yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ромодан

Ромодан — Татарстан Республикасының Алексеевск районындагы авыл.
Почта индексы — 422909.

# Ромодан
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.9 °C | -10.9 °C | -5.8 °C | 4.5 °C | 13.4 °C | 18.5 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.1 °C | 4.4 °C | -4.8 °C | -10.2 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
# Җарола (Реҗо Эмилия)

Җарола — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Вентассо өязендә урнашкан торак пункт.

# Җарола (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Җарола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Җарола (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пальияре (Фрозиноне)

Пальияре — Италиянең Лацио төбәге Арпино өязендә урнашкан торак пункт.

# Пальияре (Фрозиноне)
## Географиясе

Пальияре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Пальияре (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 7191

NGC 7191 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7191
## Тарихы

Әлеге галактика 1835 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ментерода

Ментерода (алман. Menteroda) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Ментерода
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 27,35 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 431 метр биеклектә урнашкан.
# Николай Гущин

Николай Гущин (рус. Николай Леонидович Гущин, 16 декабрь 1906(1906-12-16), Түбән Новгород, Россия империясе — 1965, Сарытау, Сарытау өлкәсе, РСФСР, СССР) — СССР геологы, Губкин премиясе лауреаты (1951).
# Баян (Айыртау районы)

Баян (каз. Баян) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Баян (Айыртау районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Джака

Джака — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. Джака (коммуна) коммунасына карый.

# Джака
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 294 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Торыш (Мөслим районы)

Торыш — Татарстан Республикасы Мөслим районы Симәк авыл җирлегенә керүче авыл. 1904 елда барлыкка килгән. Әүвәл Уфа губернасы Минзәлә өязенең Пучы волостенда урнашкан. 1920 елдан Татарстан АССР Минзәлә кантоны составында. 1930 елдан — Мөслим районында, 1963 елның 1 февраленнән — Сарман районында, 1965 елдан — Мөслим районында.
Почта индексы — 423989.

# Торыш (Мөслим районы)
## География

Район үзәге Мөслим авылыннан 18 км төньяк-көнчыгышка таба, җирле үзидарә үзәге Симәк авылыннан 7 км ераклыкта тигез урынга, урман буенда, Мөшеге елгасының югары агымында урнашкан.

# Торыш (Мөслим районы)
## Тарих

Авылга нигез салучы булып Минзәлә районы Татар Мөшегесе авылыннан Шәяхмәт исемле кеше исәпләнә. Ул 1904 елда бирегә күчеп килеп, урман төпләп, үзенә йорт сала, чәчүлек җир булдырып, игенчелек белән көн күрә башлый. Аннары күченеп килүчеләр арта, алар калын урманда агач төпләп, иген чәчү һәм йорт салу өчен урын хәзерләгән.
Авыл зурайган, кешеләре күбәйгән. Мәчет салу мәсьәләсен күтәргәннәр. Урман караучы Лаврентий аркылы тиешле оешмалардан 4 десятина җирдән агач кисәргә рөхсәт алынган. Мәчет өчен агач киселгән алан «Җәбләнтәй аланы» дип йөртелә. Мәчет 1929 елга хәтле эшли, аннары мәчет бинасын клуб итеп файдаланалар.
1931 елда авылда 3 бригаданы берләштергән «Торыш» күмәк хуҗалыгы төзелгән (рәисе — Хаҗиәхмәт Гыйльфанов, бригадирлар — Шәрип Шадатов, Гайнан Гыйльфанов, Миңнехан Ханов). Колхоз оешкан елда авыл 75 хуҗалыктан торган. Башта колхоз үзаллы эшләсә, соңрак Кырынтау колхозы белән, аннары «Алга» белән берләшә, аның бригадасы булып кала. Колхоз рәисләре булып Гали Галиев, Хөснуллин, Салих Хисамов, Мөҗәһит Гыйльфанов, Нәзиф Вәлиев, Сәгыйт Дәүләтов, Салихҗан Сабиров эшли. Кырынтау белән кушылгач, рәис булып Сәях Камалов, «Алга» белән кушылгач, Сәлахов эшли.
Авылда башлангыч мәктәп була. Укытучылар булып озак еллар Георгий Ефремов, Зәнфирә Галиева эшли.
2003 елда авылда башлангыч мәктәп (өлкәнрәк балалар Симәк мәктәбенә йөреп укыган), клуб, кибет, терлекчелек биналары була.

