yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Форнари (Виченца)

Форнари — Италиянең Венеция төбәге Вальданьо өязендә урнашкан торак пункт.

# Форнари (Виченца)
## Географиясе

Форнари Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Форнари (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Рейчухи

Рейчухи — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Барчево гминасында урнашкан авыл.

# Рейчухи
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Андыран (Ташова)

Андыран (төр. Andıran) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Ташова илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Тшементувко

Тшементувко — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Сиценко гминаcында урнашкан авыл.

# Тшементувко
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ловера (Бреша)

Ловера — Италиянең Ломбардия төбәге Эрбуско өязендә урнашкан торак пункт.

# Ловера (Бреша)
## Географиясе

Ловера Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Ловера (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Плотинка (Чиләбе өлкәсе)

Плотинка (рус. Плотинка) — Чиләбе өлкәсенең Златоуст шәһәр округы составына керүче авыл.

# Плотинка (Чиләбе өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Плотинка (Чиләбе өлкәсе)
## Сәгать поясы

Плотинка (Чиләбе өлкәсе) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Плотинка (Чиләбе өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
# Богдалице

Богдалице (чех. Bohdalice) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Богдалице-Павловице районында урнашкан авыл.

# Богдалице
## Географиясе

Мәйданы — 4,391 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 314 метр биеклектә урнашкан.

# Богдалице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Богдалице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Богдалице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 337 |
| 1880 | 361 |
| 1890 | 454 |
| 1900 | 461 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 444 |
| 1921 | 432 |
| 1930 | 415 |
| 1950 | 372 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 433 |
| 1970 | 382 |
| 1980 | 424 |
| 1991 | 464 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 468 |
| 2011 | 473 |
| 2021 | 506 |
# HD179461

HD179461 — Лира йолдызлыгында урнашкан F0IV спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,81 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# WDR93

WDR93 (ингл. WD repeat domain 93) — кешенең 15-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Михаил Сабашвили

Михаил Николаевич Сабашвили (1900-1979) - Совет һәм Грузия туфрак белгече, авыл хуҗалыгы фәннәре докторы, профессор, Грузия ССР Фәннәр академиясе (1955) һәм АСХН Грузия ССР академигы (1957). Грузия ССР авыл хуҗалыгы фәннәре академиясе президенты (1957-1979).

# Михаил Сабашвили
## Биография

1900 нчы елның 30 гыйнварында Тбилисида туган.
1921-1926 елларда В.И.Ленин исемендәге Грузия дәүләт политехник институтының авыл хуҗалыгы факультетында укыган һәм аны мактау билгесе белән тәмамлаган.
1926 - 1957 елларда Тбилиси дәүләт университетында укытучы булып эшли, 1936 елдан ул профессор һәм туфрак фәннәре кафедрасы мөдире, соңрак гидрология, климатология һәм туфрак фәннәре кафедрасы мөдире булып эшен дәвам итә.
1946 - 1957 елларда педагогик эшчәнлеге белән беррәттән институт директоры булып Грузия ССР Фәннәр академиясенең туфрак фәннәре, агрохимия һәм мелиорация институтында тикшеренү эшләре белән шөгыльләнә. 1957 - 1979 - Грузия ССР авыл хуҗалыгы фәннәре академиясе президенты була.

# Михаил Сабашвили
## Биография
### Фәнни-педагогик эшчәнлеге һәм фәнгә керткән өлеше

М.Н. Сабашвилиның төп фәнни-педагогик эшчәнлеге климатология гидрологиясе, агротехника, туфрак фәннәре һәм Грузиядә туфрак тикшеренүләре белән бәйле була. Агрохимия һәм мелиорация өлкәсендә тикшеренүләр алып барган, Грузия ССРының дымлы субтропик зонасы һәм Советлар Союзының субтропик кызыл җире туфракларын җентекләп өйрәнгән. 1957-нче елдан М.Н. Сабашвили Халыкара туфрак галимнәре берлеге әгъзасына әверелә.
1936 елда ул авыл хуҗалыгы фәннәре докторы дәрәҗәсе өчен докторлык диссертациясен яклый. 1936 елда СССРның Югары аттестация комиссиясе тарафыннан профессор академик титулына лаек була. 1944 елда корреспондент әгъзасы, 1955 елда - Грузия ССР Фәннәр академиясенең тулы әгъзасы, 1957 елда Грузия ССР Авыл хуҗалыгы фәннәре академиясенең тулы әгъзасы итеп сайлана. М.Н. Сабашвили йөздән артык фәнни эш, шул исәптән күпсанлы монографияләр авторы.

