yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Левел-Плейнс

Левел-Плейнс — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.

# Левел-Плейнс
## Тарихы

Левел-Плейнс шәһәре елда нигезләнгән.

# Левел-Плейнс
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 7,923614 км², 7,930051 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 96 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 1981

NGC 1981 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1981
## Тарихы

Әлеге галактика 1827 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Фесталем

Фесталем (фр. Festalemps) — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
# Вантуз (коммуна)

Вантуз (фр. Ventouse) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Монетт (Арканзас)

Монетт — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.

# Монетт (Арканзас)
## Тарихы

Монетт шәһәре елда нигезләнгән.

# Монетт (Арканзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 16,327782 км², 16,327783 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 72 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# TMEM246

TMEM246 (ингл. Post-GPI attachment to proteins GalNAc transferase 4) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Камминсвилл (Нью-Йорк)

Камминсвилл — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Камминсвилл (Нью-Йорк)
## Географиясе

Камминсвилл халык санын алу урыны мәйданы — 0,131 квадрат миль, 0,339273 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 197 метр биеклектә урнашкан.
# Сан-Луис-Потоси (штат)

Сан-Луис-Потоси (исп. San Luis Potosí) — Мексика штатларының берсе.
Башкаласы — Сан-Луис-Потоси шәһәре.

# Сан-Луис-Потоси (штат)
## Тарих

1823 елда нигезләнгән.

# Сан-Луис-Потоси (штат)
## Административ бүленеш

58 муниципалитет (2019).
# Алёхнавичы (Дзятлавский районы)

Алёхнавичы (белар. Алёхнавічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.

# Алёхнавичы (Дзятлавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Усландырь

Усландырь — Россия территориясеннән ага торган елга. Чуашстан биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чуел елгасының уң ярыннан 112 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.

# Усландырь
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чуел елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел кушылдыктары куйылысу аралыгында, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010400412112100000162
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100016
* Бассейн коды — 08.01.04.004
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Вутон-Ба

Вутон-Ба (фр. Vouthon-Bas) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Коришкада

Коришкада — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. Меда (муниципалитет) муниципалитетына карый.

# Коришкада
## Географиясе

Мәйданы — 25,33 км².
# Яхово

Яхово — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Лельково гминасында урнашкан авыл.

# Яхово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Старий Конецполь

Старий Конецполь — Польшаның Силезия воеводалыгы Конецполь гминасында урнашкан авыл.

# Старий Конецполь
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Братржейов

Братржейов (чех. Bratřejov) — Чехиянең Злин крае Злин һәм Q89187600? районында урнашкан авыл.

# Братржейов
## Географиясе

Мәйданы — 11,945801 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 420 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Братржейов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Братржейов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Братржейов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 545 |
| 1880 | 630 |
| 1890 | 628 |
| 1900 | 681 |
| 1910 | 711 |
| 1921 | 750 |
| 1930 | 754 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 804 |
| 1961 | 869 |
| 1970 | 879 |
| 1980 | 813 |
| 1991 | 754 |
| 2001 | 759 |
| 2011 | 760 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 774 |
| 2016 | 765 |
| 2017 | 764 |
| 2018 | 768 |
| 2019 | 762 |
| 2020 | 766 |
| 2021 | 775 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 745 |
| 2022 | 783 |
| 2023 | 800 |
| 2024 | 795 |
# (1641) Тана

(1641) Тана (лат. Tana) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1641) Тана
## Тарихы

1935 елның 25 июлендә Сирил Джексон тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1935 OJ» саналган.
# (11355) 1997 XL11

(11355) 1997 XL11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11355) 1997 XL11
## Тарихы

1997 елның 15 декабрендә BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 XL11» саналган.
# HD91297

HD91297 — Кил йолдызлыгында урнашкан A3mA8-F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,69 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Гайберли (Оникишубат)

Гайберли (төр. Gayberli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Оникишубат илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Тамарон

Тамарон (исп. Tamarón) — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Тамарон
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 15,656 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 821 метр биеклектә урнашкан.
# Села-при-Вишни Гори

