yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Гана

Га́на (ингл. Ghana) яки Гана Җөмһүрияте (ингл. Republic of Ghana) — Көнбатыш Африкада урнашкан дәүләт. Милләтләр Дуслыгы оешмасына керә. Көнбатышта Кот-д’Ивуар, төньяк-көнбатышта һәм төньякта Буркина Фасо, көнчыгышта Того илләре белән чиктәш.
Гана шәһәрләре: Аккра, Кумаси, Тамале, Секонди-Такоради, Асайман, Тема, Тесие, Кейп-Кост, Кофоридуа, Ва, Элубо. Гана күпмилләтле дәүләт һәм анда якынча 27 миллион кеше яши, анда төрле этник, лингвистик һәм дини төркемнәр яши. Халыкның биш проценты традицион диннәрне тота, 71,2% христианлыкны тота һәм 17,6%-ы мөселман. Һинд динен тотучылар 12500 кеше дип санала. Аның төрле географиясе һәм экологиясе яр саванналарыннан тропик джунглига кадәр үзгәрә.

# Гана
## Дин

Гана ― рәсми дине игълан ителмәгән дөньяви дәүләт. Ил халкының күпчелеге (70-75 % ы) ― христианнар (ш.и. православие динендәгеләр 3 мең кеше). Мөселманнар 17 ― 30 % дип исәпләнә. Һинд дине тарафдарлары ― 5 мең кеше. Бәһаи динендәгеләр ― 14 мең. 80 мең кеше бер дингә дә ышанмый яисә атеист.
* Ганада ислам
# Сан Исидро дел Рефухио (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)

Сан Исидро дел Рефухио — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Долорес-Идальго муниципалитеты составына керә.

# Сан Исидро дел Рефухио (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Географиясе

Сан Исидро дел Рефухио Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Исидро дел Рефухио (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Исидро дел Рефухио (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Заазерье (Вилейский районы)

Заазерье (белар. Заазер’е) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.

# Заазерье (Вилейский районы)
## Тарихы

Авыл 1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Вилейский өязе Ижа өязе (1932 елдан Куранец өязе) гминасы составында булган.

# Заазерье (Вилейский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.

# Заазерье (Вилейский районы)
## Халык саны

* 1921 елда авылда 148 кеше, 26 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 199 кеше, 34 хуҗалык исәпләнгән.
# Санта-Мария-Риварредонда

Санта-Мария-Риварредонда (исп. Santa María Rivarredonda һәм исп. Santa María Ribarredonda) — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Санта-Мария-Риварредонда
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 11,009 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 694 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ашагыйонҗаагач (Хисарҗык)

Ашагыйонҗаагач (төр. Aşağıyoncaağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Хисарҗык илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Руттерсдорф-Лочен

Руттерсдорф-Лочен (алман. Ruttersdorf-Lotschen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Руттерсдорф-Лочен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,46 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 250 метр биеклектә урнашкан.
# Нова Весь (Томашивский повяты)

Нова Весь — Польшаның Люблин воеводалыгы Томашув-Любельски гминаcында урнашкан авыл.

# Нова Весь (Томашивский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Косбаштау

Косбаштау (каз. Қосбастау) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Косбаштау
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Жермонвиль

Жермонвиль (фр. Germonville) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Жермонвиль
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,21 км².
# Марей-сюр-Ле-Диссе

Марей-сюр-Ле-Диссе (фр. Mareuil-sur-Lay-Dissais) — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
# Юришево

Юришево — Польшаның Мазовия воеводалыгы Радзаново гминасында урнашкан авыл.

# Юришево
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Акчадам (Сарыкая)

Акчадам (төр. Akçadam) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Сарыкая илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Жибоме

Жибоме (фр. Gibeaumeix) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Жибоме
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,80 км².
# Каплан (Савур)

Каплан (төр. Kaplan) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Савур илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Торело (Кунео)

Торело — Италиянең Пьемонт төбәге Мармора өязендә урнашкан торак пункт.

