yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Инбер Япаров

Инбер Япаров (20 сентябрь 1950 ел) — галим-географ, югары мәктәп укытучысы. География фәннәре кандидаты (1990), доцент (1994).

# Инбер Япаров
## Биографиясе

Инбер Мөхәммәт улы Япаров 1950 елның 20 сентябрендә БАССРның Дуван районы Кадер авылында туган. Кадер сигезьеллык мәктәбе тәмамлаганнан соң, 1969 елда Мәсәгуть педагогия училищесын кызыл диплом белән тәмамлый.
1974 елда Башкорт дәүләт университетын тәмамлый.
1982 елдан Башкорт дәүләт университетында ассистент, өлкән укытучы, доцент, география һәм гидрология, физик география, туган якны өйрәнү һәм туризм кафедрасында эшли
2007 елдан — география факультеты деканы.
Укыткан дисциплиналары:
* «Рәсәйнең физик географиясе»
* «Ландшафтны өйрәнү»
* «Географиянең хәзерге проблемалары»
* «Ландшафтларның динамикасы һәм эшләп торуы»
* «Җирнең физик-географик закончалыклары»
* «Географиягә кереш»

# Инбер Япаров
## Гыйльми эшчәнлеге

Инбер Мөхәммәт улы университетта 35 ел хезмәт куя. Физик география кафедрасында 30 ел эшли.
И. М. Япаров югары квалификацияле географлар әзерләүгә зур өлеш кертә, аның җитәкчелегендә бик күп кандидатлык диссертациясе әзерләнеп, яклана.
Инбер Япаров фәнни хезмәтләрен табигать объектларын, башкорт халык авыз иҗатын, этногенетик риваять һәм легендаларын тирән өйрәнеп, аларга нигезләнеп яза.
Инбер Мөхәммәт улы җәмәгать эшендә дә бик актив катнаша. Авыл һәм шәһәрләрдә Башкортстан географиясе һәм геологиясе темаларына лекцияләр укый, еш кына газета -журналларда үз язмаларын бастыра.
«Башкорт энциклопедиясе» фәнни нәшриятының гыйльми-редакцион советы һәм мөхәрририят коллегиясе әгъзасы (рәисе — И. М. Илһамов).

# Инбер Япаров
## Хезмәтләре

* Типология и генезис суходольных лугово-пастбищных ландшафтов Западной Башкирии : диссертация … кандидата географических наук : 11.00.01 / Ташк. гос. ун-т им. В. И. Ленина. — Воронеж, 1988. — 276 с. : ил. Физическая география, геофизика и геохимия ландшафтов OD 61 90-11/83

# Инбер Япаров
## Мактаулы исемнәре

* Башкортстан Республикасының Мактау грамотасы (2009)
# Осгуд (Индиана)

Осгуд — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Осгуд (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Осгуд (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 3,847085 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 300 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Лука (Тревизо)

Лука — Италиянең Венеция төбәге Фрегона өязендә урнашкан торак пункт.

# Лука (Тревизо)
## Географиясе

Лука Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Лука (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гурбанчы

Гурбанчы (әзери. Qurbançı) — Әзербайҗанның Гобустан районына караган авыл.
# Вольдемар Виролайнен

Вольдемар Виролайнен (1901, Санкт-Пиᴛырбур, Санкт-Пиᴛырбур губернасы, Россия империясе—1983, Ленинград, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе) — сəʙит дәүләт эшлеклесе. Бөтенсоюз транспорт академиясен (1939) бетергән. Төньяк тимер юл башлыгы урынбасары (1942-?), Yктәбeр тимер юлы башлыгы (?-1947), Карел-Фин ССР Министрлар шурасы рәисе (1947-1950). 1-2 чакырылышлары Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе Югары шурасы депутаты.
# Гординештий Ной (Единец)

Гординештий Ной (рум. һәм молдав. Gordineștii Noi ) — Молдова Республикасының Единец районына караган авыл.
# Плес (Бавария)

Плес — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Плес (Бавария)
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Плес (Бавария)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,39 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 558 метр биеклектә урнашкан.
# Сент-Эньян-де-Нуайе

Сент-Эньян-де-Нуайе (фр. Saint-Aignan-des-Noyers) — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
# Загародная

Загародная (белар. Загародная) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.

