yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Яр Чаллы циркы

Яр Чаллы циркы (рус. Набережночелнинский цирк) — Татарстанның Яр Чаллы шәһәрендә 1987-2022 елларда эшләгән муниципаль мохтари мәдәният оешмасы. Цирк каршында «Антре» балалар цирк студиясе эшләгән.
Директор: Галина Бамбурова.
Кую бүлеге мөдире: Светлана Ахмедьянова.

# Яр Чаллы циркы
## Тарих
### «Айгөл» шапито циркы

1985 елда «Союзгосцирк» «КамАЗ» заводына үзенең күчмә цирк-шапитосын булдыру тәкъдиме белән чыга. Шапито конструкциясе авыр булу, шәһәрдән шәһәргә күчереп йөртү өчен сүтеп-җыю мәшәкатьле булу сәбәпле, күчмә цирк идеясе барып чыкмый, әзер шапито шәһәрдә кала. 1987 елда Яр Чаллыда 1 700 тамашачыга исәпләнгән җәйге «Айгөл» шапито циркы эшли башлый. 1980—1990 елларда «Айгөл» циркында Мәскәү, Санкт-Петербург, Новосибирск, Красноярскидан һ. б. шәһәрләрдән илнең күп кенә атказанган коллективлары (шул исәптән, «Бертуган Запашныйлар циркы») чыгыш ясый. Чаллының шапито торган Җиңү паркында 2016 елда Дан аллеясы корылу сәбәпле, шапито аннан алына һәм ул Барнаулга китә.

# Яр Чаллы циркы
## Тарих
### «Яр Чаллы циркы» МММО

2016 елның гыйнварында Яр Чаллы хакимияте шәһәрдә эшләп килгән цирк коллективларын «Яр Чаллы циркы» муниципаль мохтари мәдәният оешмасына (МММО) берләштерә. Цирк студияләренең өлкәннәр төркемен тәмамлаучылар балалар белән бер труппага берләшә. «Яр Чаллы циркы» МММО 2016 елдан эшчәнлеген яңа театраль-тамашалы цирк программалары форматында гамәлгә ашыра. Яр Чаллының Яңа шәһәр өлешендә цирк өчен стационар бина кору планлаштырыла.

# Яр Чаллы циркы
## Эшчәнлек төрләре

* цирк программалары күрсәтү
* массакүләм-мәдәни чаралар оештыру һәм үткәрү
* чараларны бергә үткәрү
* концерт эшчәнлеге

# Яр Чаллы циркы
## Цирк номерлары

* Илһам (рус. Вдохновение, тоткычта эквилибр жанры)
* Кыршау белән уен (рус. Игра с обручами, «хула-хуп» жанры)
* Ковбойлар (моноциклларда жонглерлар жанры)
* Һавадагы номерлар (рус. Воздушные номера, киндер, һава боҗрасы, каешлар, трапеция)
* Катушкаларда эквилибр
* Каучук
* Антипод
* Клишник һ. б.
# Лацарето (Ферара)

Лацарето — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Riva del Po өязендә урнашкан торак пункт.

# Лацарето (Ферара)
## Географиясе

Лацарето Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Лацарето (Ферара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сыйныф (биология)

Сыйныф (лат. classis - төркем) - типтан кимрәк, тәртиптән биегрәк таксон.

# Сыйныф (биология)
## Сыйныфларның берселәре

* Кошлар (Aves)
* җәнлекләр (Mammalia)
* Җирсулылар (Amphibia)

# Сыйныф (биология)
## Өссыйныфлар үрнәкләре

* Балыклар

# Сыйныф (биология)
## Бөҗәкләр

Традицион классификация буенча, бөҗәкләр (Insecta) - умырткасызлар өлешаяклылар сыйныфы. Әмма кайбер яңа классификацияләр буенча бөҗәкләр - өссыйныф ул.
* көче класс (лат. subclassis) — класс белән түбән ранглы,
# Мамадали Мәхмүдов

