yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Кеше потенциалы үсеше индексы

Кеше потенциалы үсеше индексы (КПҮИ) — тикшерелгән территориялардагы яшәгән кешеләрнең потенциалының төп үзлекләрен булган яшәү дәрәҗәсе, грамоталылыгы, мәгърифәтлелек һәм тормыш озынлыгы күрсәткечләрен үзенә алган интеграль күрсәткеч. Төрле илләр һәм регионнардагы уртача яшәү дәрәҗәсен чагыштыру өчен кулланылган стандарт корал. Индекс БМОның үсеш программасы чикләрендә әзерләнә торган еллык Кеше потенциалы үсеше хисабында бастырыла.
Индексны исәпләү технологиясе 1990 елда пакистанлы Махбуб-уль-Хак җитәкчелегендәге икътисад галимләре төркеме тарафыннан тәмамланган. Индексның концептуаль төзелеше Амартия Сен эшчәнлеге нәтиҗәсендә пәйда булды.

# Кеше потенциалы үсеше индексы
## 2011 хисабы

    Төп мәкалә: Илләрнең КПҮИ күрсәткечләре буенча исемлеге
# Мэрис (округ, Миссури)

Мэрис — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Виенна шәһәре.

# Мэрис (округ, Миссури)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1855 елда оештырыла.

# Мэрис (округ, Миссури)
## Халкы

2019 елда халык саны 8821 кеше тәшкил иткән.

# Мэрис (округ, Миссури)
## Территориясе

Округ мәйданы 1368 км² тәшкил итә.
# Маккиннон (Вайоминг)

Маккиннон — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Маккиннон (Вайоминг)
## Географиясе

Маккиннон халык санын алу урыны мәйданы — 15,155103 км², 15,155398 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2151 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вильковице (Поддембицкий повяты)

Вильковице — Польшаның Лодзь воеводалыгы Вартковице гминаcында урнашкан авыл.

# Вильковице (Поддембицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сельва (Вармия-Мазурия воеводалыгы)

Сельва — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Ольштынек гминасында урнашкан авыл.

# Сельва (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD187400

HD187400 — Төлке йолдызлыгында урнашкан A0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,63 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Гарадаглы (Хоҗавәнд)

Гарадаглы (әзери. Qaradağlı) — Әзербайҗанның Хоҗавәнд районына караган авыл.
# Гүмүшлү (Бингөл)

Гүмүшлү (төр. Gümüşlü) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Бингөл илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Яша Томич (Сечань)

Яша Томич (серб. Јаша Томић ) — Сербиянең Воеводина автоном крае Сечань җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Яша Томич (Сечань)
## Географиясе

Урта Дунай тигезлегенең көньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 52 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Яша Томич (Сечань)
## Климаты

Климат уртача, континенталь. Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Июльнең уртача температурасы 22 — 24 °C, гыйнварның -1,2 — 2,6 °C. Явым-төшем күләме елына 550-750 мм.
# Мацеев

һәм
Мацеев — Польшаның Великопольское воеводалыгы Роздражев гминасында урнашкан авыл.

# Мацеев
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Халач (Бор)

Халач (төр. Halaç) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Нигде иле Бор илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# HD154187

HD154187 — Еланлы Кеше йолдызлыгында урнашкан A(pSi) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,32 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# 1877 ел

2 меңьеллык :
XVII гасыр — XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр :
Хронологик таблица :
1877 (бер мең сигез йөз җитмеш җиденче) ел — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча дүшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1877 елы, II меңьеллыкның 877 елы, XIX гасырның 77 елы, XIX гасырның 8 унъеллыгының 7 елы, 1870 елларның 8 елы. 1877 елдан бирле 147 ел үтте.

# 1877 ел
## Вакыйгалар

* 10 май — Румыния Госман империясеннән бәйсезлеген игълан итә.
* 1 июль — беренче Уимблдон теннис беренчелеге башлана.

# 1877 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1877 елда туганнар
* 21 апрель — Мөхәммәтсафа Баязитов, мөселман дин эшлеклесе, Ырынбур мөселман диния нәзарәтенең 6 нчы мөфтие (1915-1917).
* 28 апрель — Хөсәен Сәетборһан, хәрби ахун, Тверь мәчетенә нигез салучы һәм беренче имамы.
* 2 июль — Герман Гессе, алман язучысы.
* 6 ноябрь — Ибнеәмин Әхтәмов, хокук белгече, Патша Думасы депутаты.
* 10 декабрь — Ягъкуб Хәлили, нәшир, мөхәррир.

