yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# HD163579

HD163579 — Гакрәп йолдызлыгында урнашкан A3mA7-A8 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,46 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Мислибожице (Ополе воеводалыгы)

Мислибожице — Польшаның Ополе воеводалыгы Любша гминасында урнашкан авыл.

# Мислибожице (Ополе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Карабугаз-Күл

Карабугаз-Күл (төрекм. Garabogazköl, рус. Кара-Бугаз) — Төрекмәнстанның көнбатышында урнашкан Каспий диңгезенең култыгы. Култык диңгез белән тирән булмаган, озынлыгы 10 км һәм киңлеге 200 м булган берисемле бугаз белән тоташа.
Бугаз мирабилит тозы казу урыны булып тора.
# Эль Саусильо, Эль Саусито (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)

Эль Саусильо, Эль Саусито — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Долорес-Идальго муниципалитеты составына керә.

# Эль Саусильо, Эль Саусито (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Географиясе

Эль Саусильо, Эль Саусито Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Саусильо, Эль Саусито (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Саусильо, Эль Саусито (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Бхутандэви Гыйбадәтханәсе

Бхутандэви Мандир (Непал телендә: भुटनदेवी मन्दिर) Бһутандэви (шулай ук Хидимби) Алиһәсенә багышланган Һинд дине гыйбадәтханәсе, ул Бһимның хатыны дип әйтелә (Пандаваларның берсенең һәм Гхатоткачаның әнисе). Бһутандэви чынлыкта Дурга Алиһәсенең башка формасы булып тора. Ул Бһутандэви Юлы-10 Хетаудада, Непалның Макванпур районында урнашкан. Ул Хетауда Автобус Паркыннан 15 минут йөрү арасында урнашкан. Гыйбадәтханә Васту төзелеш принциплары буенча төзелгән һәм Алиһәгә табыну берәүгә җитди мәшәкатьләрне, проблемаларны һәм куркуны җиңәргә ярдәм итә дип ышаныла.
# Пьераника

Пьераника — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Кремона провинциясе составына керә.

# Пьераника
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 91 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Капральба, Торлино-Вимеркати һәм Куинтано коммуналары белән чиктәш.
# Вик-ле-Конт

Вик-ле-Конт (фр. Vic-le-Comte) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
# Лома де ла Круз, Хуан Масьел (Силао)

һәм
Лома де ла Круз, Хуан Масьел — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Силао муниципалитеты составына керә.

# Лома де ла Круз, Хуан Масьел (Силао)
## Географиясе

Лома де ла Круз, Хуан Масьел Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Лома де ла Круз, Хуан Масьел (Силао)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лома де ла Круз, Хуан Масьел (Силао)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# PJA2

PJA2 (ингл. Praja ring finger ubiquitin ligase 2) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Аборт

Аборт (ясалма аборт, лат. abortus — "бала төшү") — йөклелекне ясалма аеру.
Җитди һәм хәвефсез абортлар була. Хәвефсез аборт квалификацияле белгеч (врач, акушерка, шәфкать туташы) катнашлыгында, сыналган һәм рөхсәт ителгән ысуллар белән, тиешле медицина учреждениесендә ясала. Медицина белеме булмаган, яисә әзерлеге җитмәгән кеше, яисә хатын үзе, шулай ук санитария шартлары урында сабырсыз эшләве аборт җитди булып санала.
Хәтәр абортлар дөньяда елына 70 меңләп хатынның үлеменә, 5 млн инвалидлыкка китерә[3]. Хәвефсез абортлар вакытында катмарлашыуга артык ким. Русиядә хирургик аборт дилатациясе һәм юрта (кыру) ысулы белән эшләнә, врачларның әйтүе буенча, бу иң хәвефсез ысул булып санала.
Түлсезлекнең абортка бәйлелеген раслаган ышанырлык статистика мәгълүматлары юк. Фәнни эзләнү беренче триместрда янына абортлар соңрак эшләнгәннәреннән хәвефсезрәк булуын да расламый.
# Торели (Кунео)

Торели — Италиянең Пьемонт төбәге Сале-делле-Ланге өязендә урнашкан торак пункт.

