yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Банин

Банин, Бани́н (фр. Banine), Өммел-Банин (псевдоним, чын исем-фамилиясе Өммелбану Мирза кызы Әсәдуллаева (әзери. Ümmülbanu Mirzə qızı Əsədullayeva, 1905 елның 18 декабре, РИ, Бакы губернасы, Бакы — 1992 елның 23 октябре, Франция, Париж) — азәрбайҗан милләтеннән Франция язучысы һәм мемуаристы.

# Банин
## Тәрҗемәи хәле

1905 елның 18 декабрендә Бакыда бай гаиләдә туган. Әтисе — Мирза Шәмси улы Әсәдуллаев(азәр.)татар. (1875—1935), нефть сәнагатькәре, меценат, 1918 елның ахыры — 1919 елның башында Азәрбайҗан Демократик Республикасының өченче хөкүмәтендә сәнагать һәм сәүдә министры. Әнисе (әтисенең беренче хатыны) — Өммелбану Нәгыева, Бакы миллионеры-нефть сәнагатькәре Ага Муса Нәгыевның кызы, 1905 елда бала тапканда вафат була. Әтисе ягыннан бабасы — нефть сәнагатькәре, мультимиллионер Шәмси Әсәдуллаев(азәр.)татар. (1840/41—1913), әнисе ягыннан бабасы — нефть сәнагатькәре, миллионер, меценат Муса Нәгыев(азәр.)татар. (1848—1919). Туганнары: Гәүсәр, Сүрая, Көбрә. Өммелбану яхшы өй тәрбиясе һәм классик белем алган, Европа телләрен өйрәнгән. Гаиләдә Көнбатыш Европа мәдәнияте рухы өстенлек итә, төп көч тәрбия һәм белем бирүгә бирелә. Өммелбану һәм аның апаларын тәрбияләү өчен әтисе Балтыйк буе алманнарыннан Анна исемле гувернантканы, инглиз теле укытучылары яллый.
1920 елда Азәрбайҗанда хакимият большевиклар кулына күчкәч, гаилә Азәрбайҗаннан Төркиягә мөһаҗирлеккә китәргә мәҗбүр була. 1925 елдан Өммелбану Франциядә яши, Парижда манекенчы, сатучы, сәркатип, тәрҗемәче булып эшли. Белем алуын дәвам итә. Тәрҗемә белән шөгыльләнә, журналист була, радиода француз текстлары редакторы булып эшли. Франциядә рус мөһаҗирләренең әдәбият һәм сәнгать дөньясында катнаша башлый, танылган рус эмигрантлары Иван Бунин, Алексей Толстой, Федор Шаляпин, Марина Цветаева, Тэффи, Александр Куприн һ. б. белән аралаша. Аеруча Иван Бунин һәм Тэффи белән дус була. Автобиографик характерда язылган «Кавказ көннәре» (Jours caucasiens, 1946) романы аны француз укучысына таныта.

# Банин
## Иҗаты

Банин романнар, публицистика, тәрҗемәләр, көндәлекләр һәм хатлар, шулай ук тәмамланмаган кулъязмаларын үз эченә алган зур әдәби мирас калдырган. Шартлы рәвештә Банин иҗатын ике өлешкә бүләргә була: Азәрбайҗан темасы, мотивлар, истәлекләр һәм ретроспекция кергән әсәрләр һәм Франция, Европа тематикасына караган әсәрләр.
* 1942 Нами (Nami)
* 1946 Кавказ көннәре (Jours caucasiens)
* 1947 Париж көннәре (Jours parisiens)
* 1951 Эрнст Юнгер белән очрашу (Rencontres avec Ernst Jünger)
* 1959 Мин опиумны сайладым (J'ai choisi l'opium)
* 1961 Соңыннан (Après)
* 1968 Чит ил Франциясе (La France étrangère)
* 1971 Соңгы өмет чакыруы (L'appel de la dernière chance)
* 1971 Эрнст Юнгер портреты (Portrait d'Ernst Jünger : lettres, textes, rencontres)
* 1989 Эрнст Юнгер төрле сурәттә (Ernst Jünger aux faces multiples)
* 1991 Мәрьям сөйләгәннәрдән (Ce que Marie m’a raconté : le dit de la Servante Marie)
# Сент-Клер (Мичиган)

Сент-Клер — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.

