yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Буланова (Эрбет шәһәр округы)

Буланова (рус. Буланова) — Свердловск өлкәсенең Ирбит шәһәр округы составына керүче авыл.

# Буланова (Эрбет шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Буланова (Эрбет шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
# Дратив

Дратив — Польшаның Люблин воеводалыгы Людвин гминаcында урнашкан авыл.

# Дратив
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (13765) Nansmith

(13765) Nansmith — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13765) Nansmith
## Тарихы

1998 елның 26 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SM138» саналган.
# Блазини-Дольне

Блазини-Дольне — Польшаның Мазовия воеводалыгы Илжа гминасында урнашкан авыл.

# Блазини-Дольне
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сатия (Бриндизи)

Сатия — Италиянең Апулия төбәге Остуни өязендә урнашкан торак пункт.

# Сатия (Бриндизи)
## Географиясе

Сатия Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Сатия (Бриндизи)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# GSC2875-2489

GSC2875-2489 — Персей йолдызлыгында урнашкан A0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,9 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# MYCBP2

MYCBP2 (ингл. MYC binding protein 2 һәм E3 ubiquitin-protein ligase MYCBP2) — кешенең 13-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (13331) 1998 SU52

(13331) 1998 SU52 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13331) 1998 SU52
## Тарихы

1998 елның 30 сентябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SU52» саналган.
# Грас (ай кратеры)

Грас (лат. Grace) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 1,49 км булган кратер.

# Грас (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Англий исеме хөрмәтенә бирелә.

# Грас (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1979 елда раслана.
# Алыкейхалы

Алыкейхалы (әзери. Alıkeyxalı) — Әзербайҗанның Җәбраел районына караган авыл.
# Цона Индузтриале Греитвалд (Болцано)

Цона Индузтриале Греитвалд — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Фортецца өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Индузтриале Греитвалд (Болцано)
## Географиясе

Цона Индузтриале Греитвалд Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Цона Индузтриале Греитвалд (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Арыҗак (Асарҗык)

Арыҗак (төр. Arıcak) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Асарҗык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Нова Весь-Велика (Великопольское воеводалыгы)

һәм
Нова Весь-Велика — Польшаның Великопольское воеводалыгы Пшедеч гминасында урнашкан авыл.

# Нова Весь-Велика (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Зур Саръюга

Зур Саръюга — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Косью елгасының сул ярыннан 80 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 77 км.

# Зур Саръюга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000069597
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006959
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Жмерынка

Жмерынка (укр. Жмеринка, рус. Жмеринка) — Украинаның Винница өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 35354 кеше (2014).

# Жмерынка
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Жмерынка Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.

# Жмерынка
## Тарих

18 гасырда нигезләнгән.

# Жмерынка
## Халык

Туган тел буенча состав, 2001: украин теле — 90,8%, рус теле — 8,5%.
# Хшелице

Хшелице — Польшаның Ополе воеводалыгы Бяла гминасында урнашкан авыл.

# Хшелице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Залесе (гмина Станиславув)

Залесе — Польшаның Мазовия воеводалыгы Станиславув гминасында урнашкан авыл.

# Залесе (гмина Станиславув)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Карачи (Киров өлкәсе)

Карачи (рус. Карачи) — Киров өлкәсенең Нулин районында урнашкан авыл.

# Карачи (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Карачи (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Карачи (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Карачи (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%).
# Үчйол (Нусайбин)

Үчйол (төр. Üçyol) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Нусайбин илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Вжещевице-Нови

Вжещевице-Нови — Польшаның Лодзь воеводалыгы Ласк гминаcында урнашкан авыл.

# Вжещевице-Нови
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сан-Себастьян-да-Бела-Виста

Сан-Себастьян-да-Бела-Виста — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Сан-Себастьян-да-Бела-Виста
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 167,157 км².
# Якут аты

Якут аты (сах. саха ата) — төньяк урман төрендәге көнчыгыш төркемгә керүче җирле атлар токымы. Эш аты буларак кулланыла, шулай ук ит һәм кымыз өчен асрыйлар. Токымда 5 җирле төр бар: калыма, яна, үзәк, вилюй, тайга. Якут аты кушылгаклары нигезендә мегежек аты (кузнецк һәм рус авыр йөк аты белән) һәм лена буе аты (орлов юртагы һәм рус авыр йөк аты белән) яңа токымнарын китереп чыгарганнар. Җилкә биеклеге 131–141, гәүдә кыек озынлыгы 138–150, күкрәк колачы 158–182, уч колачы 16,4–19,7 см. Тереләй авырлыгы 380–600 кг. Токымны Якутиядә үрчетәләр.

