yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ляски (Любанский районы)

Ляски (белар. Ляскі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Любанский районында урнашкан авыл.

# Ляски (Любанский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Игнатово (Болгария)

Игнатово — Болгариянең Монтана өлкәсендә урнашкан авыл. Вылчедрым җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Игнатово (Болгария)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Тефенни

Тефенни (төр. Tefenni) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесенең Бурдур иленә караган бер илчедер.

# Тефенни
## Географиясе

Илче мәйданы — .
# Каратин теле

Каратин теле - Нах-Дагъстан телләр гаиләсенә кергән тел. Язуы кирилл язуына нигезләнгән. Ике диалектка бүленә.
# Ранчидити

Ранчидити — Италиянең Сицилия төбәге Арагона өязендә урнашкан торак пункт.

# Ранчидити
## Географиясе

Ранчидити Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ранчидити
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дьяченко

Дьяченко (укр. Дяченко) — украин фамилиясе, «дьяк» сүзеннән ясалган.
* Сергей Дьяченко (мәгънәләр)
* Татьяна Дьяченко, Борис Ельцинның икенче кызы, РФ президенты администрациясе хезмәткәре.
# Явор (Опочинский повяты)

Явор — Польшаның Лодзь воеводалыгы Мнишкув гминаcында урнашкан авыл.

# Явор (Опочинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (19346) 1997 CG1

(19346) 1997 CG1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19346) 1997 CG1
## Тарихы

1997 елның 1 февралендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 CG1» саналган.
# (5934) Mats

(5934) Mats (лат. Mats) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5934) Mats
## Тарихы

1976 елның 20 сентябрендә К.-И. Лагерквист, H. Rickman тарафыннан Квистаберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 SJ» саналган.
# Лай-Яха

Лай-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Об борыны урнашкан. Елга озынлыгы 63 км.

# Лай-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Надым елгасының көнчыгыш чигеннән Пур елгасы бассейнының төньяк-көнбатыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000212115300053504
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305350
* Бассейн коды — 15.04.00.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Лилия Вәлиева

Вәлиева Лилия Әнвәр кызы (26 май 1952 ел) — гали-фармаколог, югары мәктәп укытучысы, җәмәгать эшмәкәре. 2003 елдан Башкортстан Республикасының фармакологлары җәмгыяте җитәкчесе. Медицина фәннәре докторы (1999), профессор (2000).

# Лилия Вәлиева
## Биографиясе

Лилия Әнвәр кызы Вәлиева 1952 елның 26 маенда БАССР‑ның Миякә районы Кыргыз-Миякә йомышлы татарлар авылында туган. 1975 елда Башкорт дәүләт медицина институтын тәмамлый. 1976 елдан алып — Уфа моторлар эшләү җитештерү берләшмәсе медицина‑санитария бүлегенең 13‑нче дәваханасында, 1978 елдан бирле Башкорт дәүләт медицина институтында эшли: 1988—1994 елларда олуг эзләнүче, 2003 елдан — 2‑нче фармакология кафедрасы мөдире, бер вакытта 2004 елдан — фармацевтика факультеты деканы.

# Лилия Вәлиева
## Фәнни эшчәнлеге

Фәнни тикшеренүләре молекуляр фармакология һәм хроно‑биология проблемаларына багышланган. Вәлиева Лилия Әнвәр кызы организмның тирә‑юнь мохитнең тәүлек һәм заман үзгәрешләренә дию адаптациясе механизмнарында, миокард инфаркты һәм гасаби-психик авырулар патогенезында, кардиолог һәм психотроп дарулар тәэсире механизмнарында йөрәк һәм ми лизосомалар һәм рецепторларының (гистамин, дофамин, серотонин һәм башка) ролен өйрәнә. 2003 елдан алып Башкортстан Республикасының фармакологлары җәмгыяте җитәкчесе. 250‑дән артык фәнни хезмәт һәм 3 уйлап табу авторы.

# Лилия Вәлиева
## Мактаулы исемнәре

* Медицина фәннәре докторы (1999)
* Профессор (2000)
# Малое Бахава

Малое Бахава (белар. Малое Бахава) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Дубровенский районында урнашкан авыл.

