yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# POGZ

POGZ (ингл. Pogo transposable element derived with ZNF domain) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ешилөз (Гемерек)

Ешилөз (төр. Yeşilöz) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Гемерек илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Раннаметса

Раннаметса (эст. Rannametsa) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
# Ирек (Бәләбәй районы)

Ирек — Башкортстанның Бәләбәй районында урнашкан авыл.
ᴨyчты индексы — 452036, ГАТОБК коды — 80209837004.
# Руднички

Руднички (белар. Руднічкі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Капыльский районында урнашкан авыл.

# Руднички
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Сюзьва (Киров өлкәсе)

Сюзьва (рус. Сюзьва) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.

# Сюзьва (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Сюзьва (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Сюзьва (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Сюзьва (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Пальмира (Юта)

Пальмира — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Пальмира (Юта)
## Географиясе

Пальмира халык санын алу урыны мәйданы — 29,250213 км², 30,206515 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1379 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# HD304810

HD304810 — Кил йолдызлыгында урнашкан A0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,04 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Зависти-Надбужне

Зависти-Надбужне — Польшаның Мазовия воеводалыгы Малкиня-Гурна гминасында урнашкан авыл.

# Зависти-Надбужне
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Нәдек

Нәдек (каз. Нәдек) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Нәдек
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Юнир Абызгилдин

Юнир Абызгилдин (Юнир Миңнегали улы Абызгилдин, 20 ноябрь 1939(1939-11-20), Макар, Ишембай районы, БАССР, РСФСР, СССР — 23 октябрь 2007(2007-10-23) (67 яшь), Уфа, Башкортстан, Россия) — инженер-технолог, техник фәннәр докторы (1980), профессор (1981), БРның атказанган фән эшлеклесе (1998), Уфа нифет институтының фән эшләре буенча проректоры (1986-2004).
# Гайдуки-Ниски

Гайдуки-Ниски — Польшаның Ополе воеводалыгы Ныса гминасында урнашкан авыл.

# Гайдуки-Ниски
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пиржол (коммуна)

Пиржол — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан коммуна.

# Пиржол (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 54,25 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 320 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Пиржол, Бехнешень, Бернешть, Бесешть, Кимпень, Хейняла, Хемиень, Пустиана һәм Терица авыллары урнашкан.
# Партене

Партене (фр. Parthenay) — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
# Фроцоли (Верона)

Фроцоли — Италиянең Венеция төбәге Сан-Джованни-Иларионе өязендә урнашкан торак пункт.

# Фроцоли (Верона)
## Географиясе

Фроцоли Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Фроцоли (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Елыш (Башкортстан)

Елыш — Башкортстанның Мишкә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452347, ГАТОБК коды — 80243825004.
# Пакерлы

Пакерлы — Россия территориясеннән ага торган елга. Татарстан, Сембер өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кече Чынлы елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Пакерлы
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010400612112100002409
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100240
* Бассейн коды — 08.01.04.006
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Топлица-Мурешулуй

Топлица-Мурешулуй — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. Чертежу-де-Сус (коммуна) коммунасына карый.

# Топлица-Мурешулуй
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Мурка (Барыш кушылдыгы)

Мурка — Барыш елгасы кушылдыгы. Сембер өлкәсенең Барыш районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Барыш елгасының уң ярыннан 179 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.

# Мурка (Барыш кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010500312110000037125
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003712
* Бассейн коды — 08.01.05.003
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Неронд-сюр-Дор

Неронд-сюр-Дор (фр. Néronde-sur-Dore) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
# Грунь (Тимиш)

Грунь — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. Белинц (коммуна) коммунасына карый.

# Грунь (Тимиш)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 129 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Руже (Югары Марна)

Руже (фр. Rougeux) — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Семгас

Семгас — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Югна елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.

# Семгас
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300412103000032907
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003290
* Бассейн коды — 03.02.03.004
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Тумыштагы меланоцитар невус

Тумыштагы невуслар (миң) сирәк очрый, аларның зурлыгы төрле була: берничә миллиметрдан алып тәннең бик зур өлешен каплаучы ясалуларга кадәр. Гистологик яктан алар булдырылган невусларны хәтерләтә.
1. Билгеләре
* Төсе, гадәттә, бертөрле; өслеге күп санлы чәчләр белән каплана ала.
* Сирәк өске һәм аскы кабакның тәңгәл урынында урнашкан «үбешүче» невуслар очрый (рәс. 4. 12).
* Еш ясалу чагылган косметик кимчелеккә, кайвакыт — птозга китерә.
2. Дәвалау ясалуны кисеп алудан һәм ярып яки кат-кат тире корамасы белән пластика ясаудан гыйбарәт.
# Глендейл (Аризона)

Глендейл — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан шәһәр.

