yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Талип Яруллин

Талип Яруллин, Талип Вагыйз улы Яруллин (рус. Талип Вагизович Яруллин, 1963 елның 9 гыйнвары, СССР, РСФСР, Куйбышев өлкәсе, Куйбышев) ― дин эшлеклесе, 2012 елдан Самар өлкәсе мөселманнарының төбәк Диния нәзарәте рәисе (мөфти).

# Талип Яруллин
## Тәрҗемәи хәле

1963 елның 9 гыйнварында Куйбышев (1991 елдан Самар) шәһәрендә өч балалы дини гаиләдә туган. Совет чорында ук мөселманнар арасында зур абруй белән файдаланган әтисе Летфулла улы Вагыйз хәзрәт (1934―2020) 1983 елда (ул вакытта аңа 49 яшь) Куйбышев шәһәре гыйбадәт йортының имам-хатыйбы була, 1995―2012 елларда Самар өлкәсе мөфтие, 2012―2020 елларда ҮДН баш казые булган
Мәктәпне тәмамлагач, Куйбышев приборлар төзү техникумына укырга керә, әмма укуын тәмамламый, армиягә китә. 1982 елда Н. М. Шверник исемендәге Куйбышев приборлар төзү техникумын (2012 елда Идел буе дәүләт көллиятенә кушылган) «Радио-прибор җайланмалары җитештерү» белгечлеге буенча тәмамлый. 1982, 1984―1993 елларда А. А. Масленников исемендәге заводта (рус. ЗиМ; 2009 елда ябылган) электр-вакуум җиһазларын сынаучы-көйләүче булып эшли. 1993―1995 елларда «Волга» сәүдә йортында хезмәт куя.

# Талип Яруллин
## Дин юлында хезмәт

1993―1996 елларда Куйбышев мәчетендә мөәзин.
1998 елда Казандагы Исламны кабул итүнең 1000 еллыгы исемендәге югары мөселман мәдрәсәсенә укырга керә. Анда дүрт ел читтән торып укый.
1998 елдан Самар мәчетендә имам, 2001 елдан имам-хатыйб. 2008 елдан читтән торып укып, Казандагы «Мөхәммәдия» мәдрәсәсен тәмамлаган.
2012 елның 26 сентябрендә узган Самар өлкәсе мөселманнарының төбәк Диния нәзарәтенең V чираттан тыш съездында күпчелек тавыш белән Россия мөселманнарының Үзәк Диния нәзарәте составындагы төбәк Диния нәзарәте рәисе (мөфти) итеп сайланган.

# Талип Яруллин
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Россия Федерациясе Федераль Җыелышының Федерация Советының Рәхмәт хаты ― рухи-әхлакый традицияләрне үстерүгә, халыклар арасында тынычлыкны һәм татулыкны ныгытуга зур өлеш керткәне өчен
* Самар өлкәсе губернаторының Мактау билгесе ― халыклар дуслыгын ныгытуга керткән өлеше өчен
* 2024 ― II дәрәҗә «Ватан алдындагы казанышлар өчен» ордены медале ― рухи һәм мәдәни традицияләрне саклауда һәм үстерүдә, халыклар арасында дуслыкны ныгытуда күрсәткән хезмәтләре өчен

# Талип Яруллин
## Шәхси тормышы

Өйләнгән, өч бала тәрбияләгән: ике улы (гаиләле дин әһелләре) һәм кызы.
Энесе ― эшмәкәр, мөфти хатынының сеңлесенә өйләнгән.
# Ирекле

Ирекле — күп мәгънәле сүз.

# Ирекле
## Топоним

* Ирекле — Азнакай районы авылы (Илбәк авыл җирлеге).
* Ирекле — Азнакай районы авылы (Чалпы авыл җирлеге).
* Ирекле — Мөслим районы (юкка чыккан?) авылы.
* Ирекле — Әлмәт районы авылы.
# Вәләвер

Вәләвер (әзери. Vələver) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Ордубад районына караган авыл.
# Марона (Виченца)

Марона — Италиянең Венеция төбәге Сарего өязендә урнашкан торак пункт.

