yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Каза Корьери (Пистоя)

Каза Корьери — Италиянең Тоскана төбәге Пистоя өязендә урнашкан торак пункт.

# Каза Корьери (Пистоя)
## Географиясе

Каза Корьери Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Каза Корьери (Пистоя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сырая Речка

Сырая Речка — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Урна елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Сырая Речка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010700112115300014316
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301431
* Бассейн коды — 14.01.07.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# (13419) 1999 VJ10

(13419) 1999 VJ10 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13419) 1999 VJ10
## Тарихы

1999 елның 9 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 VJ10» саналган.
# Нокардиоз

Nocardia asteroids — грамм-уңай аэроб камчылы бактерия, түбән иммунитет белән кешеләрдә оппортунистик инфекциягә китерә, аеруча лимфома, үпкә чирендә һәм озак вакытлы глюкокортикоидлар кулланганда. Йоктыру гадәттә сулыш белән була.
1. Системалы чир. Үпкә, ми һәм тире зарарлануга бирелүчән һәм нәтиҗәсендә үлекле некрозлар һәм абсцесслар барлыкка килә.
2. Күзнең зарарлануы ялкынсынулы чирләр белән билгеләнә.
# Поама

Поама (эст. Poama) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
# Капаклы (Кызылырмак)

Капаклы (төр. Kapaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Кызылырмак илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Муляры (Вилейский районы)

Муляры (белар. Муляры) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.

# Муляры (Вилейский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Шейхлер (Чайҗума)

Шейхлер (төр. Şeyhler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Чайҗума илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# NIPSNAP3B

NIPSNAP3B (ингл. Nipsnap homolog 3B) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Витерета (Арецо)

Витерета — Италиянең Тоскана төбәге Laterina Pergine Valdarno өязендә урнашкан торак пункт.

# Витерета (Арецо)
## Географиясе

Витерета Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Витерета (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Карадигин (Асланапа)

Карадигин (төр. Karadiğin) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Асланапа илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Җенси үрчү

Балалар организмларының эмбрионнарын барлыкка китерү өчен ана зат һәм ата затның хромосомаларының берләшүен таләп иткән үрчәү юлы җенси үрчү дип атала.
Организмның җенесе ул тудырган гаметалары белән билгеләнә: ата җенеслеләр (ирләр) ата гаметаларны (җенес орлыгы), ана җенеслеләр исә ана гаметаларны (күкәй, яки күкәй-күзәнәк) тудыра; ата һәм дә ана җенесле гаметаларны тудыра алучы организмларга гермафродит диләр.
# Пьеве А Боцоне (Сьена)

Пьеве А Боцоне — Италиянең Тоскана төбәге Сиена өязендә урнашкан торак пункт.

# Пьеве А Боцоне (Сьена)
## Географиясе

Пьеве А Боцоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Пьеве А Боцоне (Сьена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ричленд (приход, Луизиана)

Ричленд — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан приход. Үзәге - Рейвилл шәһәре.

# Ричленд (приход, Луизиана)
## Тарихы

Рәсми рәвештә 1868 елда оештырыла.

# Ричленд (приход, Луизиана)
## Территориясе

Мәйданы 564 км² тәшкил итә.
# Жандуис (Риу-Гранди-ду-Норти)

Жандуис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатына карый.

# Жандуис (Риу-Гранди-ду-Норти)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 304,899 км².
# Каделмонте (Пяченца)

Каделмонте — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Боббио өязендә урнашкан торак пункт.

# Каделмонте (Пяченца)
## Географиясе

Каделмонте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Каделмонте (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Палмата (Лука)

Палмата — Италиянең Тоскана төбәге Лукка өязендә урнашкан торак пункт.

# Палмата (Лука)
## Географиясе

Палмата Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Палмата (Лука)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ловер-Баррелл (Пенсильвания)

Ловер-Баррелл — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан шәһәр.

# Ловер-Баррелл (Пенсильвания)
## Тарихы

Ловер-Баррелл шәһәре 1852 елда нигезләнгән.

# Ловер-Баррелл (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 11,52 квадрат миль, 29,83737 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Сен-Мемен (Дордонь)

Сен-Мемен (фр. Saint-Mesmin һәм фр. Mont-Mémin) — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
# Казчина Торенуова е Ка де Фрати (Кремона)

Казчина Торенуова е Ка де Фрати — Италиянең Ломбардия төбәге Гадеско-Пьеве-Дельмона өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Торенуова е Ка де Фрати (Кремона)
## Географиясе

Казчина Торенуова е Ка де Фрати Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казчина Торенуова е Ка де Фрати (Кремона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гарван (Португалия)

Гарван — Португалиянең Бежа округына керә торган фрегезия. Garvão e Santa Luzia муниципалитетына карый.