# Глендейл (Аризона)
## Тарихы

Глендейл шәһәре 1887 елда нигезләнгән.

# Глендейл (Аризона)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 154,03335 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 351 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сербер (Көнчыгыш Пиреней)

Сербер (фр. Cerbère) — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Монтегроссо-д'Асти

Монтегроссо-д'Асти — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Асти провинциясе составына керә.

# Монтегроссо-д'Асти
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 244 метр биеклектә урнашкан. Альяно-Терме, Костильоле-д'Асти, Момберчелли, Вильяно-д'Асти, Кастельнуово-Кальчеа, Монтальдо-Скарампи, Рокка-д'Араццо, Изола-д'Асти һәм Асти коммуналары белән чиктәш.
# Узуново (Болгария)

Узуново — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. Асеновград җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Узуново (Болгария)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 959 метр биеклектә урнашкан.
# Меховице-Мали

һәм
Меховице-Мали — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Ветшиховице гминасында урнашкан авыл.

# Меховице-Мали
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Алан (Сарман районы)

Пробуждение (Алан) — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.
Почта индексы — 423364.

# Алан (Сарман районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11.1 °C | -5.8 °C | 4.3 °C | 13.3 °C | 18.6 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 12 °C | 4.2 °C | -5.1 °C | -10.5 °C | 3.9 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
# SAMD12

SAMD12 (ингл. Sterile alpha motif domain containing 12 һәм Sterile alpha motif domain-containing protein 12) — кешенең 8-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Тор Тре Понти (Латина)

Тор Тре Понти — Италиянең Лацио төбәге Латина өязендә урнашкан торак пункт.

# Тор Тре Понти (Латина)
## Географиясе

Тор Тре Понти Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Тор Тре Понти (Латина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дүзкөй (Менген)

Дүзкөй (төр. Düzköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Менген илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Рег. Прата - Цона Индузтрияле (Асти)

Рег. Прата - Цона Индузтрияле — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.

# Рег. Прата - Цона Индузтрияле (Асти)
## Географиясе

Рег. Прата - Цона Индузтрияле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Рег. Прата - Цона Индузтрияле (Асти)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Беньяминас Зелкәвичүс

Беньяминас Зелкәвичүс (литв. Benjaminas Zelkevičius, 6 февраль 1944(1944-02-06) (80 яшь), Каунас, Литва Сәвит Сатсиялислар Җөмһүрияте, СССР — , ) — СССР футболчысы (ярымсакчы), СССР һәм Литва футбол тренеры, СССРның спорто остасы, СССРның һәм ЛитССРның атказанган тренеры, Вилнүс «Жальгирисе»нең (1977-1982, 1985-1991, 1992-1996), Литва милли футбол җыелмасының (1990-1991, 1995-1997, 2000-2003), Чаллы «КАМАЗы»ның (1997), Ярославль «Шиннигы»ның (1999), Калининград «Балтикасы»ның (2002-2003), Лиепая «Металлургы»ның (2004-2007), Владивастук «Луч-Энергиясе»нең (2009) баш тренеры. Литваның иң яхшы футболчысы (1971, 1972). СССР чемпионатының бронза призчысы (1987), Литва чемпионатларының алтын (1992) һәм көмеш призчысы (1993-1995), РФның 2 нче дивизионы җиңүчесе (2002), Латвия чемпионатларының алтын (2005) һәм көмеш призчысы (2004, 2006-2007).
# Аи Сабиони (Тревизо)

Аи Сабиони — Италиянең Венеция төбәге Тревизо өязендә урнашкан торак пункт.

# Аи Сабиони (Тревизо)
## Географиясе

Аи Сабиони Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Аи Сабиони (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Хофмейстер (ай кратеры)

Хофмейстер (лат. Hoffmeister) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 44,5 км булган кратер.

# Хофмейстер (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Куно Хофмейстер (1892—1968) хөрмәтенә бирелә.

# Хофмейстер (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# Орһание (Кочарлы)

Орһание (төр. Orhaniye) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Кочарлы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# TRIM61

TRIM61 (ингл. Tripartite motif containing 61) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (15208) 1979 MW1

(15208) 1979 MW1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15208) 1979 MW1
## Тарихы

1979 елның 25 июнендә Элеанор Хелин, Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 MW1» саналган.
# Адабаг (Эрегли)

Адабаг (төр. Adabağ) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Снел (Верона)

Снел — Италиянең Венеция төбәге Ровере-Веронезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Снел (Верона)
## Географиясе

Снел Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Снел (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Иф (Кальвадос)

Иф (фр. Ifs) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Термини-Имерезе

Термини-Имерезе — Италиянең Сицилия төбәгендә урнашкан коммуна. Палермо провинциясе составына керә.

