yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Арсланлы (Чифтелер)

Арсланлы (төр. Arslanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Чифтелер илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (11158) Cirou

(11158) Cirou — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11158) Cirou
## Тарихы

1998 елның 8 гыйнварында ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 AJ6» саналган.
# Ди (Дром)

Ди — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
# Иделер (ай кратеры)

Иделер (лат. Ideler) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 37,77 км булган кратер.

# Иделер (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Христиан Людвиг Иделер (1766—1846) хөрмәтенә бирелә.

# Иделер (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Валтер Тобаҗи (Мантова)

Валтер Тобаҗи — Италиянең Ломбардия төбәге Казалольдо өязендә урнашкан торак пункт.

# Валтер Тобаҗи (Мантова)
## Географиясе

Валтер Тобаҗи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Валтер Тобаҗи (Мантова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Веприка

Веприка — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Смоленск өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАС/ИДЕЛ/2231/1122/13 урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Веприка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Угра елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша елгасы кушылган урындан алып Ука кушылдыктары бассейны, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010100412110000021634
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110002163
* Бассейн коды — 09.01.01.004
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Мэндон (Вермонт)

Мэндон — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Мэндон (Вермонт)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 38,1 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 571 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Кастельно-де-Леви

Кастельно-де-Леви (фр. Castelnau-de-Lévis) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.

# Кастельно-де-Леви
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 21,42 км².
# Ламбрюис

Ламбрюис (фр. Lambruisse) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Сент-Андре-лез-Альп кантонына карый.

# Ламбрюис
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 21,78 км².
# Батлер (округ, Алабама)

Батлер — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Гринвилл шәһәре.

# Батлер (округ, Алабама)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1819 елда оештырыла.

# Батлер (округ, Алабама)
## Территориясе

Округ мәйданы 2012 км² тәшкил итә.
# Корджа

Корджа — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елга исемсез №2784 елганың уң ярына 6 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 57 км.

# Корджа
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кеть елгасы. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Чулымдан Кеть елгасына кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010600112115200027856
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202785
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Санта Барбара, Валерио (Санта Круз де Хувентино Росас)

һәм
Санта Барбара, Валерио — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Санта-Крус-де-Хувентино-Росас муниципалитеты составына керә.

# Санта Барбара, Валерио (Санта Круз де Хувентино Росас)
## Географиясе

Санта Барбара, Валерио Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Санта Барбара, Валерио (Санта Круз де Хувентино Росас)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Санта Барбара, Валерио (Санта Круз де Хувентино Росас)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Субребост

Субребост (фр. Soubrebost) — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
# NGC 5052

NGC 5052 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5052
## Тарихы

Әлеге галактика 1831 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Баравыя (Друевски авыл советы)

Баравыя (белар. Баравыя) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.

# Баравыя (Друевски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Сикакурму

Сикакурму (эст. Sikakurmu) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
# Потаре

Потаре — Словениянең Тржич (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Потаре
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 820,1 метр биеклектә урнашкан.
# Унгури (Окница)

Унгури (рум. һәм молдав. Unguri ) — Молдова Республикасының Окница районына караган авыл.
# Мельке-де-Серкос

Мельке-де-Серкос (исп. Melque de Cercos) — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Мельке-де-Серкос
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 18 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 857 метр биеклектә урнашкан.
# Милвоки

Милвоки — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан шәһәр.

# Милвоки
## Тарихы

Милвоки шәһәре елда нигезләнгән.

# Милвоки
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Кавальетто

Кавальетто — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Новара провинциясе составына керә.

# Кавальетто
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 233 метр биеклектә урнашкан. Баренго, Кавальо-д'Агонья, Фонтането-д'Агонья, Суно һәм Ваприо-д'Агонья коммуналары белән чиктәш.
# Фрайенхаген (Айхсфельд)

Фрайенхаген (алман. Freienhagen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Фрайенхаген (Айхсфельд)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,11 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 305 метр биеклектә урнашкан.
# Гарц (коммуна, Мекленбург-Алгы Померания)

Гарц — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Гарц (коммуна, Мекленбург-Алгы Померания)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,11 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 21 метр биеклектә урнашкан.
# Голли-Гиллс (Колорадо)

Голли-Гиллс — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Голли-Гиллс (Колорадо)
## Географиясе

Голли-Гиллс халык санын алу урыны мәйданы — 1,519397 км², 1,486156 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Даленбург

Даленбург — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Даленбург
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 50,06 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 42 метр биеклектә урнашкан.
# Теллур

