yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Молодежный (Чуел районы)

Молодежный (чуаш. Молодежный, рус. Молодежный ) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429920. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241834003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600006400. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Молодежный (Чуел районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 308 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (85,12%), руслар (12,80%).
# Алабуга медицина укуханәсе

Алабуга медицина училищесы, рус. Елабужский медицинское училище — Татарстанның Алабуга шәһәрендә урнашкан, Татарстан сәламәтлек саклау министрлыгы карамагындагы урта һөнәри белем бирүче, дәүләт мөхтәриятле һөнәри белем бирү оешмасы. Уку йорты урта һөнәри белемле медицина персоналы (фельдшерлар, шәфкать туташлары) әзерли. Татарстанның иң борынгы уку йортларыннан берсе: 2017 елда укуханә ачылуга 80 ел тула.
Директор (2007 елдан) — Рамил Әхмәтшин.

# Алабуга медицина укуханәсе
## Тарих

* 1934 елда ТАССР сәламәтлек саклау халык комиссариаты Алабугада 2 еллык шәфкать туташлары хәзерләү курслары (мөдире — А.С. Калистов) ача.
* 1936 елның 17 июлендә ике еллык шәфкать туташлары мәктәбе (директор — И.В. Герасимов) оештырыла.
* 1937 елның 14 октябренда шәфкать туташлары мәктәбе һәм ясле тәрбиячеләре курслары бер мәктәпкә (директор — В.Н. Боголюбова, 1938 елдан Г.И. Хватов) берләштерелә.
* 1939 елда ике еллык шәфкать туташлары мәктәбенең исеме шәфкать туташлары һәм акушеркалар мәктәбе (директор — Н.В. Розов) итеп үзгәртелә.
* 1940 елдан Алабуга фельдшер-акушерлар мәктәбе (1946-1955 елларда директор – М.Х. Сафиуллин).
* Бөек Ватан сугышына мәктәптән 300 кеше алына.
* 1955 елда фельдшер-акушерлар мәктәбе Алабуга медицина училищесы итеп үзгәртелә.

# Алабуга медицина укуханәсе
## Белгечлекләр

* Шәфкать туташы эше
Көндезге уку, 3 ел 10 ай (11 класстан соң). Шәфкать туташы дипломы бирелә.
* Дәвалау эше
Көндезге уку, 3 ел 10 ай (9 класстан соң), 1ел 10 ай (Медицина юнәлешле укуханә бетергәч). Фельдшер дипломы бирелә.
* Лаборатория диагностикасы
Медицина лабораториясе технигы диломы бирелә.
* Урта медицина хезмәткәрләренең белемен күтәрү бүлеге бар. Ашыгыч медицина ярдәме фельдшеры, балалар шәфкать туташы, косметолог һ.б. белгечлекләр буенча махсуслашкан.
Практиканы талиплар Алабуга шәһәре медицина оешмаларында: Алабуга үзәк район хастаханәсе, «Татнефть» ААҖ МСЧ, Алабуга шәһәр поликлиникасында үтәләр. «Алабуга» махсус икътисади зонасы ачылу һәм шәһәрдә халык саны арту сәбәпле, уку йорты әзерләгән белгечләргә һәрвакыт ихтыяҗ зур.

# Алабуга медицина укуханәсе
## Шәхесләр
### Директорлар

* 1936-1937 И.В. Герасимов
* 1937-1938 В.Н. Боголюбова
* 1938-1939 Г.И. Хватов
* 1939-1946 Н.В. Розов
* 1946-1955 М.Х. Сафиуллин
* 1956-1977 М.В. Федотов, ТАССР атказанган табибы.
* 1978-1990 Р.Х. Хәйруллин.
* 1990-2006 Н.С. Әхмәдуллин, ТР атказанган табибы.
* 2007 елдан Рамил Әмирхан улы Әхмәтшин.