# Торело (Кунео)
## Географиясе

Торело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Торело (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ашагыөлек (Битлис)

Ашагыөлек (төр. Aşağıölek) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Битлис илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# 19 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) — I гасыр — II гасыр :
Хронологик таблица :
19 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.

# 19 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:19 елда (б. э. к.) туганнар

# 19 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:19 елда (б.э.к.) вафатлар
# Кучебешь

Кучебешь — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Кучебешь
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010300212110000011214
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110001121
* Бассейн коды — 08.01.03.002
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Тел вариантлары

Тел варианты (яки лект) - социолингвистикада махсус тел яки тел кластеры формасына бирелгән исем. Бу төркемгә телләр, сөйләмнәр, регистрлар, стильләр яки башка тел формалары, шулай ук стандарт варианты да керә ала. Бу төрле формаларны "вариант" сүзе белән билгеләү күп кешеләр стандарт тел белән генә ассоциацияләгән тел һәм еш стандарт телгә караганда престиж һәм хокуклары түбәнрәк булган дип саналучы сөйләм терминнарны кулланмау торышлыгына бәйле. Лингвистлар стандарт һәм стандарт булмаган варианларны өйрәнәләр. "Лект" терминының кулланылуы бәхәсле очракларда ике вариантның аерым телләр яки бердәм телнең диалектлары булуы белән бәйле проблемалардан азат итә.
Гәп яки арго кебек лексика дәрәҗәсендәге вариацияләр еш махсус стиль һәм формальлек дәрәҗәләренә (регистр) карата гына билгеләнсә дә, болар да кайвакыт вариацияләр дип атала.
# Колтусоватка

Колтусоватка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елга Кече Кеть елгасының сул ярына тамагыннан 127 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 11 км.

# Колтусоватка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кеть елгасы. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Чулымдан Кеть елгасына кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010600112115200024473
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202447
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Миддлтон (Нью-Гэмпшир)

Миддлтон — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Миддлтон (Нью-Гэмпшир)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1749 елда нигезләнгән.

# Миддлтон (Нью-Гэмпшир)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 18,5 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 235 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мйонув

Мйонув — Польшаның Ополе воеводалыгы Глогувек гминасында урнашкан авыл.

# Мйонув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сен-Виктор-сюр-Уш

Сен-Виктор-сюр-Уш (фр. Saint-Victor-sur-Ouche) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Сомбернон кантонына карый.

# Сен-Виктор-сюр-Уш
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,79 км².
# GSG1L2

GSG1L2 (ингл. GSG1 like 2) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ржачице (Ждяр над Сазавоу)

Ржачице (чех. Račice) — Чехиянең Высочина крае Ждяр-над-Сазавоу һәм Q89267416? районында урнашкан авыл.

# Ржачице (Ждяр над Сазавоу)
## Географиясе

Мәйданы — 2,682131 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 544 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Ржачице (Ждяр над Сазавоу)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ржачице (Ждяр над Сазавоу)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Ржачице (Ждяр над Сазавоу)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 143 |
| 1880 | 156 |
| 1890 | 147 |
| 1900 | 156 |
| 1910 | 160 |
| 1921 | 148 |
| 1930 | 128 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 107 |
| 1961 | 92 |
| 1970 | 76 |
| 1980 | 61 |
| 1991 | 53 |
| 2001 | 53 |
| 2011 | 54 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 41 |
| 2016 | 47 |
| 2017 | 47 |
| 2018 | 43 |
| 2019 | 41 |
| 2020 | 45 |
| 2021 | 45 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 51 |
| 2022 | 42 |
| 2023 | 45 |
| 2024 | 46 |
# Рандалл (Миннесота)

Рандалл — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Рандалл (Миннесота)
## Тарихы

Рандалл шәһәре елда нигезләнгән.

