yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Навасёлки (Бучацински авыл советы)

Навасёлки (белар. Навасёлкі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Капыльский районында урнашкан авыл.

# Навасёлки (Бучацински авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Lugansk Xalıq Respublikası üzbilgelänüe turında referendum

} Lugansk Xalıq Respublikası üzbilgelänüe turında referendum - 2014 yılnıñ 11 mayında Lugansk ölkäse cirle xakimiäte ütkärgän referendum.
Lugansk Xalıq Respublikası 2014 yılnıñ 28 aprelendä iğlan itelgän. 18 mayda bäysez respublika kiläçäge turında ikençe referendum ütkäräçäge planlaştırıla.
Referendumda qatnaşuçılar tübändägeçä sorawğa cawap birergä tieş: "Sez Lugansk Xalıq Respublikasınıñ däwlät möstäqillege turında Aktnı yaqlıysızmı?".

# Lugansk Xalıq Respublikası üzbilgelänüe turında referendum
## Säbäplär häm äzerlänü

Yevromäydän näticäsendä xäkimiätkä kilgän Kiev waqıtlı xökümäte belän konstruktiv dialog bulmawı säbäple Könyaq-Könçığış töbäkläre referendumnı ütkärü turında qarar qabul itä. Referendumğa äzerlänü 5 atna däwamında uza.

# Lugansk Xalıq Respublikası üzbilgelänüe turında referendum
## Tawış birü

Referendum barışında saylawçılar sanı turında 2012 yılğı mäğlümat qullanıla: ul waqıtta Lugansk ölkäsendä 1 mln 830 saylawçı, Donetsk ölkäsendä 3 mln. 412 meñ saylawçı terkälgän.
Referendum kierenke şartlarda uzdı, çönki Kievkä buysınğan ğäskär referendumnı ütkärügä qomaçawladı.
Töbäktä bulğan kierenke xäl säbäple äz xalıqara küzätüçelär kilde (36).
# Хорозлу (Торослар)

Хорозлу (төр. Horozlu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Торослар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Яцыны (Слабадски авыл советы)

Яцыны (белар. Яцыны) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.

# Яцыны (Слабадски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (18857) Lalchandani

(18857) Lalchandani — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18857) Lalchandani
## Тарихы

1999 елның 9 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RE117» саналган.
# Кампу Супериоре (Леко)

Кампу Супериоре — Италиянең Ломбардия төбәге Миссалья өязендә урнашкан торак пункт.

# Кампу Супериоре (Леко)
## Географиясе

Кампу Супериоре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Кампу Супериоре (Леко)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Юкарыеерҗи (Еркөй)

Юкарыеерҗи (төр. Yukarıeyerci) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Еркөй илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Хамитабат (Лүлебургаз)

Хамитабат (төр. Hamitabat) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Кыркларэли иле Лүлебургаз илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Цюпки

Цюпки — Польшаның Лодзь воеводалыгы Броншевице гминаcында урнашкан авыл.

# Цюпки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ануш (кратер)

Ануш (лат. Anush) — Венера планетасының 14°54′ к. к. 86°30′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 12,7 километр озынлыкта булган кратеры.

# Ануш (кратер)
## Исеме

Ануш кратеры Әрмән хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
# Карацу

Карацу (яп. 唐津市) — Япония дәүләтенең Сага префектурасында урнашкан шәһәр.

# Карацу
## Тарихы

Карацу шәһәре 2005 елның 1 гыйнварында шәһәр статусын ала.

# Карацу
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 129194 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 265 кеше тәшкил иткән.

# Карацу
## Географиясе

Шәһәр территориясе 487.45 км² тәшкил итә.

# Карацу
## Кардәш шәһәрләр

* Йосу, Көньяк Корея
# Габыр

Габыр — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. Созопол җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Габыр
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 35 метр биеклектә урнашкан.
# (6505) Муссио

(6505) Муссио (лат. Muzzio) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6505) Муссио
## Тарихы

1976 елның 3 гыйнварында галимнәр тарафыннан Сан-Хуан обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 AH» саналган.
# Үчбудак (Каракочан)

Үчбудак (төр. Üçbudak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Каракочан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Карлы (Чан)

Карлы (төр. Karlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Чан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Каренц (Мекленбург)

