yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Элёнек (Липский повяты)

Элёнек — Польшаның Мазовия воеводалыгы Липско гминасында урнашкан авыл.

# Элёнек (Липский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD176723

HD176723 — Көньяк таҗ йолдызлыгында урнашкан F2III/IV спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,716 ± 0,009 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Сан Луис Акатлан (Сан Луис Акатлан, Герреро)

Сан Луис Акатлан — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Сан-Луис-Акатлан муниципалитеты составына керә.

# Сан Луис Акатлан (Сан Луис Акатлан, Герреро)
## Географиясе

Сан Луис Акатлан Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Сан Луис Акатлан (Сан Луис Акатлан, Герреро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Сан Луис Акатлан (Сан Луис Акатлан, Герреро)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Акавеветлан (Чилапа де Алварез)

Акавеветлан — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Чилапа-де-Альварес муниципалитеты составына керә.

# Акавеветлан (Чилапа де Алварез)
## Географиясе

Акавеветлан Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Акавеветлан (Чилапа де Алварез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Акавеветлан (Чилапа де Алварез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Безеклик Мең Будда Мәгарәләре

Безеклик (Кытай телендә: 柏孜克里千佛洞, пиньинь Bózīkèlǐ Qiānfódòng; Уйгыр телендә ېىزەكلىك مىڭ ئۆيى, Bëzeklik Budda Gharliri) - Гаочан шәһәре хәрабәләре янында (Синьцзян автоном районы, Кытай), Такла-Макан сахрасының төньяк-көнчыгыш чиге янында Утлы Тауларның Мутоу үзәненең көнбатыш өлешендә урын.
V һәм X гасырлар арасында Безекликта уникаль дивар сурәтләре белән Буддачылык мәгарә монастырьлары ансамбле барлыкка китерелгән булган ("мең Будда мәгарәсе"). 77 мәгарәдә йөзләрчә дивар Будда сурәтләре һәм Төрки, Һиндле һәм Аурупалы өйрәнчекләр сурәтләре бар. Дивар сурәтләренең өлеше салынган һәм Аурупа музейларына күчерелгән булган, шул исәптән, Дәүләт Эрмитажына. Дуньхуанда булган ЮНЕСКО яклавы астындагы Могао мәгарәләре белән чагыштырганда Безеклик фрескаларының сакланып калуы күбрәк куркыныч астында.
# Макашы (Нясвижский районы)

Макашы (белар. Макашы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Нясвижский районында урнашкан авыл.

# Макашы (Нясвижский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Уррош (Торри-ди-Монкорву)

Уррош — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. Urros e Peredo dos Castelhanos муниципалитетына карый.

# Уррош (Торри-ди-Монкорву)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Сере Супериоре (Кунео)

Сере Супериоре — Италиянең Пьемонт төбәге Сампере өязендә урнашкан торак пункт.

# Сере Супериоре (Кунео)
## Географиясе

Сере Супериоре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сере Супериоре (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Надым

Надым (рус. Надым) — Россия Федерациясенең Ямал-Ненец автономияле округындә урашкан шәһәр.
Халык саны — 44 940 кеше (2016).

# Надым
## Сәгать поясы

Надым Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Надым
## Тарих

Надым рус елъязмаларында беренче тапкыр 1598 елда телгә алынган. 19 гасырның икенче яртысанда кешесез калды.
Бер ел алдан биредә «Медвежье» газ чыганагы табылганнан соң 1968 елда яңадан нигезләнгән.
Шәһәр статусын 1972 елдан башлап йөртә.

# Надым
## Халык

Милләтләр (2010): руслар (75,1%), украиннар (9,1%), татарлар (5,1%), ненецлар (1,2%), башкортлар (1,1%), белоруслар (1,1%).

# Надым
## Дин
### Ислам

* «Азат Сафа» мәчете
# Барате (Милано)

Барате — Италиянең Ломбардия төбәге Гаджано өязендә урнашкан торак пункт.

# Барате (Милано)
## Географиясе

Барате Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Барате (Милано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Форхах

Форхах — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. Ройтте округы составына керә.