# Малое Бахава
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Вассерлиш

Вассерлиш — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Вассерлиш
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,58 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 135 метр биеклектә урнашкан.
# Замошша (Людвиновски авыл советы)

Замошша (белар. Замошша) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.

# Замошша (Людвиновски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Барбье (ай кратеры)

Барбье (лат. Barbier) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 65,38 км булган кратер.

# Барбье (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Даниэль Барбье (1907—1965) хөрмәтенә бирелә.

# Барбье (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# Сицево

Сицево — Польшаның Великопольское воеводалыгы Сомпольно гминасында урнашкан авыл.

# Сицево
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Марвице (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)

Марвице — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Видухова гминаcында урнашкан авыл.

# Марвице (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Казе ди Тилио (Пескара)

Казе ди Тилио — Италиянең Абруцци төбәге Спольторе өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе ди Тилио (Пескара)
## Географиясе

Казе ди Тилио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе ди Тилио (Пескара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Висафолио

Висафолио — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. Георгени коммунасына карый.

# Висафолио
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Литцов

Литцов — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Литцов
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,39 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 5 метр биеклектә урнашкан.
# Стефанковице-Колония

Стефанковице-Колония — Польшаның Люблин воеводалыгы Хрубешув гминасында урнашкан авыл.

# Стефанковице-Колония
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гарнки

Гарнки — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Карлино гминаcында урнашкан авыл.

# Гарнки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Муратбойну (Кемах)

Муратбойну (төр. Muratboynu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Кемах илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Элленборо (Көнбатыш Виргиния)

Элленборо — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Элленборо (Көнбатыш Виргиния)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Элленборо (Көнбатыш Виргиния)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,914502 км², 2,914501 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 247 ± 1 метр һәм 247 метр биеклектә урнашкан.
# Ениҗели (Ислаһие)

Ениҗели (төр. Yeniceli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Ислаһие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Шантлу (Эр)

Шантлу (фр. Chanteloup) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Сыра ((Чусовской кушылдыгы)

Сыра — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга Чусовской елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 43 км.

# Сыра ((Чусовской кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100912111100013797
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111101379
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Тасице

Тасице (чех. Tasice) — Чехиянең Высочина крае Бела (Гавличкув Брод) районында урнашкан авыл.

# Тасице
## Географиясе

Мәйданы — 0,572 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Тасице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Тасице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Тасице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 115 |
| 1880 | 139 |
| 1890 | 156 |
| 1900 | 123 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 93 |
| 1921 | 117 |
| 1930 | 114 |
| 1950 | 39 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 109 |
| 1970 | 92 |
| 1980 | 80 |
| 1991 | 55 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 49 |
| 2011 | 47 |
| 2021 | 52 |
# Цапело

Цапело — Италиянең Ломбардия төбәге Рипальта-Кремаска өязендә урнашкан торак пункт.

# Цапело
## Географиясе

Цапело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Цапело
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Үчүнҗү Агалы

Үчүнҗү Агалы (әзери. Üçüncü Ağalı) — Әзербайҗанның Зәнгилан районына караган авыл.
# Добрженице

Добрженице (чех. Dobřenice) — Чехиянең Кралове Градец крае Градец-Кралове һәм Градец-Кралове районында урнашкан авыл.

# Добрженице
## Географиясе

Мәйданы — 7,435786 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 267 метр биеклектә урнашкан.

# Добрженице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Добрженице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Добрженице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 689 |
| 1880 | 756 |
| 1890 | 724 |
| 1900 | 689 |
| 1910 | 717 |
| 1921 | 685 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 683 |
| 1950 | 625 |
| 1961 | 658 |
| 1970 | 649 |
| 1980 | 631 |
| 1991 | 581 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 584 |
| 2014 | 568 |
| 2016 | 581 |
| 2017 | 579 |
| 2018 | 572 |
| 2019 | 574 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 585 |
| 2021 | 586 |
| 2021 | 561 |
| 2022 | 566 |
| 2023 | 571 |
| 2024 | 576 |
# Эль Амате (Игвала де ла Индепенденсия)

Эль Амате — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Игуала-де-ла-Индепенденсия муниципалитеты составына керә.

