yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Stamina

Stamina (Латин телендә «серкәч» сүзеннән алынган) — ун бармак белән һәм клавиатурага карамыйча текст җыю өчен программа. Авторы: Алексей Казанцев.

# Stamina
## Функцияләре
### Клавишаларны искә төшерү өчен дәресләр

* База дәресләр

# Stamina
## Функцияләре
### Текст җыю тизлеген арттыру

* Чын текст белән эш
* Бергә килгән хәрефләр буенча дәресләр
* Тышкы файлдан текст җыю мөмкинчелеге
* Диктовка буенча текст җыю мөмкинчелеге
* Дәресләр мөхәррире

# Stamina
## Функцияләре
### Куллану җайлылыгы

* Берничә раскладка тәэмин итү мөмкинчелеге (рус, укр, US, UK, Dvorak…)
* Удобный интерфейс
* Таймер
* Корректировка белән төгәл сәгать → төгәл нәтиҗәләр
* Сеанс дәвамында тизлек үзгәрү графигы
* Көннәр һәм сеанслар буенча прогресс графиклары
* Статистика: ничә килобайт һәм күпме вакыт эчендә җыюны күрсәтү
* Виртуаль клавиатурада хәрефләрне һәм бармакларның эш өлкәләрен яктырту
* Көйләнә торган кыяфәт
* Агымдагы экран чишелешенә программа үлчәмнәренең автокөйләнеше

# Stamina
## Функцияләре
### Программа хасиятләре

* mp3-музыка + плей-лист тәэмин ителеше
* Кулланучыга бирелгән гамәлләр азатлыгы
* Классикка өстәп бармакларның альтернатив торышы да бар: «фыва—олдж» түгел, ә «ывам—толд».

# Stamina
## Тәнкыйть

Программаның интерфейсы дәресләр белән нинди тәртиптә эшләү турында төгәл күрсәтмә бирми дигән тәнкыйть бар. Кайвакыт кулланучылар өчен иң җәлеп итә торган хасияте — юмористик компонентасы тәнкыйтьләнә.

# Stamina
## Шулай ук карарга мөмкин

* ru:KTouch
* ru:SoloPad
* ru:Соло на клавиатуре
# Рамалде

Рамалде — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Порту муниципалитетына карый.

# Рамалде
## Географиясе

Мәйданы — 5,68 км².
# Ле Трозчаче (Перуҗа)

Ле Трозчаче — Италиянең Умбрия төбәге Губбио өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Трозчаче (Перуҗа)
## Географиясе

Ле Трозчаче Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ле Трозчаче (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ле Чамп (Валле д'Аоста)

Ле Чамп — Италиянең Валле д'Аоста төбәге Ла-Саль (Валле-д’Аоста) өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Чамп (Валле д'Аоста)
## Географиясе

Ле Чамп Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Ле Чамп (Валле д'Аоста)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бюлерталь

Бюлерталь (алман. Bühlertal) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Бюлерталь
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 17,68 км² (1992). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 196 метр биеклектә урнашкан.
* Бюлерталь - Bühlertal
# Ирена Попова

Ирина Ольгердовна Попова (1912 елның 22 июне — 2008 елның 3 мае) — совет авыл хуҗалыгы алдынгысы, Красноярск краеның Кан районы «Заветы Ильич» колхозы агрономы, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1949).