# Торыш (Мөслим районы)
## Демография

Төп милләтләр (2008 ел): татарлар.

# Торыш (Мөслим районы)
## Ойконим

Авылның исемен башта Тырыш дип атаганнар, соңрак Торыш итеп үзгәрткәннәр — «шушында торып калыш» дигән мәгънәне аңлаткан.

# Торыш (Мөслим районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.4 °C | -11.2 °C | -6 °C | 4.2 °C | 13.3 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 11.9 °C | 4.1 °C | -5.2 °C | -10.7 °C | 3.8 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.

# Торыш (Мөслим районы)
## Шәхесләр

* Ринал Исмәгыйль улы Хаҗиев – Яр Чаллы педагогика университеты укытучысы, филология фәннәре кандидаты.
# Сюлинья

Сюлинья (фр. Sulignat) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Шатийон-сюр-Шаларон кантонына карый.

# Сюлинья
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,08 км².
# Башова (Герҗүш)

Башова (төр. Başova) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Батман иле Герҗүш илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Суха (Кече Польша воеводалыгы)

Суха — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Тшицёнж гминасында урнашкан авыл.

# Суха (Кече Польша воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 737 (сан)

737 (җиде йөз утыз җиде) - 736 белән 738 арасындагы натураль сан.

# 737 (сан)
## Математикада

* 737 — өч урынлы так сан.
* 737 санның цифрлар суммасы — 17.
* 737 санның цифрлар тапкырчыгышы — 147.
* 737 санның квадраты — 543169.

# 737 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 737 ел
* 737 ел (б. э. к.)
* Юникодта 02E1₁₆ — «ˡ» символның коды.
# Чакрасана

Чакрасана (санскр. चक्रासन IAST: Чакрасана, Тәгәрмәч Торышы) яки Урдва Дханурасана (санскр. ऊर्ध्वधनुरासन; IAST: Урдвадханурасана, Өскә Караучы Җәя Торышы) бу асана. Ул Аштанга Виньяса Йоганың башлангыч серияләрнең ахыргы өлеше. Ул арка баганасына зур сыгылучанлык бирә. Акробатикада һәм гимнастикада бу тән торышы гадәттә кире күпер дип атала.

# Чакрасана
## Этимологиясе

Исем Санскрит сүзләре Чакрадан килә (चक्र, Chakra) бу "тәгәрмәч" дигәнне аңлата, һәм Асана (आसन, Āsana) бу "позиция"не яки "утырыш"ны аңлата.

# Чакрасана
## Тасвирлама

Асананың гомуми формасында, практикалаучының куллары һәм аяклары идәндә, ә корсак күпере күккә карый. Аңа ирекле позициядан яки азрак сыгыла торган артка бөгелүдән, мәсәлән Сету Бандха Сарвангасанадан (Күпер торышы) керергә мөмкин. Кайбер алга киткән практикалаучылар Тәгәрмәч Позициясенә Тадасанадан (Тау Позициясеннән) "артка төшеп" хәрәкәтләнә алалар, кулларны баш өстеннән күтәреп һәм куллар белән стена буенча аска атлап. Алга киткән практикалаучылар шулай ук тәгәрмәчкә (аста китерелгән нинди дә булса юрама белән) яки башка артка иелүләр белән, мәсәлән, Дви Пада Випарита Дандасана, яки Тадасанадан артка иелеп итә алалар.

# Чакрасана
## Файдасы

Чакрасанада язылу арка мышцаларын тонуста тотарга һәм көчәйтергә ярдәм итә һәм аякның икрыларын, ул шулай ук өстәл артында яки компьютер артында утыручы кешеләрнең киеренкелеген һәм стрессын бетерә.

