yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ольга Санфирова

Ольга Александровна Санфирова (1917 елның 2 мае, Самар, Россия Империясе — 1944 елның 13 декабре Гродно, Беларус ССР) — 46 нчы гвардия төнге бомбардировщиклар авиациясе полкының (4 нче һава армиясенең 325 нче төнге бомбардировщиклар авиациясе дивизиясе, 2 нче Беларус фронты) эскадрилья командиры, гвардия капитаны.

# Ольга Санфирова
## Тормыш юлы

Ольга Санфирова 1917 елның 2 маенда Самар шәһәрендә эшче гаиләсендә туа. Керәшен татары. Мәскәү өлкәсенең Коломна шәһәрендә аэроклубны тәмамлый. Үзбәкстан башкаласы Ташкәнт шәһәрендә яши һәм эшли.
1941 елның декабреннән Кызыл Армиядә. Батайск хәрби авиация пилотлар мәктәбен тәмамлый. 1942 елның маеннан гамәлдәге армиядә. 1942 елдан СБКФ әгъзасы.
46 нчы гвардия төнге бомбардировщиклар авиациясе полкының (4 нче һава армиясенең 325 нче төнге бомбардировщиклар авиациясе дивизиясе, 2 нче Беларус фронты) эскадрилья командиры Ольга Санфирова дошманның җанлы көчләрен һәм ныгытмаларын юк итү өчен, 875 очу сәгатьле 630 төнге сугышчан очыш ясый. Төньяк Кавказны саклауда һәм азат итүдә, Яңарусия-Таман, Керчь-Эльтиген, Кырым, Белорус һөҗүм операцияләрендә катнаша. Дошман контроле астындагы территориягә 77 тонна бомба ташлый.
1944 елның 13 декабрендә сугышчан бурычын үтәп кайтканда һәлак була. Машинаны Польшада, Населска районында очышлар вакытында ук яндырдылар. Ольга һәм Руфина Гашева (штурман), парашют белән сикереп, нейтраль полосага эләгәләр. Ольга Санфирова пехотага каршы минада шартлый. Белоруссиянең Гродно шәһәрендә туганнар каберлегендә җирләнгән.

# Ольга Санфирова
## Бүләкләр

* ССРБ Югары Шурасы Президиумының 1945 елның 23 февралендәге «немец илбасарларына каршы көрәш фронтында командованиенең сугышчан биремнәрен үтәгәне һәм шул ук вакытта күрсәткән батырлыгы өчен» гвардия капитаны Санфирова Ольга Александровнага үлгәннән соң Советлар Берлеге каһарманы исеме бирелә.
* Ленин ордены;
* Кызыл Байрак ордены;
* Александр Невский ордены;
* I нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены;
* «Кавказны саклаган өчен» медале.

# Ольга Санфирова
## Истәлек

* Самар шәһәрендә һәм Беларуссиянең Гродно шәһәрендә урамнар аның исеме белән аталган.
* Самар шәһәренең Революцион һәм Аэродром урамнары киселешендә, Самар яшьләр йорты янындагы скверда һәйкәл урнаштырылган. Архитектор — Ю. И. Мусатов, скульптор — А. С. Головнин.
* Коломна шәһәрендә бюсты һәм аэроклуб бинасында мемориаль такта урнаштырылган.
* Шәхесләр порталы
# (17043) 1999 FJ30

(17043) 1999 FJ30 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17043) 1999 FJ30
## Тарихы

1999 елның 19 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 FJ30» саналган.
# Чулей (Печора кушылдыгы)

Чулей — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Печора елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.

# Чулей (Печора кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300112103000075120
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007512
* Бассейн коды — 03.05.03.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Саладин

Саладин (чех. Saladín) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Заблати районында урнашкан авыл.

# Саладин
## Географиясе

Мәйданы — 1,244 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 610 метр биеклектә урнашкан.

# Саладин
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Саладин
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Саладин
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 88 |
| 1880 | 83 |
| 1890 | 78 |
| 1900 | 95 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 94 |
| 1921 | 93 |
| 1930 | 68 |
| 1950 | 26 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 19 |
| 1970 | 11 |
| 1980 | 5 |
| 1991 | 5 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 5 |
| 2011 | 5 |
| 2021 | 5 |
# NGC 1621

NGC 1621 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1621
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Фрэнк Ливенворт тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Педриктаун (Нью-Джерси)

Педриктаун — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Педриктаун (Нью-Джерси)
## Географиясе

Педриктаун халык санын алу урыны мәйданы — 2,456256 км², 2,344896 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гирычы

Гирычы (белар. Гірычы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.

