yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# 1339 ел

2 меңьеллык :
XII гасыр — XIII гасыр — XIV гасыр — XV гасыр — XVI гасыр :
Хронологик таблица :
1339 (бер мең өч йөз утыз тугызынчы) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча җомга көнне башлана. Бу безнең эраның 1339 елы, II меңьеллыкның 339 елы, XIV гасырның 39 елы, XIV гасырның 4 унъеллыгының 9 елы, 1330 елларның 10 елы. 1339 елдан бирле 685 ел үтте.

# 1339 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1339 елда туганнар

# 1339 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1339 елда вафатлар
# Застарынне (Уздзенский районы)

Застарынне (белар. Застарынне) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Узденский районында урнашкан авыл.

# Застарынне (Уздзенский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Фраксион Сан Хосе де Зертуче (Леон)

Фраксион Сан Хосе де Зертуче — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Леон муниципалитеты составына керә.

# Фраксион Сан Хосе де Зертуче (Леон)
## Географиясе

Фраксион Сан Хосе де Зертуче Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Фраксион Сан Хосе де Зертуче (Леон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Фраксион Сан Хосе де Зертуче (Леон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Прибойске Челице

Прибойске Челице (серб. Прибојске Челице) — Сербиянең Златибор округы Прибой җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Прибойске Челице
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 937 метр биеклектә урнашкан.

# Прибойске Челице
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Санкт-Файт-им-Понгау

Санкт-Файт-им-Понгау — Австриянең Зальцбург федераль җирендә урнашкан коммуна. Санкт-Иоганн-им-Понгау округы составына керә.

# Санкт-Файт-им-Понгау
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 764 метр биеклектә урнашкан. Мюльбах-ам-Хохкёниг коммуналары белән чиктәш.
# Пхеньян

Пхенья́н (кор. 평양|平壤, Пхёнъян) – Корея Халык Демократик Җөмһүриятенең (Төньяк Кореянең) башкаласы. Пхеньян илнең административ, мәдәни һәм тарихи үзәге булып тора. «Пхеньян» сүзенең корейчадан тәрҗемәсе «киң җир», «уңайлы урын» дигәнне аңлата.

# Пхеньян
## Кардәш шәһәрләр

* Катманду, Непал
* Җакарта, Индонезия
* Мәскәү, Россия
# Молодеҗное (Краснопреснен авыл округы)

Молодеҗное (каз. Молодежное) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Молодеҗное (Краснопреснен авыл округы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# 1362 ел

2 меңьеллык :
XII гасыр — XIII гасыр — XIV гасыр — XV гасыр — XVI гасыр :
Хронологик таблица :
1362 (бер мең өч йөз алтмыш икенче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 1362 елы, II меңьеллыкның 362 елы, XIV гасырның 62 елы, XIV гасырның 7 унъеллыгының 2 елы, 1360 елларның 3 елы. 1362 елдан бирле 662 ел үтте.

# 1362 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1362 елда туганнар

# 1362 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1362 елда вафатлар
# Рантерия (Палермо)

Рантерия — Италиянең Сицилия төбәге Багерия өязендә урнашкан торак пункт.

# Рантерия (Палермо)
## Географиясе

Рантерия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Рантерия (Палермо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дембожечка (гмина Посвентне)

Дембожечка — Польшаның Лодзь воеводалыгы Посвентне гминаcында урнашкан авыл.

# Дембожечка (гмина Посвентне)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Овен (Висконсин)

Овен — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан шәһәр.

# Овен (Висконсин)
## Тарихы

Овен шәһәре елда нигезләнгән.

# Овен (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 6,151787 км², 4,781693 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 379 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Фраксион Сан Херонимо (Валье де Сантияго)

Фраксион Сан Херонимо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Валье-де-Сантьяго муниципалитеты составына керә.

# Фраксион Сан Херонимо (Валье де Сантияго)
## Географиясе

Фраксион Сан Херонимо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Фраксион Сан Херонимо (Валье де Сантияго)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Фраксион Сан Херонимо (Валье де Сантияго)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Галактикалар тупланышы

Галактикалар тупланышы - гравитацион рәвештә бәйләнгән галактикалар системасы, Галәмдә иң эре стуктуралар берсе.
Диаметры буенча уртача зурлыгы дистәләр миллион яктылык елы тәшкил итә.
Галактикалар тупланышлары ике төргә бүленә:
* Регуляр - төзек сферик формасында тупланышлар, анда эллиптик һәм линзасыман галактикалар өстенлек итә, төгәл үзәк өлеше бар. Әлеге тупланышлар үзәгендә гигант эллиптик галактикалар урнашкан. Мәсәлән: Вероника Чәче тупланышы.
* Иррегуляр - билгеләнгән формасы булмаган тупланышлар, галактикалар саны буенча регуляр тупланышка калыша. Бу төр тупланышларда спираль галактикалар өстен була. Мәсәлән: Кыз тупланышы.
Тупланышлар массалары 10¹³ - 10¹⁵ Кояш массалы булырга мөмкин.
2016 елда иң иске (CL J10010220) тупланышы табылган, ул Җирдән 11,1 миллиард яктылык елында урнашкан.
# Тането (Реҗо Эмилия)

һәм
Тането — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Гаттатико өязендә урнашкан торак пункт.