# Марона (Виченца)
## Географиясе

Марона Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Марона (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Жанна Моро

Жа́нна Моро́ (фр. Jeanne Moreau, 1928 елның 23 гыйнвары, Франция, Париж —– 2017 елның 31 июле, шунда ук) — Франция кино актрисасы, җырчы һәм кинорежиссёр. Үз гомерендә 142 фильмда уйнаган.

# Жанна Моро
## Тәрҗемәи хәле

1928 елның 23 гыйнварында Франциянең башкаласы Парижда туган. Сыра рестораны хуҗасы Анатоль-Дезир Мороның һәм биюче Кәтрин Баклинның кызы. Парижда Югары милли драматик сәнгать консерваториясен (фр. CNSAD) тәмамлаган.
1947 елда зур сәхнәгә чыга — Авиньон театр фестивалендә катнаша. Фестивальдә уңыш казангач, Франциянең бердәнбер репертуарлы театры — «Комеди Франсез» труппасына чакыру ала. Дүрт елдан труппадан китә.
1957 елда режиссер Луи Маль (1932-1995) үзе төшергән «Эшафотка күтәрмә» (фр. Ascenseur pour l'échafaud, 1958), «Гашыйклар» (фр. Les Amants, 1958) фильмнарында уйнарга чакыра.
1960 елда күренекле режиссерлар Микеланҗело Антониониның(ингл.)тат. (1912-2007) «Төн» (итал. La Notte, 1961) һәм Луис Бунюэльның(ингл.)тат. (1900-1983) «Асрау кыз көндәлеге» (фр. Le Journal D'Une Femme De Chambre, 1964) фильмнарында уйнап, уңыш казана.
Питер Брукның(ингл.)тат. «Җиде көн, җиде төн» (фр. Moderato cantabile, 1960) фильмында башкарган роле өчен Каннар кинофестиваленың «Алтын пальма ботагы» премиясенә лаек була.
Кинорежиссерлар Франсуа Трюффо («Жүл һәм Джи»м, 1962), Бертран Блие («Вальс биючеләр», 1971), Райнер Вернер Фасбиндер («Керель», 1982), Люк Бессон («Никита», 1990), Вилһелм Эрнст «Вим» Вендерс («Кайчан дөнья бетәчәк», 1991), Рөстәм Хәмдәмов («Анна Карамазофф», 1991) белән хезмәттәшлек итә.
1991 елда «кино үсешенә керткән өлеше өчен» Венеция кинофестиваленың «Алтын арыслан» призына ия була.
2005 елда Берлин кинофестиваленың «Алтын аю» призы тапшырыла.
2005 елда XXVII Мәскәү кинофестиваленың Станиславский премиясе тапшырыла.
1975, 1995 елларда Канн фестиваленың жюри рәисе.

# Жанна Моро
## Гаилә хәле

I ире (1949-1951 елларда) — актер, язучы һәм режиссер Жан Луи Ришар (Jean-Louis Richard). Уллары Жером Ришар, рәссам. II ире (1951 елдан) — Теодоро Рубанис. III ире (1977-1980 елларда) — продюсер, язучы һәм режиссер Уильям Фридкин.
# Ардашиха

Ардашиха (рус. Ардашиха) — Киров өлкәсенең Кумёны районында урнашкан авыл.

# Ардашиха
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Ардашиха
## Сәгать поясы

Ардашиха Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Ардашиха
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (90%), чуашлар (5%), арлар (1%), чирмешләр (1%).
# Пьеррвиль (Манш)

Пьеррвиль (фр. Pierreville) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# Риу-Верди-ди-Мату-Гросу

Риу-Верди-ди-Мату-Гросу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу-ду-Су штатына карый.

