yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Собран (Күтахья)

Собран (төр. Sobran) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Күтахья илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Теодорано (Форли-Чезена)

Теодорано — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Мельдола өязендә урнашкан торак пункт.

# Теодорано (Форли-Чезена)
## Географиясе

Теодорано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Теодорано (Форли-Чезена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# SAMD7

SAMD7 (ингл. Sterile alpha motif domain containing 7) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Запруды

Запруды (белар. Запруды) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.

# Запруды
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Энтра (Модена)

Энтра — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Финале-Эмилия өязендә урнашкан торак пункт.

# Энтра (Модена)
## Географиясе

Энтра Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Энтра (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Янкова-Жаганска

һәм
Янкова-Жаганска — Польшаның Любуш воеводалыгы Илова гминасында урнашкан авыл.

# Янкова-Жаганска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Эсенкөй (Эрегли)

Эсенкөй (төр. Esenköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Канандейгуа (шәһәр, Нью-Йорк)

Канандейгуа — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Канандейгуа (шәһәр, Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1788 елда нигезләнгән.

# Канандейгуа (шәһәр, Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 4,85 квадрат миль, 12,553804 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 229 метр биеклектә урнашкан.
# Үчәлле (елга)

Үчәлле, Учалы — Ыкның сул кушылдыгы. Татарстанның Азнакай районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 16 км.

# Үчәлле (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010101312111100028541
* Гидрологик өйрәнү (ҺӨ) буенча коды — 111102854
* Бассейн коды — 10.01.01.013
* ҺӨ буенча саны — 11
* ҺӨ буенча чыгарылышы — 1
# Питтмен (Флорида)

Питтмен — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Питтмен (Флорида)
## Географиясе

Питтмен халык санын алу урыны мәйданы — 3,3371 км², 3,340571 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 69 Фут биеклектә урнашкан.
# Лекустений-де-Жос

Лекустений-де-Жос — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Лекустень (коммуна) коммунасына карый.

# Лекустений-де-Жос
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Хабержице

Хабержице (чех. Chabeřice) — Чехиянең Урта Чехия крае Кутна-Гора һәм Q89884964? районында урнашкан авыл.

# Хабержице
## Географиясе

Мәйданы — 7,953357 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 361 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Хабержице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Хабержице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Хабержице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 681 |
| 1880 | 734 |
| 1890 | 707 |
| 1900 | 683 |
| 1910 | 619 |
| 1921 | 595 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 539 |
| 1950 | 445 |
| 1961 | 463 |
| 1970 | 400 |
| 1980 | 334 |
| 1991 | 254 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 263 |
| 2014 | 246 |
| 2016 | 240 |
| 2017 | 240 |
| 2018 | 251 |
| 2019 | 249 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 260 |
| 2021 | 264 |
| 2021 | 240 |
| 2022 | 265 |
| 2023 | 279 |
| 2024 | 278 |
# Пясечно (Тчевский повяты)

Пясечно — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Гнев гминасында урнашкан авыл.

# Пясечно (Тчевский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Санта Катарина (Метлатонок)

Санта Катарина — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Metlatónoc муниципалитеты составына керә.

# Санта Катарина (Метлатонок)
## Географиясе

Санта Катарина Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Санта Катарина (Метлатонок)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Санта Катарина (Метлатонок)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Көязебаш

Көязебаш — Башкортстанның Бүздәк районында урнашкан татар авылы.
1921 елның августында районныњ Урзай авылында коточкыч янгын чыгып, дистєләгән йорт яна. Афәт кичергєн кешелєр Урзайдан төньяктарак урнашкан урман читенә, Көязе елгасы башланган җиргә барып төпләнә. Авылга “Көязебаш” дигән атама бирелә.
# Тшебешево

Тшебешево — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Камень-Поморски гминаcында урнашкан авыл.

# Тшебешево
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Матутина

Матутина — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Матутина
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 259,718 км².
# Сале-Паюта-Яха

Сале-Паюта-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тазов борыны урнашкан. Елга озынлыгы 86 км.

# Сале-Паюта-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000212115300073967
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115307396
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Нанай теле

Нанай теле - тунгус-маньчжур телләр гаиләсенең нанай телләр төркеменә кергән тел. Язуы кирилл язуына нигезләнгән. Россиядә һәм Кытайдан таралган.