Мамадали Мәхмүдов (үзб. Mamadali Mahmudov, псевдонимы – Эврил Турон, 1940 елның 12 декабре, СССР, Үзбәкстан ССР, Сәмәрканд өлкәсе, Фариш районы, Учма ― 2020 елның 16 октябре, Үзбәкстан, Ташкент) ― танылган үзбәк язучысы.
Ул 1940 елның 12 декабрендә Самарканд өлкәсенең Фариш районында туган.
Ташкент дәүләт университетының филология факультетын журналистика белгечлеге белән тәмамлаган. Ул "Саодат" журналында эшли. Эврил Турон псевдонимы белән язган.
Аның беренче "Тау җыры" (Горная песня) 1974 елда, 1975 елда "Богдон бүре" (Богдонский волк) романы дөнья күрә. Мамадали Мәхмүдов Үзбәкстан Мәдәният Фонды һәм 1989 - 1993 елларда булган Төркестан хәрәкәтен җитәкләде.
Мамадали Мәхмүдов 17 ел төрмәләрдә конституцион тәртипне бозарга тырышуда гаепләнеп утырып чыга. Ул 2013 елның 19 апрелендә азат ителә. Төрмәдә утырганда, Мәхмүдов Хелман-Хаммет премиясенә лаек була. Әлеге премия политик эзәрлекләүләр корбаны булган язучыларга бирелә. Сталин репрессияләре корбаннары истәлегенә төзелгән Чулпан премиясе 2008-нче елда Франциядә басылган "Үлемсез кыялар" (Бессмертные скалы) романы өчен бирелә. 2018 елның ноябрендә ул Үзбәкстан Язучылар берлеге әгъзасы итеп торгызылды.
Мамадали Мәхмүдов 2020 елның 16 октябрендә вафат була.
# Моншике (район)

Моншике — Португалиянең Фару округына керә торган фрегезия. Моншики муниципалитетына карый.

# Моншике (район)
## Географиясе

Мәйданы — 153,17 км².
# Печенек (Чамлыдере)

Печенек (төр. Peçenek) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чамлыдере илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Хорнзор (Әлек районы)

Хорнзор (чуаш. Хорнсор, рус. Хорнзоры) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.

# Хорнзор (Әлек районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Хорнзор (Әлек районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 91 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Егорята-Мишата

Егорята-Мишата (чирм. Егорята-Мишата, рус. Егорята-Мишата) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.

# Егорята-Мишата
## Сәгать поясы

Егорята-Мишата Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Егорята-Мишата
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Твеняшево

Твеняшево (чуаш. Тӗвенеш, рус. Твеняшево) — Чуашстанның Комсомол районында урнашкан авыл.

# Твеняшево
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Твеняшево
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 126 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Ырынбур Татар укытучылар мәктәбе

Ырынбур Татар укытучылар мәктәбе (рус. Оренбургская татарская учительская школа, ингл. Orenburg Tatar Teachers School) — 1872 елдан башта Уфа губернасы, 1877 елдан исә Ырынбур губернасы административ үзәгендә эшләгән Россия империясе дәүләт карамагындагы белем бирү учреждениесе, татар телле урта һөнәри уку йорты (көллият).
Максаты татарлар балаларын дөньяви фәннәргә һәм рус теленә укыта алачак мөгаллимнәрне әзерләү булган. Мөселман татарлар арасында рус рухында аң-белем тарату һәм рус кавеме белән якынлаштыру өметләре акланмавы сәбәпле 1890 елда ябыла.

# Ырынбур Татар укытучылар мәктәбе
## Нигезләнү

1872 елның 27 мартында “Татар укытучылар мәктәпләре турындагы Нигезләмә” игълан ителә. Шул нигезләмә буенча Ырынбур уку округының Татар укытучылар мәктәбе 1872 елның 6 сентябрь көнендә Уфада ачыла.
Мәктәпне оештыру мәшәкатләре мәгариф инспекторы булып эшләүче Вилһелм Радлов җилкәсенә төшә. Ул мәктәпнең финанс-матди өлешен кайгырта, укытучылар һәм укучыларны җыя. Мәктәп Уфаның хәзерге Гоголь урамында, 68 йортта урнашкан. Мәктәп каршында башлангыч татар училищесы оештырыла.