# Сент-Клер (Мичиган)
## Тарихы

Сент-Клер шәһәре 1828 елда нигезләнгән.

# Сент-Клер (Мичиган)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 9,340706 км², 9,343044 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 178 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Остербрух

Остербрух — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Остербрух
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,21 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 0 метр биеклектә урнашкан.
# Петржиков (Ческе Будейовице)

Петржиков (чех. Petříkov) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Ческе-Будейовитсе районы һәм SO ORP Trhové Sviny районында урнашкан авыл.

# Петржиков (Ческе Будейовице)
## Географиясе

Мәйданы — 19,362442 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 460 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Петржиков (Ческе Будейовице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Петржиков (Ческе Будейовице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Петржиков (Ческе Будейовице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 609 |
| 1880 | 722 |
| 1890 | 885 |
| 1900 | 834 |
| 1910 | 647 |
| 1921 | 592 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 556 |
| 1950 | 336 |
| 1961 | 387 |
| 1970 | 350 |
| 1980 | 302 |
| 1991 | 274 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 261 |
| 2014 | 275 |
| 2016 | 280 |
| 2017 | 282 |
| 2018 | 294 |
| 2019 | 288 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 284 |
| 2021 | 286 |
| 2021 | 278 |
| 2022 | 288 |
| 2023 | 302 |
| 2024 | 300 |
# Чименөзү (Никсар)

Чименөзү (төр. Çimenözü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Никсар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (4163) Saaremaa

(4163) Saaremaa (лат. Saaremaa) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4163) Saaremaa
## Тарихы

1941 елның 19 апрелендә Лийси Отерма тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1941 HC» саналган.
# NGC 4921

NGC 4921 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4921
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# TP53TG3

TP53TG3 (ингл. TP53 target 3) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Пегелька

Пегелька — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Салат елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 45 км.

# Пегелька
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010800112115200032830
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203283
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Виларацо (Тревизо)

Виларацо — Италиянең Венеция төбәге Кастельфранко-Венето өязендә урнашкан торак пункт.

# Виларацо (Тревизо)
## Географиясе

Виларацо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Виларацо (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Цаков

Цаков (словак. Cakov) — Словакиянең Римавска-Собота округында урнашкан авыл.

# Цаков
## Тарихы

Авыл 1394 елда нигезләнгән.

# Цаков
## Географиясе

Мәйданы — 4,29 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 170 метр биеклектә урнашкан.

