yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Торано (Рьети)

Торано — Италиянең Лацио төбәге Боргорозе өязендә урнашкан торак пункт.

# Торано (Рьети)
## Географиясе

Торано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Торано (Рьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Олексин (Седлецкий повяты)

Олексин — Польшаның Мазовия воеводалыгы Котунь гминасында урнашкан авыл.

# Олексин (Седлецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бонасай (Сасари)

Бонасай — Италиянең Сарденья төбәге Ольмедо өязендә урнашкан торак пункт.

# Бонасай (Сасари)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сан-Педру-да-Сипа

Сан-Педру-да-Сипа — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.

# Сан-Педру-да-Сипа
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 344,36 км².
# Присдорф

Присдорф (алман. Prisdorf) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Присдорф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,23 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 6 метр биеклектә урнашкан.
# Сан Хосе де Арасео (Валье де Сантияго)

Сан Хосе де Арасео — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Валье-де-Сантьяго муниципалитеты составына керә.

# Сан Хосе де Арасео (Валье де Сантияго)
## Географиясе

Сан Хосе де Арасео Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Хосе де Арасео (Валье де Сантияго)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Хосе де Арасео (Валье де Сантияго)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Бойд (округ, Небраска)

Бойд — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Бьютт шәһәре.

# Бойд (округ, Небраска)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1891 елда оештырыла.

# Бойд (округ, Небраска)
## Территориясе

Округ мәйданы 1398,44 км² тәшкил итә.
# Улака (Велике Лаще)

Улака — Словениянең Велике Лаще (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Улака (Велике Лаще)
## Географиясе

Мәйданы — 0,41 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 610,3 метр биеклектә урнашкан.
# (19145) 1989 YC

(19145) 1989 YC — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19145) 1989 YC
## Тарихы

1989 елның 25 декабрендә J. M. Baur тарафыннан Chions обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 YC» саналган.
# Байльроде

Байльроде (алман. Beilrode) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Байльроде
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 93,32 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 82 метр биеклектә урнашкан.
# Сан-Кристован (Сержипи)

Сан-Кристован — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сержипи штатына карый.

# Сан-Кристован (Сержипи)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 436,863 км².
# Норт-Тонаванда (Нью-Йорк)

Норт-Тонаванда — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан шәһәр.

# Норт-Тонаванда (Нью-Йорк)
## Тарихы

Норт-Тонаванда шәһәре елда нигезләнгән.

# Норт-Тонаванда (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 28,237211 км², 28,237221 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 175 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Обидова (гмина Новий Тарг)

һәм
Обидова — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Новы-Тарг гминасында урнашкан авыл.

# Обидова (гмина Новий Тарг)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Слатинський Дол

һәм
Слатинський Дол — Словениянең Кунгота (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Слатинський Дол
## Географиясе

Мәйданы — 2,63 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 362 метр биеклектә урнашкан.
# Арабаконагы (Бига)

Арабаконагы (төр. Arabakonağı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Бига илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Аланҗык (Шенпазар)

Аланҗык (төр. Alancık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Шенпазар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Прометей

Прометей - борынгы грек мифологиясендә кешеләрне аллаларның золымыннан коткаручы титан. Яшь алла Зевс бөтен кешелек затын юк итергә карар кылган. Ләкин Прометей кешеләрне кызганып, аларга ут бүләк итеп ярдәм итәргә тели. Утны Прометей, аллалардан урлап, камыш көпшәсенә яшереп алып чыга. Шул очкыннан кешеләр үзләренең учакларын кабызып җибәрәләр. Шул гына түгел Прометей кешеләрне йортлар төзергә һәм төрле һөнәрләргә өйрәтә. Аллаларның моның өчен Прометейга ачулары килә, һәм ул котычкыч газапларга дучар ителә. Зевс ут һәм тимерче алласы Гефестка Прометейны кыяга чылбырларга боера. Зевс җибәргән бөркет һәркөнне кыяга очып килеп Прометейның бавырын чукый.
# Боялык (Арнавуткөй)

Боялык (төр. Boyalık) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Арнавуткөй илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Пул (Небраска)

һәм
Пул — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Пул (Небраска)
## Географиясе

Пул халык санын алу урыны мәйданы — 7,1 км². Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2040 Фут биеклектә урнашкан.
# (19964) 1987 BX1

(19964) 1987 BX1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19964) 1987 BX1
## Тарихы

1987 елның 25 гыйнварында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 BX1» саналган.
# Фонтана Пауроза (Фрозиноне)

Фонтана Пауроза — Италиянең Лацио төбәге Альвито өязендә урнашкан торак пункт.