# Гарван (Португалия)
## Географиясе

Мәйданы — 42,51 км².
# Ельяшуки

Ельяшуки — Польшаның Подлясье воеводалыгы Наревка гминасында урнашкан авыл.

# Ельяшуки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Корбьер (Югары Прованс Альплары)

Корбьер (фр. Corbières) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Юго-восточный Маноск кантонына карый.

# Корбьер (Югары Прованс Альплары)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 19,06 км².
# Яңа Сысоевка

Яңа Сысоевка (рус. Новосысоевка) — Диңгез буе краеның Яковлевка районында урнашкан авыл.

# Яңа Сысоевка
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# Яңа Сысоевка
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (88%), украиннар (8%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 0,71%.
# Жиди (Әзербайҗан)

Жиди (әзери. Jidi) — Әзербайҗанның Ләнкәран районына караган авыл.
# PDHA1

PDHA1 (ингл. Pyruvate dehydrogenase E1 subunit alpha 1 һәм Pyruvate dehydrogenase E1 component subunit alpha, somatic form, mitochondrial) — X-хромосома аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Лучень

Лучень — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. Виктория (коммуна, Ясси) коммунасына карый.

# Лучень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 39 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Покшешти (Орхей)

Покшешти (рум. һәм молдав. Pocșești ) — Молдова Республикасының Орхей районына караган авыл.
# Зацивильки

Зацивильки — Польшаның Лодзь воеводалыгы Рогув гминаcында урнашкан авыл.

# Зацивильки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Евергрин (Колорадо)

Евергрин — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Евергрин (Колорадо)
## Географиясе

Евергрин халык санын алу урыны мәйданы — 30,056471 км², 30,047808 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2200 метр биеклектә урнашкан.
# Долни Крупа (Млада Болеслав)

Долни Крупа (чех. Dolní Krupá) — Чехиянең Урта Чехия крае Млада-Болеслав һәм Q12042022? районында урнашкан авыл.

# Долни Крупа (Млада Болеслав)
## Географиясе

Мәйданы — 11,203098 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 275 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Долни Крупа (Млада Болеслав)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Долни Крупа (Млада Болеслав)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Долни Крупа (Млада Болеслав)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 449 |
| 1880 | 450 |
| 1890 | 514 |
| 1900 | 462 |
| 1910 | 409 |
| 1921 | 409 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 437 |
| 1950 | 324 |
| 1961 | 313 |
| 1970 | 278 |
| 1980 | 210 |
| 1991 | 160 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 164 |
| 2014 | 233 |
| 2016 | 241 |
| 2017 | 250 |
| 2018 | 249 |
| 2019 | 247 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 251 |
| 2021 | 250 |
| 2021 | 231 |
| 2022 | 250 |
| 2023 | 244 |
| 2024 | 248 |
# Каргалытамак

Каргалытамак — Башкортстанның Болгавар районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452731, ГАТОБК коды — 80214816003.
# NGC 4835

NGC 4835 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4835
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Кампионе-д’Италия

Кампионе-д’Италия — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Комо провинциясе составына керә.

# Кампионе-д’Италия
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 273 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Ароньо, Биссоне, Лугано, Мелиде һәм Парадизо коммуналары белән чиктәш.
# Дувал (округ, Флорида)

Дувал — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Джексонвилл шәһәре.

# Дувал (округ, Флорида)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1822 елда оештырыла.

# Дувал (округ, Флорида)
## Территориясе

Округ мәйданы 2005 км² тәшкил итә.
# Маславшчына

Маславшчына (белар. Маслаўшчына) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.

# Маславшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Дивизионе Акви Каналета (Падова)

Дивизионе Акви Каналета — Италиянең Венеция төбәге Монселиче өязендә урнашкан торак пункт.

# Дивизионе Акви Каналета (Падова)
## Географиясе

Дивизионе Акви Каналета Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Дивизионе Акви Каналета (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Флассиньи

Флассиньи (фр. Flassigny) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Бирзею

Бирзею — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. Берлешть (коммуна) коммунасына карый.

# Бирзею
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 317 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Иши

Иши (фр. Ichy) — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Вильяр-дель-Посо

Вильяр-дель-Посо (исп. Villar del Pozo) — Испаниянең Сьюдад-Реаль провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вильяр-дель-Посо
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 13,23 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 639 метр биеклектә урнашкан.
# (4153) Roburnham

(4153) Roburnham (лат. Roburnham) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4153) Roburnham
## Тарихы

1985 елның 14 маенда Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 JT1» саналган.
# Жагуаруна

Жагуаруна — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.