Села-при-Вишни Гори — Словениянең Иванчна Гориця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Села-при-Вишни Гори
## Географиясе

Мәйданы — 2,37 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 655,1 метр биеклектә урнашкан.
# Экфельд

Экфельд — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Экфельд
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12,73 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 450 метр биеклектә урнашкан.
# Юрвиль-Накевиль

Юрвиль-Накевиль (фр. Urville-Nacqueville) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# (2479) Соданкюля

(2479) Соданкюля (лат. Sodankylä) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2479) Соданкюля
## Тарихы

1942 елның 6 февралендә И. Вяйсяля тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1942 CB» саналган.
# Болгери

Болгери — Италиянең Тоскана төбәге Кастаньето-Кардуччи өязендә урнашкан торак пункт.

# Болгери
## Географиясе

Болгери Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Болгери
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вяликия Пушчавыя

Вяликия Пушчавыя (белар. Вялікія Пушчавыя) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.

# Вяликия Пушчавыя
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# 550 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 550 — Милади тәкъвим буенча VI гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 550 — безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
* 550 — сан.
# Тагади

Тагади (эст. Tagadi) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
# Жонска

Жонска — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Забежув гминасында урнашкан авыл.

# Жонска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# IC 3055

IC 3055 — чикләрендә урнашкан астрономик җисем .

# IC 3055
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3055 һәм IRAS F12118+1222 буларак та сурәтләнә.
# Зайково (Свердловск өлкәсе)

Зайково (рус. Зайково) — Свердловск өлкәсенең Ирбит шәһәр округы составына керүче бистә.

# Зайково (Свердловск өлкәсе)
## География

Бистә Ирбет елгасында, Ирбет шәһәреннән 19 киолметр ераклыкта, Екатеринбургдан 182 километр ераклыкта урнашкан.

# Зайково (Свердловск өлкәсе)
## География
### Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Зайково (Свердловск өлкәсе)
## Тарих

1639 елда нигезләнгән.
1974—2004 елларда эшчеләр бистәсе статусын йөрткән.

# Зайково (Свердловск өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар, татарлар һ.б.
# Наро

Наро — Италиянең Сицилия төбәгендә урнашкан коммуна. Агридженто һәм Free municipal consortium of Agrigento провинциясе составына керә.

# Наро
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 600 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Агриҗенто, Кальтаниссетта, Кампобелло-ди-Ликата, Каникатти, Кастрофилиппо, Фавара, Пальма-ди-Монтекьяро, Сомматино, Камастра, Равануза, Делья һәм Ликата коммуналары белән чиктәш.
# Вяликая Кавалевшчына

Вяликая Кавалевшчына (белар. Вялікая Кавалеўшчына) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.

# Вяликая Кавалевшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Сен (Югары Прованс Альплары)

Сен (фр. Seyne) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Сен кантонына карый.

# Сен (Югары Прованс Альплары)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 84,27 км².
# (20488) Пик-дю-Миди

(20488) Пик-дю-Миди — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20488) Пик-дю-Миди
## Тарихы

1999 елның 17 июлендә галимнәр тарафыннан Пиза обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 OL» саналган.
# (675) Людмила

(675) Людмила (лат. Ludmila) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (675) Людмила
## Тарихы

1908 елның 30 августында Джоэл Меткалф тарафыннан Тонтон обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1908 DU» саналган.
# Бею

Бею — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. Шторобеняса (коммуна) коммунасына карый.

# Бею
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 53 метр биеклектә урнашкан.
# Инхера

Инхера — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Конда елгасының сул ярына тамагыннан 57 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 36 км.

