yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# HD63975

HD63975 — Кече Эт йолдызлыгында урнашкан B8II спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,16 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Штипокласи (Горни Кнежеклади)

Штипокласи (чех. Štipoklasy) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Горни Кнежеклади районында урнашкан авыл.

# Штипокласи (Горни Кнежеклади)
## Географиясе

Мәйданы — 3,21 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Штипокласи (Горни Кнежеклади)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Штипокласи (Горни Кнежеклади)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Штипокласи (Горни Кнежеклади)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 130 |
| 1880 | 130 |
| 1890 | 123 |
| 1900 | 119 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 128 |
| 1921 | 138 |
| 1930 | 121 |
| 1950 | 90 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 77 |
| 1970 | 79 |
| 1980 | 64 |
| 1991 | 52 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 44 |
| 2011 | 39 |
| 2021 | 45 |
# Гөзекая (Эргани)

Гөзекая (төр. Gözekaya) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Эргани илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Covanni Palestrina

Covanni Pierluici da Palestrina (italiança Giovanni Pierluigi da Palestrina, 1525-1594, Rim) - İtaliä kompozitorı, Renessans däwereneñ iñ böyek polifonistlarınnıñ berse.
Rim muzıkal' mäktäbeneñ iñ kürenekle wäkile.

# Covanni Palestrina
## Tärcemäi xäle

Palestrina 1525 yılda Palestrina şähärendä (Rim yanında) tuğan.
1544 yıldan Santa Mariä Macore çirkäwendä organda uynağan.
1551 yıldan papa Yuliy III Palestrinanı yaqlıy başlağan, papağa berniçä messa bağışlanğan.
Şulay uq kiläse papa Martsel II kompozitorğa bulışqan.
1594 yılda Palestrina plevrit awırtuınnan ülgän
İzge Pavel Çirkäwendä kümelgän, läkin tözekländerü eşlärennän soñ qäbereneñ tögäl urını yuğalğan.

# Covanni Palestrina
## İcat

Palestrina ruxi häm dini muzıka avtorı, 105 messa, 140 madrigal, 300 motet yazğan.
# Баю-Ла-Батр

Баю-Ла-Батр — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.

# Баю-Ла-Батр
## Тарихы

Баю-Ла-Батр шәһәре 1786 елда нигезләнгән.

# Баю-Ла-Батр
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 19,769322 км², 19,737495 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 4 ± 1 метр һәм 2 метр биеклектә урнашкан.
# Лонка-Димерска

Лонка-Димерска — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Бискупец гминасында урнашкан авыл.

# Лонка-Димерска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сен-Жермен-ле-Бель

Сен-Жермен-ле-Бель (фр. Saint-Germain-les-Belles һәм фр. Mont-les-Belles) — Франциянең Югары Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
# Җумһуриет (Шаһинбей)

Җумһуриет (төр. Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шаһинбей илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сарт-Чишмә

Сарт-Чишмә — Башкортстанның Кырмыскалы районында урнашкан авыл.
ᴨyчтьı индексы — 453013, ГАТОБК коды — 80235845007.
# Воля-Корицка-Гурна

Воля-Корицка-Гурна — Польшаның Мазовия воеводалыгы Троянув гминасында урнашкан авыл.

# Воля-Корицка-Гурна
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Канапи

Канапи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Алагоас штатына карый.

# Канапи
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 571,855 км².
# Цюрли

Цюрли (белар. Цюрлі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Маладзечанский районында урнашкан авыл.

# Цюрли
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Черкасовка (Быстрица кушылдыгы)

Черкасовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Быстрица елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Черкасовка (Быстрица кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300312111100034761
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103476
* Бассейн коды — 10.01.03.003
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Сыракаялар (Байбурт)

Сыракаялар (төр. Sırakayalar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Байбурт иле Байбурт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Каранья (Савона)

Каранья — Италиянең Лигурия төбәге Калиццано өязендә урнашкан торак пункт.