Сөрмә◄Теллур / Tellurium (Te) ►Иод :
| Атом номеры | 52 |
| Матдәнең тышкы күренеше | |
| Атомның үзлекләре ||
| Атом массасы (моляр масса) | 127,60 (3) а. м. б. (г/моль) |
| Атом радиусы | пм |
| Ионлаштыру энергиясе (беренче электрон) | кДж/моль (эВ) |
| Электрон конфигурациясе | |
| Химик үзлекләре ||
| Ковалент радиусы | пм |
| Ион радиусы | пм |
| Электр тискәрелеге (Полинг буенча) | |
| Электрод потенциалы | |
| Оксидлашу дәрәҗәсе | |
| Матдәнең термодинамик үзлекләре ||
| Тыгызлык | 6,25 г/см³ |
| Моляр җылы сыешлыгы | Дж/(K·моль) |
| Җылы үткәрүчелек | Вт/(м·K) |
| Эрү температурасы | K |
| Эрү җылылыгы | 449,6 кДж/моль |
| Кайнау температурасы | 990 K |
| Парга әйләнү җылылыгы | кДж/моль |
| Моляр күләм | см³/моль |
| Матдәнең кристаллик рәшәткәсе ||
| Рәшәткә төзелеше | |
| Рәшәткә параметрлары | Å |
| Дебай температурасы | K |
Теллур (лат. Tellurium, Te) — Менделеевның периодик таблицасының 5 период, 16 төркем элементы. Тәртип номеры - 52. Металлоид.

# Теллур
## Символы

Теллур элементының символы — Te (Теллур дип укыла).

# Теллур
## Тарихы

Теллур 1782 елда Франц Йозеф Мюллер тарафыннан ачыла.
Трансильваниядә алтын мәгъдәне ятмалары тау инспекторы булып эшләп йөргән Йозеф Франц Мюллер (азак ул барон фон Райхенштейн булып йөри) Австро-Венгрия территориясендә яңа элемент таба. 1798 елда Мартин Генрих Клапрот теллурны аерып ала һәм аның мөһим үзенчәлекләрен билгели.

# Теллур
## Исеменең килеп чыгышы

Латинча tellus, иялек килештә telluris, Җир дигәннән алынган исемне Мартин Клапрот тәкъдим иткән.

# Теллур
## Табигатьтә

Җир кабыгындагы авырлыгы күләме 1×10⁻⁶ % тәшкил итә. 100-гә якын теллур минераллары билгеле. Иң еш очрый торган теллуридлар — бакыр, кургаш, цинк,көмеш һәм алтын теллуридлары . Теллурзың изоморф катнашмалары сульфидларда күп күзәтелә .Минераллар арасында: алтаит (PbTe), сильванит (AgAuTe₄), калаверит (AuTe₂), гессит (Ag₂Te), креннерит [(Au, Ag)Te], петцит (Ag₃AuTe₂), мутманнит [(Ag, Au)Te], монбрейит (Au₂Te₃), нагиагит ([Pb₅Au(Te, Sb)]₄S₅), тетрадимит (Bi₂Te₂S). Теллурның кислородлы берләшмәләре очрый, мәсәлән, ТеО₂ — теллур охрасы.

# Теллур
## Физиологик тәэсире

Теллур һәм аның очучан берләшмәләре агулы. Организмга эләккәндә күңел болгануы, бронхит, пневмония (үпкә ялкынсынуы) китереп чыгара. Һавадагы ПДК-сы төрле кушылмалар өчен 0,007-0,01 мг/м³, суда 0,001-0,01 мг/л нисбәтендә тирбәлә. Теллурның канцерогенлыгы расланмаган.
Агуланган очракта, теллур организмнан бик насар исле теллур кушылмалары формасында чыгарыла. Аларзың исе сарымсакка охшаган, шуңа күрә организмга зур булмаган күләмдә теллур кергәндә дә, кеше сулышыннан сарымсак исе чыга башлый, һәм бу теллур белән агулануның мөһим билгесе.
# Ле-Тампль (Жиронда)

Ле-Тампль (фр. Le Temple) — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
# Ламбей (коммуна)

Ламбей (фр. Lembeye) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
# Пальминка

Пальминка (белар. Пальмінка) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.

# Пальминка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Җабагылы (Павлодар өлкәсе)

Җабагылы (каз. Жабағылы) — Казакъстанның Павлодар өлкәсендә урнашкан авыл.

