yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Траппштадт

Траппштадт — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Траппштадт
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Траппштадт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 25,79 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 310 метр биеклектә урнашкан.
# Гөлчаер (Акшеһир)

Гөлчаер (төр. Gölçayır) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Конья иле Акшеһир илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (1480) Аунус

(1480) Аунус (лат. Aunus) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1480) Аунус
## Тарихы

1938 елның 18 февралендә И. Вяйсяля тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1938 DK» саналган.
# Крус-ду-Эспириту-Санту

Крус-ду-Эспириту-Санту — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.

# Крус-ду-Эспириту-Санту
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 195,596 км².
# Майданки

һәм
Майданки — Польшаның Мазовия воеводалыгы Хлевиска гминасында урнашкан авыл.

# Майданки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Риу-Гранди-ду-Норти

Риу-Гранди-ду-Норти (порт. Rio Grande do Norte) — Бразилия штатларының берсе.
Башкаласы — Натал шәһәре.

# Риу-Гранди-ду-Норти
## Тарих

1822 елда барлыкка килгән.

# Риу-Гранди-ду-Норти
## Административ бүленеш

167 бәләдия (2019).

# Риу-Гранди-ду-Норти
## Табигать

* Каатинга
# PJVK

PJVK (ингл. Pejvakin) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Хибе

һәм
Хибе — Польшаның Силезия воеводалыгы Хыбе гминасында урнашкан авыл.

# Хибе
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ческе Петровице

Ческе Петровице (чех. České Petrovice) — Чехиянең Пардубице крае Усти-над-Орлици һәм Q12042036? районында урнашкан авыл.

# Ческе Петровице
## Географиясе

Мәйданы — 6,297829 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 645 метр биеклектә урнашкан.

# Ческе Петровице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ческе Петровице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Ческе Петровице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 869 |
| 1880 | 882 |
| 1890 | 876 |
| 1900 | 657 |
| 1910 | 531 |
| 1921 | 467 |
| 1930 | 443 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 179 |
| 1961 | 208 |
| 1970 | 174 |
| 1980 | 172 |
| 1991 | 159 |
| 2001 | 148 |
| 2011 | 145 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 148 |
| 2016 | 154 |
| 2017 | 155 |
| 2018 | 155 |
| 2019 | 156 |
| 2020 | 162 |
| 2021 | 163 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 152 |
| 2022 | 158 |
| 2023 | 152 |
| 2024 | 158 |
# Түрнһаут

Түрнһаут (нид. Turnhout) — Бельгиянең Антверпен правинсәсендә урнашкан шәһәр.

# Түрнһаут
## Тарих

Беренче тапкыр 12 нче гасырда телгә алына.

# Түрнһаут
## Кардәш шәһәрләр

* Винетори, Румыния
* Гөдөллө, Маҗарстан
* Ханьчжун, Кытай
* Һаммелбург, Германия
# Карасүлейманлы (Рейһанлы)

Карасүлейманлы (төр. Karasüleymanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Рейһанлы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Льянера-де-Ранес

Льянера-де-Ранес (кат. Llanera de Ranes) — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Льянера-де-Ранес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 9,3 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 140 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Секую

Секую — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. Гура-Тегий (коммуна) коммунасына карый.

# Секую
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 774 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# GSC3317-543

GSC3317-543 — Персей йолдызлыгында урнашкан A2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,54 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Мусонз (Порденоне)

Мусонз — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Морсано-аль-Тальяменто өязендә урнашкан торак пункт.