# Ирена Попова
## Тәрҗемәи хәле

Ирина Ольгердовна Попова 1912 елның 22 июнендә Харьков губернасының Харьков шәһәрендә Харьков таможнясы чиновнигы — поляк гаиләсендә туа..
1918 елның җәеннән башлап, Ватандашлар сугышы чорында Винница өлкәсендә туганнары янында яши. 1919 елда әтисе вафат була, ә олы абыйсы яшерен рәвештә туган җирен ташлап китәргә омтыла, ләкин тотыла. 1930 елда бөтен гаиләне Себергә Кан районына спецпоселениега җибәрәләр. Авыл хуҗалыгы техникумын тәмамлап, Ирена Төньяк машина-трактор станциясендә, ә аннары Кан районының тәҗрибә станциясендә эшли башлый..
1947 елдан "Заветы Ильича" колхозында агроном булып эшли, эш нәтиҗәләре буенча Ленин ордены белән бүләкләнә.
1948 елгы эш нәтиҗәләре буенча ул бөртеклеләрне ун кырлы чәчү әйләнешенә ирешә, бу шунда ук бөртеклеләрнең югары уңышына китерә — һәр гектардан уртача 30,8 центнер бодай алына. Гомуми чәчү мәйданы 287,3 гектар тәшкил итә.
ССРБ Югары Советы Президиумының 1949 елның 21 февралендәге Указы белән авыл хуҗалыгында югары нәтиҗәләргә ирешкәне һәм уңышны җыеп алуда рекорд күрсәткечләре өчен Ирена Ольгердовна Поповага Социалистик Хезмәт Каһарманы исеме бирелә, ул Ленин ордены һәм «Урак һәм Чүкеч» медале белән бүләкләнә.
Авыл хуҗалыгында артабан да эшләвен дәвам итә. Халык хуҗалыгы казанышлары күргәзмәләрендә даими катнаша. 1958 елның декабрендә Саратов өлкәсенә күчеп килә, Энгельс тирмән (?) комбинатында агроном-орлыкчы булып эшли башлый. 1961 елдан бирле районның авыл хуҗалыгы идарәсендә эшли. 1967 елда лаеклы ялга чыга..
Ирина Ольгердовна Попова Энгельс шәһәрендә яшәгән, 2008 елның 3 маенда вафат була.

# Ирена Попова
## Бүләкләре

* «Урак һәм Чүкеч» медале (21.02.1949)
* Ленин ордены (12.04.1948, 21.02.1949)
* башка медальләр
# «Сөләйман» мәчете

«Сөләйман» мәчете:
* «Сөләйман» мәчете (Мәлләтамак, 2004).
* «Сөләйман» мәчете (Казан, Левченко, 2023).
# Әтнәш (Ормар районы)

Әтнәш (чуаш. Атнаш, рус. Атнаши) — Чуашстанның Ормар районында урнашкан авыл.

# Әтнәш (Ормар районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Әтнәш (Ормар районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 48 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (95%) алып тора.
# Ле-Лу-дю-Лак

Ле-Лу-дю-Лак (фр. Le Lou-du-Lac) — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
# Туфан Миңнуллин премиясе

Туфан Миңнуллин премиясе, Туфан Миңнуллин исемендәге премия (рус. Премия имени Туфана Миннуллина) — драматургия өлкәсендә Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгы һәм Татарстан Республикасы Язучылар берлеге тарафыннан гамәлгә куелган әдәби премия. Күләме — 50 мең сум.

# Туфан Миңнуллин премиясе
## Статус

Җәмгыятьтә зур резонанс алган һәм әдәби һәм театр җәмәгатьчелеге тарфыннан югары бәя бирелгән, Татарстан театрларында куелган иң яхшы драматик әсәрләр, Туфан Миңнуллинның тормыш һәм иҗатын өйрәнүгә багышланган китаплар өчен бирелә.

# Туфан Миңнуллин премиясе
## Тарих

    Төп мәкалә: Туфан Миңнуллин
2015 елда (язучының 80 яшьлек юбилее елында) драматург Туфан Миңнуллинның (1935—2012) исемен мәңгеләштерүгә өлеш кертү максатында Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгы һәм Татарстан Республикасы Язучылар берлеге тарафыннан гамәлгә куелган.
Туфан Миңнуллин исемендәге премиягә кандидат Татарстан Язучылар берлегенең чираттагы Идарә утырышында карала.
Премия, кагыйдә буларак, ТР Язучылар берлегенең әдәби ел нәтиҗәләренә багышланган гомуми җыелышында Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгы вәкиле катнашында тапшырыла.

# Туфан Миңнуллин премиясе
## Лауреатлар

* 2015 ел — Мансур Гыйләҗев
* 2017 ел — Рәдиф Сәгъди
* 2018 ел — Хәбир Ибраһим
* 2019 ел — Әмир Камалиев (Аманулла, 1960—2019) — вафатыннан соң
* 2020 ел — Данил Салихов
* 2023 ел — Зөлфәт Хәким
* 2024 ел — Айгөл Әхмәтгалиева
* 2025 ел — Альберт Гаделшин

