yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ынырга (елга)

Ынырга — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Саракопша елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.

# Ынырга (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100212115100000212
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100021
* Бассейн коды — 13.01.01.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Каленич (Уб)

Каленич (серб. Каленић ) — Сербиянең Колубара округы Уб җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Каленич (Уб)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 87 метр биеклектә урнашкан.

# Каленич (Уб)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# (1141) Бомия

(1141) Бомия (лат. Bohmia) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1141) Бомия
## Тарихы

1930 елның 4 гыйнварында Макс Вольф тарафыннан Гейдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1930 AA» саналган.
# Икинҗи Пашалы

Икинҗи Пашалы (әзери. İkinci Paşalı) — Әзербайҗанның Һаҗыкабул районына караган авыл.
# Демирли (Эфлани)

Демирли (төр. Demirli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Эфлани илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Зябравка (Прыбыткавски авыл советы)

Зябравка (белар. Зябраўка) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.

# Зябравка (Прыбыткавски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# NGC 4698

NGC 4698 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4698
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Рока Алта (Леон)

Рока Алта — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Леон муниципалитеты составына керә.

# Рока Алта (Леон)
## Географиясе

Рока Алта Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Рока Алта (Леон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Рока Алта (Леон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Ньюелд (Висконсин)

Ньюелд — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Ньюелд (Висконсин)
## Географиясе

Ньюелд халык санын алу урыны мәйданы — 2,121357 км², 2,123228 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1572 Фут биеклектә урнашкан.
# Елена Браверман

Елена Яновна Браверман (туганда Лумельская; 1961 елның 9 феврале, Пермь) — совет, Израиль һәм Канада математигы, Калгари университетының математика бүлеге профессоры.

# Елена Браверман
## Тормыш юлы

Елена Браверман 1961 елның 9 февралендә Пермьда физика-математика фәннәре докторы, профессор Ян Петрович Лумельский һәм физика-математика фәннәре кандидаты, Пермь политехника институтының физика кафедрасы доценты Людмила Михайловна Цирульникова гаиләсендә туа. Апасы — Марианна Яновна Пенская, Үзәк Флорида университетының математика бүлеге профессоры. Артиллерия техникасы конструкторы, Сталин премиясе лауреаты М. Ю. Цирульниковның оныгы.
1983 елда Пермь дәүләт университетының механика-математика факультетын тәмамлый. 1983—1988 елларда — Пермь политехника институтының инженер һәм фәнни хезмәткәре, 1990—1992 елларда математик анализ кафедрасы ассистенты. 1990 елда Н. В. Азбелев җитәкчелегендә «Сызыкча импульс функциональ-дифференциаль тигезләмәләр» темасы буенча физика-математика фәннәре кандидаты диссертациясен яклый. 1992 елдан Израильдә яши.
1992—1994 елларда Хайфа шәһәрендәге Технион университетының математика бүлегендә постдокторантура уза, 1994—1995 елларда — Израиль металл институтында (Хайфа) фәнни хезмәткәр. 1995 елдан — Хайфа технионының компьютер фәннәре бүлегендә фәнни хезмәткәр. 2002 елдан — Калгари университетының математика һәм статистика бүлегендә (2011 елдан — профессор).
Дифференциаль тигезләмәләр һәм популяция динамикасы өлкәсендә төп фәнни хезмәтләр авторы. Кайбер мәкаләләр Л. М. Березанский белән хезмәттәшлектә басылып чыга.
«Applied Mathematics and Computation», «Nonlinear Analysis: Real World Applications», «International Journal of Differential Equations» журналларының редколлегия әгъзасы, «Advances in Difference Equations» журналының баш мөхәррире (ике мөхәррир белән).

# Елена Браверман
## Гаилә

* Ире (1982 елдан) — физика-математика фәннәре кандидаты Леонид Михайлович Браверман (1960), гидромеханика өлкәсендә галим.
** Уллары — математик Марк Браверман һәм атом-төш физигы Борис Браверман, физика буенча Халыкара Олимпиаданың алтын медале иясе (2006).

