# Ярмәкәй районы

һәм Ярмәкәй районы (рус. Ермекеевский район) — Россия Федерациясенең Башкортстан Республикасына керүче административ-территориаль берәмлек (район) һәм үзенең чикләрендә Ярмәкәй районы муниципаль районы (баш. Йәрмәкәй районы муниципаль районы) атамасы белән куллана торган муниципаль берәмлек (муниципаль район).
Административ үзәге — Ярмәкәй авылы, 2011 ел мәгълүматларына күрә биредә 4 226 кеше яши.

# Ярмәкәй районы
## Тарих

1935 елның 31 гыйнварында Бәләбәй районының бер өлешендә төзелә. Үзәк башкарма комитетының карары белән барлыкка килгән.

# Ярмәкәй районы
## География

Ярмәкәй муниципаль районы Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгынын уртасында, өч төбәк (Татарстан, Башкортстан, Ырынбур өлкәсе) тоташкан җирдә урнашкан. Район Ыкның уң ярында ята, район аша аның кушылдыгы — Рә елгасы ага.
Мәйданы 1437 км² тәшкил итә. Туймазы, Бәләбәй, Бишбүләк районнары белән, Татарстанның Баулы һәм Ырынбур өлкәсенең Северный районнары белән чиктәш.
Район үзәге Уфадан 235 км ераклыкта урнашкан.
Район уңдырышлы җирләргә ия, каратуфрак җирнең 73,4 %-тын биләп тора. Урманнар 15 % җирне били.

# Ярмәкәй районы
## Халык

51 авыл бар, иң эреләре: Ярмәкәй, Спартак (1,05 мең), Тарказы (0,84 мең), 8 март ис. (0,8 мең), Иске Турай (0,74 мең), Суыккүл (0,79 мең).
Районның төп халыклары — татарлар, чуашлар, руслар. Шулай ук мукшы һәм удмурт авыллары бар.
| Ел | татарлар | чуашлар | башкортлар | руслар |
| 1939 | 30,3 % | 13,8 % | 21,3 % | 24 % |
| 1970 | 37,6 % | | 24,4 % | |
| 1989 | 54,4 % | 16 % | 11,3 % | |
| 2002 | 20,3 % | 14,5 % | 46,3 % | 10,6 % |
| 2010 | 36,4 % | 14,6 % | 28,6 % | 11,8 % |
Мукшылар (3,7 %), удмуртлар (2,9 %).
Туган тел буенча халык (2010): татар теле — 54,8 %, рус теле — 15,3 %, чуаш теле — 13,4 %, башкорт теле — 9,3 %, ар теле — 2,8 %.

# Ярмәкәй районы
## Район җирендә туган танылган кешеләр

* Миңневасик Абдуллин (1946), спортчы (йөгерү), педагогика фәннәре кандидаты, СССР спорт мастеры (1977), БР атказанган физик тәрбия хезмәткәре (1999).
* Василий Бабенко (1950), тарих фәннәре кандидаты (1985), доцент (2006).
* Җәүдәт Ильясов — язучы;
* Риф Мөхәммәтҗанов — фольклорчы галим;
* Флера Низамова — журналист.
* Ризван Хәмид — татар драматургы;
* Мөкәрәмә Садыйкова — татар шагыйрәсе, драматург;
* Рәис Хәннанов (Бату Гыйниятов, 1956, Яңа Шах), җырчы, үзешчән композитор. БР атказанган мәдәният хезмәткәре (1998).
* Гариф Шабаев — җәлилче;
* Мәсгуть Шәрифуллин — язучы;

# Ярмәкәй районы
## Район җирендә туган танылган кешеләр
### Сугыш геройлары

* Гали Мәҗитов.

# Ярмәкәй районы
## Район җирендә туган танылган кешеләр
### Сәяси золым корбаннары

* Сәлах Атнагулов — татар гәҗитләре мөхәррире.

# Ярмәкәй районы
## Икътисад
### Авыл хуҗалыгы

Районда 25 эре хуҗалык, 51 фермер хуҗалыгы исәпләнә.
Авыл хуҗалыгы өчен уңышсыз килгән 2010 елда район 1178,3 млн (2009 елда 1407,2 млн) сумлык авыл хуҗалыгы продукциясен җитештергән. Эре хуҗалыкларга 27,8 % бәя туры килә (2009 елда — 37,2 %), шәхси хуҗалыкларда 65,5 % (57,2 %) җитештерелгән, фермерлар 6,7 % (5,6 %) җитештергәннәр.
Районның авыл хуҗалыгына зәгыйфь матди-техник нигез, түбән уңышдырышлык, терлекчелектә түбән җитештерүчәнлек хас.

# Ярмәкәй районы
## Мәгариф өлкәсе

2010 елның 1 июненә Ярмәкәй районында 24 мәктәп эшләде. Ул уку елын мәктәпләрдә 1 892 бала тәмамлаган. Аларның 971 — татар балалары.
Татар телендә 8 мәктәптә һәм 2 филиалда 271 бала белем ала. Бу татар балаларының 27,9 %-тын тәшкил итә. 14 мәктәптә татар телен туган теле буларак тагын 568 бала өйрәнә (54,5 %).
6 мәктәптә чуаш телен 288 бала өйрәнә (91,1 %). 1 мәктәптә (Күпчәнәйдә) ар теле өйрәнелә (59 бала — 77,6 %). 1 мәктәптә (Яңа Сүлле) 20 бала эрзә телен өйрәнә (32,8 %).

# Ярмәкәй районы
## Матбугат

1935 елдан бирле татар һәм рус телләрендә «Ярмәкәй яңалыклары» / «Ермекеевские новости» дип аталган район гәҗите чыгарыла. Айга 1 тапкыр башкорт телендәге «Етегән» дигән гәҗит-кушымтасы чыгарыла.