yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# NGC 6107

NGC 6107 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6107
## Тарихы

Әлеге галактика 1880 елда Франция астрономы Edouard Stephan тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 80.01 см (31.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Рабига күле

Рабига күле — Россиядәге күл, Болгар шәһәренең төньяк-көнбатыш чигендә Татарстан Республикасының Спас районы территориясендә, Идел елгасының сулъяк яр буе террасасында урнашкан.

# Рабига күле
## География

Күл формасы түгәрәк, озынлыгы 150 м һәм уртача киңлеге 135 м. Күлнең су өслегенең мәйданы 2,36 га тәшкил итә. Иң зур тирәнлеге 5,5 м га җитә, уртача тирәнлеге 2,5 м га тигез.

# Рабига күле
## Гидрология

Идел елгасының югары террасасында урнашкан карст күле. Күлнең төбе комлы. Су өсте тигезлеге диңгез өсте тигезлегеннән 64 м биеклектә урнашкан. Ярлары нарат һәм каен өстенлек иткән катнаш урман белән капланган.
Күл рекреацион (саулыкны ныгыту) максатларда файдаланыла.
# HSD17B12

HSD17B12 (ингл. Hydroxysteroid 17-beta dehydrogenase 12) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сәфикүрд (Горанбой)

Сәфикүрд (әзери. Səfikürd) — Әзербайҗанның Горанбой районына караган авыл.
# Аулпи (Казерта)

Аулпи — Италиянең Кампания төбәге Сесса-Аурунка өязендә урнашкан торак пункт.

# Аулпи (Казерта)
## Географиясе

Аулпи Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Аулпи (Казерта)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тирсхайм

Тирсхайм — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Тирсхайм
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Тирсхайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 24,42 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 551 метр биеклектә урнашкан.
# Гофер (Валле д'Аоста)

Гофер — Италиянең Валле д'Аоста төбәге Грессоне-Ла-Трините өязендә урнашкан торак пункт.

# Гофер (Валле д'Аоста)
## Географиясе

Гофер Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Гофер (Валле д'Аоста)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Радоево

Радоево (серб. Радојево) — Сербиянең Воеводина автоном крае Нова-Црня җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Радоево
## Географиясе

Урта Дунай тигезлегенең көньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 65 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Радоево
## Климаты

Климат уртача, континенталь. Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Июльнең уртача температурасы 22 — 24 °C, гыйнварның -1,2 — 2,6 °C. Явым-төшем күләме елына 550-750 мм.
# Вепице

Вепице (чех. Vepice) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Коваржов районында урнашкан авыл.

# Вепице
## Географиясе

Мәйданы — 2,845 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Вепице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Вепице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Вепице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 199 |
| 1880 | 197 |
| 1890 | 182 |
| 1900 | 189 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 186 |
| 1921 | 180 |
| 1930 | 162 |
| 1950 | 106 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 101 |
| 1970 | 101 |
| 1980 | 85 |
| 1991 | 55 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 48 |
| 2011 | 46 |
| 2021 | 39 |
# Скай-Велли (Калифорния)

Скай-Велли — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Скай-Велли (Калифорния)
## Географиясе

Скай-Велли халык санын алу урыны мәйданы — 62,985641 км², 62,856017 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 994 Фут биеклектә урнашкан.
# Лабати-д’Андор

Лабати-д’Андор (фр. Labatie-d'Andaure һәм фр. La Bâtie-du-Doux) — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
# Милияни (Мачерата)

Милияни — Италиянең Марке төбәге Сан-Северино-Марке өязендә урнашкан торак пункт.

# Милияни (Мачерата)
## Географиясе

Милияни Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Милияни (Мачерата)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мостафа (Бакалы районы)

Мостафа — Башкортстанның Бакалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452662, ГАТОБК коды — 80207834001.

