yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ровесник (балалар аланы)

«Ровесник» — Казан җитен комбинатына караган балалар аланы. Казанның Киров районында, «Аккош күле» урман паркы җирендә, Горький юлыннан бераз читтәрәк урнашкан булган. 1936 да нигезләнә. 1980 дә 880 бала ял иткән, аларга 155 кеше хезмәт күрсәткән. 1990 еллар уртасында эшләми тора, 2000 дә шәһәр барына күчә, соңыннан «Пламя» балалар аланына кушлылып юкка чыгарыла.
# Нургалиев

Нургалиев — фамилия.
* Азат Нургалиев (1986), Казакъстан футболчысы. Ике тапкыр Казакъстан чемпионы һәм өч тапкыр Казакъстан Кубогы иясе.
* Алмаз Нургалиев, клипмейкер, кинооператор.
* Әнвәр Нургалиев (1974), җырчы, БР халык артисты (2021).
* Владимир Нургалиев (1969―1999), майор, Россия Федерациясе Каһарманы (2000).
* Данис Нургалиев (1956), геология-минералогия фәннәре докторы (1997), КФУ проректоры (2010 елдан).
* Владислав Нургалиев (1997), футболчы.
* Илдар Нургалиев (1948), архитектор, ТАССР атказанган архитекторы (1984).
* Раил Нургалиев (1986), спортчы (көрәшче), тренер.
* Рәшит Нургалиев (1956), армия генералы, РФ эчке эшләр министры (2004―2012).
* Руслан Нургалиев, милли көрәш буенча дөнья чемпионы (2011, Казан).
# Эль Инхеньеро (Ромита)

Эль Инхеньеро — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ромита муниципалитеты составына керә.

# Эль Инхеньеро (Ромита)
## Географиясе

Эль Инхеньеро Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Инхеньеро (Ромита)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Инхеньеро (Ромита)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# (20939) 1178 T-2

(20939) 1178 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20939) 1178 T-2
## Тарихы

1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1178 T-2» саналган.
# Валоцкье Торе (Кьети)

Валоцкье Торе — Италиянең Абруцци төбәге Роккаспинальвети өязендә урнашкан торак пункт.

# Валоцкье Торе (Кьети)
## Географиясе

Валоцкье Торе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Валоцкье Торе (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IPO9

IPO9 (ингл. Importin 9) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Дүзташ (Дерик)

Дүзташ (төр. Düztaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Дерик илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Фредерик (округ, Виргиния)

Фредерик — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уинчестер шәһәре.

# Фредерик (округ, Виргиния)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1785 елда оештырыла.

# Фредерик (округ, Виргиния)
## Территориясе

Округ мәйданы 1077/1072 км² тәшкил итә.
# Кыпа-Коры ль-Кы

Кыпа-Коры ль-Кы — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАР/ТАЗ/354/106/87 урнашкан. Елга озынлыгы 88 км.

# Кыпа-Коры ль-Кы
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000112115300069725
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306972
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# (20937) 1005 T-2

(20937) 1005 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20937) 1005 T-2
## Тарихы

1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1005 T-2» саналган.
# Шармуа (Бельфор җире)

Шармуа (фр. Charmois) — Франциянең Бельфор җире департаментында урнашкан коммуна.
# Гранха ла Соледад (Вильягран)

Гранха ла Соледад — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Вильягран муниципалитеты составына керә.

# Гранха ла Соледад (Вильягран)
## Географиясе

Гранха ла Соледад Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха ла Соледад (Вильягран)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха ла Соледад (Вильягран)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Александрово (гмина Лелис)

Александрово — Польшаның Мазовия воеводалыгы Лелис гминасында урнашкан авыл.

# Александрово (гмина Лелис)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Франшвиль (Орн)

Франшвиль (фр. Francheville) — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
# Френсдорф

Френсдорф — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Френсдорф
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Френсдорф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 44 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 255 метр биеклектә урнашкан.
# Древники (Красноставский повяты)

Древники — Польшаның Люблин воеводалыгы Красничин гминаcында урнашкан авыл.

