yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Арам MP3

Арам Саргсян, Арам MP3 (әрм. Արամ Սարգսյան; 5 апрель 1984 ел) — әрмән җырчысы, шоумен һәм комик, ул «Евровидение 2014» җыр конкурсына «Not Alone» җыры белән Әрмәнстан вәкиле буларак сайлана.

# Арам MP3
## Биографиясе

Арам Саргсян 1984 елның 5 апрелендә Ереванда туа. Бала чагыннан зур сәхнәләрдә чыгыш ясарга хыяллана һәм мәктәптә укыган чагында ук хорда җырлый, мәктәп чараларында һәм театр постановкаларында катнаша.
2006 елда Ереван дәүләт медицина университетын фармацевт һөнәре буенча тәмамлый.
Студент чагыннан КВН-нарда, «Ике йолдыз» телепроектында, танылган җырчыларга пародияләр тудырып, «32 теш» юмористик проектында катнаша. Байтак телетапшыруларның алып баручысы була. Әлеге вакытта «Vitamin Club» юмористик проектында чыгыш ясый.
Телетапшыруларның һәркайсында коллегаларының берсе аны, шаяртып, «MP3», дип атый, шуннан алып бу кушамат аның сәхнә исеменә әйләнә.

# Арам MP3
## Евровидение 2014

2013 елның 31 декабрендә Арам MP3 «Евровидение 2014» җыр конкурсына «Not Alone» җыры белән Әрмәнстан вәкиле буларак сайлана.. Евровидение-2014-нең төп фаворитларының берсе була һәм финалда 4-нче урынны яулый.

# Арам MP3
## Дискографиясе
### Синглы

* «Shine» (2013)
* «If I Tried» (2013)
* «Just Go On» (2013)
* «Not Alone» (2014)
* «Help» (2014)
* «Magic» (2014)
* Help (2015)
* Asa (2016)
# Виф

Виф (фр. Vif) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Ле-Пон-де-Кле кантонына карый.

# Виф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 43,25 км².
# Мирзаҗан Байкиев

Мирзаҗан Байкиев, Мирзаҗан Хөррәмсә улы Байкиев (1868 ел, Россия империясе, Пенза губернасы, Бәйки — 1942 елның 31 гыйнвары, ССРБ, Ленинград) — беренче татар һөнәри скульпторы һәм рәссам-реставраторы. 1906-1941 елларда Ленинград Эрмитажында реставратор. Бюстлар ясау остасы. Ленинград камалышы вакытында барлык иҗат иткән эшләре ватылган. Бер бюсты Казанда Милли музейда сакланган.

# Мирзаҗан Байкиев
## Тәрҗемәи хәле

1868 елда Россия империясе Пенза губернасы Темников өязе (хәзерге Мордовиянең Краснослободский районы) Бәйки авылында игенче гаиләсендә туган. Санкт-Петербургка барып, барон Штиглицның Үзәк техник рәсем ясау укуханәсен (сәнгать һөнәр мәктәбе, ru) тәмамлаган (1892), сын ясарга өйрәнгән һәм шул өлкәдә эшли башлаган. 1892-1895 елларда Царское Селода, 1895-1897 елларда Нарва, Вильно шәһәрләрендә реставрация эшләрендә катнаша. 1906 елдан вафатына кадәр Ленинград Эрмитажы музеенда рәссам-реставратор, классик һәйкәлләрнең консерваторы (саклаучы һәм сипләүче) булып, 1932-1938 елларда Ленинград антропология һәм этнография музееның (рус. МАЭ, хәзерге Кунсткамера) антропология бүлегендә скульптор-реставратор булып эшли. Төрле халыклар вәкилләреннән гипс маскалар, баш сөяге муляжлары әзерли, Иске Кирмән һәм Мангул каберлекләреннән палеонтропология объектларын, сөяк материалын сипли.
1942 елның 31 гыйнварында, Ленинград камалышының беренче кышында вафат була.

