yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ишем (Сура кушылдыгы)

Ишем — Сыры елгасының уң кушылдыгы. Пинзə өлкәсенең Городишче районы биләмәләрендә ага. Башы Бессоново районында, тамагы — Сурск бистәсе каршында. Елга озынлыгы 37 км.

# Ишем (Сура кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны бүᴫгeында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры елгасы, инештән Сыры һидротөененә чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010500112110000035482
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003548
* Бассейн коды — 08.01.05.001
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Фантауци (Рьети)

Фантауци — Италиянең Лацио төбәге Канталиче өязендә урнашкан торак пункт.

# Фантауци (Рьети)
## Географиясе

Фантауци Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Фантауци (Рьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 7670

NGC 7670 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7670
## Тарихы

Әлеге галактика 1865 елда Италия астрономы Gaspare Ferrari тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 24.13 см (9.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Пезчегало (Сондрио)

Пезчегало — Италиянең Ломбардия төбәге Джерола-Альта өязендә урнашкан торак пункт.

# Пезчегало (Сондрио)
## Географиясе

Пезчегало Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Пезчегало (Сондрио)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# SIPA1L3

SIPA1L3 (ингл. Signal induced proliferation associated 1 like 3) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Битиче

Битиче — Словениянең Лития (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Битиче
## Географиясе

Мәйданы — 1,31 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 450,6 метр биеклектә урнашкан.
# Альбион (Вашингтон)

Альбион — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Альбион (Вашингтон)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,016235 км², 0,39 квадрат миль, 0,920109 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 685 метр һәм 2247 Фут биеклектә урнашкан.
# Пьяноро

Пьяноро — Италиянең Эмилия-Романья төбәгендә урнашкан коммуна. Болонья провинциясе составына керә.

# Пьяноро
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 200 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Лояно, Монтеренцио, Монцуно, Сан-Ладзаро-ди-Савена, Сассо-Маркони, Оццано-делл'Эмилия һәм Болонья коммуналары белән чиктәш.
# IC 1021

IC 1021 — Үгезкөтүче йолдызлыгы чикләрендә урнашкан LINER .

# IC 1021
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1021, 2MASX J14291710+2039166, UGC 9296, IRAS F14269+2052, MCG+04-34-038, PGC 51764, SDSS J142917.12+203916.3, NPM1G +20.0393, Z 133-71, Z 1426.9+2053, UZC J142917.2+203916, LEDA 51764 һәм Gaia DR2 1240353230434833536 буларак та сурәтләнә.
# Эренкөй (Одунпазары)

Эренкөй (төр. Erenköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Одунпазары илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сержантовы

Сержантовы (рус. Сержантовы) — Киров өлкәсенең Юрья районында урнашкан авыл.

# Сержантовы
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Сержантовы
## Сәгать поясы

Сержантовы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Сержантовы
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# (19459) 1998 HM11

(19459) 1998 HM11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19459) 1998 HM11
## Тарихы

1998 елның 18 апрелендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HM11» саналган.
# NGC 660

NGC 660 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 660
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Думлупынар (Деринҗе)

Думлупынар (төр. Dumlupınar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Деринҗе илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Агвакатосо (Текпан де Галеана)

Агвакатосо — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Текпан-де-Галеана муниципалитеты составына керә.

# Агвакатосо (Текпан де Галеана)
## Географиясе

Агвакатосо Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Агвакатосо (Текпан де Галеана)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Агвакатосо (Текпан де Галеана)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Җиянчура агросәнәгать көллияте

Җиянчура агросәнәгать көллияте, «Җиянчура агросәнәгать көллияте» дәүләт автоном һөнәри белем бирү учреждениесе (рус. Государственное автономное профессиональное образовательное учреждение Зианчуринский агропромышленный колледж) — 1983 елда нигезләнгән Башкортстанның Исәнгол саласында урнашкан махсус урта белем бирүче уку йорты. Гамәлгә куючысы — Башкортстан мәгариф министрлыгы.
кбүБашкортстан мәгарифе :
# Полнятичи

Полнятичи — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Зажече гминасында урнашкан авыл.

