yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Галуфо (Козенца)

Галуфо — Италиянең Калабрия төбәге Четраро өязендә урнашкан торак пункт.

# Галуфо (Козенца)
## Географиясе

Галуфо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Галуфо (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ле-Пьяр

Ле-Планш-пре-Арбуа (фр. Les Planches-près-Arbois) — Франциянең Юра департаментына караган коммуна.

# Ле-Пьяр
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 1,39 км².
# Гаргано Блу (Фоҗа)

Гаргано Блу — Италиянең Апулия төбәге Сан-Никандро-Гарганико өязендә урнашкан торак пункт.

# Гаргано Блу (Фоҗа)
## Географиясе

Гаргано Блу Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Гаргано Блу (Фоҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Домреми-Ландевиль

Домреми-Ландевиль (фр. Domremy-Landéville) — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Сидаделье (Пиньел)

Сидаделье — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. Vale do Côa муниципалитетына карый.

# Сидаделье (Пиньел)
## Географиясе

Мәйданы — .
# (15833) 1995 CL1

(15833) 1995 CL1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15833) 1995 CL1
## Тарихы

1995 елның 3 февралендә М. Хирасава, С. Судзуки тарафыннан Нюкаса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 CL1» саналган.
# Виктор Полетаев

Виктор Полетаев (рус. Виктор Евгеньевич Полетаев, 27 июль 1995(1995-07-27) (29 яшь), Чиләбе, Чиләбе өлкәсе, Россия — , ) — Россия волейболчысы, Европа уеннарының бронза призчысы (2015), Россия чемпионы (2014-2016).
# Лувинье-дю-Дезер

Лувинье-дю-Дезер (фр. Louvigné-du-Désert) — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
# Лантефонтен

Лантефонтен (фр. Lantéfontaine) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Лантефонтен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,06 км².
# Парсова

Парсова — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Немнюга елгасының сул ярыннан 37 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 54 км.

# Парсова
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03030000312103000042132
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103004213
* Бассейн коды — 03.03.00.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Фролово районы

Фролово районы (рус. Фроловский район) — Волгоград өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Фролово шәһәре.

# Фролово районы
## география
### Чиктәшлек

| Як | Район яки төбәк |
| Төньяк | Даниловка районы |
| Көнчыгыш | Ольховка районы |
| Көньяк | Иловля районы |
| Көнбатыш | Серафимович районы, Михайловка шәһәр округы |

# Фролово районы
## Тарих

Район 1928 елда БҮБК Президиумы карары белән Түбән Идел краеның Сталинград округы эчендә оештырылган.
1934 елдан — Сталинград крае, 1936 елдан — Сталинград өлкәсе составында.

# Фролово районы
## Халык

Милли состав (2010): урыслар (90,8%), украиннар (1%).

# Фролово районы
## Административ бүленеш

Фролово районы составына 11 авыл җирлеге керә.
# Энглвуд (Теннесси)

Энглвуд — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Энглвуд (Теннесси)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Энглвуд (Теннесси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 4,70798 км², 4,707977 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 262 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ужлаби (Габартов)

Ужлаби (чех. Úžlabí) — Чехиянең Карловы Вары крае Һабартов районында урнашкан авыл.

# Ужлаби (Габартов)
## Географиясе

Мәйданы — 0,132 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Ужлаби (Габартов)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ужлаби (Габартов)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Ужлаби (Габартов)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 23 |
| 1880 | 208 |
| 1890 | 205 |
| 1900 | 165 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 268 |
| 1921 | 0 |
| 1930 | 219 |
| 1950 | 0 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 0 |
| 1970 | 82 |
| 1980 | 86 |
| 1991 | 53 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 59 |
| 2011 | 124 |
| 2021 | 65 |
# Шаһихәйдәр Сыртланов

Сыртланов Шаһихәйдәр Шаһигардан улы (1847, Ырынбур губернасы Бәләбәй өязе Шланлыкүл авылы — ?) — Уфа губернасынан 1 нче (1906) һәм 2 нче (1907) чакырылыш Дәүләт Думасы әгъзасы. Дворяннардан. Почетлы иҗтимагый судья.