# Тането (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Тането Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Тането (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лейквилл (Индиана)

Лейквилл — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Лейквилл (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1902 елда нигезләнгән.

# Лейквилл (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,630229 км², 1,579837 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 257 метр биеклектә урнашкан.
# Нова Вес (Пишели)

Нова Вес (чех. Nová Ves) — Чехиянең Урта Чехия крае Пишели районында урнашкан авыл.

# Нова Вес (Пишели)
## Географиясе

Мәйданы — 0,803 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Нова Вес (Пишели)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Нова Вес (Пишели)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Нова Вес (Пишели)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 110 |
| 1880 | 78 |
| 1890 | 65 |
| 1900 | 67 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 74 |
| 1921 | 64 |
| 1930 | 57 |
| 1950 | 39 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 28 |
| 1970 | 20 |
| 1980 | 19 |
| 1991 | 32 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 34 |
| 2011 | 76 |
| 2021 | 102 |
# Ташевске-Поле

һәм
Ташевске-Поле — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Ежево гминаcында урнашкан авыл.

# Ташевске-Поле
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Лигайтон (Пенсильвания)

һәм
Лигайтон — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Лигайтон (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1746 елда нигезләнгән.

# Лигайтон (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,65 квадрат миль, 4,276205 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 570 Фут биеклектә урнашкан.
# DAZAP2

DAZAP2 (ингл. DAZ associated protein 2) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Достык (Келес районы)

Достык (каз. Достық) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Достык (Келес районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# PQLC1

PQLC1 (ингл. Solute carrier family 66 member 2) — кешенең 18-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# SBF2

SBF2 (ингл. SET binding factor 2 һәм Myotubularin-related protein 13) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Маци-Пазини (Верона)

Маци-Пазини — Италиянең Венеция төбәге Валеджо-суль-Минчо өязендә урнашкан торак пункт.

# Маци-Пазини (Верона)
## Географиясе

Маци-Пазини Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Маци-Пазини (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Озим-Я

Озим-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ляпин елгасының уң ярыннан 82 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.

# Озим-Я
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020200112115300027063
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302706
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# HD71667

HD71667 — Гидра йолдызлыгында урнашкан A2mA5/7-A8 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,59 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Блоссбург (Пенсильвания)

һәм
Блоссбург — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Блоссбург (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1802 елда нигезләнгән.

# Блоссбург (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 4,63 квадрат миль, 12,034117 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1342 Фут биеклектә урнашкан.
# Розтоки Горишни

Розтоки Горишни — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Цисна гминасында урнашкан авыл.

# Розтоки Горишни
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Велянка-Виленешть

Велянка-Виленешть — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. Бряза (коммуна, Бузеу) коммунасына карый.

# Велянка-Виленешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 248 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Шолтома

Шолтома (Шелтома) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе , Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чурьега елгасының уң ярыннан 26 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 42 км.

# Шолтома
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03010000112103000001885
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000188
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Сольияно (Алесандрия)

Сольияно — Италиянең Пьемонт төбәге Кастеллетто-Мерли өязендә урнашкан торак пункт.

# Сольияно (Алесандрия)
## Географиясе

Сольияно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сольияно (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Түркмен (Эрегъли)

Түркмен (төр. Türkmen) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сучинва (Бреша)

Сучинва — Италиянең Ломбардия төбәге Лоцио өязендә урнашкан торак пункт.

# Сучинва (Бреша)
## Географиясе

Сучинва Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Сучинва (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гөмүр (Шаһбуз)

Гөмүр (әзери. Gömür) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Шанбуз районына караган авыл.
# Дей Вентурато (Тревизо)

Дей Вентурато — Италиянең Венеция төбәге Монтебеллюна өязендә урнашкан торак пункт.

# Дей Вентурато (Тревизо)
## Географиясе

Дей Вентурато Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Дей Вентурато (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# HD40626

HD40626 — Йөкче йолдызлыгында урнашкан B9.5IV спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,04 ± 0,009 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Глушковы (Котельнич районы)

Глушковы (рус. Глушковы) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.

# Глушковы (Котельнич районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Глушковы (Котельнич районы)
## Сәгать поясы

Глушковы (Котельнич районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Глушковы (Котельнич районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Экс Пйованели (Реҗо Эмилия)

Экс Пйованели — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Гаттатико өязендә урнашкан торак пункт.

# Экс Пйованели (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Экс Пйованели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Экс Пйованели (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Минзәлә Изге Николай чиркәве

Минзәлә Изге Николай чиркәве (рус. Собор в честь святителя Николая Чудотворца, Никольский собор) — Рус православие чиркәвенең (Мәскәү патриархаты) Татарстан митрополиясе Яр Чаллы (2024 елга кадәр Казан) епархиясе Чулман аръягы благочиние округына караучы дини оешма.
Җитәкчесе — иерей Роман Храмутичев. Адресы: ТР Минзәлә, М. Җәлил урамы, 14нче йорт.

