yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Бенков (Длоугомилов)

Бенков (чех. Benkov) — Чехиянең Оломоуц крае Длоугомилов районында урнашкан авыл.

# Бенков (Длоугомилов)
## Географиясе

Мәйданы — 3,129 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Бенков (Длоугомилов)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Бенков (Длоугомилов)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Бенков (Длоугомилов)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 319 |
| 1880 | 283 |
| 1890 | 273 |
| 1900 | 243 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 250 |
| 1921 | 211 |
| 1930 | 192 |
| 1950 | 137 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 98 |
| 1970 | 70 |
| 1980 | 44 |
| 1991 | 38 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 34 |
| 2011 | 46 |
| 2021 | 51 |
# Адель Нойхаузер

Адель Нойхаузер (алман. Adele Neuhauser; 1959 елның 17 гыйнвары, Афина, Греция) — Австрия театр һәм кино актрисасы, Австрия кино академиясе әгъзасы.

# Адель Нойхаузер
## Тормыш юлы

Адель Нойхаузер 1959 елның 17 гыйнварында Афинада туган. Дүрт яшендә гаиләсе белән Грециядән Австриягә күченә, Венада яши. Әти-әнисе аерылышкач, грек әтисе Георг белән яши.
Адель яшь чагында ук актриса булырга теләгән. 1976 елдан 1978 елга кадәр ул Краусс театр училищесында укый. Егерме яшендә Алманиягә күченә һәм Мюнстер, Эссен, Майнц һәм кайвакыт Венада театр сәхнәсендә чыгыш ясый башлый. Бер үк вакытта кинода һәм телевидениедә төшә. 2008 елда Нойхаузер Рейнке шешүе һәм соңрак килеп чыккан катлауланулар аркасында тавыш җепләренә операция кичерә.
2011 елдан ул Австриянең ORF каналында «Tatort» телесериалында уйный. 2014 елдан шулай ук үзенең улы, гитарачы Джулиан Пайзс белән бергә «Die letzten ihrer Art» әдәби-музыкаль постановкасында катнаша.
Адель Нойхаузер шулай ук иҗтимагый эшчәнлек белән шөгыльләнә: Plan International Deutschland оешмасында балаларга ярдәм итүдә катнаша, ул шулай ук аның попечительләр советы әгъзасы булып тора. 2016 елда «Tatort»ның башка катнашучылары белән бергә Weißer Ring ассоциациясенең хәйрия юбилей кампаниясендә катнаша.
Берничә премиягә лаек була, күп тапкыр Romy премиясен ала: 2012, 2013 һәм 2014 елларда сериалның иң популяр башкаручысы буларак; 2016 һәм 2017 елларда иң популяр актриса буларак.

# Адель Нойхаузер
## Тормыш юлы
### Шәхси тормыш

Ире — актёр һәм режиссёр Пол Золтан белән аерылышканнан соң, Адель Нойхаузер Венада улы Джулиан Пайзс (джаз музыканты, гитарада уйный, Грац Музыка һәм театр университетын тәмамлаган) белән яши.
Аның әбисе һәм бабасы рәссамнар булган: бабасы Венада Рәссамнар йортында сграффито ясаган, әбисе Вена остаханәләрендә эшләгән. Аның абыйсы Питер Маркуант аларның эзләре буенча бара, ул да рәссам була.

# Адель Нойхаузер
## Фильмография

* 2016: «Tatort: Die Kunst des Krieges»
* 2009: «Чүл чәчәге»
* 2009: «Полиция телефоны — 110»
* 2006: «Фред кайда?»
* 2003: «Мәктәп укучылары»
* 2003: «Розенхайм полицейскийлары»
* 2008—2011: «Докторның көндәлеге»
# Манциле-Кварадегини (Ла Специя)

Манциле-Кварадегини — Италиянең Лигурия төбәге Роккетта-ди-Вара өязендә урнашкан торак пункт.

# Манциле-Кварадегини (Ла Специя)
## Географиясе

Манциле-Кварадегини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Манциле-Кварадегини (Ла Специя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сульфитоксидаза кимчелеге

Сульфитоксидаза кимчелеге — мускулларның көчәюче регидлыгы, тотрыксыз йөреш һәм акылга артка калганлык белән сыйфатланган аутосом-рецессивлы күкерт алмашы какшавы. Бик сирәк очрый; үлем гадәттә беренче 5 ел эчендә була. Ясмык эктопиясе һәрвакыт бар.
# Неренштеттен

Неренштеттен (алман. Nerenstetten) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Неренштеттен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,09 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 513 метр биеклектә урнашкан.
# Пян Молин-Козта ди Мецо (Белуно)

Пян Молин-Козта ди Мецо — Италиянең Венеция төбәге Сан-Томазо-Агордино өязендә урнашкан торак пункт.

