yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# 1065 ел

2 меңьеллык :
IX гасыр — X гасыр — XI гасыр — XII гасыр — XIII гасыр :
Хронологик таблица :
1065 (бер мең алтмыш бишенче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 1065 елы, II меңьеллыкның 65 елы, XI гасырның 65 елы, XI гасырның 7 унъеллыгының 5 елы, 1060 елларның 6 елы. 1065 елдан бирле 959 ел үтте.

# 1065 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1065 елда туганнар

# 1065 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1065 елда вафатлар
# Каньямаке

Каньямаке (исп. Cañamaque) — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Каньямаке
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 23 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 958 метр биеклектә урнашкан.
# Шеффилд (Айова)

Шеффилд — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Шеффилд (Айова)
## Тарихы

Шеффилд шәһәре 1876 елда нигезләнгән.

# Шеффилд (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 14,45669 км², 14,456689 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 328 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Доцеро (Колорадо)

Доцеро — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Доцеро (Колорадо)
## Географиясе

Доцеро халык санын алу урыны мәйданы — 4,018042 км², 4,149325 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 6150 Фут биеклектә урнашкан.
# Мортаза Мөлеков

Мортаза Мөлеков һәм Мөлековлар нәселе —сәүдәгәрләр, сәнәгатьчеләр династиясе.

# Мортаза Мөлеков
## Мөлековлар нәселе

Унтугызынчы йөз ахыры-егерменче гасыр башында Балтачта уңышлы эшләгән эшмәкәрләр һәм сәнәгатьчеләр арасында Мөлековлар—Мортаза Мостафа улы, Шәйхетдин Мостафа улы, Нәҗип Мостафа улы, Әлтәф Мостафа улы, Латыйф Мостафа улы аеруча күренекле урын алып торалар. Алар бакалея, мануфактура белән сату итү белән беррәттән Казан арты төбәгендә заманы өчен эре предприятиеләр тотканнар, тегермәннәр эшләткәннәр, зур җир биләмәләренә ия булганнар.

# Мортаза Мөлеков
## Мортаза бай төрында

Боларның да арасында иң эре һәм данлыклысы—Мортаза бай. Мортаза Мөлековның Балтачта зур киез һәм фетр итек басу фабрикасы булган, анда кырыктан артык кеше эшләгән. Ак йоннан басылган көяз, бизәкле итекләр чит ил сәнәгать күргәзмәләрендә медальләр яулаган. Аларның ялтыравыклы этикеткалары Чепьядагы Халыклар Дуслыгы музеенда әле дә саклана. Мортаза бай итекләре Казан, Мәкәрҗә (Түбән Новгород), Минзәлә, Уфа, Сембер, Эрбет һәм башка күп ярминкәләрдә көтеп алынган һәм уңышлы сатылган. Бер Карадуган авылындагы бакалея кибете генә дә мең сумлык еллык товар әйләнеше биргән. Соңыннан бу кибеткә Мортаза байның улы Габделхәй хуҗа булган. Мортаза бай төзеткән йортлар әле дә исән һәм алардан Балтачтагы төрле оешмалар файдаланалар.
Совет власте урнашкач Мортаза Мөлеков эзәрлекләүләргә дучар була. 1929 елда Татарстан АССР Югары суды аны үлем җәзасына хөкем итә. Ул 1918 елда Совет власте вәкиленә каршы җинаять эшләүдә гаепләнә. Монда Балтач авылы аша узганда үтерелгән янәсе Кызыл Армия комиссарының үтерелү очрагы күздә тотыла. М.Мөлеков кичерүне сорап М.И.Калининга мөрәҗәгать итә һәм ату җәзасының Себер лагерьларына сөрү белән алыштырылуына ирешә. Ул бер гаепсез шунда вафат була. Аның соңгы көннәренең шаһите булган кешеләр ачлыктан шешенеп үлүен сөйлиләр. Үзе кулга алынгач аның гаиләсен туган йортларыннан куып чыгаралар. Хатыны балалары белән (ә аларның кечесе ул чорда әле 40 көнлек кенә була) берәүнең мунчасында яшәп көн күрергә мәҗбүр була.
Мортаза байны белгән өлкәннәрнең хәтирәләре белән танышканда ирексездән шуңа игътибар итәсең—һәрберсе аның кеше буларак өч сыйфатын саный: хезмәт сөючәнлек, кешеләргә ярдәмчеллек, кырыслык.