# Цаков
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Мариус Максютов

Мариус Максютов — Башкортстанда яшәп иҗат иткән татар шагыйре.
Мариус Фаиз улы Максютов 1937 елның 12 декабрендә Башкортстан АССР Стәрлебаш районы Карагыш авылында колхозчы гаиләсендә туган. 1955 елда район үзәге Стәрлебашта I-санлы урта мәктәпне, 1960 елда Башкортстан дәүләт университетының филология факультетын тәмамлый. 1960-1961 елларда Стәрлетамак районы Кабакош урта мәктәбе директоры булып эшли. 1961-1965 елларда Стәрлебаш, Стәрлетамак районаннарында ВЛКСМ район комитеты секретаре вазифасында.
1965-1968 елларда – Стәрлетамак станок төзу заводының матбугат органы – “Станкостроитель” гәзите мөхәррире.
1968-1996 елларда Кызыл таң республика гәзитенең үз хәбәрчесе. Редакциядә тырыш һәм фидакяр эшләгәне өчен «Башкортстан республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре» дигән почетлы исем ала.
Талантлы җурналист М. Максютовның йөзләрчә мәкаләләре, очерк-сурәтләмәләре, репортаҗлары аша укучы совет кешесенең тормышы, хезмәте, якты киләчәккэ омтылган уй-хыяллары дөньясын күз алдына китерә ала. Аналитик җурналист буларак, Мариус Максютов укучыны дөньяга аек күз белән карарга, аңа дөрес бәя бирергә өйрәтергә омтылды.
Бик күпләр кебек, ул гомере буе “үзе өчен генә” шигырьләр яза, әмма тик 1996 елда гына дуслары һәм танышлары, балалары ярдәме белән “Көзге яфраклар ялкыны” китабы дөнья күрде. Китапка кергән шигырьләр Мариус Максютовны татар шагыйрьләренең беренче сафына куйды. Ә “Җырларымда калырмын” (1998), “Якты эз” (соңгы җыентыкның электрон вариантын аның сайтында табарга була) бу югары бәяне янә беркат раслады.
Мариус Максютов – тирән мәгърифәт, мәдәнияткә ия шәхес иде. Чит ил телләрендә басылган әдәби – публицистик әсэрләрне иркен укый, борынгы гарәп текстларын туплап өйрәнә һәм үзе дә гарәп шрифтында иркен яза иде.
Ул бай һәм киң эчтәлекле китапханә туплаган иде. Шагыйрьның кызы Гүзәл хәтерләвенчә, ул телевизорны өнәми, төрле алымнар кулланып, балаларны китап яратырга өйрәткән. “Үзе дә күп һәм тиз укыр иде, китапка тотыну өчен һәр буш минутны файдаланыргә тырышыр иде”.
“Безнең өйдә һәр вакыт кешеләр күп була иде. Данлы артистлар, галимнәр, язучылар күп була иде. Алар белән, бергә районнардан күпләп аның ярдәменә мохтаҗ кешеләр килә иде”, дип хәтерли Мариусның өлкән улы Азат.
1995 елда ул нык авырый башлый. Табиблар аңа куркыныч яман шеш диагнозы куялар. Бар көчен, рухын аяусыз чир белән көрәшкә кушып, ул якыннарын мәшәкатьләмәскә тырыша, дөньяда мөмкин булганын эшләп калырга ашыга.
Стәрлетамак әдипләре берләшмәсе әшендә катнашып, яшьләргә эшлекле киңәшләре белән ярдәмләшә. XIX гасыр мөселман шагыйре якташыбыз Шәмсетдин Зәки исемендәге премияны гамәлгә куеша.
Мариус Максютов 1999 елның 26 октябрендә вафат булды.
Шигъри, прозаик әсәрләрендә данлаган туган Карагыш авылы зиратында җирләнде.
# Нанги-Тоолок-Тальба

Нанги-Тоолок-Тальба — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ния-Ю елгасының сул ярыннан 26 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.

# Нанги-Тоолок-Тальба
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000065650
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006565
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Новая Яцкавшчына

Новая Яцкавшчына (белар. Новая Яцкаўшчына) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Чачэрский районында урнашкан авыл.

# Новая Яцкавшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Импульс саклану кануны

Импульс саклану кануны яки хәрәкәт микъдарының саклану кануны - тышкы көчләр суммасы нульгә тигез булган очракта, системаның барлык җисемнәре импульсларының вектор суммасы даими зурлык булып саклана.
Классик механикада импульс саклану кануны Ньютон кануннарыннан чыгарыла.
Барлык фундаменталь саклану кануннары кебек үк, импульс саклану кануны, Нөтер теоремасы буенча, фундаменталь симметрия — фәзаның беришлеге белән бәйләнгән.
Беренче тапкыр Рене Декарт тарафыннан тасвирланган.

# Импульс саклану кануны
## Классик механикада

Ньютон механикасында чыгарылу: Ньютонның икенче кануны буенча N кисәкчекләре өчен:
    ${\frac {d{\vec {p}}}{dt}}={\vec {F}},$
биредә: ${\vec {p}}$ система импульсы:
    ${\vec {p}}=\sum _{n=1}^{N}{\vec {p}}_{n},$
    ${\vec {F}}$ — тулы көч
    ${\vec {F}}=\sum _{k=1}^{N}\ {\vec {F}}_{k}^{ext}+\sum _{n=1}^{N}\sum _{m=1}^{N}\ {\vec {F}}_{n,m},\qquad m\neq n,\qquad \qquad (1)$
Ньютонның өченче канунын исәпкә алып: ${\vec {F}}_{n,m}=-{\vec {F}}_{m,n}.$ чыгарабыз:
    ${\frac {d{\vec {p}}}{dt}}=\sum _{k=1}^{N}\ {\vec {F}}_{k}^{ext}\qquad \qquad (2).$
тышкы көчләр суммасы нульгә тигез булган очракта:
    $\sum _{k=1}^{N}\ {\vec {F}}_{k}^{ext}=0,$
табабыз:
    $\!\qquad {\frac {d}{dt}}\sum _{n=1}^{N}{\vec {p}}_{n}=0.$
Шулай итеп:
    $\sum _{n=1}^{N}{\vec {p}}_{n}={\overrightarrow {\mathrm {const} }}\qquad \!$ (даими вектор).