# Җабагылы (Павлодар өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# 491 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 491 — Милади тәкъвим буенча V гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 491 — безнең эрага кадәр V гасырга кергән ел.
* 491 — сан.
# Мерсенн буразналары

Мерсенн буразналары (лат. Rimae Mersenius) — Айның 21°30′ к. к. 49°12′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 84 километр озынлыкта булган буразналары системасы.

# Мерсенн буразналары
## Исеме

Мерсенн буразналары якындагы Мерсенн кратеры хөрмәтенә аталган.
# Из Таназ (Ольястра)

Из Таназ — Италиянең Сарденья төбәге Тортоли өязендә урнашкан торак пункт.

# Из Таназ (Ольястра)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Антуан де Монкретьен

Антуан Монкретьең де Ваттевиль ( фр. Antoine Montchrestien de Watteville ; 1576 - 1621 ) - француз драматургы һәм экономисты, cәяси икътисад терминын беренче тапкыр тәкъдим итүче.
# Рио III (Пистоя)

Рио III — Италиянең Тоскана төбәге Серравалле-Пистойезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Рио III (Пистоя)
## Географиясе

Рио III Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Рио III (Пистоя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Порчия

Порчия — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Порденоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Порчия
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Порчия
## Халкы

| Ел | Халык саны |
| 2017 | 15 250 |
| 2018 | 15 280 |
| 2023 | 14 971 |
# Зильт-Ост

Зильт-Ост (алман. Sylt-Ost) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Зильт-Ост
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 37,97 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1 метр биеклектә урнашкан.
# Санту-Андре (Сан-Паулу)

Санту-Андре — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Санту-Андре (Сан-Паулу)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 174,84 км².
# Ранчо Сан Франсиско (Ометепек)

Ранчо Сан Франсиско — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ометепек муниципалитеты составына керә.

# Ранчо Сан Франсиско (Ометепек)
## Географиясе

Ранчо Сан Франсиско Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Ранчо Сан Франсиско (Ометепек)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Ранчо Сан Франсиско (Ометепек)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Капалув

һәм
Капалув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Радошице гминасында урнашкан авыл.

# Капалув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пляцы

Пляцы (белар. Пляцы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.

# Пляцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Казе ди Марцио (Пескара)

Казе ди Марцио — Италиянең Абруцци төбәге Спольторе өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе ди Марцио (Пескара)
## Географиясе

Казе ди Марцио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе ди Марцио (Пескара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вежа-Ю (Мезень кушылдыгы)

Вежа-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Мезень елгасының уң ярына тамагыннан 499 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 12 км.

# Вежа-Ю (Мезень кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлсәү посына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03030000112103000044282
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103004428
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Ле-Фальгу

Ле-Фальгу (фр. Le Falgoux) — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
# Швеан

Швеан (фр. Schweyen) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Швеан
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,35 км².
# Ноля (Байса кушылдыгы)

Ноля — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга Байса елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Ноля (Байса кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300412111100037860
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103786
* Бассейн коды — 10.01.03.004
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Гриеж

Гриеж (фр. Grièges) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Вонна кантонына карый.

# Гриеж
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,87 км².
# Георгий Щипанов

Щипанов Георгий Владимирович (1903—1953) — ССРБ инженеры, галим, автоматик җайга салу теориясе өлкәсендә белгеч. Автомат системаларның инвариантлылык теориясе авторы (1939).
Георгий Владимирович Щипанов 1903 елның 28 июнендә Бөгелмәдә туган, акциз түрәсенең улы. 1910 елда аларның гаиләсе Самарга күчеп килә.
1910 елдан 1918 елга кадәр гимназиядә укый. 1918 елда үз теләге белән Эшче-крестьян Кызыл Армиясенә керә, 1920 елда 18 яшькә җитмәгән кебек демобилизацияләнә.
Самар университетының физика-математика факультетына укырга керә, 1922 елда Ленинград политехник институтының физика-техник факультетына күчерелә, аны 1925 елда тәмамлый.
«Авиаприбор» заводында, Хәрби-Һава Көчләренең фәнни-сынау институтында, «Метрон»заводында эшли.
1933 елдан Н. Э. Бауман исемендәге Мәскәү дәүләт техник университеты доценты.
1925 елдан башлап авиация приборлары элементлары буенча берничә эш бастыра. 1936 елда «Теория и расчёт авиационных приборов» китабы өчен техник фәннәр кандидаты гыйльми дәрәҗәсе бирелә. Профессор (1938).
1938—1941 елларда бер үк вакытта СССР ФА автоматика һәм телемеханика институтында эшли, анда В.С. Кулебакин тарафыннан чакырыла. Автоматик җайга салу лабораториясе җитәкчесе (1939). Шул ук елны «Автоматика и телемеханика» журналында автомат системаларның инвариантлыгы теориясен күрсәткән мәкалә бастыра.
Академик О. Ю. Шмидт рәислегендә махсус төзелгән комиссия Щипановның эшен, В. С. Кулебакинның һәм Н. Н. Лузинның алга таба тикшеренүләр кирәк дип санаган аерым фикеренә карамастан, мәгънәсез дип таба. Соңрак "Щипановның компенсацияләү шартлары" фәнни ачыш дип табыла.
1949–1949 елларда Мәскәү авиацияаң институтының приборлар төзү факультеты деканы, 301 нче кафедра мөдире (авиация приборлары төзү һәм автоматика). Техник фәннәр докторы.
1949 ел азагыннан авыру буенча пенсиядә.
1953 елның язында вафат була. Новодевичье зиратында күмелә.
Кызыл Йолдыз ордены белән бүләкләнгән (1944).
1966 елда Г.В. Щипановның эш нәтиҗәләре фәнни ачыш дип 1939 елның апреленнән өстенлек белән таныла.