# Загародная
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Мукополисахаридоз

Мукополисахаридоз (МПС) — мукополисахаридлар гидролизы ферментлары кимчелеге белән бәйле нәселле чирләр төркеме (глюкозидазалар). Тәмамланмаган алмашу эшләнмәләре төрле тукыма һәм әгъзалардагы күзәнәк эчендәге вакуольләрдә туплана һәм сидектә дә табыла.
1. Нәселдәнлек төре аутосом-рецессивлы, чыгарма X-хромосома белән бәйләнгән рецессивлы нәселдәнлек төре белән Һунтер чиренең ике астибы гына.
2. Системалы күренешләре МПС тибына бәйле һәм аңа башның бит өлешенең аномалияләре, сөлтәр аномалияләре, акыл артталыгы һәм йөрәк чирләре керә.
3. Кератопатия мөгезкатлау эпителиенең нокталы томанлануы һәм таралган стромаль томанланулар белән сыйфатлана (рәс. 9.64б). Һунтер һәм Санфилиппо чирләреннән кала барлык МПС типларында кератопатияне күзәтәләр. Һурлер һәм Шейе синдромында мөгезкатлау патологиясе күбрәк чагылган, аны туганда ачыклыйлар. Мөгезкатлау томанлануын тумыштагы глаукома, кызылчадагы кератопатия, тумыштагы нәселле эндотелиаль дистрофия һәм тудыру җәрәхәтеннән аерырга кирәк.
4. Күз ягыннан башка күренешләр
а) пигментлы ретинопатия (Моркио һәм Маротто-Лами чирләреннән кала барлык очракларда);
б) КН атрофиясе (МПС барлык алты типларында, әмма Һурлер синдромында — күбрәк чагылган);
в) глаукома сирәк очрый.
# Дьюи-Гамболдт (Аризона)

Дьюи-Гамболдт — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Дьюи-Гамболдт (Аризона)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 48,145189 км², 48,145606 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1396 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Фогас-де-Тордера

Фогас-де-Тордера (кат. Fogars de la Selva) — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Фогас-де-Тордера
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 32,1 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 45 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (7548) Энгстром

(7548) Энгстром (лат. Engstrom) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7548) Энгстром
## Тарихы

1980 елның 16 мартында К.-И. Лагерквист тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 FW2» саналган.
# Бокельвиц

Бокельвиц (алман. Bockelwitz) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Бокельвиц
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 34,54 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 215 метр биеклектә урнашкан.
# Газилер (Һадим)

Газилер (төр. Gaziler) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Һадим илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Аналык миомасы

Миома—аналыкның мускул тукымаларында ясалган яман булмаган шеш.
Гадәттә 30 яшьтән узган хатын-кызларда күзәтелә. Күп вакытларда шеш акрын үсә. Ул сидек куыгы, йә туры эчәк ягына таба үсеп, аларны кысарга мөмкин. Мондый вакытта авырту сизелә башлый. Шеш зур булып үссә, үз «күчәре» тирәсендә бөтерелеп, некроз (тукыма һәм күзәнәкләрнең эшчәнлеге тукталуы) барлыкка килә.
Шешләр зур булмаганда һәм көчле кан китү күзәтелмәгән очракларда, дарулар белән консерватив дәвалау алып баралар. Әгәр дә шешнең үсүе тиз һәм кан китүләре еш, көчле булса, наркоз белән операция ясыйлар.
# Милачев (Турецкий повяты)

һәм
Милачев — Польшаның Великопольское воеводалыгы Малянув гминасында урнашкан авыл.

# Милачев (Турецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ортаөрен (Акчакале)

Ортаөрен (төр. Ortaören) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Акчакале илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кәшәле

Кәшәле — Башкортстанның Мәләвез районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453870, ГАТОБК коды — 80241860002.

# Кәшәле
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1 кешенең яшәве мәгълүм.
# (10888) Yamatano-orochi

(10888) Yamatano-orochi (лат. Yamatano-orochi) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10888) Yamatano-orochi
## Тарихы

1996 елның 6 декабрендә Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 XT30» саналган.
# (7772) 1992 EQ15

(7772) 1992 EQ15 (лат. 1992 EQ15) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7772) 1992 EQ15
## Тарихы

1992 елның 1 мартында UESAC тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 EQ15» саналган.
# Колораду (Парана)

Колораду — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.

