yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Илсөяр Сафина

Илсөяр Сафина - күпсанлы шигырьләр авторы, укытучы.

# Илсөяр Сафина
## Тормыш юлы

Апас районы Югары Ындырчы авылында туа. Мәктәп елларында ук район газетасы битләрендә беренче шигырьләрен бастыра. Шигырьләренең күбесе балалар хәм мәхәббәт темасына багышлана. Казан педагогия училищесын хәм Казан дәүләт университетын тәмамлап, Кайбыч районы Борындык урта мәктәбендә укытучы булып эшли. Аның ике кисәктән торган шигырьләр җыентыгы кульязмасы тупланган, шигырьләренә дистәләгән җырлар язылган. Үзенең иҗатын һәвәскәр композиторлар белән бергә үстерә.

# Илсөяр Сафина
## "Соклану" шигыре

Туган ягым минем - кояшлы як,
Гөлләр белән тулы бер бакча.
Шул гөлләргә карап сокланам мин,
Гаҗәпләнеп торам кайчакта.
Карагызчы, нинди гүзәл киңлек,
Ишетелә камыш шаулавы, -
Камыш арасында ниндидер бер
Кошның өзеп-өзеп сайравы.
Зәңгәр күктә аксыл болыт йөзә,
Күккә үри агач кәүсәсе,
Алтын дулкыннарда парлап бии
Агач белән кояш шәүләсе.

# Илсөяр Сафина
## Әдәбият исемлеге

* Әдипләребез. Библиографик белешмә. 1 том А-К. / Р.Н.Даутов, Р.Ф.Рахмани. – Казан: Татар. кит. нәшр., 2009.
* Әдипләребез. Библиографик белешмә. 2 том Л-Я. / Р.Н.Даутов, Р.Ф.Рахмани. – Казан: Татар. кит. нәшр., 2009.
* Кайбычым – куанычым. Төзүче – Р.Гарәфетдинов. Кайбыч, 1998.
* Туган җирем – Кайбычым. (Кайбицы – край мой родной). Автор-төзүче Р.А.Гарәфетдинов. – Казан: Идел-Пресс, 2007. – 656 бит.
# Изкалонга (Авелино)

Изкалонга — Италиянең Кампания төбәге Мирабелла-Эклано өязендә урнашкан торак пункт.

# Изкалонга (Авелино)
## Географиясе

Изкалонга Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Изкалонга (Авелино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сурпень

Сурпень — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. Побору (коммуна) коммунасына карый.

# Сурпень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# (16533) 1991 LA1

(16533) 1991 LA1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16533) 1991 LA1
## Тарихы

1991 елның 14 июнендә Элеанора Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 LA1» саналган.
# GSC4032-2518

GSC4032-2518 — Кассиопея йолдызлыгында урнашкан A4 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,23 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Вжещевице-Томашев

Вжещевице-Томашев — Польшаның Лодзь воеводалыгы Ласк гминаcында урнашкан авыл.

# Вжещевице-Томашев
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бланзи-ла-Салоннез

Бланзи-ла-Салоннез (фр. Blanzy-la-Salonnaise) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Асфельд кантонына карый.

# Бланзи-ла-Салоннез
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12.13 км².
# Такыр (Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе)

Такыр (каз. Тақыр) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Такыр (Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Эвсеклер (Кочарлы)

Эвсеклер (төр. Evsekler) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Кочарлы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Фричка

Фричка (словак. Frička) — Словакиянең Бардеёв округында урнашкан авыл.

# Фричка
## Тарихы

Авыл 1618 елда нигезләнгән.

# Фричка
## Географиясе

Мәйданы — 8,28 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 521 метр биеклектә урнашкан.

# Фричка
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# (10262) Самойлов

(10262) Самойлов (лат. Samoilov) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10262) Самойлов
## Тарихы

1975 елның 3 октябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1975 TQ3» саналган.
# Бескачанка

Бескачанка — Россия территориясеннән ага торган елга. Татарстан Республикасында биләмәләрендә ага. Елга Шилнә елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Бескачанка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010101312111100029050
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111102905
* Бассейн коды — 10.01.01.013
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# NGC 2923

NGC 2923 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2923
## Тарихы

Әлеге галактика 1864 елда Алмания астрономы Альберт Март тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Грушево

Грушево — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Бялогард гминаcында урнашкан авыл.

# Грушево
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Деребаг (Еркөй)

Деребаг (төр. Derebağ) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Еркөй илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (11753) Geoffburbidge

(11753) Geoffburbidge — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11753) Geoffburbidge
## Тарихы

1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2064 P-L» саналган.
# Вигорзо (Болонья)

Вигорзо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Будрио өязендә урнашкан торак пункт.