# Якут аты
## Якут токомло атлар Якутск гербында

Якут токомло атлар Якутск гербында урнаша. Якутск гербы тулы версиясендә «Сэргэ» дип аталган гыйбәдәт агач манараларны ике яктан тоталар. Сэргэ өстендә кымыз эчү өчен милли савыт Чорон урнаша. Сэргэләргә кече герб беркетелгән.
# Гацькавшчына

Гацькавшчына (белар. Гацькаўшчына) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.

# Гацькавшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Риу-Мау (Пенафиел)

Риу-Мау — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Пенафиел муниципалитетына карый.

# Риу-Мау (Пенафиел)
## Географиясе

Мәйданы — 5,64 км².
# Челтек (Шаркикараагач)

Челтек (төр. Çeltek) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Ыспарта иле Шаркикараагач илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Линвуд (Нью-Йорк)

һәм
Линвуд — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Линвуд (Нью-Йорк)
## Географиясе

Линвуд халык санын алу урыны мәйданы — 2,405057 км², 0,929 квадрат миль, 2,405117 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 938 Фут биеклектә урнашкан.
# Уэлаго

Уэлаго (исп. Huélago) — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Уэлаго
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 32,79 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 913 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Татарстан Республикасының Атказанган эчке эшләр органнары хезмәткәре

Татарстан Республикасының Атказанган эчке эшләр органнары хезмәткәре — ТР мактаулы исемнәренең берсе. 2000 елда булдырылган.
Татарстан Президенты тарафыннан Татарстан Республикасы эчке эшләр органнарының Татарстан Республикасы эчке эшләр органнарында кимендә 10 ел хезмәт итүче югары квалификацияле хезмәткәрләренә хокук тәртибен саклаудагы, җинаятьчелеккә каршы көрәштәге, җәмәгать иминлеген тәэмин итүдәге, фәнне үстерүдәге, эчке эшләр органнары кадрларын әзерләүдәге һәм тәрбияләүдәге аерым казанышлары өчен бирелә.
# Страшкув (гмина Костелець)

Страшкув — Польшаның Великопольское воеводалыгы Косцелец гминасында урнашкан авыл.

# Страшкув (гмина Костелець)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Коштаулы

Коштаулы, Коштавыл — Татарстан Республикасының Апас районына керүче авыл.

# Коштаулы
## Географик урнашуы

Сембер—Свияжск тимер юл тармагы янында урнашкан. Апас шәһәр тибындагы бистәсеннән 18 км көньяк-көнбатышка урнашкан.

# Коштаулы
## Атаманың этимологиясе

Топоним "кош" сүзе һәм "тау" оронимик терминының кушылуы нәтиҗәсендә барлыкка килгән.

# Коштаулы
## Тарих

Авыл 1647—1651 елларда беренче мәртәбә искә алына. XVIII гасырдан алып XIX гасырның беренче яртысына кадәр авыл халкы шәһәр крестьяннары итеп исәпләнгән. Игенчелек, терлек үрчетү, тимер һәм каеш сбруя һөнәрләре белән шөгыльләнгәннәр. XX гасырның башында авылда 1 мәчет, мәдрәсә, 2 җил тегермәне, 2 тимерче алачыгы, 5 төрле ашамлык кибете булуы теркәлә. 1920 елга кадәр авыл Казан губернасы Тәтеш өязе Черки-Килдураз вулысына кергән, 1927 елдан ТАССРның Буа кантонына керә. 1930 елның 10 августыннан алып Апас районына, 1963 елның 1 февраленнән Буа районына, 1964 елның 4 мартыннан тагын Апас районына кайтарыла.

# Коштаулы
## Икътисади әһәмияте

Хәзерге көндә авыл халкы игенчелек һәм сөтчелек белән мәшһүр. Авылда май заводы урнашкан.

# Коштаулы
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.5 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 4.9 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.9 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.4 °C | -9.7 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
# PLSCR4

PLSCR4 (ингл. Phospholipid scramblase 4 һәм Phospholipid scramblase 4) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Галены

Галены (белар. Галены) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.