Каренц — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Каренц (Мекленбург)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,88 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 50 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 6829

NGC 6829 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6829
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Lewis Swift тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Зәйд ибне Хәрисә

* Диннәр порталы
* Ислам порталы
* Тарих порталы
* Шәхесләр порталы
Зәйд ибне Хә`рисә(гарәп. زيد بن حارث ) - Мөхәммәд галәйһиссәләмнең якын сәхабәләреннән берсе, аның элеккеге иреккә җибәрелгән колы һәм үги улы; Усама ибн Зәйднең әтисе.
Зәйд Йәмән җиреннән була. 8 яшьлек Зәйд белән әнисе Суда "Бану Маан" кабиләсендәге туганнарына баргач, бу кабиләгә һөҗүм итәләр. Зәйдне коллыкка төшерәләр һәм Мәккә базарында Хәдиҗәнең Хәким ибне Хузамга саталар. Хәким Зәйдне Хәдиҗәгә бирә. Хәдиҗә исә, Мөхәммәд галәйһиссәләмгә кияүгә чыккач, аны иренә бүләк итә. Мөхәммәд галәйһиссәләм Зәйдне иреккә җибәрә, ләкин Зәйд элеккеге хуҗасы яныннан китми, хәтта әтисе Хәрисә аны туган җиренә алып китәргә теләсә дә. Шуннан соң Мөхәммәд галәйһиссәләм аны уллыкка ала. Аны, Әзхәб сүрәсенең 5 аяте иңгәнче, Мөхәммәд улы дип йөртәләр, моңа тыю килгәч, яңадан Хәрисә улы дип атый башлыйлар.
Мөхәммәд галәйһиссәләмнең пәйгамбәрлек чоры башлангач, Зәйд ибне Хәрисә беренчеләрдән булып исламны кабул итә. Пәйгамбәр галәйһиссәләм Таифкә барырга чыккач, ул да аның белән юлга кузгала. Таиф халкы Пәйгамбәргә таш ата башлагач, Зәйд аны үз тәне белән ташлардан саклый. Зәйд башка мөселманнар кебек үк Мәккә мөшрикләре тарафыннан җәберләүләргә дучар була һәм Мәдинәгә һиҗрәт кыла. Ул анда мөселман җәмгыяте үсеше өчен тырыша, Бәдер, Өхед, Хандак һәм башка сугышларда катнаша. Зәйд төрле походларда мөселман гаскәрләре белән идарә дә иткән.
Мөхәммәд галәйһиссәләм Зәйд ибне Хәрисәне 3 меңлек гаскәргә башлык итеп Мутә сугышына җибәрә. Мөселманнарга каршы 200 меңлек Византия гаскәре чыга. Әлеге сугышта Зәйд 50-55 яшендә һаләк була.
# Тадус-Юсо

Тадус-Юсо (фр. Tadousse-Ussau) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
# Глинишча Страчанскае

Глинишча Страчанскае (белар. Глінішча Страчанскае) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.

# Глинишча Страчанскае
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Лыкгота-Яха

Лыкгота-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Ягенетта елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.

# Лыкгота-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300059194
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305919
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Мантинос

Мантинос (исп. Mantinos) — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Мантинос
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 25,53 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1149 метр биеклектә урнашкан.
# Роско (Нью-Йорк)

Роско — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Роско (Нью-Йорк)
## Географиясе

Роско халык санын алу урыны мәйданы — 1,864259 км², 1,864325 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 395 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Нотр-Дам-дю-Бек

Нотр-Дам-дю-Бек (фр. Notre-Dame-du-Bec) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# IC 76

IC 76 — Кит йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 76
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 76, IRAS F01056-0449, 2MASX J01081173-0433164, MCG-01-04-001, IRAS 01056-0449, 6dFGS gJ010811.7-043316, PGC 4035 һәм LEDA 4035 буларак та сурәтләнә.
# Алгабаш (Тарбагатай районы)

Алгабаш (каз. Алғабас) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Алгабаш (Тарбагатай районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Пайн-Лейк (Висконсин)

Пайн-Лейк — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Пайн-Лейк (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 45 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 495 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сарытау районы

Сарытау районы (рус. Саратовский район) — Сарытау өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Сарытау шәһәре.

