yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Тәтеш II шәһәрчеге

Тәтеш II шәһәрчеге — Татарстан Республикасында археологик казылма урын. Ул соңгы бронза чоры - тимер гасыр башында (безнең эрага кадәр IX-VIII гасырларда) барлыкка килгән. Аннары Урта гасырларда Идел буе болгары, Алтын Урда чоры Тәтеш шәһәрчеген үсетерүче нигез булган, тип фаразлана. Бу традиция, хәзерге шәһәр тарихында дәвам итә .

# Тәтеш II шәһәрчеге
## Урыны

Шәһәрчек Тәтеш шәһәренең төньягында урнашкан. Бер яктан Идел елгасының урындагы халык телендә «Вшиха» дит аталган борылышының яры, көнбатыш һәм көнчыгыш ягыннан ике чокыр белән уратып алынган. Шәһәрчек мәйданы — турыпочмаклы, төньяк-көнбатыштан көньяк-көнчыгышка кадәр сузылган, озынлыгы 120 м, киңлеге 20-30 м .

# Тәтеш II шәһәрчеге
## Тикшеренү тарихы

Бистәнең барлыгы XIX гасырның икенче яртысыннан ук билгеле. Бу урында беренче археологик тикшеренү Н.Ф.Калинин тарафыннан 1949 елда үткәрелгән. Бу тикшерү барышында Тәтеш шәһәрчеге, Тәтеш II шәһәрчеге, торак пунктлар (Тәтеш һәм Богородица базары) һәм Тәтеш каберлеге булуы сүрәтләнгән.
2007 елда К.А.Руденко җитәкчелегендә Тәтеш II торак пунктын даими рәвештә өйрәнү эшен башланды. 2011 елга кадәр, тикшерүчеләр 200 квадрат метрдан артык мәйданны өйрәнделәр, бу мәдәни чыганакларның стратиграфик картинасын ачыкларга мөмкинлек бирде.
Алты катлам культуралы чыганаклар барлыгы билгеләнде. Беренче катлам XIX-XXI гасыр яткылыкларына туры килә.
1877 елда туган якны өйрәнүче С. М. Шпилевский, Тәтеш шәһәре татар кенәзе Тәтүш исеме белән бәйле башка мәгълүматлар бар дип билгели: «Хәзер таш чиркәү урнашкан урында таш биналарның берничә нигезе бар, имеш, биредә шушы кенәзнең йорты булган, диләр. Чиркәү өчен фундамент казыгыннар, берничә төр каберлек ачыла, шулай ук шактый гына татар тәңкәләре һәм төрле хатын-кыз бизәнү әйберләре, көмеш каешлар табыла, шулай ук урыны-урыны белән бил өчен яки кылыч портупиясы өчен хезмәт итә торган бляхалар табыла». С. М. Шпилевский Тетүшны даталаү XIV гасырга карый дип бирә.
# (20997) 1986 PL1

(20997) 1986 PL1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20997) 1986 PL1
## Тарихы

1986 елның 1 августында Элеанора Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 PL1» саналган.
# №117-тимер юл разъезды (Түркестан өлкәсе)

№117-тимер юл разъезды (каз. №117-темір жол айрығы) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# №117-тимер юл разъезды (Түркестан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Шри Кали Гыйбадәтханәсе

Шри Кали Гыйбадәтханәсе Бирма, Янгон шәһәр янында Кече Һиндстанда урнашкан Һинд дине гыйбадәтханәсе. Ул Тамил мигрантлары тарафыннан 1871 елда төзелгән булган, шул ук вакытта Бирма Провинциясе Британия Һиндстанының өлеше булган. Гыйбадәтханә үзенең төсле архитектурасы, бигрәк тә түбәсе өчен мәшһүр, анда күп Һинд дине Ходайларының рәсемнәре һәм таштан киселгән сурәтләре бар. Гыйбадәтханәне Бирма Һиндлеләре тәэмин итә.
# Делница (Сучава)

Делница — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. Фунду-Молдовей (коммуна) коммунасына карый.

# Делница (Сучава)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 905 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# C12orf45

C12orf45 (ингл. Chromosome 12 open reading frame 45) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Смульники-Осецки

Смульники-Осецки — Польшаның Великопольское воеводалыгы Осек-Малы гминасында урнашкан авыл.