# Мусонз (Порденоне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Юхары Маральян

Юхары Маральян (әзери. Yuxarı Maralyan) — Әзербайҗанның Җәбраел районына караган авыл.
# РСФСР халык артисты

РСФСР халык артисты (рус. Народный артист РСФСР) — РСФСРның 1931—1992 елларда гамәлдә булган мактаулы исеме. 1931 елның 10 августында РСФСР ҮБК фәрманы белән булдырылган.
Мактаулы исемнең нигезләмәсе буенча, киң җәмәгатьчелектә хуплау тапкан һәм илнең мәдәниятенә зур өлеш керткән югары сәнгати образлар тудырган, спектакльләр, кинофильмнар, телеспектакльләр, телефильмнар, концертлар, эстрада һәм цирк программалары, музыкаль, телевизион, радиоәсәрләр иҗат иткән артистларга, режиссерларга, балетмейстерларга, дирижерларга, хормейстерларга, башкаручыларга бирелгән.
Кагыйдә буларак, әлеге мактаулы исемне алу өчен кандидатның РСФСР атказанган артисты яки РСФСР атказанган сәнгать эшлеклесе мактаулы исемен алганнан соң ким дигәндә 5 ел үткән булуы шарт.
Мактаулы исемнең күкрәккә тага торган билгесе 1981 елның 30 гыйнварында РСФСР Югары шурасы президиумы указы белән расланган.
Мактаулы исем соңгы мәртәбә 1992 елның 4 февралендә хәрби дирижер Владимир Солодахинга бирелгән.
1991 елның 25 декабрендә кабул ителгән канун буенча мактаулы исемне булдырган дәүләтнең рәсми атамасы үзгәртелү сәбәпле, 1992 елның 4 февралендә соңгы тапкыр бирелгән
# Эллингтон (Миссури)

Эллингтон — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Эллингтон (Миссури)
## Тарихы

Эллингтон шәһәре елда нигезләнгән.

# Эллингтон (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 3,57735 км², 3,577347 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 202 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мецомонте ди Сото (Тренто)

Мецомонте ди Сото — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Фольгария өязендә урнашкан торак пункт.

# Мецомонте ди Сото (Тренто)
## Географиясе

Мецомонте ди Сото Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Мецомонте ди Сото (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Праде

һәм
Праде — Словениянең Копер җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Праде
## Географиясе

Мәйданы — 1,03 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 71,9 метр һәм 66 метр биеклектә урнашкан.
# Рагали (Камайски авыл советы)

Рагали (белар. Рагалі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.

# Рагали (Камайски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Бельпассо

Бельпассо — Италиянең Сицилия төбәгендә урнашкан коммуна. Катания (метрополитенский город) провинциясе составына керә.

# Бельпассо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 551 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Кампоротондо-Этнео, Катания, Лентини, Маскалуча, Мотта-Сант'Анастазия, Николози, Патерно (провинция, Катания), Рагальна, Рамакка, Сан-Пьетро-Кларенца, Адрано, Бьянкавилла, Бронте (Италия), Кастильоне-ди-Сицилия, Малетто, Мистербьянко, Рандаццо, Сант'Альфио һәм Цафферана-Этнея коммуналары белән чиктәш.
# Җанозак (Олан районы)

Җанозак (каз. Жанұзақ) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Җанозак (Олан районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# NGC 1133

NGC 1133 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1133
## Тарихы

Әлеге галактика 1885 елда Америка астрономы Фрэнк Ливенворт тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# CHST15

CHST15 (ингл. Carbohydrate sulfotransferase 15) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Йонкерс

Йонкерс — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан шәһәр.

# Йонкерс
## Тарихы

Йонкерс шәһәре елда нигезләнгән.

# Йонкерс
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Лубейра

Лубейра (фр. Loubeyrat) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
# Дзвоно-Сербовице

Дзвоно-Сербовице — Польшаның Силезия воеводалыгы Пилица гминасында урнашкан авыл.

# Дзвоно-Сербовице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Онгун (Гүрпынар)

Онгун (төр. Ongun) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Гүрпынар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ракова (Мехединць)

Ракова — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. Иловец (коммуна) коммунасына карый.

# Ракова (Мехединць)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Сору

Сору (әзери. Soru) — Әзербайҗанның Лерик районына караган авыл.
# Баньо Лад (Болцано)

Баньо Лад — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Сан Панкрацио өязендә урнашкан торак пункт.

# Баньо Лад (Болцано)
## Географиясе

Баньо Лад Альп тауларында, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Баньо Лад (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Алапынар (Козан)

Алапынар (төр. Alapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Козан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кануцо (Равена)

Кануцо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Червиа өязендә урнашкан торак пункт.

