yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# HD60092

HD60092 — Корма йолдызлыгында урнашкан Fm_dD спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,34 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Даршице

Даршице — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Плоты гминаcында урнашкан авыл.

# Даршице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Андриешень (коммуна)

Андриешень — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан коммуна.

# Андриешень (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 92,49 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 59 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Андриешень, Бухеень, Дрегенешть, Финтинеле (Андриешень, Ясси), Глевенешть, Епурень (Андриешень, Ясси) һәм Спинень авыллары урнашкан.
# Вежки (Жабинкавский районы)

Вежки (белар. Вежкі) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Жабинскавский районында урнашкан авыл.

# Вежки (Жабинкавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Магдебург

Магдебург (алман. Magdeburg) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Магдебург
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 201,01 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 55 метр биеклектә урнашкан.
# (9842) Фунакоси

(9842) Фунакоси (лат. Funakoshi) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9842) Фунакоси
## Тарихы

1989 елның 15 гыйнварында К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 AS1» саналган.
# GSC2088-205

GSC2088-205 — Геркулес йолдызлыгында урнашкан A5 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,74 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Иске Маклавыш

Иске Маклавыш (рус. Старые Маклауши) — Сембер өлкәсенең Майна районында урнашкан сала.

# Иске Маклавыш
## Сәгать поясы

Иске Маклавыш Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Иске Маклавыш
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (70,6%), чуашлар (19,6%), татарлар (7%).
# Сан Җорҗо (Виченца)

Сан Җорҗо — Италиянең Венеция төбәге Вело-д'Астико өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Җорҗо (Виченца)
## Географиясе

Сан Җорҗо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Сан Җорҗо (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Метлич

Метлич (серб. Метлић) — Сербиянең Мачва округы Шабатс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Метлич
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 145 метр биеклектә урнашкан.

# Метлич
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Сан Җовенале (Рьети)

Сан Җовенале — Италиянең Лацио төбәге Леонесса өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Җовенале (Рьети)
## Географиясе

Сан Җовенале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Сан Җовенале (Рьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (3290) Азабу

(3290) Азабу (лат. Azabu) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3290) Азабу
## Тарихы

1973 елның 19 сентябрендә К. Й. ван Хоутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1973 SZ1» саналган.
# Казчина дел Конте (Торино)

Казчина дел Конте — Италиянең Пьемонт төбәге Авильяна өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина дел Конте (Торино)
## Географиясе

Казчина дел Конте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казчина дел Конте (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# FCHSD1

FCHSD1 (ингл. FCH and double SH3 domains 1) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# NGC 4170

NGC 4170 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4170
## Тарихы

Әлеге галактика 1864 елда Алмания астрономы Генрих Луи д’Арре тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# LAIR2

LAIR2 (ингл. Leukocyte associated immunoglobulin like receptor 2 һәм Leukocyte-associated immunoglobulin-like receptor 2) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сан Җенаро I (Рим)

Сан Җенаро I — Италиянең Лацио төбәге Дженцано-ди-Рома өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Җенаро I (Рим)
## Географиясе

Сан Җенаро I Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Сан Җенаро I (Рим)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 3242

NGC 3242 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3242
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Тремоле (Верона)

Тремоле — Италиянең Венеция төбәге Пескантина өязендә урнашкан торак пункт.

# Тремоле (Верона)
## Географиясе

Тремоле Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Тремоле (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (11650) 1997 CN

(11650) 1997 CN — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11650) 1997 CN
## Тарихы

1997 елның 1 февралендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 CN» саналган.
# Грамаде (Көстендил өлкәсе)

Грамаде — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. Дупница җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Грамаде (Көстендил өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 495 метр биеклектә урнашкан.
# Аксу (Назилли)

Аксу (төр. Aksu) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Назилли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Чейз-Кроссинг (Виргиния)

Чейз-Кроссинг — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Чейз-Кроссинг (Виргиния)
## Географиясе

Чейз-Кроссинг халык санын алу урыны мәйданы — . Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Ранши

Ранши (фр. Ranchy) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Карман (ай кратеры)

Карман (лат. Von Kármán) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 186,35 км булган кратер.

