yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# (8926) Abemasanao

(8926) Abemasanao (лат. Abemasanao) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8926) Abemasanao
## Тарихы

1996 елның 20 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 YK» саналган.
# Гордонсвилл (Теннесси)

Гордонсвилл — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гордонсвилл (Теннесси)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Гордонсвилл (Теннесси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 18,404805 км², 18,404794 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 164 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Монберто

Монберто (фр. Montberthault) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Семюр-ан-Осуа кантонына карый.

# Монберто
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12.12 км².
# Гологура (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)

һәм
Гологура — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Полянув гминаcында урнашкан авыл.

# Гологура (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Калмия (Сөн кушылдыгы)

Калмия — Россия территориясеннән ага торган елга. Татарстан биләмәләрендә ага. Елга Сөн елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 41 км.

# Калмия (Сөн кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010201612111100026749
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111102674
* Бассейн коды — 10.01.02.016
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# NGC 4813

NGC 4813 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4813
## Тарихы

Әлеге галактика 1789 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Кызыл Юл (Әлшәй районы)

Кызыл Юл — Башкортстанның Әлшәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452106, ГАТОБК коды — 80202864003.

# Кызыл Юл (Әлшәй районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 50 кешенең яшәве мәгълүм.
# Даконо (Колорадо)

Даконо — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан шәһәр.

# Даконо (Колорадо)
## Тарихы

Даконо шәһәре елда нигезләнгән.

# Даконо (Колорадо)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 21,055946 км², 20,592241 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1533 метр биеклектә урнашкан.
# CEMIP

CEMIP (ингл. Cell migration inducing hyaluronidase 1) — кешенең 15-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (6937) Валадон

(6937) Валадон (лат. Valadon) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6937) Валадон
## Тарихы

1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1010 T-2» саналган.
# Фавацина

Фавацина — Италиянең Калабрия төбәге Шилла өязендә урнашкан торак пункт.

# Фавацина
## Географиясе

Фавацина Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Фавацина
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Акъяр (Хәйбулла районы)

Акъяр (баш. Аҡъяр, рус. Акъяр) ― авыл, Башкортстан Республикасы Хәйбулла районы һәм Акъяр авыл җирлегенең административ үзәге. Халык саны ― 5549 (2002), 6941 (2010), 8760 кеше (2021).
Почта индексы ― 453800. Телефон коды: +7 34758. Автомобиль коды: 02, 102. ОКАТО коды — 80255815000.

# Акъяр (Хәйбулла районы)
## Урнашуы

Авыл Урал аръягы тигезлегендә, Ырынбур өлкәсе Орск шәһәреннән 90 км, республика башкаласаы Уфадан көньяк-көнчыгышка таба 600 км ераклыкта урнашкан. Торак пункт аркылы Җаек елгасының уңъяк кушылдыгы Таналык елгасы ага. Янәшәдә Таналык елгасының уңъяк кушылдыгы Ташлы елгасында Башкортстанның Урал аръягында иң зурысы булган Акъяр сусаклагычы(рус.)татар. урнашкан (2002 елда эшли башлаган).

# Акъяр (Хәйбулла районы)
## Транспорт

Авыл аша Орск — Сибай — Магнитогорск, Сибай ― Акъяр, Юлдыбай ― Акъяр автомобиль юллары үтә. Якындагы Ырынбур өлкәсе Сара(рус.)татар. тимер юл стаʜциясенә кадәр — 54 километр. Элегрәк Акъярда аэропорт эшләгән.

# Акъяр (Хәйбулла районы)
## Тарих

1834 елда Ырынбур хәрби губернаторы Василий Алексеевич Перовскийның торак пунктларны эреләндерү турында боерыгы чыга. Шуның нигезендә бүгенге Акъяр урнашкан җиргә өч хуторны (Биресбаш, Шыкыр, Кутанай) күчерә башлыйлар. Күченүне актив оештыручыларның берсе отставкадагы старшина Хәйбулла Уралов (1781―1852) булган. Авылның беренче атамасы — Хәйбулла ― аның исеме белән бәйле. 1843 елда яңа урынга беренче булып Габделҗәлил Юлдашбаев күченә. 1850 елда авылда 26 хуҗалыкта 180нән артык кеше яшәгән.
1859 елда Ырынбур өязе 4нче башкорт кантоны 4нче Үсәргән йортына караучы Хәйбулла авылында 79 хуҗалыкта 552 кеше яшәгән.
1865 елдан 1919 елга кадәр авыл Ырынбур губернасы Орск өязенең 4нче Үсәргән волостена караган (волость үзәге ― Сабыр авылы).
1881 елда авылда 104 хуҗалыкта 936 кеше, 1897 елда 172 хуҗалыкта меңнән артык кеше, 1900 елда 177 хуҗалыкта 952 кеше, 1917 елда 309 хуҗалыкта 1579 кеше исәпләнгән.
1917 елга кадәр Хәйбулла авылында елына ике тапкыр: беренчесе — 20-28 февральдә, икенчесе — 10-16 ноябрьдә ярминкә үткәрелгән.
1930 елның августында Башкортстан АССРда Хәйбулла районы оештырылгач, Акъяр авылы район үзәгенә әйләнә.