# Михаил Сабашвили
## Төп хезмәтләре

* Почвы влажной субтропической зоны ССР Грузии / М. Н. Сабашвили ; Под общ. ред. проф. С. А. Захарова ; Тифлисская лаборатория Всес. ин-т удобрений, агропочвоведения и агротехники. - Тифлис : Госиздат Грузии. С.-х. сектор, 1936. - 189 с.
* Почвы Грузии / М. Н. Сабашвили ; Акад. наук Груз. ССР. Ин-т почвоведения. - Тбилиси : изд. и тип. АНГССР, 1948. - 393 с.
* Субтропические красноземы СССР: Доклад на V Междунар. конгрессе почвоведов. - Москва : Изд-во Акад. Наук СССР, 1954. - 36 с

# Михаил Сабашвили
## Бүләкләре

* Ленин ордены (1954 - "Хезмәт озынлыгы һәм мактауга лаеклы хезмәте өчен")
# Канат төзелеше

Канат төзелеше яки канат механизациясе - күтәрү көчен көйләү өчен оча торган аппаратның канатында урнашкан җайланмалар җыелмасы.
Канат механизациясенә арткы канатчыклар, алгы канатчыклар, интерцепторлар, спойлерлар, флалероннар керәләр.

# Канат төзелеше
## Арткы канатчыклар

Арткы канатчыклар - канат арткы очында урнашкан авышучы өслекләр. Алынган хәлдә Арткы канатчыклар - канатның дәвамы.
Арткы канатчыклар канат өслеген арттырып канатның күтәрү үзлекләрен яхшырталар, кече тизлектә - очып менгәндә, утырганда кулланыла.

# Канат төзелеше
## Алгы канатчыклар

Алгы канатчыклар - канат алгы очында урнашкан авышучы өслекләр. Гадәттә алгы һәм арткы канатчыклар бергә авышалар.
Алгы канатчыклар һөҗүм почмагын арттыра, нәтиҗәдә һава агымы югарырак һөҗүм почмагында төшә.

# Канат төзелеше
## Интерцепторлар

Интерцепторлар (спойлерлар) яки киртәләр - аэродинамик каршылыкны артырыр өчен һава агымына авышучы өслекләр, нәтиҗәдә күтәрү көче кими. Шушы төрле киртәләр (Элерон-интерцептор, спойлер) турыдан-туры күтәрү көчен көйли.
Очкыч тукталганда бөтен механизация чыгарыла, аеруча спойлерлар, зур очкычларда интерцепторлар (спойлерлар) реверс белән очкычны туктата.
# Кече Ярней

Кече Ярней — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Ярней елгасының уң ярыннан 6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.

# Кече Ярней
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03040000112103000052390
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103005239
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Луна (Клуж)

Луна — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. Луна (коммуна) коммунасына карый.

# Луна (Клуж)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 300 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 5953

NGC 5953 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5953
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Грушнев-Колёния

Грушнев-Колёния — Польшаның Мазовия воеводалыгы Плятерув гминасында урнашкан авыл.

# Грушнев-Колёния
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Толгонай (кратер)

Толгонай (лат. Tolgonay) — Венера планетасының 68°48′ к. к. 271°06′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 4,6 километр озынлыкта булган кратеры.

# Толгонай (кратер)
## Исеме

Толгонай кратеры кыргыз хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
# Иван Тургенев

Иван Сергей улы Тургенев (рус. Ива́н Серге́евич Турге́нев, tat.lat. İvan Turgenev(үле сылтама)) (1818-1883) - мәшһүр Россия язучысы, шагыйре, тәрҗемәчесе. Империя Фәннәр Академиясе әгъза-корресподенты. Дөнья әдәбиятының классикларыннан берсе.
Рус тарихчысы Николай Баскаков "Рус фамилиясе чыгышы турында" китабы буенча һәм «Бәрхет китабы» буенча Тургенев фамилиясе борыңгы татар Түрген нәселеннән чыккан.