# Карман (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Теодор фон Карман (1881—1963) хөрмәтенә бирелә.

# Карман (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# Болешин (Свентокшиж воеводалыгы)

Болешин — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Васнюв гминасында урнашкан авыл.

# Болешин (Свентокшиж воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# PAK1

PAK1 (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Еникую (Карапынар)

Еникую (төр. Yenikuyu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Карапынар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# NGC 1502

NGC 1502 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1502
## Тарихы

Әлеге галактика 1787 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Дизгинкале (Патнос)

Дизгинкале (төр. Dizginkale) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Патнос илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Грывень

Грывень (белар. Грывень) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Капыльский районында урнашкан авыл.

# Грывень
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Гемпстед (Нью-Гэмпшир)

Гемпстед — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гемпстед (Нью-Гэмпшир)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1749 елда нигезләнгән.

# Гемпстед (Нью-Гэмпшир)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 14 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 96 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Черчилль (Огайо)

Черчилль — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Черчилль (Огайо)
## Географиясе

Черчилль халык санын алу урыны мәйданы — 6,631464 км², 6,631372 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 325 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Барра-ду-Шоса

Барра-ду-Шоса — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.

# Барра-ду-Шоса
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 778,335 км².
# Әмир Мәҗитов (1928)

Бу Казан рәссамы турында мәкалә, Уфа рәссамы турында биредә укыгыз
Әмир Мәҗитов, Әмир Нуриәхмәт улы Мәҗитов (1928 елның 11 декабре, Менделеевск, Городское поселение город Менделеевск, Чаллы кантуны, Татарстан АССР, РСФСР, СССР — 1992 елның 23 марты, Казан, Россия) — ССРБ рәссамы, педагог. РСФСРның атказанган рәссамы (1970), Ленин комсомолы премиясе лауреаты (1968). ССРБ Рәссамнар берлеге әгъзасы.

# Әмир Мәҗитов (1928)
## Биография

Әмир Нуриәхмәт улы Мәҗитов 1928 елның 11 декабрендә Бондюжский бистәсендә (хәзер Менделеевск шәһәре) туа. Әмир гаиләдә алты баланың олысы була. 1932 елда, Әмиргә 4 яшь булганда, аның гаиләсе Яр Чаллыга, ә 1937 елда Казанга күчеп килә. 1937 елдан пенсиягә кадәр «Социалистик Татарстан» газетасы хезмәткәре.
1949 елда Казан сәнгать училищесын тәмамлый. 1950 елда укырга керү имтиханнарыннан башка Ереван сәнгать институтына укырга керә, анда ике семестр гына белем ала, шуннан соң Суриков исемендәге Мәскәү сәнгать институтына мастер Мочальский җитәкчелегендәге станок рәсем сәнгате факультетына күчә.
1955 елда югары уку йортын тәмамлаганнан соң Мәҗитов бүлү буенча Ярославльгә китә. Ярославль сәнгать училищесында укыта. 1957 елда аның «Утро на привале» Мәскәүдә VI Бөтендөнья яшьләр һәм студентлар фестиваленә багышланган халыкара сәнгать күргәзмәсендә катнаша. Аңа тамашачылар һәм матбугат тарафыннан югары бәя бирелә, әсәр журналларда һәм открыткаларда репродукцияләнә.
1958 елдан — ССРБ рәссамнар берлеге әгъзасы; 1964—1968 һәм 1970—1977 елларда — Ярославль рәссамнар берлеге идарәсе рәисе.
1970 елда «РСФСРның Атказанган рәссамы» исемен ала, ә 1968 елда, «Барабанщик», «Сигнал», «Чайка» тематик циклы өчен Ленин Комсомолы премиясенә лаек була.
1979 елда Казанга кайта. Кайтканнан соң аңа Дзержинский урамы, 27 адресы буенча остаханә тапшыралар. 1988 елдан 1991 елга кадәр Татарстан АССР рәссамнары идарәсе әгъзасы була. 1982 елдан — Татарстан АССР рәссамнар берлеге идарәсе рәисе.
1965 елда Мәҗитов өйләнә, 1973 елда кызы Карина туа.
1992 елның 23 мартында вафат була.