# Полнятичи
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Барра-ду-Роша

Барра-ду-Роша — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.

# Барра-ду-Роша
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 192,556 км².
# 1970-еллар

2 меңьеллык :
XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр — XXII гасыр :
Хронологик таблица :
1970-еллар — 1970 елда башланган һәм 1979 елда тәмамланган унъеллык.

# 1970-еллар
## Төп вакыйгалар

* 1973 елның 8 апреле — Пабло Пикассо вафат.
* 1977 елның 7 октябре — Яңа СССР конституциясе кабул ителә.
* 1979 елның 1 феврале—1 апреле — Иранда Ислам инкыйлабы уза.
# SHISA5

SHISA5 (ингл. Shisa family member 5) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бивио Папети (Фрозиноне)

Бивио Папети — Италиянең Лацио төбәге Бовилле-Эрника өязендә урнашкан торак пункт.

# Бивио Папети (Фрозиноне)
## Географиясе

Бивио Папети Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Бивио Папети (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# C6orf48

C6orf48 (ингл. Chromosome 6 open reading frame 48) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# NGC 2568

NGC 2568 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2568
## Тарихы

Әлеге галактика 1881 елда Америка астрономы Эдвард Эмерсон Барнард тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 15.24 см (6 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Блядово (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

һәм
Блядово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Тухоля гминаcында урнашкан авыл.

# Блядово (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Малое Савина

Малое Савина (белар. Малое Савіна) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Дубровенский районында урнашкан авыл.

# Малое Савина
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Ильиновка (Федоровка районы, Дедово авыл советы)

Ильиновка – Башкортстанның Федоровка районында урнашкан авыл.
Почта индексы – 453283, ГАТОБК коды – 80254820005.

# Ильиновка (Федоровка районы, Дедово авыл советы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 15 кешенең яшәве мәгълүм.
# Црномасница

Црномасница (серб. Црномасница) — Сербиянең Бор округы Неготин җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Црномасница
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 207 метр биеклектә урнашкан.

# Црномасница
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Альтендорф (Бамберг)

Альтендорф — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Альтендорф (Бамберг)
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Альтендорф (Бамберг)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,61 км², 8,7 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 257 метр биеклектә урнашкан.
# Бозко Сан Рафаеле III (Авелино)

Бозко Сан Рафаеле III — Италиянең Кампания төбәге Айелло-дель-Сабато өязендә урнашкан торак пункт.

# Бозко Сан Рафаеле III (Авелино)
## Географиясе

Бозко Сан Рафаеле III Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Бозко Сан Рафаеле III (Авелино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Чайки (Подлясье воеводалыгы)

Чайки — Польшаның Подлясье воеводалыгы Соколы гминасында урнашкан авыл.

# Чайки (Подлясье воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Челза (Палермо)

Челза — Италиянең Сицилия төбәге Монреале өязендә урнашкан торак пункт.

# Челза (Палермо)
## Географиясе

Челза Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Челза (Палермо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шарып

Шарып (рус. Шарыпово) — Россия Федерациясенең Красноярск краенда урнашкан шәһәр.
Халык саны — 37 411 кеше (2014).

# Шарып
## Сәгать поясы

Шарыпово Красноярск вакыты (Krasnoyarsk Time Zone, KRAT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +7:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +4 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+4 итеп күрсәтелә.

# Шарып
## Тарих

Шәһәр тибындагы бистә статусын 1977 елдан, шәһәр статусын 1981 елдан башлап йөртә.

# Шарып
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (89,4%), украиннар (2,9%), татарлар (1,7%).
# Гайзатуллин

Гайзатуллин — татар фамилиясе. Гарәп теленнән кергән «Гайзатулла» («Аллаһының ярсулы көче») исеменнән ясалган.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
* Радик Гайзатуллин (20.07.1964), ТР финанс министры.
* Рамил Гайзатуллин (11.10.1980), ТР иминиятләштерү фонды идарәчесе.
* Ринат Гайзатуллин (19.09.1957), ТР Дәүләт шурасы депутаты.
# GLE1

GLE1 (ингл. GLE1 RNA export mediator) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Пехова Лгота

Пехова Лгота (чех. Pechova Lhota) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Грейковице районында урнашкан авыл.