# Елена Браверман
## Монографияләр

* Ravi P. Agarwal, Leonid Berezansky, Elena Braverman, Alexander Domoshnitsky. Nonoscillation theory of functional differential equations with applications. New York: Springer-Verlag, 2012. — 520 pp.
# Сен-Жуст-Мальмон

Сен-Жуст-Мальмон (фр. Saint-Just-Malmont һәм фр. Mont-Blanc) — Франциянең Югары Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Одерцо

Одерцо — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Тревизо провинциясе составына керә.

# Одерцо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 14 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Фонтанелле, Горго-аль-Монтикано, Ормелле, Понте-ди-Пьяве, Киарано һәм Мансуе коммуналары белән чиктәш.
# (1761) Эдмондсон

(1761) Эдмондсон (лат. Edmondson) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1761) Эдмондсон
## Тарихы

1952 елның 30 мартында IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1952 FN» саналган.
# Елховка (Великая кушылдыгы)

Елховка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Великая елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.

# Елховка (Великая кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300312111100034211
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103421
* Бассейн коды — 10.01.03.003
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Тукай музее (Казан)

Тукай музее :
| Нигезләнү елы | 1986 |
| Бина төзелгән | 1902 |
* Мәдәният порталы
Казандагы Тукай музее, Габдулла Тукайның Казандагы әдәби музее — Татарстанның берләштерелгән Милли музееның филиалы. Татар шагыйре Габдулла Тукайның (1886—1913) иҗатын күрсәтү һәм тормыш юлын өйрәнү максатында оештырылган коммерцияле булмаган мәдәният оешмасы. Казанның үзәгенә якын урында, Тукай урамында, 74 йортта (Шамил йорты) урнашкан.

# Тукай музее (Казан)
## Тарих

Музейның ачылу вакыты – 1986 елның 11 июне.

# Тукай музее (Казан)
## Тарих
### Бинасы

Казанның Иске Татар бистәсендә урнашкан Шамил йорты — архитектура һәйкәле (1902). Бинаны I гилдия сәүдәгәр Ибраһим Апаков рус армиясенең отставкадагы генерал-майоры Мөхәммәт Шәфи Шамилгә кияүгә чыккан кызы өчен салдырган булган. Мигъмарлары — Ф. И. Амлонг һәм Г. Б. Руш.

# Тукай музее (Казан)
## Тарих
### Директорлар

* Госман Хәбибуллин (1986―1992)
* Фәрит Яхин (1993―1999)
* Мөҗип Низамиев (2000―2004)
* Гүзәл Төхфәтова (х. в.)

# Тукай музее (Казан)
## Күргәзмә залы

Гомуми мәйданы – 719 кв.м. Музейда иркен экспозиция заллары һәм 2 күргәзмә залы, шулай ук лекция залы урнашкан. Музейның экспозициясе шагыйрьнең тормышының һәм иҗатының төрле чорлары турында сөйли:
* Балачагы
* Җаек чоры
* Казан чоры
* Сәяхәтләре
Шулай ук XIX – XX гасырлар чигендәге Казанның (бигрәк тә музей урнашкан Иске Татар бистәсенең) тормышын күзалларга мөмкинлек бирүче экспонатлар бар. Аларның күбесен Милли музей фондлары һәм истәлек әйберләре тәшкил итә.
Музейда шагыйрьнең фотоархивын, Тукай язышкан гәҗит һәм журналларның төп нөсхәләрен, төрле телләрдә чыккан әсәрләрен күрергә була.
Аерым игътибарга лаек – Тукайның шәхси әйберләре: фаянс котыйчык (шкатулка) – апасына беренче кул хакыннан алган бүләге; кара бәрхет түбәтәй; каләм савыты (Санкт-Петербургдан 1912 елда алып кайткан булган); шагыйрьнең юл кәрҗине; күлмәк запонкалары(көмештән) – дусларының бүләге; шагыйрьнең вафатыннан соң алынган йөз маскасы.