# Гирычы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Лез-Ифф

Лез-Ифф (фр. Les Iffs) — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
# Трифоново

Трифоново (рус. Трифоново) — Чиләбе өлкәсенең Сосновка районы составына керүче авыл.

# Трифоново
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Трифоново
## Сәгать поясы

Трифоново Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Трифоново
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (76%), башкортлар (18%).
# Баньяра (Беневенто)

Баньяра — Италиянең Кампания төбәге Сант'Анджело-а-Куполо өязендә урнашкан торак пункт.

# Баньяра (Беневенто)
## Географиясе

Баньяра Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Баньяра (Беневенто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Асновны

Асновны (белар. Асноўны) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бялыницкий районында урнашкан авыл.

# Асновны
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Салан

Салан — Португалиянең Азор утраулары округына керә торган фрегезия. Орта муниципалитетына карый.

# Салан
## Географиясе

Мәйданы — 11,8 км².
# Педуря-Якобень

Педуря-Якобень — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. Фрата (коммуна) коммунасына карый.

# Педуря-Якобень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 356 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вя Чивидале (Удине)

Вя Чивидале — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Гонарс өязендә урнашкан торак пункт.

# Вя Чивидале (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Алдомировци

Алдомировци — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. Сливница җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Алдомировци
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 613 метр биеклектә урнашкан.
# Гранха Фева (Силао)

Гранха Фева — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Силао муниципалитеты составына керә.

# Гранха Фева (Силао)
## Географиясе

Гранха Фева Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха Фева (Силао)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха Фева (Силао)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Шмитвайлер

Шмитвайлер — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Шмитвайлер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,48 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 273 метр биеклектә урнашкан.
# Роенок (Индиана)

Роенок — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Роенок (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Роенок (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 3,130453 км², 3,114885 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 231 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Фала (Руше)

Фала — Словениянең Руше (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Фала (Руше)
## Географиясе

Мәйданы — 1,03 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 305,8 метр биеклектә урнашкан.
# 558 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 558 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
IV гасыр — V гасыр — VI гасыр — VII гасыр — VIII гасыр :
Хронологик таблица :
558 (биш йөз илле сигезенче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча сишәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 558 елы, I меңьеллыкның 558 елы, VI гасырның 58 елы, VI гасырның 6 унъеллыгының 8 елы, 550 елларның 9 елы. 558 елдан бирле 1466 ел үтте.

# 558 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:558 елда туганнар

# 558 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:558 елда вафатлар
# Цешене

һәм
Цешене — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Хмельно гминасында урнашкан авыл.

# Цешене
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тврдонице

Тврдонице (чех. Tvrdonice) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Бржецлав, Бржецлав һәм Бржецлав районында урнашкан авыл.

# Тврдонице
## Географиясе

Мәйданы — 21,173212 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 176 метр биеклектә урнашкан.

# Тврдонице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Тврдонице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия һәм Словакия тарихи төбәгенә караган.

# Тврдонице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1397 |
| 1880 | 1563 |
| 1890 | 1669 |
| 1900 | 1795 |
| 1910 | 2013 |
| 1921 | 2120 |
| 1930 | 2116 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 1997 |
| 1961 | 2204 |
| 1970 | 2199 |
| 1980 | 2173 |
| 1991 | 2114 |
| 2001 | 2067 |
| 2011 | 2050 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 2057 |
| 2016 | 2053 |
| 2017 | 2046 |
| 2018 | 2065 |
| 2019 | 2088 |
| 2020 | 2108 |
| 2021 | 2122 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 2019 |
| 2022 | 2079 |
| 2023 | 2092 |
| 2024 | 2088 |
# Дмитрий Ожиганов

Ожиганов Дмитрий Герасимович (30 октябрь 1892 ел, Бөре — 24 октябрь 1978 ел, Уфа) — геолог, геология-минералогия фәннәре докторы (1954), профессор (1955). БАССР-ның атказанган фән һәм техника эшмәкәре (1957). Кызыл Байрак Хезмәт ордены кавалеры (1949).

