yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Җантеке

Җантеке (каз. Жантеке) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Җантеке
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# NGC 7353

NGC 7353 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7353
## Тарихы

Әлеге галактика 1864 елда Алмания астрономы Albert Marth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# NKAPL

NKAPL (ингл. NFKB activating protein like) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Пелате (Мантова)

Пелате — Италиянең Ломбардия төбәге Borgo Mantovano өязендә урнашкан торак пункт.

# Пелате (Мантова)
## Географиясе

Пелате Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Пелате (Мантова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (10236) 1998 QA93

(10236) 1998 QA93 (лат. 1998 QA93) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10236) 1998 QA93
## Тарихы

1998 елның 28 августында LINEAR тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QA93» саналган.
# Аксай (Мари Иле)

Аксай (таулы чирм. Аксайсола, рус. Аксаево) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан сала.

# Аксай (Мари Иле)
## Сәгать поясы

Аксай (Мари Иле) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Аксай (Мари Иле)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%), .
# 327 (сан)

327 (өч йөз егерме җиде) - 326 белән 328 арасындагы натураль сан.

# 327 (сан)
## Математикада

* 327 — өч урынлы так сан.
* 327 санның цифрлар суммасы — 11.
* 327 санның цифрлар тапкырчыгышы — 28.
* 327 санның квадраты — 106929.

# 327 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 327
* 327 ел (б. э. к.)
* Юникодта 0147₁₆ — «Ň» символның коды.
# Глухарный (Ивдел шәһәр округы)

Глухарный (рус. Глухарный) — Свердловск өлкәсенең Ивдель шәһәр округы составына керүче авыл.

# Глухарный (Ивдел шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Глухарный (Ивдел шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (86%), чирмешләр (7%), чуашлар (7%).
# Крысановы

Крысановы (рус. Крысановы) — Киров өлкәсенең Мураши районында урнашкан авыл.

# Крысановы
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Крысановы
## Сәгать поясы

Крысановы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Крысановы
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Хеслинген

Хеслинген — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Хеслинген
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 82,46 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 24 метр биеклектә урнашкан.
# Җулияно (Арецо)

Җулияно — Италиянең Тоскана төбәге Суббьяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Җулияно (Арецо)
## Географиясе

Җулияно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Җулияно (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сармик-Яха (Хабей-Яха кушылдыгы)

Сармик-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хабей-Яха елгасының уң ярыннан 46 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.

# Сармик-Яха (Хабей-Яха кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300312115300042894
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115304289
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Плопи (Клуж)

Плопи — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. Валя-Ерий (коммуна) коммунасына карый.

# Плопи (Клуж)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Розалин Сасмен Ялоу

Розалин Сасмен Ялоу (ингл. Rosalyn Sussman Yalow; 19 июль 1921 ел — 30 май 2011 ел) — Америка биофизигы. «Пептид гормоннарын ачыклауның радиоиммунология ысулларын үстергән өчен» медицина буенча Нобель премиясе лауреаты (1977).

# Розалин Сасмен Ялоу
## Биографиясе

Розалин Сасмен Ялоу 1921 елның 19 июлендә АКШның Нью-Йорк шәһәрендә яһүди иммигрантлары Саймон Сассман һәм Клара Ципперның гаиләсендә туа. Алар төргәк-кап материаллары белән алыш-биреш итү өлкәсендә эшли. Розалин 1941 елда Хантер колледжын тәмамлый, физика белән кызыксына. Ләкин хатын-кыз булгач, аны бер университет та кабул итмәс дип уйлый. Сасмен Колумбия университетына машинистка булып эшкә керә, шуннан секретарь вазифасына күчә. Әммә шул ук елны ул Урбана-Шампейндагы Иллинойс университетына чакырыла, чөнки икенче дөнья сугышы аркасында ир-атлар җитешми. 1943 елда Сасмен Арон Ялоуга кияүгә чыга. 1945 елда үзәк физикасында фәлсәфә докторы була.
Саклану яклаганнан соң Сасмен Ялоу Ветераннар эшләре идарәлегенең Бронкс госпиталендә эшли башлый, анда Соломон Берсон белән бергә канның биологик составын ачыклауның радиоизотоп ысулын эшли. Башта алар кеше плазмасында инсулин детекторлау ысулын таба. Яңа радиоиммунология ысулы канның гормоннар, витаминнар, ферментлар кебек минор компонентларына карата кулланыла башлый.
Ялоуның күп эшләре Соломон Берсон белән бергә эшләнә, әммә ул Нобель премиясе бирелгәнгә кадәр мәрхүм булып кала.
Розалин Сасмен Ялоу 2011 елның 30 маенда Нью-Йоркта вафат була.

