yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Җевизлик (Ширван)

Җевизлик (төр. Cevizlik) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Ширван илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Касымкую (Каракөпрү)

Касымкую (төр. Kasımkuyu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Каракөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# NGC 948

NGC 948 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 948
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Lewis Swift тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Безгари

Безгари — Словениянең Осилниця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Безгари
## Географиясе

Мәйданы — 2,54 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 438,9 метр биеклектә урнашкан.
# Бенавенте (Силао)

Бенавенте — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Силао муниципалитеты составына керә.

# Бенавенте (Силао)
## Географиясе

Бенавенте Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Бенавенте (Силао)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Бенавенте (Силао)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Владимир Суслов

Владимир Суслов (рус. Владимир Васильевич Суслов, 13 июль 1857(1857-07-13) яки 1857, Мәскәү, Россия империясе — август 1921 яки 1921, Хвалын, Хвалын өязе, Сарытау губернасы, РСФСР) — архитектор, Казанның Александров пассажы архитекторы (1880-1883).
# Слак (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:

# Слак (мәгънәләр)
## Торак пунктлар

* Слак – Башкортстанның Әлшәй районында урнашкан торак пункт.
* Слак – Башкортстанның Чишмә районында урнашкан торак пункт.

# Слак (мәгънәләр)
## Елгалар

* Слак – Россия территориясеннән агучы елга. Башкортстан биләмәләрендә ага.
* Слак – Россия территориясеннән агучы елга. Башкортстан биләмәләрендә ага.
# Аксения Посельская

Аксения Посельская, Аксения Васильевна Посельская (сах. Аксения Васильевна Посельская, 1924 елның 24 декабре, СССР, РСФСР, Якут АССР, Чурапчы районы, Мельжехси ― 1983 ел, СССР, РСФСР, Якут АССР, Якутск) – беренче саха балеринасы һәм балет педагогы.

# Аксения Посельская
## Тәрҗемәи хәле

1924 елның 24 декабрендә Якут АССР Чурапчы районы Мельжехси (вариант: Диринг) торак пунктында туган. 1941 елдан тәҗрибәле педагог-балетмейстер И. А. Каренин җитәкчелегендә классик бию һәм характерлы дәресләр белән шөгыльләнә башлый, шулай ук Якутск музыка-сәнгать училищесының хореография бүлегендә О. Г. Зимина, С. В. Владимировта укый. 1942 елда ул эшләгән Дәүләт якут театры Якутск музыкаль-драма театры итеп үзгәртеп корыла, һәм октябрь башында театрда Бөек Ватан сугышында Гитлер Германиясе белән көрәшкә багышланган беренче балет кичәсе оештырыла.
1944 елның сентябрендә Якут АССРның Сәнгать эшләре идарәсе берничә артистны үзәк шәһәрләргә укырга җибәрергә карар итә. Аксения Посельская Зур театр каршындагы хореография училищесына җибәрелә, анда ул РСФСРның атказанган артисты Н. И. Тарасовта укый. 1947 елның 29 июнендә Якутск музыкаль-драма театрында беренче якут балеты «Кыр чәчәге» куела, ул Җиңү символына әверелә
1952 елның маеннан 1953 елның сентябренә кадәр Аксения Посельская ирен үтерүдә нигезсез гаепләү буенча тикшерү астында була. Амнистиядән соң күпмедер вакыт Чурапчы районында укыта. 1956 елдан балетка әйләнеп кайта һәм Якутск музыкаль-драма театрында (хәзерге П. А. Ойунский исемендәге Саха академия театры) иҗат итә, аннары 1960 елдан 1964 елга кадәр шул ук театрның балет труппасының беренче педагог-репетиторы булып эшли. 1959―1961 елларда Посельская Мәскәүнең Станиславский һәм Немирович-Данченко исемендәге музыка театрында стажировка уза.
1966 елда Якутск республика мәдәни-агарту училищесында Аксения Посельская катнашында хореография бүлеге ачыла, анда ул бүлек мөдире, шулай ук гомеренең ахырына кадәр классик бию һәм композиция педагогы булып эшли.
1983 елда Якутск шәһәрендә вафат була.

