yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Санта Мария Санта Фе (Ахучитлан дел Прогресо)

Санта Мария Санта Фе — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ахучитлан-дель-Прогресо муниципалитеты составына керә.

# Санта Мария Санта Фе (Ахучитлан дел Прогресо)
## Географиясе

Санта Мария Санта Фе Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Санта Мария Санта Фе (Ахучитлан дел Прогресо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Санта Мария Санта Фе (Ахучитлан дел Прогресо)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Филипувка (Вармия-Мазурия воеводалыгы)

Филипувка — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Кентшин гминасында урнашкан авыл.

# Филипувка (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (19962) Мартиненко

(19962) Мартиненко — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19962) Мартиненко
## Тарихы

1986 елның 7 сентябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 RV5» саналган.
# Казтелвеки (Сьена)

Казтелвеки — Италиянең Тоскана төбәге Радда-ин-Кьянти өязендә урнашкан торак пункт.

# Казтелвеки (Сьена)
## Географиясе

Казтелвеки Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Казтелвеки (Сьена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Серизе (Де-Севр)

Серизе (фр. Cerizay) — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
# Юзефув (Ленчицкий повяты)

Юзефув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Витоня гминаcында урнашкан авыл.

# Юзефув (Ленчицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (10024) Marthahazen

(10024) Marthahazen (лат. Marthahazen) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10024) Marthahazen
## Тарихы

1980 елның 10 мартында галимнәр тарафыннан Гарвард обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 EB» саналган.
# Карлык (Шухут)

Карлык (төр. Karlık) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Шухут илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Карл Боль

Карл Боль (1 (13) июль 1871, Санкт-Петербург, Россия империясе — 25 март 1959(1959-03-25) (87 яшь), Казан, РСФСР, СССР) — ветеринария патологоанатомы, ветеринария фәннәре докторы (1934), ТАССРның һәм РСФСРның атказанган фән эшлеклесе (1924, 1930). 1895-1959 елларда Казан ветеринария институтында: патологик анатомия кафедрасы мөдире (1900-1959), директор (1918-1938); бер үк вакытта Казан университетының патологик анатомия кафедрасы мөдире (1921-1924) һәм Казан ветеринария фәнни-тикшеренү институты директоры (1932-1937). Хезмәтләре атларда маңка, котыру, йогышлы анемия (инан) авырулары, туберкулёз һәм паратуберкулёз, тагун (чума), сальмонеллёз һәм дуңгызлардагы йогышлы тире авырулары патогенезы, патоморфологиясенә һәм бу авыруларга диагноз куюга карый.
# Мердивен (Ашкале)

Мердивен (төр. Merdiven) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Ашкале илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Нехапа (Чилапа де Алварез)

Нехапа — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Чилапа-де-Альварес муниципалитеты составына керә.

# Нехапа (Чилапа де Алварез)
## Географиясе

Нехапа Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Нехапа (Чилапа де Алварез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Нехапа (Чилапа де Алварез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Ка Байоли (Парма)

Ка Байоли — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Невьяно-дельи-Ардуини өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка Байоли (Парма)
## Географиясе

Ка Байоли Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ка Байоли (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фалькензее

Фалькензее (алман. Falkensee) — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 41777 кеше (2014).

# Фалькензее
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Фалькензее Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

# Фалькензее
## Тарих

1923 елда ике торак пунктны берләштерү нәтиҗәсендә пәйда булган.

# Фалькензее
## Рәсми сайт

* https://www.falkensee.de/
# Ранчо лос Родригез (Пенхамо)

Ранчо лос Родригез — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Пенхамо муниципалитеты составына керә.

# Ранчо лос Родригез (Пенхамо)
## Географиясе

Ранчо лос Родригез Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Ранчо лос Родригез (Пенхамо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ранчо лос Родригез (Пенхамо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Чател (Валле д'Аоста)

Чател — Италиянең Валле д'Аоста төбәге Торньон өязендә урнашкан торак пункт.

# Чател (Валле д'Аоста)
## Географиясе

Чател Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Чател (Валле д'Аоста)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Падлуг

Падлуг (белар. Падлуг) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Любанский районында урнашкан авыл.

# Падлуг
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Фундетура (Бакеу)

Фундетура — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Мотошень (коммуна) коммунасына карый.