# Чакрасана
## Юрамалар

* Эка Пада (Бер-аяклы) Чакрасана
    бер аяк һавага өскә туры күтәрелгән.
* Эка Хаста (Бер куллы) Чакрасана//Урдхва Дханурасана
    бер кул җирдән күтәрелгән һәм ботта яки тездә урнашкан.
# Осборн (округ, Канзас)

Осборн — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Осборн шәһәре.

# Осборн (округ, Канзас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1867 елда оештырыла.

# Осборн (округ, Канзас)
## Территориясе

Округ мәйданы 2315 км² тәшкил итә.
# Михелау-ин-Оберфранкен

Михелау-ин-Оберфранкен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Михелау-ин-Оберфранкен
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Михелау-ин-Оберфранкен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 19,35 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 266 метр биеклектә урнашкан.
# Укане

Укане — Словениянең Канал (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Укане
## Географиясе

Мәйданы — 4,22 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 314 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бебень-Олтецу

Бебень-Олтецу — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Дикулешть (коммуна) коммунасына карый.

# Бебень-Олтецу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Аянлар (Дөшемеалты)

Аянлар (төр. Ayanlar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Дөшемеалты илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Маслянка (Еловка кушылдыгы)

Маслянка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Еловка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.

# Маслянка (Еловка кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100212111100006338
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100633
* Бассейн коды — 10.01.01.002
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Сан Франсиско де ла Чарка, Эль Нидо (Ирапуато)

Сан Франсиско де ла Чарка, Эль Нидо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ирапуато муниципалитеты составына керә.

# Сан Франсиско де ла Чарка, Эль Нидо (Ирапуато)
## Географиясе

Сан Франсиско де ла Чарка, Эль Нидо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Франсиско де ла Чарка, Эль Нидо (Ирапуато)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Франсиско де ла Чарка, Эль Нидо (Ирапуато)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Фирген

Фирген — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. Лиенц округы составына керә.

# Фирген
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1194 метр биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
# Җаналы

Җаналы (әзери. Canalı) — Әзербайҗанның Газах районына караган авыл.
# Дарагинь (Жлобинский районы)

Дарагинь (белар. Дарагінь) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.

# Дарагинь (Жлобинский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Вамбе

Вамбе (фр. Wambaix) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Като-Камбрези кантонына карый.
# 770 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 770 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
VI гасыр — VII гасыр — VIII гасыр — IX гасыр — X гасыр :
Хронологик таблица :
770 (җиде йөз җитмешенче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча дүшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 770 елы, I меңьеллыкның 770 елы, VIII гасырның 70 елы, VIII гасырның 7 унъеллыгының 10 елы, 770 елларның 1 елы. 770 елдан бирле 1254 ел үтте.

# 770 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:770 елда туганнар

# 770 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:770 елда вафатлар
# Денис Гайсин

Денис Гайсин (Денис Тимур улы Гайсин, 15 гыйнвар 1994(1994-01-15) (30 яшь), Уфа, Башкортстан, Россия — , ) — РФ футболчысы (һөҗүмче), ФМЛның көмеш мидәле иясе (2012, «Уфа» ФК составында).
# Балдыберек

Балдыберек (каз. Балдыберек) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Балдыберек
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Онле

Онле (фр. Onlay) — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
# Сен-Никола-де-Бургёй

Сен-Никола-де-Бургёй (фр. Saint-Nicolas-de-Bourgueil) — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Вотер-Велли (Кентукки)

Вотер-Велли — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.

# Вотер-Велли (Кентукки)
## Тарихы

Вотер-Велли шәһәре елда нигезләнгән.

# Вотер-Велли (Кентукки)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,616671 км², 1,616673 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 119 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Поҗо (Рим)

Поҗо — Италиянең Лацио төбәге Брачано өязендә урнашкан торак пункт.

# Поҗо (Рим)
## Географиясе

Поҗо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Поҗо (Рим)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эльц (Лан)

Эльц — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.