# Инхера
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Конда елгасы. Кече елга бассейны — Конда, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010600112115300018034
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301803
* Бассейн коды — 14.01.06.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Галимҗан Ахунҗанов

Галимҗан Хәкимҗан улы Ахунҗанов — татар тел галиме.
Ул 1925 елның 23 августында Татарстанның Зәй районы Карман авылында туа.
1961 елдан башлап галим Г.Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм тарих институтының тел секторында (хәзер бүлек) эшләде. Галимҗан абыйга, фән әһеле буларак, искиткеч тәфсиллек, телне сиземләү, чиксез тырышлык, сабырлык хас иде. Үз-үзенә таләпчәнлек, язган хезмәтләренең югары сыйфатлы булуы, күрәсең, мәшһүр тел галиме Латыйф ага Җәләй мәктәбен үтү белән бәйләнешле булса кирәк. Галимҗан абый тел белеменең фразеология-идиоматика, лексикология, терминология, сүз ясалышы, сүзлекләр төзү һ.б. өлкәләрдә эшләде. Ул “Татар теленең аңлатмалы сүзлеге”н, “Татарча-русча сүзлек” һ.б. сүзлекләр төзүдә катнашты. Аның берничә монографиясе, 100дән артык фәнни һәм фәнни-популяр мәкаләләре сектор җыентыкларында, милли газета-журналларда басылып чыкты.
Аның архивында 150 табактан артык “Татар теленең зур фразеологик сүзлеге” саклана. Киләчәктә ул, һичшиксез, басылып чыгар дигән өметтә.
Галим 2002 елда вафат.
# Дүсселдорф

Дүсселдорф (алман. Düsseldorf) — Германиянең көнбатыштагы Рейн-Рур төбәге шәһәре, Төньяк Рейн-Вестфалия федераль җирленең административ үзәге һәм Дүссельдорф округы җирле Хөкүмәте резиденциясе. Халык саны — 642,304 мең кеше.

# Дүсселдорф
## Географиясе

Дүсселдорф шәһәре Алманиянең иң зур елгасы булган Рейнның түбән агымында, уң ярында утыра.

# Дүсселдорф
## Тарихы

Дүсселдорф исеме тарихи чыганакларда беренче тапкыр 1135 елда атала, шәһәр тарихы 1288 елдан башлана.
Рейн-Рур һәм Европа икътисади регионнары үзәгендә урнашкан бу шәһәр Берлин, Майнадагы Франкфурт, Мюнхен һәм Гамбург белән беррәттән Германиянең иң эре икътисади, транспорт, мәдәни һәм сәяси үзәкләрнең беренче бишлегенә керә. Анда күп кенә эре компанияләрнең штаб-фатирлары, шул исәптән E. ON һәм Henkel Group урнашкан. Шәһәр аэропорты халыкара хаб булып тора. Дүссельдорфта ике порт, шулай ук күпсанлы югары уку йортлары, аерым алганда, Дүссельдорф сәнгать академиясе һәм Генрих Гейне университеты урнашкан.

# Дүсселдорф
## Халкы

2005 елда шәһәрдә 573 449 кеше яшәгән, ә 2011 ел ахырына шәһәрдә 592 393 кеше теркәлгән. 2009 елдан Дүссельдорф — зурлыгы буенча Германиянең җиденче һәм Төньяк Рейн-Вестфалиянең саны буенча икенче шәһәре. Ул Дортмунд һәм Эссенны узып, Кельннән генә калыша. 2030 елга шәһәр халкы 645 600 кешегә кадәр артыр фаразлана.
Дюссельдорфның төп милләте булып, шәһәр халкының 82,38% ын тәшкил иткән немецлар тора. Төрек (2,37 %), юнан (1,60 %), итальян (1,10 %), япон (0,85 %) һәм БДБ илләреннән чыккан кешеләр (1,50%) иң зур милли азчылыклардан санала (2011 елның 31 декабренә). Шунысын да билгеләп үтәргә кирәк, бу мәгълүматлар Германия гражданлыгы затларны исәпкә алмый (бигрәк тә бу төрек һәм урыс телле диаспора вәкилләренә кагыла).
# Гүрчаер (Шаркышла)

Гүрчаер (төр. Gürçayır) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Шаркышла илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Пецувка

Пецувка — Польшаның Лодзь воеводалыгы Щерцув гминаcында урнашкан авыл.

# Пецувка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кётсенг

Кётсенг (фр. Kœtzingue) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Брёнстат кантонына карый.

# Кётсенг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,14 км².
# Бобровец (Словакия)

Бобровец (словак. Bobrovec) — Словакиянең Липтовски-Микулаш округында урнашкан авыл.