# Сарытау районы
## География
### Чиктәшлек

| Як | Район яки төбәк |
| Төньяк | Воскресенское, Базарлы Караболак, Яңа Борас районнары |
| Көнчыгыш | Фёдоровка районы |
| Көньяк | Кызыл Кут районы |
| Көнбатыш | Энгельс районы |

# Сарытау районы
## Тарих

Район 1928 елның 23 июлендә Түбән Идел краеның Сарытау округы эчендә оештырылган. Аның составына элекке Сарытау губернасы Сарытау өязе терриориясенең өлеше кертелгән.
1934 елдан — Сарытау крае, 1936 елдан — Сарытау өлкәсе составында.
1937—1957 елларда Ворошилов районы исемен йөрткән.

# Сарытау районы
## Халык

Милли состав (2010): урыслар (87%), украиннар (2,2%), татарлар (2,1%), казакълар (1,3%), әрмәннәр (1,3%).

# Сарытау районы
## Административ бүленеш

Сарытау районы составына 3 шәһәр җирлеге һәм 9 авыл җирлеге керә.
# Пьедеквеста

Пьедеквеста (исп. Piedecuesta) — Колумбиянең Сантандер департаментында урнашкан шәһәр.

# Пьедеквеста
## Тарих

1774 елда нигезләнгән.
# Надолице-Мале

Надолице-Мале — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Черница гминасында урнашкан авыл.

# Надолице-Мале
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (2025) Нортия

(2025) Нортия (лат. Nortia) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2025) Нортия
## Тарихы

1953 елның 6 июнендә J. Churms тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1953 LG» саналган.
# Презчано (Сьена)

Презчано — Италиянең Тоскана төбәге Сиена өязендә урнашкан торак пункт.

# Презчано (Сьена)
## Географиясе

Презчано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Презчано (Сьена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Калекөй (Селчуклу)

Калекөй (төр. Kaleköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Селчуклу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Омон-Обрак

Омон-Обрак (фр. Aumont-Aubrac) — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
# Михайловка (Габдрәшит авыл советы)

Михайловка — Башкортстанның Әлшәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452115, ГАТОБК коды — 80202828004.

# Михайловка (Габдрәшит авыл советы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 19 кешенең яшәве мәгълүм.

# Михайловка (Габдрәшит авыл советы)
## Танылган шәхесләр

* Дмитрий Злыдников (1928-1998), Социалистик Хезмәт Каһарманы.
# Жардин-да-Серра

Жардин-да-Серра — Португалиянең Мадейра округына керә торган фрегезия. Камара-ди-Лобуш муниципалитетына карый.

# Жардин-да-Серра
## Географиясе

Мәйданы — 7,1 км².
# Виста Алегре (Аютла де лос Либрес)

Виста Алегре — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Аютла-де-лос-Либрес муниципалитеты составына керә.

# Виста Алегре (Аютла де лос Либрес)
## Географиясе

Виста Алегре Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Виста Алегре (Аютла де лос Либрес)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Виста Алегре (Аютла де лос Либрес)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Эҗелер (Зонгулдак)

Эҗелер (төр. Eceler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Зонгулдак илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Спиткув

Спиткув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Згожелец (гмина) гминасында урнашкан авыл.

# Спиткув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чукурконак (Гүлнар)

Чукурконак (төр. Çukurkonak) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Гүлнар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Юкарысөйлемез (Караязы)

Юкарысөйлемез (төр. Yukarısöylemez) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Караязы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Коксочка

Коксочка — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Кокса елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.

# Коксочка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100312115100003489
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100348
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Каменички (Тргова Каменице)

Каменички (чех. Kameničky) — Чехиянең Пардубице крае Trhová Kamenice районында урнашкан авыл.

# Каменички (Тргова Каменице)
## Географиясе

Мәйданы — 2,38 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Каменички (Тргова Каменице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Каменички (Тргова Каменице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Каменички (Тргова Каменице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 206 |
| 1880 | 203 |
| 1890 | 201 |
| 1900 | 180 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 173 |
| 1921 | 158 |
| 1930 | 181 |
| 1950 | 113 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 102 |
| 1970 | 87 |
| 1980 | 50 |
| 1991 | 37 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 35 |
| 2011 | 25 |
| 2021 | 30 |
# Армудападар

Армудападар (әзери. Armudapadar) — Әзербайҗанның Хачмаз районына караган авыл.
# Дәрбәнт

Дәрбәнт (рус. Дербент, әзери. Dərbənd, Дәрбәнд, лезг. Кьвевар, авар. Дербенд, Фарсыча: دربند, Darband) — Дагыстан җɵмһүрᴎятсында урнашкан борынгы шәһәр.