# Пехова Лгота
## Географиясе

Мәйданы — 4,321 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Пехова Лгота
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Пехова Лгота
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Пехова Лгота
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 420 |
| 1880 | 432 |
| 1890 | 385 |
| 1900 | 416 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 379 |
| 1921 | 353 |
| 1930 | 376 |
| 1950 | 267 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 263 |
| 1970 | 228 |
| 1980 | 201 |
| 1991 | 167 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 128 |
| 2011 | 137 |
| 2021 | 137 |
# Тауасты Тәкермән

Тауасты Тәкермән — Татарстан Республикасының Минзәлә районындагы авыл.
Почта индексы — 423708.

# Тауасты Тәкермән
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.4 °C | -11.2 °C | -6 °C | 4.2 °C | 13.3 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 11.9 °C | 4.1 °C | -5.2 °C | -10.7 °C | 3.8 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.

# Тауасты Тәкермән
## Танылган шәхесләр

* Гариф Фәйзелхаков (1914-?), Идел-Урал легионы гаскәрие, сәяси золым корбаны.
# Гропанеле

Гропанеле — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. Гречешть (коммуна) коммунасына карый.

# Гропанеле
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Козим

Козим — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга Обва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.

# Козим
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100912111100009653
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100965
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Тасавыл

Тасавыл (каз. Тасауыл) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Тасавыл
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Ружанково

Ружанково — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Лысомице гминаcында урнашкан авыл.

# Ружанково
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Агва-Фрия (Нью-Мексико)

Агва-Фрия — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Агва-Фрия (Нью-Мексико)
## Географиясе

Агва-Фрия халык санын алу урыны мәйданы — 6,278027 км², 6,786218 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2000 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Рудна Вас

Рудна Вас — Словениянең Радече (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Рудна Вас
## Географиясе

Мәйданы — 1,05 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 590,6 метр биеклектә урнашкан.
# (4526) Конко

(4526) Конко (лат. Konko) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4526) Конко
## Тарихы

1982 елның 22 маенда Х. Косай, К. Фурукава тарафыннан Кисо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 KN1» саналган.
# Ектон (Калифорния)

Ектон — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Ектон (Калифорния)
## Географиясе

Ектон халык санын алу урыны мәйданы — 101,739759 км², 101,733728 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2710 Фут биеклектә урнашкан.
# Шәриф Биккол

Шәриф Биккол (Бикколов Шәриф Сәгадәтулла улы)(1924-1995), — шагыйрь. 1924 елның 28 маенда, БАССРның Уфа кантоны, хәзер Башкортстанның Кырмыскалы районы Карлыман авылында туа. 1995 елның 3 сентябрендә вафат.

# Шәриф Биккол
## Биографиясе

1924 елның 28 маенда Башкорт АССРның Өфе кантоны, хәзер Кырмыскалы районы Карлыман авылында туган.
1937-40 еллар - Башкортстанның Дәүләкән педагогия училищесында укый.
1940-42 еллар - Салават районы Мияшәгәр җидееллык мәктәбе һәм Кырмыскалы районы Алайгыр җидееллык мәктебе укытучысы булып эшли.
1942 ел - Өфедә булган Зенит артиллериясенең Севастополь училищесында тизләтелгән уку курсы уза.
1942-44 еллар - Бөек Ватан сугышында катнаша. 3 нче Белоруссия фронтында сугыша.
1944 елда авыр яралана .
1944 елдан КПСС әгъзасы.
1945-49 еллар - Башкорт дәүләт педагогия институтында укый.
1949-52 еллар - Өфе театр техникумында укытучы һәм уку эшләре буенча җитәкче урынбасары.
1952-62 еллар - «ПИОНЕР» республика журналы һәм «Башкортостан пионеры» газетасы мөхәррире.
1962-95 еллар - Башкорт АССР Язучылар берлеге идарәсенең җаваплы сәркатибе.
1995 елның 3 сентябрендә Өфедә вафат була, Башкортстанның Кырмыскалы районындагы Карлыман авылында җирләнгән.