# Мостафа (Бакалы районы)
## Авыл белән бәйле шәхесләр

* Әкмалетдин Әхмәтгәрәев
# Аза Аминтаева

Аза Магомедовна Аминтаева ( 1920 елның 1 апреле, Дзауджикау - 1997, Мәскәү ) - совет һәм рус пианисты, концертмейстер . РСФСРның мактаулы мәдәният эшлеклесе (1971), Дагстан Автономия Совет Социалистик Республикасының Халык рәссамы (1971).

# Аза Аминтаева
## Биографиясе

Аза Магомедовна Аминтаева 1920 елның 1 апрелендә Дзауджикау (хәзерге Владикавказ) шәһәрендә туган. Махачкалада башлангыч музыкаль белем алган. 1941 елда ул Мәскәү консерваториясенең музыка училищесын, 1949 елда - Яков Владимирович Флиер классында Мәскәү консерваториясен тәмамлый . Ул Сергей Михайлович Саймонов белән концертмейстерлыкны өйрәнгән.
1937-1941 елларда Мәскәүдәге Кызыл Армиянең Техник Технология Институтында концертмейстер була. 1942 елда - Саратовтагы Сатира һәм рецензия театрында, 1943 елда - Орджоникидзедагы Төньяк Осетия радио комитетының Кече симфоник оркестрында (хәзерге Владикавказ), 1946-1949 елларда - Мәскәүдәге Автомобиль сәнәгате министрлыгында, 1947-1949 елларда - Мәскәү консерваториясендә мәктәптә, 1950-1953 елларда - СССР Хәрби-диңгез көчләренең җыр һәм бию ансамблендә эшли.
1953-1993 елларда Мәскәү консерваториясендә эшли. Биредә ул вокал һәм тынлы уен кораллары классларын алып бара, Советы концертмейстерлар рәисе була. Озак вакыт Мстислав Леонидович Ростроповичсыйныфында эшли. Ул аны илдә иң яхшы пианисткаларның берсе дип санаган. Ростропович һәм аның укучылары белән бергә Аза Аминтаева үз илендә һәм чит илләрдә күп санлы гастрольләр оештыра. Ул А. И. Хачатурян, Д. Д. Шостакович, С. А. Габәйдуллина, Т. Н. Хренников, Д. Б. Кабалевский, А. А. Бабаджанян һәм башка композиторлар әсәрләренең беренче башкаручысы да була.
Мактаулы дипломнар һәм күпсанлы ярышларның сертификатлары белән бүләкләнгән.
# Мелаг

Мелаг (фр. Mélagues) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Кос-Ружье кантонына карый.

# Мелаг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 44,51 км².
# Кодыкагач

Кодыкагач (каз. Құдықағаш) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Кодыкагач
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# NGC 428

NGC 428 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 428
## Тарихы

Әлеге галактика 1786 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Врбица (Арандҗеловац)

Врбица (серб. Врбица ) — Сербиянең Шумади округы Аранҗеловатс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Врбица (Арандҗеловац)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 260 метр биеклектә урнашкан.

# Врбица (Арандҗеловац)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Каркась-Я

Каркась-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Төньяк Сосьва елгасының сул ярыннан 364 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 91 км.

# Каркась-Я
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020200112115300025540
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302554
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Маңгыстау Тәҗрибәлек Ботаника Бакчасы

Маңгыстау тәҗрибәлек ботаника бакчасы 1972 елда Маңгыстау өлкәсенең Актау шәһәрендә нигезләнгән. КР Мәгариф һәм фән министрлыгының Ботаника һәм фитоинтродукцияләр департаменты карамагында. Мәйданы 37,9 га. Көнбатыш Казакъстанның сирәк һәм җирле үсемлек төрләрен өйрәнү белән шөгыльләнә. Хәзер бакчада ачыклык үсемлекләре, киң яфраклылар, башка төбәкләрдән китерелгәннәр, җирле флора, җиләк-җимеш, бөрмәкәйлеләр, декоратив-чәчәкле үсемлекләрнең яңа төрләре, азык культуралары бүлекчәләре эшли.

