# 18 март

18 март – Милади тәкъвимендә өченче айның унсигезенче көне. Ел ахырына кадәр 288 көн кала.
* Тарих порталы
* Вакыт порталы
* Бәйрәмнәр порталы
Дөнья тарихында бу көн:

# 18 март
## Халыкара
### Милли

* Аруба – Байрак һәм гимн көне (нид. Dag van de Vlag en het Volkslied, папьям. Dia di bandera y himno nacional).
* Көньяк Осетия — 1991 елгы Еред авылы фаҗигасы корбаннарын искә алу көне (рус. День памяти жертв трагедии, произошедшей в селе Ередви в 1991 году.).
* Монголия – Хәрбиләр бәйрәме, ирләр көне (монг. Эр цэргийн баяр, Эрчүүдийн баяр, ингл. Mens and Soldiers Day, рус. Dia Праздник военных, Мужской праздник).
* Төркия – Чанаккале бәрелешләрендә шәһит булганнарны искә алу көне (төр. Çanakkale Şehitlerini Anma Günü, ингл. Gallipoli Memorial Day), Беренче бөтендөнья сугышы дәвамында 1915 елның 18 март көнендәге төп диңгез бәрелешенә багышланган.

# 18 март
## Халыкара
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* АКШ – Биодизель көне (ингл. National Biodiesel Day).
* Белорусия — Җөмһүриятнең эчке гаскәрләре көне (рус. День Внутренних войск Республики).
* Бразилия:
** ДеМолай хәрәкәте көне (порт. Dia Nacional do DeMolay).
** Яһүдләр иммиграциясе көне (порт. Dia Nacional da Imigração Judaica).
* Мексика – Нефтьне экспроприацияләү көне (исп. Día de la Expropiación Petrolera, ингл. Anniversary of the Oil Expropriation), 18 март 1938 елда илдә табылган ресурсларның ил халкының милке буларак игълан итүгә багышланган.
* Украина – Таможня һәм салымнар җыю хезмәте хезмәткәрләре көне (укр. День працівника податкової та митної справи України.
* Франция:
** Корсика (co) / Аяччо (co) – Ла Мадунуччиа (фр. La Madunuccia), шәһәр башлыкларының 1656 елгы йогышлы чума (ru) чиренең таралуын туктата алулары бәйрәм ителә.
** Париж – 1871 елгы Париж коммунасы игълан ителү көне (фр. Soulèvement du 18 mars 1871).

# 18 март
## Вакыйгалар

* 1241 — монгол гаскәрләре Краковны тар-мар итәләр.
* 1922 — Махатма Ганди инглиз колониаль хөкүмәте тарафыннан 6 елга тоткарлана.
* 1965 — Алексей Леонов тарихта беренче тапкыр ачык космоска чыга.

# 18 март
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:18 март көнне туганнар
* 1782 — Җон Кәлһун,
* 1828 — Уильям Рандал Кример, инглиз дәүләт һәм сәясәт эшлеклесе, Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреаты.
* 1832 — Дмитрий Иловайский,
* 1837 — Гровер Кливленд,
* 1868 — Йожеф Марек,
* 1869 — Невилл Чемберлен, Бөекбританиянең дәүләт эшлеклесе, Консерватив фирка җитәкчесе.
* 1891 — Әмин Зөбәеров, иҗатын Сәйяр труппасында башлаган актер.
* 1900 — Алексей Фёдоров-Давыдов,
* 1902 — Мансур Мозаффаров,
* 1903 — Василий Парин,
* 1904 — Григорий Медведев,
* 1910 — Шәфыйка Котдусова, җырчы, пианиночы, ТАССР атказанган артисты.
* 1913 — Павел Жилин,
* 1915 — Сергей Фильченков,
* 1916 — Разия Кәримова,
* 1919 — Эраст Сымонович,
* 1925 — Мөхтәр Әхмәдиев,
* 1926 — Мәркәз Латыйпов,
* 1927 — Валентин Ерашов, язучы.
* 1928 — Якуп Ханбикев,
* 1930 — Касыйм Фәсәхов, татар язучысы, публицисты.
* 1931 — Владимир Богоявленский,
* 1934 — Семен Гроссу, совет фирка-дәүләт эшлеклесе, МССР җитәкчесе.
* 1936 — Клара Булатова, татар шагыйрәсе.
* 1941 — Дамир Нуриев,
* 1944 — Борис Соколов,
* 1947 — Зифкать Сәетгалиев,
* 1950 — Людмила Чекирова,
* 1952 — Натан Солодухо,
* 1952 — Саломе Зурабишвили,
* 1954 — Вахит Имамов, татар язучысы, тарихчы.
* 1955 — Рухия Батыршева,
* 1959 — Люк Бессон, француз кинорежиссёры, сценарист һәм продюсер.
* 1961 — Миләүшә Нуруллина,
* 1963 — Фәйрүзә Исмәгыйлева,
* 1966 — Земфира Акбутина,
* 1968 — Вил Усманов, татар композиторы.
* 1968 — Рәсүл Карабулатов,
* 1968 — Фирүзә Зинәтуллина,
* 1972 — Галим Йосыпов,
* 1973 — Татьяна Репейкина,
* 1974 — Артём Остроушко,
* 1974 — Ирина Абрамова,
* 1975 — Николай Заварухин,
* 1976 — Алексей Казаков, дөньяда иң биек волейболчы.
* 1980 — Алексей Яһудин, бозда фигуралы шуу буенча Олимпия уеннары (2002) чемпионы .
* 1980 — Наталья Поклонская, Украина һәм Россия Федерациясе дәүләт эшлеклесе, Кырым Җөмһүриятенең беренче прокуроры.
* 1981 — Роман Лизалин,
* 1984 — Азамат Тасимов,
* 1984 — Андрей Стрельцов,
* 1986 — Александр Бутько,
* 1987 — Габриел Меркадо,

# 18 март
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:18 март көнне вафатлар
* 1584 — Иван IV, Рус дәүләте патшасы.
* 1745 — Роберт Уолпол, Британия империясенең беренче премьер-министры.
* 1853 — Алексей Болотов,
* 1909 — Кузман Шапкарев,
* 1928 — Хәмзә Ниязи, Үзбәкстан халык шагыйре, драматург.
* 1942 — Стефан,
* 1945 — Абдул Тәйфук, Советлар Берлеге каһарманы, майор.
* 1945 — Муса Баймуханов,
* 1951 — Сергей Малов,
* 1956 — Николай Воронихин,
* 1963 — Хәлил Әбҗәлилов, татар артисты.
* 1978 — Әнәс Камал,
* 1980 — Александр Козлов,
* 1980 — Александр Тюлькин,
* 1981 — Николай Добрынин,
* 1982 — Василий Чуйков, Совет Гаскәр башлыгы, маршал.
* 1993 — Әнвәр Бәйбутов,
* 1996 — Одисеас Элитис,
* 1999 — Борис Губанов,
* 2008 — Билсур Габделхаев, математика галиме, Казан университеты профессоры.
* 2011 — Воррен Кристофер,
* 2014 — Шираз Ара,
* 2017 — Сергей Гыймаев,
* 2020 — Хәлил Барлыбаев,
* 2023 — Гарифҗан Галиев,