# Кануцо (Равена)
## Географиясе

Кануцо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Кануцо (Равена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лобошане

Лобошане (рус. Лобошане) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.

# Лобошане
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Лобошане
## Сәгать поясы

Лобошане Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Лобошане
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Яка (Гелендост)

Яка (төр. Yaka) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Ыспарта иле Гелендост илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Бессоновка районы

Бессоновка районы (рус. Бессоновский район) — Пенза өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Бессоновка саласы.

# Бессоновка районы
## Халык

Милли состав (2010): урыслар (83,5%), мордва (10,8%), татарлар (1,1%).

# Бессоновка районы
## Административ бүленеш

Бессоновка районы составына 10 авыл җирлеге керә.
# Мирфәкъ

Мирфәкъ (гарәп. المرفق‎ әл-мирфәқ — «терсәк»; Персей α, Персей альфасы, α Per) — Персей йолдызлыгының иң якты йолдызы. Аның күренмә йолдызча зурлыгы +1,79ᵐ тәшкил итә. Бу сарылы-аклы үтә зур йолдыз 590 яктылык елы ераклыкта урнашкан.
Мирфәкъ Кояштан 5400 тапкыр яктырак һәм аның диаметры Кояшныкыннан 56 тапкыр артыграк.

# Мирфәкъ
## Тарих һәм исемнәр

Йолдызның гарәп теленнән алынган исеме Мирфәкъ (гарәп. المرفق‎ әл-мирфәқ — «терсәк», ингл. Mirfak, рус. Мирфак) әл-Мирфәкъ әл-Сөрәйя (гарәп. المرفق الثريا‎ әл-мирфәқ әҫ-ҫөрәййә) исеменең кыскартылган варианты. Тагын йолдызны Әлҗәнеб (гарәп. الجنب‎ әл-җәнб — «як»; Пегас γ белән берәттән) дип атыйлар, чөнки Клавдий Птолемей Әлмагестта аны «уң ягында якты йолдыз» буларак тасвирлады.
# Ла-Тур (Диңгез буе Альплары)

Ла-Тур (фр. La Tour) — Франциянең Диңгез буе Альплары департаментына караган коммуна.

# Ла-Тур (Диңгез буе Альплары)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 36,70 км².
# Мецопияно (Перуҗа)

Мецопияно — Италиянең Умбрия төбәге Корчано өязендә урнашкан торак пункт.

# Мецопияно (Перуҗа)
## Географиясе

Мецопияно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Мецопияно (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Русештий Веки (Яловени)

Русештий Веки (рум. һәм молдав. Ruseștii Vechi ) — Молдова Республикасының Яловени районына караган авыл.
# Подвильчин

һәм
Подвильчин — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Дембница-Кашубская гминасында урнашкан авыл.

# Подвильчин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бүклүмлү (Кебан)

Бүклүмлү (төр. Büklümlü) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Кебан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Яка (Кемалие)

Яка (төр. Yaka) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Кемалие илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Эль Антеохо, Эль Куатро (Пурисима дел Ринкон)

Эль Антеохо, Эль Куатро — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Пурисима-дель-Ринкон муниципалитеты составына керә.

# Эль Антеохо, Эль Куатро (Пурисима дел Ринкон)
## Географиясе

Эль Антеохо, Эль Куатро Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Антеохо, Эль Куатро (Пурисима дел Ринкон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Антеохо, Эль Куатро (Пурисима дел Ринкон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Чахувек (Мазовия воеводалыгы)

Чахувек — Польшаның Мазовия воеводалыгы Гура-Кальвария гминасында урнашкан авыл.

# Чахувек (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Өвүнҗе (Көсе)

Өвүнҗе (төр. Övünce) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Көсе илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# NGC 4332

NGC 4332 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4332
## Тарихы

Әлеге галактика 1790 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Илопанго

Илопанго (исп. Ilopango) — Сальвадорның Сан-Сальвадор департаментында урнашкан шәһәр.