# Алабуга медицина укуханәсе
## Шәхесләр
### Уку йортын тәмамлаучылар

Уку йорты 16 мең урта һөнәри белемле белгеч әзерләгән. Алар арасында галимнәр, дәвалау оешмалары җитәкчеләре, табиблар, фельдшерлар, шәфкать туташлары, табибларны һәм шәфкать туташларын әзерләүче уку йортлары мөгаллимнәре
# Мәскәү елгасы аръягы юлы

* Мәскәү елгасы аръягы сызыгы
* Ховрино
* Беломорская
* Речной вокзал
* Водный стадион
* Войковская
* Сокол
* Аэропорт
* Динамо
* Белорусская
* Маяковская
* Тверская
* Театральная
* Новокузнецкая
* Павелецкая
* Автозаводская
* Технопарк
* Коломенская
* Каширская
* Кантемировская
* Царицыно
* Орехово
* Домодедовская
* Красногвардейская
* Алма-Атинская
Мәскәү елгасы аръягы юлы (рус. Замоскворецкая линия), шулай ук миләүшә, шәмәхә, көрән күк юлы, Мәскәү метрополитенының 2-се юлы.

# Мәскәү елгасы аръягы юлы
## Станцияләр (төнъяктан)

* Ховрино (метро станциясе)
* Беломорская (метро станциясе)
* Речной вокзал (метро станциясе)
* Водный стадион (метро станциясе)
* Войковская (метро станциясе)
* Сокол (метро станциясе)
* Аэропорт (метро станциясе)
* Динамо (метро станциясе)
* Белорусская (Мәскәү елгасы аръягы юлы метро станциясе)
* Маяковская (метро станциясе)
* Тверская (метро станциясе)
* Театральная (метро станциясе)
* Новокузнецкая (метро станциясе)
* Павелецкая (Мәскәү елгасы аръягы юлы метро станциясе)
* Автозаводская (метро станциясе)
* Технопарк (метро станциясе)
* Коломенская (метро станциясе)
* Каширская (метро станциясе)
* Кантемировская (метро станциясе)
* Царицыно (метро станциясе)
* Орехово (метро станциясе)
* Домодедовская (метро станциясе)
* Красногвардейская (метро станциясе)
* Алма-Атинская (метро станциясе)
# Олмалуй

Олмалуй (чуаш. Аялти Улмалуй, рус. Олмалуй ) — Чуашстанның Кузлаука районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429435. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97219805007. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100800004100.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Олмалуй
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 5 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
# Ле-Коль-Сент-Бев

Ле-Коль-Сент-Бев (фр. Le Caule-Sainte-Beuve) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Поршеш

Поршеш — Португалиянең Фару округына керә торган фрегезия. Лагоа муниципалитетына карый.

# Поршеш
## Географиясе

Мәйданы — 15,64 км².
# Евгений Варакин

Евгений Варакин, Евгений Анатольевич Варакин (рус. Евгений Анатольевич Варакин; 1975 елның 21 ноябре, СССР, РСФСР, ТАССР, Казан) ― хуҗалык-хөкүмәт эшлеклесе, 2024 елның сентябреннән Татарстанның Югары Ослан муниципаль районы башлыгы, 2022―2024 елларда ― Татарстан хөкүмәте вице-премьеры.

# Евгений Варакин
## Тәрҗемәи хәле

1975 елның 21 ноябрендә Казанда туган. Бабасы ― өч сугышта (совет-фин, Бөек Ватан, совет-япон) катнашкан офицер. 2002 елда Сембер дәүләт университетын тәмамлаган.