# Георгий Щипанов
## Хезмәтләре

* Щипанов Г. В. Теория и методы построения автоматических регуляторов // Автоматика и телемеханика. — 1939. — № 1. — С. 4—37.
* Гироскопические приборы слепого полёта : Теория, расчёт и методы конструирования / Г. В. Щипанов. — Москва ; Ленинград : Оборонгиз, 1938 (Л. : 3 тип. ОНТИ). — 424 с. : ил.; 23 см.
* Теория, расчёт и методы конструирования авиационных приборов / Г. В. Щипанов. — Ленинград; Москва : Онти. Глав. ред. авиац. лит-ры, 1936 (Л. : тип. «Кр. печатник»). — 1 т.; 23×18 см.
# Капу-Пискулуй (Годень, Арджеш)

Капу-Пискулуй — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. Годень (коммуна) коммунасына карый.

# Капу-Пискулуй (Годень, Арджеш)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Хәбибулла Габдүшев

Хәбибулла Габдүшев (Хәбибулла Бәхтегәрәй улы Габдүшев, 1 март 1920(1920-03-01), Динес, Стәрлетамак өязе, Уфа губернасы, Россия империясе — 23 декабрь 1988(1988-12-23) (68 яшь), Динес, Фёдоровка районы, БАССР, РСФСР, СССР) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
# Лопатки (Вомбжезький повяты)

Лопатки — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Ксёнжки гминаcында урнашкан авыл.

# Лопатки (Вомбжезький повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шеңшеңәр (Мари Иле)

Шеңшеңәр (чирм. Шишинер, рус. Шишинер) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан авыл.

# Шеңшеңәр (Мари Иле)
## Сәгать поясы

Шеңшеңәр (Мари Иле) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Шеңшеңәр (Мари Иле)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (97%), руслар (3%).
# Югары Биккол

Югары Биккол — Биккол (Тук кушылдыгы) елгаса бкушылдыгы. Ырынбур өлкәсенең Александровка районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 11 км.

# Югары Биккол
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010001012112100006808
* Гидрологик өйрәнү (ҺӨ) буенча коды — 112100680
* Бассейн коды — 11.01.00.010
* ҺӨ буенча саны — 12
* ҺӨ буенча чыгарылышы — 1
# Югары Берёзовая

Югары Берёзовая — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга Яйва елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Югары Берёзовая
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100912111100007000
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100700
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Перамежнае

Перамежнае (белар. Перамежнае) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Смалявицкий районында урнашкан авыл.

# Перамежнае
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Ранчо Сан Хосе (Селая)

Ранчо Сан Хосе — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Селая муниципалитеты составына керә.

# Ранчо Сан Хосе (Селая)
## Географиясе

Ранчо Сан Хосе Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Ранчо Сан Хосе (Селая)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ранчо Сан Хосе (Селая)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Сен-Лоран-де-ла-Саланк

Сен-Лоран-де-ла-Саланк (фр. Saint-Laurent-de-la-Salanque) — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Соркун (Сандыклы)

Соркун (төр. Sorkun) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Сандыклы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Бендаргово (Хощенский повяты)

Бендаргово — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Пелчице гминаcында урнашкан авыл.

# Бендаргово (Хощенский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Покси

Покси (эст. Poksi) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
# Капрона

Капрона — Италиянең Тоскана төбәге Викопизано өязендә урнашкан торак пункт.

# Капрона
## Географиясе

Капрона Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Капрона
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.