yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Канаш (Муркаш районы)

Канаш (чуаш. Канаш Выҫҫӑлккӑ, рус. Канаш ) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429551. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232880003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300003200.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Канаш (Муркаш районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 74 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%), .
# Дагыстан (Җейһан)

Дагыстан (төр. Dağıstan) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Җейһан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Октябрьское (Тереңкүл районы)

Октябрьское (каз. Октябрьское) — Казакъстанның Павлодар өлкәсендә урнашкан авыл.

# Октябрьское (Тереңкүл районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Казчина Полироло (Комо)

Казчина Полироло — Италиянең Ломбардия төбәге Марьяно-Коменсе өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Полироло (Комо)
## Географиясе

Казчина Полироло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казчина Полироло (Комо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Таң (Благовар районы)

Таң — Башкортстанның Болгавар районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452745, ГАТОБК коды — 80214828001.
# HD95310

HD95310 — Зур Җидегән йолдызлыгында урнашкан Am спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,062 ± 0,009 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (15623) 2000 HU30

(15623) 2000 HU30 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15623) 2000 HU30
## Тарихы

2000 елның 28 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 HU30» саналган.
# Тетару (Констанца)

Тетару — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. Комана (коммуна, Констанца) коммунасына карый.

# Тетару (Констанца)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 104 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Цифешть

Цифешть — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. Цифешть (коммуна) коммунасына карый.

# Цифешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 175 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Яшерен туп

Яшерен туп — татар халык уены.

# Яшерен туп
## Уйнау тәртибе

Бу уен болында һәм киң урамнарда уйнала.
Уенда катнашучылар шобага әйтешләре ярдәмендә ике командага бүленәләр. Болын уртасына диаметры 5 6 метр булган түгәрәк сызалар һәм кайсы команда кая басарга тиешлеген хәл итү өчен шобага салалар. Аны «май сикертү» дип тә атыйлар. Ул болай эшләнә: бер такта кисәге табып, аның бер ягына төкерәләр дә югары чөеп җибәрәләр. Такта кисәге (йомычка) чыланган ягы белән өскә төшсә, «май» була, кире ягы белән төшсә — «коры» була. «Май» төшкән команда сызылган түгәрәкнең тышында калып, сызык аръягында әйләнеп йөри. Ә «коры» төшкән як түгәрәк эченә керә.
Тышта калган уенчылар бергә җыелып, эчтәгеләргә күрсәтмичә тупны берәрсенә бирәләр. Ул тупны куенына яшерә. Кемдә икәне беленмәсен өчен, тыштагыларның барсы да кулларын куеннарына тыгып йөриләр. Эчтәгеләр исә туптан сакланып, күзәтеп торалар. Түгәрәкнең тышында йөрүче туплы уенчы искәрмәстән генә эчтәгеләрнең берсенә ыргыта. Туп тигән кеше «үлә» һәм уеннан чыгарыла. Әгәр эчтә йөрүче кеше үзенә ыргытылган тупны очышта тотып ала алса, эчтәгеләр тышка чыга, тыштагылар эчкә керә.
Уен шул рәвешчә кабатлана-кабатлана эчтәгеләр «үлеп беткәнче» дәвам итә.
# Калбу

Калбу (эст. Kalbu) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
# Егырташлар (Һорасан)

Егырташлар (төр. Eğertaşlar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Һорасан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# GSC2850-263

GSC2850-263 — Персей йолдызлыгында урнашкан A5 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,79 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Валдо (Вербано-Кузио-Осола)

Валдо — Италиянең Пьемонт төбәге Формацца өязендә урнашкан торак пункт.

# Валдо (Вербано-Кузио-Осола)
## Географиясе

Валдо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Валдо (Вербано-Кузио-Осола)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ылыслылар

