yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# HD13247

HD13247 — Өчпочмак йолдызлыгында урнашкан A0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Вирки (Түбән Силезия воеводалыгы)

Вирки — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Марциновице гминасында урнашкан авыл.

# Вирки (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (11761) Davidgill

(11761) Davidgill — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11761) Davidgill
## Тарихы

1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4868 P-L» саналган.
# Челарда (Белуно)

Челарда — Италиянең Венеция төбәге Фельтре өязендә урнашкан торак пункт.

# Челарда (Белуно)
## Географиясе

Челарда Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Челарда (Белуно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Радучы (посёлок)

Радучы (белар. Радучы) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чавуский районында урнашкан авыл.

# Радучы (посёлок)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (12749) 1993 CB

(12749) 1993 CB — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12749) 1993 CB
## Тарихы

1993 елның 2 февралендә Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 CB» саналган.
# Сан Рафаел (Эль Льяно)

Сан Рафаел — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Эль-Льяно муниципалитеты составына керә.

# Сан Рафаел (Эль Льяно)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Рафаел (Эль Льяно)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Верфей (Югары Гаронна)

Верфей (фр. Verfeil) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# 604 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 604 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
V гасыр — VI гасыр — VII гасыр — VIII гасыр — IX гасыр :
Хронологик таблица :
604 (алты йөз дүртенче) ел — кәбисә ел, юлиан тәкъвим буенча чәршәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 604 елы, I меңьеллыкның 604 елы, VII гасырның 4 елы, VII гасырның 1 унъеллыгының 4 елы, 600 елларның 5 елы. 604 елдан бирле 1420 ел үтте.

# 604 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:604 елда туганнар

# 604 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:604 елда вафатлар
# HD178246

HD178246 — Кавәс йолдызлыгында урнашкан ApCrSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,34 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Жакареи

Жакареи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Жакареи
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 464,272 км².
# Де Герлах (ай кратеры)

Де Герлах (лат. de Gerlache) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 32,71 км булган кратер.

# Де Герлах (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Адриен де Жерлаш (1866—1934) хөрмәтенә бирелә.

# Де Герлах (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 2000 елда раслана.
# Камбезеш-ду-Риу

Камбезеш-ду-Риу — Португалиянең Вила-Реал округына керә торган фрегезия. Cambeses do Rio, Donões e Mourilhe муниципалитетына карый.

# Камбезеш-ду-Риу
## Географиясе

Мәйданы — .
# 137 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) — I гасыр :
Хронологик таблица :
137 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.

# 137 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:137 елда (б. э. к.) туганнар

# 137 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:137 елда (б. э. к.) вафатлар
# Босе (Югары Савойя)

Босе (фр. Bossey) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Сен-Жюльен-ан-Женевуа кантонына карый.

# Босе (Югары Савойя)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,88 км².
# Эгрибелен (Өзалп)

Эгрибелен (төр. Eğribelen) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Өзалп илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Коргова

Коргова — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Сефтра елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 2 км.

# Коргова
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300112103000027289
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002728
* Бассейн коды — 03.02.03.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# TRMT12

TRMT12 (ингл. TRNA methyltransferase 12 homolog) — кешенең 8-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Икенче Турышевка

Икенче Турышевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Турышева елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.

# Икенче Турышевка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050100212103000063757
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006375
* Бассейн коды — 03.05.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Евгений Королёв (1978)

Евгений Королёв (рус. Евгений Степанович Королёв, 24 июль 1978(1978-07-24) (46 яшь), Екатеринбург, РСФСР, СССР — , ) — Россия һөнәри һоккейчесе (сакчы), Россия чемпионы (2003).
# Вяликая Изва

Вяликая Изва (белар. Вялікая Ізва) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.

# Вяликая Изва
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Алпарслан (Ула)

Алпарслан (төр. Alparslan) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ула илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Галифакс (Пенсильвания)

һәм
Галифакс — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Галифакс (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1784 елда нигезләнгән.

# Галифакс (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,34 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 433 Фут биеклектә урнашкан.
# Аталанта (муниципалитет)

Аталанта — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.