# Импульс саклану кануны
## Квант механикасында

Квант механикасында да импульс саклана.
Корпускуляр үзлекләре белән кисәкчекләр өчен импульс $p=mv$.
Дулкын үзлекләре белән кисәкчекләр өчен импульс $p={\frac {\hbar }{\lambda }}$, биредә $\lambda$ - дулкын озынлыгы
Квант механикасында импульс саклану кануны - координатлар буенча күчеш симметриясенең нәтиҗәсе булып тора.

# Импульс саклану кануны
## Чагыштырмалылык теориясендә

Махсус чагыштырмалылык теориясендә дә импульс саклана. Ләкин биредә импульс болай тизлеккә бәйле:
    $p={\frac {mv}{\sqrt {1-{\frac {v^{2}}{c^{2}}}}}}$
Гомуми чагыштырмалылык теориясендә кәкрәйгән фәза-вакытта импульс локаль рәвештә саклана.
Бу канун энергия-импульс тензорыннан ковариант чыгарылмасы $T_{\nu ;\mu }^{\mu }=0,$ ярдәмендә чыгарыла.
# Акдогу (Илич)

Акдогу (төр. Akdoğu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Илич илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# DNAAF5

DNAAF5 (ингл. Dynein axonemal assembly factor 5) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Лезинье (Луара)

Лезинье (фр. Lézigneux) — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Суский-Млинек

Суский-Млинек — Польшаның Мазовия воеводалыгы Бялобжеги гминасында урнашкан авыл.

# Суский-Млинек
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Малахово (Киров өлкәсе)

Малахово (рус. Малахово) — Киров өлкәсенең Пижанка районында урнашкан авыл.

# Малахово (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Малахово (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Малахово (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Малахово (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Кабачаер (Байбурт)

Кабачаер (төр. Kabaçayır) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Байбурт иле Байбурт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Пила (Жарновиця)

Пила (словак. Píla) — Словакиянең Жарновица округында урнашкан авыл.

# Пила (Жарновиця)
## Тарихы

Авыл 1534 елда нигезләнгән.

# Пила (Жарновиця)
## Географиясе

Мәйданы — 25,62 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 380 метр биеклектә урнашкан.

# Пила (Жарновиця)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Актома (Саркан районы)

Актома (каз. Ақтұма) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Актома (Саркан районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Карабалык

* Балыклар порталы
* Хайваннар порталы
* Биология порталы
Карабалык (лат. Tinca tinca) — карплылар гаиләсендәге төче су балыгы. Европа белән Себер сулыкларында киң таралган. Идель бассейны елгаларында да очрый. Озынлыгы 63 см га кадәр һәм 7,5 кг авырлыкка кадәр җитәргә мөмкин.
Аның озынлыгы 20—40 см, авырлыгы 600—800 г. Яшәвенең 3-4 нче елында җенси җитлегә. Май — июльдә су температурасы 18-20 °C булганда уылдык чәчә. Үрчемлелеге 230-400 мең бөртек уылдык. 10 ел яшиләр.
Карабалык бөҗәк, суүсем, моллюсклар, кысласыманнар белән туклана.
# NGC 2225

NGC 2225 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2225
## Тарихы

Әлеге галактика 1786 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Вожыки

Вожыки (белар. Вожыкі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Минский районында урнашкан авыл.

# Вожыки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Бузе (коммуна)

Бузе (фр. Bouzais) — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
# Беранов

Беранов (чех. Beranov) — Чехиянең Карловы Вары крае Тепла районында урнашкан авыл.

# Беранов
## Географиясе

Мәйданы — 3,875 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Беранов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Беранов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Беранов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 167 |
| 1880 | 167 |
| 1890 | 157 |
| 1900 | 151 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 190 |
| 1921 | 207 |
| 1930 | 179 |
| 1950 | 89 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 69 |
| 1970 | 70 |
| 1980 | 48 |
| 1991 | 42 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 39 |
| 2011 | 29 |
| 2021 | 37 |
# POU5F1B

POU5F1B (ингл. POU class 5 homeobox 1B) — кешенең 8-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сан-Бартоломеу-ду-Отейру

һәм
Сан-Бартоломеу-ду-Отейру — Португалиянең Эвора округына керә торган фрегезия. Портел (Португалия) муниципалитетына карый.

