yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ржокитно (Пардубице)

Ржокитно (чех. Rokytno) — Чехиянең Пардубице крае Пардубице һәм Пардубице районында урнашкан авыл.

# Ржокитно (Пардубице)
## Географиясе

Мәйданы — 10,848383 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 232 метр биеклектә урнашкан.

# Ржокитно (Пардубице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ржокитно (Пардубице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Ржокитно (Пардубице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 964 |
| 1880 | 963 |
| 1890 | 907 |
| 1900 | 983 |
| 1910 | 992 |
| 1921 | 995 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 1006 |
| 1950 | 799 |
| 1961 | 767 |
| 1970 | 703 |
| 1980 | 656 |
| 1991 | 693 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 734 |
| 2014 | 871 |
| 2016 | 862 |
| 2017 | 882 |
| 2018 | 888 |
| 2019 | 895 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 897 |
| 2021 | 896 |
| 2021 | 875 |
| 2022 | 917 |
| 2023 | 962 |
| 2024 | 965 |
# Ваа

Ваа (фр. Vaas) — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
# Агва Зарка (Хучитан)

Агва Зарка — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Хучитан муниципалитеты составына керә.

# Агва Зарка (Хучитан)
## Географиясе

Агва Зарка Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Агва Зарка (Хучитан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Агва Зарка (Хучитан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Гиле-сюр-Гуаян

Гиле-сюр-Гуаян (фр. Guiler-sur-Goyen) — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
# Арыз (Караҗабей)

Арыз (төр. Arız) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Караҗабей илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Хурдучешть

Хурдучешть — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. Стрехая коммунасына карый.

# Хурдучешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Ениҗе (Айваҗык)

Ениҗе (төр. Yenice) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Айваҗык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Козлачиха

Козлачиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Бехтемир елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Козлачиха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100212115100001363
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100136
* Бассейн коды — 13.01.01.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Юшур

Юшур – Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Удмуртия, , биләмәләрендә ага. Елга Көлмез елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.

# Юшур
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Нократ, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды – 10010300512111100038590
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды – 111103859
* Бассейн коды – 10.01.03.005
* ГӨ буенча саны – 11
* ГӨ буенча чыгарылышы – 1
# Алиса көзге артында (фильм, 2016)

«Али́са көзге артында́», кайчакта «Али́са көзгеләр илендә́» (ингл. Alice Through the Looking Glass) — режиссеры Тим Бертон булган, Линда Вулвертон сынарие буенча төшерелгән фильм. Фильм 3D-графикасын кулланып төшерелгән.
Русиядә фильм 26 май көнне чыкты.
# LRRC75B

LRRC75B (ингл. Leucine rich repeat containing 75B) — кешенең 22-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Средигорное

Средигорное (каз. Средигорное) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Средигорное
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Инга Бикбулатова

Инга Хак кызы Бикбулатова — татар язучысы, шагыйрә, публицист, мөгаллимә.
Ул 1936 елның 10 июнендә Татарстанның Ютазы районында туа. Урта белем алганнан соң, Казан дәүләт педагогия институтына укырга керә. 1960 елда институтны тәмамлый, мәктәптә рус теле һәм әдәбияты укытучысы, шул ук вакытта мөдир урынбасары булып эшли. 1991 елда Татарстанның атказанган укытучысы дигән исемгә лаек була.
1974 елдан республика һәм үзәк матбугатта Инга Бикбулатова мәкаләләре басыла башлый. Алар арасында мәкалә-уйланулар, зур булмаган хикәяләр, юморескалар, шигырьләр бар. Язучы публицистика һәм прозадан тыш унлап пьеса авторы. Шуларның берсе Татар яшьләр театрында, икенчесе — Уфаның «Нур» театрында куела.
# Куян (Яңа Килбәхте авыл советы)

Куян — Башкортстанның Калтасы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452855, ГАТОБК коды — 80233846002.