# Иван Тургенев
## Иҗат

Тургенев күп еллар дәвамында чит илләрдә гомер кичерә, анда үзенең иң мәшһүр әсәрләрен яза. Тургенев яшь чакта Пушкин белән таныш булган, чит илләрдә Һерцен, Белинский һәм мәшһүр Франция язучылары А.Доде, Г.Флобер, Э.Золя белән аралашкан.

# Иван Тургенев
## Иҗат
### Төп әсәрләре

* «Рудин»
* «Дворянское гнездо»
* «Накануне»
* «Отцы и дети»
* «Дым»
* «Новь»
* "Муму"
* «Записки охотника»
* «Ася»
* «Первая любовь»
* «Вешние воды»
* «Месяц в деревне»
* «Провинциалка»

# Иван Тургенев
## Иҗат
### Карашлары

Тургенев көнбатышчы (западник) булып саналган. Фёдор Достоевский славянофил (славяннарны сөюче) булып Тургеневны бик яратмаган, хәтта "Бесы" әсәрендә Тургеневны кычкыручан, сәләтсез язучы булып тасвирлаган.
Алмания канцлеры Хлодвиг Гогенлоэ (1894—1900) Тургеневны "Россия иң акыллы кешесе булып Россия өчен иң яхшы премьер-министры нәмзаты булыр иде" дип санаган.

# Иван Тургенев
## Хәтирә

Тургенев Париж янында 1883 елда үлгән, аның васыяте буенча Санкт-Петербургның Волков зиратында күмелгән.
Дөньяда күп Тургенев исемендәге урамнар, мәктәпләр, театрлар, музейлар, китапханәләр бар. Мәскәү метрополитенында "Тургенев" мәүкифе (станция Тургеневская) бар.
Казан шәһәрендә Тургенев урамы Киров районында урнаша.
# Канитар

Канитар — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Канитар
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 57,38 км².
# Тиништько

Тиништько (чех. Týnišťko) — Чехиянең Пардубице крае Усти-над-Орлици һәм Q89751685? районында урнашкан авыл.

# Тиништько
## Географиясе

Мәйданы — 4,111955 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 262 метр биеклектә урнашкан.

# Тиништько
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Тиништько
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Тиништько
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 292 |
| 1880 | 304 |
| 1890 | 305 |
| 1900 | 319 |
| 1910 | 298 |
| 1921 | 276 |
| 1930 | 291 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 252 |
| 1961 | 247 |
| 1970 | 242 |
| 1980 | 179 |
| 1991 | 173 |
| 2001 | 169 |
| 2011 | 151 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 165 |
| 2016 | 162 |
| 2017 | 164 |
| 2018 | 161 |
| 2019 | 162 |
| 2020 | 171 |
| 2021 | 159 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 152 |
| 2022 | 163 |
| 2023 | 160 |
| 2024 | 160 |
# Свешников йорты (Казан)

Свешников йорты — Казанның Гладилов урамында урнашкан, 1830-елларда архитектор Александр Шмидт проекты буенча сәүдәгәр Петр Свешников өчен төзелгән бина.
# Сан-Педру-ду-Парана

Сан-Педру-ду-Парана — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.

# Сан-Педру-ду-Парана
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 250,653 км².
# Юрий Ичетовкин

Юри Ичетовкин (Юри Евлампи улы Ичетовкин, 27 сентябрь 1947(1947-09-27), СССР — 11 июль 2016(2016-07-11) (68 яшь), Хабаровск, Хабарау крае, Россия) — РФ актеры, РСФСРның атказанган әртисе (1989), РФның халык әртисе (2006).
# Сан (сүз төркеме)

* Тел белеме порталы
Предметның санын, исәбен белдереп, ничә? күпме? никадәр? ничәнче? ничәләп? ничәү? ничәшәр? сорауларының берсенә җавап булган сүз төркеме сан дип атала.
Җөмләдә сан күбрәк исемне ачыклап килә һәм аергыч була:
Сан белән ачыкланган сүз саналмыш исеме белән йөртелә.
Сан күбрәк цифрлар белән язып күрсәтелә: «Без 80-нче мәктпәпнең VI сыйныфында укыйбыз». Сан сүз белән язып та белдерелә ала: «Әнә, безгә таныш җиде юл чаты».
# (650) Амаласунта

(650) Амаласунта (лат. Amalasuntha) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (650) Амаласунта
## Тарихы

1907 елның 4 октябрендә Август Копфф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1907 AM» саналган.
# Сторни (Новара)

Сторни — Италиянең Пьемонт төбәге Фонтането-д'Агонья өязендә урнашкан торак пункт.