# Акъяр (Хәйбулла районы)
## Халкы
### Милли состав

2002 елгы җанисәп буенча, төп милләт — башкортлар (86,4 %).

# Акъяр (Хәйбулла районы)
## Мәгариф

* Акъяр тау көллияте
* ике урта мәктәп

# Акъяр (Хәйбулла районы)
## Шәхесләр

* Зәйнулла Багышаев (1946), педагогика фәннәре докторы (2004), профессор (2004).
* 1936-1941 елларда авылда шагыйрь, журналист Төхфәт Морат (1906―1944) яшәгән.
* Бибинур Нураева (1909―1991), журналист.
* 1984 елдан балалар бакчасында тәрбияче булып Фәния Рәхмәтуллина (1958) эшләгән.
* Әмир Юлдашбаев (1940―2017), җәмәгать эшлеклесе, философия фәннәре кандидаты (1971).
* 1962—1980 елларда КПССның Хәйбулла райкомы беренче секретаре булып Гыйльман Якупов (1925―2012), Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971) эшләгән.

# Акъяр (Хәйбулла районы)
## Фотогалерея

* Автостанция
* Үзәк район хастаханәсе
# Сент-Альбан-Орьоль

Сент-Альбан-Орьоль (фр. Saint-Alban-Auriolles, фр. Alban-le-Gras, фр. Chenevière-sur-Chassezac һәм фр. Trois-Eaux) — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
# Домезен-Беррот

Домезен-Беррот (фр. Domezain-Berraute) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
# Казельки

Казельки (белар. Казелькі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.

# Казельки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Адилә Вәлиева

Адилә Рөстәм кызы Вәлиева (Адилә Әхмәдуллина) — татар артисткасы, Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры актеры.
Ул 1987 елның 7 апрелендә Татарстанның Казан шәһәрендә туа. 2009 елны Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетын тәмамлый. 2009 елның 5 ноябреннән башлап ул — Габдулла Кариев исемендәге Казан Татар дәүләт яшь тамашачы театры артисткасы.
# Манче

Манче — Словениянең Випава (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Манче
## Географиясе

Мәйданы — 2,14 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 133,6 метр биеклектә урнашкан.
# Луже (Шенчур)

Луже — Словениянең Шенчур (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Луже (Шенчур)
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 428,8 метр биеклектә урнашкан.
# Грота Фигацано (Бриндизи)

Грота Фигацано — Италиянең Апулия төбәге Остуни өязендә урнашкан торак пункт.

# Грота Фигацано (Бриндизи)
## Географиясе

Грота Фигацано Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Грота Фигацано (Бриндизи)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Плюшчава

Плюшчава (белар. Плюшчава) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.

# Плюшчава
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Нуна (Польша)

Нуна — Польшаның Мазовия воеводалыгы Насельск гминасында урнашкан авыл.

# Нуна (Польша)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ржудице (Угерске Градиште)

Ржудице (чех. Rudice) — Чехиянең Злин крае Угерске-Градиште һәм Угерски Брод районында урнашкан авыл.

# Ржудице (Угерске Градиште)
## Географиясе

Мәйданы — 7,671572 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 296 ± 1 метр һәм 288 метр биеклектә урнашкан.

# Ржудице (Угерске Градиште)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ржудице (Угерске Градиште)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Ржудице (Угерске Градиште)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 389 |
| 1880 | 439 |
| 1890 | 494 |
| 1900 | 585 |
| 1910 | 683 |
| 1921 | 679 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 742 |
| 1950 | 685 |
| 1961 | 734 |
| 1970 | 688 |
| 1980 | 587 |
| 1991 | 501 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 488 |
| 2014 | 444 |
| 2016 | 443 |
| 2017 | 456 |
| 2018 | 439 |
| 2019 | 439 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 427 |
| 2021 | 438 |
| 2021 | 429 |
| 2022 | 458 |
| 2023 | 468 |
| 2024 | 478 |
# Пяно (Рьети)

Пяно — Италиянең Лацио төбәге Роккантика өязендә урнашкан торак пункт.

# Пяно (Рьети)
## Географиясе

Пяно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Пяно (Рьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Норт-Лейкпорт (Калифорния)

Норт-Лейкпорт — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Норт-Лейкпорт (Калифорния)
## Географиясе

Норт-Лейкпорт халык санын алу урыны мәйданы — 6,55 квадрат миль, 16,964983 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Жизор

Жизор — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Черневички

Черневички — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Коваль гминаcында урнашкан авыл.