# Торели (Кунео)
## Географиясе

Торели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Торели (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Докуз Маес (Миһалгази)

Докуз Маес (төр. Dokuz Mayıs) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Миһалгази илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Шарлеваль (Эр)

Шарлеваль (фр. Charleval) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Худий Грабен

Худий Грабен — Словениянең Тржич (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Худий Грабен
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 669,9 метр биеклектә урнашкан.
# Милкөй (Акчакале)

Милкөй (төр. Milköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Акчакале илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Малансак

Малансак (фр. Malansac) — Франциянең Морбиан департаментында урнашкан коммуна.
# Дампьер-ле-Конфлан

Дампьер-ле-Конфлан (фр. Dampierre-lès-Conflans) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Дампьер-ле-Конфлан
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,37 км².
# Мюнстер (Тироль)

Мюнстер — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. Куфштайн округы составына керә.

# Мюнстер (Тироль)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 534 метр биеклектә урнашкан. Эбен-ам-Ахензе, Штрас-им-Циллерталь, Райт-им-Альпбахталь, Крамзах, Штайнберг-ам-Рофан һәм Визинг коммуналары белән чиктәш.
# Ярчя Долина

Ярчя Долина — Словениянең Жири (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Ярчя Долина
## Географиясе

Мәйданы — 2,46 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 687 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ирәванлы (Горанбой)

Ирәванлы (әзери. İrəvanlı) — Әзербайҗанның Горанбой районына караган авыл.
# Михайлавка (Круглянский районы)

Михайлавка (белар. Міхайлаўка) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Круглянский районында урнашкан авыл.

# Михайлавка (Круглянский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Ла-Тур-дю-Пен

Ла-Тур-дю-Пен (фр. La Tour-du-Pin) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Ла-Тур-дю-Пен кантонына карый.

# Ла-Тур-дю-Пен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,77 км².
# Пираһмет (Сома)

Пираһмет (төр. Pirahmet) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Сома илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# CRNDE

CRNDE (ингл. Colorectal neoplasia differentially expressed) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Пискорниця

Пискорниця — Польшаның Мазовия воеводалыгы Гузд гминасында урнашкан авыл.

# Пискорниця
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тана Алта (Ливорно)

Тана Алта — Италиянең Тоскана төбәге Коллезальветти өязендә урнашкан торак пункт.

# Тана Алта (Ливорно)
## Географиясе

Тана Алта Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Тана Алта (Ливорно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эль Мангито (Арселия)

Эль Мангито — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Арселия муниципалитеты составына керә.

# Эль Мангито (Арселия)
## Географиясе

Эль Мангито Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Мангито (Арселия)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Мангито (Арселия)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Зубовице-Колёния

Зубовице-Колёния — Польшаның Люблин воеводалыгы Комарув-Осада гминаcында урнашкан авыл.

# Зубовице-Колёния
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Папиу-Илариан (коммуна)

Папиу-Илариан — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан коммуна.

# Папиу-Илариан (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 26,09 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Папиу-Илариан, Добра, Меришору, Шандру һәм Урсоая авыллары урнашкан.
# (19581) 1999 NC3

(19581) 1999 NC3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19581) 1999 NC3
## Тарихы

1999 елның 13 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NC3» саналган.
# Халмешд

Халмешд — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. Халмешд (коммуна) коммунасына карый.

# Халмешд
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 316 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ямб-Хадыта-Яха

Ямб-Хадыта-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хадыта елгасының уң ярыннан 4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 27 км.

# Ямб-Хадыта-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000112115300071513
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115307151
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Чернояров пассажы

Чернояров пассажы — Казан үзәгендә урнашкан эре бина, шәһәрнең истәлекле урыннарының берсе. 1901 елда төзелгән. Россия империясе дәверендә Казан Мәскәү белән Петербургтан кала бердәнбер ике пассажлы шәһәр булып торган.

