проектын В. Н. Бобров башкарган. Аның нияте буенча, һәйкәл биеклеге 23 метрдан торган обелиск булырга һәм ул 7 метр биеклектәге кәшәнәгә бастырылып куелырга тиеш була. Һәйкәл бе үк вакытта урындагы яхт-клуб өчен маяк ролен дә үтәргә һәм су баскан чакта саклану өчен урын булып та торырга тиеш була, ләкин монда декабристларның мәете сөякләре табылмаганлыктан, Бобровның бу планы тормышка ашмый кала.
Һәйкәл булачак таш салынган урынга 1940 елда гына хәзерге күренешле яңа һәйкәл корыла. Һәйкәл шомартылган кара граниттан корулы обелиск, ул шомартылган алсу граниттан ясалған постаментка урнаштырылган. Постамент нигезендә — 1926 елда язылган багышлау ташындагы: «1826-1926 йй. /Декабристлар П. И. Пестель, К. Ф. Рылеев, /С. Муравьев-Апостол, /М. Бестужев-Рюмин, П. Г. Каховскийларның җәзалап үтерелүенең йөз еллыгына салынган/1913 (25) VII /26 / В. О. Райисполком» дигән язма тора. Һәйкәлнең гомуми биеклеге 3 метр тәшкил итә.

# Җәзалап үтерелгән декабристлар һәйкәле
## Искәрмә

* ↑ Постановление Правительства РФ № 527 от 10.07.2001
* 1 2 3 Елена Жарова К 90-летию памятника на предполагаемом месте захоронения декабристов 2020 елның 15 ноябрь көнендә архивланган. // Государственный музей городской скульптуры
* ↑ Энциклопедия Санкт-Петербурга. Казненным декабристам, памятник, archived from the original on 2020-01-30, retrieved 2020-11-27
# Рассказово (Диңгез буе крае)

Рассказово (рус. Рассказово) — Диңгез буе краеның Ханкай районында урнашкан авыл.

# Рассказово (Диңгез буе крае)
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# Рассказово (Диңгез буе крае)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (75%), украиннар (24%).
# Сомкая (Догубаязыт)

Сомкая (төр. Somkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Догубаязыт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Лувч-Гурни

Лувч-Гурни — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Ленчице гминасында урнашкан авыл.

# Лувч-Гурни
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Акмазики (Уржум районы)

Акмазики (рус. Акмазики) — Киров өлкәсенең Өрҗем районында урнашкан авыл.

# Акмазики (Уржум районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Акмазики (Уржум районы)
## Сәгать поясы

Акмазики (Уржум районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Акмазики (Уржум районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (75%), урыслар (25%).
# Лунка-де-Сус

Лунка-де-Сус — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. Лунка-де-Сус (коммуна) коммунасына карый.

# Лунка-де-Сус
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 895 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Годио (Алесандрия)

Годио — Италиянең Пьемонт төбәге Кастеллетто-Мерли өязендә урнашкан торак пункт.

# Годио (Алесандрия)
## Географиясе

Годио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Годио (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Боргата Родети (Торино)

Боргата Родети — Италиянең Пьемонт төбәге Меана-ди-Суза өязендә урнашкан торак пункт.

# Боргата Родети (Торино)
## Географиясе

Боргата Родети Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Боргата Родети (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вигода (Радомщанский повяты)

Вигода — Польшаның Лодзь воеводалыгы Гидле гминаcында урнашкан авыл.

# Вигода (Радомщанский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Баллык (Сандыклы)

Баллык (төр. Ballık) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Сандыклы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (4239) Гудмен

(4239) Гудмен (лат. Goodman) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4239) Гудмен
## Тарихы

1980 елның 17 июлендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 OE» саналган.
# Егор Врангел

Егор Врангел (алман. Georg Gustav Ludwig von Wrangel, 9 (20) октябрь 1784, Майдла, Рөвел калгайлыгы, Россия империясе — 15 июнь 1841(1841-06-15) (56 яшь), Санкт-Петербург, Россия империясе) — Россия хокукы профессоры, хакыйкый дәүләт киңәшчесе, Казан университеты профессоры.
# Охо де Агва (Сан Фелипе)

Охо де Агва — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Фелипе муниципалитеты составына керә.

# Охо де Агва (Сан Фелипе)
## Географиясе

Охо де Агва Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Охо де Агва (Сан Фелипе)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Охо де Агва (Сан Фелипе)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Жихце (Диңгез буе воеводалыгы)

Жихце — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Конажины гминасында урнашкан авыл.

# Жихце (Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (10640) 1998 WU19

(10640) 1998 WU19 (лат. 1998 WU19) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10640) 1998 WU19
## Тарихы

1998 елның 25 ноябрендә LINEAR тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 WU19» саналган.
# Любаня (Лодзь воеводалыгы)

һәм
Любаня — Польшаның Лодзь воеводалыгы Садковице гминаcында урнашкан авыл.

# Любаня (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.