Ылыслылар (лат. Pinóphyta яки Coníferae) — 13-14 биологик бүлекләрнең берсе.
Хәзерге ачыкорлыклылар арасында ылыслылар — иң күп санлы төркем. Алар — иртә карбонда барлыкка килгән гаять борынгы үсемлекләр классы. Ул ике аскласска: кордаитларга (Cordaitidae) һәм ылыслыларга (Pinidae) бүленә. Кордаитлар (Cordaitidae) асклассы — тулысынча үлеп беткән үсемлекләр. Алар, иртә карбон, хәтта девон азагында ук барлыкка килеп, пермь чорының азагына кадәр яшәгән.
Ылыслылар асклассы (Pinidae) — хәзерге заман ачыкорлыклыларның иң киң таралган һәм күн санлы төркеме. Ылыслы үсемлекләрнең асклассында 7 семьялык, 55 ыруг һәм якынча 500 төр исәпләнә. Табигатьтә һәм кеше тормышында әһәмияте буенча ылыслылар чәчәкле үсемлекләрдән кала икенче урында. Ылыслы урманнарда органик матдәләр биомассасы күн күләмдә туплана. Ылыслыларның үзагачы сәнагатьнең күп тармаклары әчеп кыйммәтле чимал булып хезмәт итә.
Ылыслылар күбесенчә Төньяк ярымшарда таралган. Алар еш кына бер төрдән торган киң урманнар тәшкил итә. Борынгы һәм эндемик ыругларның күбесе Тын океан бассейны буенча, бигрәк тә Көньяк-көнчыгыш һәм Үзәк Кытай, Япония, Төньяк Америка, Чили, Яңа Зеландия, Көнчыгыш Австралиядә таралган. Болар — мәсәлән, секвойя (Sequoia), мета-секвойя (Metasequoia), криптомерия (Cryptomeria), араукария (Araucaria), агатис (Agathis) ыруглары. Бу исә Тын океан өлкәләре климатының мезозой чорына карата аз үзгәреше белән аңлатыла. Мондый климат кайчандыр ылыслыларның гөрләп үсешенә китергән.
Ылыслылар асклассының хәзерге вәкилләрен Голландия ботанигы A. Паул 1950 елда тәкъдим иткәнчә, биш рәткә: араукарияләр (Araucariales), наратлар (Pinales), кипарислар (Cupressales), подокарплар (Podocarpales), тисслар (Taxales) рәтләренә бүләләр.
# GSC1466-843

GSC1466-843 — Үгезкөтүче йолдызлыгында урнашкан A2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,77 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# PHRF1

PHRF1 (ингл. PHD and ring finger domains 1) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Старе Градиште

Старе Градиште (чех. Staré Hradiště) — Чехиянең Пардубице крае Пардубице һәм Пардубице районында урнашкан авыл.

# Старе Градиште
## Географиясе

Мәйданы — 8,791644 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 220 метр биеклектә урнашкан.

# Старе Градиште
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Старе Градиште
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Старе Градиште
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 857 |
| 1880 | 902 |
| 1890 | 876 |
| 1900 | 818 |
| 1910 | 870 |
| 1921 | 846 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 1026 |
| 1950 | 958 |
| 1961 | 1087 |
| 1970 | 1121 |
| 1980 | 1121 |
| 1991 | 1097 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 1170 |
| 2014 | 1701 |
| 2016 | 1774 |
| 2017 | 1829 |
| 2018 | 1861 |
| 2019 | 1900 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 1917 |
| 2021 | 1913 |
| 2021 | 1950 |
| 2022 | 1898 |
| 2023 | 2008 |
| 2024 | 2053 |
# Беталь

Беталь (фр. Beutal) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# NGC 7784

NGC 7784 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7784
## Тарихы

Әлеге галактика 1883 елда Франция астрономы Edouard Stephan тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 80.01 см (31.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Гавр

Гавр — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# IC 2689

IC 2689 — чикләрендә урнашкан спираль галактика .

# IC 2689
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
# Ржемута

Ржемута (чех. Remuta) — Чехиянең Высочина крае Трпишовице районында урнашкан авыл.

# Ржемута
## Географиясе

Мәйданы — 1,015 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Ржемута
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ржемута
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Ржемута
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 16 |
| 1880 | 13 |
| 1890 | 9 |
| 1900 | 11 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 11 |
| 1921 | 13 |
| 1930 | 13 |
| 1950 | 7 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 16 |
| 1970 | 16 |
| 1980 | 9 |
| 1991 | 10 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 8 |
| 2011 | 13 |
| 2021 | 7 |
# Гүлтепе (Одунпазары)

Гүлтепе (төр. Gültepe) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Одунпазары илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Пятера (Кунео)

Пятера — Италиянең Пьемонт төбәге Моретта өязендә урнашкан торак пункт.

# Пятера (Кунео)
## Географиясе

Пятера Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пятера (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Kolumbiä şattlınıñ häläkäte

Kolumbiä şattlınıñ häläkäte - 2003 yılnıñ 1 fevralendä 14 GMT säğättä AQŞ ğälämi apparatı oçışınnan qaytqanda 63 km bieklektä watılıp yanıp betkän.
Ekipajnıñ bar 7 äğzası häläk bulğan.