# Чернояров пассажы
## Тарих

Бина 1901 елда сәүдәгәр А. П. Чернояровның табышлы йорты буларак төзелгән. Ул ХІХ гасырның азагы — ХХ гасыр башы эклектик формаларында төзелгән һәм беренче катта сәүдә зонасы булган табышлы йортының үрнәге булып тора.
Икенче һәм өченче катлар үзәк баскыч келәткәле коридор планлаштыруга ия булалар; бинаның ишегалдында баш бинасы белән түбәсе ябылган кичүләр аша тоташтырылган өстәмә торак корпуслары бар. Ишегалдындагы флигель баш бинасы белән стилистик берлектә ясалган; ул, мөгаен, хуҗалар тораган урыны булып торгандыр.
Сәүдә итү үзәге сыйфатын пассаж Октәбер инкыйлабына гына башкарган, аннан соң 2—3 катларны торак өчен үзгәртеп ясаганнар.
Әлеге вакытта бинада офислар, кибетләр урнашканнар.
# Люблино-Дмитров юлы

Люблино-Дмитров сызыгы :
* Физтех
* Лианозово
* Яхромская
* Селигерская
* Верхние Лихоборы
* Окружная
* Петровско-Разумовская
* Фонвизинская
* Бутырская
* Марьина Роща
* Достоевская
* Трубная
* Сретенский бульвар
* Чкаловская
* Римская
* Крестьянская застава
* Дубровка
* Кожуховская
* Южный порт
* Печатники
* Волжская
* Люблино
* Братиславская
* Марьино
* Борисово
* Шипиловская
* Зябликово
Люблино-Дмитров юлы (рус. Люблинско-Дмитровская линия), шулай ук миләүшә, шәмәхә, көрән күк юлы, Мәскәү метрополитенының 10-се юлы.
Юлы 23 мәүкиф, гомуми озынлыгы 38,3 км.
# Нохо-Сэв-Яга

Нохо-Сэв-Яга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пыртей-Яга елгасының сул ярыннан 25 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Нохо-Сэв-Яга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03060000112103000087310
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103008731
* Бассейн коды — 03.06.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Гүндоган (Огузэли)

һәм
Гүндоган (төр. Gündoğan) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Огузэли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Акбай-Кызылбай

Акбай-Кызылбай (каз. Ақбай-Қызылбай) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Акбай-Кызылбай
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Балезтра (Кунео)

Балезтра — Италиянең Пьемонт төбәге Соммарива-Перно өязендә урнашкан торак пункт.

# Балезтра (Кунео)
## Географиясе

Балезтра Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Балезтра (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Зенобия (кратер)

Зенобия (лат. Zenobia) — Венера планетасының
координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 39,1 километр озынлыкта булган кратеры.

# Зенобия (кратер)
## Исеме

Зенобия кратеры королева Пальмира хөрмәтенә аталган.
# (1424) Сундмания

(1424) Сундмания (лат. Sundmania) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1424) Сундмания
## Тарихы

1937 елның 9 гыйнварында И. Вяйсяля тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1937 AJ» саналган.
# Петково-Друге

Петково-Друге — Польшаның Подлясье воеводалыгы Посвентне гминасында урнашкан авыл.

# Петково-Друге
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Уплен-Анкуан

Уплен-Анкуан (фр. Houplin-Ancoisne) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Фаш-Тюмениль кантонына карый.
# Пяно дел Черо (Пескара)

Пяно дел Черо — Италиянең Абруцци төбәге Рошано өязендә урнашкан торак пункт.

# Пяно дел Черо (Пескара)
## Географиясе

Пяно дел Черо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Пяно дел Черо (Пескара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Монтекиодо (Реҗо Эмилия)

Монтекиодо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Тоано өязендә урнашкан торак пункт.

