yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# (8144) Hiragagennai

(8144) Hiragagennai (лат. Hiragagennai) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8144) Hiragagennai
## Тарихы

1982 елның 14 ноябрендә Х. Косай, К. Фурукава тарафыннан Кисо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 VY2» саналган.
# Колодливая

Колодливая — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Ежуга елгасының сул ярына тамагыннан 51 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 33 км.

# Колодливая
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03030000112103000048570
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103004857
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Епине-су-Сенар

Епине-су-Сенар (фр. Épinay-sous-Sénart) — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
# Солиһалл

Солиһалл (ингл. Solihull) — Англиянең Вест-Мидлендс графлыгында урнашкан шәһәр.

# Солиһалл
## Тарих

Урта гасырларда нигезләнгән.

# Солиһалл
## Кардәш шәһәрләр

* Шоле, Франция
# Лоцевичы

Лоцевичы (белар. Лоцевічы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.

# Лоцевичы
## Тарихы

1793 елдан, Речь Посполитаяның икенче бүленешеннән соң, Круглава, бөтен Вилейка төбәге кебек, Россия империясе составына керә. Баштан Минск губернасына, һәм 1843 елдан — Вильно губернасына караган Вилейка өязе (үзәге Вилейка) составында була.
Авыл 1921—1945 елларда Польша Республикасы Вильно воеводалыгы Вилейка өязе Касцяневичы гминасы составында булган.

# Лоцевичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.

# Лоцевичы
## Халык саны

* 1921 елда авылда 419 кеше, 71 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 169 кеше, 34 хуҗалык исәпләнгән.
# Ферсман (ай кратеры)

Ферсман (лат. Fersman) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 148,14 км булган кратер.

# Ферсман (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Александр Евгеньевич Ферсман (1883—1945) хөрмәтенә бирелә.

# Ферсман (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# Җандарлы (Изник)

Җандарлы (төр. Candarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Изник илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Илдус Ахунҗанов

Илдус Ахунҗанов — әдәбият тәнкыйтьчесе.
Илдус Ахунҗанов 1930 елның 23 апрелендә Ижау шәһәрендә туа. Мәктәпне тәмамлагач, Казанга килеп, университетның тарих-филология факультетына укырга керә. Биредә укыганда республика газеталарында аның беренче рецензияләре күренә башлый. Ул елларда Казан дәүләт университетында махсус курс алып барган күренекле тәнкыйтьче Гази Кашшаф, яшь егетнең сәләтен күреп, аны «Совет әдәбияты» журналы редакциясенә эшкә ала. 1953-1958 елларда егет татар әдәбиятының штабында «кайный», Нәкый Исәнбәт, Муса Җәлил, Фатих Кәрим, Әхмәт Фәйзи, Сибгат Хәким һ.б.лар турында үзенчәлекле әдәби тәнкыйть мәкаләләре язып чыга.
1958-1964 елларда Илдус Ахунҗанов Татарстан радиосында, телевидениедә һәм Казан хроникаль фильмнар студиясендә эшли. Җитмешенче еллардан башлап И. Ахунҗанов матбугатта берсеннән-берсе кызыклы мәкаләләр бастыра. 1978 елда Татарстан китап нәшриятында аның “Рәссам һәм аның сүзе” дигән әдәби тәнкыйть мәкаләләре җыентыгы басылып чыга.
Илдус Ахунҗанов 1990 елда вафат була.
# Зур Баклянка

Зур Баклянка — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Шайтанка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.

# Зур Баклянка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010100312115300006317
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115300631
* Бассейн коды — 14.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Кастаньето (Фиренца)

Кастаньето — Италиянең Тоскана төбәге Сан-Годенцо өязендә урнашкан торак пункт.

# Кастаньето (Фиренца)
## Географиясе

Кастаньето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Кастаньето (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ломинка (Шача кушылдыгы)

Ломинка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Шача елгасының сул ярына тамагыннан 101 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 13 км.