# Kolumbiä şattlınıñ häläkäte
## Tarix

Şattl 28-nçe oçış yasağan (STS-107 missiäse).
16 täwleklek oçışınnan soñ, Florida ştatındağı Kennedi ğälämi üzägendä (Kanaveral borınındağı ğäläm alanından tönyaq-könbatışında) utırtuğa 16 minut qala ğälämi korab belän elemtä özelgän, ä soñraq qarşı aluçılar küktä yana torğan watıqlar kürgän.
Tikşerü buyınça şattl start alğanda uttuar bağın cılılıq izolätsiäseneñ kisäge qanatnı bozğan, näticädä tışqı cılılıq saqlawçı qatlam beterelgän. Soñraq qaynar gaz korab eçendä kergän häm bötenese şartlağan.
Korabnıñ qaldıqları Con Kennedi isemle ğälämi üzäktä saqlana.

# Kolumbiä şattlınıñ häläkäte
## Ekipaj

* Komandir 45 yäşlek Riçard Hasband
* 41 yäşlek William Makkul
* Kalpana Çawla
* Maykl Anderson
* Lorel Klark
* David Brown
* Ilan Ramon
# Руманеда (Сасари)

Руманеда — Италиянең Сарденья төбәге Сассари өязендә урнашкан торак пункт.

# Руманеда (Сасари)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Андрэевичы

Андрэевичы (белар. Андрэевічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.

# Андрэевичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Аранзас (Техас)

Аранзас — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Аранзас (Техас)
## Тарихы

Аранзас шәһәре елда нигезләнгән.

# Аранзас (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 135,825171 км², 135,644863 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 5 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Рудниче

Рудниче — Польшаның Великопольское воеводалыгы Вонгровец гминасында урнашкан авыл.

# Рудниче
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сегино (Торино)

Сегино — Италиянең Пьемонт төбәге Момпантеро өязендә урнашкан торак пункт.

# Сегино (Торино)
## Географиясе

Сегино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сегино (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# CEP41

CEP41 (ингл. Centrosomal protein 41 һәм Centrosomal protein of 41 kDa) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Борис Галин

Борис Абрамович Галин (чын фамилиясы - Рогалин ; 1904 - 1983) — рус совет язучысы һәм журналисты. Өченче дәрәҗә Сталин премиясе лауреаты ( 1948). 1925 елдан ВКП(б) әгъзасы.

# Борис Галин
## Биографиясе

Б. А. Рогалин 1904 елның 25 авгусында Никопольдә (хәзерге Днепропетровск өлкәсе, Украина) туган. 1925 елдан ул очерклар бастыра башлый. 1927-1929 елларда Мәскәү дәүләт университетының этнология факультетында, 1930-1933 елдарда әдәбият һәм тел факультетында укый. 1930 елларда ул "Правда" газетасының махсус хәбәрчесе була. 1934 елдан СССР Язучылар берлеге әгъзасы. Бөек Ватан сугышы вакытында ул Көнбатыш, Көньяк, 1-нче Белорус фронтларында «Красная Звезда» газетасының хәрби корреспонденты булган. Ул Максим Горький югары бәяләгән «Люди Сталинградского тракторного» (1933) китабын язуда катнаша.
Б. А. Галин 1983 елның 5 декабрендә вафат була.

# Борис Галин
## Иҗаты

Очерклар китаплары
* «Переход» (1930)
* «Испытание» (1937)
* «Бог войны» (1942)
* «В Донбассе» (1946)
* «В одном населённом пункте» (1947)
* «Сим победиши !» (1957)
* «Во имя будущего» (1958)
* «Строитель нового мира» (1960)
* Сценарий фильма «Наше сердце» (1946, совместно с Е. И. Габриловичем)

# Борис Галин
## Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

* Өченче дәрәҗә Сталин премиясе (1948) - «В Донбассе» һәм «В одном населённом пункте» (1947) очерк китаплары өчен.
* II дәрәҗә Ватан сугышы ордены
* Кызыл Байрак Хезмәт ордены (10.21.1964)
* Кызыл Йолдыз ордены (04/18/1943)
* Хөрмәт Билгесе ордены (09/10/1974)
* «За оборону Москвы» медале
* «За оборону Кавказа» медале (4/11/1944)
* "1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Германияне җиңгән өчен" медале
* «Берлинны алган өчен» медале
# Сон Һың-мин

Сон Һың-мин (кор. 손흥민, 8 июль 1992(1992-07-08) (32 яшь), Чунчон, Көньяк Корея — , ) — Көньяк Корея футболчысы (һөҗүмче), Көньяк Кореянең (2013, 2014, 2017) һәм Азия футбол конфедерациясенең Ел футболчысы (2015).
# Татарстан Республикасының Габдулла Тукай исемендәге дәүләт премиясе

Габдулла Тукай исемендәге Татарстан дәүләт премиясе — һәр ел саен Татарстан Республикасы Президенты Карары белән иң күренекле, җәмәгатьчелек ягыннан танылган, ил һәм милли мәдәниятне үстерүгә күренекле өлеш керткән әдәбият һәм сәнгать әсәрләре өчен бирелә торган премия.
Ел саен Габдулла Тукай исемендәге өч дәүләт премиясе тапшырыла.
2023 елдан Габдулла Тукай исемендәге ТР Дәүләт премиясе күләме ике тапкыр — 500 мең сумнан 1 млн сумга кадәр арттырыла (һәрберсе).