# Пян Молин-Козта ди Мецо (Белуно)
## Географиясе

Пян Молин-Козта ди Мецо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Пян Молин-Козта ди Мецо (Белуно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Солгончик

Солгончик — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Солгон елгасының уң ярыннан 6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.

# Солгончик
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010400112115200015200
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115201520
* Бассейн коды — 13.01.04.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Бураши (Киров өлкәсе)

Бураши (рус. Бураши) — Киров өлкәсенең Көлмез районында урнашкан авыл.

# Бураши (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Бураши (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Бураши (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Бураши (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (4%), руслар (84%), татарлар (5%), арлар (3%).
# Цеалин (Вавкавыский районы)

Цеалин (белар. Цеалін) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.

# Цеалин (Вавкавыский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Баби (Пйотрковский повяты)

Баби — Польшаның Лодзь воеводалыгы Мощеница гминаcында урнашкан авыл.

# Баби (Пйотрковский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Эрра-Лиива

Эрра-Лиива (эст. Erra-Liiva) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Карабыек (Ашкале)

Карабыек (төр. Karabıyık) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Ашкале илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Фьеф

Фьеф (фр. Fiefs) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Каранице

Каранице (чех. Káranice) — Чехиянең Кралове Градец крае Градец-Кралове һәм Градец-Кралове районында урнашкан авыл.

# Каранице
## Географиясе

Мәйданы — 3,004239 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 236 метр биеклектә урнашкан.

# Каранице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Каранице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Каранице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 215 |
| 1880 | 220 |
| 1890 | 219 |
| 1900 | 238 |
| 1910 | 242 |
| 1921 | 245 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 295 |
| 1950 | 213 |
| 1961 | 206 |
| 1970 | 203 |
| 1980 | 211 |
| 1991 | 173 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 183 |
| 2014 | 208 |
| 2016 | 218 |
| 2017 | 219 |
| 2018 | 218 |
| 2019 | 214 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 217 |
| 2021 | 206 |
| 2021 | 188 |
| 2022 | 202 |
| 2023 | 206 |
| 2024 | 208 |
# SGMS2

SGMS2 (ингл. Sphingomyelin synthase 2 һәм Phosphatidylcholine:ceramide cholinephosphotransferase 2) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Рыбчанка (авыл)

Рыбчанка (белар. Рыбчанка) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.

# Рыбчанка (авыл)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Кузаго

Кузаго — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Милан провинциясе составына керә.

# Кузаго
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 126 метр биеклектә урнашкан. Числьано, Гаджано, Милан, Сеттимо-Миланский, Треццано-суль-Навиглио, Бареджо һәм Корнаредо коммуналары белән чиктәш.
# Сагунто

Сагунто (исп. Sagunto, кат. Sagunt) — Испаниянең Валенсия автономияле төбәгендә урнашкан шәһәр.

# Сагунто
## Кардәш шәһәрләр

* Закинф, Греция
* Мийо (город), Франция
* Чечина, Италия
# Дарлингтон (Индиана)

Дарлингтон — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Дарлингтон (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Дарлингтон (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,842556 км², 0,859894 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 230 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Xames Rodriges

Xames (Ceyms) David Rodriges Rubio (ispança James David Rodríguez Rubio, 1991, Kukuta) - Kolumbiä futbolçısı, "Monako" taqımı häm Kolumbiä cıyılma taqımınıñ höcüm itüçe yarım saqçısı.
2014 yılğı Dönya yarışınıñ iñ küp tup kertkän höcümçese (6 tup), Altın Butsa iäse.
Buyı 178 sm, awırlığı 77 kg.

# Xames Rodriges
## Klub karyerası

* 2010—2013 "Portu", 65 (25)
* 2013—x.w. Monako, 34 (9)

# Xames Rodriges
## Milli cıyılma taqımı

* 2011—x.w. Kolumbiä, 27 (11)
# Газинур Хәйруллин

Газинур Гарифҗан улы Хәйруллин (1961 елның 10 сентябре, Иске Чүпрәле, Чүпрәле районы, Татарстан АССР, ССРБ) — очучы, Россия Федерациясе каһарманы (1996). Әфганстандагы Кандаһар шәһәре янында аэродромга мәҗбүри рәвештә утыртылган Ил-76 очкычының икенче пилоты. Бер елдан соң, 1996 елның августында очкыч экипажы әсирлектән кача.

