yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Крапивка (Лобище кушылдыгы)

Крапивка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Лобище елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Крапивка (Лобище кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300312111100034754
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103475
* Бассейн коды — 10.01.03.003
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Горбатка

Горбатка (рус. Горбатка) — Диңгез буе краеның Михайловка районында урнашкан авыл.

# Горбатка
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# Горбатка
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (81%), украиннар (16%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 2,38%.
# (5705) Эрик Стеркен

(5705) Эрик Стеркен (лат. Ericsterken) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5705) Эрик Стеркен
## Тарихы

1965 елның 21 октябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Уккел обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1965 UA» саналган.
# HD201707

HD201707 — Дәлү йолдызлыгында урнашкан Fm_dD спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,445 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Коста Хетагуров

Коста́ (Константи́н) Лева́н улы Хетагу́ров (осет. Хетæгкаты Леуаны фырт Къоста; 1859—1906) — осетин әдәбиятына нигез салучы, шагыйрь, мәгърифәтче, рәссам.
# Серветиекаршы (Башискеле)

Серветиекаршы (төр. Servetiyekarşı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Башискеле илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# IC 174

IC 174 — Хут йолдызлыгы чикләрендә урнашкан линзовидная галактика .

# IC 174
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 174, 2MASX J01561609+0345426, MCG+01-06-008, PGC 7249, UGC 1409, Z 413-4, CAIRNS J015616.10+034542.0, UZC J015616.1+034542, Z 0153.7+0331, LEDA 7249 һәм Gaia DR2 2512654278746259200 буларак та сурәтләнә.
# Янополе (Плонский повяты)

Янополе — Польшаның Мазовия воеводалыгы Нове-Място гминасында урнашкан авыл.

# Янополе (Плонский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Верхозим (Кыдады кушылдыгы)

Верхозим — Кыдады елгасы кушылдыгы. Пенза өлкәсенең Кузнецк районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кадада елгасының сул ярыннан 61 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Верхозим (Кыдады кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры елгасы, инештән Сыры һидротөененә чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010500112110000035376
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003537
* Бассейн коды — 08.01.05.001
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Петербург фәннәр академиясенең академия университеты

Петербург фәннәр академиясенең академия университеты — Россиядә беренче дөньяви югары уку йорты, аңа 1724 елның 28 гыйнварында Петербург фәннәр академиясе составында Петр тарафыннан нигез салына.
Хәзер рәсми рәвештә Санкт-Петербург дәүләт университетының элгәресе булып санала.
Академик университет Троицк подворьесында, академик гимназия белән бер бинада, 1764 елдан — Строганов бароннары йортында Тучков яр буенда урнашкан була.