# Жагуаруна
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 329,459 км².
# Яңаконыс (Арал районы)

Яңаконыс (каз. Жаңақоныс) — Казакъстанның Кызылорда өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Яңаконыс (Арал районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Орашъе (Власотинце)

Орашъе (серб. Орашје ) — Сербиянең Ябланич округы Властонитсе җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Орашъе (Власотинце)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 343 метр биеклектә урнашкан.

# Орашъе (Власотинце)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Перт (Нью-Йорк)

һәм
Перт — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Перт (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Перт (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 26,11 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 257 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Главан (Силистра өлкәсе)

Главан — Болгариянең Силистра өлкәсендә урнашкан авыл. Силистра җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Главан (Силистра өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 101 метр биеклектә урнашкан.
# (4636) Чили

(4636) Чили (лат. Chile) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4636) Чили
## Тарихы

1988 елның 13 февралендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 CJ5» саналган.
# Вик (Барселона)

Вик (кат. Vic) — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вик (Барселона)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 30,6 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 498 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ибира

Ибира — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Ибира
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 271,9 км².
# Соссе (Манш)

Соссе (фр. Saussey) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# Казчиноти Корона (Новара)

Казчиноти Корона — Италиянең Пьемонт төбәге Винцальйо өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчиноти Корона (Новара)
## Географиясе

Казчиноти Корона Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казчиноти Корона (Новара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сантус

Сантус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Сантус
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 280,3 км².
# (8163) Ishizaki

(8163) Ishizaki (лат. Ishizaki) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8163) Ishizaki
## Тарихы

1990 елның 27 октябрендә Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 UF2» саналган.
# Тапкырлаучыларга таркату

Тапкырлаучыларга таркату (я мәгънәсенә төгәлрәк туры килә торган итеп: алгебраик гыйбарәне түбәнрәк дәрәҗә тапкырлаучылар рәвешендә чагылдыру) — алгебраик гыйбарәне баштагы дәрәҗәсеннән түбәнрәк дәрәҗәле берничә тапкырлаучыларның тапкырчыгышына тәңгәл килгән рәвештә әйләндерү.
Мисалы,
* $~x^{2}-1=\left(x-1\right)\left(x+1\right),$
* $~x^{2}-\left(a+b\right)x+ab=\left(x-a\right)\left(x-b\right),$
* $~x^{4}-a^{4}=\left(x+a\right)\left(x-a\right)\left(x^{2}+a^{2}\right)$
Тапкырлаучыларга таркатуның гади ысуллары:
* 1) уртак тапкырлаучыны җәя тышына чыгару;
* 2) әзер формулаларны куллану:
* 3) төркемләштерү ысулы;
* 4) $~n$-дәрәҗәле тапкырлаучыларны тамырларының аермасы буенча таркату.

# Тапкырлаучыларга таркату
## Шулай ук карарга мөмкин

* Полином
# Зайцы (Шабалино районы)

Зайцы (рус. Зайцы) — Киров өлкәсенең Шабалино районында урнашкан авыл.

# Зайцы (Шабалино районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Зайцы (Шабалино районы)
## Сәгать поясы

Зайцы (Шабалино районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Зайцы (Шабалино районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Арчиловка

Арчиловка (рус. Арчиловка) — Сембер өлкәсенең Иске Майна районында урнашкан авыл.

# Арчиловка
## Сәгать поясы

Арчиловка Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Арчиловка
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (56,8%), чуашлар (20%), татарлар (10,4%), удмуртлар (5,6%), украиннар (4%).
# NGC 7494

NGC 7494 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7494
## Тарихы

Әлеге галактика 1864 елда Алмания астрономы Albert Marth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Вилапияна-Ронкена (Белуно)

Вилапияна-Ронкена — Италиянең Венеция төбәге Borgo Valbelluna өязендә урнашкан торак пункт.

# Вилапияна-Ронкена (Белуно)
## Географиясе

Вилапияна-Ронкена Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Вилапияна-Ронкена (Белуно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сидамон (Риоха)

Сидамон (исп. Cidamón) — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Сидамон (Риоха)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 15,8 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 584 метр биеклектә урнашкан.
# Закаталы

Закаталы (әзери. Zaqatala) — Азәрбайҗанның Закаталы районында урнашкан шәһәр.
# Двоеглазовцы

Двоеглазовцы (рус. Двоеглазовцы) — Киров өлкәсенең Нагорск районында урнашкан авыл.