# Каранья (Савона)
## Географиясе

Каранья Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Каранья (Савона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вудленд-Бич (Мичиган)

Вудленд-Бич — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Вудленд-Бич (Мичиган)
## Географиясе

Вудленд-Бич халык санын алу урыны мәйданы — 1,358135 км², 1,358136 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 176 метр биеклектә урнашкан.
# Гүвечли (Эрбаа)

Гүвечли (төр. Güveçli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Эрбаа илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Веджулешть

Веджулешть — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. Веджулешть (коммуна) коммунасына карый.

# Веджулешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 176 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Маркел (Индиана)

Маркел — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Маркел (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Маркел (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 3,344563 км², 3,290458 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 247 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 4099

NGC 4099 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4099
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Войдаль

Войдаль — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Пакость гминаcында урнашкан авыл.

# Войдаль
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кыпчак телләре

Кыпчак телләре (төньяк-көнбатыш төркем, тау-төркем һ.б.) - төрки телләр гаиләсенең иң эре төркемнәренең берсе (11 телдән тора). Кыпчак телләре борынгы кыпчаклар кулланган кыпчак теленнән барлыкка килгәннәр.
Кыпчак телләренең төп үзәнчәлеге - башка төрки телләрдәге "аг(ъ)" кыпчак "ау" яки "ай" иҗекләренә үзгәрүе, һәм шуннан охшаш авазларга күчүе: төрекчә "dağ" - татарча, башкортча "тау" - кыргызча "тоо" (караим-кырымтатар телләрендә кирегә кайта ала: кырымтатар "дагъ")

# Кыпчак телләре
## Төркемчәләре
### Сары-кыпчак телләре (половец-кыпчак телләре)

Половец (сары-кыпчак) теленнән чыгалар. Бу төркемчәнең төп үзәнчелеге - угыз телләренә якынлык. О.А. Мудрак буенча, үзен дә ике төркемчәгә бүлергә мөмкин:
* Караим-кырымтатар телләре: аларның төп үзәнчелеге - "аг(ъ)"ның кирегә үзгәрүе (дагъ)
   * караим теле
   * кырымтатар теле
Әмма ул телләр диалектлары башка төрки телләр төркемнәренә керә ала: кырымтатар теленең төньяк диалекты - кыпчак-ногай төркемчәсенә, көньяк-кырымтатар теле - төрек теленең диалекты, димәк, угыз телләренә керә.
* Кумык-карачай-балкар телләре: аларның төп үзәнчелеге - кайбер позицияләрдә изәфет (билгеләнүче сүздә өченче затның кушымчалы булуы, мәсәлән, татар телендә "Казан шәһәре, башкорт телендә "илһам шишмәһе) юклыгы, үзатлыкларда: къарачай-малкъар тил
   * кумык теле
   * карачай-балкар теле
   * сары-кыпчак теле†
   * мәмлүк-кыпчак теле†

# Кыпчак телләре
## Төркемчәләре
### Идел-кыпчак телләре

Болгар-кыпчак телләре яки Идел-кыпчак телләре.
    Төп мәкалә: Идел-кыпчак телләре
Бу төркемчәнең төп үзәнчелеге - иренләнгән сузыкларның алмашуы
   * татар теле
   * башкорт теле
Бу төркемчәнең бергәлеге белән бөтен галимнәр түгел риза. О.А. Мудрак татар телен сары-кыпчак, башкорт телен ногай төркемчәсенә керткән. Әмма үзе ул бу бүленештән кире каккан, бу гипотезаны Анна Дыбо тота.

