yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Уварыш

Уварыш — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Коктюль елгасының уң ярыннан 8,6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 36 км.

# Уварыш
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тубыл елгасы, Есет елгасы кушылган урындан тамагына чаклы, Тура һәм Тауда елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502612111200004148
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111200414
* Бассейн коды — 14.01.05.026
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Дастур Пешотанҗи Бәһрамҗи Санджана

Дастур Пешотанҗи Бәһрамҗи Санджана - Һиндстан галиме һәм Зәрдөштлекнең баш каһине (дастур) булган. Ул Бомбейда Сэр Дҗамшедҗи Җиҗибһой Зартошти (Атәшпәрәст) Мадрессаның (семинариянең) мөдире һәм Вадиа Аташ Бәһрамның (ут гыйбадәтханәсенең) дастуры ("олы каһине") булган. Санджана үз вакытының Пәһләви теле буенча иң яхшы өйрәнгән олы каһиннәрнең һәм абруйларның берсе булган. 1904 елда аның хөрмәтенә Эдвард Вильям Вест кереш сүзе белән мәкаләләр тупланмасы нәшер ителгән булган.
# Альгорфа

Альгорфа (исп. Algorfa) — Испаниянең Аликанте провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Альгорфа
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 18,47 км² (10 апрель 2019). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 26 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вяликия Арлы (авыл)

Вяликия Арлы (белар. Вялікія Арлы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Столинский районында урнашкан авыл.

# Вяликия Арлы (авыл)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Орель (Воклюз)

Орель (фр. Aurel) — Франциянең Воклюз департаментына караган коммуна.

# Орель (Воклюз)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 28,90 км².
# Станевце

Станевце (серб. Станевце) — Сербиянең Пчинья округы Прешево җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Станевце
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 841 метр биеклектә урнашкан.

# Станевце
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Пульхайм

Пульхайм — Алманиянең Төньяк Райн-Вестфалия җирендә урнашкан коммуна.

# Пульхайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Кече Татар Карае

Кече Татар Карае (рус. Малое Татарское Караево) — Мордовиянең Темников районына керүче татар авылы. Рәсми рәвештә авылга нигезне зуртатаркарайлылар 19 гасырда салган дип санала.

# Кече Татар Карае
## Сыйфатлама

Авыл атамасы авыл хуҗасы булып торган йомышлы татар Акчура Караевтан (Акчура Карайдан) килеп чыккан.
Бу тирәдә Карайлар өчәү – Бәләкәй Татар Карае, Рус Карае һәм Зур Татар Карае. Бәләкәй Татар Карае русныкы белән кушылып беткән, дияргә була, алар картада да бер авыл итеп күрсәтелгән. Ә менә Зур Татар Караен рус авылыннан тирән чокыр аерып тора, мәчете дә бар.
Төп фамилияләр Поздняковлар, шулай ук Ялышев, Кичемасов, Чекашевлар.
Бу авылдан беренче татар кинорежиссеры Каюм Поздняков чыккан.
# Базошу-Ноу

Базошу-Ноу — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. Буковец (коммуна, Тимиш) коммунасына карый.

# Базошу-Ноу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 93 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Лышчыцы

Лышчыцы (белар. Лышчыцы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Брэсцкий районында урнашкан авыл.

# Лышчыцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Туман

Туман (үзб. Tuman / Туман) ― Үзбәкстанда икенче дәрәҗәдәге административ-территориаль берәмлек (маъмурий бирлик). Урта гасырлардан билгеле. Белоруссия, Россия Федерациясе, Украинада районның, АКШта округның(рус.)татар. аналогы. Бразилия, Испания, Колумбия, Мексика һәм Венесуэлада кулланылган муниципалитетка тиң.
Кагыйдә буларак, Үзбәкстан вилаятьләре (элекке өлкәләре) туманнарга бүленә. Иң күп туман Фәрганә вилаятендә ― 15, иң аз санда туманнар Нәвайи һәм Сырдәрья вилаятьләрендә ― 8 әр. Шулай ук, Үзбәкстан составындагы Каракалпакстан Республикасында туманнарга бүленеше бар. Моннан тыш, Үзбәкстан башкаласы Ташкент шәһәре шулай ук 11 туманга (районга) бүленгән (Алмазар, Бектемир, Мирабад, Мирзо Улугбек, Сергели, Өчтүбә, Чиланзар, Шайхантахур, Юнысабад, Яккасарай, Янгихаёт, Яшнабад туманнары). Үзбәкстанның калган шәһәрләрендә хәзерге вакытта туманнарга (районнарга) административ-территориаль бүленеш юк.
Совет чорында, Үзбәк ССР өлкәләре районнарга бүленгән булган. 1989 елда Үзбәк ССРда үзбәк теле дәүләт теле статусы алганнан соң, тарихи туман терминын этаплап кайтару башлана. 1992 елдан Үзбәкстан Республикасында район исеме туманга алыштырыла.
Үзбәкстан Республикасы Конституциясенең 68 статьясы нигезендә туман административ-территориаль бүленеш буыннарының берсе булып тора.
   * O‘zbekiston Respublikasi viloyatlar, tumanlar, shaharlar, shaharchalar, qishloqlar, ovullar, shuningdek Qoraqalpog‘iston Respublikasidan iborat.
   * Ўзбекистон Республикаси вилоятлар, туманлар, шаҳарлар, шаҳарчалар, қишлоқлар, овуллар, шунингдек Қорақалпоғистон Республикасидан иборат.
   * Үзбәкстан Республикасы вилаятьләр, туманнар, шәһәрләр, бистәләр, кышлаклар, авыллар, шулай ук Каракалпакстан Республикасыннан гыйбарәт
Туман исеме үз көченә кергәннән соң, Үзбәкстанның административ-территориаль бүленешендәге соңгы зур үзгәреш 1999 елда Сырдарья вилаятеннән Яңыабадны Җиззах вилаятенә тапшыру булган.
Туман югары дәүләт органнарының күрсәтмәләрен, карарларын гамәлгә ашыра һәм үти торган төп административ-территориаль берәмлек булып тора һәм вилаять (шулай ук Каракалпакстан, Ташкент) составына керә. Туманнарны җирле үзидарә органнары ― туман хәкимнәре (tuman hokimlari) һәм халык депутатларының туман советлары (xalq deputatlari tuman kengashlari) җитәкли. Туманнарны оештыру һәм бетерү Үзбәкстан Республикасы Олий Мәҗлесе (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi) ризалыгы белән гамәлгә ашырыла. Туманнарны тиешле вилаять хәкиме билгеләгән һәм туман халык депутатлары советы тарафыннан расланган туман хәкиме җитәкли.

# Туман
## Вилаятьләр буенча туманнар саны

* Әндиҗан вилаяте — 14
* Бохара вилаяте — 11
* Җиззах вилаяте — 12
* Кашкадәрья вилаяте — 13
* Нәвайи вилаяте — 8
* Нәмәнгән вилаяте — 11
* Сәмәрканд вилаяте — 14
* Сөрхәндәрья вилаяте — 13
* Сырдәрья вилаяте — 8
* Ташкент вилаяте — 14
* Фәрганә вилаяте — 15
* Хәрәзем вилаяте — 10
* Каракалпакстан Республикасы — 14
# Йосефов (Годонин)

Йосефов (чех. Josefov) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Q89085230?, Годонин һәм Q89085230? районында урнашкан авыл.