# Маңгыстау Тәҗрибәлек Ботаника Бакчасы
## Юнәлешләр

Ботаника бакчасының төп фәнни-тикшеренү юнәлешләре: *башка урыннардан кертелгән үсемлекләрне акклиматизацияләү;
* төрләрнең үсешен һәм аларның уңайсыз климат шартларында биоэкологик үзенчәлекләрен ачыклау,
* интродуцентларны карау;
* үсемлекчелекнең агротехникасын һәм аларның үрчү закончалыкларын күзәтү;
* Маңгыстау төбәгендә үсемлекләр запасларын өйрәнү һәм аеруча кыйммәтле төрләрне хуҗалыкта файдалану; *бакчачылык һәм парк корылмаларын оештыру.

# Маңгыстау Тәҗрибәлек Ботаника Бакчасы
## Флора

Бакчада 79 югары үсемлек ыругына караган 191 төр бар. Мәсәлән: Роза чәчәклеләрнең 18 төре, Астралыларның 24 төре, Ярмалылар гаиләсенең 16 төре, Кузаклылар гаиләсенең 12 төре.
Нигездә биологик таксоннарның 47 процентын куаклар, 22 процентын агачлар, 24 процентын күпьеллык үләнле үсемлекләр һәм 2,5 процентын берьеллык үсемлекләр тәшкил итә. Хәзерге вакытта бакча коллекциясендә 51 бик сирәк төр бар. Шуларның 19ы киң яфраклы (Төркестан теле, Каспий Карамаласы һ. б.); 14е җиләк-җимешле (Ледебур баданы, Недзвец алмасы һ. б.); 12се ылыслы (Зеравшан артышы, Төркестан артышы һ. б.); 6сы декоратив-чәчәкле (Кыр юасы, Коленати кыңгырау чәчәге һ.б.) үсемлекләр.
Бакчачылык һәм парк төзелеше белән бергә, ландшафт архитектурасы эшләре дә башкарыла. Хезмәткәрләр тарафыннан үсемлекләрнең эстетик бәяләренең комплекслы шкаласы, китерелгән кыйммәтле үсемлекләрне билгеләү шкаласы; Маңгыстау туфракларын системалаштыру һәм мелиорация планы; соры һәм көлсу-соры туфракның агрохимик күрсәткечләренең экспресс диагностикасы төзелгән, интродуцентларның экологик характеристикасын формалаштыру принциплары билгеләнгән.
# Арбатур

Арбатур — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулым елгасының сул ярыннан 648 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.

# Арбатур
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010400212115200017791
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115201779
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Бжозовиця-Дужа (Люблин воеводалыгы)

Бжозовиця-Дужа — Польшаның Люблин воеводалыгы Конколевница-Всходня гминаcында урнашкан авыл.

# Бжозовиця-Дужа (Люблин воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сан-Марти-де-Риукорб

Сан-Марти-де-Риукорб (кат. Sant Martí de Riucorb) — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Сан-Марти-де-Риукорб
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 34,9 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 409 метр биеклектә урнашкан.
# Тёпен

Тёпен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Тёпен
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Тёпен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 20,8 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 516 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 7605

NGC 7605 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7605
## Тарихы

Әлеге галактика 1864 елда Алмания астрономы Albert Marth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Тала (Неня кушылдыгы)

Тала — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Неня елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Тала (Неня кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100212115100001059
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100105
* Бассейн коды — 13.01.01.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# (18588) 1997 YO9

(18588) 1997 YO9 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18588) 1997 YO9
## Тарихы

1997 елның 25 декабрендә NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 YO9» саналган.
# Багсарай (Терме)

Багсарай (төр. Bağsaray) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Терме илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Липско (Карпатасты воеводалыгы)

һәм
Липско — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Нароль гминасында урнашкан авыл.