# Дмитрий Ожиганов
## Биографиясе

Дмитрий Герасимович Ожиганов 1930 елда Мәскәү-разведкалау институтын тәмамлый. 1913 елдан укытучы, китапханәләр мөдире, Башглавлит китапханә бүлеге мөдире була, 1923-1925 елларда халык мәгариф институтында мөдир. 1930-1972 елларда Башкорт дәүләт университетында эшли, 1955 елдан — физик география, геология һәм геоморфология кафедрасы мөдире. 1930-1946 елларда бер үк вакытта Башкортстан геология идаралыгында: мәгъдән булмаган файдалы казылмалар группасы җитәкчесе, баш инженер, фирка начальнигы, баш геолог.
Бөек Ватан сугышы вакытларында идарә коллективы илнең оборона сәнәгатен стратегик минераль чимал белән тәэмин итү буенча эш башкара. Билгеле булуынча, Ожигановның эшчәнлеге геология, стратиграфия — тау токымнары комплексының эзмә-эзлеген өйрәнү белән бәйле була. Дмитрий Герасимович Башкортстан геологиясе картасын һәм файдалы казылмалар картасын төзүдә мөһим роль уйнай. Профессор Ожиганов исемен республиканың Бөрҗән районындагы мәгарә йөртә. Аның хезмәтләре турында 1947 елның ноябрендә «Красная Башкирия» газетасында басылып чыга. 40-тан артык фәнни хезмәтләр авторы булып тора. 1949 елда Кызыл Байрак Хезмәт ордены белән бүләкләнә.
# (8374) Хорохата

(8374) Хорохата (лат. Horohata) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8374) Хорохата
## Тарихы

1992 елның 10 гыйнварында С. Отомо тарафыннан Такане обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 AK1» саналган.
# Асне

Асне (фр. Assenay) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Рисе кантонына карый.
# PCDHGA9

PCDHGA9 (ингл. Protocadherin gamma subfamily A, 9) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Олца (Лоди)

һәм
Олца — Италиянең Ломбардия төбәге Казальпустерленго өязендә урнашкан торак пункт.

# Олца (Лоди)
## Географиясе

Олца Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Олца (Лоди)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Олца (Лоди)
## Халкы

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2001 | 19 | |
# Усак (Төмән өлкәсе)

Усак (Осиновская) — Төмән өлкәсенең Вагай районында урнашкан торак пункт.

# Усак (Төмән өлкәсе)
## Сәгать поясы

Усак (Төмән өлкәсе) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Усак (Төмән өлкәсе)
## Тарих

Октябрь инкыйлабына кадәр Тубыл губернасының Тубыл өязенә караган.

# Усак (Төмән өлкәсе)
## Халык

Милләтләр (2010): татарлар — 98,8%.
# Ческе Брезово

Ческе Брезово (словак. České Brezovo) — Словакиянең Полтар округында урнашкан авыл.

# Ческе Брезово
## Тарихы

Авыл 1435 елда нигезләнгән.

# Ческе Брезово
## Географиясе

Мәйданы — 38,57 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 451 метр биеклектә урнашкан.

# Ческе Брезово
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Циленга

Циленга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Вашка елгасының уң ярына тамагыннан 86 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 40 км.

# Циленга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03030000112103000048204
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103004820
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Яков Бергер

Яков Бергер (12 сентябрь 1929(1929-09-12) яки 1929, Уфа, РСФСР, СССР — 31 декабрь 2016, Мәскәү, Россия) — СССР һәм Рәсәй галиме, Кытайны өйрәнүче. Тарих фәннәре докторы, география фәннәре нәмзәте. Мәскәү көнчыгышны өйрәнү университетын бетергән (1952). 1970-1980 елларда - РФА җәмгыять фәннәре буенча фәнни мәгълүмат институтында фәнни коммунизм бүлеге мөдире, 1966-1970 елларда һәм 2000 елдан - РФА Ерак Көнчыгыш институтында.
# DR1

DR1 — Данияның Дания телендә төп тапшыручы теле-радио-компаниясе.
1951 елдан эшли. Дания иҗтимагый телерадиокомпаниясе эчендә.
# Бедржихов (Горни Стропнице)

Бедржихов (чех. Bedřichov) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Горни Стропнице районында урнашкан авыл.

