yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Саламатовы

Саламатовы (рус. Саламатовы) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.

# Саламатовы
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Саламатовы
## Сәгать поясы

Саламатовы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Саламатовы
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Будкув (Опочинский повяты)

Будкув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Жарнув гминаcында урнашкан авыл.

# Будкув (Опочинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кирца (коммуна, Харгита)

Кирца — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан коммуна.

# Кирца (коммуна, Харгита)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 78,36 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Кирца һәм Инеу авыллары урнашкан.
# Мартелето (Катанцаро)

Мартелето — Италиянең Калабрия төбәге Сеттинджано өязендә урнашкан торак пункт.

# Мартелето (Катанцаро)
## Географиясе

Мартелето Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Мартелето (Катанцаро)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дженерал-Бертело

Дженерал-Бертело — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. Дженерал-Бертело (коммуна) коммунасына карый.

# Дженерал-Бертело
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Пинеллас-Парк

Пинеллас-Парк — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.

# Пинеллас-Парк
## Тарихы

Пинеллас-Парк шәһәре елда нигезләнгән.

# Пинеллас-Парк
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 42,853606 км², 41,895476 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 4 метр биеклектә урнашкан.
# Борго Боско (Рагуза)

Борго Боско — Италиянең Сицилия төбәге Виттория өязендә урнашкан торак пункт.

# Борго Боско (Рагуза)
## Географиясе

Борго Боско Сицилия утравында, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Борго Боско (Рагуза)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Воглан

Воглан (фр. Voglans) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Ла-Мот-Серволе кантонына карый.

# Воглан
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 21,90 км².
# Нахимовка (Акмола өлкәсе)

Нахимовка (каз. Нахимовка) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Нахимовка (Акмола өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Ювалак (Тефенни)

Ювалак (төр. Yuvalak) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Бурдур иле Тефенни илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Терәк-хәрәкәт системасы

«Хәрәкәт — тормыш ул», — дигән бер акыл иясе. Дөрестән дә кеше та­ бигать тарафыннан хәрәкәттә яшәргә «хөкем» ителгән. Дөньяга килеп дүрт ай узамы-юкмы, бала йөри алмаса да, кирәк-яракларына үрелә, төрле әйберләрне тота, хәрәкәтләнергә тырыша.
Без ничек хәрәкәтләнәбез соң: ничек йөгерәбез, йөрибез, сикерәбез, үрмәлибез, йөзәбез, турая, борыла, бөгелә торган хәрәкәтләрне көн саен ничек ясыйбыз? Моның барысын да сөяк-мускул системасы башкарырга мөмкинлек бирә. Аңа сөякләр, аларны тоташтыра һәм бәйли торган тукы­ малар һәм мускуллар керә. Баш, очлык, гәүдә сөякләре гәүдәнең каркасын— скелетны хасил итәләр. Мускуллар һәм тоташтыргыч тукымалар — «йомшак скелет»ны барлыкка китерә. Сөякләрнең төп функциясе — терәк булу: алар барлык органнарны үзләренә билгеләнгән урында тоталар һәм гәүдә авырлыгын күтәреп торалар. Мускуллар һәм тоташтыргыч тукымалар белән бергә, скелет безгә хәрәкәтләнергә мөмкинлек бирә.
Моннан кала алар бөтенесе бергә эчке органнарны һәм тукымаларны зарарланудан саклыйлар. Организмда барлыгы 10-15 кг сөяк бар: аларның озынлыклары — 3 мм дан алып (урта колактагы өзәңге сөяк), 70 см га кадәр (бот сөяге). Кул-аякларның каты нигезе озын көпшә сөякләрдән тора, алардан иң зурысы — бот сөякләре. Икенче төр кыска көпшә сөякләр — куллардагы чук сөякләре һәм аякларның табан сөякләре.
Кеше гәүдәсендә көпшәк сөякләр дә бар. Мондый сөякләрне табанның балтыр белән (7 тубык сөяге), чук сөягенең беләк белән тоташкан урын­ нарында (8 беләзек сөяге) күрергә була.
Күп кенә көпшәк сөякләр яссы була (күкрәк сөяге, кабыргалар, баш сөяге), алар эчке органнарны, баш миен бәрелүдән, җимерелүдән саклыйлар. һава үткәрергә сәләтле сөякләр куыш эчле булу белән башкалардан аерылып тора. Алар баш сөягенең бит өлешенә урнашкан. Бу сөякләрнең авырлыгы аз, әлеге үзенчәлек башны туры тотарга ярдәм итә, эчләре куыш булу даими җылы температура сакларга мөмкинлек бирә.
# Альфара-де-Альхимия

һәм
Альфара-де-Альхимия (кат. Alfara de la Baronia) — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Альфара-де-Альхимия
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 11,7 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 70 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# IC 2875

IC 2875 — чикләрендә урнашкан йолдыз .

