yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Самирә Әфәнди

Самирә Азәр кызы Әфәндиева (әзери. Samirə Azər qızı Əfəndiyeva; шулай ук Самирә Әфәнди буларак танылган; 1991 елның 17 апреле, Бакы) — Азәрбайҗан җырчысы. «Евровидение-2021» җыр конкурсында Азәрбайҗан вәкиле. Башта ул 2020 елның 12 маенда конкурсның беренче ярымфиналында «Cleopatra» җыры белән гамәлдән чыгарылган «Евровидение-2020»дә Азәрбайҗан данын якларга сайланган була.

# Самирә Әфәнди
## Тормыш юлы
### Башлангыч карьера

Әфәндиева «Yeni Ulduz» (2009), «Böyük Səhnə» (2014) һәм «The Voice of Azerbaijan» (2015—2016, өченче урын) җыр бәйгеләрендә катнашканнан соң, үз илендә популярлыкка ирешә. 2017 елда Казакъстанда Алма-Атада узган «Silk Way Star» халыкара җыр конкурсында Азәрбайҗан вәкиле булган һәм өченче урынны алган. Әфәндиева янә үз илен 2019 елда Казакъстанда Нур-Солтанда узган «Нур-Солтан тавышы» фестивалендә тәкъдим итә.

# Самирә Әфәнди
## Тормыш юлы
### «Евровидение»

2020 елның 28 февралендә Азәрбайҗанның ITV телекомпаниясе Әфәндиева эчке сайланыш нәтиҗәсендә «Евровидение-2020» җыр конкурсында Азәрбайҗан данын яклау өчен сайлап алынуы турында игълан итә. Әфәнди «Евровидение-2021» җыр конкурсында «Мата Хари» җыры белән катнаша һәм бәйгедә 20 нче урынны яулап ала.

# Самирә Әфәнди
## Дискография
### Сингллар

| Исем | Ел |
| Yarımın Yarı | 2019 |
| Sən Gələndə | 2019 |
| Yol Ayrıcı | 2019 |
| Cleopatra | 2020 |
| Mata Hari | 2021 |
# Друҗба (Камысты районы)

Друҗба (каз. Дружба) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Друҗба (Камысты районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# TES

TES (ингл. Testin LIM domain protein) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Хаузен-об-Ферена

Хаузен-об-Ферена (алман. Hausen ob Verena) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Хаузен-об-Ферена
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,87 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 806 метр биеклектә урнашкан.
# Голашин (Равицкий повяты)

Голашин — Польшаның Великопольское воеводалыгы Бояново гминасында урнашкан авыл.

# Голашин (Равицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Портерешть

Портерешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Лалошу (коммуна) коммунасына карый.

# Портерешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Палаҗина (Фиренца)

Палаҗина — Италиянең Тоскана төбәге Фучеккьо өязендә урнашкан торак пункт.

# Палаҗина (Фиренца)
## Географиясе

Палаҗина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Палаҗина (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Адолората (Мачерата)

Адолората — Италиянең Марке төбәге Реканати өязендә урнашкан торак пункт.

# Адолората (Мачерата)
## Географиясе

Адолората Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Адолората (Мачерата)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Рокканкур

Рокканкур (фр. Rocquancourt) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Тересин (Сохачевский повяты)

һәм
Тересин — Польшаның Мазовия воеводалыгы Тересин гминасында урнашкан авыл.

# Тересин (Сохачевский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кутькина

Кутькина — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан, Пермь крае, биләмәләрендә ага. Елга Бөре елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Кутькина
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010201612111100025476
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111102547
* Бассейн коды — 10.01.02.016
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Плодран

Плодран (фр. Plaudren) — Франциянең Морбиан департаментында урнашкан коммуна.
# (19931) 1981 EF3

(19931) 1981 EF3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19931) 1981 EF3
## Тарихы

1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EF3» саналган.
# Марцянка (Мазовия воеводалыгы)

Марцянка — Польшаның Мазовия воеводалыгы Вышогруд гминасында урнашкан авыл.

# Марцянка (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Рипаш

Рипаш — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. Турдаш (коммуна) коммунасына карый.

# Рипаш
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Фоссе (Арденны)

Фоссе (фр. Fossé) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Бюзанси кантонына карый.

# Фоссе (Арденны)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8.94 км².
# HD246726

HD246726 — Йөкче йолдызлыгында урнашкан A7 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,64 ± 0,06 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Редиу (Скинтея, Ясси)

Редиу — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. Скинтея (коммуна, Ясси) коммунасына карый.