# Кыпчак телләре
## Төркемчәләре
### Ногай-кыпчак телләре

Төп үзәнчелеге - с-ш күчмә хәрәкәте.
* искеногай сөйләм теле (мөстәкыйль сөйләмнәргә бүленү кадәр ногай теле)
* казакъ теле
* әстерхан-татар теле
* каракалпак теле
* кыпчак-үзбәк диалектлары
* йорт диалекты
* алабуга диалекты
* кырымтатар теленең төньяк диалекты

# Кыпчак телләре
## Төркемчәләре
### Кыргыз-кыпчак телләре

* кыргыз теле
* фәргән-кыпчак теле
* көньяк-алтай теле

# Кыпчак телләре
## Чагыштыру

Төрле төрки телләрне күрсәтү өчен җәдвәл латыйнча китерелгән:
| Телләр | Балалар мәктәптә телебезне латыйн әлифбасы белән яза |
| Tatarça | Balalar mäktäptä telebezne latin älifbası belän yaza. |
| Başqortça | Balalar mäktäptä telebeźźe latin älifbahı (alfavitı) menän yaźa. |
| Qazaqça | Balalar mektepte tilimizdi latin alfavitimen jazadı. |
| Qırğızça | Baldar mektepte tilibizdi latın alfaviti menen jazat. |
# Татар Әхмәте торф сазлыгы

Татар Әхмәте торф сазлыгы — Татарстанның көньягында урнашкан, Әлки районындагы сазлык.
1985-нче ел азагыннан региональ әһәмияткә ия булган комплекслы табигый һәйкәл, ул фәнни мәгънәгә ия, аркто-бореаль үсемлек төрләренең көньяк ареалы ноктасы булып тора.

# Татар Әхмәте торф сазлыгы
## Тасвирламасы

Ул Кече Чирмешәннең сул яры янындагы урман читендә, Татар Әхмәте авылы каршында урнашкан. Ул Кече Чирмешән тугае өстендәге беренче террасасында 15 гектарлы сазлык комплексы булып тора. Өч гектар чамасы мәйданын күл алып тора, 5 гектар сазлыклы мәйданга төшә, калганн мәйданын яфраклы урман били.
Сазлыктан төньяктан һәм көнбатыштан елга үзәне уза, елга аша сазлыкның төньяк кыры буйлап күпердән грунт юлы үтә. Көнчыгыш һәм көньякта сазлыклы урман (Мүк сазлыгы) җәелә. Территория Чуаш Кичүе авыл җирлегенә карый.
Минеротроф тибындагы сазлык (грунт туклануы), лимогенлы сазлык, агач-үлән һәм осок торфларыннан тора (торфның өске катламының таркалу дәрәҗәсе 25 % тан артмый, көлсулыгы 7,5%) .
Сазлыкта 50 дән артык үсемлек төре очрый, шулар арасында Татарстан Республикасының Кызыл китабына керә торган түбән каен (боз чоры реликты), розмарин яфраклы тал, киң яфраклы мамык үләне, яшел чәчәкле каешъяфрак, сазлык шөпшә күкеяше, сазлык билчәне һ.б.бар. Сазлык республикада Лёзель липарисы һәм бет үләне үскән бердәнбер урын булып тора. Сирәк очрый торган кош төрләре арасында шөпшә ашаучы һәм соры торна очрый .
# Барки (Пяченца)

Барки — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Оттоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Барки (Пяченца)
## Географиясе

Барки Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Барки (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ончешть (Алба)

Ончешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Могош (коммуна) коммунасына карый.

# Ончешть (Алба)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Гарачинар

Гарачинар (әзери. Qaraçinar) — Әзербайҗанның Горанбой районына караган авыл.
# Борима

Борима — Болгариянең Ловеч өлкәсендә урнашкан авыл. Троян җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Борима
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 456 метр биеклектә урнашкан.
# Проттес

Проттес — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Гензерндорф округы составына керә.

# Проттес
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 162 метр биеклектә урнашкан. Эбенталь, Ангерн-ан-дер-Марх, Вайкендорф, Гензерндорф, Шёнкирхен-Райерсдорф һәм Матцен-Раггендорф коммуналары белән чиктәш.
# Хозат

Хозат (төр. Hozat) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесенең Тунҗэли иленә караган бер илчедер.