# Евгений Варакин
## Хезмәт юлы

Хезмәт эшчәнлеген 1996 елда Балтач авыл хуҗалыгы техникасы хезмәткәре булып башлаган.
2003―2006 елларда ― Казанның Авиатөзелеш районы «Кадыш» ТК ТКХ башлыгы, торак фондының техник торышын контрольдә тоту бүлеге башлыгы, торак фондына техник хезмәт күрсәтү һәм агымдагы ремонт буенча башлык урынбасары, ТКХ МУП башлыгы.
2006―2010 елларда ― Казанның Вахитов районы администрациясе башлыгы урынбасары.
2010―2011 елларда ― Казан башкарма комитетының административ-техник инспекция идарәсе башлыгы урынбасары, беренче урынбасары.
2011―2016 елларда ― Казанның Вахитов һәм Идел буе районнары администрациясе башлыгы урынбасары, беренче урынбасары.
2016 елдан ― Казан башкарма комитеты аппараты җитәкчесе.
2021―2022 елларда «Иске шәһәр» префектурасы территориясе префекты.
2022―2024 елларда ― Татарстан Республикасы Премьер-министры урынбасары. Луганск өлкәсенең, кайбер бәяләүләр буенча 60 процентка кадәр җимерелгән Лисичанск һәм Рубежное фронт яны шәһәрләрен торгызуны җитәкләгән. Аның җитәкчелегендә су белән тәэмин итү, җылыту системаларын торгызу эшләре актив бара, күп кенә Лисичанск һәм Рубежное кешеләренең йортларына электр уты кайтарыла һ.б. эшләр эшләнелә.
2024 елның июнендә Татарстанның Югары Ослан районы башкарма комитеты җитәкчесе в.б. итеп билгеләнгән, июльдән – башкарма комитет җитәкчесе.
2024 елның сентябрендә Татарстан Республикасының Югары Ослан районы башлыгы итеп сайланган.

# Евгений Варакин
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2005 ― «Казанның 1000 еллыгы истәлегенә» медале
* 2006 ― Татарстан Республикасы премьер-министры Рәхмәте
* 2009 ― Казан шәһәре Башкарма комитеты җитәкчесенең Мактау Грамотасы
* 2012 ― III дәрәҗә «Казанга намуслы хезмәте өчен» мактау билгесе
* 2018 – «Фидакарь хезмәт өчен» медале
* 2018 ― Татарстан Республикасы Президенты Рәхмәте
* 2024 ― «Дуслык» ордены (Татарстан) ― төбәкара хезмәттәшлекне ныгытудагы аерым казанышлары һәм күпьеллык нәтиҗәле хезмәте өчен

# Евгений Варакин
## Шәхси тормышы

Гаиләле. Футбол белән шөгыльләнә. Казан шәһәре чемпионатында «Технолог» командасы администраторы буларак катнаша.
# Ильменкасы

Ильменкасы (чуаш. Илеменкасси, рус. Ильменькасы) — Чуашстанның Мария Посады районында урнашкан авыл.

# Ильменкасы
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Ильменкасы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 50 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Явлеи

Явлеи (чуаш. Явлей, рус. Явлеи ) — Чуашстанның Алатыр районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429813. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97203895001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100200004200.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2131.

# Явлеи
## Халык

| 2002 | 2010 |
| 595 | 416 |
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 416 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча милли составы : руслар (94%), чуашлар (6%).
# Понте-да-Барка (район)

Понте-да-Барка — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. Ponte da Barca, Vila Nova de Muía e Paço Vedro de Magalhães муниципалитетына карый.

# Понте-да-Барка (район)
## Географиясе

Мәйданы — 8,84 км².
# Хозакасы

Хозакасы (чуаш. Хусакасси, рус. Хозакасы) — Чуашстанның Кызыл Армия районында урнашкан авыл.

# Хозакасы
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Хозакасы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 124 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Ядринкасы

Ядринкасы (чуаш. Етӗрнекасси, рус. Ядринкасы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Ядринкасы
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Ядринкасы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 282 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (97%) алып тора.
# Сергей Ялавин

Сергей Васильевич Ялавин (1898, 6 март, Чурак авылы, Казан губернасы, (хәзерге Буа районы Татар АССР — 1961, 9 гыйнвар, Чабаксар, Чуаш АССР) — чуаш телендә иҗат иткән прозаик, драматург. СССР язучылар берлеге әгъзасы (1934).