# Петербург фәннәр академиясенең академия университеты
## Тарихы

Укулар 1726 елның гыйнварыннан академиклар тарафыннан өч класс буенча алып барыла: математика, физика һәм «гуманиорлар». Лекцияләр латин һәм алман телләрендә укыла. Дәресләр даими рәвештә алып барыла, 1740 һәм 1753 елда (кабат) өзелә. Беренче вакытта тыңлаучылар аз була: башта Германиядән 17 профессорга сигез студент языла; 1726-1733 елларда университетта 38 кеше белем ала. Соңрак аңа академик гимназиядән, славян-грек-латин академиясеннән һәм башка уку йортларыннан иң яхшы укучыларны күчерәләр, нигездә, рухи (башта укучылар академия гимназиясенә билгеләнә), шулай ук славян-грек-латин академиясенең 12 укучысы арасында Петербургка М. Ломоносов, Д. Виноградов, Н. И. Попов китерелгән.
Университет эшчәнлеге башында студентлар исемлегендә 38 кеше була. Араларында төрле ил һәм катлам вәкилләре, алар арасында исә танылган дворяннарның уллары, табибларның, язучыларның, руханиларның уллары буа.
Соңрак университетка иң яхшы укучыларны академик гимназиядән, славян-грек-латин академиясеннән һәм башка уку йортларыннан, нигездә, рухи уку йортларыннан күчерәләр.
1747 елда фәннәр академиясенең яңа регламенты кабул ителә. Әлеге документта Университет һәм гимназия статусы беркетелгән, профессорларга һәм студентларга карата таләпләр законлаштырылган, академияне оештырганнан соң гамәлдә булган түләүсез белем бирү принцибы нигезләнгән була. Эш һәм укыту оешканрак була.
1758-1765 елларда академия университеты ректоры булып М.В. Ломоносов эшли.
Аның инициативасы белән гимназиядә иң сәләтле һәм өлгерүче укучылар арасында «директор сыйныфы» оештырыла, анда «ахыргы курс» укытыла. Шулай итеп, гимназистларны киләчәктә студентлар булырга әзерлиләр һәм ике уку йорты якынаюга нигез салына. Шулай ук «Россия сыйныфлары» гимназиясендә рус телен һәм Россия тарихын өйрәнү буенча дәресләр цикллары оештырылган "Россия сыйныфлары" гимназиясе дә мөһим яңалык була.
Ломоносов үлеме белән университет чынлыкта үз яшәешен тутата.
Академия университетын тәмамлаучылар арасында фәннәр академиясенең хакыйкый әгъзалары, профессорлар һәм адъюнктлар: В.Е. Адодуров (3] (1727-1732), Г. В. Рихман (1735-1740), С. Крашенинников (ректор, 1750-1755), С. Румовский (1748-1753), А. А. Барсов (1748-1753), С. К. Котельников, А. А. Константинов (1750-1754), П. Б. Иноходцев (1760-1765), П. Б. Иноходцев (1760-1765), Ф. Зуев (1769-1774) була.
# Грабувко (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)

Грабувко — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Сянув гминаcында урнашкан авыл.

# Грабувко (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ишле (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* Ишле (Авыргазы районы) — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан торак пункт.
* Ишле (Белорет районы) — Башкортстанның Белорет районында урнашкан торак пункт.
* Ишле (Сүренҗәк кушылдыгы) — Россия территориясеннән агучы елга. Башкортстан биләмәләрендә ага.
* Ишле (Урнар районы) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан торак пункт.
* Ишле (Чабаксар районы) — — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан торак пункт.
# Малоузенка

Малоузенка — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кече Үзән елгасының сул ярына тамагыннан 582 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 14 км.

# Малоузенка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Урал су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кече Үзән. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Кече һәм Олы Узень елгалары бассейны (бассейндарзың рәсәй өлөшө).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 12020000112112200000276
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112200027
* Бассейн коды — 12.02.00.001
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# 726 ел (б. э. к.)

726 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VIII гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 726 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:726 елда (б.э.к.) туганнар

# 726 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:726 елда (б.э.к) вафатлар
# Сераково (Равицкий повяты)

Сераково — Польшаның Великопольское воеводалыгы Равич гминасында урнашкан авыл.

# Сераково (Равицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Акташ (Гөлпазары)

Акташ (төр. Aktaş) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Билеҗик иле Гөлпазары илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (15533) 2000 AP138

(15533) 2000 AP138 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15533) 2000 AP138
## Тарихы

2000 елның 5 гыйнварында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 AP138» саналган.
# Лещиця (Польша)

Лещиця — Польшаның Великопольское воеводалыгы Гизалки гминасында урнашкан авыл.

# Лещиця (Польша)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Акташ (Инеболу)

Акташ (төр. Aktaş) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Инеболу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (10037) 1984 BQ

(10037) 1984 BQ (лат. 1984 BQ) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10037) 1984 BQ
## Тарихы

1984 елның 26 гыйнварында А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 BQ» саналган.
# Ядрәсыман хориоретинопатия

Ядрәсыман хориоретинопатия — идиопатияле, кабатланучы гадәттә гомернең 5-7 дистәсендә ешрак хатын-кызларда барлыкка килүче ике яклы сирәк чир. 95% артык авыру HLA-A29 генын йөртә.