# Редиу (Скинтея, Ясси)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 233 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сен-Север-де-Сентонж

Сен-Север-де-Сентонж (фр. Saint-Sever-de-Saintonge һәм фр. Saint-Sever) — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Сучу-де-Сус

Сучу-де-Сус — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. Сучу-де-Сус (коммуна) коммунасына карый.

# Сучу-де-Сус
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Порнышиха

Порнышиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Сендега елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Порнышиха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010300412110000013766
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110001376
* Бассейн коды — 08.01.03.004
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Баяры (Круглицки авыл советы)

Баяры (белар. Баяры) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.

# Баяры (Круглицки авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Яксице (Прошовицкий повяты)

Яксице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Кошице гминасында урнашкан авыл.

# Яксице (Прошовицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Азярцы (Глыбоцкий районы)

Азярцы (белар. Азярцы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.

# Азярцы (Глыбоцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Гиорою (коммуна)

Гиорою — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан коммуна.

# Гиорою (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 77,28 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Гиорою, Кезенешть (Гиорою, Вилча), Херешть, М'еря, Поенари (Гиорою, Вилча) һәм Штирбешть авыллары урнашкан.
# Лавровка (Төньяк Казакъстан өлкәсе)

Лавровка (каз. Лавровка) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Лавровка (Төньяк Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Җардино (Бреша)

Җардино — Италиянең Ломбардия төбәге Монтироне өязендә урнашкан торак пункт.

# Җардино (Бреша)
## Географиясе

Җардино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Җардино (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Йолүстү (Элазыг)

Йолүстү (төр. Yolüstü) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Элазыг илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Камден-Парк (Калифорния)

Камден-Парк — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Камден-Парк (Калифорния)
## Географиясе

Камден-Парк халык санын алу урыны мәйданы — 28,944906 км², 28,944907 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 365 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 155

NGC 155 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 155
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Льюис Свифт тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Моротешть

Моротешть — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан авыл. Униря (коммуна, Бреила) коммунасына карый.

# Моротешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Лигота (Островский повяты)

Лигота — Польшаның Великопольское воеводалыгы Рашкув гминасында урнашкан авыл.

# Лигота (Островский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пржикази

Пржикази (чех. Příkazy) — Чехиянең Оломоуц крае Оломоуц һәм Оломоуц районында урнашкан авыл.

# Пржикази
## Географиясе

Мәйданы — 13,968823 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 226 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Пржикази
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Пржикази
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Пржикази
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1250 |
| 1880 | 1357 |
| 1890 | 1387 |
| 1900 | 1384 |
| 1910 | 1526 |
| 1921 | 1629 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 1599 |
| 1950 | 1361 |
| 1961 | 1340 |
| 1970 | 1350 |
| 1980 | 1360 |
| 1991 | 1207 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 1204 |
| 2014 | 1275 |
| 2016 | 1305 |
| 2017 | 1306 |
| 2018 | 1297 |
| 2019 | 1315 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 1310 |
| 2021 | 1320 |
| 2021 | 1285 |
| 2022 | 1316 |
| 2023 | 1323 |
| 2024 | 1337 |
# Флера Андреева

Флера Андреева, Флера Иван кызы Андреева (Флера Ивановна Андреева, 1955 елның 23 декабре, СССР, РСФСР, Пермь өлкәсе, Кизел ― 2024 елның 15 августы, РФ, ТР, Яр Чаллы) ― хуҗалык, фирка һәм һөнәри берлек эшлеклесе, 2010―2020 елларда Яр Чаллы башлыгы урынбасары. Икътисад фәннәре кандидаты (2008). Татарстан Республикасының Атказанган икътисадчысы (2005), Чаллы шәһәренең Мактаулы гражданы (2020)

# Флера Андреева
## Тәрҗемәи хәле

1955 елның 23 декабрендә Молотов (1957 елдан Пермь) өлкәсе (2005 елдан Пермь крае Кизел шәһәр округы) Кизел шәһәрендә туган. Бертуганы Альберт. «Шәһәрләрнең һәм авыл хуҗалыгының сәнәгать предприятиеләрен электр белән тәэмин итү» белгечлеге буенча Ленин орденлы Мәскәү энергетика институтын (1979), Сарытау югары партия мәктәбен (1991 елдан П. А. Столыпин исемендәге Идел буе идарә институты (филиал), 1990), «икътисад һәм җитештерү идарәсе» белгечлеге буенча Удмурт дәүләт университетын (1995) тәмамлаган.