# Йосефов (Годонин)
## Географиясе

Мәйданы — 7,079542 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 186 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Йосефов (Годонин)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Йосефов (Годонин)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Йосефов (Годонин)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 203 |
| 1880 | 249 |
| 1890 | 212 |
| 1900 | 243 |
| 1910 | 284 |
| 1921 | 284 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 282 |
| 1950 | 293 |
| 1961 | 307 |
| 1970 | 310 |
| 1980 | 346 |
| 1991 | 344 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 376 |
| 2014 | 418 |
| 2016 | 412 |
| 2017 | 410 |
| 2018 | 407 |
| 2019 | 412 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 430 |
| 2021 | 445 |
| 2021 | 429 |
| 2022 | 450 |
| 2023 | 459 |
| 2024 | 453 |
# Мрувки (Подлясье воеводалыгы)

Мрувки — Польшаның Подлясье воеводалыгы Визна гминасында урнашкан авыл.

# Мрувки (Подлясье воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# GRB14

GRB14 (ингл. Growth factor receptor bound protein 14) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Тулий

Эрбий◄Тулий / Thulium (Tm) ►Иттербий :
| Атом номеры | 69 |
| Матдәнең тышкы күренеше | |
| Атомның үзлекләре ||
| Атом массасы (моляр масса) | 168,93421 (2) а. м. б. (г/моль) |
| Атом радиусы | пм |
| Ионлаштыру энергиясе (беренче электрон) | кДж/моль (эВ) |
| Электрон конфигурациясе | |
| Химик үзлекләре ||
| Ковалент радиусы | пм |
| Ион радиусы | пм |
| Электр тискәрелеге (Полинг буенча) | |
| Электрод потенциалы | |
| Оксидлашу дәрәҗәсе | |
| Матдәнең термодинамик үзлекләре ||
| Тыгызлык | 9,32 г/см³ |
| Моляр җылы сыешлыгы | Дж/(K·моль) |
| Җылы үткәрүчелек | Вт/(м·K) |
| Эрү температурасы | K |
| Эрү җылылыгы | 1545 кДж/моль |
| Кайнау температурасы | 1727 K |
| Парга әйләнү җылылыгы | кДж/моль |
| Моляр күләм | см³/моль |
| Матдәнең кристаллик рәшәткәсе ||
| Рәшәткә төзелеше | |
| Рәшәткә параметрлары | Å |
| Дебай температурасы | K |
Тулий (лат. Thulium, Tm) — Менделеевның периодик таблицасының 6 период элементы. Тәртип номеры - 69.

# Тулий
## Символы

Тулий элементының символы - Tm (Тулий дип укыла).

# Тулий
## Тарих

Тулий 1879 елда Клеве тарафыннан ачыла.
# Памбәйи

Памбәйи (әзери. Pambəyi) — Әзербайҗанның Ләнкәран районына караган авыл.
# (17953) 1999 JB20

(17953) 1999 JB20 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17953) 1999 JB20
## Тарихы

1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JB20» саналган.
# Зур совет энциклопедиясе

Зур совет энциклопедиясе (кыскача ЗСЭ; рус. Большая советская энциклопедия, кыскача БСЭ) — иң билгеле һәм тулы совет күпьяклы энциклопедиясе. 1926 елдан (беренче басманың беренче томы) 1990 елга кадәр (соңгы еллык басма) «Совет энциклопедиясе» («Советская энциклопедия») нәшрияте тарафыннан нәшер ителгән.
Өч басмасы чыкты:
* беренче басмада (1926–1947) 65 том һәм номерсыз «СССР» өстәмә томы;
* икенче басмада (1949–1958) 49 том, 50 нче «СССР» томы, 51 нче өстәмә том һәм ике китапта 52 нче «Алфавитлы күрсәткеч» томы (1960);
* өченче басмада (1969–1978) 30 том, (24 нче том ике китапта: икенче, өстәмә китап — «СССР») һәм өстәмә номерсыз «Алфавитлы исемнәр күрсәткече» томы (1981).
# Кеңгербай би авылы

Кеңгербай би авылы (каз. Кеңгірбай би ауылы) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Кеңгербай би авылы
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Нуретдинов