# Мортаза Мөлеков
## Кайбер искәрмәләр

Монда шуны искәртү урынлы—Балтачта унтугызынчы йөзнең икенче яртысында Мостафа Мөлековлар гаиләсе икәү булган: Фаизә Садыйковага өйләнеп яшәүче 1835 елда туган Мостафа Мөлеков һәм Гайшә Сабитовага өйләнеп яшәүче 1837 елда туган Мостафа Мөлеков. Югарыда телгә алынган биш Мостафа улы Мөлековның барысы да бертуганмы, әллә төрлесе төрле Мостафа улларымы, алай булса кайсысы кайсы Мостафаныкы икәнлеген архив материаллары нигезендә аныклап булмый. Әмма шунысы бәхәссез—аларның һәрберсе халкыбызның булдыклы, эшлекле уллары булганнар.

# Мортаза Мөлеков
## Чыганаклар:

Балтач энциклопедиясе, I том, 2006
# Трухильо

Трухильо (исп. Trujillo) — Перуның Ла-Либертад департаментында урнашкан шәһәр.

# Трухильо
## Тарих

1534 елда нигезләнгән.

# Трухильо
## Кардәш шәһәрләр

* Timişoara, Румыния (8 сентябрь 2010)
* Астана, Казакъстан
* Асунсьон, Парагвай
* Барселона, Испания (20 февраль 1991)
* Дәлас, Америка Кушма Штатлары (14 май 2013)
* Лима, Перу
* Манагва, Никарагуа
* Метепек, Мексика (21 июнь 1996)
* Пабиллонис, Италия (14 июнь 2007)
* Трухильо, Һондурас
* Трухильо, Испания
* Трухильо, Венесуэла
# Кастаньоли (Арецо)

Кастаньоли — Италиянең Тоскана төбәге Суббьяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Кастаньоли (Арецо)
## Географиясе

Кастаньоли Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Кастаньоли (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дүзгышлаг (Шәмкир)

Дүзгышлаг (әзери. Düzqışlaq) — Әзербайҗанның Шәмкир районына караган авыл.
# Төмәнәк вулысы

Төмәнәк вулысы (тат. تۈمەنەك ۋولىٰسىٰ) — Ɵфə губернасына һәм Башкортстан АССР-ына кергән административ-территориаль берәмлек.
Халык саны — 17439 кеше (1920); шуларның 74,7% — татарлар, 9,7% — башкортлар, 5,6% — руслар, 4,9% — чуашлар, 3,0% — мaрдьıва, 1,3% — алманнар.
Вулыс 1923 елда юкка чыгарылган.
# HD14477

HD14477 — Андромеда йолдызлыгында урнашкан A2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,19 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Мидиак

Мидиак — Россия территориясеннән ага торган елга. Курган өлкәсе, Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Зюзелга елгасының уң ярына тамагыннан 28 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 21 км.

# Мидиак
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Миасс елгасы Чиләбе каласынан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010501012111200003676
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111200367
* Бассейн коды — 14.01.05.010
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Барок (авыл, Любанский районы)

Барок (белар. Барок) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Любанский районында урнашкан авыл.

# Барок (авыл, Любанский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Хеткереу

Хеткереу — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. Дрегенешть (коммуна, Прахова) коммунасына карый.