# Древники (Красноставский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 610

NGC 610 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 610
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Frank Muller тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Астероидлар билбавы

Астероидлар билбавы — Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы кытыршы формадагы объектлар (астероидлар яки кече планеталар) белән тупланган Кояш системасының өлкәсе.
Еш бу өлкә астероидлар баш билбавы яки төп билбау дип йөртелә. Шушы атама бүтән кече планеталар тупланмалары: Койпер билбавы, чәчелгән диск һәм Оорт болыты белән аермасын күрсәтә.
1850 елларда Александр фон Гумбольдт бу төшенчәне кертә.
Астероидлар билбавының суммар массасы Айның массасы 4% тәшкил итә, яртысы 4 иң эре объектында тупланган: Церера, (2) Паллада, (4) Веста һәм (10) Гигея. Аларның уртача радиусы 400 км тәшкил итә, бу пояста бердәнбер кәрлә планета Церера 950 км радиусына ия, ул Паллада һәм Веста суммар массасыннан ике тапкыр зуррак.
Күпчелек астероидлар радиуслары берничә дистә метр гына тәшкил итә, җитмәсә астероидлар бу өлкәдә шундый чәчелгән, шуңа күрә анда очып узган бернинди галәми аппарат астероидлардан зыян күрмәгән.
Юпитерның гравитацион кыры кече планеталарның орбиталарына һәрвакыт тәэсир иткән, өстәмә орбиталь энергиясен биргән, нәтиҗәдә бу җисемнәр үзара бәрелешкәннәр һәм протопланетада ябыша алмаганнар.
Нәтиҗәдә күп кенә планетезимальләр (планета яралгылары) күп кенә кечкенә китекләрдә ватылган булып чыкканнар, аларның бер өлеше Кояш системасыннан тыш чыгарып ташланганнар, икенче өлеше Кояш системасының сузылган орбиталарында эләккәннәр һәм планеталар ул ватыклардан соңгы авыр бомбалау кичергәннәр.
Шул дәвердән соң булган бәрелешләр нәтиҗәсендә астероидлар гаиләлеге һәм зодиакаль яктылыкны булдыручы галәми вак тузан хасил булганнар.
Юпитерның гравитацион кыры шулай ук тотрыксыз орбиталар өлкәләрен булдыра, анда Юпитер белән резонансы сәбәпле астероидлар булмый диярлек. Бу өлкәгә эләккән астероид кыска вакыт эчендә шушы орбитадан Кояш системасыннан тыш яисә эчке планеталар орбитасына чыгарып ташланачак.
Аерым астероидлар үзенчәлекле спектрына ия. Төп билбауда астероидларның 3 спектраль сыйныфы табылган: күмерсу (С сыйныфы), силикат (S сыйныфы), металлик яки тимер (М сыйныфы). Галәми сәнәгать карашы буенча бөтен сыйныфлар, аеруча металлик астероидлар кызыксыну тудыра, бәлки, киләчәк сәнәгатьтә кулланылып була.
# (8399) Вакамацу

(8399) Вакамацу (лат. Wakamatsu) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8399) Вакамацу
## Тарихы

1994 елның 2 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 AD» саналган.
# Силлаотса

Силлаотса (эст. Sillaotsa) — Эстониянең Ярвамаа өязендә урнашкан авыл.
# Калеяка (Першембе)

Калеяка (төр. Kaleyaka) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Першембе илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кот-д'Ивуарда белорус ялланган сугышчылары