# Ядрәсыман хориоретинопатия
## Ачыклау

1. Әкренләп үзәк күрү начарлану белән фотопсия һәм йөзеп йөрүче томанланулар яки караңгылык күрүе һәм төс тою бозылу белән билгеләнә. Күрү начарлану авырлыгы гадәттә күрү үткенлегенә туры килми, бу челтәркатлауның таралган зарарлануына күрсәтә.
2. Билгеләре гадәттә ике яклы, ләкин асимметрияле була ала.
* «Карлы лачауларсыз» һәм «карлы көртләрсез» уртача витреит.
* Челтәркатлауның уртача һәм вак тамырларын җәлеп итүче васкулит.
* Арткы котыпта һәм урта перифериядә күпсанлы аксыл сары төстәге кечкенә тонык хориоидаль чыганаклар (рәс. 14.54а).
* Берничә ел дәвамында яңа чыганаклар барлыкка килә ала, ә искеләре — арта ала.
* Актив булмаган чыганаклар пигментациягә бирелмәгән атрофияле төгәл таплар кебек күренә (рәс. 14.54б).
NB Кайвакыт таплы чыганаклар витреит, васкулит һәм КМШ берничә елдан соң барлыкка килә, бу ялгыш диагноз сәбәбе була ала.
3. ФАГ башлангыч фазасында гипофлюоресценция ачыклый, соңгы фазасында — җиңел гиперфлюоресценция. Үтеп чыгу һәм КМШ өчен дискның гиперфлюоресценциясен табып була (рәс. 14.54в). Ангиограммада чыганаклар офтальмоскопка караганда кимрәк күренә, чөнки алар хориоидаль фазадан соң югала һәм ЧТЭ җәлеп ителгәндә генә күренә башлый.
4. ЯИА башлангыч фазада төгәл гипофлюоресцентлы таплар ачыклый (рәс. 14.54г), алар соңгы фазада гиперфлюоресцентлы була. ЯИА тикшерүендә офтальмоскоп һәм ФАГ караганда чыганаклар күпкә күбрәк.
5. Чир башында ЭРГ үзгәрми, ләкин күпмедер вакыттан соң в-дулкын һәм осциллятор потенциаллар кимүе барлыкка килә. Иң сизгер күрсәткеч ЭРГ 30 Гц җемелдәүче этәргечтә латент чор тоткарлануы санала. ЭРГ үзгәрешләре, мөгаен, интраретиналь шешүне чагылдыра һәм шуңа челтәркатлауның васкулопатия авырлыгы белән тәңгәл килә, ә хориоидея зарарлануы белән түгел.

# Ядрәсыман хориоретинопатия
## Дәвалау

Терапия кирәклеге ЭРГ үзгәрешләренә нигезләнә, алар дәвалауны иртә башлаганда кире кайта (ягъни күрү начарлануга кадәр). Стероидларны системалы билгеләгәндә яхшы нәтиҗәгә карамастан, оптималь дәвалау өчен азатиоприн яки микофенолат мофетил кебек стероид-саклаучы препаратны билгеләү кирәк була ала. ЭРГ үзгәрешләре сакланганда дәвалауны туктатырга кирәк түгел, чөнки бу очракта халәт начарланачак. Парабульбар стероидлар КМШ дәвалау өчен нәтиҗәле, ләкин тулаем челтәркатлау эшчәнлеге өчен бәясе кимрәк.

# Ядрәсыман хориоретинопатия
## Фараз

Фараз билгеле түгел, 20% авыруда чир үзеннән-үзе чикләнүче барышка ия һәм гади күрү үткенлеге, кимендә бер күздә саклана. Калганнарда теге яки бу дәрәҗәдә чагылган бер яки ике күзнең күрү начарлануын ачыклыйлар. Якынча 40% 10 елдан соң күрү макулопатия (КМШ, фиброз, ХТ) яки челтәркатлауның көчәюче дегенерациясе өчен 6/60 дәрәҗәсенә җитә.
NB ЭРГ нигезләнгән иртә билгеләнгән дәвалау бу чирдә фаразны шактый яхшырта.
# Дзегцяры (Мёрский районы)

Дзегцяры (белар. Дзегцяры) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.

# Дзегцяры (Мёрский районы)
## Тарихы

1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Пераброддзе гминасы составында авыл.