# Сторни (Новара)
## Географиясе

Сторни Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сторни (Новара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мошкина Мельница

Мошкина Мельница (рус. Мошкина Мельница) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.

# Мошкина Мельница
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Мошкина Мельница
## Сәгать поясы

Мошкина Мельница Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Мошкина Мельница
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Сегед

Сегед (маҗар. Szeged, алман. Szegedin, рум. Seghedin, хорв. Segedin, серб. Segedin, Сегедин) — Маҗарстанның Чонград өлкәсендә урнашкан шәһәр.

# Сегед
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Сегед Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

# Сегед
## Тарих

Бу җирдә Рим империясе дәвереннән үк кеше яшәгән. Клавдий Птолемей үз язмаларында шәһәрнең борынгы исемен дә телгә ала: Партискум. Һун империясе башлыгы Аттиланың Сегед тирәсендә үз ирәге (ставкасы) булган дип фараз ителә. Сегед исеме беренче мәртәбә 1183 елда телгә алына. Монгол яулары дәверендә вәйран ителгән тиздән кабат төзелгән булган. 14 нче гасырда, Бөек Лайош дәверендә Сегед Көньяк Маҗарстанның иң әһәмиятле шәһәренә әйләнгән. Жигмунд Люксембурглы дәверендә шәһәр белән уратылган, 1498 дә Сегедкә азат король шәһәре статусы бирелгән.
Төрек гаскәре шәһәрне 1526 да талап бетерсә дә, Госман дәүләте составына ул 1543 тә генә кертелгән. Төрекләр дәверендә шәһәр мәэмүри үзәк функцияләрен башкарган: Будин вилаяте, аннары Эгри вилаяте тәркибендәге Сегед санҗагы үзәге булган.
1686 дә Сегед Һабсбурглар тарафыннан басып алына. 1848 елгы инкыйлаб вакытында шәһәр инкыйлаби үзәк ролен үтәгән. 1879 да зур су ташкыны нәтиҗәсендә Сегед тулысынча диярлек юк ителгән.
Беренче бөтендөнья сугышыннан соң чик буе шәһәренә әйләнгән. 1921 дә бирегә Клуж-Напокадан университет күчерелгән.

# Сегед
## Халык

Милләтләр (2011): маҗарлар — 93,5%.

# Сегед
## Кардәш шәһәрләр

| Кембриҗ, Бөекбритания Дармштадт, Алмания Ницца, Франция Әдис, Украина Рахов, Украина Парма, Италия Льеж, Бельгия Котор, Монтенегро Роттердам, Нидерландлар Тыргу-Муре, Румыния | Суботица, Сербия Тимишоара, Румыния Толедо, АКШ Турку, Финляндия Луҗ, Польша Вейнән, Кытай Ларнака, Кипр Пула, Хорватия Варна, Болгария Измир, Төркия |

# Сегед
## Рәсми сайт

* Рәсми веб-сәхифәсе
# Гродзищани

Гродзищани — Польшаның Подлясье воеводалыгы Домброва-Белостоцка гминасында урнашкан авыл.

# Гродзищани
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гейнсвилл (Джорджия)

Гейнсвилл — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.

# Гейнсвилл (Джорджия)
## Тарихы

Гейнсвилл шәһәре 1818 елда нигезләнгән.

# Гейнсвилл (Джорджия)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 90,421906 км², 87,72643 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 381 метр биеклектә урнашкан.
# Мёсья

Мёсья (фр. Meussia) — Франциянең Юра департаментына караган коммуна.

# Мёсья
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13,64 км².
# HD163180

HD163180 — Кавәс йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,55 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Одраница

Одраница — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. Земен (община) җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Одраница
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 962 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 6485

NGC 6485 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6485
## Тарихы

Әлеге галактика 1864 елда Алмания астрономы Albert Marth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Сикути

Сикути — Польшаның Мазовия воеводалыгы Воля-Кукальска гминасында урнашкан авыл.

# Сикути
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Азганлык Осб (Искендерун)

Азганлык Осб (төр. Azganlık Osb) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Искендерун илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Нокс (округ, Теннесси)

Нокс — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Ноксвилл шәһәре.