# Шаһихәйдәр Сыртланов
## Биографиясе

Шаһихәйдәр Шаһигардан улы Сыртланов 1847 елда Ырынбур губернасы Бәләбәй өязе Шланлыкүл дигән татар авылында морза гаиләсендә дөньяга килә. Уфа губернасыннан 1 нче (1906) һәм 2 нче (1907) чакырылыш Дәүләт Думасы әгъзасы итеп сайлана. Дворяннардан. Сыртлановлар нәселеннән. 1906 елда алып Халык азатлыгы фиркасе әгъзасе. Неплюев кадет корпусын тәмамлаган. ?— 1877 елга кадәр рус армиясендә, капитан. Хәрби-халык идаралыгында (Сәмәрканд шәһәре) бүлек түрә булып хезмәт итә. 1878-83 елларда, 1887—1908 елларда Бәләбәй өяз земство җыелышы гласные, 1892 елда алып кала эшләре буенча Уфа губерна присутствиесы әгъзасы. 1‑нче Думала дәүләт киемнәре һәм чыгымнар үтәлеше, бюджет, аграр, императорга җавап хаты төзү комиссияләр, 2‑челә — бюджет комиссиясе әгъзасы. Кадетлар фракциясенә һәм Дәүләт думасының мөселман фракциясе бюросына кергән. Аграр мәсьәләне тикшергәндә башкортларның асаба җирләрен законсыз алу турындада мәгълүматлар китереп, аның башкортлар тормышына кире йогынты ясавы хакында белдергән. Уфа губернасы Бәләбәй өязендә 2200 дисәтинә җир биләгән. Россия мөселманнары иттифагын оештыручыларның һәм җитәкчеләренең берсе. Кадетларның 3‑нче съездында (1906 елда апрель, Санкт-Петербург), 1-3‑нче Бөтенроссия мөселманнары съездарында катнашучы. 1906 елдаң белән Россия мосолмандары иттифагының УК әгъзасы. Хәйрия белән шөгелләнгән. Уфадагы олы яштәге ирләр һәм мөселман малайлары приютына мөдирлек итү комиссиясе әгъзасы (1897—1917).
# Бакачы (Мядзельский районы)

Бакачы (белар. Бакачы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.

# Бакачы (Мядзельский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Абасири (шәһәр)

Абасири (яп. 網走市) — Япония дәүләтенең Хоккайдо префектурасында урнашкан шәһәр.

# Абасири (шәһәр)
## Тарихы

Абасири шәһәре 1947 елның 11 февралендә шәһәр статусын ала.

# Абасири (шәһәр)
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 38548 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 81.8 кеше тәшкил иткән.

# Абасири (шәһәр)
## Географиясе

Шәһәр территориясе 471.00 км² тәшкил итә.

# Абасири (шәһәр)
## Кардәш шәһәрләр

* Атсуги, Япония (5 февраль 2005)
* Итоман, Япония (1 декабрь 2001)
* Порт-Альберни, Канада (9 февраль 1986)
* Тендо, Япония (24 апрель 2004)
# Ямки (Силезия воеводалыгы)

һәм
Ямки — Польшаның Силезия воеводалыгы Конописка гминасында урнашкан авыл.

# Ямки (Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Москоу (Мэн)

Москоу — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Москоу (Мэн)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Москоу (Мэн)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 47,96 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 224 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Каравино

Каравино — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Турин провинциясе составына керә.

# Каравино
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 257 метр биеклектә урнашкан. Альбьяно-д'Ивреа, Адзельо, Боргомазино, Коссано-Канавезе, Страмбино, Сеттимо-Роттаро һәм Вестинье коммуналары белән чиктәш.
# Залессе (Глуский районы)

Залессе (белар. Залессе) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Глуский районында урнашкан авыл.

# Залессе (Глуский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Маскалёнки (Верхнядзвинский районы)

Маскалёнки (белар. Маскалёнкі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.