# Нанай теле
## Язма

Нанай телендә беренче текстлар XIX гасыр ахырында, кириллица белән язылган булган. 1930-ынчы еллар башында аның өчен латиница нигезендә язма эшләнелгән булган. 1937—1938 еллардан бирле рус әлифбасыннан аерылмый торган әлифба кулланыла башлаган. 1958 елда аңа Ӈ ӈ хәрефе (Нг нг урынына) өстәлгән булган. Уку-укыту әдәбиятында озын сузыкларны билгеләү өчен шулай ук макрон диакритик билгесе кулланыла.
| А а | Б б | В в | Г г | Д д | Е е | Ё ё | Ж ж |
| З з | И и | Й й | К к | Л л | М м | Н н | Ӈ ӈ |
| О о | П п | Р р | С с | Т т | У у | Ф ф | Х х |
| Ц ц | Ч ч | Ш ш | Щ щ | Ъ ъ | Ы ы | Ь ь | Э э |
| Ю ю | Я я | | | | | | |
# Зе-Дока

Зе-Дока — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.

# Зе-Дока
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 2140,112 км².
# Мәскәү урамы, 42 (Казан)

Мәскәү урамы, 42 — Казанның Мәскәү урамында урнашкан, 1888 елда С. Глушкин проекты буенча төзелгән ике катлы йорт.
# Алкөй (Пософ)

Алкөй (төр. Alköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ардахан иле Пософ илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Рыння

Рыння (белар. Рыння) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.

# Рыння
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Стефанети (Лука)

Стефанети — Италиянең Тоскана төбәге Барга өязендә урнашкан торак пункт.

# Стефанети (Лука)
## Географиясе

Стефанети Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Стефанети (Лука)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Восава (Плиски авыл советы, Смалявицкий районы)

Восава (белар. Восава) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Смалявицкий районында урнашкан авыл.

# Восава (Плиски авыл советы, Смалявицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Мандас

Мандас — Италиянең Сардиния төбәгендә урнашкан коммуна. Южная Сардиния провинциясе составына керә.

# Мандас
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 491 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Эсколька, Джерджеи, Нурри, Сиургус-Донигала, Джезико, Серри һәм Суэлли коммуналары белән чиктәш.
# NGC 4396

NGC 4396 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4396
## Тарихы

Әлеге галактика 1865 елда Алмания астрономы Генрих Луи д’Арре тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Смерек (село)

Смерек — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Цисна гминасында урнашкан авыл.

# Смерек (село)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ла-Е-Малерб

Ла-Е-Малерб (фр. La Haye-Malherbe) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Акшар (Сушеһри)

Акшар (төр. Akşar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Сушеһри илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Оомисте

Оомисте (эст. Oomiste) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
# Юкарыемерҗе (Ташкөпрү)

Юкарыемерҗе (төр. Yukarıemerce) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Ташкөпрү илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Иф (кантон)

Иф (кантон) (фр. canton d'Ifs) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Меһметакиф (Полатлы)

Меһметакиф (төр. Mehmetakif) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Полатлы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Эсторф (Штаде)

Эсторф — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Эсторф (Штаде)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 29,49 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 12 метр биеклектә урнашкан.
# Җәрәхәт
## Төрләре

1. Ябык зарарланулар гадәттә күзнең тупас җәрәхәтендә барлыкка килә. Күз алмасының корнеосклераль тышчасы катнашмый, тик интраокуляр зарарлануларны онытмаска кирәк.
2. Ачык зарарланулар корнеосклераль тышчаның бөтен калынлыгын җәлеп итә.
3. Контузия — тупас җәрәхәттә ябык зарарлану. Зарарлану йогынты урынында һәм шулай ук каршы якта да барлыкка килә ала.
4. Ертылу — тупас җәрәхәт нәтиҗәсендә үтәли җәрәхәт. Күз алмасы иң юка ноктасында ертыла, ул йогынты урыныннан кырыйдарак була ала.
5. Җәрәхәт — очлы әйбер йогынтысы урынында үтәли җәрәхәт.
6. Туналган җәрәхәт — корнеосклераль тышчаның бөтен калынлыгына таралмаган очлы әйбер белән ясалган зарарлану.
7. Үтәли җәрәхәт — чыгу тишеге булмаган очлы әйбер белән ясалган аерым җәрәхәт. Мондый зарарлану чит җисем үтеп керү белән бәйле була ала.
8. Тишелү керү һәм чыгу юлы булган үтәли җәрәхәттән гыйбарәт; гадәттә очкан әйберләр йогынтысыннан барлыкка килә.