# Туфан Миңнуллин премиясе
## Түбән Кама театры премиясе

    Төп мәкалә: Түбән Кама татар дәүләт драма театры
2012 елдан Туфан Миңнуллин исемен йөртүче театрда 2017 елда «Туфан Миңнуллин исемендәге театраль премия» булдырыла. Премия булдыруның төп максаты: Түбән Кама татар дәүләт драма театрын үстерүгә зур хезмәт куйганнары һәм театр сәнгатендәге казанышлары өчен артистларны һәм сәнгать эшчәннәрен бүләкләү һәм Туфан Миңнуллин исемен мәңгеләштерүгә өлеш кертү.
Премиянең иң беренче лауреатлары — ТР атказанган артисты Гөлназ Фәхразиева һәм Түбән Кама театрының чишмә башында торучы артистларының берсе Гөлнура Галиева.
# Моштейру (Лажеш-даш-Флореш)

Моштейру — Португалиянең Азор утраулары округына керә торган фрегезия. Лажеш-даш-Флореш муниципалитетына карый.

# Моштейру (Лажеш-даш-Флореш)
## Географиясе

Мәйданы — 6,2 км².
# Корманай (Мари Иле)

Корманай (чирм. Турша Лук, рус. Курманаево) — Мари Илнең Медведево районында урнашкан авыл.

# Корманай (Мари Иле)
## Сәгать поясы

Корманай (Мари Иле) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Корманай (Мари Иле)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (86,6%), руслар (13,4%).
# Америка Виргин утрауларында ислам

Америка Виргин утрауларында ислам (ингл. Islam in the United States Virgin Islands, гарәп. الإسلام في جزر العذراء الأمريكية‎) ― азчылык дине. Хәзерге вакытта әлеге территориядә 1 200 гә якын мөселман яши.

# Америка Виргин утрауларында ислам
## Тарих

АКШ Үзәк разведка идарәсенең Бөтендөнья фактлар белешмәсе нигезендә, АКШ хөкүмәте тарафыннан идарә ителүче утрауларда (Кариб диңгезендәге тугыз утраудан торган төркем) яшәүчеләрнең (87 146 кеше, 2020 елга) 95 % тан артыгы үзләрен христианнар дип атый (шул исәптән, 65,5 % ы – протестантлар, 27,1 % ы – католиклар һ. б.). 6 % ы ― азчылык диннәр (Растафари(ингл.)татар., Яһүд дине, Буддачылык, Һинд дине, Ислам) тарафдарлары. Алар бирегә Европа, Якын Көнчыгыш һәм Кариб диңгезе бассейны илләреннән XVIII гасырдан башлап күчеп килгән. Даниянең Вест-Һинд ширкәте тарафыннан утрауларда шикәр плантацияләре барлыкка килгәч, Африкадан коллар китерү башлана. Коллар арасында мөселманнар да була.

# Америка Виргин утрауларында ислам
## Тарих
### Яңа заман

Ислам дине әлеге территориядә 1960-еллардан үсә башлый, мөселманнар, нигездә, башка Кариб утрауларыннан, Көньяк Азиядән, Якын Көнчыгыш илләреннән эш табу максатында килә. Алар үз гаиләләрен алып килә һәм ахыр чиктә утрауларда төпләнә. Хәзерге вакыта Америка Виргин утрауларында ислам динен гарәпләр (фәлистыйнлылар, мисырлылар, иорданиялеләр), пакистанлылар, африкалылар һәм АКШның континенталь өлешеннән бирегә күчеп килгән 500ләп мөселман тота.

# Америка Виргин утрауларында ислам
## Ислам оешмасы

Биредә бердәнбер ислам оешмасы – «Нур Әһлүс Сөннә мәчете» коммерцияле булмаган бәйсез оешмасы. Кайбер кыенлыкларга карамастан, мөселманнар арасында бердәмлек хисен саклау өчен көрәш алып барыла. Мөселманнар, күбесенчә христианнар яшәгән утрауларда ислам динен тотуда өмет хисе булсын өчен, бергә җыелырга тырышалар.

# Америка Виргин утрауларында ислам
## Мәчет

АКШның Виргин утрауларында беренче ислам үзәген төзү 1978 елда Сент-Томас утравында(ингл.)татар. урнашкан башкала Шарлотта-Амалиядә(ингл.)татар. әлеге территориядә беренче мәчеткә – Мөхәммәт мәчетенә (Muhammad Mosque) нигез салынудан башлана. Соңрак мәчетнең исеме Нур мәчете (Masjid Nur Ahl-Us Sunnah) итеп үзгәртелә. Сент-Томас утравында туризмга төп икътисади эшчәнлек сыйфатында зур әһәмият бирелә, шуңа күрә биредә төрле илләрдән турист сыйфатында килгән мөселманнарны кабул итәләр. Нур мәчете җәмгыять әгъзалары өчен дини белем бирү һәм дини бәйрәмнәр-күңел ачу чаралары уздыра.