# Сергей Ялавин
## Биографиясе

1898 елның 22 февралендә Казан губернасы (хәзерге Татарстан Республикасының Буа районы) Чурак авылында туган. Аның әти-әнисе авылда иң ярлы кешеләрдән булган. Балачагында әтисез калган.
Кыенлыкларга карамастан, әнисе аңа белем бирергә тырышкан. Сергей 1910 елда авыл башлангыч мәктәбен, ә 1913 елда күрше авылда ике класслы мәктәпне уңышлы тәмамлый. Аннан алты ел хәзерге Батыр районының башлангыч мәктәпләрендә укытучы булып эшли.
Октябрь восстаниесеннән соң авылда иң актив агитаторларның берсе була. 1919 елда ирекле рәвештә Кызыл Армиягә китә, И.С. Космов полкында хезмәт итә, Иван Космов белән дус була. 1921-1922 елларда Карел фронтында сугыша.
1922-1923 елларда Мәскәүдә Мәгариф инспекторларын әзерләү институтында укый, 1923-1924 елларда "Хезмәт ияләре тавышы" журналы редакциясендә, 1925 елда Мәскәү шәһәр мәгариф бүлегендә эшли.
1925 елдан 1948 елга кадәр Чабаксарда газета редакцияләрендә, Чуваш АССР Министрлар Советы каршындагы Мәдәният һәм мәгариф идарәсендә, фәнни-тикшеренү институтында эшли. Бөек Ватан сугышы вакытында кулларына корал тотып Ватанны саклый.

# Сергей Ялавин
## Иҗаты

Сергей Ялавин әдәби эшчәнлеген 1925 елда башлый, 1926 елда "Сунтал" журналында аның "Пурнăç йăнăшĕ" (тормыш хатасы) әсәре басыла. Шуннан соң "Кам кама", "Завод сасси", "Ывăл", "Панкратов йăнăшĕ"; "Упăш-кипе арăмĕ", "Телей", "Çĕнтерÿ çулĕ", "Сельмен" (кем кемне, завод тавышы, улы, Панкратов хатасы, ире һәм хатыны, бәхет, җиңүгә юл, Сельмен, хикәяләрен иҗат итә. Аның 6 китабы чыккан, газеталарда шактый тәнкыйть мәкаләләре барлыкка килгән.
# Ягъфәр Әхмәтшин

Ягъфәр Әхмәтшин , Ягъфәр Әхмәт улы Әхмәтшин, рус. Ахметшин Ягафар Ахметович (1924 елның 1 гыйнвары, Ырынбур өлкәсе, Әсәкәй районы, Котлый авылы — 1945 елның 17 гыйнвары, Польша (Варшава воеводалыгы), Карнево бистәсе) — Бөек Ватан сугышында катнашучы. 1нче Беларус фронты 48нче армия 399нчы укчы дивизия 1348нче укчы полкның взвод командиры. Советлар Берлеге Каһарманы (1945, вафатыннан соң). Лейтенант.

# Ягъфәр Әхмәтшин
## Тәрҗемәи хәле

1924 елның 1 гыйнварында Урта Идел өлкәсе Богырыслан округы (хәзерге Ырынбур өлкәсе Әсәкәй районы) Котлый авылында крестьян гаиләсендә туган. Туган авылында 7 сыйныфны тәмамлагач, 1938 елда Богырслан педагогия укуханәсенә укырга керә. 1941 елның 1 декабреннән Эшче-крестьян Кызыл Гаскәрендә хезмәт итә.

# Ягъфәр Әхмәтшин
## Бөек Ватан сугышы

1942 елда Тверь өлкәсе Красный Холм хәрби пехота укуханәсен тәмамлагач, фронтка җибәрелә. Брянск, Үзәк, 1нче, 2нче, 3нче Беларус фронтларында була. 1943 елда Курск дугасында сугышларда катнаша. Украина, Беларус, Польшаны азат итешә. 1нче Беларус фронты 48нче армия 399нчы укчы дивизия 1348нче укчы полкның взвод командиры Әхмәтшин Польшаның Остров-Мазовецка шәһәре янында 1944 елның 3-4 сентябрендә батырлык күрсәткән. Аның взводы бер ротага якын дошманны юк иткән, танкка каршы ата торган 3 тупны кулга төшергән. 1944 елның 4 сентябрендә сафтан чыккан рота командирын алыштырган һәм беренчеләрдән булып Нарев елгасын кичкән. Ул җитәкләгән рота дошман траншеяларын яулаган. 1945 елның 24 мартында Советлар Берлеге Каһарманы исеме бирелгән (вафатыннан соң). 1945 елның 17 гыйнварында һәлак булган, Варшава воеводалыгының Карнево бистәсендә җирләнгән.