Кот-д'Ивуарда белорус ялланган сугышчылары — 2002-2004 елларда Кот-д’Ивуар Хәрби-һава көчләре янында белорус армиясенең элеккеге очучылары һәм техниклары эшләгән. Белгечләр Су-25 штурмовикларын үзләштерүдә ярдәм күрсәтәләр. Хәрби киңәшчеләр Франция һәм Белоруссия патронажы астында булганнар дип фаразлана.
Бу вакытта илдә гражданнар сугышы бара. Хөкүмәткә "Яңа көчләр" төркеме каршы тора. Дошман яклар арасында БМОның тынычлык урнаштыручылары һәм француз гаскәрләре урнаштырылган.
Ивуарлылар чит ил инструкторлары белән ике генә хәрби очыш ясаганнар. Икенче очыш барышында алар буактагы француз базасына һөҗүм ясыйлар. Инцидент француз гаскәрләренең Ямусукро аэродромын басып алуына һәм Абиджанда «Яшь патриотлар» ополчениесенең чыгышларына китерә. Шуннан соң белорустар шунда ук илдән китәләр. Еллар узгач, аларга карата хәрбиләрне үтерү факты буенча җинаять эше кузгатыла. Ялдашларның берсе, Юрий Сушкин, читтән торып гомерлеккә төрмәгә хөкем ителә.
Ул вакытта Кот-д'Ивуарда, Белоруссия гражданнарыннан тыш, Франция, КАР, Россия һәм Украина авиаспециалистлары да булган.
# Руппертсеккен

Руппертсеккен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Руппертсеккен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,43 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 498 метр биеклектә урнашкан.
# Замошша (Багданавски авыл советы)

Замошша (белар. Замошша) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.

# Замошша (Багданавски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# 503 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) — V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
503 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.

# 503 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:89 елда (б.э.к.) туганнар

# 503 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:89 елда (б.э.к) вафатлар
# Гданьск

Гданьск (пол. Gdańsk (info), кашуб. Gduńsk, лат. Gedanum, Dantiscum, 1308—1466 һәм 1793—1945 елларда Да́нциг, алман. Danzig) — Польша шәһәре, Поморье воеводалыгының административ үзәге.
Халык саны — 460 517 кеше (2011), Польшаның халык саны буенча алтынчы шәһәре, Сопот һәм Гдыня шәһәрләре белән Труймясто (ягъни Өч шәһәр) агломерациясене тәшкил итә.

# Гданьск
## География

Гданьск Балтыйк диңгезе (Гданьск култыгы) буенда урнашкан.
Гданьск климаты :
| Күрсәткеч | Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| Абсолют максимум, °C | 11,2 | 12,8 | 19,7 | 25,8 | 29,3 | 32,1 | 34,9 | 34,2 | 30,2 | 24,3 | 16,6 | 14,0 | 34,9 |
| Уртача максимум, °C | 1,5 | 1,9 | 6,8 | 12,5 | 17,9 | 18,8 | 20,4 | 20,1 | 16,4 | 11,8 | 6,0 | 2,9 | 11,4 |
| Уртача минимум, °C | −3,5 | −2,5 | −0,1 | 4,1 | 8,1 | 12,0 | 13,6 | 12,7 | 11,0 | 6,6 | 2,4 | −0,9 | 5,3 |
| Абсолют минимум, °C | −23,8 | −23 | −17,5 | −6,9 | −2 | 0,9 | 4,1 | 2,0 | −2,9 | −5,8 | −12,4 | −16,6 | −23,8 |
| Чыганак: http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xchg/gus ||||||||||||||

# Гданьск
## Тарих

Шәһәр 997 елда беренче тапкыр телгә алынган. 10—13 гасырларда Көнчыгыш Помор кензәлегенең үзәге. 1793—1918 елларда Пруссия кулы астында, соңрак Алмания составында булган. 1919 елда Версаль килешүе буенча "Азат шәһәр" дип игълан ителде.
1939 елда Алмания Польшадан Гданьскны кире кайтарырга һәм Көнчыгыш Пруссия белән элемтә өчен юлларны бирергә таләп итте. Польшаның баш тартуы Икенче бөтендөнья сугышының башлануына сәбәп булган. 1939-1945 елларда алман оккупациясе астында.
Икенче бөтендөнья сугышы вакытында җитди зыян күргән. Сугыштан соң шәһәрдә яңа торак урыннар һәм җәмәгать биналары пәйда булганнар.