# Липско (Карпатасты воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Президенти-Пруденти

Президенти-Пруденти — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Президенти-Пруденти
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 562,794 км².
# Бранавичы

Бранавичы (белар. Бранавічы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Слуцкий районында урнашкан авыл.

# Бранавичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Негара Даһа

Негара Даһа - ул хәзерге Индонезиядә, Көньяк Калимантан провинциясендә Хулу Сунгаи Селатан регентлыгында урнашкан булган Һинду патшалыгы.

# Негара Даһа
## Хөкемдарлары исемлеге

* Раден Секарсунгсанг
* Маһараджа Сари Кабуранган
* Маһараджа Сукарама
* Маһараджа Мангкубуми
* Маһараджа Туменггунг
# Кессуа

Кессуа (фр. Quessoy) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Плентель кантонына карый.

# Кессуа
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,10 км².
# Мотоваловка

Мотоваловка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулка елгасының уң ярыннан 24 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Мотоваловка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010400212115200017746
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115201774
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Хатунан (Чат)

Хатунан (төр. Hatunan) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Чат илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Медянка (Медянка №3414 кушылдыгы)

Медянка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Медянка №3414 елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Медянка (Медянка №3414 кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300312111100034181
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103418
* Бассейн коды — 10.01.03.003
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Банту телләре

Банту телләре - Нигер-Конголез телләр гаиләсенә кергән телләр. Язулары Мвангвего әлифбасы (Чева теле һәм Малавиның башка телләре), Мандомбе әлифбасы (Конго Демократик Республикасының Банту телләре) һәм Исибһеке Соһамбву яки Дитема тса Диноко (Көньяк Банту телләре өчен) язуына нигезләнгән. Барлык диярлек Банту телләре SVO сүз тәртибенә ия, әмма кайбер чыгарылмалар бар, мәсәлән, Нен телендә сүз тәртибе SOV.
# Баффало (Техас)

Баффало — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Баффало (Техас)
## Тарихы

Баффало шәһәре 1872 елда нигезләнгән.

# Баффало (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 12,236048 км², 11,332936 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 117 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Биринҗи Шыхлы

Биринҗи Шыхлы (әзери. Birinci Şıxlı) — Әзербайҗанның Газах районына караган авыл.
# Зембожице-Подлесьне

Зембожице-Подлесьне — Польшаның Люблин воеводалыгы Конопница гминаcында урнашкан авыл.

# Зембожице-Подлесьне
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# ATF3

ATF3 (ингл. Activating transcription factor 3) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Тирмез

Тирмез (үзб. Termiz, Термиз) — Үзбәкстанның Сөрхандәрья өлкәсендә урнашкан шәһәр.

# Тирмез
## Тарих

Шәһәр статусын 1929 елдан башлап йөртә.

# Тирмез
## Шәхесләр

* Шәхсәнәм Әсфәндиярова
# Ливезиле (Тимиш)

Ливезиле — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. Ливезиле (коммуна, Тимиш) коммунасына карый.

# Ливезиле (Тимиш)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 77 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вендкови

һәм
Вендкови — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Тчев гминасында урнашкан авыл.

# Вендкови
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Саа-Ты-Се

Саа-Ты-Сё — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Саа-Яга елгасының уң ярыннан 74 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Саа-Ты-Се
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15010000112103000089886
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103008988
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Форно (Латина)

Форно — Италиянең Лацио төбәге Сеце өязендә урнашкан торак пункт.

# Форно (Латина)
## Географиясе

Форно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Форно (Латина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Санту-Эспедиту-ду-Сул

Санту-Эспедиту-ду-Сул — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Санту-Эспедиту-ду-Сул
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 125,735 км².
# Вега (Техас)

Вега — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Вега (Техас)
## Тарихы

Вега шәһәре 1903 елда нигезләнгән.