# Риу-Верди-ди-Мату-Гросу
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 8151,975 км².
# Казчина Җинезтра е Майно (Варезе)

Казчина Җинезтра е Майно — Италиянең Ломбардия төбәге Морнаго өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Җинезтра е Майно (Варезе)
## Географиясе

Казчина Җинезтра е Майно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казчина Җинезтра е Майно (Варезе)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 1123

NGC 1123 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1123
## Тарихы

Әлеге галактика 1786 елда инглиз астрономы тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (7173) Sepkoski

(7173) Sepkoski (лат. Sepkoski) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7173) Sepkoski
## Тарихы

1988 елның 15 августында Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 PL1» саналган.
# Сетрония (Пенсильвания)

Сетрония — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Сетрония (Пенсильвания)
## Географиясе

Сетрония халык санын алу урыны мәйданы — 1,964978 км². Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Ной-Ульм

Ной-Ульм — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Ной-Ульм
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Ной-Ульм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 80,99 км² (9 гыйнвар 2018). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 474 метр биеклектә урнашкан.
# Каваццо-Карнико

Каваццо-Карнико — Италиянең Фриули-Венеция-Джулия төбәгендә урнашкан коммуна. Удине провинциясе составына керә.

# Каваццо-Карнико
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 290 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Бордано, Тольмеццо, Тразагис, Венцоне, Верцегнис, Вито-д'Азио һәм Амаро коммуналары белән чиктәш.
# NGC 1092

NGC 1092 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1092
## Тарихы

Әлеге галактика 1885 елда Америка астрономы Фрэнк Ливенворт тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# 299 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 299 — Милади тәкъвим буенча I гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 299 — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
* 299 — сан.
# Солигорск

Солигорск (Салиһорск, белар. Салігорск, рус. Солигорск, пол. Soligorsk) — Беларусның Минск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 105998 кеше (2015).

# Солигорск
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Солигорск Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern Eurupean Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.

# Солигорск
## Тарих

1959 елда нигезләнгән.
# (7060) Al-ʻIjliya

7060 Al-ʻIjliya (1990 SF11) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7060) Al-ʻIjliya
## Тарихы

1990 елның 16 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 SF11» саналган.
# Фуат Габдерахманов

Фуат Габдерахманов (28 апрель 1915 (Julian) — 15 июнь 1971) — әзери сынчысы, Әзербайҗан халык рәссамы (1955), ССРБ сәнгатьләр академиясе әгъза-мөхбире (1949). Габдерахмановның әсәрләре — Низами һәйкәле, Гәнҗә, 1946, Рудаки һәйкәле, Дүшәмбе, 1964, «Чабан» статуясы (гипс, 1950; бронза, 1951), В.И.Ленинның портрет бюсты (мәрмәр, 1955, Бакы) ачык, тасвирлы форма һәм тыныч композиция белән аерыла. ССРБ дәүләт премиясе лауреаты (1947, 1951).
# Чифтликосб (Теккекөй)

Чифтликосб (төр. Çiftlikosb) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Теккекөй илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Түбәтәйле (уен)

Түбәтәйле — татар халык уены, кешенең спорт тәҗрибәсен һәм физик үсешен тәэмин итә торган уен.

# Түбәтәйле (уен)
## Уйнау тәртибе

Әтәчле уенын уйный башлар алдыннан уртага 5-6 урындык куела, урындыкларга түбәтәйләр куела. Балалар урындыклар тирәли басалар, көй башлануга, җиңелчә йөгерә башлыйлар. Көй туктауга, түбәтәйләрен кияләр, шул арада урындыкларга утырып өлгерергә тиешләр. Кем урынсыз кала, шул уеннан чыга. Икенче мәртәбә уйнаганда, уртада өч урындык кала, уйнаучылар саны артыграк була. Соңга таба берурындык калдыралар. Шулай итеп, иң игътибарлы, җитез бала билгеләнә.
# (928) Хильдрун

(928) Хильдрун (лат. Hildrun) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (928) Хильдрун
## Тарихы

1920 елның 23 февралендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1920 GP» саналган.
# Сан-Анселмо (Калифорния)

Сан-Анселмо — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.