# Ырынбур Татар укытучылар мәктәбе
## Ырынбургка күчерелүе

1876 елда Россия империясе халык мәгърифәте министры граф Д.А. Толстой Ырынбур уку округында тикшерү уздыра. Министр мәктәп укучыларының рус телен белү дәрәҗәсе белән канәгать калмый. Моның сәбәбен мәктәпкә Уфа Диния нәзәраты һәм мөфти Сәлимгәрәй Тәфкилев йогынтысына бәйли.
1877 елның ахырында мәктәп һәм училище Ырынбурга күчерелә.

# Ырынбур Татар укытучылар мәктәбе
## Ябылуы

1890 елда мәктәп ябыла. Укучылар Казан татар укытучылар мәктәбенә һәм Кызылъяр түбән авыл хуҗалыгы мәктәбенә күчерелә. 1890 елда Ырынбур уку округы попечителе биргән сыйфатлама буенча, мәктәп “үзен акламады”, чөнки “мөселман татарлар арасында рус рухында аң-белем тарату һәм рус кавеме белән якынлаштыру” өметләре акланмаган.

# Ырынбур Татар укытучылар мәктәбе
## Шәхесләр
### Җитәкчеләр

* Мәктәпнең беренче инспекторы (директоры) — Госман Саинов.

# Ырынбур Татар укытучылар мәктәбе
## Шәхесләр
### Шәкертләр

18 ел эчендә мәктәптә 350 кешедән артык белем алды. Татар укытучылар мәктәбенә укучылар 16 яшьтән, социаль катламга карамыйча кабул ителгәннәр.
Шәкертләре арасында Гайсә Еникеев (укуын тәмамлагач, ул шунда укытырга калдырыла), ахун, Дума депутаты Шакир Тукаев, аваз методына нигезләнгән беренче әлифба авторы Имаметдин Сәйфуллин булалар.
# Лаутценбрюккен

Лаутценбрюккен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Лаутценбрюккен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,28 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 501 метр биеклектә урнашкан.
# Борис Малкин

Борис Залманович Малкин (1939 елның 6 июне, Казан, ТАССР, ССРБ) — Совет һәм Россия физигы, Казан федераль университетының теоретик физика кафедрасы профессоры. Конденсацияләнгән мохитнең магнит һәм оптик үзенчәлекләре теориясе өлкәсендә белгеч, ул С.А. Альтшулер нигез салган магнит радиоспектроскопиясе буенча Казан университеты мәктәбе вәкиле, ССРБ Фәннәр академиясенең әгъза-корреспонденты булып тора. «Остазлык өчен» билгесе иясе (2025).

# Борис Малкин
## Тормыш юлы

Борис Малкин 1939 елның 6 июнендә Казан шәһәрендә танылган Казан терапевты, Залман Израиль улы Малкин гаиләсендә туа. 1956 елда мәктәпне тәмамлый. Шул ук елны Казан федераль университетына укырга керә. Фәнни эшчәнлеген Семён Альтшулер җитәкчелегендә башлый.
Борис Малкин кандидатлык диссертациясен 1965 елда яклый. Ә 1984 елда докторлык диссертациясен яклый. 1963 елдан хәзерге вакытта кадәр Казан университетының теоретик физика кафедрасында эшли. Бу кафедрада 1987 елда профессор исемен ала. 2000—2005 елларда кафедра мөдире була.
Аның тикшеренүләре Казан университетының магнит радиоспектроскопиясе буенча торгызылуына һәм алга таба үсешенә зур өлеш керттеләр. Аның искиткеч нәтиҗәләре арасында 70 нче елларда эшләнгән алмашу зарядлары моделе аерым игътибарга лаек. Бу модель, бердәм күзлектән караганда, статик кристалл кырлары табигатен дә, парамагнит кристалларында электрон-фон багланышлары белән бәйле эффектларны да интерпретацияләргә мөмкинлек бирә, ул киң танылу ала һәм бөтен дөньяда күп кенә тикшеренүчеләр тарафыннан уңышлы кулланыла.
Борис Малкин совет, Россия һәм чит ил журналларында 150дән артык эш бастырган. Аның «Physical Review» журналындагы беренче мәкаләсе 1975 елда басылып чыга. 90 нчы еллар азагыннан алып хәзерге вакытка кадәр ул әлеге журналда 32 мәкалә, шулай ук 5 мәкаләне «Physical Review Letters» абруйлы журналында бастыра. Шулай ук Nature төркеме журналында — «Nature Nanotechnology» журналында аның бер мәкалә бастырылган. Борис Залманович шулай ук ул күпсанлы бөтенроссия һәм халыкара конференцияләрдә дә чыгыш ясаган.