# Әмир Мәҗитов (1928)
## Хәтер

* 2005 елдан башлап Казанда Әмир Мәҗитов музее эшли.
* Рәссамның тууына 80 ел тулу уңаеннан, 2008 елның декабрендә бинага скульптор Г. А. Зяблицев ясаган мемориаль такта урнаштырыла.
* Рәссамның 95 еллык юбилеена, 2023 елның 15 декабрендә музейда «Әмир Мәҗитов ― чор көзгесе» (рус. «Амир Мазитов ― зеркало эпохи») күргәзмәсе ачылган.

# Әмир Мәҗитов (1928)
## Иҗат

Әмир Мәҗитов эшләре Финляндиядә, Мәскәүдә (1954, 1957), Венада (1959) Бөтенсоюз һәм чит ил күргәзмәләрендә куелган.
Төрле жанрларда эшләгән: монументаль һәм станок рәсемнәре, тарихи һәм көнкүреш темалары, пейзажлар, портретлар һәм натюрмортлар. Картиналар авторы:
* «Утро на привале»
* «У финиша» (1957)
* «Майское утро»
* «Зимняя сказка» (1960)
* «Чайка» (1964)
* «Барабанщик» (1967)
* «Сигнал»
* «Портрет скульптора Коненкова» (1971)
# TMEM216

TMEM216 (ингл. Transmembrane protein 216) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ефремовцы

Ефремовцы (рус. Ефремовцы) — Киров өлкәсенең Даровской районында урнашкан авыл.

# Ефремовцы
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Ефремовцы
## Сәгать поясы

Ефремовцы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Ефремовцы
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Морга (Бискайя)

Морга (баск. Morga) — Испаниянең Бискайя провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Морга (Бискайя)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 17,6 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 205 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (1888) Цзучунчжи

(1888) Цзучунчжи (лат. Zu) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1888) Цзучунчжи
## Тарихы

1964 елның 9 ноябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1964 VO1» саналган.
# NGC 2038

NGC 2038 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2038
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# SELENOP

SELENOP (ингл. Selenoprotein P) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Рәшит Абдуллин

Рәшит Абдуллин, Рәшит Фарук улы Абдуллин (20.08.1951, Казан — 19.02.2004, Казан) — композитор, популяр җырлар авторы, җырчы (бас), 1970-1980 елларда Г. Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе эстрада бүлегенең һәм «Сәйяр» ансамбленың җитәкчесе. Инструменталь-камера әсәрләре, спектакльләр өчен музыка, җырлар, татар халык көйләренә эстрада өчен эшкәртмәләр, балалар өчен мюзикл авторы.

# Рәшит Абдуллин
## Тәрҗемәи хәле

1951 елның 20 августында Казанда туган. Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка укуханәсен (1970), Казан дәүләт консерваториясенең теория-композиция бүлеген (1979, Р. Билалов классы) тәмамлаган. 1970-1983 елларда «Сәйяр» вокаль-инструменталь ансамбле җитәкчесе. Татар дәүләт филармониясенең эстрада бүлеге җитәкчесе.
Эстрадада танылгач, академик вокалга күчә. Концертларда Көнбатыш Европа композиторлары Дж. Россини, Г. Доницетти, Дж. Верди һәм рус композиторлары М. Глинка, П. Чайковский, С. Рахманинов операларыннан арияләр, романслар, татар, рус, чегән халык җырлары башкара.
«Татарстан» ДТРКсында Ф. Шубертның «Гүзәл тегермәнче хатын» (рус. Прекрасная мельничиха) вокаль циклын (ТР халык артисты М. Коварская белән) яздыра. 2000 елда, яшь җырчыларга ачылырга ярдәм итү максатында, «Вокал-Арт» иҗат берләшмәсе оештыра. Иҗат берләшмәсенең уңышы дип, Моцартның «Дон Жуан» һәм Дж. Гершвинның «Порги һәм Бесс» операларының концерт куелышын санарга була. Р. Абдуллин үзе баш рольләрне башкара.