# IC 2875
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2875 буларак та сурәтләнә.
# Өммегөлсем (ансамбль, Күл Черкен)

Өммегөлсем — Татарстанның Буа районы Күл Черкен авылының фольклор ансамбле. 1980 елда оештырылган.

# Өммегөлсем (ансамбль, Күл Черкен)
## Тарихы

1980 елны Атказанган мәдәният хезмәткәре Гарифуллина Алсу Мөхәммәтовна җитәкчелегендә оештырылган.
Ансамбльнең “беренче карлыгачлары” – Әмирханова Сания, Исмакова Хәмидә, Истиева Җәвидә, Хәбибуллина Гөлфия, Фәттахова Мөгаззәмә, Ракиева Мөнифә, Сәлахетдинова Тәүхидәләр. Ул елларда Буа районы сәхнәсендә атна саен бер колхоз коллективы иҗат отчеты белән чыгыш ясаган, шуның өчен колхоз председателе Хәсәнов Әгъзам абый һәм авыл советы рәисе Насретдинов Рәшитләр фольклор коллективны көчәйтү өчен күп көч куялар. Район сәхнәсендә “Өммегөлсем”дә Сәмәрханова Фәния, Нуруллина Венера, Сәмәрханова Миңроза, Насыйбуллина Асия, Гайнуллина Рәзинә, Исмакова Фәния, Гатауллина Галияләр дә чыгыш ясый башлыйлар. Ансамбльгә киемнәр тектерү өчен мәдәният йорты директоры Хәбибуллин Исмәгыйль күп көч куя.
1986 нчы елларда ансамбль “Каз өмәсе”, “Аулак өй” темаларын сәхнәләштереп телевидениегә төшерелә.
1990 нчы елларда Хәйруллина Дания, Хәбибуллина Фәния, Сабирҗанова Гөлфия, Уразаева Рәмзия, Зыятдинова Римма, Гайнуллина Рәзинәләрдән торган икенче төркем вокаль ансамбле “Өммегөлсем” белән берләштерелә.
Ансамбль репертуарында беренче көннән татар халык җыры “Өммегөлсем”, “Челтәр элдем читәнгә” һәм Күл – Черкен авылы җирлегендә генә җырлана торган такмак “Дирадау” бар. Яңа мөнәҗәтләр, үзләре иҗат иткән бәетләргә өстенлек бирелә. “Кич утыру” күренеше безнең авыл өчен генә булган йолаларга нигезләнгән.
Фолкьлор ансамбльнең төп максаты: киләчәк буын өчен үзебезнең туган җиребездә булган гореф – гадәтләрне, җырларны, бию һәм такмакларны саклау,өйрәнү, буыннан- буынга күчерү. Татар халкының аклыгын, моңын яшьләргә җиткерү,туган җиребез белән горурлану хисе булдыру. Монда җыр – моңга сусаган авыл хатын – кызларыбыз кичләрен бергәләп җырлар, төрле кичке уеннар өйрәнгәннәр. Шуларның җитәкчесе Гайнуллина Рәзинә. Хәзер олы апалар урынын яшьрәкләр алыштырган. Алар бергәләп кич утыру, аулак өй, каз өмәсе һәм башка татар халкының гореф – гадәтләре чагылган җыр – биюләрне башкаралар. Район, республика күләмендә үткәрелгән Сабантуй, Түгәрәк уеннарда актив катнашып мактау кәгазьләре алалар.
Олылардан калышмыйча, балалар арасында мәктәбебездә “Гөлкәй” ансамбле эшләп килә. Аны оештыручы укытучы Гыймадиева Динә Ризатдин кызы. Ул үзе дә кайчандыр Алсу Гарифуллина оештырган “Әйлән –бәйлән” ансамбленә яратып йөргән. Ул елларда һәр укучыга матур күлмәкләр тектереп Мәскәү шәһәрендә узган балалар өчен “Утренняя звезда” тапшыруында чыгыш ясаганнар. Уңышлары югары бәяләнгән кызларны “Орленок” лагерена юллама белән бүләклиләр. Бүгенге көндә шунда йөргән Хөсәенова Резидә, Махмутова Резидә, Гыймадиева Динә музыка укытучылары булып эшлиләр.
Районда узган төрле конкурс – бәйгеләрдә кызлар татар халык җырларын җырлыйлар, тарихыбыз белән танышалар.
# Боржетице (Бржецлав)

Боржетице (чех. Bořetice) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Хустопече, Бржецлав һәм Хустопече районында урнашкан авыл.