# Галены
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# CREG2

CREG2 (ингл. Cellular repressor of E1A stimulated genes 2) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Олимпиаштадион (Мүнхен)

Олимпиаштадион — Алманиянең Мүнхен шәһәрендә урнашкан стадион. Җәйге Олимпия уеннары 1972, Бавария һәм Мүнхен өчен өй стадионы булып тора.
Стадион 1974 елда дөнья чемпионаты, 1988 елда Европа чемпионаты уеннарын; 1996 елда УЕФА Европа лигасы, 1979, 1993 һәм 1997 елларда УЕФА Чемпионнар лигасы финалларын; 1972 елгы җәйге Олимпия уеннары ярышларын кабул иткән.
# Дрогичани

Дрогичани — Польшаның Люблин воеводалыгы Ухане гминаcында урнашкан авыл.

# Дрогичани
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ахун (Бүздәк районы)

Ахун (рус. Староахуново, Ахун) — Башкортстанның Бүздәк районындагы татар авылы, Күзәй авыл советына керә. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 387 кешенең яшәве мәгълүм. Иске карталарда ике авыл буларак теркәлгән: Иске Ахун һәм 2нче Ахун.

# Ахун (Бүздәк районы)
### Демография

1917 елда Ахунда 520 кеше яши, милләте буенча барысы татарлар. 2нче Ахунда 52 татар һәм 9 типтәр яши.
Өч ел узуга, 1920 елда Иске Ахунда 543 татар һәм 1 рус, 2нче Ахунда 65 татар исәпкә алына.
2002 елда 2 торак пункты буларак исәпкә алынган Иске Ахун һәм 2нче Ахун. Иске Ахунда – 30% татар, 56% башкортлар, 2нче Ахунда – 100% башкорт.

# Ахун (Бүздәк районы)
## Социаль тармак

Авылда төп (9 класслы) урта мәктәп эшли.

# Ахун (Бүздәк районы)
## Авылның атаклы кешеләре

* Айрат Арсланов (1928-2010) – Татарстан һәм РСФСР халык артисты.

# Ахун (Бүздәк районы)
## Географик урынлашу

* район үзәгенә кадәр (Бүздәк): 50 км
* тимер юл станциясенә: 35 км
* авыл советы үзәгенә (Күзәй): 5 км.
# Айдыноҗак (Геваш)

Айдыноҗак (төр. Aydınocak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Геваш илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# SUCLG2

SUCLG2 (ингл. Succinate-CoA ligase GDP-forming subunit beta) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Розвелл (Көньяк Дакота)

Розвелл — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Розвелл (Көньяк Дакота)
## Географиясе

Розвелл халык санын алу урыны мәйданы — 1,054913 км², 3,660715 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 428 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 779

NGC 779 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 779
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Боннфонтен (Юра)

Боннфонтен (фр. Bonnefontaine) — Франциянең Юра департаментына караган коммуна.

# Боннфонтен (Юра)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,80 км².
# DHRS4

DHRS4 (ингл. Dehydrogenase/reductase 4) — кешенең 14-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Карабүрчек (Чорум)

Карабүрчек (төр. Karabürçek) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Чорум илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сьвйонтки (Лодзь воеводалыгы)

Сьвйонтки — Польшаның Лодзь воеводалыгы Клёнова гминаcында урнашкан авыл.

# Сьвйонтки (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тулма (авыл)

Тулма (рус. Тулма) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче бистә.

# Тулма (авыл)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Тулма (авыл)
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.

# Тулма (авыл)
## Халык

2010 елда биредә 8 кеше яшәве билгеле.
2010 елгы җанисәп буенча авылда руслар (97%) яши.
# Кече Беберка

Кече Беберка (рус. Малая Беберка) — Коми Республикасының Луза буе районында урнашкан авыл.

# Кече Беберка
## Климат

Кече Беберка климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Кече Беберка
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (84%), руслар (14%).
# Нересхайм

Нересхайм (алман. Neresheim) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Нересхайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 118,52 км² (2004). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 503 метр биеклектә урнашкан.
# GIGYF2

GIGYF2 (ингл. GRB10 interacting GYF protein 2 һәм PERQ amino acid-rich with GYF domain-containing protein 2) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# IC 1039

IC 1039 — Сөмбелә йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 1039
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1039, PGC 52428, 2MASX J14402938+0325581, NPM1G +03.0443, Z 47-133, Z 1438.0+0338, NFP J144029.4+032558, SDSS J144029.40+032557.9, SDSS J144029.40+032557.8 һәм LEDA 52428 буларак та сурәтләнә.
# Лисини (Силезия воеводалыгы)

һәм
Лисини — Польшаның Силезия воеводалыгы Конецполь гминасында урнашкан авыл.