# Хозат
## Географиясе

Илче мәйданы — .
# TMEM134

TMEM134 (ингл. Transmembrane protein 134 һәм Transmembrane protein 134) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Окозино

Окозино (рус. Окозино) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.

# Окозино
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Окозино
## Сәгать поясы

Окозино Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Окозино
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (72%), руслар (26%).
# Браунсбедра

Браунсбедра (алман. Braunsbedra) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Браунсбедра
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 74,32 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 104 метр биеклектә урнашкан.
# Карлы (Юксекова)

Карлы (төр. Karlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Хаккари иле Юксекова илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Угурлуалан (Мудурну)

Угурлуалан (төр. Uğurlualan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Мудурну илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Белакорац

Белакорац (белар. Белакорац) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Валожынский районында урнашкан авыл.

# Белакорац
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Доврей (Миннесота)

Доврей — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Доврей (Миннесота)
## Тарихы

Доврей шәһәре елда нигезләнгән.

# Доврей (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,644418 км², 0,65059 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 468 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Юкарыдуручай (Ширан)

Юкарыдуручай (төр. Yukarıduruçay) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Ширан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# IC 198

IC 198 — Хут йолдызлыгы чикләрендә урнашкан спираль галактика .

# IC 198
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 198, PGC 8011, IRAS F02033+0903, 2MASX J02060312+0917439, IRAS 02034+0903, MCG+01-06-040, UGC 1592, ISOSS J02060+0917, Z 413-40, UZC J020603.1+091745, Z 0203.4+0903, LEDA 8011, [SLK2004] 276 һәм Gaia DR2 2570169319678362752 буларак та сурәтләнә.
# Торе Сан Марко (Пезаро һәм Урбино)

Торе Сан Марко — Италиянең Марке төбәге Фратте-Роза өязендә урнашкан торак пункт.

# Торе Сан Марко (Пезаро һәм Урбино)
## Географиясе

Торе Сан Марко Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Торе Сан Марко (Пезаро һәм Урбино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лысая Горка

Лысая Горка (белар. Лысая Горка) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.

# Лысая Горка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Ирәндек (мәгънәләр)

Ирәндек — күп мәгънәле сүз.
* Ирәндек — Көньяк-көнчыгыш Башкортстандагы тау аркасы.
* «Ирәндек» вокаль-инструменталь әнсәмбле.
* Ирәндек — башкорт халык җыры, кыска көй.
# Старе Липки

Старе Липки — Польшаның Мазовия воеводалыгы Сточек гминасында урнашкан авыл.

# Старе Липки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# TRIR

TRIR (ингл. Telomerase RNA component interacting RNase) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Торе ди Фине (Венеция)

Торе ди Фине — Италиянең Венеция төбәге Эраклея өязендә урнашкан торак пункт.

# Торе ди Фине (Венеция)
## Географиясе

Торе ди Фине Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Торе ди Фине (Венеция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (3793) Леонтей

(3793) Леонтей (лат. Leonteus) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3793) Леонтей
## Тарихы

1985 елның 11 октябрендә Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 TE3» саналган.
# Татар Макылы

Татар Макылы — Татарстан Республикасының Югары Ослан районындагы авыл.
Почта индексы — 422582.

# Татар Макылы
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.5 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 4.9 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.9 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.4 °C | -9.7 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
# Язылы (Генч)

Язылы (төр. Yazılı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Генч илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Радовля

һәм
Радовля — Словениянең Шмарешке Топлице (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Радовля
## Географиясе

Мәйданы — 1,26 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 210 метр биеклектә урнашкан.
# Эль Митоте (Агваскальентес)

Эль Митоте — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Агуаскальентес муниципалитеты составына керә.