# Аксения Посельская
## Хәтер

* 2004 елда Якутск хореография училищесы «А. В. Посельская исемендәге Якутск хореография училищесы» дип атала, 2011 елның 9 сентябрендә Саха (Якутия) Республикасы Президенты Е. А. Борисовның 900нчы номерлы Указы белән ул «Аксения һәм Наталья Посельскаялар исемендәге Якутск хореография училищесы» итеп үзгәртелә..
* Ел саен Якутск хореография училищесының иң яхшы студентларына А. В. Посельская исемендәге стипендия түләнә.
* М. З. Сивцева тарафыннан тупланган «Аксения Посельская» исемле истәлекләр китабы чыккан (1995).
* «Нам не дано предугадать…» ― И. Феоктистов китабы.
* «Аксения Посельская — балерина» ― Н. Посельская китабы.

# Аксения Посельская
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 1958 елның 15 гыйнварында «Аеруча хезмәт күрсәткән өчен» медале белән бүләкләнгән.

# Аксения Посельская
## Гаиләсе

Ире Семён Сюльский (Сюльскай, Алексеев, 1908―1952), Якут АССР мәгариф министры (1946–1950). А. В. Посельская белән очрашканчы, Сюльский өйләнгән булган һәм ике ул үстергән. кызы Наталья Посельская (1946–2011), балерина, педагог, хореограф.
# SLC6A2

SLC6A2 (ингл. Solute carrier family 6 member 2) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Пенья Колорада (Комонфорт)

Пенья Колорада — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Комонфорт муниципалитеты составына керә.

# Пенья Колорада (Комонфорт)
## Географиясе

Пенья Колорада Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Пенья Колорада (Комонфорт)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Пенья Колорада (Комонфорт)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Дон Чичо-Титарела (Потенца)

Дон Чичо-Титарела — Италиянең Базиликата төбәге Фильано өязендә урнашкан торак пункт.

# Дон Чичо-Титарела (Потенца)
## Географиясе

Дон Чичо-Титарела Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Дон Чичо-Титарела (Потенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мадмас

Мадмас (рус. Мадмас) — Коми Республикасының Усть-Вымь районында урнашкан авыл.

# Мадмас
## Климат

Мадмас климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Мадмас
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (12%), руслар (68%), украиннар (12%).
# Голлсвилл (Миссури)

Голлсвилл — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Голлсвилл (Миссури)
## Тарихы

Голлсвилл шәһәре елда нигезләнгән.

# Голлсвилл (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 3,436978 км², 3,436996 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 275 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Казанская газета (гәҗит)

Казанская газета — атналык иҗтимагый-сәяси гәҗит. Казан губерна земство башкармасы органы. 1902 елның 10 ноябреннән 1915 елның 25 декабренә кадәр Казан шәһәрендә рус телендә нәшер ителә, барлыгы 632 саны чыга.
# Карси (Лодзь воеводалыгы)

Карси — Польшаның Лодзь воеводалыгы Кобеле-Вельке гминаcында урнашкан авыл.

# Карси (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Искра (Киров өлкәсе)

Искра (рус. Искра) — Киров өлкәсенең Юрья районында урнашкан авыл.

# Искра (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Искра (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Искра (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Искра (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Гөловасы (Юмурталык)

Гөловасы (төр. Gölovası) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Юмурталык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Редон

Редон (фр. Redon) — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
# Грос-Боден

Грос-Боден (алман. Groß Boden) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Грос-Боден
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2,7 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 43 метр биеклектә урнашкан.
# Кандалица

Кандалица (серб. Кандалица) — Сербиянең Заечар округы Кнәжеватс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Кандалица
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 394 метр биеклектә урнашкан.