# Колораду (Парана)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 412,233 км².
# Лена Абдрахманова

Абдрахманова Лена Абдулбарый кызы (10 июнь 1971 ел) — журналист, корреспондент
2006 елдан Журналистлар берлеге әгъзасы. Шәһит Ходайбирдин исемендәге премия лауреаты (2010).

# Лена Абдрахманова
## Биографиясе

Лена Абдулбарый кызы Абдрахманова 1971 елның 10 июнендә БАССРның Күгәрчен районы Азнагол авылында туган.

# Лена Абдрахманова
## Хезмәт эшчәнлеге

Лена Абдулбарый кызы 1995 елда М. Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогия университетын тәмамлаган.
1996 елдан алып Мәләвез шәһәре мәктәпләрендә укытучы булып эшли.
2002 елдан «Күнгәк» гәзите корректоры, тәрҗемәчесе, 2006 елдан алып — бүлек мөдире.
«Ничек яшисең, башкорт авылы?» (2010) мәкаләләр циклы, шулай ук социаль тематикага багышланган публицистик хезмәтләр авторы.
2010 елда «Ничек яшисең, башкорт авылы?» (2010) мәкаләләр циклы Шәһит Ходайбирдин исемендәге премиягә лаек була.

# Лена Абдрахманова
## Бүләкләре

Шәһит Ходайбирдин исемендәге премия

# Лена Абдрахманова
## Чыганак

Абдрахманова Лена Абдулбарый кыҙы // Башкорт энциклопедиясе — Уфа: «Башкорт энциклопедиясе» гыйльми-нәшрият комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.
# Сереяк

Сереяк (фр. Séreilhac) — Франциянең Югары Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
# Валя-Римникулуй (коммуна)

Валя-Римникулуй — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан коммуна.

# Валя-Римникулуй (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5623 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 119 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Валя-Римникулуй, Оряву һәм Рубла авыллары урнашкан.
# Эль Калабазалито (Зиватанехо де Азуета)

Эль Калабазалито — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Сиуатанехо-де-Асуэта муниципалитеты составына керә.

# Эль Калабазалито (Зиватанехо де Азуета)
## Географиясе

Эль Калабазалито Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Калабазалито (Зиватанехо де Азуета)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Калабазалито (Зиватанехо де Азуета)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Кешенең күтәрелмә кыршау эчәге

Күтәрелмә кыршау эчәк (colon ascendens) сукыр эчәктән алып бавырның уң өлешенең аскы өслегенә кадәр урнашып, сулга борылып, кыршау эчәкнең уң бөгелешен (flexura coli dextra) ясый.
· Күтәрелмә кыршау эчәкнең арткы өслеге корсак тышчасына яндаш һәм корсак ярысы белән капланмаган (ягъни юан эчәкнең әлеге бүлеге мезоперитонеаль урнашкан).
Топография
· Алдан күтәрелмә эчәккә яндаш булып нечкә эчәк элмәкләре һәм корсакның алгы тышчасы тора.
· Арттан – янбаш мускулы, билнең шакмаклы мускулы, корсакның аркылы мускулы, уң бөер.
· Латераль – корсак тышчасы.
· Медиаль – нечкә эчәк элмәкләре.
# (4363) Сергей

(4363) Сергей (лат. Sergej) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4363) Сергей
## Тарихы

1978 елның 2 октябрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 TU7» саналган.
# NGC 5357

NGC 5357 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5357
## Тарихы

Әлеге галактика 1835 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Варашылы (Сенненский районы)

Варашылы (белар. Варашылы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.

# Варашылы (Сенненский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Салави (Гродзенский районы)

Салави (белар. Салаўі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.

# Салави (Гродзенский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# (16265) Lemay

(16265) Lemay — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16265) Lemay
## Тарихы

2000 елның 7 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 JL43» саналган.
# Ланаха

Ланаха (исп. Lanaja) — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Ланаха
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 183,695807 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 369 метр биеклектә урнашкан.
# Мондалфорно (Бьела)

Мондалфорно — Италиянең Пьемонт төбәге Меццана-Мортильенго өязендә урнашкан торак пункт.