# Фундетура (Бакеу)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 283 метр биеклектә урнашкан.
# Сольца-Велика

Сольца-Велика — Польшаның Лодзь воеводалыгы Озоркув гминаcында урнашкан авыл.

# Сольца-Велика
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (9362) Miyajima

(9362) Miyajima (лат. Miyajima) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9362) Miyajima
## Тарихы

1992 елның 23 мартында К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 FE1» саналган.
# Рудник (Лосицкий повяты)

, һәм
Рудник — Польшаның Мазовия воеводалыгы Лосице гминасында урнашкан авыл.

# Рудник (Лосицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Лейтерсбург (Мэриленд)

Лейтерсбург — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Лейтерсбург (Мэриленд)
## Географиясе

Лейтерсбург халык санын алу урыны мәйданы — 4,554032 км², 4,554404 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 181 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гүмүшлү (Чамаш)

Гүмүшлү (төр. Gümüşlü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Чамаш илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Лагрес

Лаграв (фр. Lagrave) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.

# Лагрес
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,46 км².
# Магре-сулла-Страда-дель-Вино

Магре-сулла-Страда-дель-Вино — Италиянең Трентино — Альто-Адидже төбәгендә урнашкан коммуна. Южный Тироль провинциясе составына керә.

# Магре-сулла-Страда-дель-Вино
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 241 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Кортина-сулла-Страда-дель-Вино, Ровере-делла-Луна, Салорно, Кортачча-сулла-Страда-дель-Вино һәм Энья коммуналары белән чиктәш.
# Армешень (Бечешть, Васлуй)

Армешень — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. Бечешть (коммуна) коммунасына карый.

# Армешень (Бечешть, Васлуй)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 201 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Исалар (Эшме)

Исалар (төр. İsalar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Эшме илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ташкынпаша (Үргүп)

Ташкынпаша (төр. Taşkınpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Невшеһир иле Үргүп илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Мари Каракүле

Мари Каракүле — Татарстанның Актаныш районындагы юкка чыккан авыл.

# Мари Каракүле
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11.1 °C | -5.9 °C | 3.8 °C | 12.5 °C | 17.8 °C | 19.9 °C | 17.1 °C | 11.5 °C | 3.8 °C | -5.3 °C | -10.4 °C | 3.5 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
# Старыя Юркавичы

Старыя Юркавичы (белар. Старыя Юркавічы) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Брагинский районында урнашкан авыл.

# Старыя Юркавичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Геленово (гмина Слесин)

Геленово — Польшаның Великопольское воеводалыгы Слесин гминасында урнашкан авыл.

# Геленово (гмина Слесин)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Перара (Болцано)

Перара — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Брессаноне өязендә урнашкан торак пункт.

# Перара (Болцано)
## Географиясе

Перара Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Перара (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тюуй-Харвота-Яха

Тюуй-Харвота-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Хадыта-Яха елгасының сул ярына тамагыннан 143 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 29 км.

# Тюуй-Харвота-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Салехард каласынан тамагына кадәр . Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300212115300034852
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115303485
* Бассейн коды — 15.02.03.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Рант (кратер)

Рант (лат. Rand) — Венера планетасының
координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 24,3 километр озынлыкта булган кратеры.

# Рант (кратер)
## Исеме

Рант кратеры Америка язучысы Айн Рэнд хөрмәтенә аталган.
# Иттифак (мәгънәләр)

Иттифак
* Иттифак (гәҗит, 1902) — легаль булмаган гәҗит. 1902-1905 еллар.
* Иттифак (гәҗит, 1918)
* Иттифак әл-мөслимин фиркасе -Россия империясе лебираль-демократик фиркасе. 1906-1908 еллар.
* Ittifaq — Заманча татар рәп төркеме.
* "Крестьянский иттифак" (крестьяннар иттифак) — ОГПУ 1933 елда җинаять эше ялган чыгарыланган
# Из-Юр-Вож

Из-Юр-Вож (Иж-Юр, Юр-Шар) — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Воркута елгасының уң ярыннан 104 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.

# Из-Юр-Вож
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000066336
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006633
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Ливезиле (коммуна, Мехединць)

Ливезиле — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан коммуна.

# Ливезиле (коммуна, Мехединць)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 66,49 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Ливезиле, Изворелу-де-Жос, Извору-Анештилор, Петриш һәм Штефан-Одоблежа авыллары урнашкан.
# Воргашор (Куя кушылдыгы)

Воргашор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Куя елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.