# Газинур Хәйруллин
## Биография

Газинур Хәйруллин 1961 елның 10 сентябрендә Татарстан АССРның Чүпрәле районы Иске Чүпрәле авылында туа.
Балашау югары хәрби авиация училищесын тәмамлаганнан соң 1983 елда Беларус ССРның Витебск шәһәрендә 3 нче гвардия Смоленск ордены II дәрәҗә Суворов һәм II дәрәҗә Кутузов ордены хәрби-транспорт авиация дивизиясенең 339 нчы хәрби-транспорт авиация полкында Ил-76 командиры ярдәмчесе булып хезмәт итә (1983—1987). Украин ССРның Запорожье өлкәсе Мелитополь шәһәренең 175 нче хәрби-транспорт авиация полкы (7 нче хәрби-транспорт авиация дивизиясе) корабле командиры вазыйфасына билгеләнә (1992 елга кадәр). Запас майоры.
1994 елдан 2008 елга кадәр Россия Федерациясе гражданнар авиациясе авиакомпанияләрендә икенче очучы һәм һава судносы командиры булып эшли. 2008—2009 елларда «Татарстан Авиакомпаниясе» ААҖ генераль директоры булып эшли.
1995 елның 3 августында «Аэростан» (Казан) компаниясенең Ил-76 самолеты Әфганстандагы Кандагар шәһәре янындагы аэродромга мәҗбүри рәвештә утыртыла. Һава судносы командиры Владимир Шарпатов була. Газинур Хәйруллин икенче пилот була. Самолет экипажы әсирлеккә эләгә. Бер елдан соң, 1996 елның августында самолет экипажы әсирлектән кача ала.
Россия Федерациясе Президентының 1996 елның 22 августындагы 1225 номерлы Указы нигезендә Хәйруллин Газинур Гарифҗан улына Россия Федерациясе каһарманы исеме бирелә.

# Газинур Хәйруллин
## Бүләкләр

* « Россия Федерациясе каһарманы» исеме — Әфганстан территориясендә мәҗбүри булудан азат ителгәндә күрсәткән батырлык, кыюлык һәм чыдамлык өчен (1996 елның 22 августындагы 1225 номерлы РФ Президенты Указы, 335 номерлы медаль);
* «СССР Кораллы Көчләренә 70 ел» юбилей медале (1988 ел);
* II һәм III дәрәҗә «Мактауга лаеклы хезмәте өчен» медале;
* «Фидакарь хезмәт өчен» медале (Татарстан, 2011 елның 10 сентябре);
* Татарстан Республикасы Мактау Грамотасы

# Газинур Хәйруллин
## Сәнгатьтә

«Кандагар» фильмында Хәйруллин ролен Владимир Машков уйный (фильмда икенче пилотны Сергей дип атаганнар).
# Валпаньяна (Асти)

Валпаньяна — Италиянең Пьемонт төбәге Рокка-д'Араццо өязендә урнашкан торак пункт.

# Валпаньяна (Асти)
## Географиясе

Валпаньяна Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Валпаньяна (Асти)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Каракүл (Архангель районы)

Каракүл — Башкортстанның Архангель районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453034, ГАТОБК коды — 80203822003.

# Каракүл (Архангель районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 44 кешенең яшәве мәгълүм.
# Ледец

Ледец (чех. Ledec) — Чехиянең Пардубице крае Холтице районында урнашкан авыл.

# Ледец
## Географиясе

Мәйданы — 2,252 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Ледец
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ледец
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Ледец
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 149 |
| 1880 | 160 |
| 1890 | 127 |
| 1900 | 129 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 160 |
| 1921 | 147 |
| 1930 | 136 |
| 1950 | 93 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 76 |
| 1970 | 73 |
| 1980 | 59 |
| 1991 | 43 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 47 |
| 2011 | 56 |
| 2021 | 58 |
# ANKS1A

ANKS1A (ингл. Ankyrin repeat and sterile alpha motif domain containing 1A) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Эмирдаг

Эмирдаг (төр. Emirdağ) — Төркия Җөмһүриятенең Афьйон иленә караган бер шәһәре.
# Медина (Миннесота)

Медина — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Медина (Миннесота)
## Тарихы

Медина шәһәре елда нигезләнгән.

# Медина (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 70,261817 км², 69,937435 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 323 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вагринець

Вагринець (словак. Vagrinec) — Словакиянең Свидник округында урнашкан авыл.

# Вагринець
## Тарихы

Авыл 1548 елда нигезләнгән.

# Вагринець
## Географиясе

Мәйданы — 5,53 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 269 метр биеклектә урнашкан.