# Розалин Сасмен Ялоу
## Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре

* 1971 — Халыкара Гарднер премиясе
* 1972 — Диксон премиясе
* 1975 — Америка медицина ассоциациясе премиясе
* 1976 — Фундаменталь медицина тикшеренүләре өчен Альберт Ласкер премиясе
* 1977 — Физиология һәм медицина буенча Нобель премиясе
* 1988 — АКШның милли фәнни медале.
# Рудники (Квидзинский повяты)

Рудники — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Рыево гминасында урнашкан авыл.

# Рудники (Квидзинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Серинбаер (Ахлат)

Серинбаер (төр. Serinbayır) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Ахлат илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Дибув (Мазовия воеводалыгы)

, һәм
Дибув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Косув-Ляцки гминасында урнашкан авыл.

# Дибув (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Самбусита (Бергамо)

Самбусита — Италиянең Ломбардия төбәге Альгуа өязендә урнашкан торак пункт.

# Самбусита (Бергамо)
## Географиясе

Самбусита Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Самбусита (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сан-Вито-Романо

Сан-Вито-Романо — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. Рим провинциясе составына керә.

# Сан-Вито-Романо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 655 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Беллегра, Капраника-Пренестина, Дженаццано, Олевано-Романо һәм Пизониано коммуналары белән чиктәш.
# Терезита (Оклахома)

Терезита — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Терезита (Оклахома)
## Географиясе

Терезита халык санын алу урыны мәйданы — 25,232508 км², 25,232511 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Семтеш (Пшов)

Семтеш (чех. Semtěš) — Чехиянең Карловы Вары крае Пшов районында урнашкан авыл.

# Семтеш (Пшов)
## Географиясе

Мәйданы — 2,434 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Семтеш (Пшов)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Семтеш (Пшов)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Семтеш (Пшов)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 137 |
| 1880 | 131 |
| 1890 | 109 |
| 1900 | 107 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 108 |
| 1921 | 120 |
| 1930 | 126 |
| 1950 | 66 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 65 |
| 1970 | 50 |
| 1980 | 32 |
| 1991 | 33 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 26 |
| 2011 | 36 |
| 2021 | 27 |
# Армутверен (Пософ)

Армутверен (төр. Armutveren) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ардахан иле Пософ илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Вилемов (Оломоуц)

Вилемов (чех. Vilémov) — Чехиянең Оломоуц крае Оломоуц һәм Q30201245? районында урнашкан авыл.

# Вилемов (Оломоуц)
## Географиясе

Мәйданы — 8,551742 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 395 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Вилемов (Оломоуц)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Вилемов (Оломоуц)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Вилемов (Оломоуц)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 750 |
| 1880 | 751 |
| 1890 | 735 |
| 1900 | 750 |
| 1910 | 750 |
| 1921 | 756 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 706 |
| 1950 | 546 |
| 1961 | 542 |
| 1970 | 499 |
| 1980 | 492 |
| 1991 | 494 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 483 |
| 2014 | 450 |
| 2016 | 432 |
| 2017 | 425 |
| 2018 | 427 |
| 2019 | 429 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 435 |
| 2021 | 432 |
| 2021 | 418 |
| 2022 | 433 |
| 2023 | 434 |
| 2024 | 428 |
# Эстасион Абасоло (Абасоло)

Эстасион Абасоло — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Абасоло муниципалитеты составына керә.

# Эстасион Абасоло (Абасоло)
## Географиясе

Эстасион Абасоло Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эстасион Абасоло (Абасоло)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эстасион Абасоло (Абасоло)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Соела (Виченца)

Соела — Италиянең Венеция төбәге Сандриго өязендә урнашкан торак пункт.

# Соела (Виченца)
## Географиясе

Соела Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Соела (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (15723) Girraween

(15723) Girraween — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15723) Girraween
## Тарихы

1990 елның 20 сентябрендә Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 SA2» саналган.
# Кампильио (Терамо)

Кампильио — Италиянең Абруцци төбәге Кампли өязендә урнашкан торак пункт.