# Термини-Имерезе
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 77 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Каккамо, Кампофеличе-ди-Рочелла, Черда, Коллезано, Трабия һәм Шара коммуналары белән чиктәш.
# Рудник (гмина Сулковице)

Рудник — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Сулковице гминасында урнашкан авыл.

# Рудник (гмина Сулковице)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Арпалы (Байбурт)

Арпалы (төр. Arpalı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Байбурт иле Байбурт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Парети (Ливорно)

Парети — Италиянең Тоскана төбәге Каполивери өязендә урнашкан торак пункт.

# Парети (Ливорно)
## Географиясе

Парети Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Парети (Ливорно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Жилов (Чехия)

Жилов (чех. Žilov) — Чехиянең Пльзень крае Пльзен-Төньяк районы һәм Q89342813? районында урнашкан авыл.

# Жилов (Чехия)
## Географиясе

Мәйданы — 6,333824 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 423 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Жилов (Чехия)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Жилов (Чехия)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Жилов (Чехия)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 343 |
| 1880 | 415 |
| 1890 | 409 |
| 1900 | 415 |
| 1910 | 469 |
| 1921 | 439 |
| 1930 | 497 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 384 |
| 1961 | 415 |
| 1970 | 346 |
| 1980 | 372 |
| 1991 | 376 |
| 2001 | 383 |
| 2011 | 427 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 418 |
| 2016 | 419 |
| 2017 | 423 |
| 2018 | 425 |
| 2019 | 426 |
| 2020 | 433 |
| 2021 | 441 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 470 |
| 2022 | 448 |
| 2023 | 446 |
| 2024 | 460 |
# Еча-Мике

Еча-Мике — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. Керпиниш (коммуна) коммунасына карый.

# Еча-Мике
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 81 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Свати Ян (Стругаржов)

Свати Ян (чех. Svatý Jan) — Чехиянең Урта Чехия крае Стругаржов районында урнашкан авыл.

# Свати Ян (Стругаржов)
## Географиясе

Мәйданы — 1,56 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Свати Ян (Стругаржов)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Свати Ян (Стругаржов)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Свати Ян (Стругаржов)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 99 |
| 1880 | 86 |
| 1890 | 95 |
| 1900 | 94 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 81 |
| 1921 | 68 |
| 1930 | 60 |
| 1950 | 43 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 38 |
| 1970 | 25 |
| 1980 | 12 |
| 1991 | 8 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 5 |
| 2011 | 9 |
| 2021 | 5 |
# Обаган (Озынкүл районы)

Обаган (каз. Обаған) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Обаган (Озынкүл районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Чероки-Вилледж (Арканзас)

Чероки-Вилледж — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.

# Чероки-Вилледж (Арканзас)
## Тарихы

Чероки-Вилледж шәһәре елда нигезләнгән.

# Чероки-Вилледж (Арканзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 21,38 квадрат миль, 53,602006 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 211 метр биеклектә урнашкан.
# Сен-Жерве-ла-Форе

Сен-Жерве-ла-Форе (фр. Saint-Gervais-la-Forêt, фр. Bonne-Crême һәм фр. Gervais-sur-Cosson) — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
# Офтальмогипертензия

Популяциядә КЭБ уртача дәрәҗәсе 16 мм тк. бг. тигез. Күрсәткечнең ике ягына ике гадәти тайпылыш бергә гадәти КЭБ аралыгын 11-21 мм тк. бг. чигендә тәшкил итә. Күрсәткечләр таралышы уңга күченгән Гаусс кәкресе күренешенә ия. (рәс. 13.12). Өлкән яшьтәге авыруларда, аеруча хатын кызларда, КЭБ-ның уртача дәрәҗәсе бераз югарырак, ә гадәти тайпылыш яшьләргә караганда күбрәк.
Өлкән хатыннарның гадәти КЭБ 24 тигез була ала, ә 21 мм тк. бг. түгел дигәнне аңлата. Популяциядә 40 яшьтән өлкәнрәк яшь төркемендә якынча 7% очракта гадәти КЭБ гадәти тикшерү ысуллары белән ачыкланган глаукоматоз үзгәрешләр булмаганда 21 мм тк. бг. артканы билгеләнгән. Бу авырулар төркемендә офтальмогипертензия яки глаукомага шик уйланыла.