# Кандалица
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Карроллтон (Виргиния)

Карроллтон — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Карроллтон (Виргиния)
## Географиясе

Карроллтон халык санын алу урыны мәйданы — 15 км², 15,021999 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 22 Фут биеклектә урнашкан.
# (2980) Кэмерон

(2980) Кэмерон (лат. Cameron) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2980) Кэмерон
## Тарихы

1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EU17» саналган.
# Ахметьери (Синоп)

Ахметьери (төр. Ahmetyeri) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Синоп илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Векрен

Векрен (фр. Veckring) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Векрен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,65 км².
# Ливорни (Козенца)

Ливорни — Италиянең Калабрия төбәге Бельведере-Мариттимо өязендә урнашкан торак пункт.

# Ливорни (Козенца)
## Географиясе

Ливорни Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ливорни (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Богути-Аугустини

Богути-Аугустини — Польшаның Мазовия воеводалыгы Богуты-Пянки гминасында урнашкан авыл.

# Богути-Аугустини
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Агуас-Морнас

Агуас-Морнас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.

# Агуас-Морнас
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 327,358 км².
# Гранха Флор (Пабельон де Артеага)

Гранха Флор — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Пабельон-де-Артеага муниципалитеты составына керә.

# Гранха Флор (Пабельон де Артеага)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха Флор (Пабельон де Артеага)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Венис (Флорида)

Венис — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.

# Венис (Флорида)
## Тарихы

Венис шәһәре елда нигезләнгән.

# Венис (Флорида)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 43,535091 км², 43,069697 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 метр биеклектә урнашкан.
# Гүмүш (Дүзичи)

Гүмүш (төр. Gümüş) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Османие иле Дүзичи илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Бодаки (Подлясье воеводалыгы)

Бодаки — Польшаның Подлясье воеводалыгы Боцьки гминасында урнашкан авыл.

# Бодаки (Подлясье воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Фецано (Ла Специя)

Фецано — Италиянең Лигурия төбәге Портовенере өязендә урнашкан торак пункт.

# Фецано (Ла Специя)
## Географиясе

Фецано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Фецано (Ла Специя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Андронавичы

Андронавичы (белар. Андронавічы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.

# Андронавичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Томас Гарсия (Вильягран)

Томас Гарсия — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Вильягран муниципалитеты составына керә.

# Томас Гарсия (Вильягран)
## Географиясе

Томас Гарсия Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Томас Гарсия (Вильягран)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Томас Гарсия (Вильягран)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Анатолий Адо

Анатолий Адо (8 гыйнвар 1928(1928-01-08), Казан, РСФСР, СССР — 14 май 1995, Мәскәү, Россия) — Рәсәй тарихчысы, тарих фәннәре докторы. Франциянең яңа тарихы буенча белгеч. С 1970 елдан Мәскәү дәүләт университеты профессоры. Франция архивларындагы документлар нигезендә 18 гасыр азагында Франция инкыйлабы дәверендәге керәстиян күтәрелешләренең гомуми күренешен биргән, керәстияннәрне инкыйлабның этәргеч көче итеп күрсәткән.
# Ширинкөй (Гүргентепе)

Ширинкөй (төр. Şirinköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Гүргентепе илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Санта Роса, Ранчо (Тепезала)

Санта Роса, Ранчо — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Тепесала муниципалитеты составына керә.

# Санта Роса, Ранчо (Тепезала)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Санта Роса, Ранчо (Тепезала)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Урания (Сан-Паулу)

Урания — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Урания (Сан-Паулу)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 208,9 км².
# Сарайова (Хасанбейли)

Сарайова (төр. Sarayova) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Османие иле Хасанбейли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Алимкәй Абдершин

Абдершин Алимкәй Абдулла улы (25.5.1911, хәзерге Мордва Республикасының Ковылкин районы Иске Аллагол авылы ― 26.5.1983, Мәскәү) ― Советлар Союзы Герое (10.1.1944), старшина (1944).