# Маскалёнки (Верхнядзвинский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Карачы

* Карачы — ханлык чорында дәүләт аппаратындагы югары чин – диван әгъзасы.
* Карачы - татарлар составындагы этник төркем.
* Карачы - ир-ат исеме.
# Ешилвади (Ортаһисар)

Ешилвади (төр. Yeşilvadi) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Ортаһисар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Санта Никола (Месина)

Санта Никола — Италиянең Сицилия төбәге Барчеллона-Поццо-ди-Готто өязендә урнашкан торак пункт.

# Санта Никола (Месина)
## Географиясе

Санта Никола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Санта Никола (Месина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (6679) Gurzhij

(6679) Gurzhij (лат. Gurzhij) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6679) Gurzhij
## Тарихы

1969 елның 16 октябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1969 UP1» саналган.
# Безенчук (Прорва кушылдыгы)

Безенчук — Россия территориясеннән ага торган елга. Самар өлкәсе, Сарытау өлкәсе, Сембер өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Прорва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 78 км.

# Безенчук (Прорва кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010001512112100008845
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100884
* Бассейн коды — 11.01.00.015
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Изабелла (Оклахома)

Изабелла — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Изабелла (Оклахома)
## Географиясе

Изабелла халык санын алу урыны мәйданы — 7,730936 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1302 Фут биеклектә урнашкан.
# Трес Палос (Акапулко де Хуарез)

Трес Палос — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Акапулько-де-Хуарес муниципалитеты составына керә.

# Трес Палос (Акапулко де Хуарез)
## Географиясе

Трес Палос Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Трес Палос (Акапулко де Хуарез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Трес Палос (Акапулко де Хуарез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Маҗента (Павия)

Маҗента — Италиянең Ломбардия төбәге Казеи-Джерола өязендә урнашкан торак пункт.

# Маҗента (Павия)
## Географиясе

Маҗента Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Маҗента (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Рохинҗалар

Рохинҗалар (бирм. ရိုဟင်ဂျာ rui hang ja) — Мьянманың Ракхайн (икенче атамасы — Аракан) штатында яшәүче, рохинҗа телендә сөйләшүче азчылык мөселман халкы.

# Рохинҗалар
## Тарих

    Төп мәкалә: Мьянмада рохинҗа халкын эзәрлекләү
Рохинҗалар — Мьянманың (элекке Бирманың) Аракан штатында яшәүче җирле халкы. Диннәре буенча мөселманнар. Якынча 2,5%-ы Һинд дине тарафдарлары. 2012 елда Бирмада 800 мең рохинҗа яшәгән. БМО рохинҗаларны «дөньяда иң нык эзәрлекләнүче азчылык халык», дип атаган.
Җирле халык белән рохинҗалар арасында дини каршылык Бирма Британия кул астында булган заманнан килә. 1942 елда британнар коралландырган рохинҗалар белән буддачылык динендәге араканнар арасында сугыш була, төбәктә милли дошманлык көчәя. 1948 елда Бирма бәйсезлек алганда, рохинҗалар күпләп яшәгән Аракан (Ракхайн) штатының мөселман халкы Бирмадан аерылып чыгу хәрәкәтен башлый. Бирмада хакимият башына килгән хәрби режим рохинҗаларны ил гражданнары итеп танымый. Аларны Бангладешка күчерү планы барып чыкмый – Бангладеш аларны кабул итми.
Мьянма хөкүмәте рохинҗаларны ил территориясендә канунсыз (легаль булмаган хәлдә) яшәүче бенгалиялеләр дип атый. Алар миллионнан артык. Барлык ислам дәүләтләре Мьянманы кеше хокукларын бозган өчен гаепли, әмма бу дәүләтләрнең берсе дә аларга сыену урыны бирми.
2012 елның июнендә Көнбатыш Бирманың Аракан штатында мөселман рохинҗаларга карата көч кулланыла. Дини бәрелешләр нәтиҗәсендә Мьянманың 200 кешесе һәлак була, 140 мең рохинҗа качакка әверелә.
2016 ел азагында Мьянма Кораллы Көчләре һәм экстремист буддачылар мөселман-рохинҗаларга каршы репрессияләр уздыра: бу хәл билгесез кешеләр тарафыннан чик буе полициясе лагерьларына һөҗүм итүгә җавап итеп үткәрелә. Берләшкән Милләтләр Оешмасы, Amnesty International хокук яклау төркеме, АКШ Дәүләт департаменты Мьянма хакимиятен каты тәнкыйтьли.
# Сьвежова-Польска

Сьвежова-Польска — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Хоркувка гминасында урнашкан авыл.