# Хеткереу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Анатолий Александров (1918)

Анатолий Александров (Анатолий Александр улы Александров, 30 гыйнвар 1918(1918-01-30) яки 30 гыйнвар (12 февраль) 1918, Яныш, Козьмодемьянск өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 10 ноябрь 1969(1969-11-10) (51 яшь) яки 9 ноябрь 1969(1969-11-09) (51 яшь), Мәскәү, СССР) — ССРБ кларнетчысы, Үзәк телевидениеның һәм Бөтенсоюз радиосының зур симфоник оркестры һәм Мәскәү филармониясенең симфоник оркестры солисты, ЧАССРның атказанган артисты (1967).
# Трентон (Теннесси)

Трентон — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан шәһәр.

# Трентон (Теннесси)
## Тарихы

Трентон шәһәре 1824 елда нигезләнгән.

# Трентон (Теннесси)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 21,227944 км², 21,228874 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 101 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Золча-Угори

Золча-Угори — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Пацанув гминасында урнашкан авыл.

# Золча-Угори
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Забелле (Глыбоцкий районы)

Забелле (белар. Забелле) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.

# Забелле (Глыбоцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Тәҗерибестанса

Тәҗерибестанса (каз. Тәжірибестанса) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Тәҗерибестанса
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Аңкау

Аңкау (palatum)
Аңкау ике өлештән тора – лайлалы катлау белән капланган каты һәм йомшак аңкау.

# Аңкау
## Каты аңкау

(palatum durum) аңкауның алгы 2/3 урынын ала һәм сөяк нигезле (сөякле аңкау).
o Аңкау җөе (raphe palati) сөякле аңкау ясаучы сул һәм уң сөякләр арасында урнашкан. Каты аңкауның алгы өлешендә берничә аркылы аңкау җыерчыклары (plicae palatinae transversae) урнашкан.

# Аңкау
## Йомшак аңкау

яки аңкау пәрдәсе (palatum molle яки velum palatinum) арткы өчтән бер өлешен алып тора һәм мускуллар һәм фиброз пластинкадан тора – аңкау апоневрозы (aponeurosis palatina).
o Йомшак аңкауның алгы кырые каты аңкауның арткы кырыена тоташа. Йомшак аңкауның арткы кырые аска салынып тора һәм уртасында аның кечкенә үсентесе бар – аңкауның кече теле (uvula palatine).
o Кырыйга йомшак аңкау һәрбер яктан ике ядәч булып сузыла (рәс. 1.3).
§ Алгы аңкау-тел ядәче (arcus palatoglossus) йомшак аңкауны телнең кырые белән тоташтыра.
§ Арткы аңкау-йоткылык ядәче (arcus palatopharyngeus) йомшак аңкауны йоткылыкның кырые белән тоташтыра.
§ Алгы һәм арткы ядәч арасында уем бар – бадәм чокырчыгы (fossa tonsillaris), анда аңкауның бадәмы урнашкан.
§ Аңкауның бадәмы (tonsilla palatina) овал формасында лимфоид тукыма тупламасын тәшкил итә. Аның медиаль ягында уемнар бар – крипталар.
Истә тотарга кирәк, әлеге бадәмнардан 1 см аралыкта зур тамыр уза – эчке йокы артериясе.
o Йомшак аңкау түбәндәге мускуллардан тора (рәс. 1.3):
§ Аңкау-тел мускулы (m. palatoglossus) аңкау-тел ядәченнән йомшак аңкауның аскы өслегеннән алып телнең кырый ягына кадәр сузылып, анда телнең аркылы мускулы булып дәвам итә.
§ Аңкау-йоткылык мускулы (m. palatopharyngeus) аңкау-йоткылык ядәчендә аңкау апоневрозыннан алып йоткылыкның кырый тышчасына кадәр сузыла. Мускул йомшак аңкауны төшерә һәм йоткылыкны күтәрә, шул вакытта йоткылык кыскара һәм йомшак аңкау арткы тышчасына кысыла.
§ Аңкау пәрдәсен күтәрүче мускул (m. levator veli palatini) чигә сөякнең ташлы өлешенең аскы өслеге һәм ишетү көпшәсенең кимерчәкле өлешеннән башланып, аңкау апоневрозына кушыла. Йомшак аңкауны күтәрә.
§ Аңкау пәрдәсен киерүче мускул (m. tensor veli palatini) чөйсыман сөякнең кылы һәм ишетү көпшәсенең ярылы өлешеннән башланып, чөйсыман сөякнең канатсыман үсентесенең ыргагы аша күчеп, медиаль якка борыла һәм аңкау апоневрозына кушыла. Йомшак аңкауны аркылыга суза.
§ Кече тел мускулы (m. uvulae) аңкау апоневрозыннан кече телгә таба бара. Кече телне кыскарта.
# Лампасас (округ, Техас)