# Борис Малкин
## Бүләкләр

* Фән һәм техника өлкәсендә Татарстан Республикасы Дәүләт премиясе (2006);
* Е. Ф. Гроссның Д. С. Рождественский исемендәге оптика җәмгыяте медале (2016);
* С. И. Вавиловның Д. С. Рождественский исемендәге оптика җәмгыяте медале (2019);
* Д. С. Рождественский исемендәге премия (Марина Попова белән берлектә, 2019 ел өчен) — «Сирәк җирле ионнар булган кристалларның югары разрешение спектроскопиясе» эшләре циклы өчен.
# Шамкай (Чуашстан)

Шамкай (чуаш. Шамккай, рус. Шамкино ) — Чуашстанның Шомырша районында урнашкан авыл.

# Шамкай (Чуашстан)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 17 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: мордвалар (43%), чуашлар (42%), руслар (13%).
# Лачнов (Короугев)

Лачнов (чех. Lačnov) — Чехиянең Пардубице крае Короугев районында урнашкан авыл.

# Лачнов (Короугев)
## Географиясе

Мәйданы — 1,923 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Лачнов (Короугев)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лачнов (Короугев)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лачнов (Короугев)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 230 |
| 1880 | 226 |
| 1890 | 239 |
| 1900 | 248 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 216 |
| 1921 | 222 |
| 1930 | 224 |
| 1950 | 127 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 132 |
| 1970 | 103 |
| 1980 | 67 |
| 1991 | 50 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 48 |
| 2011 | 36 |
| 2021 | 37 |
# Даниель Фор

Даниель Фор (немец телендә: Daniel Fohr; туу датасы: 13/5/1801, туу урыны: Гейдельберг — үлем датасы: 25/6/1862, үлем урыны: Баден-Баден) — немец рәссам-пейзажисты.

# Даниель Фор
## Тормышы һәм иҗады

Д. Фор рәссам-пейзажист Карл Филипп Форның энесе булган. Баден-Баденда гимназист булганда үк әле яшь Даниель рәссам Карл Ротманның һәм аның коллегаларның Рейн һәм Мозель буенча сәяхәтләрендә юлдашы була. Урта белем алгач филологияне өйрәнә, әмма курсны тәмамламый, чөнки үзен живописька багышларга була. 1825 елдан да соңрак түгел Д. Фор Мюнхенда Петер Корнелиусның өйрәнчеге була. 1829 елдан бирле ул инде Мюнхенда торучы һәм эшләүче һөнәрмәнд рәссам. 1839 елда Д. Фор Баденда сарай яны рәссамы була һәм Ватанына кайта (1846—1850 елларга тыныш белән, ул вакытта ул Мюнхенда була), Карлсруэда, ә 1850 елдан бирле —Баден-Баденда Баден сарай янында тора. Д. Фор үзеннән соң шул исәптән абыйсы “Карл Филипп Фор” әсәрләрен керткән зур романтик юнәлештәге живопись һәм графика тупланмасын калдырган. Рәссамның иртә иҗаты аның күбрәк мәшһүр абыйсы “Карл Филипп” һәм аның дусты Август Лукас йогынтысында булган һәм буяуларның яңалыгы һәм сурәтнең чынлыгы белән аерылып торган. Мюнхенда Д. Форның живопись стиле биредәге пейзаж мәктәбе нормаларына туры килә. Аның соңрак эшләре соң романтик стильда ясалган.
# Лорига

Лорига — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. Сейя муниципалитетына карый.