# Шәриф Биккол
## Бүләкләре

* Кызыл Йолдыз ордены (1944)
* I дәрәҗә Ватан сугышы ордены (1985)
* Хөрмәт Билгесе ордены (1974)
* Хәрби медальләр
* Башкорт АССРның атказанган мәдәният хезмәткәре (1976)
* РСФСРның атказанган мәдәният хезмәткәре (1980)
* Гали Сәләм исемендәге республика премиясе
* Шәхесләр порталы
# Пажаркавшчына

Пажаркавшчына (белар. Пажаркаўшчына) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Валожынский районында урнашкан авыл.

# Пажаркавшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Быково (Әчет шәһәр округы)

Быково (рус. Быково) — Свердловск өлкәсенең Әчет шәһәр округы составына керүче авыл.

# Быково (Әчет шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Быково (Әчет шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%), алманнар (4%).
# Әрләнсыманнар

Әрләнсыманна́р (Cricetidae) - кимерүчеләр тәртибендәге имезүчеләр гаиләлеге. 600 ләп төрне берләштерүче 100 ләп ыругы билгеле; Австралия, Африка һәм Азия тропиклары, Исландия һәм Антарктидадан тыш, барлык кыйтгаларда да таралганнар. ТР территориясендә ике ассемьялыкка кергән 12 төре - әрләннәр (3 төр) һәм кыр тычканнары (9 төр) бар. Яфраклы һәм катнаш урман, кыр, болыннарда, сулыклар янында очрыйлар. Үзенчәлекле итеп казыган өннәрендә яшиләр.
Гәүдәсе 35 см га, койрыгы 23 см га кадәр озынлыкта, авырлыгы 650 г га кадәр җитә. Арткы аяклары алдагыларына караганда озынрак, биш бармаклы, каты тырнаклы. Су белән бәйләнешлеләренең арткы аякларында йөзү ярылары бар. Күп төрләренең йон капламы тыгыз һәм йомшак, аркасы ачыктан алып куе коңгыртка кадәр, корсагы ачык коңгырт төстә; кайвакыт аркасының уртасыннан буй-буй кара сызык үтә. Бер ояда 18 гә кадәр бала була. Күп төрләре 1-2 ел яши. Үсемлекләр белән туклана. Күбесе авыл хуҗалыгы культураларына зарар китерә. Кайберләре (су күсесе) вак һөнәрчелек өчен әһәмиятле. Әрләнсыманнар арасында йогышлы авырулар (түләмә, чума, лептоспироз) таратучылар очрый.
Дала чуары, соры әрлән, Эверсман әрләне ТРның Кызыл китабына кертелгән.
# (18887) Yiliuchen

(18887) Yiliuchen — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18887) Yiliuchen
## Тарихы

2000 елның 7 гыйнварында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 AP181» саналган.
# Luis Suares