# Флера Андреева
## Хезмәт юлы

1979―1983 елларда: Яр Чаллыда махсус конструкторлык-технологик бюро инженер-конструкторы.
1983―1985 елларда: транспорт электр җиһазлары заводының профком рәисе урынбасары.
1985―1990 елларда: КПССның Яр Чаллы шәһәр комитетында инструктор, партия комиссиясе рәисе.
1990―1992 елларда: Яр Чаллы шәһәр Советы башкарма комитетының кооперативлар белән эшләү бүлеге башлыгы.
1992―1994 елларда: Яр Чаллы мэриясенең теркәү үзәге директоры.
1994―1995 елларда: вице-мэр, Чаллыда коммуналь мөлкәт белән идарә итү комитеты рәисе в.б.
1995–1998 елларда: эшмәкәрлекне үстерү, мәгълүмат, җәмәгатьчелек белән элемтә, социаль мәсьәләләр буенча вице-мэр.
1998―2001 елларда: шәһәр администрациясе башлыгы урынбасары, коммуналь мөлкәт белән идарә итү комитеты рәисе.
2001―2004 елларда: «КАМАЗ» ААҖ генераль директорының корпоратив стратегия буенча урынбасары ярдәмчесе.
2004―2005 елларда: шәһәр администрациясе башлыгы урынбасары, ТР Җир һәм мөлкәт мөнәсәбәтләре министрлыгының Яр Чаллы буенча идарәсе башлыгы.
2006―2009 елларда: Яр Чаллы Башкарма комитеты җитәкчесе урынбасары, Җир һәм милек мөнәсәбәтләре идарәсе башлыгы.
2009―2010 елларда: Яр Чаллы Башкарма комитеты аппараты җитәкчесе.
2010―2020 елларда: даими нигездә Яр Чаллы башлыгы урынбасары.
2014 елдан: шәһәр мэры вазыйфаларын башкаруга вәкаләтле Яр Чаллы башлыгы урынбасары.
2023―2024 елларда: «КАМАЗ» ГАҖ профкомы рәисенең оештыру һәм кадрлар эше буенча урынбасары.
2024 елның августында Чаллыда, Ашыгыч медицина ярдәме хастаханәсендә (рус. БСМП) каты авырудан соң 69 яшендә вафат. Хушлашу Чаллының «Тәүбә» мәчете янында узган. ГЭС бистәсендәге Е. Батенчук (элеккеге Студентлар) урамындагы ябылган зиратта җирләнгән.

# Флера Андреева
## Бүләкләре, мактулы исемнәре

* 2001 ― ТР дәүләт мөлкәте белән идарә итү буенча дәүләт комитетының Мактау грамотасы
* 2002 ― ТР Җир һәм мөлкәт мөнәсәбәтләре министрлыгының Мактау грамотасы
* 2005 ― «Казанның 1000 еллыгы истәлегенә» медале
* 2005 ― Татарстан Республикасының Атказанган икътисадчысы
* 2010 ― «Фидакарь хезмәт өчен» медале
* 2020 ― Чаллы шәһәренең Мактаулы гражданы һ.б.
# 1998 ел

2 меңьеллык :
XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр — XXII гасыр :
Хронологик таблица :
{{Ел башка тәкъвимнәрдә|1998|КТ=28 гыйнвар

# Вакыйгалар =

* 23 март — Русия премьер-министры Виктор Черномырдин вазифаларын үтәүдән туктый.
* 13 май — Һиндстан атом коралын сыный.
* 28 май — Пакьстан атом коралын сыный.
* 25 июнь — рәсми рәвештә «Windows 98» операцион системасы чыга.
* 17 август — Русия Федерациясе хөкүмәте дефолтны игълан итә.
* 7 сентябрь — АКШ-да Google ширкәте нигезләнә.
* 16 сентябрь — «Нотр-Дам де Пари» мьюзиклы чыга.
* 25 ноябрь — Биектау районының Әки, Зур Дәрвиш, Зур Клыки, Борисоглебски, Вознесенски, Голубое Озеро, Кадыш, Киндерле, Колсәет, Кече Дәрвиш, Кече Кылык, Яңа Сосновка һәм Щербаково торак пунктлары Казан составына кушылалар.
* 6 декабрь — Венесуэла президентын сайлауларда Уго Чавес җиңү яулый.

# Вакыйгалар =
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1998 елда туганнар
* 9 апрель — Ләйсән Большова, Габдулла Кариев театры артисты, «Тантана» премиясе лауреаты.
* 26 май — Владимир Арзуманян, Әрмәнстан җырчысы.
* 2 июнь — Гөлназ Асаева, татар эстрада җырчысы.
* 1 июль — Альбина Гашигуллина, драма актрисасы, Кәрим Тинчурин театры артисты.
* 19 ноябрь — Батырхан Әгъзамов, татар милли хәрәкәте активисты.