# Смульники-Осецки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бур-Сен-Кристоф

Бур-Сен-Кристоф (фр. Bourg-Saint-Christophe) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Мексимьё кантонына карый.

# Бур-Сен-Кристоф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,98 км².
# 2007 елгы ТФА ТӘһСИ Халык авыз иҗатын җыючы экспедициясе

2007 елның җәендә Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институтыннан халык авыз иҗатын җыючы экспедиция филология фәннәре кандидатлары : Флора Әхмәтова- Урманче һәм Ленар Җамалетдин җитәкчелегендә Буа районының Күл- Черкене, Кильдураз, Казма, Каенлык авылларында яшәүче өлкән яшьтәге кешеләрдән, мәктәп, китапханә альбомнарыннан кыска җыр, такмак,бәет, мөнәҗәт, әкият һ.б.жанрга караган халык авыз иҗаты әсәрләре язып алды.
Флора ханым авылга килгәч, иң элек Бакый ага рухына багышлап, әби-бабайларны җыеп коръән укытты. Соңыннан бу мәҗлестә катнашучылардан бәетләр, мөнәҗәтләр диктофоннарга яздырылды.
Шуннан соң озак тормый, Флора ханым Әхмәтова - Урманче 2007 елның 16 октябрендә 73 яшендә вафат булды.
Татар халкының җыр чишмәсе чал гасырлар түреннән агып килә, юлында карурманнар, биек тау кыялар очраса да, туктамаган ул чишмә, үзенең сихерле
моңнары, тылсымлы авазлары белән кешеләргә куаныч, юаныч, дәрт биреп,һаман челтерәп ага, һаман җырлана торсын иде.
Авылыбызда балаларның, аналарның шат җырлары гына яңгырасын, кайгы – сагышлар, аерылу ачыларын чагылдырган көйләр булмасын. Халкыбыз үз байлыгы – теле, дине, моңы, гореф – гадәтләре, күркәм йолаларыннан аерылмасын иде.
# Булькова (Брэсцкий районы)

Булькова (белар. Булькова) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Брэсцкий районында урнашкан авыл.

# Булькова (Брэсцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Серра-Сан-Бруно

Серра-Сан-Бруно — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. Вибо-Валентия провинциясе составына керә.

# Серра-Сан-Бруно
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 790 метр биеклектә урнашкан. Арена, Джерокарне, Монджана, Спадола, Симбарио һәм Стило коммуналары белән чиктәш.
# Николай Сентюков

Николай Сентүков (рус. Николай Петрович Сентюков, 15 декабрь 1923(1923-12-15), Бөгелмә кантуны, Татарстан АССР, РСФСР, СССР — 13 октябрь 1943(1943-10-13) (19 яшь), Верхнеднепровск районы, Днепропетровск өлкәсе, Украина Совет Социалистик Республикасы, СССР) — Советлар Берлеге каһарманы (1943).
# Касино По (Павия)

Касино По — Италиянең Ломбардия төбәге Брони өязендә урнашкан торак пункт.

# Касино По (Павия)
## Географиясе

Касино По Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Касино По (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ветерсфилд (Вермонт)

Ветерсфилд — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Ветерсфилд (Вермонт)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 114,5 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 377 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Катэра

Катэра (белар. Катэра) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.

# Катэра
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Васильевка (Гомельский районы)

Васильевка (белар. Васільеўка) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.

# Васильевка (Гомельский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Zevs

Zevs (bor. yunança Ζεύς, mikençä Diy) - borınğı yunan mifologiäsendä kük yöze, kükräw, yäşennär allası, böten dönyanı belä.
Titannar Kronos häm Reyä ulı. Aid, Gestiä, Demetra, Poseydon bertuğanı.
Zevs xatını - Hera (Gera) allası. Keşelär häm allalar atası.
Rim mifologiäsendä Yupiterğa tiñ.
Zevsnıñ töp bilgeläre - qalqan, ikeyaqlı balta (labris), qayçaqta börket, urnaşu urını - Olimp.
Zevs - "ut", kük belän yörtä, ictimaği häm ğälämi tormışnı tärtipkä sala.
Zevs Cirdä igelek häm yawızlıqnı bülep quya, keşelärgä wöcdan häm oyat birgän.
Qayçaqta Moyrlarğa üze buysına. Kiläçäkne aldan kürä.
Zevs cäza birüçe köç, täqdir belän bäyle.
Zevs ictimaği tärtip tözi, şähär tormışın yaqlawçı, keşelärgä qanunnar birgän, patşalar xakimiäten urnaştırğan, yort häm ğailäne saqlıy, ğöref-ğädätlärne ütäwne qarawçı. Zevsqa başqa yunan alalları buysına.
# Церово (Благоевград өлкәсе)