# Җәрәхәт
## Алып бару алымнары

1. Беренчел карауны түбәндәге тәртиптә үткәрергә кирәк.
* Авыру гомеренә янаган зарарланулар төрен һәм күләмен билгеләү.
* Җәрәхәт алуның вакытын, урынын һәм шартларын ачыклау.
* Ике күзне һәм орбитаны җентекләп карау.
2. Махсус тикшерүләр
а) гадәти рентгенографияне чит җисем булуына шик булганда үткәрергә кирәк (рәс. 23.9а);
б) КТ'ның гадәти рентгенография белән чагыштырганда чит җисемне табу һәм билгеләү мөмкинлекләр югарырак (рәс. 23.9б). КТ шулай ук интракраниаль, бит һәм интраокуляр төзелешләрне тикшерү өчен үткәрәләр;
NB МРТ метал чит җисем булуына карата шик булганда каршылык санала.
в) УТТ чит җисемне (рәс. 23.9в), күз алмасы ертылуын, супрахориоидаль кан савуны һәм челтәркатлау кубарылуын ачыкларга мөмкинлек бирә. Бу тикшерү шулай ук хирургик катнашуны ниятләргә мөмкинлек бирә, мәсәлән витрэктомия вакытында яки супрахориоидаль кан савуны корыту кирәк булганда инфузия портлары урнашуын билгеләргә;
г) электрофизиологик тикшерүләр КН һәм челтәркатлау саклануын билгеләү өчен, аеруча кичергән җәрәхәттән соң күпмедер вакыт узса һәм күз эчендә чит җисем булуына шик барлыкка килгәндә кирәк.
# Журэвичы

Журэвичы (белар. Журэвічы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Маладзечанский районында урнашкан авыл.

# Журэвичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Огняново (София өлкәсе)

Огняново — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. Елин-Пелин җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Огняново (София өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 623 метр биеклектә урнашкан.
# Шаняви-Поняти

Шаняви-Поняти — Польшаның Люблин воеводалыгы Тшебешув гминасында урнашкан авыл.

# Шаняви-Поняти
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Лорензо Моралес (Тепекоакуилко де Трухано)

Лорензо Моралес — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Tepecoacuilco de Trujano муниципалитеты составына керә.

# Лорензо Моралес (Тепекоакуилко де Трухано)
## Географиясе

Лорензо Моралес Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Лорензо Моралес (Тепекоакуилко де Трухано)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Лорензо Моралес (Тепекоакуилко де Трухано)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Салөрдек (Келкит)

Салөрдек (төр. Salördek) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Келкит илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Әмәт яны урамы (Казан)

Әмәт яны урамы (рус. улица Подаметьевская) — Казанның Вахит районында, Әмәт бистәсендә урнашкан урам.

# Әмәт яны урамы (Казан)
## Географиясе

Универсиада проспектына параллел рәвештә бара.

# Әмәт яны урамы (Казан)
## Тарих

Хәзерге исемен 1927 елның 2 ноябреннән йөртә.
# Санта Роза (Салерно)

Санта Роза — Италиянең Кампания төбәге Баттипалья өязендә урнашкан торак пункт.

# Санта Роза (Салерно)
## Географиясе

Санта Роза Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Санта Роза (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# USP40

USP40 (ингл. Ubiquitin specific peptidase 40) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Зеашта Дэви Гыйбадәтханәсе

Зеашта Дэви Гыйбадәтханәсе яки Зеатһьяр ул Һиндстанның Джамму һәм Кашмир берлек территориясендә Шринагарда урнакшан Һинд дине гыйбадәтханәсе.
# Владиславово (Журоминский повяты)

Владиславово — Польшаның Мазовия воеводалыгы Бежунь гминасында урнашкан авыл.

# Владиславово (Журоминский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Эрути

Эрути — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Свентайно гминасында урнашкан авыл.

# Эрути
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Восавцы (Драгичынский районы)

Восавцы (белар. Восаўцы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Драгичынский районында урнашкан авыл.

# Восавцы (Драгичынский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Седлечко (Велиш)

Седлечко (чех. Sedlečko) — Чехиянең Урта Чехия крае Велиш районында урнашкан авыл.

# Седлечко (Велиш)
## Географиясе

Мәйданы — 1,399 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Седлечко (Велиш)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Седлечко (Велиш)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Седлечко (Велиш)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 87 |
| 1880 | 84 |
| 1890 | 87 |
| 1900 | 87 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 100 |
| 1921 | 94 |
| 1930 | 69 |
| 1950 | 66 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 47 |
| 1970 | 40 |
| 1980 | 25 |
| 1991 | 18 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 13 |
| 2011 | 10 |
| 2021 | 6 |
# Гьюитт (Марафон, Висконсин)

Гьюитт — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гьюитт (Марафон, Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,458256 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Сен-Морис-о-Форж

Сен-Морис-о-Форж (фр. Saint-Maurice-aux-Forges) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Сен-Морис-о-Форж
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,30 км².
# Идомор

Идомор (рус. Идомор) — Киров өлкәсенең Тужа районында урнашкан авыл.