# Фонтана Пауроза (Фрозиноне)
## Географиясе

Фонтана Пауроза Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Фонтана Пауроза (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Из Карилуз (Кальяри)

Из Карилуз — Италиянең Сарденья төбәге Теулада (Италия) өязендә урнашкан торак пункт.

# Из Карилуз (Кальяри)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вайнбёла

Вайнбёла (алман. Weinböhla) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Вайнбёла
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 19,02 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 148 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Эфеагылы (Пүлүмүр)

Эфеагылы (төр. Efeağılı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Пүлүмүр илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Шоккарагай (Костанай өлкәсе)

Шоккарагай (каз. Шоққарағай) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Шоккарагай (Костанай өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# CSNK1A1

CSNK1A1 (ингл. Casein kinase 1 alpha 1 һәм casein kinase I isoform alpha) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Иван Григорьев

Иван Антонович Григорьев (1902-1942) - Бөек Ватан сугышы елларында Карелиядә партизаннар хәрәкәтен оештыручыларның һәм җитәкчеләренең берсе, майор, партизан бригадасы командиры.

# Иван Григорьев
## Биографиясе

Иван Григорьев 1902 елның 17 ноябрендә Олонец губернасы Паданы авылында (бүгенге Карелия Республикасының Медвежьегорск районына карый) карел крестьяннары гаиләсендә туа.
1917-1920 елларда Мурманск тимер юлының Масельг станциясенең тимер юл депосында слесарь булып эшли.
1920 елда үз теләге белән Кызыл Армиягә китә. 1922 елдан РКП(б) әгъзасы.
1920-1936 елларда ВЧК (ОГПУ) органнарында, Карелиядәге чик буе гаскәрләрендә хезмәт итә.
1935 елда ОГПУ югары чик буе мәктәбен тәмамлый.
1941 елның августына кадәр Петрозаводск һава һөҗүменә каршы оборона башлыгы ярдәмчесе булып эшли.
Совет-фин сугышы башланганда (1941-1944) өлкән лейтенант Григорьев И.А. «Фашистларны кыйна» дигән партизан отрядында взвод командиры булып сугыша. Немец һәм фин илбасарларына каршы көрәш фронтында командованиенең сугышчан биремнәрен үрнәк үтәгәне өчен партизан отряды взводы командиры өлкән лейтенант Григорьев Иван Антонович 1941 елның 19 декабрендәге 0119/Н номерлы Карел фронты гаскәрләре буенча Кызыл Йолдыз ордены белән бүләкләнә.
1941 елның октябреннән — Карел фронтының аерым билгеләнештәге батальоны, 1942 елның февраленнән - 1 нче партизан бригадасы командиры.
1942 елның 29 июненнән 25 августына кадәр 648 кешедән торган 6 отряд составында 650 километрлы бригада Сегозеро һәм Поросозеро күлләре тирәсендә дошманның тыллары буенча рейд ясый. 1942 елның 30 июлендә бригада Сегозеро урманнары районында урнашкан була. Биеклек өчен көрәштә И. А. Григорьев дүрт тапкыр яралана, ләкин отряд белән җитәкчелек итүне дәвам итә. Чолганышта калып аны ураганда һәлак була. 1 партизан бригадасы командиры майор Григорьев Иван Антонович Ленин ордены белән бүләкләнә.
Паданы авылында туганнар каберлегендә җирләнгән.

# Иван Григорьев
## Хәтер

Бүгенге көндә Падан урта мәктәбе И.А. Григорьев исемен йөртә. Авыл урамнарының берсе И.А. Григорьев исеме белән аталган.
# Грин (округ, Индиана)

Грин — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Блумфилд шәһәре.

# Грин (округ, Индиана)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1821 елда оештырыла.

# Грин (округ, Индиана)
## Территориясе

Округ мәйданы 1405 км² тәшкил итә.
# Манокальцати

Манокальцати — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Авеллино провинциясе составына керә.

# Манокальцати
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 450 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Атрипальда, Авеллино, Монтефредане, Пратола-Серра, Сан-Потито-Ультра һәм Кандида коммуналары белән чиктәш.
# Газиз Иделле

Газиз Иделле, Габделгазиз Сәлах улы Усманов (1905, РИ, Екатеринбург ― 1985, СССР, РСФСР, ТАССР, Казан) ― язучы, тәрҗемәче, мемуарист.