# Боржетице (Бржецлав)
## Географиясе

Мәйданы — 9,140579 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 192 метр биеклектә урнашкан.

# Боржетице (Бржецлав)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Боржетице (Бржецлав)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Боржетице (Бржецлав)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 850 |
| 1880 | 981 |
| 1890 | 937 |
| 1900 | 1037 |
| 1910 | 1142 |
| 1921 | 1279 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 1212 |
| 1950 | 1291 |
| 1961 | 1473 |
| 1970 | 1380 |
| 1980 | 1334 |
| 1991 | 1272 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 1313 |
| 2014 | 1305 |
| 2016 | 1292 |
| 2017 | 1287 |
| 2018 | 1292 |
| 2019 | 1289 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 1294 |
| 2021 | 1306 |
| 2021 | 1238 |
| 2022 | 1293 |
| 2023 | 1321 |
| 2024 | 1379 |
# Лейзи-Ейкерс (Колорадо)

Лейзи-Ейкерс — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Лейзи-Ейкерс (Колорадо)
## Географиясе

Лейзи-Ейкерс халык санын алу урыны мәйданы — 13,703364 км², 13,702085 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 7000 Фут биеклектә урнашкан.
# Луциан (ай кратеры)

Луциан (лат. Lucian) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 6,85 км булган кратер.

# Луциан (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Лукиан из Самосаты (125—190) хөрмәтенә бирелә.

# Луциан (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1973 елда раслана.
# 681 (сан)

681 (алты йөз сиксән бер) - 680 белән 682 арасындагы натураль сан.

# 681 (сан)
## Математикада

* 681 — өч урынлы так сан.
* 681 санның цифрлар суммасы — 15.
* 681 санның цифрлар тапкырчыгышы — 48.
* 681 санның квадраты — 463761.

# 681 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 681 ел
* 681 ел (б. э. к.)
* Юникодта 02A9₁₆ — «ʩ» символның коды.
# Каптанпаша (Чаэли)

Каптанпаша (төр. Kaptanpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Чаэли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Кастеллина-ин-Кьянти

Кастеллина-ин-Кьянти — Италиянең Тоскана төбәгендә урнашкан коммуна. Сиена провинциясе составына керә.

# Кастеллина-ин-Кьянти
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 578 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Кастельнуово-Берарденга, Греве-ин-Кьянти, Поджибонси, Радда-ин-Кьянти, Монтериджони һәм Барберино Таварнелле коммуналары белән чиктәш.
# Салорино

Салорино (исп. Salorino) — Испаниянең Касерес провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Салорино
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 157 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 323 метр биеклектә урнашкан.
# FANCE

FANCE (ингл. FA complementation group E) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# DNAJC7

DNAJC7 (ингл. DnaJ heat shock protein family (Hsp40) member C7 һәм DnaJ homolog subfamily C member 7) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Кидышевски

Кидышевский (рус. Кидышевский) — Чиләбе өлкәсенең Верхнеуральск районы составына керүче авыл.

# Кидышевски
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Кидышевски
## Сәгать поясы

Кидышевски Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Кидышевски
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (57%), татарлар (19%), казахлар (19%).
# Гура (Сташовский повяты)

Гура — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Лубнице гминасында урнашкан авыл.

# Гура (Сташовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# IC 3482

IC 3482 — чикләрендә урнашкан астрономик җисем .

# IC 3482
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3482, LEDA 1819127 һәм SDSS J123300.99+274949.0 буларак та сурәтләнә.
# Пеньки-Борове

Пеньки-Борове — Польшаның Подлясье воеводалыгы Едвабне гминасында урнашкан авыл.