# Форхах
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 910 ± 1 метр биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
# Арефу (коммуна)

Арефу — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан коммуна.

# Арефу (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 420,25 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 718 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Кепецинений-Пеминтень, Арефу һәм Кепецинений-Унгурень авыллары урнашкан.
# Пагарцы

Пагарцы (белар. Пагарцы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.

# Пагарцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Гячая (Мантова)

Гячая — Италиянең Ломбардия төбәге Маркария өязендә урнашкан торак пункт.

# Гячая (Мантова)
## Географиясе

Гячая Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Гячая (Мантова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Грыбали

Грыбали (белар. Грыбалі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.

# Грыбали
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# IC 5370

IC 5370 — Андромеда йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 5370
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 5370, 2MASX J00000914+3244182, PGC 5, MCG+05-01-018, Z 498-56, Z 499-28, UZC J000009.2+324418, Z 2357.6+3228, NPM1G +32.0620, LEDA 5 һәм Gaia DR2 2873858382640962176 буларак та сурәтләнә.
# Чащино (Шабалино районы)

Чащино (рус. Чащино) — Киров өлкәсенең Шабалино районында урнашкан авыл.

# Чащино (Шабалино районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Чащино (Шабалино районы)
## Сәгать поясы

Чащино (Шабалино районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Чащино (Шабалино районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Форли-дель-Саннио

Форли-дель-Саннио — Италиянең Молизе төбәгендә урнашкан коммуна. Изерния провинциясе составына керә.

# Форли-дель-Саннио
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 610 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Аквавива-д'Изерния, Форнелли, Изерния, Рьонеро-Саннитико, Вастоджирарди, Черро-аль-Вольтурно һәм Рокказикура коммуналары белән чиктәш.
# (2620) Сантана

(2620) Сантана (лат. Santana) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2620) Сантана
## Тарихы

1980 елның 3 октябрендә Зденка Ваврова тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 TN» саналган.
# Кадолец

Кадолец (чех. Kadolec) — Чехиянең Высочина крае Ждяр-над-Сазавоу һәм Q89267433? районында урнашкан авыл.

# Кадолец
## Географиясе

Мәйданы — 6,078267 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 595 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Кадолец
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Кадолец
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Кадолец
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 360 |
| 1880 | 371 |
| 1890 | 349 |
| 1900 | 312 |
| 1910 | 300 |
| 1921 | 274 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 273 |
| 1950 | 240 |
| 1961 | 220 |
| 1970 | 227 |
| 1980 | 205 |
| 1991 | 164 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 165 |
| 2014 | 167 |
| 2016 | 164 |
| 2017 | 171 |
| 2018 | 172 |
| 2019 | 178 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 171 |
| 2021 | 166 |
| 2021 | 172 |
| 2022 | 174 |
| 2023 | 164 |
| 2024 | 161 |
# Деделер (Юксекова)

Деделер (төр. Dedeler) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Хаккари иле Юксекова илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Нэлла Прусс

Нэлла Прусс (1 гыйнвар, 1941 ел, Свердловск, Свердловск өлкәсе, СССР ) - педагогика фәннәре кандидаты, профессор. ТИСБИ идарә итү университеты ректоры (1993–2016, 2018 елдан), TИСБИ идарә итү университеты президенты (2016 елдан). Россия гуманитар фәннәр академиясе академикы. ЮНЕСКО эшләре буенча Россия Федерациясе комиссиясе әгъзасы .