# Тукай музее (Казан)
## Музей турында

Эш вакыты – сишәмбедән якшәмбегә хәтле
Музей экскурсияләр һәм татар теле укытучылар өчен семинарлар үткәрә:
* Тукай һәм музыка
* Тукай һәм замандашлары
* Тукай һәм аның мохите
* Мәгариф нуры
Музейның нигезләүчесе: Госман Хәбибуллин (1950 – 1992)
Генераль директор – Гөлчәчәк Нәҗипова
Директор – Гүзәл Төхфәтова
Адресы: Татарстан, Казан шәһәре, Тукай урамы, 74
Ачылу вакыты: 11.06.1986
Бюджет статусы: мунииципаль
Оештыру-хокукый формасы: коммерцияле булмаган оешма
Тибы: мәдәни-гаммәви, тикшеренү
Классификациясе: шәхси яки мемориал, сәнгати
Мәйданы: күргәзмә мәйданы 530 кв.м, вакытлы күргәзмәләр 170 кв.м; парк 0,2 га
Оешмага керә: лекция залы, кибет
Югарыдагы оешма: Татарстан Республикасының Милли музее – М1299
Партнер-оешмалар: Әлифба музее – М2783; Г. Ибраһимов исемендәге ИЯЛИ –R908
Саклау берәмлеге – 1200; 914 (төп фондта)
Рәсми бит: http://g-tukay.tatmuseum.ru/

# Тукай музее (Казан)
## 2016 елда төзекләндерү

2016-2017 елларда 168 млн сумлык ремонт-төзәтү эшләре башкарылган.
# Гужно (Островский повяты)

Гужно — Польшаның Великопольское воеводалыгы Острув-Велькопольский гминасында урнашкан авыл.

# Гужно (Островский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 5664

NGC 5664 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5664
## Тарихы

Әлеге галактика 1885 елда Америка астрономы Francis Leavenworth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Жуарис-Тавора (Параиба)

Жуарис-Тавора — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.

# Жуарис-Тавора (Параиба)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 70,841 км².
# Лингуиццетта

Лингуиццетта (фр. Linguizzetta) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Гизоначча кантонына карый.

# Лингуиццетта
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 64,79 км².
# Маседония (Сан-Паулу)

Маседония — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Маседония (Сан-Паулу)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 327,7 км².
# Вакареску (кратер)

Вакареску (лат. Văcărescu) — Венера планетасының 63°00′ к. к. 199°48′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 31,5 километр озынлыкта булган кратеры.

# Вакареску (кратер)
## Исеме

Вакареску кратеры румын-француз язучысы Елена Вакареску хөрмәтенә аталган.
# Сан-Салвадор (Визеу)

Сан-Салвадор — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. Repeses e São Salvador муниципалитетына карый.

# Сан-Салвадор (Визеу)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Олы Торешкюбар

Олы Торешкюбар (чирм. Кугу Торешкӱвар, рус. Большой Торешкюбар) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.

# Олы Торешкюбар
## Сәгать поясы

Олы Торешкюбар Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Олы Торешкюбар
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Пре-Сен-Мартен

Пре-Сен-Мартен (фр. Pré-Saint-Martin) — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
# Винжен-сюр-Модер

Винжен-сюр-Модер (фр. Wingen-sur-Moder) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Винжен-сюр-Модер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 17,37 км².
# Александр Носатов

Александр Михайлович Носатов (1963 елның 27 марты, Акъяр, ССРБ) — Россия хәрби башлыгы. Балтыйк флоты командующие (2016 елның 17 сентябреннән), адмирал (2018).