# Лисини (Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Езерово (Варна өлкәсе)

Езерово — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. Белослав җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Езерово (Варна өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 12 метр биеклектә урнашкан.
# Qazan cirlärendä azatlıq suğışları

Qazan cirlärendä azatlıq suğışları (Qazan suğışı) ul 1552-1556. yıllarda Qazan xanlığın torğızu öçen barğan milli azatlıq köräşe.
Urıs yawlap aluçılarına qarşı suğışlarda Tatar, Çuaş, Çirmeş, Mordwa, Udmurt xalıqları qatnaşa. Baş kütäreçelärneñ citäkçeläre: Mamışbirde, Säyet Üsäyen, Tuaqmış Şahzadä, Sarı Batır, Kebenke (Kibäk) morza, Qulay morza h.b. Baş kütärüçelär tözegän töp qarşılıq üzäkläre bulğan Çalım häm Mişätamaq qälğä-qorılmaları belän bergä şulay uq Üternäs şähärleğen sanap kitü döres bulır. Bu şähärleklärdä zur köç tuplana, kübesendä möstäqil xökümätlär tözelä; alarğa Bolın häm Taw yaqlarınıñ baytaq öleşe buysına. İvan IV xökümäte baş kütärüçeläre köçlären ciñü öçen zur ğäskäri berämlekläre qullana. Milli azatlıq öçen köräşüçe meñlägän keşe cäzalap üterelä.
# Пуенте Каризал, Атеска (Чилапа де Алварез)

һәм
Пуенте Каризал, Атеска — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Чилапа-де-Альварес муниципалитеты составына керә.

# Пуенте Каризал, Атеска (Чилапа де Алварез)
## Географиясе

Пуенте Каризал, Атеска Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Пуенте Каризал, Атеска (Чилапа де Алварез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Пуенте Каризал, Атеска (Чилапа де Алварез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Өзалпер (Ешилъюрт)

Өзалпер (төр. Özalper) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Ешилъюрт илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Санкт-Петер-ам-Оттерсбах

Санкт-Петер-ам-Оттерсбах — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. Зюдостштайермарк округы составына керә.

# Санкт-Петер-ам-Оттерсбах
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 380 метр биеклектә урнашкан. Ягерберг коммуналары белән чиктәш.
# NGC 4729

NGC 4729 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4729
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Мөнир Әбүбәкеров

Мөнир Әбүбәкеров (7 март 1954 ел) — дәүләт хезмәткәре, үзешчән рәссам. 1995 елдан — Башкортстан Дәүләт Җыелышы — Корылтайның Вәкилләр палатасы оештыру бүлегенең баш белгече, 1998-2015 елларда кеше хокуклары буенча сектор мөдире.

# Мөнир Әбүбәкеров
## Биографиясе

Мөнир Риза улы Әбүбәкеров 1954 елның 7 мартында Башкорт АССРның Салават районы Аркавыл авылында туа.
1971 елда авылында урта мәктәпне тәмамлаганнан соң, 1972—1978 елларда Башкорт дәүләт медицина институтының санитар-гигиена факультетында югары һөнәри белем ала.
Хезмәт юлын Салават районында санитар-эпидемиология станциясендә санитар табибы булып башлый.
1987 елда Салават район Советы башкарма комитеты секретаре итеп сайлана, 1991—1992 елларда район Советы башкарма комитеты рәисе урынбасары була.
1991 елдан — Саклык банкысының Салават районы бүлекчәсе управляющие, 1995 елдан — Башкортстан Дәүләт Җыелышы — Корылтайның Вәкиллләр палатасы оештыру бүлегенең баш белгече, 1998 елда кеше хокуклары буенча сектор мөдире итеп тәгаенләнә һәм бу вазыйфада 17 ел эшли.

# Мөнир Әбүбәкеров
## Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре

* Россия Федерациясенең Кеше хокуклары буенча уполномоченныеның Мактау кәгазе.

# Мөнир Әбүбәкеров
## Кызыксынуы

Авыл табигатен сурәтләргә ярата. Аның эшләрендә чынбарлык, табигыйлек ачык чагылыш таба. Салават районының Малаяз авылында, Салават Юлаев музеенда, Янгантауда, Уфада күргәзмәләре үтә.
«Печән мәле» (2016), «Кылган» (2015), «Курай белән натюрморт» (2017), «Уралда май» (2017), «Кышкы миләш» (2018), «Хәтер» дип аталган хезмәтләре аеруча танылу алган.
# (20475) 1999 NU11

(20475) 1999 NU11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20475) 1999 NU11
## Тарихы

1999 елның 13 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NU11» саналган.
# Перу-Ротунд

Перу-Ротунд — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. Ненчулешть (коммуна) коммунасына карый.

# Перу-Ротунд
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.