# Аталанта (муниципалитет)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 94,527 км².
# Йолалты (Кахта)

Йолалты (төр. Yolaltı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Кахта иле Кахта илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Баравики (Дзяржынский районы)

Баравики (белар. Баравікі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Дзяржынский районында урнашкан авыл.

# Баравики (Дзяржынский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# HDGFL2

HDGFL2 (ингл. HDGF like 2) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# HD168057

HD168057 — Кавәс йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,75 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Боршов

Боршов (чех. Boršov) — Чехиянең Высочина крае Йиглава һәм Йиглава районында урнашкан авыл.

# Боршов
## Географиясе

Мәйданы — 2,574263 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 602 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Боршов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Боршов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Боршов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 238 |
| 1880 | 235 |
| 1890 | 265 |
| 1900 | 291 |
| 1910 | 305 |
| 1921 | 272 |
| 1930 | 241 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 187 |
| 1961 | 186 |
| 1970 | 164 |
| 1980 | 131 |
| 1991 | 110 |
| 2001 | 104 |
| 2011 | 158 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 154 |
| 2016 | 161 |
| 2017 | 165 |
| 2018 | 166 |
| 2019 | 168 |
| 2020 | 170 |
| 2021 | 163 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 158 |
| 2022 | 165 |
| 2023 | 169 |
| 2024 | 170 |
# Дзярэчынцы

Дзярэчынцы (белар. Дзярэчынцы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Ставбцовский районында урнашкан авыл.

# Дзярэчынцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Нагылар (Гәдәбәй)

Нагылар (әзери. Nağılar) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
# Запотитос (Юририя)

Запотитос — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Юририя муниципалитеты составына керә.

# Запотитос (Юририя)
## Географиясе

Запотитос Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Запотитос (Юририя)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Запотитос (Юририя)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# PSMB4

PSMB4 (ингл. Proteasome 20S subunit beta 4) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (19588) 1999 NL11

(19588) 1999 NL11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19588) 1999 NL11
## Тарихы

1999 елның 13 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NL11» саналган.
# Бастай (сан алу урыны, Нью-Йорк)

һәм
Бастай — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Бастай (сан алу урыны, Нью-Йорк)
## Географиясе

Бастай халык санын алу урыны мәйданы — 5,863102 км², 5,863101 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1368 Фут һәм 418 метр биеклектә урнашкан.
# Бархан

Бархан, чүлдәге дюна ― 1) чүлләрдәге ачык калган (үсемлек капламсыз) комнарны аңлаткан гомуми термин (бархан түтәлләре, бархан чылбыры, бархан пирамидасы һ. б.); 2) җил тарафыннан китереп өелгән ураксыман формадагы сибелмә комнар.
Өемнең җилгә каршы яткан битләве озын һәм сөзәк (5-14°), җил уңаендагы ягы кыска (тар) һәм текә (30-33°), алга юнәлгән мөгезләре очлы һәм акрынлап тәбәнәгәя бара.
Барханнар берәмләп һәм төркемләп очрый.
Гади барханнар (биеклекләре 15 – 30 м һәм артыграк) һәм катлаулы барханнар (150 м биеклектә һәм артыграк) була. Барханнар җил белән бер урыннан икенче урынга күчәләр: биек булмаганнары – елына берничә дистә һәм берничә йөз метрга, биекләре ― акрынрак күчә. Беркетелмәгән барханнар формасын үзгәртә һәм елына берничә сантиметрдан йөз метрга кадәр тизлек белән хәрәкәт итеп, юлларны, кырларны, көтүлекләрне, кечкенә торак пунктларны күмеп китә ала. Бу күренеш белән көрәшү өчен комны тоткарлау алымы кулланыла. XIX гасыр башында ук Россиядә һәм чит илләрдә барханнарның җил ягына үләнле үсемлекләр һәм куакларны утырту юлы белән ком хәрәкәтен акрынайту яки туктату буенча уңышлы экспериментлар үткәрелеп килгән.
Марста барханнар күзәтелә, андагы атмосфера ком һәм тузанны хәрәкәт иттерерлек көчле җилләр тудыра ала. Диңгез барханнары диңгез төбендә ком хәрәкәт иткәндә су астында барлыкка килә.
Бу төрки сүзне фәнни әдәбиятка 1881 елда рус географы А. Ф. Миддендорф(рус.)татар. алып керә.
# Камалова