# Газиз Иделле
## Тәрҗемәи хәле

Әстерхан шәһәрендә туа. Екатиринбурда индустриаль техникумда укый. Аннары «Сабан һәм чүкеч» газетасында, «Шәпи агай» исемле юмористик журналда корректор булып эшли. Шул чорда аның беренче хикәяләре, очерклары дөнья күрә. Ул 1926 елда Казанга килә һәм төрле газета–журнал редакцияләрендә җаваплы вазифалар башкара, әдәби иҗат белән дә шөгыльләнә: хикәяләр, повестьлар, драмалар яза. Укучыларга аның «Сайланма әсәрләре», «Пумала башлар», «Икмәк һәм хатын», «Тормышка мәхәббәт», «Ул көннәр», «Күргәннәрем, белгәннәрем» кебек китаплары яхшы таныш. Әдип рус авторларының әсәрләрен татарчага тәрҗемә итү өлкәсендә дә актив эшләде, мемуарлар да язды. Танылган татар язучысы 1985 елда вафат.
# Загориче (Болгария)

Загориче — Болгариянең Шумен өлкәсендә урнашкан авыл. Каолиново җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Загориче (Болгария)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 283 метр биеклектә урнашкан.
# Плугьель

Плугьель (фр. Plouguiel) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Трегье кантонына карый.

# Плугьель
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 19,07 км².
# Напавайн (Вашингтон)

Напавайн — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.

# Напавайн (Вашингтон)
## Тарихы

Напавайн шәһәре елда нигезләнгән.

# Напавайн (Вашингтон)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 6,340081 км², 2,9 квадрат миль, 6,185523 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 140 метр һәм 459 Фут биеклектә урнашкан.
# Андаман һәм Никобар утраулары

Андаман һәм Никобар утраулары – Һиндстанның берлек территорияләренең берсе булып тора, 572 утраулардан гыйбарәт, шуларның 37-се кеше яши торган, Бәңгәл култыгы һәм Андаман Дингезе тоташкан урында урнашкан.

# Андаман һәм Никобар утраулары
## Халкы

Андаман һәм Никобар Утрауларында 69,44% - Һинд дине тарафдарлары, 21,7% - Христианнар, 8,51% - Мөселманнар. Андаман утрауларында 400-450 асаба Андаманлы халык яши, Джарава һәм Сентинел халкы аеруча бәйсез булып торалар һәм контактка кермиләр. Никобар утрауларында асаба халык булып Никобарлылар һәм Шомпен халкы тора. Төньяк Андаман районының Маябундер тэһсилында 2000 Карен халкы вәкилләре яши.
* 1 2 3 4 http://www.censusindia.gov.in/pca/DDW_PCA0000_2011_Indiastatedist.xlsx
# Гневнице

Гневнице (чех. Hněvnice) — Чехиянең Пльзень крае Пльзен-Төньяк районы һәм Q89342813? районында урнашкан авыл.

# Гневнице
## Географиясе

Мәйданы — 7,109648 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 422 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Гневнице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Гневнице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Гневнице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 356 |
| 1880 | 359 |
| 1890 | 362 |
| 1900 | 354 |
| 1910 | 332 |
| 1921 | 292 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 312 |
| 1950 | 164 |
| 1961 | 178 |
| 1970 | 164 |
| 1980 | 112 |
| 1991 | 87 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 94 |
| 2014 | 107 |
| 2016 | 111 |
| 2017 | 112 |
| 2018 | 116 |
| 2019 | 125 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 122 |
| 2021 | 119 |
| 2021 | 106 |
| 2022 | 114 |
| 2023 | 117 |
| 2024 | 127 |
# Чаян (Гөйнүҗек)

Чаян (төр. Çayan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Гөйнүҗек илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Газиз Гәрәев

Газиз Гәрәев (Газиз Гәрәй улы Гәрәев, 17 март 1911(1911-03-17), Бүәле, Шәмбалыкчы вулысы, Тәтеш өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 2002, ) — хуҗалык җитәкчесе, ТАССРның атказанган төзүчесе (1970). Апас районының В.И.Чапаев, К.Маркс исем., «Татарстан» күмәк хуҗалыклары рәисе (1954-1961), күмәк хуҗалыкара төзелеш оешмасы җитәкчесе (1961-1971).
# Трефасио

Трефасио (исп. Trefacio) — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Трефасио
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 25,48 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 970 метр биеклектә урнашкан.
# Пяне (Верчели)

Пяне — Италиянең Пьемонт төбәге Аланья-Вальсезия өязендә урнашкан торак пункт.

# Пяне (Верчели)
## Географиясе

Пяне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пяне (Верчели)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сьвентославице

Сьвентославице — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Избица-Куявска гминаcында урнашкан авыл.

# Сьвентославице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Грабске (Словакия)

Грабске (словак. Hrabské) — Словакиянең Бардеёв округында урнашкан авыл.