# Татарстан Республикасының Габдулла Тукай исемендәге дәүләт премиясе
## Тарих

Тукай премиясе 1958 елның 8 апрелендә ТАССР Министрлар Советы һәм СБКФ Татар өлкә комитеты карары нигезендә гамәлгә кертелде. 1961—1965 елларда тапшырылмый торганнан соң, 1965 елның 11 октябрендә премияне яңадан булдыралар. 1975 елда премия шулай ук бирелмәгән.
Бүгенгесе көндә премияне тапшыру мәсьәләсен Татарстан Республикасы Президенты карамагындагы Татарстан Республикасы Габдулла Тукай исемендәге Дәүләт премиясе буенча Комиссиясе хәл итә, ә Президент әзерләнгән Указга кул гына куя.

# Татарстан Республикасының Габдулла Тукай исемендәге дәүләт премиясе
## Премияне тапшыру

Премия мәшһүр, җәмгыять тарафыннан танылу тапкан, югары һөнәри осталыгы, авторлык стиле, яңалыгы һәм үзенчәлеге белән аерылып торучы, Ватан һәм милли мәдәният үсешенә өлеш керткән әдәбият һәм сәнгать әсәрләре (рәсем сәнгате, музыка, театр, цирк эстрадасы, кино, архитектура һәм шәһәр төзелеше), шулай ук сәнгать белеме, әдәбият белеме өлкәсендә фәнни ачышлар өчен тапшырыла.
Лауреатларга лауреат исеме, акчалата бүләк, диплом, күкрәк билгесе һәм билгенең таныклыгы бирелә. Премия лауреатлары һәр ел 26 апрель көнне игълан ителә һәм 30 август көнне бүләкләнә.
Кагыйдәнамә буенча, кайбер елларны премия бөтенләй бирелмәскә дә мөмкин. Лаеклы кешеләргә бүләкне вафатыннан соң тапшыру, аеруча зур уңышларга ирешкән кешеләргә икенче тапкыр премия бирү очраклары да каралган.
# ZBTB7C

ZBTB7C (ингл. Zinc finger and BTB domain containing 7C) — кешенең 18-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Түбән Ламу районы

Түбән Ламỳ районы (рус. Нижнеломовский район) — Пенза өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Түбән Ламу шәһәре.

# Түбән Ламу районы
## Халык

Милли состав (2010): урыслар (97,8%).

# Түбән Ламу районы
## Административ бүленеш

Түбән Ламу районы составына 1 шәһәр һәм 15 авыл җирлеге керә.
# Индиагома (Оклахома)

Индиагома — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Индиагома (Оклахома)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Индиагома (Оклахома)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,726621 км², 0,72645 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 407 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Локалита Бозкето (Казерта)

Локалита Бозкето — Италиянең Кампания төбәге Кайанелло өязендә урнашкан торак пункт.

# Локалита Бозкето (Казерта)
## Географиясе

Локалита Бозкето Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Локалита Бозкето (Казерта)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (14794) Konetskiy

(14794) Konetskiy — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14794) Konetskiy
## Тарихы

1976 елның 24 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 SD5» саналган.
# Шривер (Луизиана)

Шривер — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Шривер (Луизиана)
## Географиясе

Шривер халык санын алу урыны мәйданы — 37,220018 км². Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 396 метр биеклектә урнашкан.
# HD153759

HD153759 — Еланлы Кеше йолдызлыгында урнашкан B9III/IV спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,41 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Бычакчылы (Ейьюбие)

Бычакчылы (төр. Bıçakçılı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Ейьюбие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Генневиль

Генневиль (фр. Gainneville) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Мощатт (кратер)

Мощатт (лат. Mowatt) — Венера планетасының
координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 38,4 километр озынлыкта булган кратеры.

# Мощатт (кратер)
## Исеме

Мощатт кратеры Америка актрисасы Анна Кора Мощатт хөрмәтенә аталган.
# Пра дел Прете (Маса-Карара)

Пра дел Прете — Италиянең Тоскана төбәге Понтремоли өязендә урнашкан торак пункт.

# Пра дел Прете (Маса-Карара)
## Географиясе

Пра дел Прете Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Пра дел Прете (Маса-Карара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.