# Бобровец (Словакия)
## Тарихы

Авыл 1231 елда нигезләнгән.

# Бобровец (Словакия)
## Географиясе

Мәйданы — 31,13 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 635 метр биеклектә урнашкан.

# Бобровец (Словакия)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Чагларҗа (Хозат)

Чагларҗа (төр. Çağlarca) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Хозат илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Високе Тржебушице

Високе Тржебушице (чех. Vysoké Třebušice) — Чехиянең Устецк крае Красни Двур районында урнашкан авыл.

# Високе Тржебушице
## Географиясе

Мәйданы — 4,851 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Високе Тржебушице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Високе Тржебушице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Високе Тржебушице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 235 |
| 1880 | 369 |
| 1890 | 376 |
| 1900 | 264 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 284 |
| 1921 | 307 |
| 1930 | 257 |
| 1950 | 106 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 120 |
| 1970 | 118 |
| 1980 | 59 |
| 1991 | 43 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 49 |
| 2011 | 35 |
| 2021 | 26 |
# Бретя-Стреюлуй

Бретя-Стреюлуй — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. Бретя-Ромине (коммуна) коммунасына карый.

# Бретя-Стреюлуй
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 262 метр биеклектә урнашкан.
# Линава

Линава (белар. Лінава) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.

# Линава
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# (3572) Леоголдберг

(3572) Леоголдберг (лат. Leogoldberg) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3572) Леоголдберг
## Тарихы

1954 елның 28 октябрендә IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1954 UJ2» саналган.
# (12859) Marlamoore

(12859) Marlamoore — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12859) Marlamoore
## Тарихы

1998 елның 18 маенда LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 KK1» саналган.
# Нурлар очрашуы

Кисәкчәләр коллайдерында нурлар очрашуы ике пакет элементар кисәкчәләр капма-каршы юнәлештә хәрәкәтләнеп пространствода бер ноктада очрашкач була. Һәрбер пакетта күпчелек кисәкчәләр кисешә, әмма кайберәүләре бәрелергә мөмкин, шуннан соң башка кисәкчәләр барлыкка китерәләр һәм аларны кисәкчә детекторында күзәтергә мөмкин. Сызыкча коллайдерда нурлар очрашуының бер генә урыны бар, ә хәзерге тизләтү боҗраларында берничә урын бар, (Large Hadron Collider-да, мәсьәлән, дүртәү); шул урыннарда детекторлар куела.
# 1516 ел

2 меңьеллык :
XIV гасыр — XV гасыр — XVI гасыр — XVII гасыр — XVIII гасыр :
Хронологик таблица :
1516 (бер мең биш йөз уналтынчы) ел — кәбисә ел, юлиан тәкъвим буенча сишәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1516 елы, II меңьеллыкның 516 елы, XVI гасырның 16 елы, XVI гасырның 2 унъеллыгының 6 елы, 1510 елларның 7 елы. 1516 елдан бирле 508 ел үтте.

# 1516 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1516 елда туганнар

# 1516 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1516 елда вафатлар
# Везан Десоуз (Валле д'Аоста)

Везан Десоуз — Италиянең Валле д'Аоста төбәге Торньон өязендә урнашкан торак пункт.

# Везан Десоуз (Валле д'Аоста)
## Географиясе

Везан Десоуз Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Везан Десоуз (Валле д'Аоста)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мүҗүһәфтәран

Мүҗүһәфтәран (әзери. Mücühəftəran) — Әзербайҗанның Исмаеллы районына караган авыл.
# (4516) Пуговкин

(4516) Пуговкин (лат. Pugovkin) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4516) Пуговкин
## Тарихы

1973 елның 28 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1973 SN6» саналган.
# Дмитрий Моисеев (1986)

Җырчы Дмитрий Моисеев белән бутамагыз
Дмитрий Моисеев, Дмитрий Андреевич Моисеев (чуаш. Дмитрий Андреевич Моисеев, 1986 елның 7 октябре, СССР, РСФСР, Чуаш АССР, Чабаксар) ― язучы, драматург, журналист, тәрҗемәче, Россия Федерациясенең Журналистлар, Чуаш Республикасының Язучылар, Төрки дөнья яшь язучылар (Азәрбайҗан) берлекләре әгъзасы. Чуаш Республикасы Цифрлы үсеш, мәгълүмат сәясәте һәм массакүләм коммуникацияләр министрлыгының «Хыпар» нәшрият йорты (медиахолдинг) АУ директоры ― баш мөхәррире. Чуаш Республикасы Дәүләт яшьләр премиясе лауреаты (2015).