Luis Alberto Suares Dias (ispança Luis Alberto Suárez Díaz; 1987, Salto, Urugway) – Urugway futbolçısı, , "Liverpul" ingliz taqımı häm Urugway cıyılma taqımı höcümçese.
"Nasional Futbol Klubı" uquçısı, 2006 yılda bu taqımda Urugway çempionı buldı.
19 yäşlek Suares Niderlandlarğa küçä. 2007 yılda "Ayaks" taqımında uynıy, Nidirlannıñ iñ yaxşı uyınçısı däräcäsenä ireşä.
Barlıq yarışlarda Ayaks öçen 2007 yılda 49 tup kertä häm Nidirlan Kuboğın yawlıy, 2010-2011 yılğı sezonda taqım öçen 100-nçe tup kertä, şul kürsätkeç buyınça Yohan Kroyf, Marko van Basten häm Denis Bergkamp belän tiñläşä.
2011 yılda Suares 26,5 mln € bäyäsendä "Liverpul" futbol klubına küçä ( Liverpul, Böyekbritaniä).
Urugway cıyılma taqımında 2011 yılda Amerika Kuboğın yawlıy.
2014 yılnıñ 24 iyünendä Braziliädä uzğan Dönya yarışı törkem etabınıñ İtaliägä qarşı soñğı matçınıñ 79-çı minutında Suares Corco Kyellini cilkäsenä teşläde, ämmä bu waqiğa matç xökemdarı tarafınnan iğtibarsız qalğan. FİFA distsiplinar komitetı qararı buyınça, Suares üz milli taqımıniñ 9 matçında qatnaşuınnan häm futbol belän bäyle eşçänlegennenän mäxrüm itelde; şunıñ östäwenä, Suares 100 meñ Eswiçrä frankın tülärgä mäcbür bula. Şuşı "teşläw waqiğası" Suares belän berençe märtäbä tügel buldı inde, elegräk Angliä yarışında oxşaş intsident öçen Suares 10 matçlıq diskvalifikatsiäle cäzağa tartıldı. "Teşläw waqiğalarına" qaramastan Barselona FK Suaresnı alırğa tırışa.

# Luis Suares
## Klub karyerası

* 2005—2006 Nasional, 29 (12)
* 2006—2007 Groningen, 29 (10)
* 2007—2011 Ayaks, 110 (81)
* 2011— Liverpul, 110 (69)

# Luis Suares
## Milli cıyılma taqım

* 2007 Urugway (20 yäşkä qädär), 4 (2)
* 2007 — x.w. – Urugway, 78 (41)
# Lui Armstrong

Lui Armstrong (inglizçä Louis Daniel «Satchmo» Armstrong; 1901-1971, Nyu-York) - AQŞ caz (jazz) bırğıçısı, cırçı, ansambl' citäkçese.
Lui Armstrong belän Dük Ellington, Çarli Parker, Mayls Deyvis häm Con Koltreyn caz üseşenä zur yoğıntı yasağan, böten dönyada añlatıp birgän.

# Lui Armstrong
## Tärcemäi xäle

Lui Nyu Orlean şähäreneñ iñ fäqir öleşendä tuğan.
Qatlawlı şartlarda üskän: ätise ğailäsen taşlağan, änise fäxişälek belän şöğellänä başlağan.
Lui bäläkäy çaqta kümer taşuçı, gäzitlär satuçı bulıp eşlägän.
Cide yäşlek Lui Rusiädän qaçqan yähüdi Karnofski ğailäsendä eşli häm yäşi başlağan.
Lui ğa berençe klarnet satıp alu öçen näq Karnofski aqça birgän.
Berençe muzıkal' belem "Weyf Houm" internatında alğan.
1924 yılda Nyu Yorkka küçä.
1930 yıllarda Lui küp gastrol'lärgä bara, Holiwudta töşerelä.
1933 yaña caz törkemen citäkli başlıy.
1954 yılda tärcemäi xäle kitabın «Satchmo. My Life in New Orleans» yaza.
1950 yıllarda Gerşvin operasın "Porgi häm Bess" Ella Fitsjerald belän yasıy, zur dan qazana.
1959 yılda infarkt kiçerä.
1960 yıllarda iñ mäşhür cırların yasıy: «Go Down Moses», «Hello, Dolly!», «What a Wonderful World».
1971 yılda yöräk häm böyer awırtuınnan ülä.

# Lui Armstrong
## Saylanğan DVD

* Louis Armstrong «Hello Dolly»
* Louis Armstrong «Jazz Festival»
* Louis Armstrong «A Rhapsody in Black and Blue»
* Louis Armstrong «Newport Jazz Festival part 1»
* Louis Armstrong «Newport Jazz Festival part 2»
* Louis Armstrong «In Stuttgart»
* Louis Armstrong «Clips Hystory Volume 1»
* Louis Armstrong «Clips Hystory Volume 2»
# Сен-Лие-ла-Форе

Сен-Лие-ла-Форе (фр. Saint-Lyé-la-Forêt) — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.