# Грабске (Словакия)
## Тарихы

Авыл 1351 елда нигезләнгән.

# Грабске (Словакия)
## Географиясе

Мәйданы — 10,91 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 460 метр биеклектә урнашкан.

# Грабске (Словакия)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# (2875) Лагерквист

(2875) Лагерквист (лат. Lagerkvist) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2875) Лагерквист
## Тарихы

1983 елның 11 февралендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 CL» саналган.
# (19181) 1991 SD1

(19181) 1991 SD1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19181) 1991 SD1
## Тарихы

1991 елның 30 сентябрендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 SD1» саналган.
# SLITRK2

SLITRK2 (ингл. SLIT and NTRK like family member 2) — X-хромосома аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Элень (Диңгез буе воеводалыгы)

һәм
Элень — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Гнев гминасында урнашкан авыл.

# Элень (Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Булаглы (Сабирабад)

Булаглы (әзери. Bulaqlı) — Әзербайҗанның Сабирабад районына караган авыл.
# IC 3825

IC 3825 — чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 3825
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3825, 2MASX J12503705-1428578, 6dFGS gJ125037.1-142858 һәм LEDA 3082083 буларак та сурәтләнә.
# Ангерья

Ангерья (эст. Angerja) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
# Авено (Җенова)

Авено — Италиянең Лигурия төбәге Трибонья өязендә урнашкан торак пункт.

# Авено (Җенова)
## Географиясе

Авено Лигур диңгезе һәм Альп таулары белән Апеннин таулары арасында, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Авено (Җенова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Монтье-сюр-Со

Монтье-сюр-Со (фр. Montiers-sur-Saulx) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Велико Брдо

Велико Брдо — Словениянең Илирська Бистриця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Велико Брдо
## Географиясе

Мәйданы — 7,07 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 627,1 метр биеклектә урнашкан.
# Полис-Айленд (Көньяк Каролина)

Полис-Айленд — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Полис-Айленд (Көньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Полис-Айленд (Көньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,570835 км², 1,816 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2 метр биеклектә урнашкан.
# Барменвиль

Барменвиль (фр. Barmainville) — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
# Гологлави

Гологлави (чех. Holohlavy) — Чехиянең Кралове Градец крае Градец-Кралове һәм Градец-Кралове районында урнашкан авыл.

# Гологлави
## Географиясе

Мәйданы — 5,895556 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 254 метр биеклектә урнашкан.

# Гологлави
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Гологлави
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Гологлави
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 641 |
| 1880 | 828 |
| 1890 | 843 |
| 1900 | 876 |
| 1910 | 820 |
| 1921 | 793 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 854 |
| 1950 | 608 |
| 1961 | 681 |
| 1970 | 746 |
| 1980 | 705 |
| 1991 | 723 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 812 |
| 2014 | 913 |
| 2016 | 921 |
| 2017 | 926 |
| 2018 | 950 |
| 2019 | 940 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 934 |
| 2021 | 918 |
| 2021 | 889 |
| 2022 | 911 |
| 2023 | 923 |
| 2024 | 927 |
# Манцу

Манцу — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. Тетерень (коммуна) коммунасына карый.

# Манцу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 151 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Äzärbaycan däwlät çikläre

Äzärbaycan däwlät çikläre (äzärbaycança Azərbaycan Respublikasının Dövlət Sərhədi) Äzärbaycan Cömhüriäteneñ däwlät territoriäse(cir häm su territoriäse, cir astı, diñgez häm hawa kiñlege) çiklären bilgeläwçe sızıq häm vertikal öslek. Äzärbaycan Cömhüriäteneñ däwlät çige - Äzärbaycan Cumhuriäteneñ däwlät suvernitetınıñ territorial çige.

# Äzärbaycan däwlät çikläre
## Cirdäge çiklär

Äzärbaycan Cömhüriäteneñ territoriäse 5 däwlät belän çikläşkän. Däwlät çiklärneñ ğomumi ozınlığı 2665,4 kilometr: Russiä Federatsiäse belän 390,3 km, Gruziä belän 480 km, Ärmänistan belän 1007,1 km, Törkiä belän 15 km, İran belän 765 km.

# Äzärbaycan däwlät çikläre
## Diñgezdäge çiklär

Äzärbaycan Cömhüriäteneñ diñgez çikläreneñ ozınlığı 713 kilometr. Äzärbaycan Cömhüriyäteneñ tönyaqta Rossiä Federatsiäse belän, könyaqta İran belän, diñgezneñ ikençe yağında Törekmänstan häm Qazaqstan belän diñgez çikläre bar. Äzärbaycan Cömhüriyäteneñ berdän-ber diñgez çikläre ul Kaspiy diñgeze buylap ütä.
# Шемри

Шемри (фр. Chémery) — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
# Ботер (Тревизо)

Ботер — Италиянең Венеция төбәге Монастьер-ди-Тревизо өязендә урнашкан торак пункт.