# Гданьск
## Икътисад

Гданьск портының еллык йөк әйләнеше якынча 20 млн. т. тәшкил итә. Гданьск аша күмер, урман һ.б. нәрсәләр читкә чыгарыла; читтән руда, фосфатлар һ.б. китерелә. Сәнәгатьтә машиналар төзү, аеруча көмәләр төзү, электротехника алдынгы урыннарда. Химия (лак, буяулар), азык-төлек, нефть эшкәртү, тегүчелек сәнәгатьләре дә үсеш алганнар.

# Гданьск
## Мәдәният

Гданьск — мөһим мәдәният үзәге. Униерситет, политехника, педагогия, табибият, диңгезчелек институтлари, һ.б. уку йортлары, опера һәм драма театрлары бар.
архитектура һәйкәлләре: Рәтүш (14—15 гасырлар), Изге Мәрьям костёлы (14—16 гасырлар), Олы арсенал (17 гасыр башы) һ.б.

# Гданьск
## Мәдәният
#### Татар уланы һәйкәле

2010 елда Гданьск шәһәрендә «Речь Посполитая (Польша) татарына һәйкәл» ачылды.
# Димеринген

Димеринген (фр. Diemeringen) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Димеринген
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,81 км².
# Биарриц

Биарриц (фр. Biarritz) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
# Гурки-Изабелин

Гурки-Изабелин — Польшаның Мазовия воеводалыгы Могельница гминасында урнашкан авыл.

# Гурки-Изабелин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Будзинек

һәм
Будзинек — Польшаның Лодзь воеводалыгы Даликув гминаcында урнашкан авыл.

# Будзинек
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Эгекөй (Чанакчы)

Эгекөй (төр. Egeköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Чанакчы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Чуперка

Чуперка — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. Драгомирешть (коммуна, Васлуй) коммунасына карый.

# Чуперка
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Плешиво

һәм
Плешиво — Словениянең Брда (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Плешиво
## Географиясе

Мәйданы — 1,28 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 110 метр биеклектә урнашкан.
# Грант-Валкария (Флорида)

Грант-Валкария — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Грант-Валкария (Флорида)
## Тарихы

Огачи шәһәре 2006 елда нигезләнгән.

# Грант-Валкария (Флорида)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 78,22 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# GIF (ген)

GIF (ген) (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бель-Роуз (Луизиана)

Бель-Роуз — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Бель-Роуз (Луизиана)
## Географиясе

Бель-Роуз халык санын алу урыны мәйданы — 13,862027 км², 13,862025 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 61 метр биеклектә урнашкан.
# Крутая (Зур Тырыма кушылдыгы)

Крутая — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае , Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Тырым елгасының уң ярыннан 21 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.

# Крутая (Зур Тырыма кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусовая, Кын авылы янындагы су үлсәү посынан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100712111100011283
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111101128
* Бассейн коды — 10.01.01.007
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Перуда ислам

Перуда ислам (исп. El Islam en Perú, гарәп. الإسلام في البيرو‎ ) ― азчылык дине. Перуда ислам буенча статистика илдә 15 000 мөселман бар дип исәпли, нигездә, болар ― ил башкаласы Лимада яшәүчеләр. Pew тикшеренү үзәге(ингл.)татар. мәгълүматлары буенча, ислам динен 5000гә якын кеше тота, бу ― ил халкының (34,2 млн кеше, 2021 елга) 0,015 % ын тәшкил итә.