# Алимкәй Абдершин
## Тәрҗемәи хәле

1933-35 елларда һәм 1941 нең июненнән Кызыл Армиядә. 1936 дан Мәскәү сәнәгать предприятиеләрендә эшли. 1943 тән Бөек Ватан сугышы фронтларында, 38 нче армиянең 180 нче укчы дивизиянең автоматчылар ротасы отделениесе командиры (86 нчы укчы полк). Воронеж һәм 1 нче Украина фронтлары гаскәрләре составында Украина, Маҗарстан, Румыния һәм Чехословакияне азат итү сугышларында катнаша. 1943 нең 30 сентябрендә Днепрны кичкәндә батырлык күрсәтә. Сугыштан соң Мәскәүдә яши.

# Алимкәй Абдершин
## Бүләкләүләре

Ленин, 1 нче дәрәҗә Ватан сугышы орденнары, медальләр белән бүләкләнә.
# Сининки

Сининки (белар. Сінінкі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Пухавицкий районында урнашкан авыл.

# Сининки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Чернявка (Уста (старица кушылдыгы)

Чернявка — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил, Кострома өлкәсе, Киров өлкәсе, биләмәләрендә ага. Елга Уста старица елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Чернявка (Уста (старица кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010400212110000043434
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110004343
* Бассейн коды — 08.01.04.002
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Югары Узун-Су

Югары Узун-Су — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы БатпАгыйделқа сіңіп, арнасын жогалтады урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.

# Югары Узун-Су
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010300212115200009171
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200917
* Бассейн коды — 13.01.03.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Хәйрулла Усманов

Усманов Хәйрулла Абдрахман улы (16 декабрь 1866 ел, Ырынбур губернасы — 14 июнь 1915 ел, Ырынбур) — мулла, Ырынбур губернасына Россия империясының 2-нче чакырылыш Дәүләт Думасы әгъзасы (1907).

# Хәйрулла Усманов
## Биографиясе

Хәйрулла Абдрахман улы Усманов 1866 елның 16 декабрендә Татар Каргалысы сәүдәгәрләре гаиләсендә туа. Хәйрулла Казан губернасы Малмыж өязе мәдрәсәсендә классик мөселман белемен ала (түбән дини белем), аны тәмамлагач, берничә ел шул ук мәдрәсәдә хәлфә була (мөдәрриснең ярдәмчесе). 1893 елның 10 октябрендә Усманов Сәет авылының (Татар Каргалысының) 1-се мәркәз мәчетенә икенче мулла вазифасына сайлана, ары Ырынбур губерна идаралыгының 13 ноябрендәге указы белән имам-хатиб һәм мөдәррис вазифаларын раслана (указлы мулла).
XIX һәм XX гасырлар чикләрендә Каргалыда Усманов җитәкләгән мәдрәсә яхшы белем тапшыручы уку йортларының берсе була (җәдитчелек кулланыла): «Каргалы мәдрәсәсен Россиядә татарча гыйлемлелекне үстерүче төп уку йортларының берсе» дип раслый 1904 елда яшерен киңәшче А. С. Будилович.
1895 елның 26 августында Х. Усманов әгъза булып торган Хәйрия фонды Сеет авылында яңа мәктәп ача. Усманов дини белем һәм уку белән беррәттән сәүдә эше белән дә шөгыльләнә..
Сәүдәгәр һәм меценат Әбделгани Гали улы Хөсәенов инициативасы белән Каргалыда Россиянең татар мәктәпләре өчен укытучылар әзерләү буенча Бөтенроссия җәйге педагогия курслары оештырыла (1898-1902). Усманов бу курсларның эшчәнлегендә дә катнаша.
1907 елда Хәйрулла Усманов Көньяк Уралның мәдәни үзәкләренең берсе булган — Ырынбур гыйльми архив комиссиясе әгъзасы була (Ырынбур академиясе, 1887-1918).
Дәүләт Думасын таратканнан соң Сәет авылына кайтып, ахун вазифасын башкара.. 1909 елның 23 июнендә, Ырынбур сайлаучыларының депутатлар К.-М. Б. Тевкелев һәм А.-М. А. Топчибашев белән очрашуда, Дәүләт Думасының мөселман фракциясен финанс ярдәме оештыру өчен булдырылган комиссия составына Усманов та сайлана.
1910 елда имам-хатиб Усманов акчасына азак амбулатория һәм даруханә — Каргалы башлангыч медицина учреждениесе урынлашачак йорт төзелә. 1912 елда Мәккә белән Мәдинәгә хаҗ кыла, берничә гарәп илендә була, туган иленә кайтышлый Төркиягә керә, анда вәзир һәм профессор Мәхмүт Асад белән очраша. Профессорга Ырынбур һәм Каргалыга чакыру хатын тапшыра, һәм профессор бу чакыруны кабул итә. 1914 елның 15 июненнән 25 июненә кадәр Усманов мөселманнарның Санкт-Петербургта узган IV Бөтенроссия съездында катнаша, анда дини эшләргә идарә итү реформалары тикшерелә. Хәйрулла Абдрахман улы Усманов Ырынбур мөселман җәмгыятенең гамәлдәге әгъзасы һәм Сәет авылы Мөселман җәмгыятенең рәисе була (1915). Ырымбурда 1915 елның 14 июнендә вафат була.