# Вагринець
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Юнусемре (Коҗасинан)

Юнусемре (төр. Yunusemre) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Коҗасинан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Прокопув

Прокопув — Польшаның Великопольское воеводалыгы Плешев гминасында урнашкан авыл.

# Прокопув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ядлина

Ядлина (белар. Ядліна) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Бярэзинский районында урнашкан авыл.

# Ядлина
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Тето Плонасо (Кунео)

Тето Плонасо — Италиянең Пьемонт төбәге Кунео өязендә урнашкан торак пункт.

# Тето Плонасо (Кунео)
## Географиясе

Тето Плонасо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Тето Плонасо (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Этрейе

Этрейе (фр. Étreillers) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# (4880) Товстоногов

(4880) Товстоногов (лат. Tovstonogov) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4880) Товстоногов
## Тарихы

1975 елның 14 октябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1975 TR4» саналган.
# Бердәмлек (газета)

* Татар матбугаты порталы
«Бердәмлек» газетасы – Самар өлкәсендә чыгучы атналык татарча газета.
Самарда әле егерменче гасыр башында ук берничә татар газетасы нәшер ителгән. Шуларның иң соңгысы, «Колхозчы» дип аталганы, 1938 елда чыгудан туктатылган, һәм бары тик илле ел чамасы вакыт үткәннән соң гына Самар төбәгенең татар җәмәгатьчелеге тырышлыгы белән татар телендә өлкәдә «Бердәмлек» газетасы чыга башлады.
1989 елны Ипподромда узган Сабан туе тантанасында Самар татарлары татар телендә гәҗитә кирәклеген исбатлап имзалар җыялар. Гәҗитәне дөньяга китерүдә өлкә «Туган тел» җәмгыяте зур көч куйды. Җәмгыять директоры Рәшид Абдулов үз тирәсенә эшлекле, зирәк кешеләрне туплый алды. Бөтендөнья татар конгрессының Башкарма комитеты әгъзасы Равил Яһудин, Мансур Ямалетдинов, Рәфкать Әһлиуллин коммунистлар партиясенең өлкә комитеты бусагасын күп таптадылар. Гәҗитәне ачуда партия идеологы Геннадий Деревянкин зур ярдәм күрсәтте. Шулай ук халык депутатларының өлкә Советы рәисе Виктор Тархов та гәҗитәне ачуда, эшләп китүендә ифрат тырышлык күрсәтте, ярдәм итте. Беренче сан 1990 ел, 25 апрель көнне чыкты. Гәҗитәнең беренче саннары дүрт битле булып чыкты, әкренләп сигез битле гәҗитә биеклегенә күтәрелде.
Кыска гына вакыт эчендә «Бердәмлек» газетасы өлкәдә яшәүче татар халкы арасында зур абруй казанып, аның бер санының тиражы 7-7,5 мең данәгә җиткән чаклары бар иде. Бүген аның тиражы – 4150 данә.
Редакциядә 12 кеше хезмәт итә. Газета язылу аша таратыла. Язылу өчен индекс – 52382.

# Бердәмлек (газета)
## Мөхәррирләр

* Рифкать Әһлиуллин
* Эльмира Варфоломеева
* Данияр Сәйфиев

# Бердәмлек (газета)
## Гамәлгә куючылары

* «Бердәмлек» автоном коммерцияле булмаган җәмгыять, Похвистнево, Сызран шәһәрләре, Камышлы, Похвистнево районнары администрацияләре башлыклары.
* 2022 елдан ― «Бердәмлек» редакциясе коллективы һәм Самара өлкәсенең «Туган тел» татар җәмгыяте

# Бердәмлек (газета)
## Шәхесләр

* Алия Арсланова — 2015-2021 елларда газета хәбәрчесе.
# Винеторий-Мич

Винеторий-Мич — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. Винеторий-Мич (коммуна) коммунасына карый.

# Винеторий-Мич
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 126 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Руский Потик

Руский Потик (словак. Ruský Potok) — Словакиянең Снина округында урнашкан авыл.

# Руский Потик
## Тарихы

Авыл 1635 елда нигезләнгән.

# Руский Потик
## Географиясе

Мәйданы — 12,88 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 440 метр биеклектә урнашкан.

# Руский Потик
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Борова (Люблин воеводалыгы)

Борова — Польшаның Люблин воеводалыгы Пулавы гминаcында урнашкан авыл.

# Борова (Люблин воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Нарбефонтен

Нарбефонтен (фр. Narbéfontaine) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Нарбефонтен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,58 км².
# Черета (Рьети)

Черета — Италиянең Лацио төбәге Петрелла-Сальто өязендә урнашкан торак пункт.