# Дәрбәнт
## Җәгъpафиясе

Дәрбәнт Хәзәр диңгезенең көнбатыш ярында, Рубас елгасы тамагыннан төньяктарак урнашкан. Дәрбәнт янында Кавказ таулары диңгезенә бик якын килә — диңгез һәм таулар арасында 3 километрлы тигезлек полосасы гына кала — бу урын Дәрбәнт үтү юлы яки Каспий капкасы дип атала.

# Дәрбәнт
## Җәгъpафиясе
### Климат

Дәрбәнт климаты :
| Күрсәткеч | Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек |
| Абсолют максимум, °C | 17,0 | 25,0 | 18,0 | 24,0 | 31,0 | 41,0 | 38,0 | 40,0 | 34,0 | 27,0 | 23,4 | 19,0 |
| Уртача максимум, °C | 5,0 | 4,3 | 7,5 | 13,2 | 19,4 | 24,6 | 27,9 | 27,5 | 23,3 | 16,7 | 11,6 | 7,7 |
| Уртача температура, °C | 2,7 | 2,0 | 5,0 | 10,2 | 16,1 | 21,4 | 24,7 | 24,2 | 20,0 | 13,8 | 9,2 | 5,3 |
| Уртача минимум, °C | 0,6 | −0,2 | 2,8 | 7,4 | 12,7 | 17,7 | 21,3 | 20,7 | 16,6 | 10,9 | 6,7 | 3,1 |
| Абсолют минимум, °C | −14 | −10,9 | −14 | 0,1 | 1,9 | 10,0 | 12,9 | 9,0 | 6,0 | −1 | −3,9 | −12 |
| Явым-төшем нормасы, мм | 13 | 21 | 19 | 12 | 16 | 17 | 34 | 16 | 26 | 34 | 18 | 29 |
| Су температурасы, °C | 4,1 | 3,2 | 4,9 | 9,7 | 15,2 | 21,1 | 24,8 | 25,4 | 22,0 | 16,9 | 11,3 | 6,6 |
| Чыганак: ЕСИМО http://www.webcitation.org/69g2ueffv ||||||||||||||

# Дәрбәнт
## Тарих

Якынча б.э.к V—IV гасырларда биредә массагет кабиләсе кешеләре торган урыны урнашкан. Якынча б.э.к. II гасырда биредә Чола исемле шәһәр корыла, соңрак ул массагет дәүләтенең башкаласына әверелгән. Б.э. I гасырда Чола, бөтен массагет дәүләте белән Кавказ Албаниясенең вассаллык бәйлелеккә эләгә.
VI гасырда шәһәр Сасанидлар хакимиятенә буйсындырылган. VI гасырның азагында Хосров Әнүширван шахы тарафыннан Чола ныгытмасы үзгәртеп төзелә һәм аңа Дәрбәнт исеме кушыла.
630-елларда шәһәр хәзәрләр тарафыннан басып алына.
652 елда шәһәр Гарәп хәлифлегенә кушылган. Шәһәрда мәчетләр төзелгәннәр, торучыларның зур өлеше исламга күндерелгән. VIII гасырда Дәрбәнт — зур хәрби-сәяси үзәк, биредә хәлифнең калгае резиденциясе урнашкан. VIII—Х гасырларда Дәрбәнт диңгез сәүдәсе үзәге, Каспий портларының иң мөһиме булып торган.
1071 елда шәһәр сәлҗүк төрекләре тарафыннан алынган. Монголлар тарафыннан басып алынган Дәрбәнт (13 гасыр) таркалышка төшкән. 16—18 гасырларда шәһәр Фарсы иле cастaфында булган.
1722 елда шәһәр пөтр Іның Фарсы явы нәтиҗәсендә Русигә кушылгән, әмма 13 ел үткәч, Гәнҗә килешүе буенча, Фарсы иленә кайтарылган. 1743 елдан — Дәрбәнт ханлыгы башкаласы. 1796 елда руслар тарафыннан басып алынган, ә 1813 елда, Гүлистан солых килешүе буенча Россия империясенә кушылган.
1840 елдан — Каспий өлкәсе, 1846—1860 елларда — Дагстан губернасы үзәге. 1898 елда Дәрбәнткә тимер юл килә.