Нуретдинов, Нуртдинов — фамилия.
* Айрат Нуретдинов (1971), «Таттелеком» АҖ генераль директоры (2019).
* Әнәс Нуретдинов (1952), контр-адмирал (1994).
* Дамир Нуретдинов (1937), бораулау мастеры, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1980).
* Зәки Нуретдинов (Зәки Нури) (1921-1994), шагыйрь.
* Илдус Нуретдинов (1935), химик, ТР ФА мөхбир-әгъзасы.
* Рамил Нуртдинов (1957), педагогика фәннәре кандидаты (1991), БР атказанган мәдәният хезмәткәре.
* Руслан Нуретдинов
       Руслан Нуретдинов (1980), РФ спортчысы (хоккейчы-һөҗүмче).
       Руслан Нуретдинов (1991), Үзбәкстан спортчысы (авыр атлетика).
* Салихҗан Нуретдинов (1934), химик, профессор (1994).
* Сираҗ Нуретдинов (1898-1966), үзбәк совет фирка-дәүләт эшлеклесе.
* Фоат Нуретдинов (1938), спортчы (җиңел атлетика), ССРБ атказанган тренеры.
# HD243848

HD243848 — Сәвер йолдызлыгында урнашкан A спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 11,09 ± 0,09 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Границе (Люблин воеводалыгы)

Границе — Польшаның Люблин воеводалыгы Ходель гминаcында урнашкан авыл.

# Границе (Люблин воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Малышовщина

Малышовщина (рус. Малышовщина) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.

# Малышовщина
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Малышовщина
## Сәгать поясы

Малышовщина Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Малышовщина
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# (6137) Johnfletcher

(6137) Johnfletcher (лат. Johnfletcher) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6137) Johnfletcher
## Тарихы

1991 елның 25 гыйнварында A. Натори, Т. Урата тарафыннан Якиимо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 BY» саналган.
# Скотт (Бернетт, Висконсин)

Скотт — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Скотт (Бернетт, Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 88,5 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 314 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Стари Олешичи

Стари Олешичи — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Олешице гминасында урнашкан авыл.

# Стари Олешичи
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Грахови Гори

Грахови Гори (чех. Hrachovy Hory) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Свати Ян над Малши районында урнашкан авыл.

# Грахови Гори
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Грахови Гори
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Грахови Гори
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Грахови Гори
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2021 | 9 | |
# Медҗуречъе (Иваньица)

Медҗуречъе (серб. Међуречје ) — Сербиянең Моравич округы Иванитса җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Медҗуречъе (Иваньица)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 665 метр биеклектә урнашкан.

# Медҗуречъе (Иваньица)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Кыш бабай поезды

Кыш бабай поезды (рус. Поезд Деда Мороза) — 2021 елдан Россия буенча сәяхәт итүче 19 вагондан торган паровоз белән җәлеп ителгән махсуслаштырылган тимер юл составы. Поезд Вологда өлкәсенең Бөек Устюг шәһәрендә Кыш бабайның туган җирендә формалаша, октябрьдән гыйнварга кадәр Россиянең 130 шәһәрендә Яңа елны күпләп бәйрәм итү өчен йөри. Кыш Бабай поезды составында, аның «күчмә резиденциясеннән» тыш, интерактив зоналы вагоннар, «Әкият авылы», уеннар һәм Яңа ел квестлары үткәрү өчен вагоннар, сувенирлар белән вагон-кибет, төньяк кухнялы вагон-ресторан, фото-купе, персонал өчен техник вагоннар бар.