# Америка Виргин утрауларында ислам
## Ислам уку йорты

1998 елда Санта-Крус утравында(ингл.)татар. беренче ислам уку йорты ― Iqra academy (www.iqravi.org) ачыла. Академия мөселманнарга да, мөселман булмаган балаларга да (шул исәптән кыз балаларга да) белем бирү өчен салынган. Биредә мәктәпкәчә яшьтән (балалар бакчасы) алып уникенче сыйныфка кадәр укучылар дингә нигезләнгән белем ала. 7 акрдан артык мәйданны биләүче кампустан тропик табигатькә һәм Кариб диңгезенә матур күренеш ачыла.
# Югары Атык

Югары Атык (чуаш. Ҫӑл Атӑк, рус. Верхнее Атыково) — Чуашстанның Батыр районында урнашкан авыл.

# Югары Атык
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Югары Атык
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 336 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Малпика-ду-Тежу

Малпика-ду-Тежу — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. Каштелу-Бранку муниципалитетына карый.

# Малпика-ду-Тежу
## Географиясе

Мәйданы — 246,1 км².
# Җастин Трүдо

Җастин Трүдо (25 декабрь 1971(1971-12-25) (53 яшь), Оттава, Канада — , ) — сәясәтче, министр, адвокат, хокук белгече, Канада премьер-министры (4 ноябрь 2015 – 6 гыйнвар 2025), Канада Либераль фиркасе җитәкчесе (15 апрель 2013 – 9 март 2025), Канада җәмәгаләр пулаты әгъзасы (14 октябрь 2008), Канада хөкүмәтара эшләр министры (4 ноябрь 2015 – 18 июль 2018), Канада җәмәгаләр пулаты әгъзасы (2 май 2011), Канада җәмәгаләр пулаты әгъзасы (21 октябрь 2019), Канада җәмәгаләр пулаты әгъзасы (20 сентябрь 2021).
# Әлмән (Кузлаука районы)

Әлмән (чуаш. Элменкасси, рус. Альменево ) — Чуашстанның Кузлаука районында урнашкан татар авылы.

# Әлмән (Кузлаука районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 157 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: татарлар (100%).

# Әлмән (Кузлаука районы)
## Шәхесләр

* Хәмит Кави (1906-1944), язучы.
# Знамьянка

Знамьянка (укр. Знам'янка, рус. Знаменка) — Украинаның Кировоград өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 21000 кеше.

# Знамьянка
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Знамьянка Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.

# Знамьянка
## Тарих

1869 елда нигезләнгән.

# Знамьянка
## Халык

Туган тел буенча состав, 2001: украин теле — 79,1%, рус теле — 19,9%.
# Сюндюково

Сюндюково (чуаш. Ҫичӗпӳрт, рус. Сюндюково) — Чуашстанның Мария Посады районында урнашкан авыл.

# Сюндюково
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Сюндюково
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 408 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%) алып тора.
# Кече Орша

Кече Орша (чирм. Изи Ӧрша, рус. Малая Орша) — Мари Илнең Оршанка районында урнашкан авыл.

# Кече Орша
## Сәгать поясы

Кече Орша Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кече Орша
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (97,4%), руслар (2,6%).
# Кече Акашы

Кече Акашы (чирм. Изи Окаш, рус. Малое Акашево) — Мари Илнең Медведево районында урнашкан авыл.

# Кече Акашы
## Сәгать поясы

Кече Акашы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кече Акашы
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Лаэл (Нью-Йорк)

Лаэл — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Лаэл (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Лаэл (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 46,98 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 297 метр биеклектә урнашкан.
# Сукыр бастыру ысулы

Сукыр язу ысулы - клавиатурага тиз һәм төгәл язу сәнгате, бу сезгә ачкычларны визуаль контрольдә тотмыйча эшләргә мөмкинлек бирә. Аны куллану вакытында бармаклар автоматик рәвештә дөрес хәрефләр табалар, бу тизлекне тизләтә һәм бастыру нәтиҗәлелеген күтәрә.