# Мондалфорно (Бьела)
## Географиясе

Мондалфорно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Мондалфорно (Бьела)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# PLAC8L1

PLAC8L1 (ингл. PLAC8 like 1) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (14369) 1988 UV

(14369) 1988 UV — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14369) 1988 UV
## Тарихы

1988 елның 18 октябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 UV» саналган.
# Күркереусу (станция)

Күркереусу (каз. Күркіреусу) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Күркереусу (станция)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Хакбилир (Кемах)

Хакбилир (төр. Hakbilir) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Кемах илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Кылна (авыл)

һәм
Кылна — Татарстан Республикасының Буа районында бетерелгән авыл.

# Кылна (авыл)
## Географиясе

Кылна авылы Кылна елгасының сул як ярында, Зөя елгасына койган урыннан ерак түгел урнашкан.

# Кылна (авыл)
## Тарихы

1652 елда Кылна елгасында Кылна зинданы Иван Семенович һәм Никифор Ефимович Колодничийга карый..
1678 елда Зөя өязенең Кылна авылы Автоном Никифорович Колодничийныкы булган.
1702 елда А. И. Анненков А. Н. Колодничийдан аңа бирелгән һәм Ф. М. Есиповтан сатып алынган крестьяннарны Знаменское Кылна авылыннан Знаменское Рызлей авылына күчерә.
1710 елда, халык санын алу вакытында, Зөя өязенең Каменка станы Кылна авылында 1 алпавыт була: Ф.М. Есипов. Авылда 6 крестьян ишегалды булган.
1717 елда, ландрат исәбен алу вакытында, Зөя өязенең Каменка станы Кылна авылында 1 алпавыт була: Ф.М. Есипов. Авылда 9 ишегалдында 86 крестьян булган: 40 ир-ат һәм 46 хатын-кыз..
1780 елда Сембер наместниклыгы төзелә һәм Кылна елгасы буендагы Кылна авылы Зөя өязеннән Сембер өязенә күчә. Ревизия әкиятләре буенча авылда 64 алпавыт крестьяннар исәпләнә.
1811 елда, 6 нчы җан башыннан исәпкә алу вакытында, Сембер губернасы Буа округының Знаменское Кылна авылында 1 алпавыт булган: Н. П. Есипов. Авылда 107 ир-ат крестьяны яшәгән.
1850 елда, 9 нчы җан исәбен алу вакытында, Буа өязе, Сембер губернасы Знаменское Кылна авылында 1 алпавыт була: А.А. Есипова. Авылда 214 крестьян яши: 104 ир-ат һәм 110 хатын-кыз.
1900 еллар башында Сембер губернасы, Буа өязе Борындык вулысы составына керә.
1938-1950 елларда Татарстан АССРның Олы Тархан районы Рус Киштәге авыл советы составына керә.
1950 еллар башында Буа районы Кыят авыл җирлеге составына тапшырыла .
1970 елларда авыл бетерелә.
# HD20504

HD20504 — Мичнда урнашкан A1mA5-F2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,139 ± 0,009 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Оргоешть

Оргоешть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. Богденешть (коммуна, Васлуй) коммунасына карый.

# Оргоешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 182 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сен-Дени-де-Гастин

Сен-Дени-де-Гастин (фр. Saint-Denis-de-Gastines) — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
# Юкарычөплү (Гөлбашы)

Юкарычөплү (төр. Yukarıçöplü) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Гөлбашы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Atomic Heart