# Мирзаҗан Байкиев
## Иҗаты

Һәйкәлчелек белән шөгыльләнә. Эрмитажда ательесы була. Унлап татар мәгърифәтче, шагыйрьләреннән (инкыйлабка кадәр) Шиһабетдин Мәрҗани, Габдулла Тукай, Исмәгыйль Гаспринский, (инкыйлабтан соң) Мулланур Вахитов, Габдулла Тукай, Фатих Әмирханның скульптур (һәйкәл) портретларын ясаган. 1912-1913 елларда Казан Шәрыкъ көтепханәсендә күргәзмәсе оештырыла. Иҗаты турында драматург Риза Ишморатның 1928 елда «Безнең юл» журналында басылган мәкаләсе бар («Казан утлары» 2006 елның 2нче санында мәкаләне күчереп баса). Бакый Урманче 1929 елда «Безнең юл» журналында «Карт татар скульпторы Мирзаҗан ага Байкиев» мәкаләсен, 1960 елда «Совет әдәбияты» журналында тагын бер мәкалә бастырган.
1939 елда Татарстан АССР Үзәк музее (хәзерге ТР милли музее) М. Х. Байкиев 1926 елда эшләгән Ш. Мәрҗаниның бюстын сатып ала.
Казан тикшерүчесе, сәнгать фәннәре кандидаты Т. Н. Кривошеева 2011 елда Бакый Урманчега багышланган конференциядә Мирзаҗан Байкиев иҗаты турында чыгыш ясый.

# Мирзаҗан Байкиев
## Кызыклы факт

Бакый Урманче. «Карт татар скульпторы Мирзаҗан ага Байкиев». Китапта: Баки Урманче и татарская культура. К.: «Фән», 2005. 567нче биттә. ISBN 5-9690-0031-0:
   Үзе белән бергә Питерга килеп, зур ресторанда официант булу идеалына ирешкән һәм Санкт-Петербург аристократиясенең иске-москысы белән сату итеп баеган иптәшләре «сын ясаучы», «тәре ясаучы» дип аптыраткач, бервакыт Муса Бигиевка фәтва сорарга барган.
# Сарна (Равена)

Сарна — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Фаенца өязендә урнашкан торак пункт.

# Сарна (Равена)
## Географиясе

Сарна Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сарна (Равена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Леваре (Ревуца)

Леваре (словак. Leváre) — Словакиянең Ревуца округында урнашкан авыл.

# Леваре (Ревуца)
## Тарихы

Авыл 1427 елда нигезләнгән.

# Леваре (Ревуца)
## Географиясе

Мәйданы — 7,46 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 210 метр биеклектә урнашкан.

# Леваре (Ревуца)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Гомәр Гали

Гомәр Гали — татар язучысы, әдәби тәнкыйтьче.

# Гомәр Гали
## Тәрҗемәи хәле

Гомәр Билал улы Галиев 1900 елның 16 июнендә Татарстанның Буа районы Иске Тинчәле авылында туган. Авыл мәдрәсәсен тәмамлагач, Донбасска китә һәм 1919 елга кадәр шахтада эшли. Гражданнар сугышында катнаша. Казанга килеп, Татар коммунистлар университетының әдәбият бүлегенә укырга керә. 1925 елда аны тәмамлагач, «Безнең юл» журналында, соңрак Татарстан китап нәшриятында эшли, югары уку йортларында әдәбияттан дәресләр алып бара, әдәби иҗат белән дә шөгыльләнә. Ул «Ат саклаганда», «Таң кияве», «Беренче мәхәббәт», «Утыз бишәү, әти» һ.б.ш. хикәяләр, күпсанлы тәнкыйть мәкаләләре, рецензияләр яза.
Аның «Бәхет», «Биктимер ничек эшче булды», «Чит илләрдә», «Кубан буйларында», «Нәфисә җиңги», «Г.Гали хикәяләре» дигән хикәя китаплары, «Сайланма әсәрләр», «Ун ел эчендә татар әдәбияты», «Пролетар әдәбияты өчен көрәшкәндә» дигән әдәби тәнкыйть мәкаләләре тупланган җыентыклары дөнья күрде.
1937 дә советларга каршы юнәлтелгән милләтчелектә һәм троцкизмда гаепләнеп кулга алына. 1947 дә азат ителә, ләкин 1949 да кабат кулга алына, сөргенгә җибәрелә һәм анда 1954 елны фаҗигале рәвештә һәлак була. 1955 елда аклана.

# Гомәр Гали
## Хәтер

2007 елда Татарстан Республикасы министрлар кабинеты карары белән Казанның Идел буе районындагы (Мирный бистәсе) Торба урамы (рус. улица Трубная) атамасы Гомәр Гали урамы итеп үзгәртелгән.
# Каменная Санарка

Каменная Санарка (рус. Каменная Санарка) — Чиләбе өлкәсенең Троицк районы составына керүче авыл.