# Ломинка (Шача кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кострома елгасы Исады су үлчәү постына кадәр . Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны, Рыбинск сусаклагычыннан Түбән Ука тамагына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейны кушылмый).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010300112110000012687
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110001268
* Бассейн коды — 08.01.03.001
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Ка дел Гапа (Болонья)

Ка дел Гапа — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Монгидоро өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка дел Гапа (Болонья)
## Географиясе

Ка дел Гапа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ка дел Гапа (Болонья)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мотай

Мотай — Башкортстанның Мәләвез районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453872, ГАТОБК коды — 80241875008.

# Мотай
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 168 кешенең яшәве мәгълүм.
# Бад-Айльзен

Бад-Айльзен — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Бад-Айльзен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2,46 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 133 ± 1 метр һәм 106 метр биеклектә урнашкан.
# Гужець (Түбән Силезия воеводалыгы)

Гужець — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Стшелин гминасында урнашкан авыл.

# Гужець (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Черето (Салерно)

Черето — Италиянең Кампания төбәге Рофрано өязендә урнашкан торак пункт.

# Черето (Салерно)
## Географиясе

Черето Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Черето (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# 1684 ел

2 меңьеллык :
XV гасыр — XVI гасыр — XVII гасыр — XVIII гасыр — XIX гасыр :
Хронологик таблица :
1684 ел башка тәкъвимнәрдә :
| Милади тәкъвим | 1684 MDCLXXXIV |
| Юлиан тәкъвим | 1683—1684 (11 гыйнвардан) |
| Юлиан тәкъвим византия эрасы белән | 7192—7193 (11 сентябрьдән) |
| Римны нигезләгәннән башлап | 2436—2437 (1 майдан) |
| Яһүдләр тәкъвиме | 5444—5445 ה'תמ"ד — ה'תמ"ה |
| Һиҗри тәкъвим | 1095—1096 |
| Борынгы әрмәннәр тәкъвиме | 4176—4177 (11 августтан) |
| Әрмәннәрнең чиркәү тәкъвиме | 1133 ԹՎ ՌՃԼԳ |
| Кытай тәкъвиме | 4380—4381 癸亥 — 甲子 кара дуңгыз — яшел күсе |
| Хәбәш тәкъвим | 1676 — 1677 |
| Борынгы һинд тәкъвиме | |
| - Викрам-самват | 1740—1741 |
| - Шака самват | 1606—1607 |
| Шәмси тәкъвим | 1062—1063 |
| Буддачылык тәкъвиме | 2227 |
1684 (бер мең алты йөз сиксән дүртенче) ел — кәбисә ел, милади тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 1684 елы, II меңьеллыкның 684 елы, XVII гасырның 84 елы, XVII гасырның 9 унъеллыгының 4 елы, 1680 елларның 5 елы. 1684 елдан бирле 340 ел үтте.

# 1684 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1684 елда туганнар

# 1684 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1684 елда вафатлар
* 1 октябрь — Пьер Корнель, мәшһүр француз драматургы.
# HD206653

HD206653 — Һинд йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,2 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Кале (Месудие)

Кале (төр. Kale) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Месудие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Хайлазлы (Юмурталык)

Хайлазлы (төр. Haylazlı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Юмурталык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Зонненбюль

һәм
Зонненбюль (алман. Sonnenbühl) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Зонненбюль
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 61,26 км² (2005). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 775 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ашыклы (Чаршамба)

Ашыклы (төр. Aşıklı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Чаршамба илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Эркартсвиллер

Эркартсвиллер (фр. Erckartswiller) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Эркартсвиллер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,46 км².
# Баркарена (Пара)

Баркарена — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пара штатына карый.

# Баркарена (Пара)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1310 км².
# Хойни-Млоде

Хойни-Млоде — Польшаның Подлясье воеводалыгы Ломжа гминасында урнашкан авыл.

# Хойни-Млоде
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Касцюки (Валожынский районы)

Касцюки (белар. Касцюкі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Валожынский районында урнашкан авыл.

