yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Лез-Ессар (Луар һәм Шер)

Лез-Ессар (фр. Les Essarts) — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
# Штраубенхардт

Штраубенхардт (алман. Straubenhardt) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Штраубенхардт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 33,08 км² (1975). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 438 метр биеклектә урнашкан.
# Аратка

Аратка — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсенең өч районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ежать елгасының сул ярыннан 20 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 48 км.

# Аратка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010500412110000039562
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003956
* Бассейн коды — 08.01.05.004
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Монтезоро (Вибо Валенция)

Монтезоро — Италиянең Калабрия төбәге Филадельфия (Италия) өязендә урнашкан торак пункт.

# Монтезоро (Вибо Валенция)
## Географиясе

Монтезоро Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Монтезоро (Вибо Валенция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Arğın

Arğın - 15-18 yözlärdä Qazan, Qasıym häm Qırım xanlıqlarında idäräçe ıruğlarnıñ berse. Iruğ wäkilläre xannar diwanına (idäräsenä) kergän ıruğlar arasında däräcäläre häm yoğıntıları buyınça Şirinnärdän genä qalışqannar. Tatar xanlıqları Rossiä tarafınnan yawlanğannan soñ (16-18 yözlär), arğınnar säyäsät mäydanınnan töşep qala.
# Сынны (Благовещен районы)

Сынны — Башкортстанның Благовещен районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453444, ГАТОБК коды — 80215843001.

# Сынны (Благовещен районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 383 кешенең яшәве мәгълүм.
# DCTN3

DCTN3 (ингл. Dynactin subunit 3) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Кевдом

Кевдом — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Очея елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 30 км.

# Кевдом
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200212103000023474
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002347
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Доганҗы (Болу)

Доганҗы (төр. Doğancı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Болу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Кайдельхайм

Кайдельхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Кайдельхайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2,72 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 320 метр биеклектә урнашкан.
# Алтай округы

Алтай округы (уйг. ئالتاي ۋىلايىتى, каз. التاي ايماعى, кыт. 阿勒泰地区, Ālètài Dìqū) — Шеңҗаң Уйгыр автономияле районының Иле казакъ автономияле округынә керүче округ.

# Алтай округы
## Халык

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).
# NGC 1476

NGC 1476 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1476
## Тарихы

Әлеге галактика 1835 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Забрдовице (Ведровице)

Забрдовице (чех. Zábrdovice) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Ведровице районында урнашкан авыл.

# Забрдовице (Ведровице)
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Забрдовице (Ведровице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Забрдовице (Ведровице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Забрдовице (Ведровице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 236 |
| 1880 | 262 |
| 1890 | 309 |
| 1900 | 325 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 347 |
| 1921 | 342 |
| 1930 | 400 |
| 1950 | 365 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 0 |
| 1970 | 0 |
| 1980 | 427 |
| 1991 | 343 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 469 |
| 2011 | 423 |
| 2021 | 405 |
# Вялики Азярэцк

Вялики Азярэцк (белар. Вялікі Азярэцк) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.

# Вялики Азярэцк
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# MED20

MED20 (ингл. Mediator complex subunit 20) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Еникөй (Айваҗык)

Еникөй (төр. Yeniköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Айваҗык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Антоновка (Таборы районы)

Антоновка (рус. Антоновка) — Свердловск өлкәсенең Таборы районы составына керүче авыл.

# Антоновка (Таборы районы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Антоновка (Таборы районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Велико Село (Лозница)

һәм
Велико Село (серб. Велико Село ) — Сербиянең Мачва округы Мачванский округ җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Велико Село (Лозница)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 176 метр биеклектә урнашкан.

# Велико Село (Лозница)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Абыз

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* Абыз - Башкортстан Республикасының Караидел районындагы авыл.
* Абыз - Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.
# Караман (Куруҗашиле)

Караман (төр. Karaman) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Куруҗашиле илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Зече (Словенське Конице)

Зече — Словениянең Словенське Конице (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Зече (Словенське Конице)
## Географиясе

Мәйданы — 1,64 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 400,5 метр биеклектә урнашкан.
# Юлдаш (Нязепетровск районы)

Юлдаш (рус. Юлдашево) — Чиләбе өлкәсенең Нязепетровск районы составына керүче авыл.

