# Caps Lock

Caps Lock (ингл. capitals lock сүзтезмәсеннән кыскарту — «зур хәрефләрне беркетү») — компьютер төймәсары төймәсе. Хәрефләрнең регистырын бәләкәй хәрефләрдән баш хәрефләр җыю режимына автоматик (даими) рәвештә алмаштыру өчен кулланыла. QWERTY һәм Дворак җәемнәрендә ул сулдан кырыйда Tab ↹ һәм ⇧

# Caps Lock
## Функцияләре

Caps Lock режимы кабынган чакта ⇧
Caps Lock режимын кабызмайчы җыелган текст
cAPS lOCK РЕЖИМЫ КАБЫНГАН ЧАКТА ҖЫЕЛГАН ТЕКСТ
Килешү буенча IBM PC гаиләсе компьютерларында төймәнең эшләве хәрефле символларга гына тарала һәм саннарга, тыныш билгеләренә, математик һәм махсус символларга кагылмый. Әмма иске компьютерлар төймәсарларында (мәсәлән, Commodore 64) Shift Lock, төймәсе бар. Ул ⇧
Кулланучының керү хокукларын исем һәм серсүз белән тикшерүне таләп итүче күпчелек програмлар симвооларның регистрына сизгер. Caps Lock төймәсенә ялгыш басу дөрес түгел серсүзне кертүгә китерергә мөмкин.
Уеннарда Caps Lock берәр нәрсәне кабыза яки сүндерә (мәсәлән, йөгерүне).

# Caps Lock
## Тарих

Caps Lock төймәсе үзенең тарихын, өске регистр йозагы функциясы булган, язу машинкаларыннан йөртә. Тормышка ашырылды ул махсус ачкыч-төймә ярдәме белән. Шушы төймәгә басу ⇧
105 төймәле IBM/Windows санак төймәсары җәеме к·б·ү :
| PrtSc SysRq | Scroll Lock | Pause Break | | | | |
| Ins | Home | PgUp | NumLk | / | * | − |
| Del | End | PgDn | 7 | 8 | 9 | + |
| | | | 4 | 5 | 6 | + |
| | ↑ | | 1 | 2 | 3 | Ent |
| ← | ↓ | → | 0 | 0 | , | Ent |

# Caps Lock
## Caps Lock-ка каршы хәрәкәт

— БАРЫГЫЗГА ДА СӘЛАМ! — Caps Lock-ка бас! — РӘХМӘТ, БУЛАЙ УҢАЙЛЫРАК ИКӘН.
— Мин сиңа капсламаем. Мин сиңа ШИФТЛАЕМ.
Баш хәрефләрне беркетү төймәсенә каршы берничә нигезле дәлилләр бар:
* Механик язу машинкалары, текст бастырган чакта, төймәгә берникадәр көчәнеш белән сугуны таләп итәләр иде, ә аны, бер үк вакытта чәнтеки бармак белән ⇧
* Caps Lock төймәсенең стандарт урнашылуы — төймәсарның икенче рәтендә «A» хәрефе янында. Шундый төймә өчен бу артык үтәрлек урын: бер яктан, аны ялыш басырга җиңел; икенче яктан — аның урынына ешырак кулланыла торган төймәне урнаштырып була.
* Фидонетта һәм Интернетта ЗУР ХӘРЕФЛӘР белән җыелган текст, кычкырып (акырып) эндәшү дип аңлана; символлар регистры белән чиктән тыш күп файдаланган кулланучыга гадәттә «Капслама» яки «Caps Lock төймәсенә бас» дип киңәш бирәләр. Caps Lock төймәсе булмаса «кычкырырга» алай ук җиңел булмаячак.
* Хәзерге заман текст эшкәрткечләрендә башисемнәрне тиешле формага китерү яки инде язылган текстның регистрын алмаштыру өчен күп төрле ысуллар бар.
2001 елда Швециядә Caps Lock төймәсенә каршы беренче кампания эшли башлады — anticAPSLOCK.
2006 елда CAPSoff дип аталган кулланучылар төркеме төмәсардан Caps Lock төймәсен алып ташларга, яки, альтернатив вариант буларак, аны Scroll Lock төймәсе янына урнаштырырга тәкъдим иттеләр.
Бушаган урында нәрсә урнаштырырга гомуми кабул ителгән фикерләр юк. Мондый вариантлар тәкъдим ителә:
* Ctrl төймәсе;
* икенче ↵
* ике бәләкәйрәк төймә;
* алмашу буферын идарә итү төймәсе.
Caps Lock төймәсенә кайчакта «җәемне алмаштыру» гамәлен билгеләйләр. Unix-та бу функционаллык X Window System-га башта ук хас, ә Microsoft Windows-та ул Keyboard Ninja һәм Punto Switcher шикелле махсус програмлар ярдәме белән генә, яки реестрны үзгәртеп кенә гамәлгә куелырга мөмкин.

# Caps Lock
## Caps Lock-сыз җайланмалар

Барлык бу җайланмаларда баш хәрефтән җыю яки интерфейс аша, яки нинди дә булса төймәләр тезмәсе аша кабына.
* Әлифбалы төймәсарлары булган төрле коммуникаторлар һәм смартфоннар — мәсәлән, Nokia E70.
* Бәләкәй генә One Laptop per Child төймәсары.
* Корвет» һәм аңа ярашлы компьютерларда «Беркеткеч» төймә ⚪ булган. ⇧
* Colemak җәемендә Caps Lock төймәсе урынында икенче ←
* Google ширкәтенең Cr-48 ненбукында Caps Lock төймәсе эзләү функциясын чакыра торган төймәгә алмаштырылган.