# Воргашор (Куя кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300212103000084398
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103008439
* Бассейн коды — 03.05.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Трес Пасос (Виктория)

Трес Пасос — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Виктория муниципалитеты составына керә.

# Трес Пасос (Виктория)
## Географиясе

Трес Пасос Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Трес Пасос (Виктория)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Трес Пасос (Виктория)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# OR6A2

OR6A2 (ингл. Olfactory receptor family 6 subfamily A member 2) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бицуно (Равена)

Бицуно — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Луго өязендә урнашкан торак пункт.

# Бицуно (Равена)
## Географиясе

Бицуно Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Бицуно (Равена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бернсвилл (Көнбатыш Виргиния)

Бернсвилл — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Бернсвилл (Көнбатыш Виргиния)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Бернсвилл (Көнбатыш Виргиния)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,823141 км², 2,823146 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 247 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ольденбург

Ольденбург (алман. Oldenburg) — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 160907 кеше (2014).

# Ольденбург
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Ольденбург Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

# Ольденбург
## Тарих

Беренче мәртәбә 1108 елда телгә алына.

# Ольденбург
## Кардәш шәһәрләр

* Грониңен, Нидерланд (1989)
* Кингстон-апон-Темс, Бөекбритания (2010)
* Махачкала, Россия (1989)
* Региональный совет Мате-Ашер, Исраил (1996)
* Рюген, Германия (1990)
* Шоле, Франция (1985)
* Һөе-Тоструп, Дания (1978)

# Ольденбург
## Рәсми сайт

* https://www.oldenburg.de/
# NGC 4738

NGC 4738 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4738
## Тарихы

Әлеге галактика 1851 елда инглиз астрономы Уильям Парсонс, 3-й граф Росс тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 182.88 см (72 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Бекирлер (Бигадич)

Бекирлер (төр. Bekirler) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бигадич илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Понтебернардо (Кунео)

Понтебернардо — Италиянең Пьемонт төбәге Пьетрапорцио өязендә урнашкан торак пункт.

# Понтебернардо (Кунео)
## Географиясе

Понтебернардо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Понтебернардо (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 4737

NGC 4737 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4737
## Тарихы

Әлеге галактика 1786 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Тимур Кадыйров

Тимур Кадыйров, Тимур Рәфкать улы Кадыйров (Тимур Рафкатович Кадыров; 1988 елның 28 гыйнвары, СССР, Үзбәкстан ССР, Фәрганә өлкәсе, Мәргылан) ― 2023 елның 29 августыннан «Татарстан Халыклары дуслыгы йорты» ДБУ директоры.

# Тимур Кадыйров
## Тәрҗемәи хәле

1988 елның 28 гыйнварында Үзбәкстан ССР Фәрганә өлкәсе (вилаяте) Мәргылан шәһәрендә туган. Белеме югары: теш табибы белгечлеге буенча Казан дәүләт медицина университетын (2011), ортопедик стоматология белгечлеге буенча Казан дәүләт медицина академиясе ординатурасын (2013), Казан федераль университетының Халыкара мөнәсәбәтләр, тарих һәм көнчыгышны өйрәнү институтында, антропология һәм этнология кафедрасында магистратура (2017) тәмамлаган. Югары уку йортында уку белән параллель рәвештә 2010 елда «Татарстан Республикасында Үзбәкстан яшьләре» ТИО рәисе урынын ала (Беренче булып оешманы теркәгән).

# Тимур Кадыйров
## Хезмәт юлы

2013―2014 елларда ― «МНИЦ «Третий глаз+» ҖЧҖнең медицина вәкиле;
2014―2016 елларда ― «Доктор Цито» ҖЧҖнең коммерция директоры;
2016―2023 елларда ― «Татарстанның Халыклар дуслыгы йорты» ДБУнең балалар һәм яшьләр белән эшләү бүлеге мөдире;
2023 елның 29 августыннан ― «Татарстан Халыклары дуслыгы йорты» ДБУ директоры.