Церово — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. Благоевград җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Церово (Благоевград өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 700 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Өченче транспорт дамбасы (Казан)

Өченче транспорт дамбасы (шулай ук Компрессор күпере ) - Казан шәһәрендәге гидротехник һәм транспорт структурасы, Казансу елгасының уң һәм сул ярларын Ямашев проспекты буйлап тоташтыра. Транспорт дамбасы структурасына дамба үзе, аның өстендә асфальт юл һәм трамвай юллары, шулай ук Казансу елгасы аша ике параллель күпер керә.
Өченче транспорт дамбасы шәһәрнең иң мөһим транспорт артерияләренең берсе, Зур Казан боҗрасының бер өлеше буларак Казанның Яңа-Савин һәм Совет районнарын үзара бәйли. Төп биек күпер өч аралы һәм җыелма тимер-бетон конструкцияләрдән эшләнгән. Түбән күпер биш аралы, шулай ук җыелма бетон конструкцияләрдән тора.

# Өченче транспорт дамбасы (Казан)
## Тарихы

XX гасырның 70-нче елларында, ул вакытта Казансу аша булган ике күпер генә шәһәр кешеләренең ихтыяҗларын канәгатьләндерә алмый башлый, шуңа күрә Компрессор заводы янында яңа төзелә торган "Яңа Савиново" районына чыгу өчен яңа күпер салына.
1976-нчы елда өченче транспорт дамбасы ачылгач һәм 1990-нчы елларга кадәр, әйләнеп узучы юл төзелгәч, транзит дамбасы булып хезмәт итә башлый, M7 трассасы буенча йөри торган транспортка Казан аша шәһәр үзәгенә кермичә хәрәкәт итү мөмкинлеген биргән.
1994-нче елда күпер структураларының җиргә сеңүе ачыклана, шуңа трамвай хәрәкәте туктатыла, ләкин күпер җимерелүен дәвам итә һәм төп күпернең төньягында, вакытлыча резерв күпер салырга карар итәләр. 1999-нчы елда реставрация эшләре тәмамлана, ләкин иске күпер сүтелми, бары тик консервацияләнә.
2010 елда күпер яңадан реконструкцияләнә, бу юлы асфальт катламы һәм деформацияләнгән ялгану урыннары гына алыштырыла; ремонт вакытында хәрәкәт запас түбән күпергә күчерелә, бу күпер киләчәктә метро ихтыяҗлары өчен кулланылырга тиеш булыр дип уйланыла.

# Өченче транспорт дамбасы (Казан)
## Урыны

Дамба Казан шәһәренең Яңа Савин һәм Совет районнарын тоташтыра, Яңа Савиново торак районыннан Себер тракты һәм M7 трассасына чыгу юлы булып тора, шулай ук торак районны компрессор вокзалы белән тоташтыра.

# Өченче транспорт дамбасы (Казан)
## Транспорт

Дамба перспективалы Зур Казан боҗрасының бер өлеше. Аның буйлап бик күп автобус маршрутлары салына, 2нче һәм 13нче троллейбус маршрутлары уза, 5, 5а һәм 6 номерлы маршрутлары өчен трамвай линиясе салына.

# Өченче транспорт дамбасы (Казан)
## Кызыклы фактлар

Дамба төзелеше вакытында трамвай юллары тимер-бетонга урнаштырылган була, бу соңыннан, аларны алыштырганда зур комачаулыклар тудыра.
Күпер аша кешеләр Совет районына, Дәрвишләр бистәсенә, Азинога, Горкига һәм М-7 трассасына юл тота. Дамба буенча автомобильләр генә түгел, трамвайлар да йөри. Әмма юл-транспорт һәлакәтләре дә бу участокта хәрәкәтне парализацияләргә сәләтле, еш кына Ямашев проспектында һәм Академик Арбузов урамында күп чакрымлы бөкеләргә китерә.
# Җарлы (Актүбә өлкәсе)

Җарлы (каз. Жарлы) — Казакъстанның Актүбә өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Җарлы (Актүбә өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Беано (Удине)

Беано — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Кодройпо өязендә урнашкан торак пункт.