# Юлдаш (Нязепетровск районы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Юлдаш (Нязепетровск районы)
## Сәгать поясы

Юлдаш (Нязепетровск районы) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Юлдаш (Нязепетровск районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (23%).
# Марянка (Ловицкий повяты)

Марянка — Польшаның Лодзь воеводалыгы Хонсьно гминаcында урнашкан авыл.

# Марянка (Ловицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пуста Ржудна

Пуста Ржудна (чех. Pustá Rudná) — Чехиянең Моравия-Силезия крае Анделска-Һора районында урнашкан авыл.

# Пуста Ржудна
## Географиясе

Мәйданы — 3,679 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Пуста Ржудна
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Пуста Ржудна
## Тарихы

Авыл җирләре элек Чешская Силезия тарихи төбәгенә караган.

# Пуста Ржудна
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 103 |
| 1880 | 81 |
| 1890 | 81 |
| 1900 | 58 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 59 |
| 1921 | 0 |
| 1930 | 62 |
| 1950 | 0 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 0 |
| 1970 | 20 |
| 1980 | 9 |
| 1991 | 8 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 8 |
| 2011 | 15 |
| 2021 | 13 |
# О-Бокаж

О-Бокаж (фр. Haut-Bocage) — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
# Кампотоне (Мачерата)

Кампотоне — Италиянең Марке төбәге Фьюмината өязендә урнашкан торак пункт.

# Кампотоне (Мачерата)
## Географиясе

Кампотоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Кампотоне (Мачерата)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Делта (Канада)

Делта (ингл. Delta) — Канаданың Британ Колумбиясе правинсәсендә урнашкан шәһәр.

# Делта (Канада)
## Тарих

19 нчы йөздә нигезләнә.
# Сан Фаузтино (Терни)

Сан Фаузтино — Италиянең Умбрия төбәге Нарни өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Фаузтино (Терни)
## Географиясе

Сан Фаузтино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Фаузтино (Терни)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вьее

Вьее (фр. Vieilley) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# Сөләйман (Мәчетле районы)

Сөләйман — Башкортстанның Мәчетле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452564, ГАТОБК коды — 80242825004.

# Сөләйман (Мәчетле районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 472 кешенең яшәве мәгълүм.
# Рондинья

Рондинья — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Рондинья
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 252,235 км².
# LRPAP1

LRPAP1 (ингл. LDL receptor related protein associated protein 1) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Марковац (Вршац)

Марковац (серб. Марковац ) — Сербиянең Воеводина автоном крае Вршац җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Марковац (Вршац)
## Географиясе

Урта Дунай тигезлегенең көньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 156 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Марковац (Вршац)
## Климаты

Климат уртача, континенталь. Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Июльнең уртача температурасы 22 — 24 °C, гыйнварның -1,2 — 2,6 °C. Явым-төшем күләме елына 550-750 мм.
# Дженоа (Невада)

Дженоа — Америка Кушма Штатларының Невада штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Дженоа (Невада)
## Географиясе

Дженоа халык санын алу урыны мәйданы — 23,793377 км², 23,793378 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 4806 Фут биеклектә урнашкан.
# Чулок (Берёзовка кушылдыгы)

Чулок — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Берёзовка елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Чулок (Берёзовка кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100212111100006383
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100638
* Бассейн коды — 10.01.01.002
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Газбөлүк

һәм
Газбөлүк (әзери. Qazbölük) — Әзербайҗанның Балакән районына караган авыл.
# Молини (Вербано-Кузио-Осола)

Молини — Италиянең Пьемонт төбәге Каласка-Кастильоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Молини (Вербано-Кузио-Осола)
## Географиясе

Молини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Молини (Вербано-Кузио-Осола)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Скеришоара (Бузеу)

Скеришоара — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. Числеу (коммуна) коммунасына карый.

# Скеришоара (Бузеу)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 271 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Анигандлападу

Анигандлападу Һиндстанда, Андһра Прадешта, Кришна районында Пенуганчипролу мандалында авыл. Телугу теле таралган.

# Анигандлападу
## География

Анигандлападу 16°53′31″ т. к. 80°17′13″ кч. о.-да урнашкан. Ул уртача 42 метр (141 фут) биеклегендә урнашкан.
# Чайкәнд (Дашкәсән)

Чайкәнд (әзери. Çaykənd) — Әзербайҗанның Дашкәсән районына караган авыл.
# Завадки (Мазовия воеводалыгы)

Завадки — Польшаның Мазовия воеводалыгы Пшасныш гминасында урнашкан авыл.

# Завадки (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Стаклы

Стаклы (белар. Стаклы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.