# Кыш бабай поезды
## Тарихы

Беренче тапкыр Кыш бабай поезды Бөек Устюгтан 2021 елда Россиянең ерак төбәкләрендә һәм шәһәрләрендә Яңа елны бәйрәм итү өчен киткән, анда яшәүчеләргә зур аралар аркасында Бөек Устюгта «Кыш бабайның даими резиденциясенә» бару авыр. Поездның иҗади персоналы булып Бөек Устюгтан Бөтенроссия Кыш бабае, Костромадан Кар кызы, әкият персонажларын сурәтләгән артистлар һәм аниматорлар коллективы Тётушка Аушка, Дед Трескун, гном, куян, юлбарыс, Кар бабай һәм шуршик тора. Барлык шәһәрләрдә һәм барлык станцияләрдә «кышкы тылсымчылар» бәйрәм программасы, уеннар, биюләр һәм котлаулар оештыра. Кыш Бабай поездына барырга, аның әкияттәге персонажларын станцияләрдә, вокзалларда, вокзал яны мәйданнарында күрергә һәм алар белән уеннарда катнашырга теләгән һәркем бушлай ала, поездда йөрү һәм бүләкләр алу белән хезмәтләрнең бер өлешенә билетлар кирәк. Һәр сезонның гыйнвар аенда Яңа елны күчмә бәйрәм итү тәмамланганнан соң, Кыш Бабай поезды Карелиягә килә, анда Сортавала станциясе платформасында киләсе кышкы сезонның октябрь аенда яңадан киткәнче экспозиция объекты була.
2021-2022 елгы сезонда Кыш бабай поезды 15 мең км-дан артык юл үткән һәм 36 шәһәрдә булган, бәйрәм чараларында поездның станцияләрендә һәм вокзалларында 200 меңгә якын кеше катнашкан, шуларның 10 меңгә якыны поездның үзендә сәяхәт иткән. 2022-2023 елның икенче сезонында поезд 23 октябрьдә Россия буенча Бөек Устюгтан Владивостокка һәм Россия тимер юлларының иң чик ноктасына — Находкадагы Тын океан станциясенә өч айлык сәяхәткә китә. Ике якка юлның гомуми озынлыгы 33 мең км. Поезд маршруты БАМ һәм Транссиб шәһәрләре, Россиянең Европа өлеше, Сочи, Санкт-Петербург һәм Мәскәү аша уза, 200 тукталышны күздә тота.
2023-2024 елның өченче сезонында Поезд 11 ноябрьдә Бөек Устюгтан китә, 64 көн эчендә поезд Россиянең төрле төбәкләрендәге 80нән артык шәһәрдә була, 32 мең км-нан артык юл үтә һәм 2024 елның 13 гыйнварында Бөек Устюгта маршрутны тәмамлый. Поездның 2 еллык сәяхәтендә бәйрәмнәрдә Россиянең 150дән артык шәһәрендә 900 меңнән артык кеше катнаша.

# Кыш бабай поезды
## Хезмәткәрләр

Поездка 100дән артык хезмәткәрдән торган тимер юлчылар командасы хезмәт күрсәтә: техниклар, ремонтчылар, машинистлар, поезд начальниклары, проводниклар, административ персонал, сакчылар, буфет һәм ресторан хезмәткәрләре, яктыртучылар һәм башкалар.
# Туктар (мәгънәләр)

Туктар — күп мәгънәле сүз.

# Туктар (мәгънәләр)
## Топоним

    Башкортстан
* Туктар — Благовещен районындагы авыл.
* Туктар ― Ишембай районындагы авыл.
* Туктар — Мишкә районындагы авыл.
    Татарстан
* Туктар — Әлмәт районындагы авыл.
* Туктар Урдалысы — Лениногорск районындагы авыл.
* Туктар — Саба районындагы авыл.
    Чиләбе өлкәсе
# Чивита ди Баньо (Л'Аквила)

Чивита ди Баньо — Италиянең Абруцци төбәге Л'Акуила өязендә урнашкан торак пункт.

# Чивита ди Баньо (Л'Аквила)
## Географиясе

Чивита ди Баньо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Чивита ди Баньо (Л'Аквила)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тети Мицлаз (Кунео)

Тети Мицлаз — Италиянең Пьемонт төбәге Бовес өязендә урнашкан торак пункт.

# Тети Мицлаз (Кунео)
## Географиясе

Тети Мицлаз Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Тети Мицлаз (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Непрейка

Непрейка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тула өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы КАС/ИДЕЛ/2231/1203/187 урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.