# Илопанго
## Тарих

Шәһәр статусын 1971 елдан башлап йөртә.
# Трепиле (Бари)

Трепиле — Италиянең Апулия төбәге Конверсано өязендә урнашкан торак пункт.

# Трепиле (Бари)
## Географиясе

Трепиле Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Трепиле (Бари)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шунты

Шунты (белар. Шунты) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лепельский районында урнашкан авыл.

# Шунты
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Стара Бордзилувка

Стара Бордзилувка — Польшаның Люблин воеводалыгы Лесьна-Подляска гминаcында урнашкан авыл.

# Стара Бордзилувка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# ZNF282

ZNF282 (ингл. Zinc finger protein 282) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Тординия-Вила Рипа (Терамо)

Тординия-Вила Рипа — Италиянең Абруцци төбәге Терамо өязендә урнашкан торак пункт.

# Тординия-Вила Рипа (Терамо)
## Географиясе

Тординия-Вила Рипа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Тординия-Вила Рипа (Терамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Күмерсулар

Күмерсулар (сахаридлар, углеводлар) — табигый органик матдәләр берләштергән бер зур классның гомум атамасы. Атама "күмер" һәм "су" сүзләреннән төзелгән, чөнки беренче табылган күмерсуларның брутто-формулалары - Cₓ(H₂O)$_y$, формаль рәвештә бу күмер (рус. углерод) һәм су катнашмасы.
Табигатьтә күмерсулар гаять күп, һәм алар кеше тормышында аеруча әһәмиятле роль уйныйлар. Аларның бер төрлеләре, мәсәлән, крахмал, төп азык матдәләреннән санала; икенчеләре (целлюлоза, яки клетчатка) тукыма, кәгазь, ясалма сүс һәм башкалар җитештерү өчен китә.
«Күмерсу» дигән исем бу класстагы кушылмаларның иң беренче өйрәнелгән вәкилләре углерод һәм судан торган кебек күренүдән килеп чыккан, чөнки аларның составы гомуми Cₙ(H₂O)m формуласы белән күрсәтелгән. Хәер, соңга табарак бу формулага туры килмәгән, ләкин башка билгеләре буенча шушы класс матдәләренә керә торган углеводлар да табыла.
Углеводларның иң гадиләреннән берсе булып глюкоза исәпләнә.
# Алачам (Милас)

Алачам (төр. Alaçam) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Милас илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Нойбойерн

Нойбойерн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Нойбойерн
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Нойбойерн
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,32 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 478 метр биеклектә урнашкан.
# Улугөз (Силифке)

Улугөз (төр. Ulugöz) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Силифке илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сукумо

Сукумо (яп. 宿毛市) — Япония дәүләтенең Коти префектурасында урнашкан шәһәр.

# Сукумо
## Тарихы

Сукумо шәһәре 1954 елның 31 мартында шәһәр статусын ала.

# Сукумо
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 23771 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 83.1 кеше тәшкил иткән.

# Сукумо
## Географиясе

Шәһәр территориясе 286.11 км² тәшкил итә.

# Сукумо
## Кардәш шәһәрләр

* Симанто, Япония
# Ле-Тур-дю-Парк

Ле-Тур-дю-Парк (фр. Le Tour-du-Parc) — Франциянең Морбиан департаментында урнашкан коммуна.
# IC 5077

IC 5077 — Тавис йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 5077
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 5077, ESO 47-23, PGC 66197, ESO-LV 47-0230, 2MASX J21085395-7338266, 6dFGS gJ210854.0-733827 һәм LEDA 66197 буларак та сурәтләнә.
# Волдацишки

Волдацишки (белар. Волдацішкі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.

# Волдацишки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Гватемалада ислам

Гватемалада ислам (исп. Islam en Guatemala, гарәп. الإسلام في غواتيمالا‎) ― азчылык дине. Ил халкының гомуми саныннан (17,2 млн кеше, 2018 елга) 0,008 % ы ― мөселманнар. Гватемаланың мөселман халкы якынча 1200 кеше тәшкил итә, шуларның 95 % ы ― Фәлистыйн мөһаҗирләре, шулай ук Мисыр, Марокко мөһаҗирләре бар. Ислам динен кабул иткән җирле Гватемала кешеләре ― 100 кеше. Гватемаланың Әхмәдия җәмгыяте (Comunidad Musulmana Ahmadía) 1989 елда оешкан.