# Ягъфәр Әхмәтшин
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Советлар Берлеге Каһарманы (24.03.1945, вафатыннан соң)
* Ленин ордены (24.03.1945)
* Кызыл Йолдыз ордены (11.09.1944)
* Медальләр

# Ягъфәр Әхмәтшин
## Хәтер

Укыган мәктәбендә балалар оешмасы каһарман исемен йөрткән.
# Ле Роте (Мачерата)

Ле Роте — Италиянең Марке төбәге Пьеве-Торина өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Роте (Мачерата)
## Географиясе

Ле Роте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ле Роте (Мачерата)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Отейру (Браганса)

Отейру — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. Браганса (Португалия) муниципалитетына карый.

# Отейру (Браганса)
## Географиясе

Мәйданы — 40,93 км².
# Пассуш (Кабесейраш-де-Башту)

Пассуш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Кабесейраш-ди-Башту һәм Alvite e Passos муниципалитетына карый.

# Пассуш (Кабесейраш-де-Башту)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Түбән Типсирма

Түбән Типсирма (чуаш. Анатри Типҫырма, рус. Нижняя Типсирма) — Чуашстанның Кызыл Армия районында урнашкан авыл.

# Түбән Типсирма
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Түбән Типсирма
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 101 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (97%) алып тора.
# Ле Гвинцане (Ливорно)

Ле Гвинцане — Италиянең Тоскана төбәге Пьомбино өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Гвинцане (Ливорно)
## Географиясе

Ле Гвинцане Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Ле Гвинцане (Ливорно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Липовая (Ядернә районы)

Липовая (чуаш. Çăкалăх, рус. Липовая ) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429068. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253860003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000005000.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Липовая (Ядернә районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 158 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (95,68%).
# Ле Галване (Фиренца)

Ле Галване — Италиянең Тоскана төбәге Монтеспертоли өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Галване (Фиренца)
## Географиясе

Ле Галване Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Ле Галване (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лоза (Каштелу-Бранку)

Лоза — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. Каштелу-Бранку муниципалитетына карый.

# Лоза (Каштелу-Бранку)
## Географиясе

Мәйданы — 35,72 км².
# Гремио (футбол клубы)

Гремио (порт. Grêmio Foot-Ball Porto Alegrense) - Бразилиянең Порту-Алегри шәһәреннән футбол клубы. Campeonato Brasileiro Série A лигасында чыгыш ясый. 1903 елда барлыкка килә. 2 тапкыр ил чемпионы; Либертадорес кубогы иясе (1983, 1995, 2017).
# Шутнербоси

Шутнербоси (чуаш. Шутнерпуҫ, рус. Шутнербоси) — Чуашстанның Ормар районында урнашкан авыл.

# Шутнербоси
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Шутнербоси
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 141 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (95%) алып тора.
# Яңа Тарашнур

Яңа Тарашнур (таулы чирм. У Тарашныр, рус. Новые Тарашнуры) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.

# Яңа Тарашнур
## Сәгать поясы

Яңа Тарашнур Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Яңа Тарашнур
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (89,7%), чуашлар (6,9%), урыслар (3,4%).
# Кожиково

Кожиково (чуаш. Кушик, рус. Кожиково) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.

# Кожиково
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Кожиково
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 60 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Нагорная (Чуашстан)

Нагорная (чуаш. Туҫи Шемшӗш, рус. Нагорная) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.

# Нагорная (Чуашстан)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Нагорная (Чуашстан)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 34 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Людвиг Кнорринг

Барон Людвиг Кнорринг, Людвиг Карл улы Кнорринг (1859 ел, Вена — 1930 ел) — Россия дипломаты; Берлиндагы Россия илчелеге секретаре, Дармштадтта министр-резидент. Хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1910 елдан), шталмейстер.

