yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Солтан ибн Салман әс-Согуд

Корользадә Солта́н ибн Салма́н ибн Габдел-Гази́з әс-Согу́д (гарәпчә سلطان بن سلمان بن عبد العزيز آل سعود‎; 27 июнь, 1956, Әр-Рияд, Согуд Гарәбстаны) — согуд хәрби очучысы, астронавт, иҗтимагый һәм сәяси эшлекле. Гарәпләрдән, мөселманнардан, Согуд Гарәбстаны ватандашларыннан һәм корольлар нәселеннән космоста булып кайткан беренче кеше.

# Солтан ибн Салман әс-Согуд
## Нәсел-нәсәбе

Корользадә Солтан — Әс-Согуд корольлары династиясеннән, король Салман ибн Габдел-Газиз әс-Согудның улы Согуд Гарәбстанына нигез салган король Габдел-Газиз ибн Согудның оныгы. Димәк, корользадә Солтан биш согуд корольының (Согуд, Фәйсал, Халид, Фәһед һәм Габдулла әс-Согудларның) туганы булып тора.

# Солтан ибн Салман әс-Согуд
## Белеме

* Әр-Риядта урта мәктәп тәмамлаган.
* АКШның Сиракуза университетында укып, сәяси фәннәр магистры дәрәҗәсен алган.

# Солтан ибн Салман әс-Согуд
## Тәрҗемәи хәле

1982 елда Согуд Гарәбстаны мәгълүмат министрлыгында халыкара мөгамәләләр бүлеге тикшеренүчесе итеп билгеләнгән. Согуд Гарәбстанының тышкы дөнья белән мәгълүмат алмашынуы өчен ясалма иярченнәрдән файдалану мәсьәләләрен хәл иткән.
1984 елда Лос-Анджелес Олимпиадасында Согуд Гарәбстаны делегациясе җитәкчесенең урынбасары булган. Шул ук елны Согуд Гарәбстанының мәгълүмат министрлыгы карамагында булдырылган реклама бүлегенең башкарма директоры итеп билгеләнгән. Согуд Гарәбстанында кәсәбәчелек телевизиясен үстерү мәсьәләләре белән шөгыльләнгән.
1985 елның 17-26 июнендә "Дискавери" галәм корабында STS-51G миссиясе програмы буенча гамәли йөк белгече буларак космоска очышта катнашкан. Ул биредә Arabsat космос оешмасы вәкиле рәвешендә Arabsat-1B иярченен Җир орбитасына чыгару буенча җаваплы кеше булган. Космоста очышы 7 тәүлек 1 сәгать 38 минут 52 секундка сузылган. Шул ук елны үз иленең хәрби-һава көчләре подполковнигы дәрәҗәсен, хәрби һәм гражданлык авиациясенең берничә төр очкычы пилоты квалификациясен алган.
1989 елда (һәм шулай ук 1992 елда да) Согуд Гарәбстанының инвалид балалар хәйрия ассоциациясендә идарә рәисе һәм әтисе, Әр-Рияд әмире Салманның инвалидлар мәсьләләре буенча иҗтимагый-тикшеренү үзәгендә хәйриячеләр шурасы башлыгы булып торган.
1991 елда Согуд санакчылык җәмгыятенең шәрәфле рәисе итеп билгеләнгән. 1993 елда Әл-Умран ассоциацисенең (архитектура һәм торак төзелеше белгечләре берләшмәсенең) шәрәфле рәисе итеп сайланган. 2000 елдан бирле Согуд Гарәбстанының туристлык министрлыгын (Югары комиссиясен) дә җитәкли.

# Солтан ибн Салман әс-Согуд
## Тәрҗемәи хәле
### Хәрби дәрәҗәсе

Согуд Гарәбстаны хәрби-һава гаскәренең отставкага чыккан полковнигы.