# Пеньки-Борове
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Монто-сюр-Роньон

Монто-сюр-Роньон (фр. Montot-sur-Rognon) — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Сауда (Казерта)

Сауда — Италиянең Кампания төбәге Маддалони өязендә урнашкан торак пункт.

# Сауда (Казерта)
## Географиясе

Сауда Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Сауда (Казерта)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Загуравшчына

Загуравшчына (белар. Загураўшчына) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.

# Загуравшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Эль Тореадор де Абахо (Сан Луис де ла Паз)

Эль Тореадор де Абахо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Луис-де-ла-Пас муниципалитеты составына керә.

# Эль Тореадор де Абахо (Сан Луис де ла Паз)
## Географиясе

Эль Тореадор де Абахо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Тореадор де Абахо (Сан Луис де ла Паз)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Тореадор де Абахо (Сан Луис де ла Паз)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Юхмачы вулысы

Юхмачы вулысы (тат. يوخماچىٰ ۋولىٰسىٰ, рус. Юхмачинская волость) — Казан губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Хмелевка, Иске Сакчы (Самар губернасының Ыстарапул өязе), Иске Максимкин, Иске Әлмәт (Чистай өязе), Әлки һәм Кузнечиха вулыслары белән чиктәш булган (1890). 18 торак пунктта 17180 кеше яшәгән. 1930 елда бетерелә, күпчелек территориясе Әлки районына кушыла.
# (7048) Chaussidon

(7048) Chaussidon (лат. Chaussidon) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7048) Chaussidon
## Тарихы

1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EH34» саналган.
# Карбонара-ди-Нола

Карбонара-ди-Нола — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Неаполь провинциясе составына керә.

# Карбонара-ди-Нола
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 158 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Домичелла, Лауро, Ливери һәм Пальма-Кампания коммуналары белән чиктәш.
# Сан-Манго-Пьемонт

Сан-Манго-Пьемонт — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Салерно провинциясе составына керә.

# Сан-Манго-Пьемонт
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 240 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Салерно, Сан-Чиприано-Пичентино һәм Кастильйоне-дель-Дженовези коммуналары белән чиктәш.
# Кырым татар музыкасы

Кырым татар музыкасы — кырым татарларының музыкаль фольклоры, ул XX гасырда милли профессиональ музыка мәдәниятенә башлангыч сала.

# Кырым татар музыкасы
## Тасвиры

Кырымтатар музыкасының тау һәм дала стильләре бар. Алар төрле субэтнослар арасында таралган: көньяк яр һәм таулы татарларның җырлары (түркү) моңлы, катлаулы сыгылмалы көйле һәм ярымтоннар системасына ия, ә дала як көйләре (җыр) гади, алар диатоник нигезгә корулган. Ритм җәһәтеннән кырымтатар музыкасына 2 һәм 3 өлешле ячейкалар өстәлгән 5, 7 һәм 9 өлешле үлчәм хас.
Халык җырларын чыгаручылар һәм башкаручыларны таулы татар — ашик, дала татарлары кедаи дип йөртә. Кырым татарлары халык музыкасында эпик җыр төрләреннән бәетләр һәм дастаннар бар (мәсәлән, «Кер-оглу», «Әдигә» һәм Әсән Рефератов тарафыннан музыкаль драма итеп эшләнгән «Чора батыр»). Кырым татарларының XVIII гасыр ахырыннан күчеп йөрергә мәҗбүр ителүе нәтиҗәсендә мөһаҗир түрк һәм көч авасы дигән тарихи җыр жанры барлыкка килә. Көнкүреш жанрлары арасыннан төрлечә аталып йөртелгән кыска җырлар (дала татарларында — чын яки чины, таулы татарларда — мана), шулай ук мәкъам дигән моңлы җыр жанрын аерып карарга була. Фольклорда йола алды, түгәрәк корып биегәндә җырлана торган җырлар (хоран) бар. Инструменталь бию музыкасы җитезгә (къайтарма) һәм талгынга (агъыр ава) бүленә.
Традицион халык музыка коралларыннан кырым татарларының басымлы кораллары — давыл (карамчадан «зур барабан»), дарә һәм дүмбәләк (балчык чүлмәктән тире тарттырып ясалган парлы литавра), тынлы музыка кораллары — зурна, толып-зурна һәм кавал, кыллы кораллары кеманча, саз һәм сантыр бар. XIX гасыр азагында — кларнет, көпшә һәм скрипка, аннан соң электр гитарасы һәм аккордеон куллануга кереп китә. Традицион инструменталь ансамбль давулдҗылар дип атала һәм 2 урнадан, давулдан һәм дарәдән тора. Җырчылар кушылып җырлый торган камералы ансамбльгә дарә, сантыр, бер-ике скрипка, кларнет һәм торба (соңрак аккордеон да) керә, ул чал яки кеманеджилер дип атала.