# Беано (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Зигмунтово (гмина Глиноецк)

Зигмунтово — Польшаның Мазовия воеводалыгы Глиноецк гминасында урнашкан авыл.

# Зигмунтово (гмина Глиноецк)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Алабалык (Варто)

Алабалык (төр. Alabalık) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Варто илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Катоньяно (Маса-Карара)

Катоньяно — Италиянең Тоскана төбәге Комано өязендә урнашкан торак пункт.

# Катоньяно (Маса-Карара)
## Географиясе

Катоньяно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Катоньяно (Маса-Карара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Градско (Мшено)

Градско (чех. Hradsko) — Чехиянең Урта Чехия крае Мшено районында урнашкан авыл.

# Градско (Мшено)
## Географиясе

Мәйданы — 0,451 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 328 метр биеклектә урнашкан.

# Градско (Мшено)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Градско (Мшено)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Градско (Мшено)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 98 |
| 1880 | 93 |
| 1890 | 77 |
| 1900 | 71 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 59 |
| 1921 | 69 |
| 1930 | 69 |
| 1950 | 41 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 39 |
| 1970 | 26 |
| 1980 | 21 |
| 1991 | 16 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 14 |
| 2011 | 16 |
| 2021 | 18 |
# Эриклиҗе (Шаркөй)

Эриклиҗе (төр. Eriklice) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Шаркөй илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Эль Рефухио (Агваскальентес)

Эль Рефухио — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Агуаскальентес муниципалитеты составына керә.

# Эль Рефухио (Агваскальентес)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Рефухио (Агваскальентес)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Дрегенешть (Голешть, Вилча)

Дрегенешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Голешть (коммуна, Вилча) коммунасына карый.

# Дрегенешть (Голешть, Вилча)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Коралачык (Дүртөйле районы)

Каралачык — Башкортстанның Дүртөйле районында урнашкан татар авылы.

# Коралачык (Дүртөйле районы)
## Тарихи белешмә

Авылны Калкаман исеме белән бәйлиләр. Риваятьләр буенча, ул куп итеп мал асраган. Уз эшчеләре да булган. Бурлаклар (ушкуйниклар дип аңларга була) аңар тынгы бирмәгәннәр һәм ул Наҗы елгасы буена кученергә карар итә. Бер акланга урнаша. Уйсулыкта чишмә агып чыга. Башта Калкаман узенә алачык төзи, аннары маллар өчен утар тота. Калкаманнын торагын Коры алачык дип атаганнар. Авылның исеме дә шуннан килеп чыккан.
Зиратны авыл читендә ачканнар. Тора-бара зират авыл уртасында калган. Биредә мәрхүмнәрне 1516 – 1911 елларда җирләгәннәр. Шул мәгълүмәтләргә караганда, Коралачык авылы якынча 1515 елда барлыкка килгән.
Калкаман улгәч, авыл читендәге яланны, чокырны, чишмәне аның исеме белән атый башлыйлар. 1600 елда Коралачыкта мишәр Янбарисов яши башлый. Ул Кушнаренко ягыннан килгән, дип сөйлиләр. Ул чагында авылда 15ләп йорт булган. Шуннан бирле безнен кешеләрне мишәрләр дип йөрткәннәр. Авылда берничә ыру билгеле: Күркә, Түкәш, Чүпрә, Үләй, Чүмеч. Алар арасында иң зурысы – Чүкеч ыруы. Бикмөхәммәтовлар, Дәүләтшиннар, Кәлимуллиннар, Йомаголовлар, Нәбиуллиннар, Хәкимовлар шул ыруга карый.
Авыл зурайганнан-зурая. Көтүлекләрне арттыру өчен урманны кисәләр. Соңыннан бу җирләрнең бер өлеше көтүлеккә әйләнә. Җиребезнең Тарлау, Тукмаккүл, Кыскакүл. Чатра, Саескан куагы кебек топонимик исемнәре кызыклы.
# Толетт (Арканзас)

Толетт — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Толетт (Арканзас)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,456914 км², 2,4569 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 110 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бенавенти (район)

Бенавенти — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. Бенавенти муниципалитетына карый.