# Солтан ибн Салман әс-Согуд
## Очучылык квалификациясе

АКШ гражданлык авиациясе очучысы сертификатын (1976), реактив авиация очучысы квалификациясен алган.
# (9558) 1986 QB3

(9558) 1986 QB3 (лат. 1986 QB3) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9558) 1986 QB3
## Тарихы

1986 елның 29 августында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 QB3» саналган.
# Власта Павич

Власта Павич (хорв. Vlasta Pavić, 24 май 1957 ел Загреб) — хорват сәясәтчесе, Хорватиянең Социал-демократик фиркасе әгъзасе, 2002—2005 елларда Загреб шәһәре мэры була.
Власта Павич 2002 елның 1 мартында Милан Бандич (шулай ук СДП әгъзасы) җәнҗал белән бәйле отставкага китәргә мәҗбүр булганнан соң Загреб шәһәре башлыгы итеп сайлана. Ул СДП идарә итүче коалициясе һәм либераль демократлар фиркасе әгъзаларының кала җыелышы ярдәмендә сайлана. Вазифага кереп, Бандич башлаган проектларны дәвам итәргә ниятли. Тиздән сайлаулардан соң Милан Бандич хакимиятнең ике урынбасарының берсе итеп тәгаенләнә. Павич мэр сыйфатында булган сагында ул Бандич белән килешә алмый. Ул аны шәхсән сайлаулар вакытында бозуларда гаепли.
2003 елның маенда «Nacional» аналыгы Павич кампаниясендә дискредитацияләү буенча Милан Бандичның уң оппозиция белән бәйле булуы турында хәбәр итә.
2004 елның мартында ул Бандичнан имеш ул аның әнисен «вульгар һәм бик гади» формада дип мәсхәрә итүеннән ачык гафу үтенүен таләп итә. Ул шәһәр һәм коалиция мәнфәгатьләрендә күпне афишаламаган, әммә ары дәшмәүчәнлекне сакламавы турында хәбәр итә.
Ахырда көндәшләр Власта Павичның киләчәк сайлауларда үзенең кандидатурасын куймаячагы турында килешә. Шуңа карамастан, Бандич сайлауларны алдан үткәрүгә ирешә, ул 2005 елның 15 маенда үтә.
# (6047) 1991 TB1

(6047) 1991 TB1 (лат. 1991 TB1) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6047) 1991 TB1
## Тарихы

1991 елның 10 октябрендә P. Rose тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 TB1» саналган.
# Бедилказанҗы (Акъязы)

Бедилказанҗы (төр. Bedilkazancı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Акъязы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ашагыгөльязы (Ладик)

Ашагыгөльязы (төр. Aşağıgölyazı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Ладик илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# 170 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 170 — Милади тәкъвим буенча II гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 170 — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.
* 170 — сан.
# (13342) 1998 SF127

(13342) 1998 SF127 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13342) 1998 SF127
## Тарихы

1998 елның 26 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SF127» саналган.
# Ненк-Откот

Ненк-Откот (фр. Nuncq-Hautecôte) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Бедфордшир

Бедфордшир (ингл. Bedfordshire) — Англия үзәге көнчыгышында урнашкан церемониаль графлык. Көнчыгыш Англия регионына карый.
Бедфордшир өч унитар административ берәмлеккә бүленә — Бедфорд, Үзәк Бедфордшир, Лутон. Церемониаль графлыкның иң зур шәһәре — Лутон.
Графлыкның халык саны — 595 мең кеше (2007). 1968 елда халык 439,2 мең кеше, 1881 елда 149,461 мең кеше белән исәпләнә иде.
Мәйданы — 1,235 км². Көнчыгышта Кембриджшир һәм Хартфордшир, көнбатышта Бакингемшир һәм Нортгемптоншир графлыклары белән чиктәш.
Графлыкта авыл хуҗалыгы нык таралган. Аннан тыш терлекчелек дә бар. Сәнәгать бар.
# Стрелково (Киров өлкәсе)

Стрелково (рус. Стрелково) — Киров өлкәсенең Югары Кама районында урнашкан авыл.

# Стрелково (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Стрелково (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Стрелково (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Стрелково (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Бирсеу-Маре

Бирсеу-Маре — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. Гилгеу (коммуна) коммунасына карый.

# Бирсеу-Маре
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Атибая

Атибая — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Атибая
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 478,101 км².
# (20020) 1991 VT

(20020) 1991 VT — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20020) 1991 VT
## Тарихы

1991 елның 4 ноябрендә Ё. Мидзуно, Т. Фурута тарафыннан Кани (город) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 VT» саналган.
# TAS2R3

TAS2R3 (ингл. Taste 2 receptor member 3) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бүюкейнелли (Соргун)

Бүюкейнелли (төр. Büyükeynelli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Соргун илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ягбасты (Кула )

Ягбасты (төр. Yağbastı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Кула илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Тэуси-Яха (Ягенетта кушылдыгы)

Тэуси-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Ягенетта елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.