# Рандалл (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 5,170224 км², 5,317149 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 363 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 723

NGC 723 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 723
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Балатро Росо (Фиренца)

Балатро Росо — Италиянең Тоскана төбәге Баньо-а-Риполи өязендә урнашкан торак пункт.

# Балатро Росо (Фиренца)
## Географиясе

Балатро Росо Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Балатро Росо (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Каддо-Велли (Арканзас)

һәм
Каддо-Велли — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Каддо-Велли (Арканзас)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 7,618916 км², 7,632199 км² (1 апрель 2010), 7,632199 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 64 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 114

NGC 114 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 114
## Тарихы

Әлеге галактика 1880 елда Алмания астрономы Эрнст Вильгельм Леберехт Темпель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Владлен Решитько

Владлен Решитько (Владлен Лазарь улы Решитько, 29 апрель 1934(1934-04-29) (90 яшь), — , ) — СССР футболчысы һәм футбол тренеры, Казан «Рубины»ның баш тренеры (1974).
# 2071 ел

3 меңьеллык :
XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр — XXII гасыр — XXIII гасыр :
Хронологик таблица :
2071 (ике мең җитмеш беренче) ел — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча пәнҗешәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 2071 елы, III меңьеллыкның 71 елы, XXI гасырның 71 елы, XXI гасырның 8 унъеллыгының 1 елы, 2070 елларның 2 елы. 2024 елдан 2071 елга хәтле 47 ел калды.
# Нордендорф

Нордендорф — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Нордендорф
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Нордендорф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,52 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 422 метр биеклектә урнашкан.
# Меркенники

Меркенники — Польшаның Подлясье воеводалыгы Гонёндз гминасында урнашкан авыл.

# Меркенники
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (15909) 1997 TM17

(15909) 1997 TM17 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15909) 1997 TM17
## Тарихы

1997 елның 8 октябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 TM17» саналган.
# (8480) 1987 RD1

(8480) 1987 RD1 (лат. 1987 RD1) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8480) 1987 RD1
## Тарихы

1987 елның 13 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 RD1» саналган.
# Кешенең туры эчәге

Туры эчәк (rectum) һәм арткы юл каналы (canalis analis)
· Туры эчәк – юан эчәкнең соңгы бүлеге.
· Ул эшкәртелмәгән матдәләрне туплау һәм аларны чыгару өчен хезмәт итә. Туры эчәкнең тышчасы тартылу дефекация теләгенә китерә.
· Юан эчәкнең өч билгесе (гаустралар, тасмалар, майлы үсентеләр) туры эчәктә юк.
· Туры эчәк сигмасыман эчәк һәм арткы юл каналы арасында урнашкан.
· Туры эчәк әвернә борыны биеклегеннән башлана һәм кечкенә очага әвернә сөяге алдында төшеп, ике бөгелеш ясый:
o Өске әвернә бөгелеше (flexura sacralis) артка таба бөгелгән һәм әвернә сөяге батынкылыгын кабатлый; туры эчәкнең бу өлеше киң һәм туры эчәкнең ампуласы (ampulla recti) дип атала.
o Аскы бот арасы бөгелеше (flexura perinealis) койрык сөяге тирәсендә алга таба кабарынкы. Туры эчәкнең ахыргы өлеше арткы юл каналы (canalis analis) дип атала. Канал ачыклык белән тәмамлана – арткы юл (anus).
· Корсак ярысына карата туры эчәкне өч өлешкә бүләләр. Өске өлеше корсак ярысы белән тулысынча капланган, урта мезоперитонеаль урнашкан, ә аскы - экстраперитонеаль.
Топография
· Алдан туры эчәккә яндаш булып ирләрдә – орлык куыгы, орлык чыгаручы юл, сидек куыгы, сидек юлы, простата һәм җенси әгъзаның төпсәсе; хатын-кызларда – аналык һәм аналык җиңсәсе.
· Арттан – әвернә һәм койрык сөяге.
Туры эчәк тышчасы лайладан, лайла асты һәм мускуллы тышчадан тора, тыштан корсак ярысы яки адвентиция белән капланган (биеклегенә бәйле, өстәрәк кара).
· Туры эчәкнең аркылы җыерчыклары (plicae transversae recti) өске өлешендә урнашкан, алар юан эчәкнең ярым ай җыерчыкларын хәтерләтә.
· Лайла аскы өлештә шулай ук 8-10 буй җыерчык ясый, алар арткы юл баганалары (columnae anales) дип атала. Баганалар арасындагы батынкылык арткы юл синуслары (sinus anales) дип атала. Арткы юл капкачлары (valvulae anales) – арткы юл баганаларның аскы очлары арасындагы лайлалы тышчаның калкулыклары (җыерчыклары).
· Арткы юл-тире сызыгы (linea anocutanea) лайланың тирегә күчү урынында арткы юл эчке сфинктерының аскы кырые биеклегендә урнашкан.
· Мускуллы катлау ике катламнан тора: эчке әйләнмәле һәм тышкы буй. Эчке катлам арткы юл каналында юаная һәм арткы юлның эчке сфинктерын (m. sphincter ani internus) ясый. Аннан тышка таба, тире астында әйләнмәле аркылы-буйлы (ирекле) мускул урнашкан - арткы юлның тышкы сфинктеры (sphincter ani externus). Ул мускул бот арасы (оча диафрагманың) мускулы.
# Подлесьна (Силезия воеводалыгы)