# Стаклы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Плана (авыл)

Плана — Болгариянең София шәһәр өлкәсендә урнашкан авыл. Панчарево һәм Столична җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Плана (авыл)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1250 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Монтекияне (Верона)

Монтекияне — Италиянең Венеция төбәге Ровере-Веронезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Монтекияне (Верона)
## Географиясе

Монтекияне Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Монтекияне (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ривьера (Варезе)

Ривьера — Италиянең Ломбардия төбәге Монтегрино-Вальтравалья өязендә урнашкан торак пункт.

# Ривьера (Варезе)
## Географиясе

Ривьера Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Ривьера (Варезе)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 443

NGC 443 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 443
## Тарихы

Әлеге галактика 1861 елда Алмания астрономы Генрих Луи д’Арре тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Юкарычулха (Имранлы)

Юкарычулха (төр. Yukarıçulha) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Имранлы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Миргалим Миңнегулов

Миргалим Миңнегулов, Миргалим Йосыф улы Миңнегулов (1935 елның 25 июне, СССР, РСФСР, ТАССР, Зәй районы, Апач) ― ерак араларга йөзүче диңгез капитаны, капитан—остаз, «чит илләрдәге хәрби хәрәкәтләр»дә катнашучы, Новороссийск Адмирал Ф. Ф. Ушаков исемендәге Дәүләт диңгез университетының Севастополь шәһәрендәге филиалы Суднолар йөртү кафедрасы өлкән укытучысы (2006 елдан).

# Миргалим Миңнегулов
## Тәрҗемәи хәле

1935 елның 25 июнендә Зәй районы Апач (Түбән Сармаш, Ирнә буе Сармашы, рус. Сармаш-по-Ирне) авылында туган. Әтисе ягыннан руханилар, морзалар нәселе булган Батыршага барып тоташа. Әтисе Йосыф Миңнегол улы (1909—1944) Бөек Ватан сугышында Белоруссия фронтында һәлак була. Дүрт бала әнисе Гайнелхәят Шәйхелислам кызы (1912―1999, хәзерге Сарман районы Сарайлы авылыннан) тәрбиясендә үсә. Энесе — Хатыйп Йосыф улы Миңнегулов (1939), КФУ профессоры. Сеңелесе Хәнифә Йосыф кызы (1943), РСФСР атказанган укытучысы (1990). Икенче сеңлесе Гөлнур (? ― 2021 елның ноябрендә вафат) ― 30 ел элемтә бүлеге җитәкчесе булып эшләгән .
Миргалим Миңнегулов башлангыч белемне 1942—1946 елларда туган авылында ала. Аннан күршедәге Пидәр (Федоровка) мәктәбендә укый. 1949―1951 елларда Казанда һөнәр училищесында электр белән эретеп ябыштыручы белгечлегенә укый. 1951―1957 елларда Таҗикстан ССР Ленинабад (2000 елдан Согыд) өлкәсе мәркәзе Ленинабад (1991 елдан Хуҗанд) шәһәреннән 50 км читтә урнашкан Табошар (2012 елдан Истикъләл) бистәсендәге (1993 елдан шәһәр) уран җитештерү белән шөгыльләнүче хәрби заводта алган белгечлеге буенча эшләгән. 1957―1961 елларда Совет Армиясендә танкист булып хезмәт иткән.

# Миргалим Миңнегулов
## Диңгезче

1961―1966 елларда ― Г. Я. Седов исемендәге Дондагы Ростов диңгез училищесы (2012 елдан Г. Я. Седов исемендәге Cу транспорты институты, филиал, ru) курсанты. Диңгез училищесын тәмамлагач, төрле судноларда матрос, штурман, капитан ярдәмчесе булып хезмәт иткән.
«Су транспорты инженеры–эксплуататоры» белгечлеге буенча Одесса диңгез флоты инженерлары институтын (2002 елдан Одесса милли диңгез университеты, ru) (1980, читтән торып) һәм «инженер-судно йөртүче» белгечлеге буенча Новороссийск югары инженерлык диңгез училищесын (2011 елдан Адмирал Ф. Ф. Ушаков исемендәге дәүләт диңгез университеты, ru) (1985) тәмамлаган.
1976―2004 елларда – ерак араларга йөзүче диңгез капитаны. Экипажы 80–220 кешедән торган эре диңгез (балык аулау, фәнни-тикшеренү, сәүдә һ. б.) суднолары белән җитәкчелек итә. Дөньяның барлык океаннарында, барлык диңгезләрендә диярлек йөзгән. КАР, Испания, Уругвай, Голландия, Йәмән, Греция, Италия, Чили һ. б. илләрдә вакытлыча яшәгән һәм эшләгән. «Чит илләрдәге хәрби хәрәкәтләр»дә катнашучы. СССР, Украина һәм кайбер чит илләрнең хөкүмәт бүләкләре алган. Күп кенә чит ил телләрен камил белә.
2004―2010 елларда ― Севастопольдәге Диңгез эзләү–коткару үзәге капитан-координаторы.
2006 елдан ― Адмирал Ф. Ф. Ушаков исемендәге Дәүләт диңгез университетының (Новороссийск) Севастополь шәһәрендәге филиалы Суднолар йөртү кафедрасы өлкән укытучысы. Маневр ясау һәм судно белән идарә итү, суднолар белән идарә итү фәннәреннән укыта.
# Каработак (Олы Кумак кушылдыгы)