# Касцюки (Валожынский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Оксфорд

О́ксфорд (ингл. Oxford) — Бөекбританиядә урнашкан шәһәр, Оксфордшир графлыгы башкаласы. Биредә дөньяның иң борынгы һәм абруйлы югары уку йортларының берсе — Оксфорд университеты урнаша (илдә ул иң яхшы университет атамасын йөртә, биредә 50-гә якын Нобель премиясе лауреаты белем алган).
Оксфорд Темза елгасы ярында урнаша. Шәһәр язма чыганакларда беренче тапкыр 912 елда телгән алына. 1117 елда бу җирдә Бөекбританиянең беренче университеты нигезләнә. Соңрак аның тирәсендә студентлар шәһәрчеге үсеп килә.
Оксфорд Лондоннан 90 км һәм Бирмингемнан 110 км ераклыкта урнаша.

# Оксфорд
## Кардәш шәһәрләр

* Бонн, Алмания
* Гренобль, Франция
* Лейден, Нидерландлар
* Леон, Никарагуа
* Пермь, Россия
* Умео, Швеция
# Пьеве-ди-Солиго

Пьеве-ди-Солиго — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Тревизо провинциясе составына керә.

# Пьеве-ди-Солиго
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 132 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Чизон-Ди-Вальмарино, Фоллина, Серналья-делла-Баталья, Сузегана, Фарра-ди-Солиго һәм Рефронтоло коммуналары белән чиктәш.
# Ульсан

Ульсан (кор. 울산광역시, 蔚山廣域市) — Көньяк Корея метрополия шәһәрләренең берсе.

# Ульсан
## Тарих

Хәзерге статусын 1997 елдан башлап йөртә.

# Ульсан
## Кардәш шәһәрләр

* Кумамото, Япония
* Монтевидео, Уругвай
* Портленд, Америка Кушма Штатлары
* Томск, Россия
* Хаги, Япония
* Хуалянь, Кытай Җөмһүрияте
* Чанчунь, Кытай (15 март 1994)
* Чинай, Һиндстан (2016)
# Миллен

Миллен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Миллен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2,05 км², 2,06 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 85 метр биеклектә урнашкан.
# Югары Уймон

һәм
Югары Уймон (рус. Верх-Уймон) — Алтай Республикасының Усть-Кокса районында урнашкан авыл.

# Югары Уймон
## Климат

Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.

# Югары Уймон
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
# Эсентепе (Нилүфер)

Эсентепе (төр. Esentepe) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Нилүфер илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Еникәнд (Нетфчала)

Еникәнд (әзери. Yenikənd) — Әзербайҗанның Нефтчала районына караган авыл.
# Андрей Козлов (1973)

Андрей Козлов (рус. Андрей Васильевич Козлов, 15 сентябрь 1973(1973-09-15) (51 яшь), Белгород, РСФСР, СССР — , ) — СССР һәм РФ футболчысы (ярымсакчы) һәм футбол тренеры.
# Серра-Педаче

Серра-Педаче — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. Casali del Manco провинциясе составына керә.

# Серра-Педаче
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 726 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Казоле-Брузио, Педаче, Сан-Джованни-ин-Фьоре һәм Спеззано-Пикколо коммуналары белән чиктәш.
# Горни Ржашковице

Горни Ржашковице (чех. Horní Raškovice) — Чехиянең Пардубице крае Свинчани районында урнашкан авыл.

# Горни Ржашковице
## Географиясе

Мәйданы — 0,84 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Горни Ржашковице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Горни Ржашковице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Горни Ржашковице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 135 |
| 1880 | 141 |
| 1890 | 163 |
| 1900 | 173 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 165 |
| 1921 | 148 |
| 1930 | 160 |
| 1950 | 106 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 96 |
| 1970 | 88 |
| 1980 | 52 |
| 1991 | 40 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 34 |
| 2011 | 46 |
| 2021 | 59 |
# Фонтенуа-ла-Виль

Фонтенуа-ла-Виль (фр. Fontenois-la-Ville) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Фонтенуа-ла-Виль
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12,19 км².
# Релятивистик агым

Релятивистик агым яки джет (инглизчә Relativistic jet) — актив галактика, квазар, блазар һәм радиогалактика үзәгеннән (төшеннән) чыгарыла торган плазма агымы.
1918 елда астроном Һебер Көртис тарафыннан ачылган. Соңрак Стивен Һокинг фараз ителүче кара тишекләрдән релятивистик агымнар чыгарылуын исбатлаган.
Гадәттә бу астрономик объектта ике каршы яктагы агым күзәтелә.