# Александр Носатов
## Тормыш юлы

Александр Носатов 1963 елның 27 мартында Акъярда туа. 1985 елда П. С. Нахимов исемендәге Кара диңгез югары хәрби-диңгез училищесын(рус.)татар. тәмамлый.
Офицер хезмәтен Тын океан флотында лейтенант исемендә яр буе базасына техник хезмәт күрсәтү цехы лабораториясе инженеры итеп башлый (1985—1986). «Стойкий» эскадра мина ташучысының зенит-ракета батареясы командиры (1986—1989), «Безбоязненный» эскадра мина ташучысының ракета-артиллерия хәрби частенең зенит дивизионы командиры (1989—1991), 36 нчы ракета кораблары дивизиясенең ракета коралы буенча флагман белгече ярдәмчесе (1991—1993), «Безбоязненный» эскадра мина ташучысының ракета-артиллерия хәрби өлеше командиры (1993—1994), 36 нчы ракета кораблары дивизиясенең ракета коралы буенча флагман белгече (1994—1997), «Варяг» гвардия ракета крейсеры командирының өлкән ярдәмчесе (1997—1998) вазыйфаларын башкара.
2000 елда Н. Г. Кузнецов исемендәге хәрби-диңгез академиясен(рус.)татар. тәмамлый һәм «Быстрый» эскадра мина ташучысы командиры итеп билгеләнә (2000—2002). Штаб башлыгы (2002—2005) һәм Тын океан флотының 36 нчы су өсте кораблары дивизиясе командиры (2005—2007) булып хезмәт итә.
2006 елда Россия Федерациясе Президенты Указы белән «контр-адмирал» хәрби исеме бирелә.
2009 елда Россия Федерациясе Кораллы Көчләре Генераль штабының Хәрби академиясен тәмамлаганнан соң Балтыйк флотының Балтия хәрби-диңгез базасы командиры итеп билгеләнә.
Россия Федерациясе Президентының 2012 елның 27 гыйнварындагы Указы белән Кара диңгез флоты командующие урынбасары итеп билгеләнә, ә бер елдан соң штаб начальнигы — Кара диңгез флоты командующие урынбасары итеп билгеләнә.
2014 елның 5 маенда Россия Федерациясе Президенты Указы белән «вице-адмирал» хәрби исеме бирелә.
2016 елның 5 апреленнән июнь аена кадәр Советлар Союзы флоты адмиралы Н. Г. Кузнецов исемендәге хәрби-диңгез академиясе башлыгы.
Балтыйк флоты командующие вице-адмирал Виктор Кравчукны эштән азат иткәннән соң 2016 елның 30 июнендә Балтыйк флоты командующие вазыйфаларын вакытлыча башкаручы итеп билгеләнә. Россия Федерациясе Президентының 2016 елның 17 сентябрендәге Указы белән вице-адмирал Носатов Александр Михайлович Балтыйк флоты командующие вазыйфасына билгеләнә. 2016 елның 18 октябрендә аңа флот командующие штандарты тапшырыла.
Россия Федерациясе Президенты Владимир Путинның 2018 елның 12 декабрендәге Указы белән «адмирал» хәрби исеме бирелә.

# Александр Носатов
## Бүләкләр

* «Хәрби казанышлары өчен» ордены;
* «Диңгез казанышлары өчен» ордены (2011);
* II дәрәҗә «Ватан алдындагы казанышлары өчен» ордены медале;
* I һәм II дәрәҗә «Хәрби Хезмәттәге аерымлык өчен» медальләре;
* III дәрәҗә «Мактауга лаеклы хезмәте өчен» медале;
* «Кырымны кайтару өчен» медале (2014);
* Россия Федерациясе Президентының Мактау грамотасы.
# Евдокия Никитина

Евдокия Никитина (Евдокия Тимофей кызы Никитина, 1916, Новосөлки, Панау вулысы, Лаеш өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 21 март 1990(1990-03-21), Казан, РСФСР, СССР) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1960).
# Виланова (Равена)

Виланова — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Баньякавалло өязендә урнашкан торак пункт.