# Идомор
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Идомор
## Сәгать поясы

Идомор Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Идомор
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Виза

Виза -
* расланучы, риза булуны, теркәүне яки тикшергәнлекне раслап документка салынган рәсми имза;
* мәгълүм затның теге йә бу дәүләткә керергә яки аннан чыгарга хокуклы булуын раслаучы паспортка салынган билге.
# Чентрале (Бергамо)

Чентрале — Италиянең Ломбардия төбәге Горно өязендә урнашкан торак пункт.

# Чентрале (Бергамо)
## Географиясе

Чентрале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Чентрале (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Баш эчендәге идиопатияле гипертензия

Баш эчендәге идиопатияле гипертензия (БэИГ) аерым игътибарга лаеклы. ИБэГ күләмле ясалу булмаганда баш эчендәге басым арту яки АМС гадәти күрсәткечләре белән гидроцефалия өчен карынчыклар киңәю буларак билгелиләр. ИБэГ гомер өчен куркыныч түгел, әмма папилляр шешү өчен тотрыклы күрү начарлану үсеше мөмкин. 90% авыру — бала тудыру яшендәге хатын-кызлар, симерү, еш аменорея белән итегүчеләр. Баш эчендәге гипертензия шулай ук тетрациклин, налидикс әчелеге һәм тимер препаратларын кабул итү нәтиҗәсендә үсеш алырга мөмкин. Өстәвенә, ИБэГ йокы вакытында апноэ белән була ала.

# Баш эчендәге идиопатияле гипертензия
## Ачыклау

1. Баш эчендәге югары басым билгеләре һәм симптомнары алданрак бирелгән.
2. Люмбаль пункция > 250 мм су баг. югарырак басым, ялкынсыну күзәнәкле булмавын, глюкоза һәм аксымның гадәти дәрәҗәсен ачыклый. Әмма гадәти баш эчендәге басым белән юан кешеләрдә басым югары була.
3. Неврологик тикшерүләр гадәти үлчәмдәге карынчыклар һәм еш — буш төрек иярен күрсәтә. МРТ'да тышчаларыннан иркен күрү нервы күренә ала. Синусның веноз тромбозын төшереп калдыру кирәк.
4. Барышы. Күпчелек авыруларда чир үзлегеннән кабатлану һәм ремиссияләр белән озак була, әмма кайвакыт чир берничә ай була. Үлем очраклары сирәк, шактый күрү югалту еш очрый.

# Баш эчендәге идиопатияле гипертензия
## Дәвалау

Төп максат — баш авыртуын киметү һәм күрү начарлануын булдырмау.
1. Баш эчендәге басымны арттыручы препаратларны кулланудан туктау.
2. Даими периметрия башлангыч билгеләрне яки күрү кырында үзгәрешләрне табу өчен кирәк.
3. Диуретиклар (мәсәлән, ацетозоламид яки тиазидлар) баш авыртуын дәвалауда һәм күрү кыры үзгәрешендә сайлау препараты санала. Топирамат аеруча көчле баш авыртуында булыша.
4. Юан авыруларда хәтта аз гына тән авырлыгын киметү папилляр шешү бетүенә китерә. Киметүне диетолог күзәтүендә башкарырга кирәк.
5. Күрү нервы фенестрациясе күрү нервының менингеаль тышчаларын кисеп алудан тора, — вакытында үткәргәндә күрүне сакларга булыша торган имин һәм нәтиҗәле процедура, әмма баш авыртуларын сирәк киметә.
6. Люмбоперитонеаль яки вентрикулоперитонеаль шунтларны кайвакыт куялар, әмма аларның нигезсезлек куркынычлыгы югары һәм еш хирургик ревизия кирәк.
7. Йокы вакытындагы апноены дәваларга кирәк.
# HD175142

HD175142 — Кавәс йолдызлыгында урнашкан A(3)mF2-F3 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,45 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Стационе ди Павона-Палацо Маргана (Рим)

Стационе ди Павона-Палацо Маргана — Италиянең Лацио төбәге Roma Capitale өязендә урнашкан торак пункт.

# Стационе ди Павона-Палацо Маргана (Рим)
## Географиясе

Стационе ди Павона-Палацо Маргана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Стационе ди Павона-Палацо Маргана (Рим)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.