# Кырым татар музыкасы
## Таралуы

Кырым татарларының халык җырларын беренче булып XX гасыр башында А. Лесницкий системага сала һәм бастырып чыгара башлый, аннан соң бу эш белән А. К. Корчевский, М. И. Красев, А. Рефатов, Я. Шәрәфетдинов һәм И. Бахшиш шөгыльләнә. Халык көйләрен классик музыкада куллану мисалы итеп А. А. Спендиаровның оркестр өчен «Крымские эскизы» һәм башка әсәрләрен, Глинканың «Руслан и Людмила» операсындагы Көнчыгыш күренешләрен, Балакиревның «Исламей[» дигән фортепиано өчен фантазиясен телгә алырга була.
# Карагөллү (Деринҗе)

Карагөллү (төр. Karagöllü) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Деринҗе илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сант'иларио-д'Энца

Сант'иларио-д'Энца — Италиянең Эмилия-Романья төбәгендә урнашкан коммуна. Реджо-Эмилия провинциясе составына керә.

# Сант'иларио-д'Энца
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 59 метр биеклектә урнашкан. Гаттатико, Монтеккьо-Эмилия, Монтекьяруголо, Кампеджине, Парма һәм Реҗҗо-нел-Эмилия коммуналары белән чиктәш.
# IC 3905

IC 3905 — чикләрендә урнашкан Сейферт II .

# IC 3905
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда 2MASS J12560859+1951108 һәм SDSS J125608.60+195111.0 буларак та сурәтләнә.
# IRX6

IRX6 (ингл. Iroquois homeobox 6) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Саенице

Саенице — Словениянең Мирна (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Саенице
## Географиясе

Мәйданы — 0,34 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 367,7 метр биеклектә урнашкан.
# Фосато ди Сасо (Л'Аквила)

Фосато ди Сасо — Италиянең Абруцци төбәге Бальсорано өязендә урнашкан торак пункт.

# Фосато ди Сасо (Л'Аквила)
## Географиясе

Фосато ди Сасо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Фосато ди Сасо (Л'Аквила)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дори (Виченца)

Дори — Италиянең Венеция төбәге Энего өязендә урнашкан торак пункт.

# Дори (Виченца)
## Географиясе

Дори Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Дори (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Геленувка (Лодзь воеводалыгы)

Геленувка — Польшаның Лодзь воеводалыгы Бжезины гминаcында урнашкан авыл.

# Геленувка (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сан Тамаро (Беневенто)

Сан Тамаро — Италиянең Кампания төбәге Мелиццано өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Тамаро (Беневенто)
## Географиясе

Сан Тамаро Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Сан Тамаро (Беневенто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нястанишки

Нястанишки (белар. Нястанішкі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.

# Нястанишки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Кужурту-Булак

Кужурту-Булак — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Коксу елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.

# Кужурту-Булак
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100312115100004707
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100470
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Дамнья

Дамнья — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
# Эленин (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)

Эленин — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Хойна гминаcында урнашкан авыл.

# Эленин (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ашагы Арыл (Шеһиткамил)

Ашагы Арыл (төр. Aşağı Arıl) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шеһиткамил илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Вахитов тыкрыгы (Казан)

Вахитов тыкрыгы (рус. переулок Вахитова) — Казанның Идел буе районында урнашкан урам.

# Вахитов тыкрыгы (Казан)
## Географиясе

Ватутин урамыннан башлана.

# Вахитов тыкрыгы (Казан)
## Тарих

Хәзерге исемен ким дигәндә 1939 елдан йөртә.
# Бозчалы (Чинар)

Бозчалы (төр. Bozçalı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чинар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Русин Википедиясе

Русин Википедиясе – Википедиянең русин телендәге бүлеге.

# Русин Википедиясе
## Статистика

Русин Википедиясендә 9448 мәкалә бар (6 октябрь 2024). Теркәлгән кулланучылар саны — 31 196, шул исәптән 40 кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган, 1 кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны — 149 736.