# Нэлла Прусс
## Биография

Нэлла Матвеевна Прусс 1941 елның 1 гыйнварында Свердловскида (хәзерге Екатеринбург ) туган.
1963 елда ул Казан дәүләт педагогия институтын (КДПУ) тәмамлый. Белгечлеге - инглиз теле укытучысы. Аны тәмамлагач, 1963-1964 елларда Казан шәһәрендәге 127 нче урта мәктәптә укытучы булып эшли.
1963 - 1994 елларда ул Казан химия-технология институтының (KХТИ) чит телләр кафедрасында ассистент, өлкән укытучы, доцент булып эшли.
1979 елда Казан педагогия институтында аспирантура тәмамлый. Шул ук елда «Влияние видных русских педагогов Казанского края на развитие просвещения и педагогической мысли нерусских народов, конец XIX-начало XX веков» темасына педагогия фәннәре кандидаты дәрәҗәсе буенча диссертация яклый.
1992 елда Татарстан Республикасында беренче дәүләтнеке булмаган университет - "ТИСБИ" Идарә итү университетын оештыра, аның ректоры була.
1997 елдан педагогика кафедрасы мөдире булып эшли.
2016 елның 27 июнендә «ТИСБИ» ның гыйльми советы утырышында Нэлла Прусс университет ректоры постыннан китү турында игълан итә . Ректор вазифасыннан киткәч тә, ТИСБИ президенты булып университетта эшли .
2018 елның 4 апрелендә Нелла Прусс кабат ТИСБИ университеты ректоры була. "Вечерняя Казань» газетасына биргән интервьюсында ул бу вазифага үзенең инициативасы белән кайтмавын белдерә .

# Нэлла Прусс
## Бүләкләр

* Дуслык ордены (2009)
* Ватан алдындагы казанышлары өчен II дәрәҗә «Россия Даны " ордены
* «Халыкара эшлекле хезмәттәшлекне үстерүгә өлеш керткән өчен» ордены
* "Казанның 1000 еллыгы истәлегенә" медале (2005)
* "Россия фәненең абруен ныгыту өчен" медале (2008)
* «Бердәмлеккә каршы көрәшне ныгыту өчен» Россия Оборона Министрлыгы медале (2009)

# Нэлла Прусс
## Хезмәтләре

** Методологические основы сетевого образования в вузе / Прусс Н.М., Мухаметзянова Ф.Г., Вафина В.Р. // В сборнике: Инновационные подходы в системе высшего профессионального образования в структуре сетевого обучения. Материалы итоговой научно-практической конференции преподавателей и аспирантов (с международным участием). 2014. С. 3–11.
** Сотрудничество ИИТО с сетью ассоциированных школ ЮНЕСКО / Прусс Н.М. // Высшее образование в России. 2014. № 10. С. 153–157.
** Становление и развитие негосударственного вуза как субъекта образовательной деятельности (на примере университета управления «ТИСБИ») / Мухаметзянова Ф.Г., Прусс Н.М., Вафина В.Р. // Образование и саморазвитие. 2014. № 3 (41). С. 36–41.
** Гарантии качества профессионального образования в негосударственном вузе / Прусс Н.М., Ахмина Г.А., Беляева Е.А. // Этнодиалоги. 2012. № 2 (39). С. 112–115.
** Глобальные проблемы на региональном уровне: опыт и перспективы / Прусс Н.М. / Вестник экономики, права и социологии. 2010. № 4. С. 210–211.
# Каньи Дол

Каньи Дол — Словениянең Идрия җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Каньи Дол
## Географиясе

Мәйданы — 3,63 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 897,3 метр биеклектә урнашкан.
# Доброполе (Лобезький повяты)

Доброполе — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Добра гминаcында урнашкан авыл.

# Доброполе (Лобезький повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бобривка (Ярославский повяты)

Бобривка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Ляшки гминасында урнашкан авыл.

# Бобривка (Ярославский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Домбково

Домбково — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Годково гминасында урнашкан авыл.

# Домбково
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дембинець (Ополе воеводалыгы)

Дембинець — Польшаның Ополе воеводалыгы Мурув гминасында урнашкан авыл.

# Дембинець (Ополе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Pak Köñni

Pak Köñni (kor. 박경리; 1926 yılnıñ 28 oktäbre, Toñyoñ — 2008 yılnıñ 5 mayı, Voncu) — Könyaq Koreya yazuçısı.