# Сан-Бартоломеу-ду-Отейру
## Географиясе

Мәйданы — .
# Липовец (коммуна)

Липовец — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан коммуна.

# Липовец (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 72 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 137 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Липовец (Румыния), Кепушнень, Кицок, Корбу һәм Фунду-Веий (Липовец, Васлуй) авыллары урнашкан.
# Стайки (Ушацкий районы)

Стайки (белар. Стайкі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.

# Стайки (Ушацкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Грошеря

Грошеря — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. Аниноаса (коммуна, Горж) коммунасына карый.

# Грошеря
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# C11orf98

C11orf98 (ингл. Chromosome 11 open reading frame 98) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Орынбай (авыл)

Орынбай (каз. Орынбай) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Орынбай (авыл)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Винна-Стара

Винна-Стара — Польшаның Подлясье воеводалыгы Цехановец гминасында урнашкан авыл.

# Винна-Стара
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Руди Рамчаран

Руди Рамчаран ул Эдмонтон, Альбертадан Канада кёрлинг уйнаучысы. Ул 1996-1997 елдан 1998-1999 елга кадәр Кевин Мартин өчен өч фасыл уйнаган. Ул такым әгъзасы буларак 1997 елда Тим Һортонс Брайерны откан. Рамчаран такымга 1996 елда кушылган һәм Брайерны откан беренче күренә торган азчылык вәкиле булган. Такым 1997 Лабатт Брайерны откан һәм 1997 ел Форд Дөнья Кёрлинг Чемпионатында дүртенче булган. Рамчаран Брайерны откан бары тик ике күренә торган азчылыктан берсе булган, икенчесе 2000 елда Грег МакАулай белән Брайерны откан Брайан Мики булган. Рамчаранны такымда 1999 елда Картер Райкрофт алыштырган һәм шуннан соң ул кёрлинг дөньясыннан юк булган. Боларның күбесе ул 1999 елда оештырган bonspiel белән бәйле, ул "Дөнья Ачык Классик" буларак мәгълүм. Башта аның фонды $250,000 булган, әмма спонсорлар әз булганга $25,000 кадәр киметелгән һәм күп топ такымнар киткән, бу Рамчаранны каушаткан.
# Бескодык (Түркестан өлкәсе)

Бескодык (каз. Бесқұдық) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Бескодык (Түркестан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Совхозный (Нагайбәк районы)

Совхозный (рус. Совхозный) — Чиләбе өлкәсенең Нагайбәк районы составына керүче авыл.

# Совхозный (Нагайбәк районы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Совхозный (Нагайбәк районы)
## Сәгать поясы

Совхозный (Нагайбәк районы) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Совхозный (Нагайбәк районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (37%), татарлар (4%), казахлар (51%), нагайбәкләр (4%).
# Станетинци (Светий Юрий-об-Щавници)

һәм
Станетинци — Словениянең Светий Юрий-об-Щавници (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Станетинци (Светий Юрий-об-Щавници)
## Географиясе

Мәйданы — 2,68 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 224 ± 1 метр һәм 226 метр биеклектә урнашкан.
# Сарачинело (Козенца)

Сарачинело — Италиянең Калабрия төбәге Прая-а-Маре өязендә урнашкан торак пункт.

# Сарачинело (Козенца)
## Географиясе

Сарачинело Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Сарачинело (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дутверен (Силван)

Дутверен (төр. Dutveren) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Силван илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Зур Өзен

Зур Өзен — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кыссара елгасының уң ярыннан 36 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Зур Өзен
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300212103000032404
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003240
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Стокс (ай кратеры)

Стокс (лат. Stokes) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 54 км булган кратер.

# Стокс (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Джордж Стокс (1819—1903) хөрмәтенә бирелә.

# Стокс (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1964 елда раслана.
# Сен-Бартелеми-Грозон

Сен-Бартелеми-Грозон (фр. Saint-Barthélemy-Grozon, фр. Saint-Barthélemy-le-Pin һәм фр. Pin-d'Issarles) — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
# Спасюки

Спасюки (белар. Спасюкі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.

# Спасюки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.