# Лорига
## Географиясе

Мәйданы — 36,52 км².
# Тәртип (биология)

Тәртип (лат. ordo), шулай ук отряд (рус. отряд) - сыйныфтан кимрәк һәм гаиләдән биегрәк таксономик төркем. Шулай ук астәртип (лат. subordo, рус. подотряд, өстәртип (лат. superordo, рус. надотряд), инфратәртип (лат. infraordo, рус. инфраотряд) (астәртиптән кимрәк таксон)) таксоннары бар.

# Тәртип (биология)
## Тәртипләр һәм астәртипләре үрнәкләре

* Партояклылар
   * Чәйнәүчеләр
* Приматлар
* Турыканатлылар
* Койрыксызлар
# Носса-Сеньора-ду-Популу

һәм
Носса-Сеньора-ду-Популу — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. Caldas da Rainha - Nossa Senhora do Pópulo, Coto e São Gregório муниципалитетына карый.

# Носса-Сеньора-ду-Популу
## Географиясе

Мәйданы — 12 км².
# Лас-Росас-де-Мадрид

Лас-Росас-де-Мадрид — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Лас-Росас-де-Мадрид
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Әхмәтгәрәй Хәсәни

Әхмәтгәрәй Сибагатулла улы Хәсәни (15.12.1883, Түбән Көек авылы, Царёвококшайск өязе, Казан губернасы, Россия империясе - 1934, Свердловск, Свердловск өлкәсе, РСФСР, ССРБ) — татар нәшире, тәрҗемәче, меценат.

# Әхмәтгәрәй Хәсәни
## Тәрҗемәи хәле

Ул 1883 елның 15 декабрендә хәзерге Арча районының Иске Ашыт авылыннан чыккан Казан сәүдәгәре гаиләсендә туган, Казанның атаклы «Мөхәммәдия» мәдрәсәсендә белем алган.
Аның тарафыннан 1907-1921 елларда эшләнгән "Гасыр" китап нәшрияты оештырылган һәм анда татарның эчтәлек ягыннан иң яхшы китаплары дөнья күргән.
Әхмәтгәрәй Хәсәни һәм аның хатыны Зәйнәп Хәсәни 1912-1918 елларда XX гасыр татар матбугатының иң яхшы, матур иллюстрацияле «Аң» журналын чыгарганнар. Биредә Габдулла Тукай, Гаяз Исхакый, Галимҗан Ибраһимов, Фәтхи Бурнаш, Сәгыйть Сүнчәләй һәм башкалар үз әсәрләрен бастырганнар. Әхмәтгәрәй Хәсәнинең шулай ук пьесалар язуы, урысчадан Антон Чехов әсәрләрен тәрҗемә итүе мәгълүм. Хәсәниләр гаиләсе Габдулла Тукай, Фатих Әмирхан белән шәхси дуслар булганнар.
Олы күңелле татар зыялысы Әхмәтгәрәй Хәсәни дә, гаиләсе белән берлектә, тоталитар режим эзәрлекләвенә дучар булган. Ул 1934 елда вафат була.
# Парада-де-Монтейруш

Парада-де-Монтейруш — Португалиянең Вила-Реал округына керә торган фрегезия. Pensalvos e Parada de Monteiros муниципалитетына карый.

# Парада-де-Монтейруш
## Географиясе

Мәйданы — .
# Багыш (Ядернә районы)

Багыш (чуаш. Пакăш Выççăлки, рус. Багиши ) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429068. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253865002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000000800.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Багыш (Ядернә районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 57 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
# Никольское (Порецкое районы)

Никольское (чуаш. Никольское, рус. Никольское ) — Чуашстанның Порецкое районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429031. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97235875001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101400002300.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.