# Pak Köñni
## Biografiäse

Pak Köñni 1926 yılnıñ 28 oktäbrendä Toñyoñda tuğan. Yazuçınıñ balaçağı awır bulğan.
1946 yılda yazuçı kiäwgä çıqqan. Ämmä watandaşlar suğışı waqıtında yazuçınıñ ire Kim Heñdo (kor. 김행도) kommunistik zagovorda qatnaşuda ğäyeplängän, xäbärsez yuğalğan, ä annarı Sodemun törmäsendä häläq bulğan. Ozaqlamıy Pak Köñninıñ 3 yäşlek ulı da häläq bulğan. Qızın tuyındırır öçen, yazuçı Seulğa küçengän häm bankta eşlägän.
Pak Köñni 1950 yıllarda yaza başlağan. Seulda ul prozaik Kim Doñni belän tanışqan, Kim aña yazuçı karyerasın başlarğa yärdäm itkän. 1955 yılda Pak Köñni «Zamança ädäbiät» jurnalında «İsäp» dip atalğan berençe xikäyäsen bastırğan. 1958 yılda Pak Köñni «Zamança ädäbiät» jurnalınıñ bülägen alğan. 1962 yılda «Daruxanäçe Kim qızları» romanı basılıp çıqqan, 1963 yılda şul uq isemdäge näfis film töşerelgän. Yazuçığa 1969 yılda «Cir» romanınıñ berençe öleşe basılıp çığuwı zur tanılu kitergän. Roman-epopeyaneñ soñğı öleşe 1994 yılda basılıp çıqqan.
Pak Köñni barlığı 20dän artıq roman häm povest’ häm 3 şiğir cıyıntığı yazğan. 1977 yılda yazuçı Woltan premiäsenä layıq bulğan. 1999 yılda Pak Köñni Voncu şähärendä «Txoçji» («Cir») mädäni üzägen açqan, anda ul ozaq waqıt yäşägän häm eşlägän.
Pak Köñni 2008 yılnıñ 5 mayında wafat bulğan.

# Pak Köñni
## Xäter

2018 yılda Sankt-Peterburgta Pak Köñni häykäle urnaştırılğan.
# Шидровка (елга)

Шидровка — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Онеж борыны урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Шидровка (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега борыны елгалары бассейны Унежма елгасы бассейнының көнбатыш чигеннән ЗОлытница елгасы бассейнының төньяк-көнчыгыш чигенә чаклы (Онеге елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03010000212103000004274
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000427
* Бассейн коды — 03.01.00.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Тойгелде (Мөслим районы)

Тойгелде — Татарстан Республикасының Мөслим районындагы авыл.
Почта индексы — 423974.

# Тойгелде (Мөслим районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.4 °C | -11.2 °C | -6 °C | 4.2 °C | 13.3 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 11.9 °C | 4.1 °C | -5.2 °C | -10.7 °C | 3.8 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.

# Тойгелде (Мөслим районы)
## Шәхесләр

* Алексей Андреев

# Тойгелде (Мөслим районы)
## Мәчетләр

* Яшел мәчет
* Кыйбла мәчете
* Кыйбла мәчете
* Яшел мәчет
# Зәй вулысы

Зәй вулысы (тат. زەﻱ ۋولىٰسىٰ, рус. Заинская волость) — Уфа губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Ерыклы (Казан губернасының Чистай өязе), Тәкмәк, Әхмәт, Язикәү, Яңа Спас, Акташ һәм Троицки-Йосып вулыслары белән чиктәш булган (1890). 19 торак пунктта 14267 кеше яшәгән. 1930 елда бетерелә, территориясе Ширәмәт, Сарман һәм Акташ районнарына кушыла.
# Ляскивщина (Симьятицкий повяты)

Ляскивщина — Польшаның Подлясье воеводалыгы Семятыче гминасында урнашкан авыл.

# Ляскивщина (Симьятицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Баят (Тосья)

Баят (төр. Bayat) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Тосья илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Яңатормыш (Кордай районы)

Яңатормыш (каз. Жаңатұрмыс) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Яңатормыш (Кордай районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Сан Мартин (Саламанка)

Сан Мартин — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Саламанка муниципалитеты составына керә.