# Дзегцяры (Мёрский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.

# Дзегцяры (Мёрский районы)
## Халык саны

* 1921 елда авылда 75 кеше, 17 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 96 кеше, 22 хуҗалык исәпләнгән.
# Хугольдсдорф

Хугольдсдорф — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Хугольдсдорф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,23 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 14 метр биеклектә урнашкан.
# Курязя

Күрәзә (Кече Күрәзә) — Россия территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Катав елгасының сул ярыннан 81 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.

# Курязя
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Караидел елгасы, Нязепетровск гидротөененнән Павловск гидротөененә чаклы Әй елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010201112111100023330
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111102333
* Бассейн коды — 10.01.02.011
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# HD119027

HD119027 — Гидра йолдызлыгында урнашкан ApSrEu(Cr) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,92 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Лардеро

Лардеро (исп. Lardero) — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Лардеро
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 20 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 438 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ричленд-Сити (Индиана)

Ричленд-Сити — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Ричленд-Сити (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Ричленд-Сити (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,52 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 120 метр биеклектә урнашкан.
# Лимп-Питыль-Кикя (Сумраполь-Кикя кушылдыгы)

Лимп-Питыль-Кикя — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сумраполь-Кикя елгасының уң ярыннан 36 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.

# Лимп-Питыль-Кикя (Сумраполь-Кикя кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000112115300066182
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306618
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# (15413) Beaglehole

(15413) Beaglehole — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15413) Beaglehole
## Тарихы

1998 елның 22 гыйнварында Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 BX9» саналган.
# Күршә сөйләше

Күршә сөйләше (рус. куршинский говор) — татар теленең мишәр диалекты сөйләше, ц-кылдаучы сөйләшләргә керә.

# Күршә сөйләше
## Таралышы

Сөйләш хәзерге Тамбов өлкәсе Күршә авылында яшәүче татарлар арасында таралган.
# Беганово (Вжесинский повяты)

Беганово — Польшаның Великопольское воеводалыгы Колачково гминасында урнашкан авыл.

# Беганово (Вжесинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Балыктыболак

Балыктыболак (каз. Балықтыбұлақ) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Балыктыболак
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Пачаҗылар (Ушак)

Пачаҗылар (төр. Paçacılar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Ушак илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# TNFSF15

TNFSF15 (ингл. TNF superfamily member 15) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Тимберлейк (Виргиния)

Тимберлейк — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Тимберлейк (Виргиния)
## Географиясе

Тимберлейк халык санын алу урыны мәйданы — 29,333327 км², 29,333304 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 280 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# IC 4188

IC 4188 — Тазылар йолдызлыгы чикләрендә урнашкан спираль галактика .

# IC 4188
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4188, PGC 45332, MCG+06-29-033, 2MASX J13060233+3619411, SDSS J130602.32+361941.5 һәм LEDA 45332 буларак та сурәтләнә.
# Огулдамы (Гүрпынар)

Огулдамы (төр. Oğuldamı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Гүрпынар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# HD52847

HD52847 — Зур Эт йолдызлыгында урнашкан ApCrEu(Sr) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,13 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Юпитер

Бу сүзнең берничә аңламы бар:
* Юпитер — Рим мифологиясендә уйланма илаһ, борынгы грекларның Зевсына тәңгәл килә
* Юпитер — Кояш системасының планетасы
* юпитер — бик көчле яктырткыч әсбап
# Парча (Ляль кушылдыгы)

Парча — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ляля елгасының сул ярыннан 179 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Парча (Ляль кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502512111200010812
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111201081
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Жечиця (Свебодзинский повяты)

Жечиця — Польшаның Любуш воеводалыгы Свебодзин гминасында урнашкан авыл.

# Жечиця (Свебодзинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Подгорци

Подгорци — Словениянең Ормож (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Подгорци
## Географиясе

Мәйданы — 2,96 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 210,1 метр биеклектә урнашкан.
# Кызылсуат

Кызылсуат (каз. Қызылсуат) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Кызылсуат
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Биянко (Падова)

Биянко — Италиянең Венеция төбәге Трибано өязендә урнашкан торак пункт.

# Биянко (Падова)
## Географиясе

Биянко Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Биянко (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NFAT5

NFAT5 (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.