# Офтальмогипертензия
## Алып бару алымнары

Офтальмогипертензия белән авыруларда дәвалау булмаганда БАПГ гомуми үсеш куркынычлыгы 5 ел дәвамында 9,5% тәшкил итә; дәвалауны үткәрү аны 4,4% кадәр төшерә. Шуңа карамастан, БАПГ белән кайбер авырулар гына гомер дәвамында күрү мөмкинлекләрен югалталар, шуңа күбесенчә офтальмогипертензия дәвалау таләп итми. Дәвалауны югары куркынычлык төркеменә керүче авыруларга гына, БАПГ үсешен тоткарлау яки булдырмау өчен билгеләргә кирәк. Онытмаска кирәк: дәвалау авыруның гомере буе дәвам ителергә тиеш, бу каршы йогынтылар белән бергә була ала. Дәвалауны билгеләү карарын шәхси, түбәндәге куркынычлык шартларын исәпләп, кабул итәләр.
1. Югары куркынычлык
* Челтәркатлауның нерв җепселләре катламы кимчелеге.
* Парапапилляр үзгәрешләр.
* КЭБ 30 мм тк. бг. яки югарырак.
* Мөгезкатлауның үзәк калынлыгы < 555 мкм булганда КЭБ 26 мм тк. бг. яки югарырак.
* Мөгезкатлауның үзәк калынлыгы < 555 мкм булганда асма буенча экскавациянең дискка чагыштырмасы 0.4 яки күбрәк.
Бу төркемнең күпчелек авыруларына дәвалауны тәкъдим итәргә кирәк, чөнки КЭБ кимүе еш БАПГ үсешен кичектерә яки булдырмаска мөмкинлек бирә. КЭБ-ның тәүлек үзгәреше, аның билгеле дәрәҗәсенә караганда мөһимрәк, шул ук вакытта офтальмотонусның 20% кимүенә тырышырга кирәк.
2. Уртача куркынычлык
* Нерв җепселләре катламы зарарланусыз КЭБ 24-29 мм тк. бг.
* Мөгезкатлауның үзәк калынлыгы < 555 мкм булганда КЭБ 22-25 мм тк. бг.
* Мөгезкатлауның үзәк калынлыгы 555-588 мкм булганда асма буенча экскавациянең дискка чагыштырмасы 0.4 яки күбрәк.
* Нәсел факторы: Беренче буын туганнарда БАПГ булу.
* Югары дәрәҗәдәге миопия.
Бу төркем авыруларына ел саен күрү нервы халәтен тикшерергә һәм периметрия башкарырга кирәк. Үзгәрешләрне теркәгәнче дәвалау билгеләргә кирәк түгел.
1. Түбән куркынычлык
* Мөгезкатлауның үзәк калынлыгы > 588 мкм булганда КЭБ 22-23 мм тк. бг.
* Мөгезкатлауның үзәк калынлыгы > 588 мкм булганда асма буенча экскавациянең дискка чагыштырмасы 0.4 яки кимрәк.
Бу төркем авыруларына карауны һәр 2 ел үтәргә җитә.
# NGC 6754

NGC 6754 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6754
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Татар Мәмәтхуҗасы мәчете

Татар Мәмәтхуҗасы мәчете - Татарстанның Югары Ослан районы Татар Мәмәтхуҗасы авылында урнашкан мәчет.

# Татар Мәмәтхуҗасы мәчете
## Тарихы

Авыл мәчете XX гасыр азагында төзелә.
# Мартиненго

Мартиненго — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Бергамо провинциясе составына керә.

# Мартиненго
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 149 ± 0 метр биеклектә урнашкан. Гизальба, Кортенуова, Палоско, Чивидате-аль-Пьяно, Колоньо-аль-Серио, Моренго, Морнико-аль-Серио һәм Романо-ди-Ломбардия коммуналары белән чиктәш.
# Ле-Мений-Терибю

Ле-Мений-Терибю (фр. Le Mesnil-Théribus) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Обренешть

Обренешть — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. Улиеш (коммуна) коммунасына карый.

# Обренешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Сен-Перре

Сен-Перре (фр. Saint-Perreux) — Франциянең Морбиан департаментында урнашкан коммуна.
# Сипо (Баия)

Сипо — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.

# Сипо (Баия)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 128,314 км².
# Новосибирскиның Октябрь районы

Октябрь районы (рус. Октябрьский район) — Новосибирск шәһәре районнарының берсе.
Район 1929 елда нигезләнгән. Халык саны — 196 271 кеше (2010).
# Эль Параисо и ла Пондероса (Сан Мигел де Альенде)

Эль Параисо и ла Пондероса — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Мигель-де-Альенде муниципалитеты составына керә.

# Эль Параисо и ла Пондероса (Сан Мигел де Альенде)
## Географиясе

Эль Параисо и ла Пондероса Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Параисо и ла Пондероса (Сан Мигел де Альенде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Параисо и ла Пондероса (Сан Мигел де Альенде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Ротна

Ротна (белар. Ротна) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.

# Ротна
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.