# Сан-Анселмо (Калифорния)
## Тарихы

Сан-Анселмо шәһәре елда нигезләнгән.

# Сан-Анселмо (Калифорния)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 6,933836 км², 6,933825 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 14 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Пернамбуку

Пернамбуку (порт. Pernambuco) — Бразилия штатларының берсе.
Башкаласы — Ресифи шәһәре.

# Пернамбуку
## Тарих

1822 елда барлыкка килгән.

# Пернамбуку
## Административ бүленеш

185 муниципалитет (2019).

# Пернамбуку
## Табигать

* Каатинга
# Суварди Сурьянинграт

Суварди Сурьянинграт (индон. Soewardi Soerjaningrat, индон. Suwardi Suryaningrat), 1922 елданКи Хаджар Деванторо (индон. Ki Hadjar Dewantoro, индон. Ki Hajar Dewantoro); 2 май 1889, Джокьякарта — 26 апрель 1959, шунда ук) — индонезия сәяси эшлеклесе, ил бәйсезлеге өчен көрәшүче, язучы һәм педагог. Индонезиянең милли герое.

# Суварди Сурьянинграт
## Биографиясе

Индонезиядә ява аристократлары гаиләсендә туган. Нидерланд телле мәктәп тәмамлый, аннары төп халык өчен медицина мәктәбенә керә, әмма сәламәтлеге белән проблемалар аркасында аны тәмамлый алмый. Соңрак журналистика белән шөгыльләнә, төрле басмалар белән хезмәттәшлек итә һәм тиздән үзенең законга каршы карашлары белән таныла; 1908 елдан башлап, шул ук вакытта нигез салынган Budi Utomo милли оешма белән хезмәттәшлек итә, Джокьякартта аның беренче съездын үткәрүне оештыра.
1912-1913 елларда эшмәкәрлек алып барган Һинд партиясенә нигез салучыларның берсе була; 1913 елда Нидерландның бәйсезлек Көнен бәйрәм итүгә җыелуны тәнкыйтьләгән «Мин голландлы булсам» исемле антиколониаль мәкаләсен бастыра, аның өчен кулга алынып, башта Банк утравына, ә аннары Нидерландка сөреп җибәрелә. Метрополиядә 1919 елга кадәр яши, белемен күтәрү белән актив шөгыльләнеп, студентларның Һиндстан ассоциациясендә катнаша. 1919 елның сентябрендә, Нидерландтан бәйсезлек өчен чыгыш ясаган Һиндстан Милли Партиясе башлыгы була, 1922 елның 3 июлендә балалар өчен мәктәпкә нигез салучы Таман Сисва Җәмгыятенә нигез сала, анда белем бирү һәм тәрбия бирү Англиягә каршы рухта алып барыла; шул ук вакытта Ява аристократиясе белән ассоциация булмасын өчен яңа исем дә кабул итә. 1923 елда милли партия җитәкчелеген калдырырга мәҗбүр була. Берничә тапкыр голландлар тарафыннан кулга алына; Япония оккупациясе көннәрендә яңа хакимиятләр белән күпмедер вакыт хезмәттәшлек иткән, Путер оешмасы лидерларының берсе булган.
Бәйсез Индонезиянең беренче Хөкүмәтендә (1945 елда) мәгариф һәм мәдәният министры итеп билгеләнә. 1950 нче елларда иҗтимагый-мәдәни эшчәнлек белән актив шөгыльләнә, 1957 нче елда Гадж Мад университетыннан мактаулы доктор дәрәҗәсен ала.

# Суварди Сурьянинграт
## Хәтер

Хәзерге Индонезиядә аның туган көне милли мәгариф көне буларак билгеләп үтелә, аның портреты берничә Индонезия банкнотында сурәтләнгән, шулай ук аның хөрмәтенә Индонезия хәрби-диңгез флоты кораблары аталган. 1959 елның 29 ноябрендә аңа үлгәннән соң Индонезиянең милли герое исеме бирелә.