# Вигорзо (Болонья)
## Географиясе

Вигорзо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Вигорзо (Болонья)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кабесас-дель-Посо

Кабесас-дель-Посо (исп. Cabezas del Pozo) — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Кабесас-дель-Посо
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 18 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 844 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Польморгаль-Кы

Польморгаль-Кы — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Часелька елгасының уң ярыннан 119 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 80 км.

# Польморгаль-Кы
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000112115300067967
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306796
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# (14772) 4195 T-1

(14772) 4195 T-1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14772) 4195 T-1
## Тарихы

1971 елның 26 мартында К. Й. ван Хаутен, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4195 T-1» саналган.
# Ашдагул (Ортакөй)

Ашдагул (төр. Aşdağul) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Аксарай иле Ортакөй илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Уганда

Уганда — Көнчыгыш Африкада урнашкан дәүләт.
Төньякта Судан, көнбатышта Конго Демократик Җөмһүрияте, көньякта Руанда һәм Танзания белән, көнчыгышта исә Кения белән чиктәш. Илнең көньяк-көнчыгышында Виктория күле урнаша.

# Уганда
## Диннәр

Угандада:
* христианнар 84,4 % (католиклар 39,3 %, англикан чиркәве вәкилләре 32 %, башка христианнар 13 %),
* мөселманнар 13,7 % (күпчелек сөнниләр, шигыйлар 7 %, әхмәдияләр 4 %).
2015 елда Угандада 355 497 (0,93 %) һинд дине тарафдары, 105 000 Бәһаи вәкиле, 3 000 яһүди булган
# Җүмшүдлү

Җүмшүдлү (әзери. Cümşüdlü) — Әзербайҗанның Гөйгөл районына караган авыл.
# Андреяшу-де-Сус

Андреяшу-де-Сус — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. Андреяшу-де-Жос (коммуна) коммунасына карый.

# Андреяшу-де-Сус
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 400 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Чкалово (Караганды өлкәсе)

Чкалово (каз. Чкалово) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Чкалово (Караганды өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Блумфилд (Вошара, Висконсин)

Блумфилд — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Блумфилд (Вошара, Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 35,9 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 242 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Захаров

Захаров — фамилия. «Захар» (тат. Зәкәр, яһүд. זְכַרְיָה «Йәһвәне хәтерләүче») исеменнән ясалган.
* Александр Захаров (1938), генерел-майор.
* Алексей Захаров
* Борис Захаров (1946), дәүләт эшлеклесе.
* Вадим Захаров (1986), җырчы, Татарстанның атказанган (2017) һәм халык (2023) артисты.
* Василий Захаров (1953), икътисадчы.
* Владимир Захаров :
** Владимир Захаров (1931—2016), Сахалин өлкә башкарма комитеты рәисе (1979—1985).
** Владимир Захаров (1939) , физика-математика фәннәре докторы (1971), СССР ФА академигы (1984).
* Вячеслав Захаров (1939), радиофизик.
* Геннадий Захаров
* Лев Захаров (1901-1972), химияче.
* Николай Захаров
* Петр Захаров (1917-1982), Дан орденының тулы кавалеры.
* Сергей Захаров (1878—1949), галим-туфрак белгече, фән докторы, профессор, факультет деканы.
# Алваро Константини Спесия (Абасоло)

Алваро Константини Спесия — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Абасоло муниципалитеты составына керә.

# Алваро Константини Спесия (Абасоло)
## Географиясе

Алваро Константини Спесия Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Алваро Константини Спесия (Абасоло)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Алваро Константини Спесия (Абасоло)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Массак (Кентукки)

Массак — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Массак (Кентукки)
## Географиясе

Массак халык санын алу урыны мәйданы — 10,513264 км², 10,519722 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 140 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ла-Шез

Ла-Шез (фр. La Chaise) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Бар-сюр-Об кантонына карый.
# HD165012

HD165012 — Кавәс йолдызлыгында урнашкан Fm_dD спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,48 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Сен-Мар-де-Блакарвиль

Сен-Мар-де-Блакарвиль (фр. Saint-Mards-de-Blacarville) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Рагалина

Рагалина (белар. Рагаліна) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чэрыкавский районында урнашкан авыл.

# Рагалина
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# PRR35

PRR35 (ингл. Proline rich 35) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сабали (Бярозавский районы)

Сабали (белар. Сабалі) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Бяразавский районында урнашкан авыл.

# Сабали (Бярозавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# C1QTNF12

C1QTNF12 (ингл. C1q and TNF related 12) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бад-Глайхенберг

Бад-Глайхенберг — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. Зюдостштайермарк округы составына керә.