# Минзәлә Изге Николай чиркәве
## Тарих

1813 елда Минзәлә шәһәрендә яшәүчеләр акчасына (иң күп акчаны унтер-әфисәр Дмитрий Ситников кертә) таштан ампир стилендә төзелгән. 1878 елның 1 маенда шәһәрдә чыккан янгында зур зыян күргән. 1880-1890 елларда Алабуганың беренче гильдия сәүдәгәрләре И.И. һәм И.Г. Стахеевлар, Казанның беренче гильдия сәүдәгәре П.В. Щетинкин акчасына яңадан корылган. 1938 елның 29 апрелендә шәһәр халык депутатлары шурасы президиумы карары белән ябылган, авыл хуҗалыгы техникумына бирелгән, озак еллар кинотеатр (1940 елдан), тегермән (1956 елдан) итеп файдаланылган. Шәһәрнең 225 еллыгына район администрациясе башлыгы карары белән дин тотучыларга кайтарып бирелгән. Рөстәм Тарико акчасына һәм «Ритэк» фирмасының матди ярдәме белән үзгәртеп корылган, дин тотучыларга ишекләрен ачкан.
# Бонфадина (Бреша)

Бонфадина — Италиянең Ломбардия төбәге Каццаго-Сан-Мартино өязендә урнашкан торак пункт.

# Бонфадина (Бреша)
## Географиясе

Бонфадина Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Бонфадина (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кае (Сүлейманпаша)

Кае (төр. Kayı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Сүлейманпаша илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Салкымлы (Артвин)

Салкымлы (төр. Salkımlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Артвин илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Прая-Гранди (Санта-Катарина)

Прая-Гранди — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.

# Прая-Гранди (Санта-Катарина)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 278,576 км².
# Аккарга

Аккарга (каз. Аққарға) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Аккарга
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Надольна-Колёния

Надольна-Колёния — Польшаның Лодзь воеводалыгы Дмосин гминаcында урнашкан авыл.

# Надольна-Колёния
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Роджерс (округ, Оклахома)

Роджерс — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Клэрмор шәһәре.

# Роджерс (округ, Оклахома)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1907 елда оештырыла.

# Роджерс (округ, Оклахома)
## Халкы

2019 елда халык саны 70 641 кеше тәшкил иткән.

# Роджерс (округ, Оклахома)
## Территориясе

Округ мәйданы 1748 км² тәшкил итә.
# Кайраклиа (Тараклиа)

һәм
Кайраклиа (рум. һәм молдав. Cairaclia ) — Молдова Республикасының Тараклиа районына караган авыл.
# Эль Куахилоте (Олинала)

Эль Куахилоте — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Olinalá муниципалитеты составына керә.

# Эль Куахилоте (Олинала)
## Географиясе

Эль Куахилоте Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Куахилоте (Олинала)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Куахилоте (Олинала)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# PHACTR1

PHACTR1 (ингл. Phosphatase and actin regulator 1 һәм Phosphatase and actin regulator) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Җәйләү (Новосибирск өлкәсе)

Җәйләү (Теренино) — Новосибирск өлкәсенең Каргат районында урнашкан торак пункт.

# Җәйләү (Новосибирск өлкәсе)
## Сәгать поясы

Җәйләү (Новосибирск өлкәсе) Красноярск вакыты (Krasnoyarsk Time Zone, KRAT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +7:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +4 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+4 итеп күрсәтелә.

# Җәйләү (Новосибирск өлкәсе)
## Тарих

Октябрь инкыйлабына кадәр Тум губернасының Каен өязенә караган.

# Җәйләү (Новосибирск өлкәсе)
## Халык

Милләтләр (2010): татарлар — 84,8%, руслар — 15,2%.

# Җәйләү (Новосибирск өлкәсе)
## Урамнар

* Үзәк ур. (рус. Центральная ул.)
# Табапуан

Табапуан — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Табапуан
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 345,6 км².
# Риверсайд (Калифорния)

Риверсайд — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.

# Риверсайд (Калифорния)
## Тарихы

Риверсайд шәһәре 1870 елда нигезләнгән.

# Риверсайд (Калифорния)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 211,181608 км², 210,940756 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 827 Фут биеклектә урнашкан.
# Заград (Радече)

Заград — Словениянең Радече (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Заград (Радече)
## Географиясе

Мәйданы — 3,12 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 378,8 метр биеклектә урнашкан.
# 1280-еллар (б. э. к.)

2 меңьеллык (б. э. к.) :
XV гасыр (б. э. к.) — XIV гасыр (б. э. к.) — XIII гасыр (б. э. к.) — XII гасыр (б. э. к.) — XI гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
1280-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 1289 елда башланган һәм б. э. к. 1280 елда тәмамланган унъеллык.
# (16452) Goldfinger

(16452) Goldfinger — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16452) Goldfinger
## Тарихы

1989 елның 28 сентябрендә Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 SE8» саналган.
# (20330) Manwell

(20330) Manwell — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20330) Manwell
## Тарихы

1998 елның 20 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HY44» саналган.