# Хәйрулла Усманов
## Әсәре

* Усманов Х. Шакирды и медресе // Вакт (Время). — 1906.
# Александр Познанский

Познанский Александр Семенович (18 (31) гыйнвар 1903 ел, Кривой Рог шәһәре, Херсон губернасы — 8 июнь 1974 ел, Нижгар) — ССРБ галим-психиатры. Медицина фәннәре докторы (1960), профессор (1962).

# Александр Познанский
## Биографиясе

Александр Семенович Познанский 1903 елның 18 (31) гыйнварында Украинаның Херсон губернасы Кривой Рог шәһәрендә туган.
1927 елда Одесса медицина институтын тәмамлый. 1927-1931 елларда Одессада наркология диспансеры һәм психиатрия клиникасында табиб булып эшли.
1931-1944 елларда — Украина психоневрология институтында (Харьков) хезмәткәр. 1938 елдан медицина фәннәре кандидаты. 1938 елда клиника, галлюцинацияләр патофизиологиясе һәм фармакологиясенә багышланган кандидатлык диссертациясе яклый.
1944-1959 елларда — С.М. Киров исемендәге Горький медицина институтында: ассистент, психиатрия кафедра доценты. 1959 елда «Динамика синдромов шизофрении в процессе психофармакологических и других клинико-экспериментальных исследований» темасына докторлык диссертациясе яклый.
1960-1970 елларда — Башкорт дәүләт медицина институты психиатрия кафедрасы мөдире.
Аның җитәкчелеге астында 2 докторлык һәм 8 кандидатлык саклану яклана, 2 фәнни хезмәтләр җыентыгы чыгарыла.
Александр Семенович Познанский 1974 елның 8 июнендә Нижгарда вафат була һәм шунда Бугрово зыяратында җирләнә.

# Александр Познанский
## Фәнни эшмәкәрлеге

А.С.Познанский гомуми психопатология, клиник-эксперименталь һәм галлюцинация, саташу, шизофрения, яралы психозлар вакытында каталони эмоциональ синдромының психофармокология тикшеренүләре проблемалары белән шөгыльләнә.
90 нан артык фәнни хезмәт авторы.
1960-1968 елларда — Башкорт АССР-ының невропатологлары һәм психиатрлары җәмгыяте җитәкчесе.
Академик В. П. Протопопов укучысы.
# Пишинас

Пишинас — Италиянең Сардиния төбәгендә урнашкан коммуна. Карбония-Иглезиас, Южная Сардиния һәм Кальяри провинциясе составына керә.

# Пишинас
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 66 метр биеклектә урнашкан. Мазайнас, Теулада (Италия), Виллаперуччо, Джиба, Сантади һәм Траталиас коммуналары белән чиктәш.