Камалова – татар фамилиясе. «Камал» исеменнән ясалган.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
* Алисә Камалова (1979), медицина фәннәре кандидаты (2006), БДМУ доценты.
* Зәйнәп Камалова (1899-1977), театр актрисасы, ТАССР атказанган артисты (1957).
* Зөлфия Камалова – Австралиядә яшәп иҗат итүче татар җырчысы.
* Гәүһәр Камалова – Г. Камал исемендәге театр артисты.
* Рушания Камалова – журналист, "Казань" журналының җитештерү буенча мөхәррирнең элекке урынбасары һәм Сөембикә журналының элекке җаваплы сәркатибе.
* Тереза Камалова – хәйрияче, Казан мэры Камил Исхаков кызы.
* Фидания Камалова (1952), Татарстан Республикасының Атказанган укытучысы (2011).
# 549 (сан)

549 (биш йөз кырык тугыз) - 548 белән 550 арасындагы натураль сан.

# 549 (сан)
## Математикада

* 549 — өч урынлы так сан.
* 549 санның цифрлар суммасы — 18.
* 549 санның цифрлар тапкырчыгышы — 180.
* 549 санның квадраты — 301401.

# 549 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 549 ел
* 549 ел (б. э. к.)
* Юникодта 0225₁₆ — «ȥ» символның коды.
# PSMB3

PSMB3 (ингл. Proteasome 20S subunit beta 3) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Енкур (Па-де-Кале)

Енкур (фр. Incourt) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Голямо-Ново

Голямо-Ново — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. Тырговиште (община) җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Голямо-Ново
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 262 метр биеклектә урнашкан.
# Медзяна-Гура (Влощовский повяты)

Медзяна-Гура — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Ключевско гминасында урнашкан авыл.

# Медзяна-Гура (Влощовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Арбератс-Сийег

Арбератс-Сийег (фр. Arbérats-Sillègue) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
# Вериорамыиса

Вериорамыиса (эст. Verioramõisa) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
# Кошкино (Арбаж районы)

Кошкино (рус. Кошкино) — Киров өлкәсенең Арбаж районында урнашкан авыл.

# Кошкино (Арбаж районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Кошкино (Арбаж районы)
## Сәгать поясы

Кошкино (Арбаж районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кошкино (Арбаж районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# SMAD6

SMAD6 (ингл. SMAD family member 6) — кешенең 15-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Валенсия (Санта Круз де Хувентино Росас)

Валенсия — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Санта-Крус-де-Хувентино-Росас муниципалитеты составына керә.

# Валенсия (Санта Круз де Хувентино Росас)
## Географиясе

Валенсия Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Валенсия (Санта Круз де Хувентино Росас)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Валенсия (Санта Круз де Хувентино Росас)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Зур Березовка (Усьва кушылдыгы)

Зур Берёзовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае , Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Усьва елгасының уң ярыннан 58 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Зур Березовка (Усьва кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусовая, Кын авылы янындагы су үлсәү посынан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100712111100011535
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111101153
* Бассейн коды — 10.01.01.007
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Күвәйт тарихы
### Бәну Халид