# Ботер (Тревизо)
## Географиясе

Ботер Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ботер (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Актүбә үзәк мәчете

* Ислам порталы
Актүбә үзәк мәчете (каз. Ақтөбе орталық мешіті) — Казакъстанның Актүбә өлкәсенең үзәге Актүбә шәһәрендә урнашкан ислам гыйбадәтханәсе, җәмигъ мәчете. Мәчетнең беренче бинасына 1901 елда татар сәүдәгәрләре нигез салган. 2014 елның җәендә мәчетнең яңартылган бинасы ачылган.

# Актүбә үзәк мәчете
## Тарих

    Төп мәкалә: Казакъстанда ислам
Шәһәрнең татар сәүдәгәрләре Актүбә шәһәрендә җәмигъ мәчете төзү башлангычы белән чыга. 1885 елда Актүбә өязе башлыгы Сунгуров Ырынбур генерал-губернаторы Николай Крыжановскийдан(рус.)татар. мәчет төзү өчен рөхсәт кәгазе ала. Акча булмау сәбәпле, ул вакытта мәчет төзелми кала. Сунгуровтан соң өяз башлыгы булган Солтан Сәетгалин, аннары Сухин чорында мәчет төзү мәсьәләсе яңадан күтәрелә. Мәчет төзү фондына Орскидан килгән эре сәүдәгәр Мәхмүт бай Ибраһимов беренче кертем ясаган. Х. Гобәйдуллин, Ә. Хөсәенов, Ф. Зәбиров, Габдрәшитов, Садыйковлар акчалата өлеш кертәләр. 1901 елның җәендә Актүбәдә кызыл кирпечтән (таштан) җәмигъ мәчете төзелә башлый. Мәчет янында мәдрәсә, руханилар өчен торак йортлар, кунакханә, ат утары да торгызыла. Мәчет төзү фондына беренче кертем ясаган Мәхмүт бай Ибраһимов Ташкәнткә барып, мәчет проекты турында киңәшләшеп кайта. Табын ыруы кешеләре мал сатып, төзелеш материалы белән ярдәм итә. 1903 елда мәчет бинасы төзелеп бетә. Беренче имамнар — Гомәр хәзрәт, Әхмәтфазыл Корбанаев, азанчы Зәйнулла Януаровны Уфадан махсус чакыралар.
1929 елда мәчет ябылган. Руханилар репрессиягә эләккән. Мәчет янәшәсендәге биналар Бөек Ватан сугышы елларында рентген аппаратурасы һәм авыл хуҗалыгы машиналары заводлары төзелеше өчен сүтеп алынган. Мәчет бинасы басмаханә, драма театры склады булып хезмәт иткән. 1991 елда мәчет мөселманнарга кире кайтарылган.
2012 елда мәчетне зурайту, аның янәшәсенә яңа бина торгызу эше башланган. Беренчел эшләргә бюджеттан 200 млн теңге бүлеп бирелгән. Өлкә предприятиеләре һәм оешмаларыннан мәчет төзү өчен 700 млн тәңгә иганә акчасы җыелган. Проектның авторы — Айвар Гомәр улы Саттаров (Казан), 2008 елда Нургасыр мәчете(казакъ)татар. проекты өчен Казакъстанның «Достық» (Дуслык) ордены белән бүләкләнгән архитектор. Проектта тарихи мәчет бинасын җимермичә, беренче мәчетнең тарихи образын булдыруга юнәлтелгән эш алып барыла. 2014 елның җәендә яңа мәчет ачыла, мәчетнең иске бинасы музей итеп файдаланыла.

# Актүбә үзәк мәчете
## Тасвирлама

Үзәк мәчет — шәһәр халкы өчен уңайлы урында. Биредә уку йортлары күп. Базар якын, аңа күпсанлы мөселманнар килә. Бина ике (берсе зур, икенчесе кечкенә) гөмбәзле, ике (берсе озын, икенчесе кыска) манаралы. Анда бер үк вакытта 1 250 (реконструкциягә кадәр 200) мөселман намаз укый ала. Бина эчтән 3 кат дәрәҗәсендә, ир-атлар һәм хатын-кызлар өчен аерым гыйбадәт заллары, административ бүлмәләр, ашханә бар. Территория төзекләндерелгән, янәшә урнашкан мәйдан да мәчеткә кайтарылган, анда машина кую урыны оештырылган.