# Двоеглазовцы
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Двоеглазовцы
## Сәгать поясы

Двоеглазовцы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Двоеглазовцы
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (55%).
# Мулен-Нёф (Арьеж)

Мулен-Нёф (фр. Moulin-Neuf) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Мирпуа кантонына карый.
# Орьокур

Орьокур (фр. Oriocourt) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Орьокур
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,44 км².
# Итапоророка

Итапоророка — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.

# Итапоророка
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 146,067 км².
# Simona de Bovuar

Simona de Bovuar (frantsuzça Simone de Beauvoir; 1908-1986, Parij) - Fransa yazuçısı, fälsäfäçe, feministik xäräkätneñ ideologı. Jan-Pol Sartr nıñ iptäş qızı häm fikerdäşe.
Ekzistentsializm fälsäfä yünäleşeneñ tarafdarı.
İkençe bötedönya suğışı waqıtında Fransa Qarşılığı turında "Başqalarnıñ qanı" («Le Sang des autres») kitabın yaza. AQŞta bu roman ekzistentsializm däreslege bulıp tanıla.

# Simona de Bovuar
## Tärcemäi xäle

Simona 1908 yılda Parij şähärendä yürist ğailäsendä tua. Ğailä iske aqsöyäklär näselenä qarıy.
1925 yılda San-Mari Katolik institutın tämamlıy, şulay uq Parij universitetınıñ diplomın ala.
1928 yılda sänğät buyınça bakalavr däräcäsen ala, sänğät fakultetında Pol Sartr belän tanışa.
Simona häm Sartr kisken inqıylabi qaraşlı bula, xätta sotsialist yäşeren törkemendä qatnaşa.
Suğış waqıtında berençe kitaplarnı çığara, şul isäptän Fransa Qarşılığı turında "Başqalarnıñ qanı" (Le Sang des autres) äsären yaza.
Suğıştan soñ AQŞta da eşli, ekzistentsializm turında küp kitap yaza.
1966 yılda Bovuar "Xärbi cinäyätlärne tikşerenülär buyınça Xalıqara Mäxkämä"gä kerä, anda Vyetnam suğışında xärbi cinäyätlär turında kürsätülär tıñlanalar.
1986 yılda Bovuar Parijda wafat bula häm Sartr yanında Monparnass ziratında kümelgän.

# Simona de Bovuar
## Äsärläre

Simona de Bovuarnıñ küp kenä äsärläre rus telenä tärcemä itelgän. Qayberläreneñ isemnäre tübändägeçä kürsätelä:
* Симона де Бовуар. Мандарины = Les Mandarins / Пер. с фр. Н. А. Световидовой, статья, примеч. Н. И. Полторацкой. — М.: Ладомир, 2005. — 618 с. — (Литературные памятники). — 2000 экз. — ISBN 5-86218-452-X
* Симона де Бовуар. Воспоминания благовоспитанной девицы = Memoires d'une jeune fille rangee / Пер. с фр. М. Аннинской, Е. Леоновой. — М.: Согласие, 2004. — 496 с. — 5000 экз. — ISBN 5-86884-123-9
* Симона де Бовуар. Сила обстоятельств = Le force des choses / Пер. с фр. Н. Световидовой. — М.: Флюид, 2008. — 496 с. — (Роман с жизнью). — 2000 экз. — ISBN 978-5-98358-110-4
* Симона де Бовуар Очень легкая смерть / Предисл. Л. Токарева. М.: Республика, 1992.
** Прелестные картинки / Пер. с фр. Л. Зониной
** Очень легкая смерть / Пер. с фр. Н. Столяровой
** Сломленная / Пер. с фр. Б. Арзуманян
** Нужно ли сжечь маркиза де Сада? Эссе / Пер. с англ. Н. Кротовской и И. Москвиной-Тархановой
* Симона де Бовуар Трансатлантический роман. Письма к Нельсону Ольгрену 1947—1964. / Пер. с фр. И. Мягковой при участии А. Зверева, предисл. С. Ле Бон де Бовуар. М.: Искусство, 2003.
# Елдырымлар (Һайрат)

Елдырымлар (төр. Yıldırımlar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Һайрат илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Эль Росарио (Хесус Мария)

Эль Росарио — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Хесус-Мария муниципалитеты составына керә.

# Эль Росарио (Хесус Мария)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Росарио (Хесус Мария)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Пуетка

Пуетка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга Пижма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.

# Пуетка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300412111100036504
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103650
* Бассейн коды — 10.01.03.004
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Виле (Арецо)

Виле — Италиянең Тоскана төбәге Террануова-Браччолини өязендә урнашкан торак пункт.

# Виле (Арецо)
## Географиясе

Виле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Виле (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.