# Куян (Яңа Килбәхте авыл советы)
## Шәхесләр

* Риф Рәимов (1904-1953), тарихчы.
# Кампестрини (Тренто)

Кампестрини — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Торченьйо өязендә урнашкан торак пункт.

# Кампестрини (Тренто)
## Географиясе

Кампестрини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Кампестрини (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Босолазкето (Кунео)

Босолазкето — Италиянең Пьемонт төбәге Боссоласко өязендә урнашкан торак пункт.

# Босолазкето (Кунео)
## Географиясе

Босолазкето Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Босолазкето (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 6726

NGC 6726 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6726
## Тарихы

Әлеге галактика 1861 елда Алмания астрономы Julius Schmidt тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 15.75 см (6.2 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Орчан (Козан)

Орчан (төр. Orçan) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Козан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# NGC 778

NGC 778 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 778
## Тарихы

Әлеге галактика 1876 елда Франция астрономы Edouard Stephan тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 80.01 см (31.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (6965) Niyodogawa

(6965) Niyodogawa (лат. Niyodogawa) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6965) Niyodogawa
## Тарихы

1990 елның 11 ноябрендә Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 VS2» саналган.
# Кече Тугры

Кече Тугры — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Тугры елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.

# Кече Тугры
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010100312115300007383
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115300738
* Бассейн коды — 14.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Цона Индузтр. ди Вя Молино Эмили (Бреша)

Цона Индузтр. ди Вя Молино Эмили — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Индузтр. ди Вя Молино Эмили (Бреша)
## Географиясе

Цона Индузтр. ди Вя Молино Эмили Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Цона Индузтр. ди Вя Молино Эмили (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Московски (Екатеринбур каласы)

Московский (рус. Московский) — Свердловск өлкәсенең Екатеринбур каласы составына керүче авыл.

# Московски (Екатеринбур каласы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Московски (Екатеринбур каласы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (86%), татарлар (7%).
# 509 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 509 саны турында да мәкаләне карагыз.
{{Гасыр өчен навигация|6

# Туулар =

Шулай ук карагыз: Төркем:509 елда туганнар

# Туулар =
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:509 елда вафатлар
# Хайнцель (ай кратеры)

Хайнцель (лат. Hainzel) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 70,6 км булган кратер.

# Хайнцель (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Пауль Хайнцель (1527—1581) хөрмәтенә бирелә.

# Хайнцель (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Либор Пивко

Либор Пивко (чех. Libor Pivko, 29 март 1980(1980-03-29) (44 яшь), Нови-Йичин, Чехословакия — , ) — Чехия һоккейчесе (һөҗүмче), яшьләр арасында дөнья чемпионы (2000), Чехия чемпионатларының алтын (2010), көмеш (2007) һәм бронза (2002) призчысы.
# Валье-де-Трапага

Валье-де-Трапага (исп. Valle de Trápaga һәм баск. Trapagaran) — Испаниянең Бискайя провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Валье-де-Трапага
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 13 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 35 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Маскалуча

Маскалуча — Италиянең Сицилия төбәгендә урнашкан коммуна. Катания (метрополитенский город) провинциясе составына керә.

# Маскалуча
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 420 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Бельпассо, Катания, Николози, Сан-Пьетро-Кларенца, Треместьери-Этнео, Гравина-ди-Катанья һәм Педара коммуналары белән чиктәш.
# RBMY1E

RBMY1E (ингл. RNA binding motif protein Y-linked family 1 member E) — human Y chromosome аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# EIF1AY

EIF1AY (ингл. Eukaryotic translation initiation factor 1A Y-linked) — human Y chromosome аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Эрки

Эрки (фр. Erquy) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Пленёф-Валь-Андре кантонына карый.

# Эрки
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 26,46 км².
# Резкадоре (Реҗо Эмилия)

Резкадоре — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Вилла-Миноццо өязендә урнашкан торак пункт.