# Каменная Санарка
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Каменная Санарка
## Сәгать поясы

Каменная Санарка Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Каменная Санарка
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%).
# Тодорово (Разград өлкәсе)

Тодорово — Болгариянең Разград өлкәсендә урнашкан авыл. Исперих җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Тодорово (Разград өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 258 метр биеклектә урнашкан.
# Кальп

Кальп (кат. Calp) — Испаниянең Аликанте провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Кальп
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 23,51 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 59 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Максатлы радио нурландыргыч

Максатлы радио нурландыргыч ул максатлы рәвештә радио дулкыннарын барлыкка китерү өчен эшләнгән теләсә-нинди җайланма. Гараж капкасын ачучы җайланманы, чыбыксыз телефонны, кәрәзле телефонны, чыбыксыз видео тапшыргычны, чыбыксыз микрофонны, һәм башкаларны да кертеп барлык төр тапшыргычлар шул төркемгә карый.

# Максатлы радио нурландыргыч
## Шулай ук карарга мөмкин

* Ян нурландыру
* Максатлы булмаган нурландыргыч (incidental radiator)
# Нортфилд (Мэн)

Нортфилд — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Нортфилд (Мэн)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Нортфилд (Мэн)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 45,84 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 64 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Шантель (коммуна)

Шантель (фр. Chantelle һәм фр. Chantelle) — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
# Аржантёй (округ)

Аржантёй — Франциядәге округ (фр. Arrondissement). Валь-д’Уаз департаментына карый.

# Аржантёй (округ)
## Географиясе

Мәйданы — 53 км². Округ 7 кантоннан тора, алар үз чиратында 7 коммунага бүленгән.
# Боярщина (Орлов районы)

Боярщина (рус. Боярщина) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.

# Боярщина (Орлов районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Боярщина (Орлов районы)
## Сәгать поясы

Боярщина (Орлов районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Боярщина (Орлов районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Григорьев йорты (Казан)

Григорьев йорты — Казанның Бауман урамында, XIX гасырның беренче яртысында төзелгән бина. 1859 елда (архитектор Павел Жуковский, 1833-1899) үзгәртеп төзелгән.
# Боразка е Боразкина (Лоди)

Боразка е Боразкина — Италиянең Ломбардия төбәге Казальпустерленго өязендә урнашкан торак пункт.

# Боразка е Боразкина (Лоди)
## Географиясе

Боразка е Боразкина Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Боразка е Боразкина (Лоди)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Боразка е Боразкина (Лоди)
## Халкы

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2001 | 79 | |
# Дрычын (Пухавицкий районы)

Дрычын (белар. Дрычын) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Пухавицкий районында урнашкан авыл.

# Дрычын (Пухавицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Велч (Оклахома)

Велч — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Велч (Оклахома)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Велч (Оклахома)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,134935 км², 1,134936 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 250 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Фабрика (Пиза)

Фабрика — Италиянең Тоскана төбәге Печчоли өязендә урнашкан торак пункт.

# Фабрика (Пиза)
## Географиясе

Фабрика Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Фабрика (Пиза)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Боргата Сома (Торино)

Боргата Сома — Италиянең Пьемонт төбәге Ариньяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Боргата Сома (Торино)
## Географиясе

Боргата Сома Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Боргата Сома (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Останкау вулысы

Останкау вулысы (тат. ئۈستانقاو (بىشىٰندىٰ-ئۈستانقاو) ۋولىٰسىٰ, рус. Останковская (Башинды-Останковская) волость) — Уфа губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Әхмәт, Язикәү, Нөркәй, Балтай, Күзкәй һәм Чаллы вулыслары белән чиктәш булган (1890). 14 торак пунктта 7623 кеше яшәгән. Октябрь инкыйлабына кадәр Бәшенде-Останкау вулысы дип йөртелгән.
# Спасска (Молома кушылдыгы)

Спасска — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Молома елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.

# Спасска (Молома кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300312111100035911
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103591
* Бассейн коды — 10.01.03.003
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Понторо (Лука)

Понторо — Италиянең Тоскана төбәге Вилла-Базилика өязендә урнашкан торак пункт.

# Понторо (Лука)
## Географиясе

Понторо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Понторо (Лука)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# 929 (сан)

929 (тугыз йөз егерме тугыз) - 928 белән 930 арасындагы натураль сан.

# 929 (сан)
## Математикада

* 929 — өч урынлы так сан.
* 929 санның цифрлар суммасы — 20.
* 929 санның цифрлар тапкырчыгышы — 162.
* 929 санның квадраты — 863041.

# 929 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 929 ел
* 929 ел (б. э. к.)
* Юникодта 03A1₁₆ — «Ρ» символның коды.
# Зур Колчим

Зур Колчим — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.