# Кампильио (Терамо)
## Географиясе

Кампильио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Кампильио (Терамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# ELOA3B

ELOA3B (ингл. Elongin A3 family member B һәм Elongin A3) — кешенең 18-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# HD47714

HD47714 — Зур Эт йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,94 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# HD56366

HD56366 — Зур Эт йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Бжидово (Острудский повяты)

Бжидово — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Оструда гминасында урнашкан авыл.

# Бжидово (Острудский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Площадь Восстания (метро станциясе)

«Площадь Восстания» (тат. Күтәрелеш мәйданы) - Санкт-Петербург метрополитены станциясе. Киров-Выборг юлына керә. «Владимирская» һәм «Чернышевская» арасында урнашкан. Күтәрелеш мәйданы атамасы (элекке Знаменка мәйданы) буенча станция үз исемен алган.
Станция Мәскәү вокзалы янында урнаша. Станциядән Невско-Василеостровская юлының «Маяковская» станциясенә күчереп утырып була.
Үзәк районы Смольнинское, Лиговка-Ямская бүлгеләрендә урнашкан.

# Площадь Восстания (метро станциясе)
## Тышкы биналар

Павильон архитектолар В. В. Ганкевич, Б. Н. Журавлёва, И. И. Фомина, инженер Е. А. Эрганов проекты буенча төзелгән. Павильон Нева һәм Лига проспектлары, Күтәрелеш урамы киселешендә, сүтелгән Знаменка чиркәве урынында урнашкан.
Павильон классик стильдә, ике яктан ризалит белән бизәкләнгән, храм күренешенә охшаш. Павильон йорты шпиль белән ротонда - Санкт-Петербургның символы.

# Площадь Восстания (метро станциясе)
## Җир асты корылмалары

«Күтәрелеш мәйданы» — пилон станциясе, үтә тирәнлеге белән (≈ 58 м). Җир асты залы В. В. Ганкевич, Б. Н. Журавлёва, И. И. Фомина мигъмарлары, Е. А. Эрганов инженеры проекты буенча эшләнгән.
Үзәк зал. Җир асты залы бизәкләү темасы — Октябрь инкыйлабы. Архитекторлар аралыкны максималь рәвештә кулланалар:
* Цоколь кызыл урал мәрмәр белән бизәкләнгән. Биеклеге ~1.05 метр, аның югары ягында әвәләп ясалган карниз. Бу цоколь Петербург метрополитенының иң түбәне була.
* Үзәк залының гөмбәзе ак сылап ясалган аркалар белән киселгән. Классицизм стиле кулланыла.
# Вьязивниця (Карпатасты воеводалыгы)

Вьязивниця — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Вёнзовница гминасында урнашкан авыл.

# Вьязивниця (Карпатасты воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Куиэ

Куиэ (эст. Kuie) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Бокансе

Бокансе (фр. Bocquencé) — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
# Челов

Челов (әзери. Çelov) — Әзербайҗанның Гобустан районына караган авыл.
# Булат Габитов

Булат Габитов, Булат Ильяс улы Габитов (1937 елның 16 ноябре, Алматы — 2004 елның 20 апреле, Алматы) — кинодраматург, режиссер, «Казакътелефильм» студиясен оештыручыларның берсе, Казакъ ССР кинематографистлары берлегенең беренче сәркатибе (1981-1984), Казакъ ССР Госкино баш мөхәррире, ССРБ кинематографиясе отличнигы.

# Булат Габитов
## Тәрҗемәи хәле

1937 елның 16 ноябрендә Алматыда туган. Әтисе Ильяс Җансүгиров (1894-1938), сәяси репрессиягә эләккән шагыйрь, әнисе Фатыйма Габитова (1903-1968), мөгаллимә. Әтисе улын бер генә мәртәбә күреп кала, шул елны аны атып үтерәләр. «халык дошманы улы» келәймәсе белән, Булатка күп авырлыклар күрергә туры килә.
«Геолог-нефтьче» белгечлеге буенча С.М. Киров исемендәге Казакъ дәүләт университетының (хәзерге Әл-Фәраби исемендәге Казакъ милли университеты) геология-география факультетын (1958), Казакъ ССР язучылар берлеге юлламасы буенча, А. М. Горький исемендәге Әдәбият институтының тәрҗемәчеләр бүлеген (1963) тәмамлый. Алматыда һәм Мәскәүдә Олжас Сөләйманов белән бергә укый. Әдәбият институтын тәмамлагандагы диплом эше — Ильяс Җансүгировның «Иптәшләр» романын рус теленә тәрҗемә итү була. 1967 елда китап «Нәфрәт канатлары» (рус. Крылья ненависти) исеме белән нәшер ителә.