# Эльц (Лан)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 16,86 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 130 метр биеклектә урнашкан.
# Гонфревиль-Кайо

Гонфревиль-Кайо (фр. Gonfreville-Caillot) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Торимпьетра (Рим)

Торимпьетра — Италиянең Лацио төбәге Фьюмичино өязендә урнашкан торак пункт.

# Торимпьетра (Рим)
## Географиясе

Торимпьетра Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Торимпьетра (Рим)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пиштанка

Пиштанка – Россия территориясеннән ага торган елга. Мари Ил, , Киров өлкәсе, биләмәләрендә ага. Елга Олы Какшан елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.

# Пиштанка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны – (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды – 08010400712112100000633
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды – 112100063
* Бассейн коды – 08.01.04.007
* ГӨ буенча саны – 12
* ГӨ буенча чыгарылышы – 1
# NGC 1546

NGC 1546 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1546
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ранир (Миннесота)

Ранир — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Ранир (Миннесота)
## Тарихы

Ранир шәһәре елда нигезләнгән.

# Ранир (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,715487 км², 0,377868 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 342 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Семмадон

Семмадон (фр. Semmadon) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Семмадон
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,82 км².
# Снягово (Бургас өлкәсе)

Снягово — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. Руен җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Снягово (Бургас өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 448 метр биеклектә урнашкан.
# Берия (Көньяк Каролина)

Берия — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Берия (Көньяк Каролина)
## Географиясе

Берия халык санын алу урыны мәйданы — 20,716089 км², 19,952 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 317 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Палос Дулсес (Зиватанехо де Азуета)

Палос Дулсес — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Сиуатанехо-де-Асуэта муниципалитеты составына керә.

# Палос Дулсес (Зиватанехо де Азуета)
## Географиясе

Палос Дулсес Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Палос Дулсес (Зиватанехо де Азуета)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Палос Дулсес (Зиватанехо де Азуета)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Джей (Вермонт)

Джей — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Джей (Вермонт)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 34 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 469 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Хасанага (Зиле)

Хасанага (төр. Hasanağa) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Зиле илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Каннингем (Канзас)

Каннингем — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.

# Каннингем (Канзас)
## Тарихы

Каннингем шәһәре елда нигезләнгән.

# Каннингем (Канзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,22298 км², 0,910297 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 520 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Усие

Усие (серб. Усије) — Сербиянең Браничево округы Голубатс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Усие
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 59 метр биеклектә урнашкан.

# Усие
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# (3063) Махаон

(3063) Махаон (лат. Makhaon) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3063) Махаон
## Тарихы

1983 елның 4 августында Карачкина Л. Г. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 PV» саналган.
# Ондокузмайис

Ондокузмайис (төр. Ondokuzmayıs) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесенең Самсун иленә караган бер илчедер.

# Ондокузмайис
## Географиясе

Илче мәйданы — .
# Мөнир Вафин

Мөнир Мәхмүт улы Вафин — татар шагыйре, журналист, Башкортстан (2005 елдан) һәм Татарстан (2022 елдан) Язучылар берлекләре әгъзасы. Динис Бүләков исемендәге премия лауреаты (2011), Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре (2015).