# Нокс (округ, Теннесси)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1792 елда оештырыла.

# Нокс (округ, Теннесси)
## Халкы

2019 елда халык саны 461 860 кеше тәшкил иткән.

# Нокс (округ, Теннесси)
## Территориясе

Округ мәйданы 1362 / 1316 км² тәшкил итә.
# Таш-Елга (Зәй районы)

Таш-Елга (рус. Таш-Елга) ― Татарстан АССР Зәй районы Дүрт Мунча авыл советына караган, 1980-елларда юкка чыккан торак пункт (авыл).

# Таш-Елга (Зәй районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11.1 °C | -5.8 °C | 4.3 °C | 13.3 °C | 18.6 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 12 °C | 4.2 °C | -5.1 °C | -10.5 °C | 3.9 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

# Таш-Елга (Зәй районы)
## География

Авыл Зәй елгасы кушылдыгы Зичә елгасына коючы Таш-Елга инешенең өске агымында, Кабан-Бастрык авылыннан 6 км, Зәй тимер юл станциясеннән 46 км ераклыкта урнашкан булган. Координаталар: киңлек 55.400161, озынлык 52.354309.

# Таш-Елга (Зәй районы)
## Демография

Төп халык ― татарлар.

# Таш-Елга (Зәй районы)
## Тарих

Авылга 1926 елда якын-тирә авыллардан күчеп утырган крестьяннар нигез салган. Кабан-Бастрык авыл советына караган.
1930 елдан Чаллы, 1935 елдан Зәй, 1963 елдан Чаллы, 1972 елдан Зәй районнары составында.
Күмәк хуҗалыклар төзү башлангач, 1929―1930 елларда авылда Карл Маркс исемендәге авыл хуҗалыгы артеле (колхоз) оеша. Хуҗалыкның 395 га сөрүлек һәм башка авыл хуҗалыгы өчен яраклы җирләре булган. 1935 елда күмәк хуҗалыкның рәисе итеп М. Гыймаев сайланган.
Бөек Ватан сугышы елларында (1941―1945) фронтка киткән 132 кеше әйләнеп кайтмаган (һәлак була яисә хәбәрсез югала, сан Кабан-Бастрык авылы белән бергә).
Күмәк хуҗалыкларны эреләндерү башлангач, 1951 елның апрелендә К. Маркс (Таш-Елга) һәм Ворошилов (Кабан-Бастрык) исемендәге авыл хуҗалыгы артельләре бер хуҗалыкка берләшә. Эреләндерелгән хуҗалыкка К. Е. Ворошилов исеме бирелә (үзәге Кабан-Бастрык).
1958 елда 7 хуҗалыкны ― Дүрт Мунча, Кызыл Таң, Зичәбаш, 1нче Май, Кабан-Бастрык, Таш-Елга, Ильич ― берләштереп, Сталин исемендәге хуҗалык төзелә (1961 елдан Киров исемендәге, 1963 елдан «Игенче» колхозы, үзәге Дүрт Мунча). Беренче рәисе ― М. Д. Иванов.
1959 елда Дүрт Мунча, Кабан-Бастрык һәм Зичәбаш авыл советлары берләшеп, Зичәбаш авыл советы (үзәге Кабан-Бастрык) төзелгәч, Таш-Елга яңа авыл советы составына кертелә.
Хуҗалык итүдә мөстәкыйльлекне югалту һәм күмәк хуҗалыкның үзәк авылыннан (Дүрт Мунча) ерак урнашу сәбәпле, Таш-Елга авылы кешеләре күчеп китә башлый.
Кызыл-Таң, Ильич, 1нче Май авыллары белән бер вакытта, 1970―1980-елларда Таш-Елга авылы да яшәүдән туктый.
# Радужный (Владимир өлкәсе)

Радужный (рус. Радужный) — Россия Федерациясенең Владимир өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 18 368 кеше (2014).

# Радужный (Владимир өлкәсе)
## Сәгать поясы

Радужный Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Радужный (Владимир өлкәсе)
## Тарих

Шәһәр тибындагы бистә статусын 1977 елдан, шәһәр статусын 1991 елдан башлап йөртә.

# Радужный (Владимир өлкәсе)
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (94,6%), украиннар (2,5%).
# Шембие

Шембие — Словениянең Илирська Бистриця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Шембие
## Географиясе

Мәйданы — 10,85 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 592,5 метр биеклектә урнашкан.