# Бенавенти (район)
## Географиясе

Мәйданы — 130,41 км².
# Избище (Гнилуша кушылдыгы)

Избище — Россия территориясеннән ага торган елга. Воронеж өлкәсе, Липецк өлкәсе, Белгород өлкәсе, Курск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Гнилуша елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Избище (Гнилуша кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын елгасына Хопра кушылганчы булган Тын кушылдыклары бассейны, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010100812107000002242
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107000224
* Бассейн коды — 05.01.01.008
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Кастаньето (Казерта)

Кастаньето — Италиянең Кампания төбәге Пьетраваирано өязендә урнашкан торак пункт.

# Кастаньето (Казерта)
## Географиясе

Кастаньето Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Кастаньето (Казерта)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# SKOR1

SKOR1 (ингл. SKI family transcriptional corepressor 1) — кешенең 15-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Эль Каньон (Сан Мигел де Альенде)

Эль Каньон — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Мигель-де-Альенде муниципалитеты составына керә.

# Эль Каньон (Сан Мигел де Альенде)
## Географиясе

Эль Каньон Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Каньон (Сан Мигел де Альенде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Каньон (Сан Мигел де Альенде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Унҗулар (Эрҗиш)

Унҗулар (төр. Uncular) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Эрҗиш илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Мексимьё

Мексимьё (фр. Meximieux) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Мексимьё кантонына карый.

# Мексимьё
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13,75 км².
# Акем

Акем — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Каракол елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Акем
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100312115100006282
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100628
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Пабеднае (Лельчыцкий районы)

Пабеднае (белар. Пабеднае) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Лельчыцкий районында урнашкан авыл.

# Пабеднае (Лельчыцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Погудинцы

Погудинцы (рус. Погудинцы) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.

# Погудинцы
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Погудинцы
## Сәгать поясы

Погудинцы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Погудинцы
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Кастеларо (Павия)

Кастеларо — Италиянең Ломбардия төбәге Варци өязендә урнашкан торак пункт.

# Кастеларо (Павия)
## Географиясе

Кастеларо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Кастеларо (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Йоргунсөгүт (Агры)

Йоргунсөгүт (төр. Yorgunsöğüt) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Агры илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Әтәчле (уен)

Әтәчле — татар халык уены, балаларның спорт тәҗрибәсен һәм физик үсешен тәэмин итә торган уен.

# Әтәчле (уен)
## Уйнау тәртибе

Әтәчле уенын уйный башлар алдыннан идәндә яки җирдә түгәрәк сызыла. Ике уенчы шул түрәрәккә кереп, бер кулын артка куеп, икенче кулы белән тездән бөгелгән аякларын тотып, бер-берсеннән читтәрәк басалар. Сыңар аякта сикергәләп, җилкә белән этеп бер-берсен түгәрәктән чыгарырга тырышалар, көндәшен түгәрәктән чыгара алган уенчы җиңүче, түгәрәк тышына чыккан уенчы җиңелүче була.
# Коронел-Бикаку

Коронел-Бикаку — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Коронел-Бикаку
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 492,124 км².
# Планкри

Планкри (фр. Planquery) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Лонжвиль-ле-Сент-Авольд

Лонжвиль-ле-Сент-Авольд (фр. Longeville-lès-Saint-Avold) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Лонжвиль-ле-Сент-Авольд
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 24,54 км².
# Казан дәүләт тыйб университетының баш корпусы (Казан)

Казан дәүләт медицина университетының баш корпусы — Казанның Бутлеров урамында, 1959 елда архитектор Мәхмүт Игъламов проекты буенча төзелгән бина.
# Көчегән (елга)

Көчегән — Тәтер елгасы кушылдыгы. Башкортстанның Эстәрлебаш районы, Ырынбур өлкәсенең Шарлык районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 14 км.
Көчегән атамасы карчыгалар гаиләсеннән булган ерткыч кош исеменнән алынган.

# Көчегән (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010201312111100024229
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111102422
* Бассейн коды — 10.01.02.013
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Игдэлиөрен (Шаркышла)

Игдэлиөрен (төр. İğdeliören) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Шаркышла илчесенә караган бер авыл (төр. köy).