# Тэуси-Яха (Ягенетта кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300059248
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305924
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Горни Крамолин

Горни Крамолин (чех. Horní Kramolín) — Чехиянең Карловы Вары крае Тепла районында урнашкан авыл.

# Горни Крамолин
## Географиясе

Мәйданы — 2,7 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Горни Крамолин
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Горни Крамолин
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Горни Крамолин
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 82 |
| 1880 | 77 |
| 1890 | 74 |
| 1900 | 75 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 80 |
| 1921 | 71 |
| 1930 | 77 |
| 1950 | 20 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 31 |
| 1970 | 25 |
| 1980 | 6 |
| 1991 | 5 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 6 |
| 2011 | 9 |
| 2021 | 13 |
# Вейсуни

Вейсуни — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Ручане-Нида гминасында урнашкан авыл.

# Вейсуни
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 932 км (тимер юл казармасы)

932 км (тимер юл казармасы) (рус. 932 км) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан тимер юл казармасы.

# 932 км (тимер юл казармасы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# 932 км (тимер юл казармасы)
## Сәгать поясы

932 км (тимер юл казармасы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# 932 км (тимер юл казармасы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Будвиль

Будвиль (фр. Boudeville) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Сухвальня

Сухвальня (белар. Сухвальня) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.

# Сухвальня
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Бетоле

Бетоле — Италиянең Тоскана төбәге Синалунга өязендә урнашкан торак пункт.

# Бетоле
## Географиясе

Бетоле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Бетоле
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Казчина Гудио (Лоди)

һәм
Казчина Гудио — Италиянең Ломбардия төбәге Майраго өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Гудио (Лоди)
## Географиясе

Казчина Гудио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казчина Гудио (Лоди)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эһавере

Эһавере (эст. Ehavere) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
# HD177983

HD177983 — Бөркет йолдызлыгында урнашкан Fm_dD спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,31 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (17195) Jimrichardson

(17195) Jimrichardson — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17195) Jimrichardson
## Тарихы

1999 елның 3 декабрендә LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XQ234» саналган.
# Видув (Силезия воеводалыгы)

Видув — Польшаның Силезия воеводалыгы Рудзинец гминасында урнашкан авыл.

# Видув (Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Нью-Лондон (Төньяк Каролина)

Нью-Лондон — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Нью-Лондон (Төньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Нью-Лондон (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 5,044166 км², 5,021492 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 223 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ташпынар (Чубук)

Ташпынар (төр. Taşpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чубук илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# 11 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 11 — Милади тәкъвим буенча I гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 11 — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
* 11 — сан.
# Фикерешть

Фикерешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Видра (коммуна, Алба) коммунасына карый.

# Фикерешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Адалет (Османгази)

Адалет (төр. Adalet) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Османгази илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гранха Гвадалупе (Ирапуато)

Гранха Гвадалупе — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ирапуато муниципалитеты составына керә.

# Гранха Гвадалупе (Ирапуато)
## Географиясе

Гранха Гвадалупе Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха Гвадалупе (Ирапуато)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха Гвадалупе (Ирапуато)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Лос Адобес, Пуенте де Реес (Харал дел Прогресо)

Лос Адобес, Пуенте де Реес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Хараль-дель-Прогресо муниципалитеты составына керә.

# Лос Адобес, Пуенте де Реес (Харал дел Прогресо)
## Географиясе

Лос Адобес, Пуенте де Реес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Лос Адобес, Пуенте де Реес (Харал дел Прогресо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лос Адобес, Пуенте де Реес (Харал дел Прогресо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Ешилдон (Алпу)

Ешилдон (төр. Yeşildon) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Алпу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ле-Мени-Ери

Ле-Мени-Ери (фр. Le Mesnil-Eury) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# Забалоцце (Ветрынски авыл советы)

Забалоцце (белар. Забалоцце) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.

# Забалоцце (Ветрынски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Apostol Pavel

Apostol Pavel (Sawl, yähüdçä שאול‎ (Şawl), yunança Σαούλ (Saul), Σαῦλος (Saulos), Παῦλος (Paulos); latinça Paulus) (5/10, Tars - 64/67, Rim) - Unike apostol sanına kermägän häm yäşlektä xristiannarnı ezärläwdä qatnaşqan apostol, şulay uq "mäcüsi apostolı" dip yörtelä.