# Релятивистик агым
## Хасил булу сәбәпләре

Заманча караш буенча нейтрон йолдыз яки кара тишек тирәсендәге аккрецион диск белән магнит кырлары тәэсир итешү нәтиҗәсендә релятивистик агымнар хасил була.

# Релятивистик агым
## Үзлекләре

Релятивистик агымнар - яктылык тизлегенә якын тизләтелгән ионлашкан матдә бәйләмнәре. Бәйләмнәр нуры озынлыгы 1000 - 1000 000 парсеккә җитеп була.
Релятивистик агымнар әйләнүче нейтрон йолдызлардан барлыкка килә дә. Мәсәлән, Киек Каз Юлы галактикасындагы J11014-6103 пульсарының иң зур релятивистик агымы күзәтелә, аның тизлеге 0,8 яктылык тизлеген тәшкил итә.
Релятивистик агымда плазманың югары тизлеге (0,8-0,99 яктылык тизлеген тәшкил итә) сәбәпле һәм агымның күзәтүчегә юнәлгәнлегенә күрә агымның чыганагы янында матдә яктылык тизлегеннән артык тизлек белән хәрәкәт итә дип күренә. Әлеге күренеш геометрик һәм Допплер эффектлары белән өлешчә генә аңлатыла, ләкин бу проблема тулысынча чишелмәгән әле.
# Васюдолова-Яха

Васюдолова-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Ево-Яха елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.

# Васюдолова-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300060923
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306092
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Вяликия Луки (Пухавицкий районы)

Вяликия Луки (белар. Вялікія Лукі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Пухавицкий районында урнашкан авыл.

# Вяликия Луки (Пухавицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Налима-Ю

Налима-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Мань-Я елгасының сул ярыннан 9 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 113 км.

# Налима-Ю
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020200112115300026547
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302654
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Мака (Талица шәһәр округы)

Мака (рус. Мака) — Свердловск өлкәсенең Талица шәһәр округы составына керүче авыл.

# Мака (Талица шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Мака (Талица шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%), татарлар (4%), украиннар (7%), чуашлар (5%).
# GFRA2

GFRA2 (ингл. GDNF family receptor alpha 2) — кешенең 8-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Назериоая

Назериоая — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Вултурень (коммуна, Бакеу) коммунасына карый.

# Назериоая
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 218 метр биеклектә урнашкан.
# Чигҗик (Кадирли)

Чигҗик (төр. Çiğcik) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Османие иле Кадирли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Милли Кабызу Җайланмасы (АКШ)

Милли Кабызу Җайланмасы (инглизчә National Ignition Facility, NIF) яки Лазер термотөш реакцияләре милли комплексы - АКШ Калифорния штаты Ливермор шәһәрендә урнашкан инерциаль термотөш синтезын тикшерү лабораториясе. Җитәкчесе - Эдвард Мозес.
Токамак реакторыннан аермалы буларак бу ысулда кечкенә мишень бик көчле лазер тарафыннан нурланып кабыза һәм анда бик югары температурага җитеп, термотөш синтезы башлана.
2022 елның 5 декабрендә тарихта беренче тапкыр термотөш синтезында мишень эчендә энергиянең уңай чыгышы күзәтелгән: мишеньгә җиткән лазер нурланышы 2,05 МДж, синтезда чыгарылган энергия 3,15 МДж, ләкин лазер системасын тутыру энергиясе 400 МДж тәшкил иткән (Уңай тәэсир күрсәткече - КПД - әлегә кечкенә).
Әлеге фәнни комплекс 1997 елда салынган, $4 млрд акча сарыф ителгән. Нибары 2018 елда термотөш реакциясен кабыза алган, энергия чыгышы 3,6% булган, 2021 елда энергия чыгышы 70% җиткән.