# Мөнир Вафин
## Тәрҗемәи хәле

Мөнир Вафин 1961 елның 16 гыйнварында Башкортстанның Бәләбәй районы Мәтәүбаш авылында туа. Урта мәктәпне туган авылында тәмамлый, 1982—1984 елларда хәрби хезмәттә була. 1985—1990 елларда исә ул Башкорт дәүләт университетының филология факультетында (татар-рус бүлегендә) белем ала. Студент елларында университеттагы татар иҗади «Акчарлаклар» түгәрәгендә җитәкчелек итә. Иҗат түгәрәгенең иң актив эшләгән еллары нәкъ аның җитәкчелек иткән чорга туры килә. «Акчарлаклар» Казан дәүләт университетының «Әллүки» берләшмәсе һәм башка югары уку йортларының әдәби-иҗат берләшмәләре, түгәрәкләре белән багланыш урнаштыра.
Мөнир Вафинның барлык хезмәт юлы Башкортстан матбугаты белән бәйле. Ул республика яшьләренең «Өмет» гәзитен һәм «Тулпар» журналын оештыруда башлап катнашучы. «Азатлык» радиосының Башкортстан буенча иң тәүге хәбәрчеләренең берсе, 1994 елдан бирле ул «Азатлык» радиосының Башкортстандагы үз хәбәрчесе. Бер үк вакытта «Тулпар» журналының шигърият, сәнгать һәм сатира-юмор бүлеге мөхәррире булып эшли.
Әдәби иҗат белән Мөнир Вафин бала чагыннан ук шөгыльләнә. Беренче шигырьләрен дүртенче сыйныфта укыганда якташы Фатих Кәримнең «Сугыш уены» шигыре тәэсирендә яза, ләкин матбугатта студент елларында гына күренә башлый.
Мөнир Вафин шигырьләре Башкортстан һәм Татарстан вакытлы матбугатында даими чыгып килгәннәр, әмма иҗади таләпчәнлеге сәбәпле, ул китапларын бастырырга ашыкмаган. Аның «Сүзләр чәчтем» исемле беренче җыентыгы Башкортстан китап нәшриятында 2001 елда гына басыла. 2004 елда Татарстан китап нәшриятында «Дөнья — куласа» исемле китабы дөнья күрә. Бу китапка кереш сүзне Татарстанның халык шагыйре Илдар Юзеев язган. Ул Мөнир Вафинның «Сак һәм Сок» шигыренә тукталып, аны Башкортстандагы Сак, үзен Татарстандагы Сок дип атый. 2007 елда шагыйрь Уфада «Йөрәгем парәләре» исемле өченче җыентыгын чыгара.

# Мөнир Вафин
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Динис Бүләков исемендәге премия лауреаты (2011)
* Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре (2015)
* 2024 — Пушкин медале
# Валеҗолити (Алесандрия)

Валеҗолити — Италиянең Пьемонт төбәге Вилламирольо өязендә урнашкан торак пункт.

# Валеҗолити (Алесандрия)
## Географиясе

Валеҗолити Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Валеҗолити (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# CBFB

CBFB (ингл. core-binding factor subunit beta) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Даглы (Шенпазар)

Даглы (төр. Dağlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Шенпазар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (11592) Clintkelly

(11592) Clintkelly — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11592) Clintkelly
## Тарихы

1995 елның 23 мартында Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 FA7» саналган.
# Вамсаттер

Вамсаттер — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Вамсаттер
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 4,447613 км², 3,764924 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2064 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Едвардс (сан алу урыны, Нью-Йорк)

Едвардс — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Едвардс (сан алу урыны, Нью-Йорк)
## Географиясе

Едвардс халык санын алу урыны мәйданы — 2,490698 км², 2,552305 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 204 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ножницы (авыл)

Ножницы (белар. Ножніцы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Расонский районында урнашкан авыл.

# Ножницы (авыл)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Ƶ

Ƶ, ƶ — латин әлифбасы хәрефе.
Латин әлифбаларның күпчелектә — Z хәрефенең язма варианты. Поляк телендә — Żż хәрефенең язма варианты.

# Ƶ
## Куллану

Ƶ Яңалиф алфавитында кулланылган һәм [ʒ] авазын белдергән, хәзерге татар латин әлфбасында аңа J хәрефе туры килә.
1992—2000 елларда чечен әлифбасында кулланылган.
# Карамагара (Кырыкһан)

Карамагара (төр. Karamağara) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Кырыкһан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# IC 1944

IC 1944 — Сәгать йолдызлыгы чикләрендә урнашкан спираль галактика .

# IC 1944
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1944, ESO 200-28, PGC 12987, ESO-LV 200-0280, IRAS F03281-4809, 2MASX J03293999-4759461, HRS J032940-475946, LEDA 12987 һәм APMBGC 200+019-104 буларак та сурәтләнә.