# Никольское (Порецкое районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 44 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (79%), чуашлар (12%), украиннар (2%).
# Надеждино (Питрәч районы)

Надеждино (Түбән Өя) — Татарстан Республикасының Питрәч районындагы авыл.
Почта индексы — 422781.

# Надеждино (Питрәч районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.8 °C | -10.8 °C | -5.7 °C | 4.6 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.6 °C | -10 °C | 4.1 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
# Пиньял-Нову

Пиньял-Нову — Португалиянең Сетубал округына керә торган фрегезия. Палмела муниципалитетына карый.

# Пиньял-Нову
## Географиясе

Мәйданы — 55,84 км².
# Сарья

Сарья (эст. Sarja) — Эстониянең Вильяндимаа өязендә урнашкан авыл.
# Лениногорск политехник көллияте

Лениногорск политехник көллияте, «Лениногорск политехник көллияте» дәүләт автоном һөнәри белем биру учреждениесе (рус. Государственное автономное профессиональное образовательное учреждение «Лениногорский политехнический колледж») — Татарстанның Лениногорск шәһәрендә (1951-1955 елларда эшчеләр бистәсе, 1955 елдан шәһәр) урнашкан махсус урта һөнәри белем бирүче уку йорты. Уку йортының гамәлгә куючысы (2013 елдан) — Татарстан мәгариф һәм фән министрлыгы.
2012 елдан Азнакай шәһәрендә Лениногорск политехник көллиятенең филиалы эшли (423330, ТР, Азнакай, Солтангалиев ур., 27 - элекке 89нчы санлы Азнакай һөнәри лицее).

# Лениногорск политехник көллияте
## Тарих

* 1953 елда 32 нче санлы Лениногорск һөнәри лицее буларак булдырылган.
* 2007 елда ТР министралар кабинеты карары белән Лениногорск политехник көллияте итеп үзгәртелгән.
* 2012 елның апрелендә ТР министралар кабинеты карары белән Лениногорск политехник көллиятенә 14нче санлы Лениногорск һөнәри лицее кушылган.
* 2012 елның 20 октябрендә ТР министрлар кабинетының 800нче санлы карары белән Азнакай 89нчы санлы һөнәри лицее Лениногорск политехник көллиятенең филиалы итеп үзгәртелә.

# Лениногорск политехник көллияте
## Белгечлекләр

* Технология процессларын һәм җитештерүне автоматлаштыру (техник, контроль-үлчәү приборлары слесаре) — 3 ел 10 ай укыйсы.
* Компьютер системаларында программалаштыру (техник-программист, ЭВМ операторы) — 3 ел 10 ай укыйсы.
* Бина һәм корылмаларны төзү һәм файдалану (техник, төзелештә буяучы, штукатурчы) — 3 ел 10 ай укыйсы.
* Эретеп ябыштыру производствосы (техник, электр белән эретеп ябыштыручы) — 3 ел 10 ай укыйсы.
* Автомобиль транспортын техник карау һәм ремонтлау (техник, автомобиль ремонты буенча слесарь, «С» категорияле йөртүче) — 3 ел 10 ай укыйсы.
* Электр һәм электромеханик җиһазларны техник файдалану һәм карау (техник, электр корылмасын ремонтлау буенча слесарь-электрик) — 3 ел 10 ай укыйсы.
* Җәмәгать туклануы продукциясе технологиясе (техник-технолог, аш-су остасы) — 3 ел 10 ай укыйсы.
* Икьтисад һәм бухгалтерия исәп-хисабы (бухгалтер, салым салу буенча белгеч) — 3 ел 10 ай укыйсы.
* Машина төзелеше технологиясе (техник, киң профильле станокчы) — 3 ел 10 ай укыйсы.
* Сатучы, контролер-кассир — 2 ел 5 ай укыйсы.
* Гомуми төзелеш эшләре остасы (ташчы, электр белән эретеп ябыштыручы) — 2 ел 5 ай укыйсы.
* Станокчы (тимер эшкәртү) — 2 ел 5 ай укыйсы.
* Авыл хуҗалыгы производствосы тракторчы-машинисты — 2 ел 5 ай укыйсы.
* Авыл хуҗалыгы производствосы остасы — 3 ел 5 ай укыйсы.
* Автомеханик — 2 ел 5 ай укыйсы.