# Дәрбәнт
## Халык

Милли cастaф (2010 ел): ләзгиләр — 33,7%, әзериләр — 32,3%, табасараннар — 15,8%, даргиләр — 5,6%, руслар — 3,7%, агуллар — 3,1%.
# Боне (Валле д'Аоста)

Боне — Италиянең Валле д'Аоста төбәге Вальгризанш өязендә урнашкан торак пункт.

# Боне (Валле д'Аоста)
## Географиясе

Боне Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Боне (Валле д'Аоста)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (4643) Сиснерос

(4643) Сиснерос (лат. Cisneros) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4643) Сиснерос
## Тарихы

1990 елның 23 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QD6» саналган.
# Ени Судур

Ени Судур (әзери. Yeni Sudur) — Әзербайҗанның Хачмаз районына караган авыл.
# Станислав Дзядулевич

Станислав Дзядулевич (пол. Stanisław Dziadulewicz, 4 апрель 1872(1872-04-04) яки 1872, Варшау, Польша патшалыгы — 4 февраль 1943(1943-02-04) яки 1943, Юзефув, Отвоцкий повят, Мазовия воеводалыгы, Польша) — тарихчы, педагог. Ләхстан-Литва татарларыннан. Варшау университетында эшли. Ләхстандагы татар шляхталары (аксөякләре) һеральдикасына багышланган хезмәт (Herbarz rodzin tatarskich w Polsce) авторы.

# Станислав Дзядулевич
## Биографиясе

Татар чыгышлы Ләхстан шляхта нәселеннән. Бонифаций Дзядулевичның улы. Гимназияне һәм Варшау университетының юридик факультетын тәмамлаган. Әмма белгечлеге буенча эшләмәгән, Варшауның төрле уку йортларында тарих укыткан.
1897 елдан Зур иллюстрацияле универсаль энциклопедия мөхәрриятендә һеральдик бүлекне җитәкләгән.
Ләхстан һеральдик җәмгыяте эшчәнлегендә катнашкан, әгъза-корреспондент, аннары чын әгъза, 1929—1931 елларда Варшау бүлекчәсе вице-президенты булган, ә 1932 елда аның мактаулы әгъзасы булган. 1908 елдан башлап 50гә якын тарихи һәм һеральдик тикшеренүләр язган һәм бастырган.
1928 елда отставкага чыккан һәм Юзефувта үз утарында яши башлаган. Тарихи һәм һеральдик тикшеренүләр белән шөгыльләнүен дәвам иткән.
1929 елда Вильнода аның «Herbarz rodzin tatarskich w Polsce» басылып чыккан.
Дзядулевичның киң фәнни архивлары аның улының Варшауда булган һәм 1944 елда Варшау күтәрелеше вакытында янган.
Станислав Дзядулевич 1943 елның 4 февралендә вафат булган.
# Вольварк

һәм
Вольварк — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Шубин гминаcында урнашкан авыл.

# Вольварк
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Оролунго (Бьела)

Оролунго — Италиянең Пьемонт төбәге Лессона өязендә урнашкан торак пункт.

# Оролунго (Бьела)
## Географиясе

Оролунго Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Оролунго (Бьела)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Үңгерле (авыл)

Үңгерле (каз. Үңгірлі) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Үңгерле (авыл)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Кече Харвута

Кече Харвута — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Кедровая елгасының сул ярына тамагыннан 98 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 26 км.

# Кече Харвута
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр . Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300112115300032484
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115303248
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Рикко (ай кратеры)

Рикко (лат. Ricco) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 65 км булган кратер.

# Рикко (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Аннибале Рикко (1844—1911) хөрмәтенә бирелә.

# Рикко (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# Янице (Римавска Собота)

Янице (словак. Janice) — Словакиянең Римавска-Собота округында урнашкан авыл.

# Янице (Римавска Собота)
## Тарихы

Авыл 1216 елда нигезләнгән.

# Янице (Римавска Собота)
## Географиясе

Мәйданы — 8,59 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 171 метр биеклектә урнашкан.

# Янице (Римавска Собота)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.