# Вакыйгалар =
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1998 елда вафатлар
* 2 февраль — француз вулканологы Һарун Таҗиев.
* 17 февраль — Гурий Тавлин, татар язучысы, сәяси репрессияләр корбаны.
* 28 апрель — Рокыя Ибраһимова, баянчы.
* 14 май — Фрэнк Синатра, АКШ җырчысы.
* 27 май — Лазарь Сарьян, композитор.
* 18 июнь — Хәниф Хәйруллин, татар язучысы, журналист.
* 7 июль — Ибраһим Сәлахов, татар шагыйре, язучы.
* 6 сентябрь — Фасил Әхмәтов, татар композиторы.
* 6 сентябрь — Акира Куросава, Япония кинорежиссеры, сценарист һәм продюсер.
* 18 сентябрь — Юрий (Хәлил) Бариев, шагыйрь (Норильск).
* 1 октябрь — Айрат Фазылҗанов, татар галиме, табиб.
* 15 октябрь — Нургыйса Тлендиев, казакъ композиторы.
* 13 ноябрь — Хәйдәр Бигичев, татар опера җырчысы.

# Вакыйгалар =
## Г. Тукай исемендәге дәүләт премиясе лауреатлары

* Роберт Миңнуллин, татар шагыйре («Күчтәнәч» дигән балалар китабы өчен).

# Вакыйгалар =
## Нобель премиясе лауреатлары

* Физика өлкәсендә Нобель премиясе — Роберт Лафлин, Хорст Штермер, Дэниел Цуи.
* Химия өлкәсендә Нобель премиясе — Вальтер Кон, Джон Попл.
* Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе — Роберт Ферчготт, Луис Игнарро, Ферид Мурад.
* Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе — Жозе Сарамагу.
* Икътисад өлкәсендә Нобель премиясе — Амартия Сен.
* Тынычлык өчен Нобель премиясе — Джон Хьюм, Дэвид Тримбл.
# Черничи

Черничи (чех. Černičí) — Чехиянең Урта Чехия крае Čechtice районында урнашкан авыл.

# Черничи
## Географиясе

Мәйданы — 1,57 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Черничи
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Черничи
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Черничи
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 190 |
| 1880 | 209 |
| 1890 | 211 |
| 1900 | 189 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 183 |
| 1921 | 177 |
| 1930 | 155 |
| 1950 | 104 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 106 |
| 1970 | 85 |
| 1980 | 65 |
| 1991 | 54 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 57 |
| 2011 | 43 |
| 2021 | 46 |
# Иньо (округ, Калифорния)

Иньо — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Индепенденс шәһәре.

# Иньо (округ, Калифорния)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1866 елда оештырыла.

# Иньо (округ, Калифорния)
## Территориясе

Округ мәйданы 26397 км² тәшкил итә.
# Владимир Панаев

Владимир Панаев (рус. Владимир Иванович Панаев, 6 (17) ноябрь 1792, Тәтеш, Казан губернасы, Россия империясе — 20 ноябрь (2 декабрь) 1859 (67 яшь), Харьков, Россия империясе) — рус телендә иҗат иткән шагыйрь, яшерен киңәшче (1844), Санкт-Петербург ФА академигы (1841), Казан университетының шәрәфле әгъзасы.
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Богословский А. Н. Панаев // Краткая литературная энциклопедия — Москва: Советская энциклопедия, 1962.https://wikidata.org/wiki/Track:Q4239850https://wikidata.org/wiki/Track:Q649https://wikidata.org/wiki/Track:P8896https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737
* 1 2 3 4 5 Саитов В. И. Панаев, Владимир Иванович // Русский биографический словарь / мөхәррир А. А. Половцов — СПб: 1902.https://wikidata.org/wiki/Track:Q25858627https://wikidata.org/wiki/Track:Q1960551https://wikidata.org/wiki/Track:Q21175484https://wikidata.org/wiki/Track:Q1963546https://wikidata.org/wiki/Track:Q656https://wikidata.org/wiki/Track:Q4405147
# Петруша

Петруша (серб. Петруша) — Сербиянең Заечар округы Кнәжеватс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Петруша
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 294 метр биеклектә урнашкан.

# Петруша
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# HD34740

HD34740 — Жираф йолдызлыгында урнашкан A0p спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,26 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Светлуга

Светлуга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Пукшеньга елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 69 км.

# Светлуга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300412103000034291
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003429
* Бассейн коды — 03.02.03.004
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# HD116542

HD116542 — Сөмбелә йолдызлыгында урнашкан A5V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,36 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Тарасюки

Тарасюки (белар. Тарасюкі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.

# Тарасюки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Солтанмурадлы

Солтанмурадлы (әзери. Soltanmuradlı) — Әзербайҗанның Имишли районына караган авыл.