# Гватемалада ислам
## Тарих

Гватемала җиренә беренче мөселман 1940 елда килгән. Беренче намаз Мисыр илчелегендә укылган. 1979 елда Гватемалада Якын Көнчыгыштан берничә дистә мөселман була, алар 10-15 кешелек төркем (җәмәгать) белән намаз кылу өчен яраклы урынны арендага алган, аннан Гватемалада ислам үсә башлый.
Гватемала Конституциясе дин тоту иреген билгели. Католик чиркәве дәүләт дине булмаса да, ул «аерым хокук субъекты» дип танылган, билгеле бер өстенлекләргә ия. Конституция нигезендә, дин әһелләренең бер генә вәкиле дә Президент, вице-президент, хөкүмәт министры яки судья вазифасын били алмый. Конституция майя халкының(ингл.)татар. төп төркемнәренең үз динен тоту хокукларын яклый.
Гватемалада 300 000 спиритизм тарафдары, 20 000 Бәһаи, 9000 ― 12000 буддист, 1200 – 2000 яһүд, 1200 мөселман исәпләнә.

# Гватемалада ислам
## Ислам оешмалары

* Гватемала Ислам җәмгыяте (Comunidad Islámica), президенты ― Фәхд Химеда Әс-Сагини (Fahed Himeda el-Sagini, 1985 елның 12 декабрендә Мисырның Александрия шәһәрендә туган), Әл-Дәгъва Ислам мәчете имамы (2015 елдан).
* Гватемала Әхмәдия җәмгыяте (Comunidad Musulmana Ahmadía), имамы ― Абдул Саттар Хан (Abdul Sattar Khan, Пакистанда туган, Гватемалага килгәнче, Испаниядә эшләгән).

# Гватемалада ислам
## Мәчетләр

Илнең башкаласы Гватемала шәһәренең 9нчы зонасы Реформа проспектында 1996 елдан эшләүче Әл-Дәгъва Ислам мәчете (исп. Mezquita de Aldawaa Islámica, гарәп. مسجد الدعوة‎) дип аталган мәчет урнашкан. Мәчеттә көн саен биш намаз укырга була һәм анда Ислам динен өйрәнү буенча дәресләр уздырыла. Мәхәллә эшләре белән идарә итүчеләр советы рәисе ― Җамал Мөбарәк (Jamal Mubarak). Мәчет үз эшчәнлеген Гватемала хөкүмәте белән килешү төзеп алып бара. Мәчеткә Гватемаланың ислам динен кабул иткән җирле мөселманнары, гарәпләр һәм мөселман туристлар йөри. Имам булып ислам динен кабул иткән, соңрак Мәдинәдә белем алган Гватемала кешесе Омар Санчес (Omar Sanchez) эшли.
Гватемала Әхмәдия җәмгыятенең үзәк мәчете ― 1989 елда төзелгән Бәйтул Әүвәл мәчете (Mezquita Baitul Awwal). Җәмгыятьнең шулай ук Уэуэтенанго(ингл.)татар. һәм Кесальтенанго һ. б. шәһәрләрдә мәчетләре бар. Илдә 700 гә якын әхмәдия мөселманы исәпләнә.
# Сток (Пулавский повяты)

Сток — Польшаның Люблин воеводалыгы Коньсковоля гминасында урнашкан авыл.

# Сток (Пулавский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Таверна-Цароне (Казерта)

Таверна-Цароне — Италиянең Кампания төбәге Теано өязендә урнашкан торак пункт.

# Таверна-Цароне (Казерта)
## Географиясе

Таверна-Цароне Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Таверна-Цароне (Казерта)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Свободное (Акмола өлкәсе)

Свободное (каз. Свободное) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Свободное (Акмола өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.