Күвәйткә XVIII гасырда Нәҗддән күчеп килгән Анаиз бәдәви кабиләсеннән бер төркем тарафыннан нигез салына. Алар Тигр елгасы тамагыннан түбәндәрәк Бәну Халидка нигез салалар. Аның башына 1762нче елда Күвәйтнең беренче әмире Сабах I баса.
Уңышлы җирдә урнашуы сәбәпле Бәну Халид сәүдә үзәгенә әверелә һәм Хәлеб, Багдад һәм Госманлы дәүләте белән сәүдә итә башлый. Экспортка нигездә энҗе, атлар, тәмләткечләр һәм каһвә чыгарыла.
Тора-бара Күвәйт Госманлы дәүләте белән Бөекбритания арасында низаг килеп чыгуына сәбәпче була. Күвәйтнең Бөекбритания кулына күчүенә киртә булыр өчен 1871нче елда Госманлы дәүләте Күвәйткә гаскәр кертә, тик бер әйбергә дә ирешми. Нәтиҗәдә, 1896нчы елда Бөекбритания Күвәйттә хөкүмәтне алмаштыра, үзе өчен яраксыз шәех Мөхәммәтне үтертә, аның урынына исә шәех Мөбарәкне куя.

# Күвәйт тарихы
### Бөекбритания протектораты

* 1899, 23 январь – Британия белән Күвәйт арасында шартнамә төзелә. Бу шартнамә буенча Күвәйтнең тышкы сәясәте һәм куркынычсызлык идарәсе Британия кулына күчә.
* 1913, 27 октябрь – шәех Мөхәммәт Британиягә Күвәйт нефтен монополия буларак чыгарырга рөхсәт бирә.
* 1914 – Британия Күвәйтне үз протектораты астындагы бәйсез дәүләт буларак кабул итүче шартнамә имзалый.
* 1927 – Күвәйтнең әлегәчә үзгәрүсез сакланып калган чикләре билгеләнә.
* 1961, җәй – Британияның соңгы гаскәрләре Күвәйттән чыга.

# Күвәйт тарихы
### Бәйсез Күвәйт

* 1961, 19 июнь – Күвәйт бәйсезлеген игълан итә. 1980нче елларда Иран-Гыйрак сугышында Иранның Ислам революциясын Күвәйткә җәелдерүеннән куркып, Гыйрак яклы була.
* 1990, 2 август – Гыйрак Күвәйтне басып ала.
* 1991, январь – февраль – Күвәйт нефтенең төп сатып алучысы булган АКШ, коалиция төзеп, Күвәйтне азат итә. Гыйраклылар бик күп карамай чыгару җайланмаларына ут төртеп китәләр.
# 3-нче Украин фронты

3-нче Украин фронты (рус. 3-й Украинский фронт) – Бөек Ватан сугышы вакытында ССРБ Кораллы көчләре эчендәге оператив стратегик хәрби берләшмә.

# 3-нче Украин фронты
## Тарих

1943 елның 20 октябрендә Көньяк-көнбатыш юнәлештә исемен үзгәртү юлы белән формалаштырылган Көньяк-Көнбатыш фронты 1943 елның 16 октябрендәге БДБ ставкасының приказын үтәп.

# 3-нче Украин фронты
## Тарих
### 1943—1944 елның кыш-яз кампаниясе

1943—1944 елның кыш-яз кампаниясен Кызыл Армия Украинаның Уңъягында зур һөҗүм (Днепр-Карпаты опреациясе, 24 декабрь 1943 — 17 апрель 1944) белән башлый. Дүрт айлы һөҗүм нәтиҗәсендә алман «Көньяк» һәм «А» армияләр төркемнәре тар-мар ителәләр; Кызыл Армия Украина Уңъягын һәм кайбер көнбатыш өлкәләрен азат итәләр, ә көньякта ССРБ дәүләт чигенә чыгалар; 28 мартта, Прут елгасы аша чыккач, совет гаскәрләре Румыния территориясенә керәләр.
Һөҗүмдә 1-нче, 2-нче, 3-нче һәм 4-нче Украина фронтларның гаскәрләре, Кара диңгез флоты һәм Азак хәрби флотилиясенең кораблары һәм партизаннар катнашканнар; һөҗүм нәтиҗәсендә фронт 250—450 километрга көнбатышка, Ковель — Тернополь — Черновцы — Бельцы сызыгына күчкән.
1944 елда 2-нче Украина фронтын җитәкләгән һәм Толбухин җитәкләгән 3-нче Украина фронты белән фашист төркемен "Көньяк Украина" тар-мар итә.