# Перуда ислам
## Тарих

Перу территориясендә беренче мөселманнар колонизация вакытында испаннар белән килгән африкалылар булган. Испания колонияләрендәге хакимиятләр җирле халык арасында католик динен таратырга омтыла һәм ислам дине таралуга каршы чыга. 1560 елда Перуның испан хакимияте «Гвадалахара мавры» дип аталган Лопе де ла Пенаны Кускода «Ислам динен таратканы өчен» гомерлеккә төрмәгә хөкем итә. Башка чыганаклар мөселман Альваро Гонсалесуның шундый ук җәзага тартылуы турында сөйли. Шулай ук «испанлы Хуан Солано һәм кара тәнле хатын-кызның улы» мулат Луис Солано Ислам таратуда гаепле дип табыла, моның өчен үлем җәзасы ала.
Испан колонияләрендә мөселманнарга каршы эзәрлекләүләр ешайган саен, алар ислам динен яшерен рәвештә тота башлаганнар. Нәтиҗәдә, Ислам Перу территориясендә тулысынча юкка чыккан.
Ислам янәдән Перуда XX гасырның 40 нчы елларында, Фәлистыйн һәм Ливан мөселманнарының Гарәп-израиль сугышыннан качуы башлангач, барлыкка килә.
Луис Кастро исемле перулы ислам динен кабул итә, 1980-елларда Мәдинә ислам университетында(ингл.)татар. укый.
2011 елның гыйнварында Перу кайбер Латин Америкасы илләре белән бергә Фәлистыйн дәүләтен рәсми рәвештә тануы турында игълан итә.
Соңгы вакытта Бангладеш һәм башка Азия илләре мөселманнарының Перуга күчүе арта.

# Перуда ислам
## Ислам оешмалары

Перуда берничә ислам оешмасы бар, шул исәптән:
* Перу ислам берлеге (Asociación Islámica del Perú)
* Перуның Нәкшбанди Хаккани тарикате мөселманнары (Musulmanes Peruanos of Naqshbandi Haqqani tariqa)
* Лимада Asociación Islam Peru (Перу ислам берлеге)
Мөселман җәмгыяте www.IslamPeru.org веб-сәхифәсен булдырган.

# Перуда ислам
## Мәчетләр

1993 елда мөселман җәмгыяте Лимада, Хесус-Мария районында мәчет ача, әмма соңрак ул финанс кыенлыклары аркасында ябыла. Икенче мәчет Вилла Эль Сальвадор районында ачылган, әмма тиздән ул да ябылган.
Илдә беренче тапкыр ислам архитектурасы нигезендә төзелгән гамәлдәге мәчет ― Такна шәһәрдендәге Баб әл-Ислам мәчете (Mezquita Bab Ul Islam). 2000 елда нигезләнеп, 2008 елда ачылган. Перу президенты (1990–2000) Альберто Фухимори(ингл.)татар. рөхсәте белән Перуда 1990-елларда Япония һәм Азия илләреннән китерелгән тотылган автомобильләрне сату белән шөгыльләнүче пакистанлы эшмәкәрләр тырышлыгы белән булдырылган. Янәшәсендәге Шаһ Вәлиулла мәктәбе белән бергә зурлыгы буенча төбәктәге иң зур мәчет. Гыйбадәтләр испан һәм гарәп телләрендә кылына. Хатын-кызлар өчен гыйбадәт залы икенче катта урнашкан. Такна шәһәрендә 1995 елда 95, 2000-еллар азагында 500 мөселман яшәгән. Мәчетнең имамы – 2015 елда Мөхәммәд Усман (Mohammad Usman).
2000―2010 елларда фәлистыйнлы мөселманнардан оешкан Перу ислам берлеге (Asociación Islámica del Perú) Лимада Магдалена мәчете (Лима мәчете, Mezquita de Magdalena, Mezquita de Lima) төзелешен тәмамлый.
# Чиглян

Чиглян — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. Кряка (коммуна) коммунасына карый.

# Чиглян
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 311 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 61

NGC 61 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 61
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Сан Силвестро (Пезаро һәм Урбино)

Сан Силвестро — Италиянең Марке төбәге Ферминьяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Силвестро (Пезаро һәм Урбино)
## Географиясе

Сан Силвестро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Силвестро (Пезаро һәм Урбино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Верхий Ямбош

Верхий Ямбош — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Уймень елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Верхий Ямбош
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100212115100000250
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100025
* Бассейн коды — 13.01.01.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Иң якты йолдызлар исемлеге