Лампасас — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Лампасас шәһәре.

# Лампасас (округ, Техас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1856 елда оештырыла.

# Лампасас (округ, Техас)
## Халкы

2019 елда халык саны 17 762 кеше тәшкил иткән.

# Лампасас (округ, Техас)
## Территориясе

Округ мәйданы 1844 км² тәшкил итә.
# Чарнкове

Чарнкове — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Полчин-Здруй гминаcында урнашкан авыл.

# Чарнкове
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Браткава (Капыльский районы)

Браткава (белар. Браткава) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Капыльский районында урнашкан авыл.

# Браткава (Капыльский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Пенья Прьета (Сан Мигел Тотолапан)

Пенья Прьета — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Сан-Мигель-Тотолапан муниципалитеты составына керә.

# Пенья Прьета (Сан Мигел Тотолапан)
## Географиясе

Пенья Прьета Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Пенья Прьета (Сан Мигел Тотолапан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Пенья Прьета (Сан Мигел Тотолапан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Огнево (Киров өлкәсе)

Огнево (рус. Огнево) — Киров өлкәсенең Белая Холуница районында урнашкан авыл.

# Огнево (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Огнево (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Огнево (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Огнево (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Виллер-Семёз

Виллер-Семёз (фр. Villers-Semeuse) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Виллер-Семёз кантонына карый.

# Виллер-Семёз
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7.40 км².
# Тайи (Кот-д’Ор)

Тайи (фр. Tailly) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Бон-Юг кантонына карый.

# Тайи (Кот-д’Ор)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,81 км².
# HD9487

HD9487 — Кит йолдызлыгында урнашкан A3II/III(m) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,65 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# ERLEC1

ERLEC1 (ингл. Endoplasmic reticulum lectin 1) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Түлүлер (Байрамич)

Түлүлер (төр. Tülüler) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Байрамич илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ташлыҗа (Һалылые)

Ташлыҗа (төр. Taşlıca) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалылые илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Мерето-ди-Томба

Мерето-ди-Томба — Италиянең Фриули-Венеция-Джулия төбәгендә урнашкан коммуна. Удине провинциясе составына керә.

# Мерето-ди-Томба
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 98 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Базилиано, Кодройпо, Пазиан-ди-Прато, Фаганья, Седельяно, Козеано һәм Сан-Вито-ди-Фаганья коммуналары белән чиктәш.
# Марасуэла

Марасуэла (исп. Marazuela) — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Марасуэла
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 15,35 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 909 метр биеклектә урнашкан.
# Шаван-сюр-л’Этан

Шаван-сюр-л’Этан (фр. Chavannes-sur-l'Étang) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Мазво кантонына карый.

# Шаван-сюр-л’Этан
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,04 км².
# Бодр (Манш)

Бодр (фр. Baudre) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# Чатмаолук (Атакум)

Чатмаолук (төр. Çatmaoluk) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Атакум илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Белло (Сена һәм Марна)

Белло (фр. Bellot һәм фр. Bellot-la-Montagne) — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Ирихо

Ирихо (гал. O Irixo) — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Ирихо
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 121 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 546 метр биеклектә урнашкан.
# Неу (Манш)

Неу (фр. Néhou) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# Деень

Деень — Румыниянең Тулча жудецында урнашкан авыл. Тулча коммунасына карый.