# Бад-Глайхенберг
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 317 метр биеклектә урнашкан. Фельдбах коммуналары белән чиктәш.
# Ходукина

Ходукина — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чедат елгасының сул ярыннан 31 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Ходукина
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010400212115200019283
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115201928
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# (18867) 1999 RX223

(18867) 1999 RX223 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18867) 1999 RX223
## Тарихы

1999 елның 7 сентябрендә CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RX223» саналган.
# Добешевице

Добешевице — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Яниково гминаcында урнашкан авыл.

# Добешевице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Целента

Целента — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Бродница гминаcында урнашкан авыл.

# Целента
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# CARD6

CARD6 (ингл. Caspase recruitment domain family member 6) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сен-Мань-де-Кастийон

Сен-Мань-де-Кастийон (фр. Saint-Magne-de-Castillon) — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
# Олы Сөлчә

Зур Сөлчә — Россия территориясеннән ага торган елга. Татарстан биләмәләрендә ага. Олы Чирмешән елгасына кушылып, аның уң кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 120 км.

# Олы Сөлчә
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010000412112100004902
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100490
* Бассейн коды — 11.01.00.004
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Выкса шәһәре шәһәр округы

Выкса шәһәре шәһәр округы (рус. Городской округ город Выкса) — Түбән Новгород өлкәсе составына керүче муниципаль берәмлек.
Административ үзәк — Выкса шәһәре.

# Выкса шәһәре шәһәр округы
## Халык

Милли состав (2010): урыслар (98,3%).

# Выкса шәһәре шәһәр округы
## Административ бүленеш

Выкса шәһәре шәһәр округы составына 5 шәһәр 2 авыл җирлеге керә.
# (5291) Юуко

(5291) Юуко (лат. Yuuko) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5291) Юуко
## Тарихы

1990 елның 20 декабрендә М. Мацуяма, К. Ватанабэ тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 YT» саналган.
# Виру-Нигула

Виру-Нигула (эст. Viru-Nigula) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Беттола

Беттола — Италиянең Эмилия-Романья төбәгендә урнашкан коммуна. Пьяченца провинциясе составына керә.

# Беттола
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 329 ± 0 метр биеклектә урнашкан. Коли, Фарини, Гроппарелло, Морфассо, Понте-делл'Олио, Траво һәм Вигольцоне коммуналары белән чиктәш.
# Гырбиште

Гырбиште — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. Ардино җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Гырбиште
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 814 метр биеклектә урнашкан.
# Сайоч

Сайоч — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Роешть (коммуна) коммунасына карый.

# Сайоч
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 311 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вила-Казе Маса (Җенова)

Вила-Казе Маса — Италиянең Лигурия төбәге Меццанего өязендә урнашкан торак пункт.

# Вила-Казе Маса (Җенова)
## Географиясе

Вила-Казе Маса Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Вила-Казе Маса (Җенова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Грид (Хунедоара)

Грид — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. Кэлан коммунасына карый.

# Грид (Хунедоара)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Аксу (Синҗик)

Аксу (төр. Aksu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Синҗик илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# NGC 2560

NGC 2560 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2560
## Тарихы

Әлеге галактика 1862 елда Алмания астрономы Генрих Луи д’Арре тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# GPAM

GPAM (ингл. Glycerol-3-phosphate acyltransferase, mitochondrial) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Акком (Актүбә өлкәсе)

Акком (каз. Аққұм) — Казакъстанның Актүбә өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Акком (Актүбә өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Батыров

Батыров ― фамилия.
* Артур Батыров (1993―2022), Россия Кораллы Көчләре хәрби хезмәткәре, гвардия өлкән лейтенанты.
* Равил Батыров (Роальд Батыров, 1931—2014), кино режиссеры, ҮзССР комсомолы (1968), ҮзССР дәүләт (1986) премияләре иясе, ҮзССР халык артисты (1977).
# Нюча-Иту-Яха

Нюча-Иту-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Иту-Яха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 55 км.

# Нюча-Иту-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300055226
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305522
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# 796 ел (б. э. к.)

796 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VIII гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 796 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:796 елда (б.э.к.) туганнар

# 796 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:796 елда (б.э.к) вафатлар
# Түбән Пае-Яха

Түбән Паё-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Об борыны урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.

# Түбән Пае-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Надым елгасының көнчыгыш чигеннән Пур елгасы бассейнының төньяк-көнбатыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000212115300053269
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305326
* Бассейн коды — 15.04.00.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# AP1S1

AP1S1 (ингл. Adaptor related protein complex 1 subunit sigma 1) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Вилсон (Линкольн, Висконсин)

Вилсон — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Вилсон (Линкольн, Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 36,3 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 444 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Инҗек (Гөлбашы)

Инҗек (төр. İncek) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Гөлбашы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Харэвшчына

Харэвшчына (белар. Харэўшчына) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.

# Харэвшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Фатиһ (Диловасы)

Фатиһ (төр. Fatih) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Диловасы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).