# Булат Габитов
## Хезмәт юлы

* 1963 елда Мәскәүдән кайткач, Казакъ ССР дәүләт телерадиокомитетында эшли башлый, телевидениедә яшьләр редакциясенең штаттан тыш хәбәрчесеннән «Казакътелефильм» студиясенең сәнгать җитәкчесенә кадәр үсә.
* Казакъстан кешеләре турында 15 документаль фильм төшерә. 1974 елда ССРБ кинематографистлар берлегенә кабул ителә.
* Казакъ ССР кинематографистлар берлеген оештыруда башлап йөри, соңыннан 1981-1984 елларда әлеге иҗат берлегенең беренче сәркатибе була.
* 1984 елдан Казакъ ССР Госкиносында баш мөхәррир. 1987 елда ирекле иҗатка күчә.
* 1998 елдан Т. Жургенов исемендәге театр һәм кино институтында укыта.

# Булат Габитов
## Иҗтимагый эше

* «Адилет» тарихи-агарту җәмгыятен оештыручыларның берсе.
* Сәяси золым корбаннары ассоциациясе (рәисе Бикбулат Мостафин) эшендә катнаша.
* «Олжас клубы» иҗтимагый фонды белән җитәкчелек итә.

# Булат Габитов
## Иҗаты

30 дан артык документаль һәм нәфис фильм төшергән: «Нурәкә» (ике тапкыр Социалистик Хезмәт Каһарманы Нурмулла Алдабиргәнов турында), «Апа», «Рекламация», «Интервал», «Чокан эзләреннән» (рус. По следам Чокана), «Җиңүгә 5 адым» (рус. Пять рубежей к победе), «Ораз җирендә» (рус. На земле Ораза), «Турксиб», Сугышның соңгы елы иде (Озын Киек Каз Юлы, рус. Долгий млечный путь), «Барлык боҗралар аша» (рус. Через все круги), «Кичүдә» (рус. На перевале), «Үзеңә исем яса» (рус. Сотвори себе имя) (Олжас Сөләймановның 60 еллыгына карата).

# Булат Габитов
## Гаиләсе

I хатыны Юлия (студент чакта өйләнешкәннәр).
II хатыны Карлыгаш Кантарбаева
* Балалары: кызлары Җәмилә (Габитова) (1958), Ләйлә (Җансүгирова) (1967), Умиль (Габитова) (1971).

# Булат Габитов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 1979 ССРБ кинематографиясе отличнигы
# Җеңеске 40 Җыл авылы

Җеңеске 40 Җыл авылы (каз. Жеңіске 40 жыл ауылы) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Җеңеске 40 Җыл авылы
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Дроздув (Любуш воеводалыгы)

Дроздув — Польшаның Любуш воеводалыгы Жары гминасында урнашкан авыл.

# Дроздув (Любуш воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Стрелин

Стрелин — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Низёва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Стрелин
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300212103000080642
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103008064
* Бассейн коды — 03.05.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# NGC 2873

NGC 2873 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2873
## Тарихы

Әлеге галактика 1857 елда инглиз астрономы Уильям Парсонс, 3-й граф Росс тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 182.88 см (72 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Югары Яла

Югары Яла — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Юрас елгасының уң ярыннан 37 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.

# Югары Яла
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300312103000037248
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003724
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Мехи

Мехи — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Милки гминасында урнашкан авыл.

# Мехи
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 1284 ел

2 меңьеллык :
XI гасыр — XII гасыр — XIII гасыр — XIV гасыр — XV гасыр :
Хронологик таблица :
1284 (бер мең ике йөз сиксән дүртенче) ел — кәбисә ел, юлиан тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 1284 елы, II меңьеллыкның 284 елы, XIII гасырның 84 елы, XIII гасырның 9 унъеллыгының 4 елы, 1280 елларның 5 елы. 1284 елдан бирле 740 ел үтте.

# 1284 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1284 елда туганнар

# 1284 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1284 елда вафатлар
# Иль-Тюди

Иль-Тюди (фр. Île-Tudy) — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.