# Зур Колчим
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100212111100004808
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100480
* Бассейн коды — 10.01.01.002
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# (9750) 1989 NE1

(9750) 1989 NE1 (лат. 1989 NE1) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9750) 1989 NE1
## Тарихы

1989 елның 8 июлендә Алан Гилмор, тарафыннан Озеро Текапо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 NE1» саналган.
# Песочная (Меча кушылдыгы)

Песочная — Россия территориясеннән ага торган елга. Рязань өлкәсе, Тамбов өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Меча елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Песочная (Меча кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010102212110000025126
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110002512
* Бассейн коды — 09.01.01.022
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Рабкор

Рабкор (белар. Рабкор) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Акцябрский районында урнашкан авыл.

# Рабкор
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Игъланәт (гәҗит)

Игъланәт — игъланнар һәм риклам өчен гәҗит. 1909 елның 22 гыйнварыннан 1910 елга кадәр Казан шәһәрендә татар телендә нәшер ителә. Нәшир һәм мөхәррир – Шәрәфетдин Шаһидуллин.
# Ак чәчәкләр (әсәр)

Ак чәчәкләр — Габдрахман Әпсәләмов тарафыннан 1965 елда иҗат ителгән роман.

# Ак чәчәкләр (әсәр)
## Тарихы

Роман беренче тапкыр «Казан утлары» журналының 1965 елгы 11 санында басыла. Аннары Татарстан китап нәшриятында аерым китап булып дөнья күрә. 1989 елда 100 меңлек тираж белән басылып чыга. Соңгы тапкыр 2019 елда өч мең данәдә басыла.
Габрахман Әпсәләмовка 1965 елда инфаркт кичереп, бик күп тапкырлар шифаханәдә ятырга туры килә. «Ак чәчәкләр» романы авторның больницада авырып ятканда күргәннәренә нигезләнеп языла.

# Ак чәчәкләр (әсәр)
## Сюжеты

«Ак чәчәчкләр» романы медицина хезмәткәрләре, табиблар тормышын яктырта. Әсәрнең үзәгендә табиблар тора. Романның төп геройлары — татарның беренче табибы булып сурәтләнгән Әбүзәр Таһиров һәм яшь белгечләр Гөлшәһидә белән Мансур. Таһировның прототибы булып татарлар арасында беренче медицина профессоры Әбүбәкер Терегулов тора. Гөлшәһидә образы - Габдрахман Әпсәләмовның күршесе, терапевт булып эшләүче Зөмәрә Зарипова.

# Ак чәчәкләр (әсәр)
## Экранлаштыру

* Роман буенча беренче фильм 1970 елда төшерелгән, ләкин ул сакланмаган, архивтан югалган.
* «Ак чәчәкләр» романы буенча 2015 елда Казанда «Татарстан Республикасы телләрен саклау дәүләт программасы» кысаларында Татарстанның фән һәм мәгариф министрлыгы ярдәме белән «Татарстан — Яңа Гасыр» студиясендә «Ак чәчәкләр» фильмы төшерелә.
# (9504) Lionel

(9504) Lionel (лат. Lionel) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9504) Lionel
## Тарихы

1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2224 T-2» саналган.
# (20331) Bijemarks

(20331) Bijemarks — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20331) Bijemarks
## Тарихы

1998 елның 20 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HH45» саналган.
# (17530) 1993 FZ23

(17530) 1993 FZ23 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17530) 1993 FZ23
## Тарихы

1993 елның 21 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FZ23» саналган.
# Балатон

Ба́лато́н (маҗар. Balaton, алман. Plattensee, словак. Blatenské jazero, словен. Blatno jezero, лат. Pelso) — Маҗарстанның көнбатышындагы күл. Үзәк Аурупаның иң зур күле.

# Балатон
### Географиясе

Балатон күле Урта Дунай түбәнлегендәге, Баконь көньяк-көнчыгыш итәге буйлап сузылган тектоник чыгышлы чокырда ята.
# NPY4R

NPY4R (ингл. Neuropeptide Y receptor Y4-2 һәм Neuropeptide Y receptor Y4) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (16479) Paulze

(16479) Paulze — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16479) Paulze
## Тарихы

1990 елның 20 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QK7» саналган.
# 897 (сан)

897 (сигез йөз туксан җиде) - 896 белән 898 арасындагы натураль сан.