# Монтекиодо (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Монтекиодо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Монтекиодо (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ортаөрен (Токат)

Ортаөрен (төр. Ortaören) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Токат илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Абрамиха (Смоленск өлкәсе)

Абрамиха — Русиянең Смоленск өлкәсе Новодугино районы составына керүче авылы. Извеково авыл җирлеге составына керә. Халык саны — 3 кеше (2007 ел).
Өлкәнең төньяк-көнчыгыш өлешендә, Новодугинодан 12 километрга көнбатыштарак урнашкан, Р134 «Иске Смоленск юлы» автоюлыннан 10 километрга көнбатыштарак Смоленск — Дорогобуж — Вязьма — Зубцов юлында тора. Авылдан 14 километрга көнчыгышырак Вязьма — Ржев сызыгында Новодугино тимер юлы станциясе урнашкан.

# Абрамиха (Смоленск өлкәсе)
## Тарих

Бөек Ватан сугышы вакытында, 1941 елның октябрь аенда, авылны фашист гаскәрләре басып алалар, кире 1943 елның мартынды азат ителә.

# Абрамиха (Смоленск өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь.

# Абрамиха (Смоленск өлкәсе)
## Сәгать поясы

Абрамиха (Смоленск өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.
# Восьенн (Марна)

Восьенн (фр. Vauciennes) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# 16 декабрь

16 декабрь — Милади тәкъвимендә уникенче айның уналтынчы көне. Ел ахырына кадәр 15 көн кала.
* Тарих порталы
* Вакыт порталы
* Бәйрәмнәр порталы
Дөнья тарихында бу көн:

# 16 декабрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Милли

* Бангладеш — Җиңү көне (1980).
* Бәхрәйн — Милли көн (1971, Бөекбритания көчләре китә).
* Казакъстан Казакъстан — Бәйсезлек көне (1991, ССРБдан).
* Көньяк Африка Җөмһүрияте — дуслашу көне (ингл.), 1994.
* Таиланд — Милли спорт көне.
* Һиндстан — Җиңү көне (1971).

# 16 декабрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* Азәрбайҗан — Гадәттән тыш хәлләр министрлыгы хезмәткәрләре көне.
* Бразилия:
** резервистлар көне.
** Риу-Гранди-ду-Норти штаты (рус.) — Кайко шәһәре (рус.) көне
** Риу-Гранди-ду-Сул штаты (рус.) — Озориу шәһәре (рус.) көне.

# 16 декабрь
## Вакыйгалар

* 1991 — БМО үзенең 1975 елда кабул ителгән сионизм расизмга тиңләгән карарны кире кага.

# 16 декабрь
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:16 декабрь көнне туганнар
* 1770 — Людвиг ван Бетховен, алман композиторы.
* 1775 — Джейн Остин, инглиз әдәбияты классигы.
* 1821 — Спиридон Михайлов,
* 1866 — Василий Кандинский,
* 1866 — Хәйрулла Усманов,
* 1867 — Арагвиспирели,
* 1894 — Шакир Төхвәтуллин,
* 1896 — Усман Терегулов,
* 1901 — Николай Ватутин, Совет гаскәр башлыгы.
* 1902 — Григорий Байда,
* 1904 — Банат Батырова,
* 1906 — Корбан Вәлиев,
* 1906 — Николай Гущин,
* 1908 — Әхтәм Ихсан,
* 1909 — Хәсби Фазлуллин, дирижер, кларнетист, музыка мөгаллиме.
* 1911 — Нина Нисевич,
* 1921 — Фәйзрахман Фәезов,
* 1922 — Всеволод Березин,
* 1924 — Николай Иванов,
* 1926 — Валентина Близнова,
* 1928 — Эдуард Хачикян,
* 1929 — Бибигөл Түләгәнова, җырчы, ССРБ халык артисты.
* 1931 — Чыңгызхан Азимов,
* 1932 — Роберт Заһретдинов, кубызчы.
* 1942 — Валерий Киселёв,
* 1961 — Сесилия Райдингер,
* 1963 — Виорика Дэнчилэ,
* 1969 — Адам Рисс,
* 1969 — Юрий Үткелбаев,
* 1976 — Лилия Гомәрова,
* 1981 — Сандугач Шәйдуллина,
* 1990 — Гадел Латыйпов,
* 1990 — Газиз Бәхич,