# Резкадоре (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Резкадоре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Резкадоре (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лос Ретоньос (Зиватанехо де Азуета)

Лос Ретоньос — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Сиуатанехо-де-Асуэта муниципалитеты составына керә.

# Лос Ретоньос (Зиватанехо де Азуета)
## Географиясе

Лос Ретоньос Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Лос Ретоньос (Зиватанехо де Азуета)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Лос Ретоньос (Зиватанехо де Азуета)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Ройте (Австрия)

Ройте — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. Брегенц округы составына керә.

# Ройте (Австрия)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 650 метр биеклектә урнашкан. Дорнбирн, Бецау һәм Бицау коммуналары белән чиктәш.
# Эссен

Эссен (Эссен, алман. Essen) — Алманиянең Төньяк Райн-Вестфалия җирендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 573784 кеше (2014).

# Эссен
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Эссен Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

# Эссен
## Тарих

Якынча 845 елда нигезләнгән.

# Эссен
## Кызыклы фактлар

Эссенеда Piranha Bytes санак уеннары эшләү компаниясе урнашкан.

# Эссен
## Рәсми сайт

* https://www.essen.de/
# Стара Россоха

Стара Россоха — Польшаның Лодзь воеводалыгы Рава-Мазовецка гминаcында урнашкан авыл.

# Стара Россоха
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Субашы (Енишеһир)

Субашы (төр. Subaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Енишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Татарстан Республикасының Атказанган ветеринария табибы

Татарстан Республикасының Атказанган ветеринария табибы (рус. заслуженный работник сельского хозяйства Республики Татарстан, ингл. Merited Agriculturalist of the Republic of Tatarstan) — Татарстан Республикасы дәүләт бүләге, мактаулы исемнәренең(рус.)татар. берсе. 1954 елның 23 июнь көнендә булдырылган.
Татарстан Рәисе (1991 елга кадәр — ТАССР ЮШ Президумы) тарафыннан бирелә.
Бүләкләнүчеләр саны — 160 кеше (1997), 268 кеше (1.01.2015).

# Татарстан Республикасының Атказанган ветеринария табибы
## Бүләкләнү нигезе

авыл хуҗалыгы җитештерүендә, терлек авыруларына каршы көрәш станцияләрендә, фәнни-тикшеренү һәм башка ветеринария учреждениеләрендә, дәүләт ветеринария инспекциясендә, транспорттагы, дәүләт чикләрендәге дәүләт ветеринария күзәтчелеге органнарында һәм башка дәүләт ветеринария учреждениеләрендә белгечлеге буенча кимендә 10 ел эшләүче югары профессиональ ветеринария табибларына ветеринария, терлекчелекне үстерү, аның продуктлылыгын арттыру өлкәсендәге казанышлары өчен

# Татарстан Республикасының Атказанган ветеринария табибы
## Ияләре

    Шулай ук карагыз: Төркем:Татарстанның атказанган ветеринария табиблары.
| Ел | Исем | туу датасы | үлем датасы |
| 1987 | Рафаэль Сибгатуллин | 1937-03-20 | 2021-03-21 |
# Беркхайм

Беркхайм (алман. Berkheim) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Беркхайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 25,02 км² (2009). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 569 метр биеклектә урнашкан.
# Хойник (Великопольское воеводалыгы)

Хойник — Польшаның Великопольское воеводалыгы Сосне гминасында урнашкан авыл.

# Хойник (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Понте Маньо (Анкона)

Понте Маньо — Италиянең Марке төбәге Купрамонтана өязендә урнашкан торак пункт.

# Понте Маньо (Анкона)
## Географиясе

Понте Маньо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Понте Маньо (Анкона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Татарстан әзербайҗаннары

Татарстан әзербайҗаннары (әзери. azərbaycanlılar яки әзери. azərilər) — әзербайҗан халкының бүгенге Татарстан Республикасы территориясендә яши торган территориаль төркеме.