Исемлектә Җирдән күренеп торган күренмә йолдызча зурлык буенча иң якты йолдызлар китерделәр. Катлаулы йолдызлар өчен тулы йолдызча зурлык бирелгән.
| № | Исем | Ераклык, якт. елы | Күренмә зурлык | Абсолют зурлык | Спектр сыйныфы | Күк ярымшары һәм ярымшарда сан |
| 0 | Кояш | 1 а.б. | −26,72 | 4,8 | G2V | |
| 1 | Сириус (Зур Эт α) | 8,6 | −1,46 | 1,4 | A1Vm | Көньяк (1) |
| 2 | Канопус (Киль α) | 310 | −0,72 | −5,53 | A9II | Көньяк (2) |
| 3 | Риҗел Кентавр (Кентавр α) | 4,3 | −0,27 | 4,06 | G2V+K1V | Көньяк (3) |
| 4 | Арктур (Үгезкөтүче α) | 34 | −0,04 | -0,3 | K1,5IIIp | Төньяк (1) |
| 5 | Вега (Лира α) | 25 | 0,03 (үзгәрмә) | 0,6 | A0Va | Төньяк (2) |
| 6 | Капелла (Йөкче α) | 41 | 0,08 | -0,5 | G6III + G2III | Төньяк (3) |
| 7 | Риҗел (Орион β) | ~870 | 0,12 (үзгәрмә) | −7 | B8Iae | Көньяк (4) |
| 8 | Прокион (Кече Эт α) | 11,4 | 0,38 | 2,6 | F5IV-V | Төньяк (4) |
| 9 | Ахирнәр (Эридан α) | 69 | 0,46 | −1,3 | B3Vnp | Көньяк (5) |
| 10 | Бителҗәүза (Орион α) | ~530 | 0,50 (үзгәрмә) | −5,14 | M2Iab | Төньяк (5) |
| 11 | Хәдар (Кентавр β) | ~400 | 0,61 (үзгәрмә) | −4,4 | B1III | Көньяк (6) |
| 12 | Әлтаир (Каракош α) | 16 | 0,77 | 2,3 | A7Vn | Төньяк (6) |
| 13 | Акрукс (Көньяк Хач α) | ~330 | 0,79 | −4,6 | B0,5Iv + B1Vn | Көньяк (7) |
| 14 | Әлдәбәран (Сәвер α) | 60 | 0,85 (үзгәрмә) | −0,3 | K5III | Төньяк (7) |
| 15 | Антарес (Гакрәп α) | ~610 | 0,96 (үзгәрмә) | −5,2 | M1,5Iab | Көньяк (8) |
| 16 | Спика (Сөмбелә α) | 250 | 0,98 (үзгәрмә) | −3,2 | B1V | Көньяк (9) |
| 17 | Поллукс (Җәүза β) | 40 | 1,14 | 0,7 | K0IIIb | Төньяк (8) |
| 18 | Фәмелхут (Көньяк Балык α) | 22 | 1,16 | 2,0 | A3Va | Көньяк (10) |
| 19 | Бекрукс (Көньяк Хач β) | ~290 | 1,25 (үзгәрмә) | −4,7 | B0,5III | Көньяк (11) |
| 20 | Зәнәб (Аккош α) | ~1500 | 1,25 | −7,2 | A2Ia | Төньяк (9) |
| 21 | Регул (Әсәт α) | 69 | 1,35 | −0,3 | B7Vn | Төньяк (10) |
| 22 | Газараэ (Зур Эт ε) | ~400 | 1,50 | −4,8 | B2II | Көньяк (12) |
| 23 | Кастор (Җәүза α) | 49 | 1,57 | 0,5 | A1V + A2V | Төньяк (11) |
| 24 | Гакрукс (Көньяк Хач γ) | 120 | 1,63 (үзгәрмә) | −1,2 | M3,5III | Көньяк (13) |
| 25 | Шәүлә (Гакрәп λ) | 330 | 1,63 (үзгәрмә) | −3,5 | B1,5IV | Көньяк (14) |
# Юрсере

Юрсере (фр. Urcerey) — Франциянең Бельфор җире департаментында урнашкан коммуна.