# Сан Мартин (Саламанка)
## Географиясе

Сан Мартин Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Мартин (Саламанка)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Мартин (Саламанка)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Шербешть (Вранча)

Шербешть — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. Видра (коммуна, Вранча) коммунасына карый.

# Шербешть (Вранча)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 246 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Улаш (Милас)

Улаш (төр. Ulaş) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Милас илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Рокете (Гросето)

Рокете — Италиянең Тоскана төбәге Кастильоне-делла-Пеская өязендә урнашкан торак пункт.

# Рокете (Гросето)
## Географиясе

Рокете Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Рокете (Гросето)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Навасёлки (Багушэвски авыл советы)

Навасёлки (белар. Навасёлкі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.

# Навасёлки (Багушэвски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Ярымкая (Оваҗык)

Ярымкая (төр. Yarımkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Оваҗык илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Пынарлы (Месудие)

Пынарлы (төр. Pınarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Месудие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Айгыргөлү (Адилҗеваз)

Айгыргөлү (төр. Aygırgölü) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Адилҗеваз илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Азат (газета)

* Татар матбугаты порталы
«Азат» газетасы – 1906 елда Казанда чыккан татар милли-демократик газетасы. Ул ябылгач, аның дәвамы буларак, шул ук елда «Азат халык» газетасы нәшер ителә башлый.

# Азат (газета)
## Тарих
### «Азат»

Беренче саны 1906 елның 1 февралендә басыла. Аның нашире һәм матди яктан тәэмин итүчесе, ягъни һимаячесе Габдулла Апанаев, ә мөхәрире Галиәсгар Камал булган. Газетада Гафур Коләхмәтов, Нәҗип Думави, Мәҗит Гафури, Миргазиз Укмаси кебек әдипләр языша. Чыккан чорында газета үзендә урнаштырылган материаллар аркасында берничә тапкыр кисәтү ала һәм ике санын цензура конфискацияли. Ниһаять, 56 нчы саны чыкканнан соң, 1906 елның 30 маенда ул чыгудан туктый

# Азат (газета)
## Тарих
### «Азат халык»

«Азат»ның дәвамы буларак, шул ук елның 4 июненнән «Азат халык» газетасы чыгарыла. Аның да мөхәрире Г.Камал була. Бу басмада элеккесенә караганда сул материаллар күбрәк урнаштырыла һәм бу, әлбәттә, цензура каршылыгына очрый. 15 саны чыкканнан соң, 12 сентябрьдә ул ябыла, ә Галиәсгар Камал мәхкәмә алдында җавап тотарга мәҗбүр ителә.

# Азат (газета)
## Чыганак

Исмәгыйль Рәмиев, Рәис Даутов. «Азат» газетасы, «Азат халык» газетасы // Әдәби сүзлек. — Казан: Татар. кит. нәшр., 2001. — Б. 399.
# 495 (сан)

495 (дүрт йөз туксан биш) - 494 белән 496 арасындагы натураль сан.

# 495 (сан)
## Математикада

* 495 — өч урынлы так сан.
* 495 санның цифрлар суммасы — 18.
* 495 санның цифрлар тапкырчыгышы — 180.
* 495 санның квадраты — 245025.

# 495 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 495 ел
* 495 ел (б. э. к.)
* Юникодта 01EF₁₆ — «ǯ» символның коды.
# Милликен (ай кратеры)

Милликен (лат. Millikan) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 93,97 км булган кратер.

# Милликен (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Роберт Эндрюс Милликен (1868—1953) хөрмәтенә бирелә.

# Милликен (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# Аргуелло

Аргуелло — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Кунео провинциясе составына керә.

# Аргуелло
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 661 метр биеклектә урнашкан. Альбаретто-делла-Торре, Черретто-Ланге, Леквио-Беррия һәм Краванцана коммуналары белән чиктәш.
# Ялангач

Ялангач (баш. Яланғас)— Башкортстанның Балтач районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 216 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 452992, ОКАТО коды — 80208848001.