# Вега (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,784639 км², 2,78464 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1228 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Лозен (София шәһәр өлкәсе)

Лозен — Болгариянең София шәһәр өлкәсендә урнашкан авыл. Панчарево һәм Столична җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Лозен (София шәһәр өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 708 метр биеклектә урнашкан.
# Лотон (Оклахома)

Лотон — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.

# Лотон (Оклахома)
## Тарихы

Лотон шәһәре 1901 елда нигезләнгән.

# Лотон (Оклахома)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 209,876261 км², 209,876123 км² (1 апрель 2010), 211,203907 км² (1 апрель 2020), 211,116144 км² (1 апрель 2020), 0,087763 км² (1 апрель 2020). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 339 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Виһасоо

Виһасоо (эст. Vihasoo) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
# Рәфкать Бикчәнтәев

Рәфкать Әхмәтҗан улы Бикчәнтәев — татар сәхнәсенең остасы, актер һәм режиссер.
1924 елда октябрендә Казанда җиде балалы гаиләдә дөньяга килә. 1949 елда Мәскәүдә театр институтын тәмамлый һәм Татар яшьләр театрында эшли башлый. 1950 елда Татар академия театрына күчә. 1960 еллардан спектакльләр куя башлый.
1971 елда Республика күчмә театрына (бүгенге К.Тинчурин исемендәге драма һәм комедия театры) режиссер булып китә. Шул ук вакытта Казан театр училищесында укыта.

# Рәфкать Бикчәнтәев
## Театрдагы рольләре

* Гофмаршал — «Мәкер вә мәхәббәт» (Ф.Шиллер)
* Әпсәләм — «Беренче мәхәббәт»
* Марс — «Рәхим итегез!»
* Гайфи — «Күк капусы ачылса» (Х.Вахит)
* Сираҗетдин — «Банкрот» (Г.Камал)
* Нигъмәтҗан — «Гөлҗамал»
* Абдулич — «Һиҗрәт» (Н.Исәнбәт),
* Мочтак — «Чаткылар» (Т.Гыйззәт)
* Исак — «Яшь йөрәкләр» (Ф.Бурнаш)
* Кәрим — «Җиргә тапшырылган серләр» (А.Гыйләҗев)
* Николино — «Бәйрәм кичендә» (Эд. де Филиппо)
* Җантай — «Гүзәлем Әсәл» (Ч.Айтматов) һ.б.
* Жанрны оста тоеп, күптөрле үткен характердагы трагик һәм комик образлар иҗат иткән күренекле артист.

# Рәфкать Бикчәнтәев
## Спектакльләр

Р.Бикчәнтәевнең Г.Камал театрында куелган спектакльләре:
* «Беренче мәхәббәт»
* «Рәхим итегез!»
* «Кайда соң син?»
* «Күк капусы ачылса» (Хәй Вахит)
* «Җиргә тапшырылган серләр» (Аяз Гыйләҗев).
Тинчурин театрында:
* Айгөл иле (Мостай Кәрим әсәре буенча)

# Рәфкать Бикчәнтәев
## Дәүләт бүләкләре һәм мактаулы исемнәр

Г.Камал исемендәге Татар дәүләт академия театрында Хәй Вахитнең "Беренче мәхәббәт" драмасын сәхнәгә куйганы өчен Габдулла Тукай исемендәге Дәүләт премиясенә лаек була (1960)

# Рәфкать Бикчәнтәев
## Кинематограф

Кинодагы иң билгеле эше – герой-шагыйрь Муса Җәлил турында төшерелгән Моабит дәфтәре нәфис фильмында (Ленфильм, 1968 ел) Шәфи Алмас роле.

# Рәфкать Бикчәнтәев
## Хәтер

* 2024 елның 27 февралендә Әтнә районы Түбән Бәрәскә авылы мәдәният йортына исеме бирелгән.
# Дзёдзегъёль

Дзёдзегъёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Поскаю елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Дзёдзегъёль
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300112103000075076
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007507
* Бассейн коды — 03.05.03.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Бюрсар

Бюрсар (фр. Bursard) — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.