Подлесьна — Польшаның Силезия воеводалыгы Пилица гминасында урнашкан авыл.

# Подлесьна (Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (2429) Шюрер

(2429) Шюрер (лат. Schürer) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2429) Шюрер
## Тарихы

1977 елның 12 октябрендә Пауль Вильд тарафыннан Циммервальд обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 TZ» саналган.
# Корча

Корча (алб. Korçë) — Албаниянең Корча округындә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 51,152 кеше (1 октябрь 2011).

# Корча
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Корча Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

# Корча
## Рәсми сайт

* Рәсми веб-сәхифәсе
# Арлингтон (Орегон)

Арлингтон — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.

# Арлингтон (Орегон)
## Тарихы

Арлингтон шәһәре 1885 елда нигезләнгән.

# Арлингтон (Орегон)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 8,221962 км², 6,221186 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 86,87 метр һәм 285 Фут биеклектә урнашкан.
# MRPL23

MRPL23 (ингл. Mitochondrial ribosomal protein L23 һәм 39S ribosomal protein L23, mitochondrial) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Френуа-Анденвиль

Френуа-Анденвиль (фр. Fresnoy-Andainville) — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
# Дуэ (Валле-д’Аоста)

Дуэ — Италиянең Валле-д’Аоста төбәгендә урнашкан коммуна. Валле д'Аоста провинциясе составына керә.

# Дуэ (Валле-д’Аоста)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1176 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Аллен (Валле-д’Аоста), Жиньо, Руазан, Вальпеллин, Оломон һәм Этрубль коммуналары белән чиктәш.
# Трошер

Трошер (фр. Trochères) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Мирбо-сюр-Без кантонына карый.

# Трошер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,61 км².
# Венси-Рёй-э-Маньи

Венси-Рёй-э-Маньи (фр. Vincy-Reuil-et-Magny) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Ламна (Керженец кушылдыгы)

Ламна — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Керженец елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.

# Ламна (Керженец кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010400312110000034899
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003489
* Бассейн коды — 08.01.04.003
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Кече Руниха

Кече Руниха — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Руниха елгасының сул ярына тамагыннан 4 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 20 км.