# Людвиг Кнорринг
## Тәрҗемәи хәле

1859 елда Венада дипломат гаиләсендә туган. А. В. Кнорринг һәм П. П. Убриның бертуганның улы, В. К. Кнорринг и П. Я. Убриның оныгы.
1883 елның 17 февраленнән хезмәт иткән. 1887 елдан Алманиядә илчелек янында торган, 1894 елдан — бу илчелек 2-нче секретаре. 1891 елда камер-юнкер исемен алган, 1899 елдан — камергер.
1903 елда — тышкы эшләр министры каршындагы махсус йөкләмәләр чиновнигы, 1906 елдан — тышкы эшләр министрлыгы канцеляриясе директоры, аннары Гессен-Дармштадтта һәм Саксен-Кобург-Готада министр-резидент (1910—1911). Принц А. П. Ольденбургский янында торган. 1909 елдан — шталмейстер вазифасында.
Революциядән соң эмиграциядә булган. 1919 елның җәендә берникадәр вакыт Берлинда оештырылган Көнбатыш Россия өчен рус хәрби-сәяси советы рәисе булган. Баден-Баденда рус качаклары эшләре буенча бюро җитәкчесе булган (1920—1922).
1930 елның декабрендә вафат булган.
# Саваткино

Саваткино (чуаш. Сантикасси, рус. Саваткино ) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429078. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253895006. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000009100.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Саваткино
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 64 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
# Фриул теле

Фриул теле (lenghe furlane) - фриулларның теле, роман телләренең берсе. Төньяк-көнчыгыш Италиянең территориясендә тарихи Фриули регионында таралган - хәзерге Фриули өлкәсенең күпчелек өлешендә - Венеция-Джулия һәм Венето өлкәсенең көнчыгыш районнарында. Фриул теле өлешчә Латин Америкасында саклана, элек ул Румыниянең берничә регионында таралган булган, әмма хәзер анда практик рәвештә юкка чыккан. Италиядә этник азчылык теле булып танылган.
Сөйләшүчеләр саны якынча 300 мең кеше (2002). Озак вакыт дәвамында фриул теленең башка телләргә карата статусы бәхәсле булган, хәзерге романистикада фриул теле еш аерым тел буларак карала. Роман телләре классификациясендә фриул теле урыны турында сорауга хәзерге вакытта бердәм караш юк. Кайбер структур хасиятләре буенча фриул теле төньяк Италия телләренә якын, шул ук вакытта аның хәттә венет теленә карата аерым торышы билгеләнә. Фриул теленең ретороман төркеме теле буларак классификациясе искергән булып тора. Фриул теленең хасиятләренә шулай ук фонетик хасиятләр керә, мәсәлән, au дифтонгы булу (taurus > /tawr/ «үгез»), яңа кыска һәм озын сузыкларның капма-каршы куюы пәйда булуы; bj, vj, pj төркемнәренең палатализациясе; сүз ахырында яңгырый торган тартыкларның тавышсызлануы. Грамматиканың хасиятләре арасында ике төр күплек сан булу, сигматик һәм асигматик; фигыль формасында мәҗбури формаль чагылган субъект булу (шәхси басымсыз алмашлыклар); сорау төрләнешенең махсус флексия белән формалашуы; теләсә нинди үткәнгә кадәр булганга ишарә итү өчен үтә катлаулы үткән заманнар булу; дүрт кондиционал вакытлары булу; конъюнктив системасының үтә катлаулы формалар исәбенә киңәюе; оптатив булуы. Төп лексик фонд латин килеп чыгышлы сүзләрдән гыйбарәт, иртә алынмаларга германизмнар һәм славянизмнар карый, XV гасырдан бирле венет һәм итальян теленнән алынма сүзләр күп. Фриул теленә диалектларга бүленү хас. Фриул диалектлары өч төп ареалга төркемләнәː карний, көнбатыш фриул һәм үзәк-көнчыгыш фриул. Нигезендә итальян теленең орфографик нормалары булган язма XIV гасырдан үсә. Фриулларда әдәби койне формалашкан, Удине һәм Гориция шәһәрләрендә үзәкләр белән әдәби традиция бар.
# Орентан

Орентан — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. Кантаньеди муниципалитетына карый.

# Орентан
## Географиясе

Мәйданы — 18,36 км².