# Лениногорск политехник көллияте
## Шәхесләр
### Директорлар

* 1953 елдан ― ???
* ???? елдан ― ???
* 2017 елдан — Рафаэль Фәрит улы Кашапов, икътисад фәннәре кандидаты.
* 2018 елдан ― Рөстәм Рафаэль улы Минәҗев

# Лениногорск политехник көллияте
## Шәхесләр
### Укытучылар

    Шулай ук карагыз: Төркем:Лениногорск политехник көллияте укытучылары.

# Лениногорск политехник көллияте
## Шәхесләр
### Тәмамлаучылар

    Шулай ук карагыз: Төркем:Лениногорск политехник көллиятен тәмамлаучылар.
# Орбаши (Чуел районы)

Орбаши (чуаш. Урпаш, рус. Орбаши ) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429904. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241840003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600008100. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Орбаши (Чуел районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 95 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
# Мурзанай

Мурзанай (таулы чирм. Мӹрзӓнӓй, рус. Мурзанаево) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.

# Мурзанай
## Сәгать поясы

Мурзанай Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Мурзанай
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (96%), урыслар (4%).
# 1869 ел

2 меңьеллык :
XVII гасыр — XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр :
Хронологик таблица :
1869 (бер мең сигез йөз алтмыш тугызынчы) ел — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча җомга көнне башлана. Бу безнең эраның 1869 елы, II меңьеллыкның 869 елы, XIX гасырның 69 елы, XIX гасырның 7 унъеллыгының 9 елы, 1860 елларның 10 елы. 1869 елдан бирле 155 ел үтте.

# 1869 ел
## Вакыйгалар

* 30 июнь — Казанда почта оештырыла.
* Эдо шәһәре исеме Токиога үзгәртелде.

# 1869 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1869 елда туганнар
* 2 октябрь — Махатма Ганди, Һиндстан бәйсезлеге хәрәкәте җитәкчесе.
* 18 октябрь — Йоханнес Линнанкоски, фин язучысы.
* 20 сентябрь — Шәйхелислам Хәмиди, дин галиме, тәрҗемәче.
* Мөхлисә Бубый, мәгърифәтче, мөгаллимә, ислам дине белгече, татар кызлары өчен беренче мәдрәсә оештыручы.
* Мәхбүбҗамал Акчурина, язучы, мөгаллимә.

# 1869 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1869 елда вафатлар
* 11 март — Владимир Одоевский, рус язучысы, фәлсәфәче.
# Важуково

Важуково (чуаш. Вашук, рус. Важуково) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Важуково
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Важуково
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 95 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (96%) алып тора.
# Лготка (Клаштерец над Орлици)

Лготка (чех. Lhotka) — Чехиянең Пардубице крае Клаштерец над Орлици районында урнашкан авыл.

# Лготка (Клаштерец над Орлици)
## Географиясе

Мәйданы — 2,134 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Лготка (Клаштерец над Орлици)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лготка (Клаштерец над Орлици)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лготка (Клаштерец над Орлици)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 190 |
| 1880 | 211 |
| 1890 | 220 |
| 1900 | 198 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 219 |
| 1921 | 204 |
| 1930 | 174 |
| 1950 | 114 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 117 |
| 1970 | 119 |
| 1980 | 98 |
| 1991 | 100 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 103 |
| 2011 | 111 |
| 2021 | 136 |
# Питойнш-даш-Жуньяш

Питойнш-даш-Жуньяш — Португалиянең Вила-Реал округына керә торган фрегезия. Монталегри муниципалитетына карый.

# Питойнш-даш-Жуньяш
## Географиясе

Мәйданы — 36,89 км².