# Милли Кабызу Җайланмасы (АКШ)
## Төзелеш

Әлеге җайланмада идарә ителә торган инерциаль термотөш синтезы тикшерелә. Термотөш ягулыгы белән капсула шундый бик тиз җылытыла, югары температура һәм басым күтәрелә һәм протоннар Кулон этәрү көчен җиңеп, төшләр кушыла башлана.
* Дейтерий-тритий термотөш реакциясе
* 2011–2021 елларда термотөш реакциясендә энергия чыгуы
Әлеге ысул термотөш бомбасында кулланыла, ләкин анда литий дейтеридын җылыту һәм кысу башлангыч атом-төш шартлавы ярдәмендә ясала.
Әлеге җайланмада мишень-цилиндр эчендә 15 Кельвинга кадәр суытылган кечкенә металлик сферада дейтерий-тритий катнашмасы куелган. Махсус формада инфракызыл лазер импульсы 192 нурга аерыла, һәр нур лазер көчәйткече аша 4 тапкыр үтеп бара, нәтиҗәдә инфракызыл нурланыш - көчәйтелгән ультрашәмәхә нурланышка әйләнә, ул мишень эченә юнәлә, эчке дивардан рөнтген нурланышлы фотоннар чыгып, термотөш ягулыгы белән сфераны җылыта һәм кыса, 10 наносекундада мишень 3 миллион градуска җылына, капсуланың тышкы катламнары очып чыга, эчке катламнарына кыса һәм 2 наносекундада 200 миллиард атмосфера басымына җитә, мишень 30 тапкырда кысыла, аның тыгызлыгы 1–1,3 кг/см³ була, мишень үзәгендә берничә дистә пикосекунда дәвамында термотөш синтезы бара.
Лазер җайланмасы егәрлеге 500 ТВт, ультрашәмәхә нурланыш дулкын озынлыгы 351 нм, мишень үзәгендә температура 100 миллион градус, дейтерий-тритий катнашмасы басымы 300 миллиард астмосфера, термотөш реакциясе:
    $_{1}^{2}{\mbox{H}}+_{1}^{3}{\mbox{H}}\rightarrow_{2}^{4}{\mbox{He}}+_{0}^{1}{\mbox{n}}+17,6{\mbox{ MeV}}.$
# Триунфу (Параиба)

Триунфу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.

# Триунфу (Параиба)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 222,947 км².
# Шиньга

Шиньга – Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга Немда елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Шиньга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Нократ, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды – 10010300412111100037532
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды – 111103753
* Бассейн коды – 10.01.03.004
* ГӨ буенча саны – 11
* ГӨ буенча чыгарылышы – 1
# Орһание (Измит)

Орһание (төр. Orhaniye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Измит илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Фавроль (Сомма)

Фавроль (фр. Faverolles) — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
# Бальдершванг

Бальдершванг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Бальдершванг
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Бальдершванг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 41,75 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1044 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ожбуй

Ожбуй — Татарстан Республикасының Әгерҗе районындагы авыл.
Почта индексы — 422226.

# Ожбуй
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.4 °C | -11.1 °C | -5.7 °C | 3.6 °C | 12.4 °C | 18 °C | 19.8 °C | 16.7 °C | 11.2 °C | 3.5 °C | -5.6 °C | -10.7 °C | 3.4 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.4 °C.
# Сенфорд (Алабама)

Сенфорд — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Сенфорд (Алабама)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 10,928141 км², 10,928144 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 88 ± 1 метр һәм 88 метр биеклектә урнашкан.
# ESRRG

ESRRG (ингл. Estrogen related receptor gamma) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.