# Эль Амате (Игвала де ла Индепенденсия)
## Географиясе

Эль Амате Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Амате (Игвала де ла Индепенденсия)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Амате (Игвала де ла Индепенденсия)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Михаил Григорьев

* Михаил Григорьев (1916)
* Михаил Григорьев (1991)
# Агҗакент (Азизие)

Агҗакент (төр. Ağcakent) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Азизие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Салих Сәйдәшев

Салих Җамалетдин улы Сәйдәшев (3 декабрь (20 ноябрь) 1900, Казан, Казан өязе, Казан губернасы, Россия империясе – 16 декабрь 1954, Мәскәү, ССРБ) – күренекле татар композиторы, татар профессиональ музыкасына нигезче салучы.Татар энциклопедиясе: 6 томда / Баш мөхәррир. — Казан: Татар энциклопедиясе институты, 2008—2021. — 719—655-715-?-?-611-511 б.

# Салих Сәйдәшев
## Тәрҗемәи хәле

Музыка сәләте Сәйдәшевта кечкенә чагында уяна. Ул уйнаган иң беренче инструмент гармоника була. Аннары туганнары махсус аның өчен рояль сатып алалар. Салих Сәйдәшевның беренче укытучысы – халык музыканты Заһидулла Яруллин. Аннары ул Казан музыкаль училищесы укытучыларында белем ала.
С. Сәйдәшевның әтисе аны күрмичә вафат була. Салих үз апасының гаиләсендә тәрбияләнә, ә апасының тормыш иптәше Шиһап Әхмәров татар интеллигенциясенең күренекле вәкиле була.
1918 елда Салих үз оркестрын төзи. 1920 елда ул Кызыл армия сафларына баса.
1922 елда Сәйдәшев Казанга кайта. Аны яңа ачылган Кызыл Октябрь исемендәге Татар Дәүләт театрына музыка бүлеге мөдире итеп эшкә чакыралар.
Салих Сәйдәшев кабере Казаның Яңа бистә зиратында.

# Салих Сәйдәшев
## Кызыл Армия маршы

    Төп мәкалә: Кызыл Армия маршы
1928 елда Казанда сәяси бүлек хезмәткәрләренең киңәшмәсе була. Анда дивизия командиры Якуп Чанышев Кызыл Армиянең 11 еллыгына оркестр өчен милли колоритлы яу маршы тудырырга кирәк дигән тәкъдим ясый. Һәм бу эшне Салих Сәйдәшевкә йөкләтәләр.
Маршның премьерасы полкның шәхси составы алдында Кызыл Армиянең туган көненә багышланган тантаналы җыелышта — 1929 елның 23 февралендә үткәрелә. Марш музыкасын 1нче татар полкы оркестры башкара. Залдагы алкышлар куәтле дулкын сыман яңгырап тора һәм маршны өч мәртәбә кабатларга туры килә. Композиторны хөрмәтләп, полкның почетлы кызылармеецы итеп сайлыйлар, аңа тантаналы шартларда хәрби кием тапшыралар.

# Салих Сәйдәшев
## Хәтер

* 1962 елда Казанда урамга исеме бирелгән.
* 1990 елда Татарстан китап нәшриятында Мәгъсүм Латыйфуллинның «Сәйдәшнең балачагы» повесте басылган (ISBN 5-298-00763-5).
* 2012 елның 11 маенда Казан шәһәре башкарма комитетының 11.05.2012 № 2902 карары белән 17нче санлы Казан балалар музыка мәктәбенә Салих Сәйдәшев исеме бирелә.
# Пагарэлае (Асиповицкий районы)

Пагарэлае (белар. Пагарэлае) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.

# Пагарэлае (Асиповицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Вяликия Слижы

Вяликия Слижы (белар. Вялікія Сліжы) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.

# Вяликия Слижы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Пагурек (Карпатасты воеводалыгы)

Пагурек — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Дембовец гминасында урнашкан авыл.

# Пагурек (Карпатасты воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Эдлинки

һәм
Эдлинки — Польшаның Люблин воеводалыгы Поток-Гурны гминасында урнашкан авыл.

# Эдлинки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Баргли

Баргли — Польшаның Силезия воеводалыгы Почесна гминасында урнашкан авыл.

# Баргли
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Альбатера

Альбатера (исп. Albatera) — Испаниянең Аликанте провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Альбатера
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 66,327 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 20 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Дялу-Виилор (Пояна-Лакулуй, Арджеш)

Дялу-Виилор — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. Пояна-Лакулуй (коммуна) коммунасына карый.