# Сьвежова-Польска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Колҗанбай

Колҗанбай (каз. Құлжанбай) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Колҗанбай
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Александр Власов (1926)

Александр Власов (Александр Василий улы Власов, 6 ноябрь 1926(1926-11-06), Казеевка, Питрау өязе, Сарытау губернасы, РСФСР, СССР — 28 февраль 2017(2017-02-28) (90 яшь), Уфа, Башкортстан, Россия) — СССР төзелеш җитештерүен оештыручысы, БАССРның атказанган төзүчесе (1966), СССР МШ премиясе лауреаты (1974), Уфа шәһәренең 21нче санлы тресты идарәчесе (1968-1978), БАССРның баш төзелеш идарәсе башлыгы урынбасары (1978-1988).
# Беля (Великопольское воеводалыгы)

Беля — Польшаның Великопольское воеводалыгы Вильчин гминасында урнашкан авыл.

# Беля (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Безенак

Безенак (фр. Bézenac) — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
# Аш тозы

Аш тозы (натрий хлориды, NaCl; шулай ук «хлорлы натрий», «ашханә тозы», «таш тоз», «азык-төлек тозы» яки гади «тоз» атамалары да кулланыла) — азык-төлек компоненты. Төссез кристаллардан гыйбарәт. Табигый килеп чыгышлы тоз (диңгез тозы) һәрвакыт диярлек башка минераль тозлар катнашмасына ия, алар аңа төрле төсмерләр өсти (кагыйдә буларак, соры яки көрән). Җитештерүдә эре һәм вак, чиста, йодлаштырылган һәм башка төрләре була. Чисталыгына карап: экстра, югары, беренче һәм икенче сортларга бүленә.

# Аш тозы
## Биологик роле

Башка җан ияләре кебек үк, кешенең тереклек эшчәнлеге өчен тоз кирәк.Тоздагы хлор ионы ашказаны кислотасын эшләп чыгару өчен төп материал ул - ашказаны суның мөһим компоненты. Натрий ионнары башка элементларның ионнары белән бергә нерв импульсларын тапшыруда, мускул җепселләрен кыскартуда катнаша, шуңа күрә организмда аларның концентрациясе кимү гомуми көчсезлеккә, нык арыганлыкка һәм башка нерв-мускуллар бозылуга китерә. Шул ук вакытта натрийның артыа китүе сыеклыкны тоткарлау һәм кан басымын күтәрүне китереп чыгара.
Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы көненә натрийны 2 граммнан да артык ашамаска киңәш итә, бу якынча 5 грамм аш тозы. Америка галимнәре сәламәт кешеләр өчен көненә чәй кашыгы (якынча 6 г), яки хәтта азрак (4 г дан кимрәк) тоз кулланырга киңәш итә, аш тозында натрийның якынча 40% ы бар (тәкъдим ителә торган сан җылылык стрессы, каты тирләү яки кайбер авырулар белән бәйле сәбәпләрдә артырга мөмкин). Шул ук вакытта бу микъдарга ярымфабрикатларда, соусларда, консервларда һәм туклану продуктларында булган тоз да керүен исәпкә алырга кирәк..
# Александр Якупов

Александр Якупов (13 май 1951(1951-05-13) (73 яшь), Светлогорск, Чиләбе өлкәсе, РСФСР, СССР) — ССРБ һәм Рәсәй дирижёры, педагог, профессор. Рәсәй дәүләт махсуслаштырылган сәнгатьләр академиясе директоры. РФ атаказанган сәнгать эшлеклесе (1993), сәнгать белеме докторы (1995).
# Эшмедере (Калеҗык)

Эшмедере (төр. Eşmedere) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Калеҗык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (7339) 1991 RA16

(7339) 1991 RA16 (лат. 1991 RA16) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7339) 1991 RA16
## Тарихы

1991 елның 15 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 RA16» саналган.
# Маргаритас (Хесус Мария)

Маргаритас — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Хесус-Мария муниципалитеты составына керә.