# Черневички
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Масерия дела Рата (Беневенто)

Масерия дела Рата — Италиянең Кампания төбәге Сант-Агата-де-Готи өязендә урнашкан торак пункт.

# Масерия дела Рата (Беневенто)
## Географиясе

Масерия дела Рата Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Масерия дела Рата (Беневенто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 6470

NGC 6470 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6470
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Lewis Swift тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Беломорская (метро станциясе)

«Беломорская» метро станциясе (рус. станция метро «Беломорская») — Мәскәү метрополитенының Мәскәү елгасы аръягы сызыгының метро станциясе.
Архитекторалар - билгесез.
Станция 2018 елның 20 декабрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Левобережный, Ховрино районнарында урнашкан.
# SLC27A6

SLC27A6 (ингл. Solute carrier family 27 member 6) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# IC 2420

IC 2420 — Гидра йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 2420
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2420, 2MASX J08513378+0306024, PGC 24883, Z 33-14, SDSS J085133.75+030602.5, Z 0848.9+0316, UZC J085133.8+030602, SDSS J085133.75+030602.9, LEDA 24883 һәм Gaia DR2 581107155299324032 буларак та сурәтләнә.
# Леа

Леа (фр. Léaz) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Туари кантонына карый.

# Леа
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,40 км².
# Смогожевець

Смогожевець — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Оброво гминаcында урнашкан авыл.

# Смогожевець
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Озёрные

Озерные (рус. Озерные) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.

# Озёрные
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Озёрные
## Сәгать поясы

Озёрные Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Озёрные
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Поцо (Салерно)

Поцо — Италиянең Кампания төбәге Тегджано өязендә урнашкан торак пункт.

# Поцо (Салерно)
## Географиясе

Поцо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Поцо (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# PLD3

PLD3 (ингл. Phospholipase D family member 3) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Венсель (Йонна)

Венсель (фр. Vincelles) — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
# Шилокша (Теша кушылдыгы)

Шилокша — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Теша елгасының сул ярыннан 88 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 33 км.

# Шилокша (Теша кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Теша елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Ука кушылдыктары бассейны Мокша елгасы кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010300212110000030663
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003066
* Бассейн коды — 09.01.03.002
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Харужынцы

Харужынцы (белар. Харужынцы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Лагойский районында урнашкан авыл.

# Харужынцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Поликси

һәм
Поликси — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Дзежгонь гминасында урнашкан авыл.

# Поликси
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Беллвъю (Флорида)

Беллвъю — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Беллвъю (Флорида)
## Географиясе

Беллвъю халык санын алу урыны мәйданы — 30,508023 км², 30,508024 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 27 метр биеклектә урнашкан.
# Чокманово

Чокманово — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. Смолян җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Чокманово
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1102 метр биеклектә урнашкан.
# Клара Кашапова

Кашапова Клара Наил кызы (29 гыйнвар, 1970 ел) — Россия җиңел атлеты, озын дистанциягә йөгерү буенча белгеч. 1990 елларда җиңел атлетика буенча Россия җыелма командасы өчен чыгыш ясый, күп тапкырлар ил чемпионатлары призеры һәм җиңүчесе, Санкт-Петербургта үткән Ихтыяр уеннарының көмеш мидал эясе, Атлантадагы Җәйге Олимпия уеннары катнашучысы. Санкт-Петербург исеменнән чыгыш ясый. Россиянең халыкара сыйныф спорт мастеры.