# Эль Митоте (Агваскальентес)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Митоте (Агваскальентес)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Кармине (Вербано-Кузио-Осола)

һәм
Кармине — Италиянең Пьемонт төбәге Каннобио өязендә урнашкан торак пункт.

# Кармине (Вербано-Кузио-Осола)
## Географиясе

Кармине Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Кармине (Вербано-Кузио-Осола)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Чамдере (Синҗик)

Чамдере (төр. Çamdere) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Синҗик илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Трамонти (Казерта)

Трамонти — Италиянең Кампания төбәге Вайрано-Патенора өязендә урнашкан торак пункт.

# Трамонти (Казерта)
## Географиясе

Трамонти Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Трамонти (Казерта)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Арукүла (Мәрьямаа)

Арукүла (эст. Aruküla) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
# Лун-Вож (Чубъю кушылдыгы)

Лун-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Чубъю елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 8 км.

# Лун-Вож (Чубъю кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200112103000017252
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001725
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Монтиньи-л’Алье

Монтиньи-л’Алье (фр. Montigny-l'Allier) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Понка-Сити (Оклахома)

Понка-Сити — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.

# Понка-Сити (Оклахома)
## Тарихы

Понка-Сити шәһәре 1893 елда нигезләнгән.

# Понка-Сити (Оклахома)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 50,797705 км², 50,758729 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 308 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Азизлер (Тутак)

Азизлер (төр. Azizler) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Тутак илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Яжомбка

Яжомбка — Польшаның Мазовия воеводалыгы Вонсево гминасында урнашкан авыл.

# Яжомбка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Soyuz-1 (ğälämi korab)

Soyuz-1 - Soyuz seriäsennän SSRB berençe pilotlı ğälämi korabı. 1967 yılnıñ 23 aprelendä orbitada cibärelgän.
Bortında Sovet Berlege Qaharmanı injener-palkawnik Vladimir Komarov bulğan. Anıñ dublerı Yuriy Gagarin bulirğa tieş ide.
Ğälämi oçış häläkät belän tämamlana: paraşüt sisteması watılğanğa kürä toşüçe apparat cirdä utırğanda häläkättä yulıqqan. Komarov häläk bulğan.
Dönya tarixında pilotlı kosmonavtikada berençe tapqır keşe häläk bulğan.
Häläk bulğan Vladimir Komarov istälegenä küp toraq punktlar, uramnar, mäktäplär atalğan.

# Soyuz-1 (ğälämi korab)
## Tarix

Soyuz-1 orbitada çıqqannan soñ uq problemalar başlanğan: ber qoyaş batareyäse açılmağan. Şul watılu säbäple oçış aldan tämamlanırğa mäcbür bulğan.
Korab uñışlı orbitadan çıqqan, läkin atmosferanıñ tığız qatlamnarında kergännän soñ paraşüt sisteması watılğan: töp paraşüt çıqmağan, ä östämä paraşüt stropaları çualğan, näticädä apparat 50 m/s tizlege belän cirgä bärelgän häm yanıp betkän.
Bu häläkättän soñ pilotlı ğälämi oçışlar 1.5 yılğa tuqtatılğan.
# Карвоэйру (Виана-ду-Каштелу)

Карвоэйру — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. Barroselas e Carvoeiro муниципалитетына карый.

# Карвоэйру (Виана-ду-Каштелу)
## Географиясе

Мәйданы — 11,92 км².
# Праете (Павия)

Праете — Италиянең Ломбардия төбәге Робекко-Павезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Праете (Павия)
## Географиясе

Праете Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Праете (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бүюктекөрен (Бингөл)

Бүюктекөрен (төр. Büyüktekören) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Бингөл илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Малий Врх-при-Шмарю

Малий Врх-при-Шмарю — Словениянең Гросупле җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Малий Врх-при-Шмарю
## Географиясе

Мәйданы — 0,84 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 376,7 метр биеклектә урнашкан.