# Apostol Pavel
## Eşçänlek

Pavel ellinistik üzäge Kilikiä başqalasında yähüd ğailäsendä tuğan. Anıñ yähüd iseme - Sawl, ätise - farisey bulğan, läkin Rim watandaşı. Şuna kürä Sawlnıñ ikençe latin iseme - Pavel bulğan. Yunança Pavel - Παῦλος - "keçe" digän süz, Sawl näq Pavel isemen yaratqan: "min apostollarnıñ iñ keçese" dip äytkän.

# Apostol Pavel
## Eşçänlek
### Qısuçı

İncil kitabı häm İzge Aposrollar eşläre kitabı buyınça Sawl (çığış iseme) yäşlek çaqta xristiannarnı ezärlägän, xättä Stefan cäfalanuçın qıynaşta qatnaşqan.

# Apostol Pavel
## Eşçänlek
### Äyläneş

İncil kitabı buyınça 34 yäşlek Sawl Dimäşq qalasına taba barğanda kinät bilgesez tawış işetkän: "Sawl! Sawl! Nik sin mine quasın?" häm öç köngä suqırayğan.
Dimäşq şähärendä Sawl xristian keşese Ananiä tarafınnan tereltelgän häm çuqınğan.
Äyläneştän soñ Pavel xristian dinen tarata başlıy, öç apostol säfären yasıy.

# Apostol Pavel
## Eşçänlek
### Xökem häm ülem

İerusalim şähärendä yähüdlär mäcüsilärne Söläyman Xramına kertkän öçen Pavelnı ğäyeplägän. Xökemnän soñ Pavel Rim şähärenä cibärelä häm küp ğazaplardan soñ üterelgän.
Rim watandaşı bulğanğa kürä Pavel täregä qadaqlanmağan bulğan, ä başsız qaldırılğan.
Üterü Neron idärä itkän çorda 64 yılda bulğan.
# Солапур

Солапур (ингл. Solapur) — ул Һиндстанда шәһәр.

# Солапур
## Һинд дине

Халыкның 75,73%-ы Һинд дине тарафдарлары.

# Солапур
## Кардәш шәһәрләр

* Канди, Шри-Ланка
# Веткула

Веткула — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Бергамак елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Веткула
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010100312115300005938
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115300593
* Бассейн коды — 14.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# (13070) Шонконнери

(13070) Шонконнери — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13070) Шонконнери
## Тарихы

1991 елның 8 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Верхний Прованс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 RO2» саналган.
# Торукүла

Торукүла (эст. Toruküla) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
# FBXO11

FBXO11 (ингл. F-box protein 11) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бялковице

Бялковице — Польшаның Лодзь воеводалыгы Мощеница гминаcында урнашкан авыл.

# Бялковице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Казчина Резпалььете (Торино)

Казчина Резпалььете — Италиянең Пьемонт төбәге Пьобези-Торинезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Резпалььете (Торино)
## Географиясе

Казчина Резпалььете Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казчина Резпалььете (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (11910) 1992 KJ

(11910) 1992 KJ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11910) 1992 KJ
## Тарихы

1992 елның 28 маенда С. Отомо тарафыннан Такане обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 KJ» саналган.
# Ронкозкальия (Модена)

Ронкозкальия — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Сестола өязендә урнашкан торак пункт.

# Ронкозкальия (Модена)
## Географиясе

Ронкозкальия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ронкозкальия (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Будслав (агрошәһәрчек)

Будслав (белар. Будслаў) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.

# Будслав (агрошәһәрчек)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (13018) Geoffjames

(13018) Geoffjames — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13018) Geoffjames
## Тарихы

1988 елның 10 апрелендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 GF» саналган.
# NGC 5656

NGC 5656 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5656
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# HD289186

HD289186 — Сыңармөгез йолдызлыгында урнашкан B8 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,61 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (17610) 1995 UJ1

(17610) 1995 UJ1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17610) 1995 UJ1
## Тарихы

1995 елның 23 октябрендә Деннис ди Сикко тарафыннан Sudbury обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 UJ1» саналган.
# Шалуци

Шалуци (белар. Шалуці) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.

# Шалуци
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# ZNF627

ZNF627 (ингл. Zinc finger protein 627) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.