# Клара Кашапова
## Биографиясе

Кашапова Клара 1970 елның 29 гыйнварында Ленинградта туа.
Җиңел атлетика белән Колпинода «Ижорец» спорт комплексында тренерлар К. Я. Кондрашов һәм В. И. Морозов җитәкчелегендә шөгыльләнә башлый. РСФСР-ның һәм Ленинградның җыелма командалары, «Хезмәт резервлары» ирекле спорт җәмгыяте исеменнән чыгыш ясый. Соңрак «Россия яшлеге» спорт клубында әзерлек үтә. А. И. Герцен исемендәге Россия дәүләт педагогия университетында белем ала, анда физик культура факультетында укый.
1993 елда Мәскәүдә ярыммарафон буенча ачык Россия чемпионатында җиңүче була. Россия милли җыелма командасы составына эләгеп, Брюсселдә ярыммарафон буенча дөнья чемпионатында чыгыш ясый, анда шәхси зачетта — 24 нче, команда зачетында алтынчы урын ала.
1994 елда Санкт-Петербургта узган Россия чемпионатында 5000 метрга йөгерүдә җиңүче була. Санкт-Петербургта Изге ихтыяр уеннарында 10 000 метрга йөгерүдә көмеш мидал яулый, финишта Кениянең билгеле спортчысы Тегла Лорупанан калыша. Ә Хельсинкидагы Аурупа чемпионатында шул ук дисциплинада сигезенче була. Ослодагы ярыммарафон буенча дөнья чемпионатында шәхси беренчелектә — 16 нчы, команда беренчелегендә бишенче нәтиҗә күрсәтә. Шулай ук бу Адлерда шосседан 5 чакрымга йөгерү буенча мизгелдә йөгерү буенча Россия чемпионатының көмеш призеры була.
1995 елда «Изге ихтыяр очрашуы» халыкара ярышлары чикләрендә Мәскәүдә 10 000 метрга йөгерүдә Россия чемпионы исемен яулый. Гетеборгтагы дөнья чемпионатында квалификация йөгерүендә дистанциядан чыга һәм финалга үтми.
Бер үк вакытта 10 000 метрга йөгерү буенча Россиянең ачык чемпионаты үткәрелган Владимир Куц мемориалында Людмила Петровадан калышып, көмеш призер була. Уңышлы чыгышлары белән Атлантада Җәйге Олимпия уеннарында катнашу хокугын ала, әммә 33:28,34 сөземтәсе белән квалификация үтә алмый.
1999 елда Туладагы Россия чемпионатында 5000 метрга йөгерүдә Ольга Егорова белән Мария Пантюховадан гына калышып, бронза призер була. Шул ук дисциплинада Селтвьелагы дөнья чемпионатында катнаша, Белфастагы дөнья чемпионатындагы чыгышы белән аерылып тора.
2001 елда үзен марафон дистанциясендә сынап карый — 2:35:49 сөземтәсе белән Лион марафонында икенче була.
2003 һәм 2004 елларда «Ак төннәр» марафоны чикләрендә ике тапкыр 10 чакрымга югерә, икенче һәм алтынчы була.
Ары Колпиноның 258-се гомуми белем бирү мәктәбендә физкультура укытучысы булып эшли.
# Войновице (Островецкий повяты)

Войновице — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Чмелюв гминасында урнашкан авыл.

# Войновице (Островецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Алентиске

Алентиске (исп. Alentisque) — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Алентиске
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 34,97 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1059 метр биеклектә урнашкан.
# Сан Җовани (Изерния)

Сан Җовани — Италиянең Молизе төбәге Черро-аль-Вольтурно өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Җовани (Изерния)
## Географиясе

Сан Җовани Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Җовани (Изерния)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Маруф (Коргун)

Маруф (төр. Maruf) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Коргун илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Бутань

Бутань — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. Меджешть (коммуна) коммунасына карый.

# Бутань
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Висувка

Висувка — Польшаның Лодзь воеводалыгы Целёндз гминаcында урнашкан авыл.

# Висувка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Фрунзе (Денисов районы)

һәм
Фрунзе (каз. Фрунзе) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Фрунзе (Денисов районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Шенк-Соим

Шенк-Соим — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Атым-Егарт елгасының сул ярына тамагыннан 9 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 12 км.

# Шенк-Соим
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020100112115300021378
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302137
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Иһсание (Изник)

Иһсание (төр. İhsaniye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Изник илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Меллах

Меллах — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. Грац-Умгебунг һәм Ферниц-Меллах округы составына керә.

# Меллах
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 340 метр биеклектә урнашкан. Кальсдорф-бай-Грац коммуналары белән чиктәш.
# (18666) 1998 FT53

(18666) 1998 FT53 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18666) 1998 FT53
## Тарихы

1998 елның 20 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FT53» саналган.
# Монфран

Монфран (фр. Montfranc) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Кос-Ружье кантонына карый.

# Монфран
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,20 км².
# Годоберин теле

Годоберин теле - Нах-Дагъстан телләр гаиләсенә кергән тел. Дагстанның Ботлих районында ике авылда таралган. Язусыз тел булып тора.
# Дикомано

Дикомано — Италиянең Тоскана төбәгендә урнашкан коммуна. Флоренция провинциясе составына керә.

# Дикомано
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 162 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Лонда, Марради, Понтассьеве, Руфина, Виккьо һәм Сан-Годенцо коммуналары белән чиктәш.
# HSD17B14

HSD17B14 (ингл. Hydroxysteroid 17-beta dehydrogenase 14 һәм 17-beta-hydroxysteroid dehydrogenase 14) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гвалтовник

Гвалтовник (белар. Гвалтоўнік) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.

# Гвалтовник
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Чарна (Ланьцутский повяты)

һәм
Чарна — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Чарна гминасында урнашкан авыл.

# Чарна (Ланьцутский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мариетта (Висконсин)

Мариетта — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Мариетта (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 48 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 305 ± 1 метр биеклектә урнашкан.