# 16 декабрь
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:16 декабрь көнне вафатлар
* 1822 — Мартин Готтфрид Һерман,
* 1875 — Александр Соколов,
* 1919 — Лонгин Пантелеев,
* 1922 — Дмитрий Гольдһаммер,
* 1937 — Тициан Табидзе,
* 1937 — Франсиск Будрис,
* 1954 — Салих Сәйдәшев, мәшһүр татар композиторы.
* 1958 — Илья Лукомский,
* 1963 — Герхард фон Менде, алман тарихчысы, төрки халыклар мәдәниятләре белгече.
* 1965 — Леонид Воскресенский,
* 1965 — Сомерсет Моэм, инглиз язучысы.
* 1969 — Александр Маковельский,
* 1971 — Әхмәтша Җиһаншин,
* 1974 — Иван Суслопаров,
* 1978 — Лев Пелевин,
* 1981 — Лев Галин,
* 1987 — Анатолий Ерлаков, чуаш совет дәүләт эшлеклесе.
* 1991 — Николай Слёзкин,
* 1996 — Александр Устинов,
* 2000 — Диләрә Зөбәерова, язучы, журналист.
* 2010 — Юрий Радциг,
* 2014 — Булат Каракулов,
* 2014 — Василий Дульцев,
* 2016 — Джигме Палбар Биста,
* 2019 — Тимур Музаев,
* 2020 — Николай Ерёмин,
* 2021 — Татьяна Леонова,
# Бельрегуарт

Бельрегуарт (кат. Bellreguard) — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Бельрегуарт
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 2,9 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 15 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Друи

Друи (фр. Drouilly) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Вила-Нова-де-Сан-Бенту

Вила-Нова-де-Сан-Бенту — Португалиянең Бежа округына керә торган фрегезия. Серпа муниципалитетына карый.

# Вила-Нова-де-Сан-Бенту
## Географиясе

Мәйданы — 241,69 км².
# Теодорово (гмина Вежбинек)

Теодорово — Польшаның Великопольское воеводалыгы Вежбинек гминасында урнашкан авыл.

# Теодорово (гмина Вежбинек)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Халмеу

Халмеу — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. Халмеу (коммуна) коммунасына карый.

# Халмеу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 125 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Худзовице

Худзовице — Польшаның Любуш воеводалыгы Тшебель гминасында урнашкан авыл.

# Худзовице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чертедже

Чертедже — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Кымпени коммунасына карый.

# Чертедже
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 826 метр биеклектә урнашкан.
# Треппо-Гранде

Треппо-Гранде — Италиянең Фриули-Венеция-Джулия төбәгендә урнашкан коммуна. Удине провинциясе составына керә.

# Треппо-Гранде
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 231 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Буя, Кассакко, Коллоредо-ди-Монте-Альбано, Маньяно-ин-Ривьера, Тричезимо һәм Артенья коммуналары белән чиктәш.
# Висличка

Висличка — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Олькуш гминасында урнашкан авыл.

# Висличка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Таштепе (Эзине)

Таштепе (төр. Taştepe) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Эзине илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сосновка (Бишбүләк районы)

Сосновка — Башкортстанның Бишбүләк районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452045, ГАТОБК коды — 80212840007.
# Чикеу

Чикеу — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Миреслеу (коммуна) коммунасына карый.

# Чикеу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 372 метр биеклектә урнашкан.
# Поляново (Түбән Силезия воеводалыгы)

Поляново — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Гура гминасында урнашкан авыл.

# Поляново (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бурҗукая (Ахлат)

Бурҗукая (төр. Burcukaya) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Ахлат илчесенә караган бер авыл (төр. köy).