# Кече Руниха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200051618
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115205161
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Миңнулла Чинкин

Миңнулла Чинкин — РСФСРның һәм Татарстанның җиңел атлетика буенча атказанган тренеры.
Миңнулла Низаметдин улы Чинкин тумышы белән Чувашия Республикасыннан.
Әлмәттә яшь буынны спорт серләренә өйрәтә. 1973 елдан Чаллыда яши. Чаллыда “Камаз” спорт клубында өлкән тренер булып хезмәт куя. “Яр Чаллы” спорт комплексында эшли. 1983 – 1989 елларда ССРБ­ның марафон йөгерүе буенча җыелма командасында эшләде.
* [Миңнулла Чинкин] өч дистәдән артык спорт остасы, Олимпия уеннарында катнашкан Равил Кашапов, Фирая Солтанова-Жданова, Гөлнара Сәмитова-Галкина, дөнья стадионнарында байтак җиңүләр яулаган бертуган Юрий һәм Валентин Стариковлар, Насыйбулла Хөснуллин, Фәрит Зарипов, Елена Маськина кебек көчле йөгерешчеләр тәрбияләгән атказанган тренер ул. Соңгы елларда ерак араларга йөгерүчеләрнең бөтенесе дә диярлек Чаллыдан булуы Миңнулла абый кебек тыйнак остазның хезмәт җимеше.Атлас ГАФИЯТОВ
# Беляковка (Пышма кушылдыгы)

Беляковка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Пышма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 95 км.

# Беляковка (Пышма кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502212111200008164
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111200816
* Бассейн коды — 14.01.05.022
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Нерда

Нерда — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тубыл елгасының уң ярыннан 123 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 142 км.

# Нерда
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тубыл елгасы, Есет елгасы кушылган урындан тамагына чаклы, Тура һәм Тауда елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502612111200008559
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111200855
* Бассейн коды — 14.01.05.026
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Уксибәр

Уксибәр (рус. пулемёт) — төркем яки шәхси укчы автоматик ярдәм коралы, төрле җирөсте, суөсте һәм һава тәмекләрне (цельләрне) пуля белән тидерү өчен билгеләнгән. Хәрәкәтнең автоматлылыгына, гадәттә, китүче газларның энергиясен файдалану юлы белән, кайвакытларда — көпшәнең кайтару энергиясен файдалану юлы белән ирешәләр.
Башка тәңгәл калибрлы укчы корал төрләреннән уксибәр зуррак ату ераклыгы һәм атуның озынлыгы белән аерыла (бер минутка 500—1200 ату).
Уксибәрдән ату терәгечтән яки станоктан, кыска (10 атуга кадәр), озын (30 атуга кадәр) чиратлар белән яки бертуктаусыз алып барыла ала. Шулай ук уксибәрләрне төрле авиатехникага, корычланган техникага, корабларга йә автомобилләргә корал буларак урнаштырып куялар.
Заманча кул һәм бердәм уксибәрләрнең төзәү ераклыгы ачык төзәгеч белән якынча километрны, оптик төзәгеч белән якынча ике километрны тәшкилә итә.

# Уксибәр
## Уксибәр төрләре

* Кул уксибәре
* Станок уксибәре
* Бердәм уксибәр
* Эре калибрлы уксибәр
* Авиация уксибәре
* Зенит уксибәре
* Танк уксибәре
* Кызу темплы уксибәр
* Максим уксибәре
* Уксибәр өясе
# Чикенешть

Чикенешть — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. Чикенешть (коммуна) коммунасына карый.

# Чикенешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 575 метр биеклектә урнашкан.
# Домбрувка (Старогардский повяты)

һәм
Домбрувка — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Старогард-Гданьски гминасында урнашкан авыл.

# Домбрувка (Старогардский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вакини (Канзас)

Вакини — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.

# Вакини (Канзас)
## Тарихы

Вакини шәһәре 1879 елда нигезләнгән.

# Вакини (Канзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 4,45419 км², 4,432649 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 746 ± 1 метр биеклектә урнашкан.