Карабутак — Олы Кумак елгасы кушылдыгы. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Кумак елгасының уң ярыннан 115 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 47 км.

# Каработак (Олы Кумак кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Иглинск гидротөененнән Орск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 12010000412112200003192
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112200319
* Бассейн коды — 12.01.00.004
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Бланчард (Миссури)

Бланчард — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Бланчард (Миссури)
## Географиясе

Бланчард халык санын алу урыны мәйданы — 1,371518 км², 1,374654 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 310 метр биеклектә урнашкан.
# Шиелесай

Шиелесай (каз. Шиелісай) — Казакъстанның Актүбә өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Шиелесай
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Смарв

Смарв (фр. Smarves) — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
# Биркенбойль

Биркенбойль — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Биркенбойль
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,76 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 295 метр биеклектә урнашкан.
# Ретальията (Пяченца)

Ретальията — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Оттоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Ретальията (Пяченца)
## Географиясе

Ретальията Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ретальията (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эсенъюрт

Эсенъюрт (төр. Esenyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесенең Истанбул иленә караган бер илчедер.

# Эсенъюрт
## Географиясе

Илче мәйданы — 43,12 км².
# Идел буе

Идел буе — Иделгә якын урнашкан, аңа икътисади һәм географик яктан тартылучы җирләрнең атамасы.
Икътисади яктан Идел буе икътисади районына аерыла.
Тарихи һәм географик яктан түбәндәге өлкәләр аерыла:
* Чулман буе
* Югары Идел - Иделнең югары агымында булган җирләр (башыннан алып Оканың тамагына кадәр).
* Урта Идел — хәзерге Сембер, Пенза, Самара өлкәләре һәм Татарстан урнашкан җирләр.
* Түбән Идел — хәзерге Сарытау, Волгоград, Әстерхан өлкәләре һәм Калмыкия урнашкан җирләр.
# Ла-Ферте-сюр-Шьер

Ла-Ферте-сюр-Шьер (фр. La Ferté-sur-Chiers) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Кариньян кантонына карый.

# Ла-Ферте-сюр-Шьер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6.41 км².
# Йогунолук (Гөксун)

Йогунолук (төр. Yoğunoluk) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Гөксун илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Руня

Руня — Болгариянең Габрово өлкәсендә урнашкан авыл. Дряново җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Руня
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 434 метр биеклектә урнашкан.
# Сулыүзәк

Сулыүзәк (Сувлыозек, Сувлы-Узяк, Мамил-Елга) — Россия территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсе, Ырынбур өлкәсе, Башкортстан Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Олы Кызыл елгасының уң ярыннан 65 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 32 км. Үзәк сүзе элек коры елга, чокыр дигәнне аңлаткан.

# Сулыүзәк
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Магнитогорск гидротөененнәнИриклинск гидротөененә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 12010000312112200002110
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112200211
* Бассейн коды — 12.01.00.003
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Шентепе (Везиркөпрү)

Шентепе (төр. Şentepe) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Везиркөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (2147) Харадзе

(2147) Харадзе (лат. Kharadze) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2147) Харадзе
## Тарихы

1976 елның 25 октябрендә Ричард Уэст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 US» саналган.
# Ер-Хадыта

Ер-Хадыта — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Юмба кылымыгының сул ярына тамагыннан 27 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 60 км.

# Ер-Хадыта
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Салехард каласынан тамагына кадәр . Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300212115300035163
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115303516
* Бассейн коды — 15.02.03.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3