# Татарстан әзербайҗаннары
## Таралышы

2010 елгы халык санын алу мәгълүматлары буенча Татарстан Республикасы территориясендә әзербайҗаннар саны 9 527 кеше тәшкил итә.
Күбесенчә Казанда, аннан кала Әлмәт, Яр Чаллы, Түбән Кама, Алабуга, Чистай шәһәрләрендә яшиләр.

# Татарстан әзербайҗаннары
## Тарих

Татарстан Республикасы Милли архивында Казанда XIX һәм XX гасырлар чигендә яшәүче әзербайҗаннарның үз милли җәмгыяте төзелүе турында мәгълүматлар бар. XIX гасырда җәмгыять тарафыннан танылган әзербайҗан язучысы, сатирик Җәлил Мәммәдкулузадә редакцияләнгән «Молла Насреддин» сатирик журналын пропагандаланган һәм таратылган. Әлеге сатирик журнал Госман империясендә, Урта Азиядә, Идел буенда бик теләп укыган кискен басма була.
Татар шагыйре Габдулла Тукайны булачак күренекле сәясәт эшлеклесе, язучы, драматург, азәрбайҗан табибы Нәриман Нәриманов дәвалавы билгеле.
Хәзер республикада яшәүче әзербайҗаннарның күбесе Татарстанга СССР чорында, 1980 елларда һәм соңрак күченеп килә башлый. Беренче оешмалары да 1988 елда, Казанда яшәүче студентлар, аспирантлар һәм әзербайҗан диаспорасының башка вәкилләре тарафыннан оештырыла. Ул әзербайҗан, төрек, төркмән һәм кырым татар халыкларына башлангыч биргән төрки халыкларның бер тармагы хөрмәтенә «Огуз» дип аталган.
Җәмгыятьнең беренче рәисләре Эльдар Мамедов һәм Мирзалы Алиев яшьләр өчен чаралар үткәрүгә, тарихи ватан белән элемтәләрне ныгытуга, милли традицияләрне пропагандалауга һәм үстерүгә зур игътибар биргәннәр. "Огуз" активистлары яшь татар энтузиастлары белән берлектә 1988 елда Казанда бөтен республика буенча үткәрелә торган Нәүрүз бәйрәмен үткәрүх гадәтен торгызалар.

# Татарстан әзербайҗаннары
## Мәдәният

1990 елдан башлап, Казанның әзербайҗан диаспорасы милли-дәүләт һәм дини бәйрәмнәрне - Әзербайҗанның бәйсезлеге көнен, Корбан бәйрәмен, Әзербайҗан һәм татар халыклары тормышында истәлекле даталарны даими рәвештә билгеләп үтә башлый. Ә 1991 елда әзербайҗан җәмгыяте, Татарстан Язучылар берлеге белән берлектә, элеккеге СССРда беренчеләрдән булып, Бөек Әзербайҗан философы һәм шагыйрь Шейх Низами Гәнҗавиның 850 еллыгына багышланган тантаналы чаралар үткәрә.
1998 елның октябрендә аның әгъзалары Казан шәһәренең әзербайҗаннар милли-мәдәни автономиясен гамәлгә кую турында карар кабул итә. Соңрак Татарстанның эре шәһәрләрендә – Әлмәт, Яр Чаллы, Түбән Кама, Алабуга, Чистайда - «Әзербайҗан» ТР автономияләре һәм вәкиллекләре төзелә.
Хәзерге вакытта әзербайҗан автономиясе тарихи ватаннары, Россиянең башка төбәкләре һәм дөньяның башка илләре белән тыгызрак элемтәләр урнаштыру буенча эш алып бара. Мәгариф, телне һәм традицион мәдәниятне саклау мәсьәләләренә зур игътибар бирелә. 1990 еллар азагыннан һәм бүгенге көнгә кадәр Казан шәһәренең «Күпмилләтле якшәмбе мәктәбе» мәгариф үзәгендә әзербайҗан бүлеге эшли.
Татарстанда диаспора тормышын яктырткан, халыкның күренекле вәкилләре, аның тарихы, әзербайҗан мәдәнияте һәм кухнясы, Әзербайҗанның хәзерге тормышы турында сөйләүче «Әзербайҗан» газетасы чыга. Газетаны бушлай тараталар.
# 100 Ел (Бандырма)