# Дялу-Виилор (Пояна-Лакулуй, Арджеш)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Совере

Совере — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Бергамо провинциясе составына керә.

# Совере
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 479 ± 0 метр биеклектә урнашкан. Боссико, Эндине-Гаяно, Сольто-Коллина, Черете, Пьянико, Ловере һәм Гандино коммуналары белән чиктәш.
# Нивнице

Нивнице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Львувек-Слёнски гминасында урнашкан авыл.

# Нивнице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Фридрихово (Вомбжезький повяты)

Фридрихово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Рыньск гминаcында урнашкан авыл.

# Фридрихово (Вомбжезький повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Камил Монасыйпов

Камил Монасыйпов (Камил Хәмит улы Монасыйпов) – музыкант (альт), педагог. Казан дәүләт консерваториясенең альт, виолончель һәм контрабас кафедрасы профессоры. РФ атказанган артисты (2006). ТР халык артисты (1996). ТР атказанган сәнгать эшлеклесе (1997). М. Җәлил (1986) һәм Тукай (2002) премияләре лауреаты.

# Камил Монасыйпов
## Тәрҗемәи хәле

1950 елның 16 июлендә Казанда туган. Казан музыка училищесын (хәзер Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка училищесы (көллият) (1969), Гнесиннар исемендәге музыка–педагогика институтын (1974) тәмамлаган.
* 1975-хәзергәчә Казан дәүләт консерваториясендә укыта, махсус альт сыйныфын алып бара, кыллы уен кораллары тарихыннан, альт һәм скрипканы укыту методикасы фәненнән укыта, 2004-2010 альт, виолончель һәм контрабас кафедрасы мөдире.
* 1979 елдан Казан дәүләт консерваториясе кыллы квартетында (1998 ТР дәүләт кыллы квартеты) уйный.

# Камил Монасыйпов
## Иҗаты

Репертуарында Й. Гайдн, В.А. Моцарт, Л. Бетховен, Й. Брамс, А. Дворжак, Р. Шуман, Д. Шостакович, А. Шнитке, Э. Денисов, П. Чайковский, А. Бородин квартетлары; татар композиторларының квартет классикасы. Концерт программасы гаять бай. ТР дәүләт кыллы квартеты белән Россия шәһәрләрендә, АКШ, Япониядә һ.б. илләрдә чыгыш ясый.
Яр Чаллыда (1987, 1991, 1997, 2005, 2007, 2008), Йошкар-Олада (1980, 1985, 1987) мастер-класслар үткәрә, музыка училищелары укучылары өчен лекцияләр укый (2001, 2006, 2007, 2008).

# Камил Монасыйпов
## Аудиоязмалары

* Классика һәм замана. Токио, 1995, 1997 (CD);
* Татар квартет музыкасы. Казан, 2000 (CD);
* Софья Гобәйдуллина һәм аның замандашлары. Казан, 2005 (CD);
* Шәм яктысында музыка. Казан, 2005 (CD).

# Камил Монасыйпов
## Шәкертләре

* Владимир Ершов – халыкара конкурс лауреаты (2010).
* Аделина Семенова — халыкара конкурс лауреаты (2010).

# Камил Монасыйпов
## Хезмәтләре

* Казан консерваториясендә альт сыйныфының оешуы. китапта: Из педагогического опыта Казанской консерватории: Прошлое и настоящее. Казан, 2005.
* Виола һәм скрипкаларның охшашлыгы турында. китапта: Актуальные проблемы музыкально-исполнительского искусства. Казан, 2008.
* Ялкынлы карашлы тыныч рыцарь. китапта: Война и мир Афзала Хайрутдинова. Казан, 2009.
* Музыка әсәрен өйрәнүдә беренче адымнар. китапта: Актуальные проблемы музыкально-исполнительского искусства. Казан, 2010.
* Музыканы кабул иткәндә зиһен белән музыканы ишетү сәләтенең үзара тәэсире. китапта: Актуальные проблемы музыкально-исполнительского искусства. Казан, 2012.
# Русково (Польша)

Русково — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Яново гминасында урнашкан авыл.

# Русково (Польша)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вейн (Мичиган)

Вейн — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.