# Рәшит Абдуллин
## Иҗаты

Иҗатында академик жанрлар, татар халык иҗаты белән эстрада җырлары арасында алтын урталыкны тапты. «Сәйяр» ансамбле өчен фанк, соул һәм рок стилендә татар халык җырларына эшкәртмәләр, Рөстәм Яхин, Заһит Хәбибуллин, Александр Ключарев, Нәҗип Җиһанов һ.б. татар композиторларының җырларына («Урман кызы», «Килсәнә», «Синең хакта», «Бик еракта идек без», «Сиреньнәр хуш ис тарата», «Әйдәгез, биибез») аранжировкалар ясый.
Инструменталь-камера әсәрләре яза. Г. Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры өчен «Әниләр һәм бәбиләр», «Өч аршын җир», «Ахырзаман» спектакльләренә музыка иҗат итте.

# Рәшит Абдуллин
## Төп әсәрләре

* «Скрипка һәм оркестр өчен концерт» (1981)
* «Кыллы оркестр өчен музыка» (1983)
* Нәкый Исәнбәт әкияте буенча балалар өчен «Мырау Батыр» мюзиклы (1990).
* 200 ләп популяр эстрада җыры авторы: Разил Вәлиев сүзләренә «Ватаным», «Сагыну», «Төсле җыр», «Егерме миллион», Роберт Миңнуллин сүзләренә «Алтын балык», Равил Фәйзуллин сүзләренә «Хәтер» һ.б.

# Рәшит Абдуллин
## Дискография

* 1977 «Ренат Ибраһимов җырлый» (Р. Абдуллинның 2 әсәрен башкара). М, Мелодия. С60-08891-2
* 1983 «Синең өчен» (Р. Абдуллинның «Мин сине ничек яраттым» җыры). М., Мелодия. С60—20449 001
* «Татарстанның сәнгать осталары». М., Мелодия.

# Рәшит Абдуллин
## Бүләкләре һәм мактаулы исемнәре

* 1980 Татарстан АССР комсомолының Муса Җәлил премиясе.
# Вемдинг

Вемдинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Вемдинг
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Вемдинг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 31,6 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 463 метр биеклектә урнашкан.
# (3642) Фриден

(3642) Фриден (лат. Frieden) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3642) Фриден
## Тарихы

1953 елның 4 декабрендә H. Gessner тарафыннан Зоннеберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1953 XL1» саналган.
# Мориконе (Терни)

Мориконе — Италиянең Умбрия төбәге Нарни өязендә урнашкан торак пункт.

# Мориконе (Терни)
## Географиясе

Мориконе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Мориконе (Терни)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кедровка (Васюган кушылдыгы)

Кедровка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Васюган елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Кедровка (Васюган кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010800112115200031338
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203133
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Маннингтон (Көнбатыш Вирджиния)

Маннингтон — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Вирджиния штатында урнашкан шәһәр.

# Маннингтон (Көнбатыш Вирджиния)
## Тарихы

Маннингтон шәһәре елда нигезләнгән.

# Маннингтон (Көнбатыш Вирджиния)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,950357 км², 2,975099 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 297 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вале Авелана (Пезаро һәм Урбино)

Вале Авелана — Италиянең Марке төбәге Сассокорваро-Аудиторе өязендә урнашкан торак пункт.

# Вале Авелана (Пезаро һәм Урбино)
## Географиясе

Вале Авелана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Вале Авелана (Пезаро һәм Урбино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (11752) 1999 OU3

(11752) 1999 OU3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11752) 1999 OU3
## Тарихы

1999 елның 23 июлендә T. Окуни тарафыннан Нанъё обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 OU3» саналган.
# HD63563

HD63563 — Кил йолдызлыгында урнашкан B8/9II спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,906 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Чукуркөй (Оваҗык)

Чукуркөй (төр. Çukurköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Оваҗык илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (19293) Dedekind

(19293) Dedekind — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19293) Dedekind
## Тарихы

1996 елның 18 июлендә Пауль Комба тарафыннан Прескотт обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 OF» саналган.
# Ново-авыл (Русе өлкәсе)

Ново-авыл — Болгариянең Русе өлкәсендә урнашкан авыл. Русе җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Ново-авыл (Русе өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 147 метр биеклектә урнашкан.
# GPAT3

GPAT3 (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.