# Деень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 24 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 7823

NGC 7823 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7823
## Тарихы

Әлеге галактика 1836 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Унугырлар

Унугырлар (грек. 'Ονόγουροι, 'Ονογούρων, рус. оногур) — V—X гасырларда Азак диңгезе һәм Төньяк Кавказ территориясендә яшәгән төрки кабиләләр, бүгенге татар, маҗар, уйгыр халыклары килеп чыгышында зур роль уйнаганнар. Берничә тапкыр төрле кабилә берләшмәләренә керәләр, шул исәптән һуннар составында булалар.

# Унугырлар
## Этимологиясе

Терминның гомуми кабул ителгән этимология буенча төрки телдә «ун угыр кабиләсе» дип аңлатыла Башка версия буенча «унугыр» термины «ун елга», «ун елга халкы» дип аңлатыла

# Унугырлар
## Географиясе

Угырлар Кубан елгасы һәм Азак диңгезе ярларында яшәгән дип уйланыла.

# Унугырлар
## Тарихы

Унугырлар (Ονόγουροι) беренче тапкыр Византия тарихчысы Приск Панийский хезмәтендә телгә алына: 463 елда угырлар, сарагурлар һәм унугырларның илчеләре Константинополь каласына киләләр. Бу өч кабилә аварлар тарафыннан кысрыкланган савирлар аркасында күчәргә мәҗбүр була. Фараз буенча, сарагурлар, угырлар һәм унугырлар бер ыру берләшмәсен тәшкил иткәннәр һәм алар арасында иң төп урынны сарагурлар биләгән
Унугырлар шул ук исем белән Агафий Миринейскийның әсәрендә телгә алына, аның фаразы буенча Оногурис (Ονόγουριν) шәһәрчеге әлеге төрки кабилә исеме буенча аталган була.
Унугырлар Ялган-Каллисфенның IX гасыр язмасында очрый. Анда Искәндәр Зөлкәрнәй яулап алган халыклар (аварлар, славяннар, хәзәрләр, руслар һ.б.) атап үтелә һәм алар арасында унугырлар телгә алына
VII гасыр Византия чыганакларында оногундулар болгар кабиләләренең берсе дип атала башлый.
Оногурлар Феофан Византийскийның «Хронография»сында телгә алына
Константинополь патриархы Никифорның «Бревиария»сы буенча, болгар хакиме Кубрат хан унугырлар патшасы булып та торган Константин Багрянородный элек болгарларның атамасы унугыр булган дип исбатлый
# Санта-Мария-ди-Итабира

Санта-Мария-ди-Итабира — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Санта-Мария-ди-Итабира
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 597,437 км².
# Иркенлек (Нуриман районы)

Иркенлек — Башкортстанның Нуриман районында урнашкан авыл.
ᴨyчты индексы — 452447, ГАТОБК коды — 80245815005.

# Иркенлек (Нуриман районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 0 кешенең яшәве мәгълүм.
# Маньтолум

Маньтолум — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Талым елгасының сул ярыннан 36 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 32 км.

# Маньтолум
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502512111200011994
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111201199
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Зелёне (Замойский повяты)

һәм
Зелёне — Польшаның Люблин воеводалыгы Краснобруд гминаcында урнашкан авыл.

# Зелёне (Замойский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Линзенгерихт (Гессен)

Линзенгерихт — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.

# Линзенгерихт (Гессен)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 29,82 км², 29,8 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 166 метр биеклектә урнашкан.
# Ворнавка (Вилейский районы)

Ворнавка (белар. Ворнаўка) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.

# Ворнавка (Вилейский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# SNRNP25

SNRNP25 (ингл. Small nuclear ribonucleoprotein U11/U12 subunit 25) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Пуншим

Пуншим — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга Чулман елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.

# Пуншим
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100112111100001396
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100139
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1