# Бедржихов (Горни Стропнице)
## Географиясе

Мәйданы — 2,077 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Бедржихов (Горни Стропнице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Бедржихов (Горни Стропнице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Бедржихов (Горни Стропнице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 160 |
| 1880 | 157 |
| 1890 | 155 |
| 1900 | 147 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 132 |
| 1921 | 132 |
| 1930 | 103 |
| 1950 | 91 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 92 |
| 1970 | 50 |
| 1980 | 30 |
| 1991 | 23 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 17 |
| 2011 | 19 |
| 2021 | 21 |
# Ставбуцева

Ставбуцева (белар. Стаўбуцева) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.

# Ставбуцева
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Рум (Валожынский районы)

Рум (белар. Рум) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Валожынский районында урнашкан авыл.

# Рум (Валожынский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# HD118321

HD118321 — Кентавр йолдызлыгында урнашкан A2/3III(m) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,9 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Эль Мирадор (Сан Мигел де Альенде)

Эль Мирадор — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Мигель-де-Альенде муниципалитеты составына керә.

# Эль Мирадор (Сан Мигел де Альенде)
## Географиясе

Эль Мирадор Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Мирадор (Сан Мигел де Альенде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Мирадор (Сан Мигел де Альенде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Халыкара яшьләр көне

Халыкара яшьләр көне (ингл. International Youth Day, исп. Día International de la Juventud, фр. la Journée internationale de la jeunesse, рус. Международный день молодёжи) — һәр ел 12 август көнне билгеләнгән бәйрәм. Аны 1999 елда БМО Генераль Ассамблеясе кабул итте.
# Зур Аксу

Зур Аксу — Татарстан Республикасының Чүпрәле районындагы авыл.
Халык саны — 851 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422482.

# Зур Аксу
## Тарих

Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән

# Зур Аксу
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): чуашлар.

# Зур Аксу
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10 °C | -10.2 °C | -5.1 °C | 5.5 °C | 14.2 °C | 19 °C | 20.9 °C | 18.6 °C | 12.8 °C | 4.9 °C | -3.9 °C | -9.3 °C | 4.8 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.8 °C.

# Зур Аксу
## Авыл белән бәйле шәхесләр

* Александр Магарин
# Сарыпынар (Кангал)

Сарыпынар (төр. Sarıpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Кангал илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Скобравка

Скобравка (белар. Скобраўка) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Пухавицкий районында урнашкан авыл.

# Скобравка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Нова Виска (Нова Вес)

Нова Виска (чех. Nová Víska) — Чехиянең Либерец крае Нова Вес районында урнашкан авыл.

# Нова Виска (Нова Вес)
## Географиясе

Мәйданы — 1,479 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Нова Виска (Нова Вес)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Нова Виска (Нова Вес)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Нова Виска (Нова Вес)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 177 |
| 1880 | 144 |
| 1890 | 125 |
| 1900 | 119 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 117 |
| 1921 | 95 |
| 1930 | 102 |
| 1950 | 58 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 57 |
| 1970 | 18 |
| 1980 | 10 |
| 1991 | 6 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 9 |
| 2011 | 26 |
| 2021 | 47 |
# МакДоналд-Чепл

МакДоналд-Чепл — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# МакДоналд-Чепл
## Географиясе

МакДоналд-Чепл халык санын алу урыны мәйданы — 2,789429 км², 2,802032 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 178 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Помбал (Параиба)

Помбал — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.

# Помбал (Параиба)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 888,811 км².
# (4075) Свиридов

(4075) Свиридов (лат. Sviridov) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4075) Свиридов
## Тарихы

1982 елның 14 октябрендә Карачкина Л. Г. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 TL1» саналган.
# Сарнико

Сарнико — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Бергамо провинциясе составына керә.

# Сарнико
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 197 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Предоре, Виллонго, Изео (коммуна), Паратико, Вьяданика, Адрара-Сан-Мартино һәм Монте-Изола коммуналары белән чиктәш.
# Звынарци

Звынарци — Болгариянең Разград өлкәсендә урнашкан авыл. Кубрат җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Звынарци
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 114 метр биеклектә урнашкан.
# Рейсленд (Луизиана)

Рейсленд — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Рейсленд (Луизиана)
## Географиясе

Рейсленд халык санын алу урыны мәйданы — 55,991275 км², 55,998383 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 10 Фут биеклектә урнашкан.
# Җартытүбе

Җартытүбе (каз. Жартытөбе) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Җартытүбе
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.