# Виланова (Равена)
## Географиясе

Виланова Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Виланова (Равена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Николай Зорин

Николай Зорин (Николай Владимир улы Зорин, 25 февраль 1923(1923-02-25) яки 1923, Калинино, Ядернә өязе, Чуаш айрат өлкәсе, РСФСР, СССР — 8 май 2006(2006-05-08) яки 2006, Казан, Россия) — этнограф, тарих фәннәре нәмзәде (1964), доцент (1965). Урта Идел буе русларының этнографиясенә караган фәнни хезмәтләр авторы.
# Точнабель (Мазовия воеводалыгы)

Точнабель — Польшаның Мазовия воеводалыгы Обрыте гминасында урнашкан авыл.

# Точнабель (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Марытон

Марытон (белар. Марытон) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Брагинский районында урнашкан авыл.

# Марытон
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Пшихуд (Млавский повяты)

Пшихуд — Польшаның Мазовия воеводалыгы Шреньск гминасында урнашкан авыл.

# Пшихуд (Млавский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вароничы (Полацкий районы)

Вароничы (белар. Варонічы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.

# Вароничы (Полацкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Визченцати (Сондрио)

Визченцати — Италиянең Ломбардия төбәге Кастелло-делл'Аккуа өязендә урнашкан торак пункт.

# Визченцати (Сондрио)
## Географиясе

Визченцати Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Визченцати (Сондрио)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Агаччамы (Огузлар)

Агаччамы (төр. Ağaççamı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Огузлар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# CDKN2AIPNL

CDKN2AIPNL (ингл. CDKN2A interacting protein N-terminal like) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# GPHN

GPHN (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Дүзакчашеһир (Гейве)

Дүзакчашеһир (төр. Düzakçaşehir) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Гейве илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бошин (Кржинец)

Бошин (чех. Bošín) — Чехиянең Урта Чехия крае Křinec районында урнашкан авыл.

# Бошин (Кржинец)
## Географиясе

Мәйданы — 2,659 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Бошин (Кржинец)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Бошин (Кржинец)
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Бошин (Кржинец)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 300 |
| 1880 | 327 |
| 1890 | 314 |
| 1900 | 298 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 293 |
| 1921 | 271 |
| 1930 | 222 |
| 1950 | 179 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 163 |
| 1970 | 147 |
| 1980 | 108 |
| 1991 | 66 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 62 |
| 2011 | 63 |
| 2021 | 53 |
# Йар-Вибац (Алесандрия)

Йар-Вибац — Италиянең Пьемонт төбәге Тичинето өязендә урнашкан торак пункт.

# Йар-Вибац (Алесандрия)
## Географиясе

Йар-Вибац Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Йар-Вибац (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Басано (Варезе)

Басано — Италиянең Ломбардия төбәге Тронцано-Лаго-Маджоре өязендә урнашкан торак пункт.

# Басано (Варезе)
## Географиясе

Басано Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Басано (Варезе)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дагдаган (Хоҗалы)

Дагдаган (әзери. Dağdağan) — Әзербайҗанның Хоҗалы районына караган авыл.
# Сен-Бернар (Югары Рейн)

Сен-Бернар (фр. Saint-Bernard) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Альткирш кантонына карый.

# Сен-Бернар (Югары Рейн)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,04 км².
# Сөлекте

һәм
Сөлекте (кырг. Сүлүктү — «сөлекле», рус. Сулюкта) — Кыргызстанның Баткән өлкәсендә урнашкан шәһәр.

# Сөлекте
## Тарих

1868 елда нигезләнгән. Шәһәр статысын 1940 елдан башлап йөртә.
# Галиция

Галиция (укр. Галичина, пол. Galicja, алман. Galizien) — Көнбатыш Украина һәм Польша җирләре бер өлешенең (Украинаның хәзерге Ивано-Франковск, Львов, Тернополь өлкәләре, Польшаның Карпаты асты һәм өлешчә Кече Польша воеводалыклары) тарихи исеме. Речь Посполитаяның беренче (1772, Көнчыгыш Галиция) һәм өченче (1795 ел, Көнбатыш Галиция) бүленешләре нәтиҗәсендә Австрия империясенә күчкән. 1772—1918 елларда Һабсбурглар империясе өлкәсе (Галиция һәм Лодомерия) булган. 1918 елдан Польша составында. Көнбатыш Галиция 1939 елда Украина составына кушылган.
# Кузьма Турхан