# Суварди Сурьянинграт
## Әдәбиәт

Суварди Сурьянинграт // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
# (4669) решили

(4669) решили (лат. Hoder) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4669) решили
## Тарихы

1987 елның 27 октябрендә Поуль Йенсен тарафыннан Брорфельде обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 UF1» саналган.
# Чукурбаг (Измит)

Чукурбаг (төр. Çukurbağ) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Измит илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Казан дары заводы

Казан дәүләт казна дары заводы - оборона-сәнәгать комплексы предприятиесе. 1788 елда Казан казна дары заводы буларак нигез салына, 1918 елдан Казан дары заводы (1922 елда Владимир Ленин исеме бирелә), 1927 елдан 40 нчы завод, 1950 елдан Казан химия заводы, 1976 елдан фәнни-җитештерү берләшмәсе, 1992 елдан Казан фәнни-җитештерү предприятиесе, 2002 елдан хәзерге исемдә. Барлык төрдәге ату һәм артиллерия кораллары, спорт-аучылык патроннары өчен төтенсез дарылар һәм шартлаткыч матдәләр эшләп чыгара.
# Виснадело (Тревизо)

һәм
Виснадело — Италиянең Венеция төбәге Спрезиано өязендә урнашкан торак пункт.

# Виснадело (Тревизо)
## Географиясе

Виснадело Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Виснадело (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (7838) Feliceierman

(7838) Feliceierman (лат. Feliceierman) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7838) Feliceierman
## Тарихы

1993 елның 16 ноябрендә галимнәр тарафыннан Фарра-д’Изонцо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 WA» саналган.
# Поддембе

Поддембе — Польшаның Мазовия воеводалыгы Велишев гминасында урнашкан авыл.

# Поддембе
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Амплиясион де Калвильито, Колония ла Эрада (Агваскальентес)

һәм
Амплиясион де Калвильито, Колония ла Эрада — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Агуаскальентес муниципалитеты составына керә.

# Амплиясион де Калвильито, Колония ла Эрада (Агваскальентес)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Амплиясион де Калвильито, Колония ла Эрада (Агваскальентес)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Вильямехиль

Вильямехиль (исп. Villamejil) — Испаниянең Леон провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вильямехиль
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 78,98 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 910 метр биеклектә урнашкан.
# LYRM7

LYRM7 (ингл. LYR motif containing 7) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Балонг

Балонг — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Йонково гминасында урнашкан авыл.

# Балонг
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сойга (Кулой кушылдыгы)

Сойга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кулой елгасының сул ярыннан 205 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.

# Сойга (Кулой кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300212103000028636
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002863
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Боровлянски (Пышма шәһәр округы)

Боровлянское (рус. Боровлянское) — Свердловск өлкәсенең Пышма шәһәр округы составына керүче авыл.

# Боровлянски (Пышма шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Боровлянски (Пышма шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%).
# Юныс Нигамәтев

Юныс Нигамәтев (Юныс Ибраһим улы Нигамәтев (Неометов), 25 март 1903(1903-03-25), Чита, Россия империясе — 27 сентябрь 1972(1972-09-27) (69 яшь), Казан, РСФСР, СССР) — хуҗалык эшлеклесе. Кукмарадагы «Кызыл тукучы» фәбриге (1928-1930), Яшел Үзән көймәләр төзү заводы (1934-1937), Казандагы «Урак һәм Чүкеч» заводы (1940-1942) һәм В.И. Ленин исемендәге Казан җитен комбинаты (1930-1932, 1946-1952) директоры.
# MTERF1

MTERF1 (ингл. Mitochondrial transcription termination factor 1) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Брейден (Теннесси)

Брейден — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Брейден (Теннесси)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1789 елда нигезләнгән.

# Брейден (Теннесси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 9,927557 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 96 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Кирхберг-ам-Вексел

Кирхберг-ам-Вексел — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Нойнкирхен округы составына керә.