# Непрейка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Упа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша елгасы кушылган урындан алып Ука кушылдыктары бассейны, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010100312110000019199
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110001919
* Бассейн коды — 09.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Пашайи теле

Пашайи теле - Һинд-Европа телләр гаиләсенең Иран телләр төркеменә кергән тел. Язуы гарәп язуының фарсы юрамасына нигезләнгән.
# Борчалар

Борчала́р (Aphaniptera, яки Suctoria, яки Siphonaptera) — кан суыручы канатсыз бөҗәкләр отряды. Кошлар һәм имезүчеләрнең күп төрләренең вакытлы паразитлары. Төрле чыганаклар буенча, дөнья фаунасында 1050 дән алып 1800 гә кадәр төр санала. ТРда 44 төре билгеле, шуларның 15 е күпсанлы һәм киң таралган. Алар арасында кеше (Pulex irritans), мәче һәм эт (Ctenocephalides felis һәм Ct.canis), вак имезүчеләр (Ceratophyllus penicilliger, C. turbidus, Leptopsilla bidentata), кош борчалары (Ceratophyllus gallinae, C. styx, C.hirundinis) бар. Зурлыгы 3 тән алып 7 мм га кадәр. Сарыдан алып куе коңгырт төскә кадәр.
Гәүдәсе ян-яктан кысылган, нык хитинланган, күп санлы төкләр һәм нечкә чәнечкеләр белән капланган һәм хайваннар йонында, кош каурыйлары арасында күчүгә җайлашкан. Канатлары юк. Башында бер пар гади күзе (борчаларның кайберләре сукыр), өч буынлы бер пар мыекчасы бар, авыз аппараты кисеп-кадап суыра торган. Өч күкрәк сегментына өч пар аяк ялгана. Арткы пар аяклары озынрак һәм алар сикерүгә җайлашкан. Кан белән генә туена. Ана борчалар кеше һәм хайваннар яши торган урыннарда 0,5 мм зурлыктагы озынча түгәрәк ак йомыркалар сала. Ояда 3 тән алып 5 кә кадәр йомырка була (борчалар үз гомерендә 450 гә кадәр йомырка сала ала). Алардан җитлеккән борча тизәкләре (чөнки аларда органик калдыклар һәм эшкәртелеп бетмәгән кан була) белән туенучы хәрәкәтчән суалчансыман личинкалар чыга. Үсеш процессында личинкалар өч тапкыр кабыкларын алыштыра, үсешнең соңгы стадиясендә пәрәвез кузысы белән чорналган хәрәкәтсез курчакка әйләнәләр. Борчаларның гомер озынлыгы берничә айдан 3 елга кадәр.
Борчалар — чума, түләмә, талпан энцефалиты, сальмонеллез, пастереллёз, бруцеллез һ.б. авыруларны таратучылар.
# Дубравка (Добрушский районы)

Дубравка (белар. Дубраўка) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Добрушский районында урнашкан авыл.

# Дубравка (Добрушский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (12118) Mirotsin

(12118) Mirotsin — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12118) Mirotsin
## Тарихы

1999 елның 13 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NC9» саналган.
# Вульгаризм

Вульгаризм (лат. vulgaris - гади) — әдәби тел нормаларыннан читләшкән, гади сөйләм сүзләренең бер төре булган дорфа, тупас лексика.
Вульгаризмнар әдәби телне чүплиләр, чуарлыйлар. Матур әдәбиятта, публицистикада алар персонаж сөйләменең үзенчәлекләрен күрсәтү, тискәре образны сурәтләү максатыннан кулланылалар: дөмегү, чукыну, кату, мисез баш, хәчтерүш һ.б.
# Дреготешть (Горж)

Дреготешть — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. Дреготешть (коммуна, Горж) коммунасына карый.

# Дреготешть (Горж)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 216 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Пайак

Пайак (фр. Pailhac) — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Норт-Гемпстед (Нью-Йорк)

Норт-Гемпстед — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Норт-Гемпстед (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Норт-Гемпстед (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 69,16 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 31 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Башкарагөз (Һарран)

Башкарагөз (төр. Başkaragöz) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һарран илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).