# Сукыр бастыру ысулы
## Сукыр бастыру ысулының төп өстенлекләре

* Басу тизлеген арттыру: Автоматик ачкыч табу ярдәмендә сукыр бастыру ысулы башка ысулларны куллануга караганда тизрәк бастырырга мөмкинлек бирә.
* Арганлыкны киметү: клавиатурага даими карамаска, күз һәм кул арыганлыгын сизелерлек киметә, бу компьютерда күп вакыт үткәрүчеләр өчен аеруча мөһим.
* Яхшыртылган төгәллек: Сукыр бастыруның регуляр практикасы язу төгәллеген яхшырта, бу мөһим документлар белән эшләгәндә аеруча мөһим.

# Сукыр бастыру ысулы
## Сукыр бастыру ысулын өйрәнегез

Сукыр бастыру ысулын үзләштерү өчен, бу осталыкны үзләштерергә ярдәм итүче бик күп онлайн курслар, кушымталар һәм квалификацияле укытучылар бар. Түбәндә бу процесста файдалы булган популяр ресурслар бар:
* "Клавиатурада соло" - махсус симуляторларда практика үткәрү мөмкинлеге булган сукыр бастыру ысулы белән тренинг тәкъдим итүче онлайн курс.
* Тип язу клубы - он-лайн платформа, анда сукыр бастыру ысулы буенча төрле курслар һәм дәресләр бар.
* Google Клавиатурасы - сукыр язу һәм практик биремнәр дәресләрен үз эченә алган Google'дан бушлай онлайн курс.
Сукыр бастыру ысулын үзләштерүдә югары нәтиҗәләргә ирешү өчен регуляр практика һәм түземлек кирәклеген онытмаска кирәк.
# Носа-Сеньора-да-Пиедади

Носа-Сеньора-да-Пиедади — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. Оурен муниципалитетына карый.

# Носа-Сеньора-да-Пиедади
## Географиясе

Мәйданы — 20,52 км².
# Янду

Янду (чуаш. Янду, рус. Янду) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Янду
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Янду
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 28 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Ле-Гранж-ле-Руа

Ле-Гранж-ле-Руа (фр. Les Granges-le-Roi) — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
# Пивденноукрайинск

Пивденноукрайинск (укр. Південноукраїнськ, рус. Пивденноукраинск) — Украинаның Николаев өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 40378 кеше (2014).

# Пивденноукрайинск
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Пивденноукрайинск Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.

# Пивденноукрайинск
## Тарих

1976 елда нигезләнгән.

# Пивденноукрайинск
## Халык

Туган тел буенча состав, 2001: украин теле — 66,5%, рус теле — 31,4%.
# Лауфенбург (Баден)

Лауфенбург (алман. Laufenburg) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Лауфенбург (Баден)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 23,58 км² (1978). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 337 метр биеклектә урнашкан.
# Гришунята (Мари Ил)

Гришунята (чирм. Гришунята, рус. Гришунята) — Мари Илнең Оршанка районында урнашкан авыл.

# Гришунята (Мари Ил)
## Сәгать поясы

Гришунята (Мари Ил) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Гришунята (Мари Ил)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Ceyms Karlayl

Ser Ceyms Karlayl (ingl. James Carlisle; 1937 yılnıñ 5 avgustı, Bolands) — Antigua häm Barbuda däwlät häm säyäsi eşleklese. İlneñ elekkege general-gubernatorı, premyer-ministr Vir Börd tarafınnan 1991 yılda saylanğan häm 2007 yılnıñ iyün ayına qädär eşlägän. İzge Mixail häm İzge Georgiy ordenı belän büläklängän.

# Ceyms Karlayl
## Biografiäse

1937 yılnıñ 5 avgustında Antiguadağı Bolands awılında tuğan. Başlanğıç belemne Bolands däwlät mäktäbendä alğan, ä annarı London şähär universitetında belem aluwın däwam itü öçen Böyekbritaniägä küçengän. Annarı Dandi universitetında stomatologiä bakalavrı däräcäsen alğan. Antigua häm Barbudağa qaytqaç, şäxsi praktika belän şöğellänä başlağan. 1991 yılda Amerika lazerlı stomatologiä mäktäben tämamlağan. Antigua häm Barbudada häm Böyekbritaniädä tabib bulğan.
Cidençe kön adventistı bulıp tora. Şulay itep, şimbä könne räsmi burıçların ütämägän häm räsmi çaralarda qunaqlarğa alkohol’ birmägän. Anıñ üz süzläre buyınça, bu qayber fiker qarşılıqlarınıñ çığanağı bulğan.
# Яңа Тойдеряково

Яңа Тойдеряково (чуаш. Ĕнел, рус. Новое Тойдеряково ) — Чуашстанның Ялчык районында урнашкан тавыл.