# Кирхберг-ам-Вексел
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 581 метр биеклектә урнашкан. Оттерталь, Рах-ам-Хохгебирге, Альтендорф (Түбән Австрия), Варт (Түбән Австрия), Файстриц-ам-Вексель, Санкт-Корона-ам-Вексель, Аспангберг-Санкт-Петер һәм Траттенбах коммуналары белән чиктәш.
# Өрмели (Гүрпынар)

Өрмели (төр. Örmeli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Гүрпынар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Рихаревець

Рихаревець — Словениянең Шмартно-при-Литии (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Рихаревець
## Географиясе

Мәйданы — 2,4 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 420,3 метр биеклектә урнашкан.
# Сакма (Зур Иргиз кушылдыгы)

Сакма — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Самар өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Зур Иргиз елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 50 км.

# Сакма (Зур Иргиз кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010001612112100010083
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112101008
* Бассейн коды — 11.01.00.016
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Санта-Рита-ди-Ибитипока

Санта-Рита-ди-Ибитипока — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Санта-Рита-ди-Ибитипока
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 324,07 км².
# Гория (Асти)

Гория — Италиянең Пьемонт төбәге Маретто өязендә урнашкан торак пункт.

# Гория (Асти)
## Географиясе

Гория Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Гория (Асти)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ениҗе (Яглыдере)

Ениҗе (төр. Yenice) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Яглыдере илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Шермейка (авыл)

Шермейка — Пермь краеның Барда районында урнашкан авыл. Шермейка авыл җирлегенә карый.
Барда авылы үзәгеннән якынча 17 км төньяк-көнчыгыштарак урнашкан.

# Шермейка (авыл)
## Халык

Халык саны динамикасы:

# Шермейка (авыл)
## Климат

Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.

# Шермейка (авыл)
## Авыл белән бәйле шәхесләр

* Андрей Кайдалов
* Геннади Ванүков
* Кәрибулла Миңнуллин
# Михаил Врубель

Михаил Александр улы Врубель (урысча Михаи́л Алекса́ндрович Вру́бель, 1856, Омск, - 1910, Петербург) - Россиянең күренекле рәссамы, график, сынчы, театр сәнгатенең хезмәткәре. Россия рәсем сәнгатендә символизм һәм модерн стиленең иң танылган вәкиле.
Рәсем сәнгатенең төрле жанрында иҗат иткән.

# Михаил Врубель
## Тормыш юлы

1856 елда Омски шәһәрендә дөньяга килә.
1880-1884 елларда Петербург сәнгать Академиясендә укый, аның укытучылары Павел Чистяков һәм Илья Репин була.
Врубель иҗатына Яңарышның Венеция вәкиле М. Фортуни зур йогынты ясый.
Врубельнең үзенчәлекле стиле - җемелдәүче кристаллик рәсем.
1884-1889 елларда Врубель Киев шәһәрендә Кирилл чиркәвенең фрескаларын торгызуда катнаша, анда Византия гореф-гадәтләрен үзләштерә.
Врубельнең тормышын өч төп чорга бүлеп була:
* Петербург һәм Киев дәвере,
* 1890 елда башланган "Утыручы Демон" һәм 1890 елда тәмамланган "Төшерелгән Демон" рәсемнәре белән бәйләнгән чоры
* 1903-1906 елларда рәссам бик авырта
Тормышың соңгы дүрт елы дәвамында рәссам сукырая.
1910 елда Врубель үлә. Аның иҗаты бөтен 20 гасырдагы рус сәнгатенә зур йогынты ясады.

# Михаил Врубель
## Сайланган рәсемнәр

* Михаил Врубель рәсемнәре
* Фарсы келәм фонында кыз, 1886
* Утыручы Демон, 1890
* Фалчы
* Канәфер чәчәге, 1900
* Патшабикә Аккош, 1900
* Төшерелгән Демон, 1902
* Алтыканатлы Серафим (Әзрәил), 1904
* Фауст һәм Мефистофель очышы, 1896
* Пан, 1899
* Энҗе бөртеге, 1904