# 1877 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1877 елда вафатлар
# Юхары Гараманлы

Юхары Гараманлы (әзери. Yuxarı Qaramanlı) — Әзербайҗанның Нефтчала районына караган авыл.
# Самбадель

Самбадель (фр. Sembadel һәм фр. Léger-les-Côtes) — Франциянең Югары Луара департаментында урнашкан коммуна.
# (5365) Fievez

(5365) Fievez (лат. Fievez) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5365) Fievez
## Тарихы

1981 елның 7 мартында Анри Дебеонь, Дж. де Санктис тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EN1» саналган.
# Пынарьяка (Аяш)

Пынарьяка (төр. Pınaryaka) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Аяш илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Подкози

Подкози (чех. Podkozí) — Чехиянең Урта Чехия крае Хинява районында урнашкан авыл.

# Подкози
## Географиясе

Мәйданы — 0,17 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Подкози
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Подкози
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Подкози
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 0 |
| 1880 | 148 |
| 1890 | 188 |
| 1900 | 161 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 181 |
| 1921 | 0 |
| 1930 | 140 |
| 1950 | 0 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 118 |
| 1970 | 60 |
| 1980 | 46 |
| 1991 | 38 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 55 |
| 2011 | 159 |
| 2021 | 73 |
# IC 4858

IC 4858 — чикләрендә урнашкан Викимедианың кабатлау бите .

# IC 4858
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
# Мантика (Калифорния)

Мантика — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.

# Мантика (Калифорния)
## Тарихы

Мантика шәһәре елда нигезләнгән.

# Мантика (Калифорния)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 53,277483 км², 45,991064 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 36 Фут биеклектә урнашкан.
# NGC 958

NGC 958 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 958
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Лебяжий (Уфа районы)

Лебяжий — Башкортстанның Уфа районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 450520, ГАТОБК коды — 80252820004.
# Вальдбиллиг

Вальдбиллиг (люкс. Waldbëlleg, фр. Waldbillig) —

# Вальдбиллиг
## Тарих

?тә нигезләнә.

# Вальдбиллиг
## Климат

Вальдбиллиг климаты :
| Күрсәткеч | Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек |
# Кос-Рузь-Ты-Вис

Кос-Рузь-Ты-Вис — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кече Усаелгасының сул ярыннан 49 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.

# Кос-Рузь-Ты-Вис
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000065797
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006579
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Меликгази (Меликгази)

Меликгази (төр. Melikgazi) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Меликгази илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Дейна (Индиана)

Дейна — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Дейна (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1874 елда нигезләнгән.

# Дейна (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,756244 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 195 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ильяслы (Ушак)

Ильяслы (төр. İlyaslı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Ушак илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (3513) Quqinyue

(3513) Quqinyue (лат. Quqinyue) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3513) Quqinyue
## Тарихы

1965 елның 16 октябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1965 UZ» саналган.
# Сан-Мильян-де-Лара

Сан-Мильян-де-Лара (исп. San Millán de Lara) — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Сан-Мильян-де-Лара
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 33,62 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1068 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# ZNF135

ZNF135 (ингл. Zinc finger protein 135) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сан Җовани (Асти)

Сан Җовани — Италиянең Пьемонт төбәге Монкальво өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Җовани (Асти)
## Географиясе

Сан Җовани Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Җовани (Асти)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бозҗа (Шаһинбей)

һәм
Бозҗа (төр. Bozca) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шаһинбей илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Борн (Ардеш)

Борн (фр. Borne) — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
# Вератек (Нямц)

Вератек — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. Агапия (коммуна) коммунасына карый.

# Вератек (Нямц)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 544 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Хотераса

Хотераса — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Копечень (коммуна, Вилча) коммунасына карый.

# Хотераса
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Портикалето

Портикалето — Италиянең Сицилия төбәге Палаццоло-Акрейде өязендә урнашкан торак пункт.

# Портикалето
## Географиясе

Портикалето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Портикалето
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Энтронке де Хакаласучитл (Виктория)

Энтронке де Хакаласучитл — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Виктория муниципалитеты составына керә.

# Энтронке де Хакаласучитл (Виктория)
## Географиясе

Энтронке де Хакаласучитл Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Энтронке де Хакаласучитл (Виктория)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Энтронке де Хакаласучитл (Виктория)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Железари

Железари — Болгариянең Хасково өлкәсендә урнашкан авыл. Ивайловград җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Железари
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 300 метр биеклектә урнашкан.
# Брайтшайд (Вестервальд)

Брайтшайд — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Брайтшайд (Вестервальд)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12,22 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 320 метр биеклектә урнашкан.
# Самсечинек

Самсечинек — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Мроча гминаcында урнашкан авыл.

# Самсечинек
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Хорн (Хунсрюк)

Хорн — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Хорн (Хунсрюк)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,86 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 440 метр биеклектә урнашкан.
# Сан-Висенте (район)

Сан-Висенте — Португалиянең Мадейра округына керә торган фрегезия. Сан-Висенти муниципалитетына карый.