# Дмитрий Моисеев (1986)
## Тәрҗемәи хәле

1986 елның 7 октябрендә Чабаксар шәһәрендә туган. 2009 елда И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университетының журналистика факультетын һәм журналистика кафедрасының аспирантурасын тәмамлаган. 2006 елдан 2008 елга кадәр «Хыпар» нәшрият йортының «Çамрăксен хаçачĕ» (Яшьләр газетасы) корреспонденты булып эшли, 2009 елның гыйнварында әлеге басманың мөхәррире итеп билгеләнә.
2016 елның гыйнварыннан ― Чуаш Республикасы Цифрлы үсеш, мәгълүмат сәясәте һәм массакүләм коммуникацияләр министрлыгының «Хыпар» нәшрият йорты баш мөхәррире урынбасары. Хәзерге вакытта әлеге медиахолдингның директоры ― баш мөхәррире.
2007 һәм 2013 елларда «Яңа исемнәр ачабыз» республика конкурсының «Драматургия» номинациясендә җиңүче була, аның пьесалары Чуашстанның берничә халык театры тарафыннан куелган, хикәяләре Чуашстанның республика газеталарында һәм журналларында, яшь авторларның «Кĕтмен юрату» (Көтелмәгән ярату) җыентыгында басыла.
Әдәби әсәрләр язу белән бергә, төрки язучыларның әдәби әсәрләрен чуаш теленә тәрҗемә итә. Мәсәлән, башкорт язучысы Айгиз Баймөхәммәтовның «Калдырма, әнкәй!» (Ан парах, анне!), «Әкиятсез балачак», «Урам балалары» китапларын, татар драматургы Данил Салиховның пьеса китапларын тәрҗемә иткән.
2022 елда «Ют пахчари хăмла çырли» (Кеше бакчасыннан өзгән кура җиләге) китабы басылып чыккан. Шул ук елда әлеге китап «Иң яхшы балалар китабы» булып танылган.
«Казан утлары» журналының 2024 елгы апрель санында (148―153нче битләр) «Кардәш халыклар әдәбияты» рубрикасында Дмитрий Моисеевның «Кеше бакчасыннан өзгән кура җиләге» хикәясе татар телендә басылган (Ландыш Әбүдәрова тәрҗемәсендә).

# Дмитрий Моисеев (1986)
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2009 ― Чуаш Республикасы Президенты стипендиясе
* 2011 ― Чуаш Республикасы Башлыгы стипендиясе
* 2011, 2015 ― Чуаш Республикасы Мәдәният министрлыгының Рәхмәт хаты
* 2013 ― Чуаш Республикасы Дәүләт Советының Рәхмәт хаты
* 2015 ― Чуаш Республикасы дәүләт яшьләр премиясе ― «Паттaр çуралнa тaрaхра» («Батырның кече ватанында»), «Паллa çынсен çамрaклaхe» («билгеле кешеләрнең яшьлеге») рубрикалары астында чыккан материаллар циклы өчен
* 2015 ― Чуаш Республикасы Цифрлы үсеш, мәгълүмат сәясәте һәм массакүләм коммуникацияләр министрлыгының Мактау грамотасы
* 2015 ― Башкортстан Республикасы мәдәният министрлыгының Рәхмәт хаты
* 2019 ― Чуаш Республикасы Башлыгының Рәхмәт хаты
# Драгоил

Драгоил — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. Драгоман җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Драгоил
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 790 метр биеклектә урнашкан.
# Васс (Төньяк Каролина)

Васс — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Васс (Төньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1907 елда нигезләнгән.

# Васс (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 8,377943 км², 8,54694 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 94 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вәндра (Рәпина)

Вәндра (эст. Vändra) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.