# Черета (Рьети)
## Географиясе

Черета Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Черета (Рьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Люнель-Вьель

Люнель-Вьель (фр. Lunel-Viel) — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
# (15511) 1999 TD185

(15511) 1999 TD185 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15511) 1999 TD185
## Тарихы

1999 елның 12 октябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 TD185» саналган.
# Герман (София шәһәр өлкәсе)

Герман — Болгариянең София шәһәр өлкәсендә урнашкан авыл. Панчарево һәм Столична җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Герман (София шәһәр өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 639 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Муравшчына (Бешанковицкий районы)

Муравшчына (белар. Мураўшчына) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.

# Муравшчына (Бешанковицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Ахун (Благовар районы)

Ахун — Башкортстанның Болгавар районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452743, ГАТОБК коды — 80214831002.
# Прыбарава (Брэсцкий районы)

Прыбарава (белар. Прыбарава) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Брэсцкий районында урнашкан авыл.

# Прыбарава (Брэсцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# 1936 елда авиация

1936 елда авиациядә булган вакыйгалар исемлеге:

# 1936 елда авиация
## Вакыйгалар

* 4 февраль — Японнарның палуба истребителе Mitsubishi A5M беренче очышы.
* 22 апрель — югославларның Икарус ИК-2 истребителе беренче очышы.
* 2 май — совет эксперименталь ерак бомбалаучы В.Ф. Болховитинов ясаган ДБ-А беренче очышы.
* 11 июль — совет УТ-2 уку-күнегү очкычының беренче очышы.
* 21 декабрь — Ju 88 V-1 беренче очышы, Ю-88 прототибы булып тора.
* 27 декабрь — бомбага тотучы очкыч Пе-8 беренче очышы.

# 1936 елда авиация
## Вакыйгалар
### Төгәл даталарсыз

* яз — ССРБ ерактан бомбага тотучы очкыч ДБ-3 (ЦКБ-30) (очучы-сынап караучы Владимир Коккинаки үтәгән) беренче очышы.

# 1936 елда авиация
## Вакыйгалар
### Авиаһәлакәтләр

* 18 май — АНТ-20 «Максим Горький» очкычы һәлакәткә юлыга. 45 кеше һәлак була.
# Галера

Galera - ber rät işkäkle borıñgı xärbi ağaç korabı: ozınlıgı 60, kiñlege 7,5 metrğa kadär bulğan.
# Көнчыгыш Төрки каһанлыгы

Көнчыгыш Төрки каһанлыгы - Урта Азиядагы, Кытай империясе җирләре янәшәсендәге төрки дәүләт. Баштарак ул үз бәйсезлеген саклый алган, ләкин бераздан яңадан шул ук империягә бәйле булып калган. VII йөз азагында төркиләр Кытайга каршы зур күтәрелеш оештырганнар, һәм каһанлык үз куәтен кабат ныгыткан. VII йөз азагында һәм VIII йөз башында дәүләтнең чикләре шактый киңәйгән, Көнбатыш каһанлыкның көнчыгыш төбәкләренә кадәр барып җиткән. Әмма Кытай белән, бу юлы инде Тан династиясе империясе белән, үзара мөнәсәбәтләр яңадан киеренкеләнгән. VIII йөзнең 30 нчы елларында булып үткән каты бәрелешләрдә каханлык үз иреген кабат саклап калган. Бу сугышларда Билге кахан (ул 716—734 елларда идарә иткән) һәм бигрәк тә аның энесе, урта гасырларның атаклы каһарманы, гаскәр башлыгы, ханзадә (принц) Күлтәгин зур хәрби осталык күрсәткәннәр. Көнчыгыш Төрки каханлыгы соңгы кахан Озмыштәгин идарә иткән чорда, 745 нче елда, Уйгыр каханлыгы белән каты сугышта тар-мар ителгән. Каханлыкның борынгы татар һәм угыз гаскәрләреннән торган армиясенең бу бәрелеше хакында уйгыр ханы Муенчурның кабер ташына язылган. Бу истәлектәге мәгълүматларга караганда, әлеге сугыш кырына 30 мең татар чыккан. Ул ерак заманнар өчен бик зур сан бу.
# Белин (Петрыкавский районы)

Белин (белар. Белін) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Петрыкавский районында урнашкан авыл.

# Белин (Петрыкавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Кампаньоле (Кунео)

Кампаньоле — Италиянең Пьемонт төбәге Ревелло өязендә урнашкан торак пункт.

# Кампаньоле (Кунео)
## Географиясе

Кампаньоле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Кампаньоле (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# SLC46A3

SLC46A3 (ингл. Solute carrier family 46 member 3) — кешенең 13-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.