# Яңа Тойдеряково
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 382 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
# Шайгильдино

Шайгильдино (чуаш. Шайкилт, рус. Шайгильдино) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Шайгильдино
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Шайгильдино
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 110 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Ондатра

Ондатра яки мускус күсесе (халык телендә "су күсесе" дип тә йөртелә) (Ondatra zibethicus) — куе көрән төстәге кыйммәтле тиреле әрләнсыманнар гаиләлегеннән кимерүче җир-су җәнлеге (су күсесе), ондатра ыругының бердәнбер төре.
Суда, җирдә дә торучы кимерүче хайван, Төньяк Америкадан чыккан, Ауразиядә, шул исәптән Россия климатында җайлашкан. Татарстан сулыкларында яши, шул исәптән Казанның Кабан күлләрендә, Болак, Казансу, Идел елгаларында бар.

# Ондатра
## Тасвир

Тышкы кыяфәте буенча күсегә охшаш, еш кына ул мускус күсесе дип йөртелә, ләкин гади соры күсегә караганда шактый зуррак була.
Зур ондатра авырлыгы 1,8 кг, гадәттә 1-1,5 кг, тәне озынлыгы - 25-36 см, койрыгы озынлыгы 18-36 см. Иреннәре кондызларда кебек.
Ондатра тиресе каты куе чәчләрдән тора, су үткәрмәүчән, аркасы төсе кызгылт сөрән, коңгырт сары, кара да була, ачык төстәге түш.
Ондатра канында гемоглобин югары дәрәҗәсе күзәтелә.
Тәүлек буе актив. Яр буе һәм су үсемлекләрен ашый (камыш һ.б.), сирәкрәк моллюск, бака, кечкенә балыклар ашый.
Яшәү өчен яр буенда өн яки өйкәй (хатка) ясый, кайбер өн озынлыгы 2-3 м, хәттә 10 м тәшкил итә.
Ондатра анасы 7-8 бала таба.
Ондатра күреге бик бәяләнә, ите ашарга яраклы, Төньяк Америкада кулланыла.

# Ондатра
## Тарих

1905 елда ондатра Америкадан Аурупага китерелә (Праһа).
1926 елда Россиягә китерелә, 1927-1928 елдан бирле Казан сулыкларында яши. 1928 елда Кабан күленә җибәрелгән.
# Хәмидреза Горбани

Хәмидреза Горбани (фар. حمیدرضا قُربانی, ингл. Hamidreza Ghorbani, 30.07.1991, Исфахан, Иран) — фарсы телле җырчы, җыр авторы һәм композитор. Рәсми карьерасын 2017 елда башлый.
Хезмәттәшлек иткән Европа һәм Америка җырчылары һәм музыкантлары арасында Сара Ребекка, Питер Балтес(рус.)татар., Шей Уотсон һ.б. керә. Иранда заманча дөнья музыкасын популярлаштыручыларның берсе дип санала.

# Хәмидреза Горбани
## Дискография
### Студия альбомнары

* Songs Of Hope And Peace (2021)
* Love Is Enough (2021)
* Life Goes On (2022)
# Ойш-да-Рибейра

Ойш-да-Рибейра — Португалиянең Авейру округына керә торган фрегезия. Агеда муниципалитетына карый.

# Ойш-да-Рибейра
## Географиясе

Мәйданы — 3,38 км².
# Шоркино (Ядернә районы)

Шоркино (чуаш. Шоркка, рус. Шоркино ) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429065. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253848006. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000011700.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Шоркино (Ядернә районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 45 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
# Ле-Маньи (Эндр)

Ле-Маньи (фр. фр. Le Magny) — Франциянең Эндр департаментында урнашкан коммуна.
# Катергино

Катергино (чуаш. Катӗркасси, рус. Катергино ) — Чуашстанның Кузлаука районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429438. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97219825005. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100800002500.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Катергино
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).