# Маргаритас (Хесус Мария)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Маргаритас (Хесус Мария)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Котып аръягы районы

Котып аръягы районы (рус. Заполярный район) — Россия Федерациясенең Ненец автономияле округы составындагы муниципаль берәмлек.
Район үзәге — Искателей шәһәр тибындагы бистәсе.

# Котып аръягы районы
## География

Котып аръягы районы составына, Нарьян-Мар шәһәреннән башка, бөтен Ненец автономияле округы территориясе керә.

# Котып аръягы районы
## География
### Чиктәшлек

| Як | Район |
| Төньяк | Яңа Җир |
| Көнбатыш | Мезень районы |
| Көнчыгыш | Ямал-Ненец автономияле округы (Урал буе районы) |
| Көньяк | Коми Республикасы (Усть-Цильма районы, Усинск шәһәр округы, Инта шәһәр округы, Воркута шәһәр округы) |

# Котып аръягы районы
## Тарих

Район 2005 елда барлыкка килгән.

# Котып аръягы районы
## Халык

2010 халык санын алу буенча биредә 22 473 кеше яши, шул исәптә 52,1% — руслар, 31,2% — ненецлар, 10,8% — комилар, 2,6% — украиннар.

# Котып аръягы районы
## Административ бүленеш

* Искателей шәһәр җирлеге
* Амдерма авыл җирлеге
* Андег авыл җирлеге
* Великовисочное авыл җирлеге
* Диңгез буе-Куя авыл җирлеге
* Несь авыл җирлеге
* Кара авыл җирлеге
* Колгуев авыл җирлеге
* Малоземельск авыл җирлеге
* Ома авыл җирлеге
* Пёша авыл җирлеге
* Пустозёрск авыл җирлеге
* Тельвиска авыл җирлеге
* Тиман авыл җирлеге
* Хорей-Вер авыл җирлеге
* Хоседа-Хард авыл җирлеге
* Шойна авыл җирлеге
* Юшары авыл җирлеге
# Фумурень

Фумурень — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Лунджешть (коммуна) коммунасына карый.

# Фумурень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Кулун-Ях (Кельват кушылдыгы)

Кулун-Ях — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кельват елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.

# Кулун-Ях (Кельват кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010800112115200030720
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203072
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Можуи-дус-Кампус

Можуи-дус-Кампус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пара штатына карый.

# Можуи-дус-Кампус
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 4988,236 км².
# NGC 6721

NGC 6721 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6721
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Гранха Санта Анита (Калвильо)

Гранха Санта Анита — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Кальвильо муниципалитеты составына керә.

# Гранха Санта Анита (Калвильо)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха Санта Анита (Калвильо)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Ениһисар (Синҗан)

Ениһисар (төр. Yenihisar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Синҗан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Попгригорово

Попгригорово — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. Добричка җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Попгригорово
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 236 метр биеклектә урнашкан.
# Плецка-Домброва

Плецка-Домброва — Польшаның Лодзь воеводалыгы Бедльно гминаcында урнашкан авыл.

# Плецка-Домброва
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ле-Пен-ла-Гаренн

Ле-Пен-ла-Гаренн (фр. Le Pin-la-Garenne) — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
# Бинфорд (Төньяк Дакота)

Бинфорд — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.

# Бинфорд (Төньяк Дакота)
## Тарихы

Бинфорд шәһәре 1899 елда нигезләнгән.

# Бинфорд (Төньяк Дакота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,895741 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 465 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Серча

Серча — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Величка гминасында урнашкан авыл.

# Серча
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.