# Тимур Кадыйров
## Иҗтимагый эшчәнлеге

* 2014―2023 еллар ― «Татарстан халыклары Яшьләр ассамблеясе» ТЯИО рәисе. 2013 елның мартында оештырылган Татарстан халыклары Яшьләр ассамблеясенә нигез салучы һәм аның җитәкчесе. Ул Яшьләр ассамблеясе составына үз халкының мәдәниятен бәяләүче һәм башкаларның гореф-гадәтләрен хөрмәт итүче актив, инициативалы яшьләрне берләштерә алган.
* 2015―2019 еллар ― ТР Дәүләт Советы каршындагы Иҗтимагый яшьләр палатасының Мәгариф, мәдәният һәм патриотик тәрбия комиссиясе рәисе;
* 2016―2019 еллар ― ТР Иҗтимагый палатасының этник һәм конфессияара мөнәсәбәтләр буенча комиссиясе рәисе урынбасары;
* 2018 елның 12 гыйнварыннан 2018 елның 31 мартына кадәр ― РФ Президенты вазифасына кандидат В. В. Путинның ышанычлы заты;
* 2020 елның гыйнварыннан ― ТР Иҗтимагый палатасы Рәисе урынбасары.

# Тимур Кадыйров
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* ТР Яшьләр эшләре һәм спорт министрлыгының Рәхмәт хаты, Грамотасы, Мактау грамотасы, Мактау көмеш билгесе ― яшьләр сәясәте өлкәсендәге казанышлары өчен;
* Дәүләт милли сәясәте өлкәсендәге проектларны гамәлгә ашыручы коммерцияле булмаган оешмалар һәм иҗтимагый берләшмәләр лидерларының Бөтенроссия конкурсының икенче дәрәҗә дипломы;
* Милләтләр эшләре буенча Федераль агентлыкның Рәхмәт хаты;
* РФ Президенты В. В. Путин имзасы белән Рәхмәт хаты ― РФ Президентын сайлау эшендә һәм үткәрүдә актив катнашканы өчен;
* Яшьләр эшләре буенча Федераль агентлыкның Рәхмәт хаты ― РФ дәүләт яшьләр сәясәтенең өстенлекле юнәлешләрен гамәлгә ашыруга керткән шәхси өлеше өчен;
* РФ Дәүләт Думасының милләтләр эшләре комитетының Рәхмәт хаты ― Россия Федерациясендә милләтара тынычлыкны һәм татулыкны ныгытуга керткән өлеше өчен.

# Тимур Кадыйров
## Шәхси тормышы

Өйләнгән, улы һәм кызы бар.
# Абадия-дус-Дорадус

Абадия-дус-Дорадус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Абадия-дус-Дорадус
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 881,064 км².
# Чалтепе (Манавгат)

Чалтепе (төр. Çaltepe) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Манавгат илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Солини (Мачерата)

Солини — Италиянең Марке төбәге Монтелупоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Солини (Мачерата)
## Географиясе

Солини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Солини (Мачерата)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сен-Фрион

Сен-Фрион (фр. Saint-Frion) — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
# Рубин (Минас-Жерайс)

Рубин — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Рубин (Минас-Жерайс)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 968,732 км².
# Кампус-Боржис

Кампус-Боржис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Кампус-Боржис
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 226,578 км².
# Нуан-ле-Фюзелье

Нуан-ле-Фюзелье (фр. Nouan-le-Fuzelier) — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
# Шестой

Шестой (каз. Шестой) — Казакъстанның Атырау өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Шестой
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Помето (Кунео)

Помето — Италиянең Пьемонт төбәге Гуарене өязендә урнашкан торак пункт.

# Помето (Кунео)
## Географиясе

Помето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Помето (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Складисте

Складисте — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Лабова гминасында урнашкан авыл.

# Складисте
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мусульманская газета (гәҗит)

Мусульманская газета — иҗтимагый-сәяси һәм әдәби гәҗит. 1912 елның 12 октябреннән 1914 елның 8 июненә кадәр Санкт-Петербург шәһәрендә рус телендә нәшер ителә, барлыгы 34 саны чыга. Нәширләр – Сәет Габиев, Ислам Шаһиәхмәтов.
# Тамбов өлкәсе татар авыллары

Тамбов өлкәсе татар авыллары — Россиянең Тамбов өлкәсендә урнашкан татар авыллары.
Бүгенге көндә Тамбов өлкәсендә ике генә татар авылы исәпләнә.
* Яңгураз — Тамбов өлкәсенең көньягында урнашкан татар авылы. Уварово районына карый.
* Күршә — Рассказово районында урнашкан татар авылы.
** ТАССР прокуроры урынбасары (1922–1924) З.Х. Булушев (1886–1965) туган.