# 897 (сан)
## Математикада

* 897 — өч урынлы так сан.
* 897 санның цифрлар суммасы — 24.
* 897 санның цифрлар тапкырчыгышы — 504.
* 897 санның квадраты — 804609.

# 897 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 897 ел
* 897 ел (б. э. к.)
* Юникодта 0381₁₆ — «0» символның коды.
# Кальсада-де-Калатрава

Кальсада-де-Калатрава (исп. Calzada de Calatrava) — Испаниянең Сьюдад-Реаль провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Кальсада-де-Калатрава
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 411 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 646 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 5851

NGC 5851 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5851
## Тарихы

Әлеге галактика 1791 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Гомоцистинурия

Гомоцистинуриянең сәбәбе - цистатионин-Р-синтетаза кимчелеге санала, бу гомоцистин һәм метионин туплануына китерә. Фенотипик күренешләре Марфан синдромына охшаш, ләкин тромблар ясалуга бирүчәнлек бар.
1. Нәселдәнлек төре аутосом-рецессивлы.
2. Билгеләре
* Аксыл чәчләр һәм биттә ачык кызыллык (рәс. 24.43).
* Марфансыман кыяфәт, ләкин арахнодактилия сирәк очрый.
* Психик үсешнең тоткарлануы һәм психик какшаулар.
3. Өзлегүләр
* Остеопороз һәм үзлегеннән сөякләр сыну.
* Төрле яшьтә тамырлар тромбозы, аеруча операциядән соң яки ​​бала тудырудан соң чорда.
4. Дәвалау метионин һәм гомоцистин дәрәҗәсен киметү өчен пиридоксин кабул итүдән гыйбарәт.
5. Офтальмологик күренешләре
а) еш: ясмык эктопиясе;
б) еш булмаган: күрәкарау һәм челтәркатлау кубарылу
Гомоцистинурия аутосом-рецессивлы тумыштагы алмашу какшауларына керә, бу очракта бавырның цистатионин-синтетаза активлыгы кимүе өчен гомоцистеин һәм метионинның системалы туплануы була.
1. Патология. Сөлтәрнең марфансыман төрдә үсеш аномалиясе, сирәк ак чәчләр һәм тромбозларга бирешүчәнлек. NB Алдан анамнезны гомоцистинуриягә карата җыймыйча наркоз куллану үлемгә китерә ала.
2. Ясмык сублюксациясе ешрак аскы-борын (рәс. 12.25в), гадәттә гомернең 1 нче дистәсендә барлыкка килә. Нормада күп цистеинлы Цинн бәйләвече аккомодацияне югалтуга кадәр таркала ала (рәс. 12.25г). Икенчел ябык почмаклы глаукома ясмыкның бәбәк өлкәсенә күчеп яки алгы камерага тулысынча дислокациясе чыгарган бәбәк бикләнүе өчен үсеш алырга мөмкин.
# Ведраре

Ведраре — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. Карлово җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Ведраре
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 366 метр биеклектә урнашкан.
# Рамашки (Мядзельский районы)

Рамашки (белар. Рамашкі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.

# Рамашки (Мядзельский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Синков

Синков (чех. Synkov) — Чехиянең Кралове Градец крае Синков-Слемено районында урнашкан авыл.

# Синков
## Географиясе

Мәйданы — 2,589 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Синков
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Синков
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Синков
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 279 |
| 1880 | 276 |
| 1890 | 296 |
| 1900 | 271 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 271 |
| 1921 | 258 |
| 1930 | 252 |
| 1950 | 202 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 180 |
| 1970 | 172 |
| 1980 | 191 |
| 1991 | 215 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 212 |
| 2011 | 203 |
| 2021 | 216 |
# 133 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) — I гасыр :
Хронологик таблица :
133 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.

# 133 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:133 елда (б. э. к.) туганнар

# 133 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:133 елда (б. э. к.) вафатлар
# (250) Беттина

(250) Беттина (лат. Bettina) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (250) Беттина
## Тарихы

1885 елның 3 сентябрендә Иоганн Пализа тарафыннан Вена обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
# Гечиткөй (Герҗүш)

Гечиткөй (төр. Geçitköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Батман иле Герҗүш илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Раһмаҗылар (Оникишубат)

Раһмаҗылар (төр. Rahmacılar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Оникишубат илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Милилани (Гавай)

Милилани — Америка Кушма Штатларының Гавай штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Милилани (Гавай)
## Географиясе

Милилани халык санын алу урыны мәйданы — 10,386064 км², 10,384122 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 191 метр биеклектә урнашкан.