Atomic Heart (инглиз теленнән тәрҗемә иткәндә — «Атом йөрәге») — беренче заттан шутер жанрындагы рольле уен элементлары белән санак уены. Россия Mundfish студиясе тарафыннан эшләнгән. Проект 2023 елның 21 февралендә PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X/S консольләре һәм Windows операцион системасы белән шәхси санаклар өчен чыгарылган. Уен Россия һәм БДБ илләре территориясендә VK компаниясе дистрибьюторы булып тора. Atomic Heart БДБ территориясендә бердәнбер рәсми тарату мәйданчыгы Windows платформасы өчен VK Play цифрлы кибете була. Азия төбәгендә проектны дистрибуция белән 4Divinity нәшрияты шөгыльләнә, ә бөтен калган дөньяда Франция компаниясе Focus Entertainment шөгыльләнә. Atomic Heart башка илләрдә Steam цифрлы кибете аша чыгарыла.
Atomic Heart вакыйгалары альтернатив ССРБда бара, анда ил роботларны күпләп җитештерүгә чыккан. Бу роботлар ил халкына хезмәт күрсәтә. Уенның төп герое — майор Сергей Нечаев, П-3 псевдонимы астында совет разведкасы агенты. Ул КазССРда урнашкан «3826» код исеме астында роботлар җитештерү предприятиесенә килгән. Билгесез сәбәпләр аркасында объекттагы роботлар персоналга һөҗүм иткәннәр, ә аннары «3826»ны басып алганнар. Хәзер майор Нечаевка хәлне хәл итәргә һәм роботларны туктатырга гына түгел, ә вакыйганың сәбәбен дә ачыкларга кирәк. Уен беренче заттан карау белән көрәшне үз эченә ала; уен барышында персонаж төрле кораллар таба һәм төзергә ала. Mundfish генераль директоры Роберт Багратуни сүзләренчә, уен дөньясы төньякта Арктикадан көньякта Алтай тауларына кадәр «бөтен Совет Берлеге, киң даирә» булып тора; уен локацияләре, мәсәлән, «3826» җир асты һәм җир өстендәге объектлары, бөтен картада бар һәм тимер юллар белән тоташтырылган.
Эшләү вакытында студия хезмәткәрләре эш шартларына зарланганнар, релиз датасы берничә тапкыр күчерелгән, кайбер халыкара басмалар Mundfish җитәкчеләренең Россия хакимияте белән мөмкин булган бәйләнеше аркасында Россиянең Украинага бәреп керүе фонында уенны бойкотларга чакырган. Әмма чыгарылыштан соң проект Россия һәм чит ил уен матбугатыннан башлыча уңай бәяләмәләр алган. Atomic Heart'ның өстенлекләренә кешеләр совет эстетикасында сыйфатлы сеттинг, персонажлар һәм дөнья дизайны, музыкаль озата бару, шулай ук Windows өчен уен версиясен оптимизацияне кертәләр. Уен процессы һәм сюжет ике төрле кабул ителгән, баглар һәм программа бозылулары тәнкыйтьләнгән. Журналистлар билгеләп үткәнчә, проектны төзүчеләр өчен күп яктан илһам чыганагы булып BioShock һәм Fallout серияләре уеннары тора.
2023 елның язында Atomic Heart XYZ School сораштыруына ярашлы рәвештә Россия геймерларының яраткан ватан уены дип аталган.

# Atomic Heart
## Уен процессы

Atomic Heart — рольле уен элементлары белән беренче заттан маҗаралы шутер. Уенда төрле якын һәм ерак сугыш кораллары тәкъдим ителә. Коралларны үзгәртергә мөмкин. Вакыйгалар урыны — «3826» код исеме астында комплексның ачык дөньясы. Уенда кулдан килгән әйберләрдән корал ясау мөмкинлеге белән крафтинг системасы бар. Металл өлешләрне дәрәҗәләрдә табарга, роботлардан яки төрле приборлардан аерып алырга мөмкин — бу утлы коралларга да, якын сугыш коралларына да кагыла.
# Телавар

Телавар (әзери. Telavar) — Әзербайҗанның Ярдымлы районына караган авыл.
# Ле-Ту

Ле-Ту (фр. Le Thou) — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Локалита Валичеле I (Рим)

Локалита Валичеле I — Италиянең Лацио төбәге Каве өязендә урнашкан торак пункт.

# Локалита Валичеле I (Рим)
## Географиясе

Локалита Валичеле I Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Локалита Валичеле I (Рим)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Изге София Соборы

Изге София Соборы — Бөек Новгороднын баш праваслау храмы. 1045-1050 елларда төзелә. Русиядә славяннар белән төзелгән ин борынгы храм була.
Карачаево-Черкессияда Нижний Архыз касабасында X гасырда аланнар белән төзелгән храмнар иң борынгы дип исәпләнә.
# Калн (Пенсильвания)

һәм
Калн — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Калн (Пенсильвания)
## Географиясе

Калн халык санын алу урыны мәйданы — 2,089727 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 345 Фут биеклектә урнашкан.
# Венеция-Ферми (Бергамо)

Венеция-Ферми — Италиянең Ломбардия төбәге Фара-Джера-д'Адда өязендә урнашкан торак пункт.

# Венеция-Ферми (Бергамо)
## Географиясе

Венеция-Ферми Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Венеция-Ферми (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.