# Вейн (Мичиган)
## Тарихы

Вейн шәһәре 1869 елда нигезләнгән.

# Вейн (Мичиган)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 15,592441 км², 15,592438 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 200 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (15377) 1997 KW

(15377) 1997 KW — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15377) 1997 KW
## Тарихы

1997 елның 31 маенда BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 KW» саналган.
# Камбон (Атлантик Луара)

Камбон (фр. Campbon) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Луара департаментында урнашкан.
# Владимир Самсонов

Самсонов Владимир Парфеньевич (1922—1989) — ССРБ галиме, физика-математика фәннәре кандидаты.

# Владимир Самсонов
## Биографиясе

Владимир Парфеньевич Самсонов 1922 елның 3 гыйнварында Якут өлкәсе Нюрбин улусының Александровский авылында Якутиядә билгеле укытучылар Самсоновлар — Парфений Никитичның (РСФСР мәктәбенең атказанган укытучысы) һәм аның хатыны Надежда Евменьевнаның (Якут АССР ы мәктәпләренең атказанган укытучысы) гаиләсендә туган. Аның абыйлары: Александр һәм Николай.
Мәктәптә яхшы өлгәш күрсәтеп, комсомолец була. Мәктәпне тәмамлаганнан соң Кызыл Армия сафында хезмәт итә, ә 1942 елның сентябрендә Бөек Ватан сугышы фронтларында сугыша. Артиллериянең кече командирлар курсын тәмамлап, Волхов фронтына җибәрелә. Берничә тапкыр яралана һәм һәр тапкыр госпитальләрдән хәрәкәттәге армиягә кайта.
Сугыштан соң туган иленә кайта һәм Якутия педагогия институтын тәмамлый (хәл М.К. Аммосов исемендәге Төньяк-Көнчыгыш федераль университеты). Югары уку йортын тәмамлагач, СССР Фәннәр академиясе Себер бүлекчәсенең якут филиалына эшкә керә (ЯФ СО АН СССР) — өлкән лаборант, аннары кече гыйльми тикшеренүче була. 1968 елдан 1977 елның апреленә кадәр гыйльми секретарь, ә 1977 елдан алып гомеренең ахырына кадәр — якут космофизик эзләнү һәм аэрономия институты директоры урынбасары (ИФИ), анда гомер ахырына кадәр шунда эшли. В.П. Самсонов Якутия космофизик тикшеренүләрнең башында тора, поляр балкышларны өйрәнү өчен Бөтен Союз станцияләр челтәрен оештыручылар арасында була.
1971 елда Мәскәүдә «Тонкая структура пространственно-временного распределения полярных сияний» темасына кандидатлык диссертациясе яклый. Самсонов Владимир — берничә гыйльми уйлап табу авторы, шуларның берсе ССРБ халык хуҗалыгы казанышлары күргәзмәсенең бронза медале белән билгеләп үтелә. СССР Фәннәр академиясе Себер бүлеге Президиумы каршындагы космофизика һәм радиофизика фәнни советы әгъзасы, поляр балкышы һәм төнге офык яктылыгы эшче төркеме һәм СССР Фәннәр академиясе Президиумы каршындагы Ведомствоара Геофизика комитетының ионосфера секциясе, геомагнетизм һәм аэрономия халыкара ассоциациясенең басып керүләр зонасы буенча әгъза булып тора. Аның җитәкчелегендә берничә кандидатлык диссертациясе яклана.
Гыйльми эш белән беррәттән, җәмәгать эшмәкәрлеге белән шөгыльләнә — институтның партбюро секретаре һәм рәисе булып сайлана, СССР Фәннәр академиясе Себер бүлеге якут филиалының профком һәм партком секретаре урынбасары, Саха республикасы Тынычлыкны яклау комитеты була. Якутия КПСС өлкә комитетының һәм «Знание» җәмгыйәтенең штаттан тыш лектор була.
Якутскта 1989 елның 26 августында вафат була.

# Владимир Самсонов
## Казанышлары

* Кызыл Йолдыз ордены һәм 1 нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены, шулай ук күп кенә медалләр белән бүләкләнгән, алар арасында «Ленинградны обороналаган өчен» медале һәм «1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Германияне җиңү өчен» медалләр бар.
* ССРБ ВДНХ бронза медале белән бүләкләнгән.