100 Ел (төр. 100. Yıl) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бандырма илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Айон (утрау)

Айон (рус. Айон) — Көнчыгыш Себер диңгезендә, Чаун култыгына керештә урнашкан утрау. Русиянең Чукот автономияле бүлгесенә карый. Кыйтгадан Кече Чаун бугазы белән аерылган.

# Айон (утрау)
## Үзенчәлекләр

Мәйданы якынча 2 000 км², озынлыгы 63 км, киңлеге 38 км. Иң биек ноктасы 64 м. Ярлары тәбәнәк, кайбер урыннарда текә. Арктик тундрасы өстенлек итә. Бердәнбер торак пункт — Айон авылы.

# Айон (утрау)
## Тарих

Утрауны 1646 елда рус сәнәгатькәре һәм сәяхәтче Исай Игнатьев кәшеф иткән.
* Айон авылында

# Айон (утрау)
## Кызыклы фактлар

Утрауда чукот галиме Пётр Инэнликей туган.
# Смрченско

Смрченско (чех. Smrčensko) — Чехиянең Высочина крае Долни Место районында урнашкан авыл.

# Смрченско
## Географиясе

Мәйданы — 0,647 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Смрченско
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Смрченско
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Смрченско
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 27 |
| 1880 | 25 |
| 1890 | 21 |
| 1900 | 21 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 20 |
| 1921 | 17 |
| 1930 | 23 |
| 1950 | 12 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 11 |
| 1970 | 16 |
| 1980 | 8 |
| 1991 | 13 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 7 |
| 2011 | 5 |
| 2021 | 7 |
# (2248) Канда

(2248) Канда (лат. Kanda) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2248) Канда
## Тарихы

1933 елның 27 февралендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1933 DE» саналган.
# Вильянуэва-де-ла-Сьерра

Вильянуэва-де-ла-Сьерра (исп. Villanueva de la Sierra) — Испаниянең Касерес провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вильянуэва-де-ла-Сьерра
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 44 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 524 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Владимир Владимиров

Владимир Владимиров :
* Владимир Владимиров (1837―1903), табиб-хирург, фән докторы.
* Владимир Владимиров (1975), сәясәтче, Ставрополь крае губернаторы.
# Грязнуха (Курья кушылдыгы)

Грязнуха — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Курья елгасының сул ярына тамагыннан 22 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 12 км.

# Грязнуха (Курья кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь елгалары кушылган урындан Барнавыл каласына кадәр, Алей елгасын кетрмичә . Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200312115100010545
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115101054
* Бассейн коды — 13.01.02.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Тәүгелде

Тәүгелде — Татарстан Республикасының Апас районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422349.

# Тәүгелде
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.5 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 4.9 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.9 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.4 °C | -9.7 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
# Нав (Коррез)

Нав (фр. Naves) — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
# NGC 5955

NGC 5955 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5955
## Тарихы

Әлеге галактика 1865 елда Алмания астрономы Albert Marth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (19439) Allisontjong

(19439) Allisontjong — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19439) Allisontjong
## Тарихы

1998 елның 24 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FB91» саналган.
# Михалополь

һәм
Михалополь — Польшаның Лодзь воеводалыгы Гидле гминаcында урнашкан авыл.

# Михалополь
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Поляне-при-Штяку

Поляне-при-Штяку — Словениянең Сежана (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Поляне-при-Штяку
## Географиясе

Мәйданы — 1,16 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 485,7 метр биеклектә урнашкан.