# Сан-Висенте (район)
## Географиясе

Мәйданы — 43,7 км².
# Казельския

Казельския (белар. Казельскія) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.

# Казельския
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Уккерфельде

Уккерфельде — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.

# Уккерфельде
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 46,27 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 78 метр биеклектә урнашкан.
# Елбань (Бердь кушылдыгы)

Елбань — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Бердь елгасының сул ярына тамагыннан 232 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 62 км.

# Елбань (Бердь кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200512115200004626
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200462
* Бассейн коды — 13.01.02.005
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Манен

Манен (фр. Manin) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# (11630) 1996 VY38

(11630) 1996 VY38 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11630) 1996 VY38
## Тарихы

1996 елның 7 ноябрендә BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 VY38» саналган.
# Мокрин

Мокрин (серб. Мокрин) — Сербиянең Воеводина автоном крае Кикинда җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Мокрин
## Географиясе

Урта Дунай тигезлегенең көньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 90 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Мокрин
## Климаты

Климат уртача, континенталь. Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Июльнең уртача температурасы 22 — 24 °C, гыйнварның -1,2 — 2,6 °C. Явым-төшем күләме елына 550-750 мм.
# Ватково

Ватково — Польшаның Мазовия воеводалыгы Голымин-Осьродек гминасында урнашкан авыл.

# Ватково
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вискяр (авыл)

Вискяр — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. Перник (община) җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Вискяр (авыл)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Синитычы

Синитычы (белар. Сінітычы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.

# Синитычы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Гамело (Кремона)

Гамело — Италиянең Ломбардия төбәге Спино-д'Адда өязендә урнашкан торак пункт.

# Гамело (Кремона)
## Географиясе

Гамело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Гамело (Кремона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Акъяр (Яңа Чишмә районы)

Акъяр — Татарстан Республикасының Яңа Чишмә районындагы авыл.
Халык саны — 450 тирәсендә. Почта индексы — 423190.

# Акъяр (Яңа Чишмә районы)
## Тарих

XVII гасырда нигезләнгән.

# Акъяр (Яңа Чишмә районы)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Акъяр (Яңа Чишмә районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.1 °C | -10.9 °C | -5.7 °C | 4.4 °C | 13.4 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.7 °C | 12.1 °C | 4.3 °C | -4.9 °C | -10.3 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

# Акъяр (Яңа Чишмә районы)
## Шәхесләр

* Рифнур Сөләйманов (1963), ТР һәм РФ атказанган икътисадчысы, VI чакырылыш ТР ДШ депутаты.
# Липичанская Пушча

Липичанская Пушча (белар. Ліпічанская Пушча) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.

# Липичанская Пушча
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Мариенфлис

Мариенфлис — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.

# Мариенфлис
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 77,7 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 68 метр биеклектә урнашкан.
# Санта Коломба III (Беневенто)

Санта Коломба III — Италиянең Кампания төбәге Беневенто өязендә урнашкан торак пункт.

# Санта Коломба III (Беневенто)
## Географиясе

Санта Коломба III Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Санта Коломба III (Беневенто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# HD71996

HD71996 — Компас йолдызлыгында урнашкан A6mA6-A9 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,49 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (20024) Mayrémartínez

(20024) Mayrémartínez — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20024) Mayrémartínez
## Тарихы

1992 елның 30 гыйнварында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 BT2» саналган.
# Первомайски (Әшә районы)

Первомайский (рус. Первомайский) — Чиләбе өлкәсенең Әшә районы составына керүче авыл.

# Первомайски (Әшә районы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Первомайски (Әшә районы)
## Сәгать поясы

Первомайски (Әшә районы) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Первомайски (Әшә районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
# Лимозано

Лимозано — Италиянең Молизе төбәгендә урнашкан коммуна. Кампобассо провинциясе составына керә.

# Лимозано
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 687 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Фоссальто, Монтагано, Петрелла-Тифернина, Сант'Анджело-Лимозано, Кастропиньяно, Лучито һәм Рипалимозани коммуналары белән чиктәш.
# 694 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 694 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
V гасыр — VI гасыр — VII гасыр — VIII гасыр — IX гасыр :
Хронологик таблица :
694 (алты йөз туксан дүртенче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча пәнҗешәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 694 елы, I меңьеллыкның 694 елы, VII гасырның 94 елы, VII гасырның 10 унъеллыгының 4 елы, 690 елларның 5 елы. 694 елдан бирле 1330 ел үтте.

# 694 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:694 елда туганнар

# 694 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:694 елда вафатлар
# Вико (Алесандрия)

Вико — Италиянең Пьемонт төбәге Спиньо-Монферрато өязендә урнашкан торак пункт.

# Вико (Алесандрия)
## Географиясе

Вико Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Вико (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.