# Мәскәү өлкәсе

Мәскә́ү өлкәсе́ (рус. Московская область, Подмосковье) – Россия Федерациясенең Европа өлеше субъекты. Өлкә үзәге – Мәскәү шәһәре (өлкә составына керми).

# Мәскәү өлкәсе
## География
### Чиктәшлек

| Як | РФ субъекты яки дәүләт |
| Төньяк-көнбатыш | Тверь өлкәсе |
| Төньяк | Ярославль өлкәсе |
| Төньяк-көнчыгыш Көнчыгыш | Владимир өлкәсе |
| Көньяк-көнчыгыш | Рязань өлкәсе |
| Көньяк | Тула өлкәсе |
| Көньяк-көнбатыш | Калуга өлкәсе |
| Көнбатыш | Смоленск өлкәсе (Гагарин районы) |
| Үзәк | Мәскәү федерация әһәмияте шәһәре |
Мәскәү өлкәсе Көнчыгыш Европа тигезлегенең үзәгендә, Ука һәм Идел елгалар арасында, катнаш һәм яфраклы урманнары чигендә урнашкан.

# Мәскәү өлкәсе
## География
### Климат

Климат — уртача континенталь, июльнең уртача температурасы — +17…+18 °С, гыйнварның уртача температурасы — -10…-11 °С. Уртача еллык явым-төшем күләме 450 мм (көньяк-көнчыгыш) — 650 мм (төньяк, көнбатыш).

# Мәскәү өлкәсе
## География
### Елгалар

Мәскәү өлкәсе елгалары тулысынча Идел бассейнына карыйлар. Өлкәненң төньягы аша Иделне Мәскәү белән тоташтыручы судно йөрешле Мәскәү исемендәге канал үтә.

# Мәскәү өлкәсе
## Тарих

Мәскәү өлкәсе 1929 елда туды. Тарихи яктан Мәскәү губернасына карый. 36 районнан, 31 каланан һәм 5 Ябык административ-территориаль территориаль берекмәсен тора.

# Мәскәү өлкәсе
## Халык

Халык саны буенча Мәскәү өлкәсе, Мәскәүдән генә калышып, икенче урыныда тора. Шәһәр халкы 81,4 % тәшкил итә.

# Мәскәү өлкәсе
## Халык
### Милли состав

2002 ел:
* Руслар – 6 022 763 кеше
* Украиннар – 147 808 кеше
* Татарлар – 52 851 кеше
* Беларуслар – 42 212 кеше
* Әрмәннәр – 39 660 кеше
* Мордва – 21 856 кеше
* Әзериләр – 14 651 кеше
* Чуашлар – 12 530 кеше
* Молдаваннар – 10 418 кеше
* Яһүдләр – 9 899 кеше
* Гөрҗиләр – 9 888 кеше
* Алманнар – 4 607 кеше
* Үзбәкләр – 4 183 кеше
* Башкортлар – 3 565 кеше
* Таҗиклар – 3 404 кеше
* Кореялылар – 3 232 кеше
* Марилар – 2 554 кеше
* Казакълар – 2 493 кеше
* Осетиннар – 2 389 кеше
* Лезгиннар – 2 130 кеше
* Чеченнар – 1 941 кеше
* Юнаннар – 1 850 кеше
* Арлар – 1 847 кеше
* Болгар – 1 511 кеше
* Чегәннәр – 1 511 кеше
* Аварлар – 1 2428 кеше
* Литвалар – 1 172 кеше
* Үз милләтен әйтмәгән кешеләр саны – 172 090

# Мәскәү өлкәсе
## Халык
### Торак пунктлар

Мәскәү өлкәсе торак пунктлары

# Мәскәү өлкәсе
## Административ-территориаль бүленеше

    Төп мәкалә: Мәскәү өлкәсе административ-территориаль бүленеше

# Мәскәү өлкәсе
## Административ-территориаль бүленеше
### Административ-территориаль берәмлекләр исемлеге

| Районнар Волоколамск районы Воскресенск районы Дмитров районы Егорьевск районы Зарайск районы Истра районы Кашир районы Клин районы Коломна районы Красногорск районы Ленино районы Лотошино районы Луховицы районы Люберцы районы Можайск районы Мытищи районы Наро-Фоминск районы Ногинск районы | Одинцово районы Озёры районы Орехово-Зуево районы Павловский-Посад районы Подольск районы Пушкин районы Раменское районы Руза районы Сергиев-Посад районы Серебряные-Пруды районы Серпухов районы Солнечногорск районы Ступино районы Талдом районы Чехов районы Шатур районы Шаховская районы Щёлково районы | Өлкә буйсынудагы шәһәрләр Бронницы Дзержинский Долгопрудный Домодедово Дубна Железнодорожный Жуковский Звенигород Ивантеевка Климовск Коломна Королёв Котельники Красноармейск Лобня | Лосино-Петровский Лыткарино Орехово-Зуево Подольск Протвино Пущино Реутов Рошаль Серпухов Фрязино Химки Черноголовка Электрогорск Электросталь Юбилейный | Ябык административ-территориаль берәмлекләре Краснознаменск Власиха Восход Звёздный-городок Молодёжный |

# Мәскәү өлкәсе
## Мәскәү өлкәсендә туган танылган шәхесләр

* Руслан Әхмәтов (1940-2005) — кино һәм театр артисты, Россиянең атказанган артисты (2003).
* Равил Исьянов — татар чыгышлы Америка кино артисты.
* Владимир Васильев — Россия Дәүләт думасы депутаты.
* Максим Шакиров (1967, Ногинск) — спортчы (альпинизм), «Красная звезда» гәҗите корреспонденты (1999).
* Габдрахман Кадыйров (1941, Шатур—1993, Сочи) — спортчы (спидвей, мотоузыш), 6 тапкыр дөнья чемпионы.
* Дмитрий Живов (1896, Селиваниха—1938) — фирка эшлеклесе.
* Михаил Касьянов (1957, Солнцево) — РФ хөкүмәте рәисе (2000-2004), ПАРНАС фиркасе рәисе (2015 елдан).
* Нина Дорошина (1934, Лосиноостров — 2018, Мәскәү), кино һәм театр актрисасы, театр педагогы, РСФСР халык артисты.
* Павел Фәхертдинов (1982, Электросталь) ― россияле шагыйрь, музыкант, автор-башкаручы.