Кузьма Турхан (рус. Кузьма Сергеевич Сергеев, 8 октябрь 1915(1915-10-08) яки 8 (21) октябрь 1915, Урман асты Чурачыгы, Чуел өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 29 май 1988(1988-05-29) (72 яшь), Чабаксар, Чуаш Автономияле Совет Социалистик Республикасы, РСФСР, СССР) — чуаш телендә иҗат иткән язучы, тәрҗемәче, К. Иванов ис. ЧАССР дәүләт премиясе лауреаты (1977).
# (19776) Balears

(19776) Balears — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19776) Balears
## Тарихы

2000 елның 4 августында Жауме Номен тарафыннан Ла-Амеллья-де-Мар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 PA5» саналган.
# Ирек Мусин

Ирек Мусин, Ирек (Ирик) Рәшит улы Мусин, рус. Мусин Ирик Рашидович, ингл. Irik Musin (1966 елның 20 октәбре, Казакъ ССР, Кызылъяр шәһәре) — рәссам. РФ һәм Татарстан рәссамнар берлеге әгъзасы. Халыкара сәнгать ассоциациясе (ингл. International Association of Art (IAA/AIAP), UNESCO), «Заманча сәнгать альянсы» иҗтимагый берлеге әгъзасы. Иҗатында реализм ысулына өстенлек бирә. Пейзаж, портрет жанрларында эшли. Тамашачылар рәссамны «Сынлы сәнгать Шукшины» дип атыйлар.

# Ирек Мусин
## Тәрҗемәи хәле

1966 елның 20 октәбрендә Казакъ ССРның Кызылъяр шәһәрендә туган. Кызылъярда 23нче мәктәпне (1984), Яр Чаллы сәнгать укуханәсен (1991) тәмамлаган. Җәй көннәре әбисе янында Саба районы Җәнәй авылында уза.

# Ирек Мусин
## Катнашкан күргәзмәләре

Регион («Зур Идел X», Чабаксар, Самар, 2008, «Зур Идел XI», Казан, Πиpем, Йошкар-Ола, 2013), җөмһүриᴙт («Татар авангарды», 2007, Мәскәү), РФ («Россия XI», Мәскәү, 2009, «Арт Урал», Екатириʜбур, 2012, «Арт Галерея», Екатириʜбур, 2015), халыкара («Арт Πиpем», 2013, 2014, 2015) һәм чит илләрдәге («Арт индустрия», Алматы, 2013) күргәзмәләрдә катнаша.

# Ирек Мусин
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Халыкара заманча сәнгать бәйгеләрендә — Мәскәү (Russian Art Week, 2010), Питьıрбур, Бүкрәш, Берлин (Art Week in Berlin, 2011) шәһәрләрендә җиңүче.
* 2014 елда РФ сәнгать академиясе заманча сынлы сәнгать өлкәсендә Н.И. Фешин исемендәге премия белән бүләкли.

# Ирек Мусин
## Картиналары

| «Көзге чор» (2014) «Томанлы иртә» (2014) «Кышкай» «әприᴫ җылына» «Язгы юл» «Гыйнвар көне» «Сүрән көн» «Яз килде» | «Читән буенда» «Җылы күлләвек» «Көзге юл» «Көтү» «Көн уртасы» «Әбиләр чуагы» «Искә алу» |
Иҗат эшләре Төмән шәһәренең дәүләт сынлы сәнгать музеенда, Казанның Милли мәдәният үзәгендә, Πиpем крае Всеволодо-Вильва бистәсенең Борис Пастернак музеенда, РФ, Бөекбритания, Франсa, Төркия, Кытай, Юʜанcтан, Румыния, Алмания, Әᴍᴎриᴋә Кушма Штатлары һ.б. илләрнең шәхси һәм корпоратив тупланмаларында саклана.