yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Өмәтгәрәй Нәүрбиев

Өмәтгәрәй Нәүрбиев (ингуш. Умат-Гирей Камбулатович Наурбиев, 8 июнь 1935(1935-06-08), Грозный, Чечен-Ингуш АССР, РСФСР, СССР — 6 сентябрь 2007(2007-09-06) (72 яшь), Чаллы, Татарстан, Россия) — архитектор, ТАССРның атказанган төзүчесе (1976), Чаллының шәрфәле ватандашы (1999).
# Улаклы (Вираншеһир)

Улаклы (төр. Ulaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Вираншеһир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Вортем (Техас)

Вортем — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Вортем (Техас)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Вортем (Техас)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 5,148406 км², 5,148405 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 145 ± 1 метр һәм 145 метр биеклектә урнашкан.
# Уклеенка (Расонский районы)

Уклеенка (белар. Уклеенка) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Расонский районында урнашкан авыл.

# Уклеенка (Расонский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# (12206) 1981 EG27

(12206) 1981 EG27 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12206) 1981 EG27
## Тарихы

1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EG27» саналган.
# Выру (этнос)

Выру (выр. võrokõsõq, эст. võrukesed) — Эстониянең Вырумаа тарихи өлкәсенең көчле үзаңга ия халкы.
Вырумаада якынча 74000 кеше яши. Тарту һәм Таллинн шәһәренләрендә халык шулай ук үзен еш кына выру дип атый. Бу халыкның сөйләме — вырус диалекты Балтыйк буе фин тел төркемчәсенә карый. Ул Вырумаа өлкәсе территориясендә таралган. Элек ул шулай ук бу өлкәдән көньяктарак һәм көнчыгыштарак - Русиядә һәм Латвиядә таралган булган.
# Андерсон (ай кратеры)

Андерсон (лат. Anderson) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 105 км булган кратер.

# Андерсон (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Джон Андерсон (1876—1959) хөрмәтенә бирелә.

# Андерсон (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# Вильяфлор

Вильяфлор (исп. Villaflor) — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вильяфлор
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 18 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 977 метр биеклектә урнашкан.
# Брюл (сан алу урыны, Висконсин)

Брюл — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Брюл (сан алу урыны, Висконсин)
## Географиясе

Брюл халык санын алу урыны мәйданы — 6,933036 км², 6,933038 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 988 Фут биеклектә урнашкан.
# Гвидомандри Марина (Месина)

Гвидомандри Марина — Италиянең Сицилия төбәге Скалетта-Цанклея өязендә урнашкан торак пункт.

# Гвидомандри Марина (Месина)
## Географиясе

Гвидомандри Марина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Гвидомандри Марина (Месина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# LCE1A

LCE1A (ингл. Late cornified envelope 1A) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Каран (Бүздәк районы)

Каран — Башкортстанның Бүздәк районындагы татар авылы, Каран авыл советы үзәге. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 358 кешенең яшәве мәгълүм.

# Каран (Бүздәк районы)
### Демография

1917 елда үткәрелгән авыл хуҗалыгы исәбен алу мәгълүматларыннан Богады вулысы, Каран авылында 1093 кеше яши, типтәр. Биредә өч мәчет, ун су тегермәне, өч кибет булуы мәгълүм.
Өч ел узуга, 1920 елда Бүздәк вулысының Каран авылында 1082 кеше яши, барысы да татар итеп язылган.
2002 елда Иске Актауда 66% халык татар итеп, 29% башкорт итеп яздырылган алынган.

# Каран (Бүздәк районы)
### Мәгариф

Каранда урта мәктәп, Бүздәк авыл хуҗалыгы көллияте эшли.

# Каран (Бүздәк районы)
## Географик урынлашу

* район үзәгенә кадәр (Бүздәк): 18 км
* тимер юл станциясенә (Бүздәк): 18 км
# Ереуел (авыл)

Ереуел (каз. Ереуіл) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Ереуел (авыл)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Яманъюрт (Сарай)

Яманъюрт (төр. Yamanyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Сарай илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (17168) 1999 NP3

(17168) 1999 NP3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17168) 1999 NP3
## Тарихы

1999 елның 13 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NP3» саналган.
# Пасека (Касцюковицкий районы)

Пасека (белар. Пасека) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Касцюковицкий районында урнашкан авыл.

# Пасека (Касцюковицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (7195) Danboice

(7195) Danboice (лат. Danboice) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7195) Danboice
## Тарихы

1994 елның 2 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 AJ» саналган.
# Саек (Демирҗи)

Саек (төр. Sayık) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Демирҗи илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Врхнице

һәм
Врхнице (чех. Vrchnice) — Чехиянең Устецк крае Кадань районында урнашкан авыл.

# Врхнице
## Географиясе

Мәйданы — 20,88 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 284 метр һәм 285 метр биеклектә урнашкан.

# Врхнице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Врхнице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Врхнице
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Мәһәдиев

Мәһәдиев ― фамилия.
* Гафур Мәһәдиев (1946), БР атказанган табибы (2001).
* Мәкәрим Мәһәдиев (1901–1938), татар актёры, режиссёр.
* Риза Мәһәдиев (1972—2021), актер, җырчы. Салават башкорт дәүләт драма театры актеры (1993-2020). БР халык артисты (2010).
# Ваяно (Лоди)

Ваяно — Италиянең Ломбардия төбәге Мерлино өязендә урнашкан торак пункт.

# Ваяно (Лоди)
## Географиясе

Ваяно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Ваяно (Лоди)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Ваяно (Лоди)
## Халкы

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2001 | 75 | |
# Сантовка

Сантовка (словак. Santovka) — Словакиянең Левице округында урнашкан авыл.

# Сантовка
## Тарихы

Авыл 1269 елда нигезләнгән.

# Сантовка
## Географиясе

Мәйданы — 17,86 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 160 метр биеклектә урнашкан.

# Сантовка
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Сарагано (Перуҗа)

Сарагано — Италиянең Умбрия төбәге Гуальдо-Каттанео өязендә урнашкан торак пункт.

# Сарагано (Перуҗа)
## Географиясе

Сарагано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сарагано (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вильяферруэнья

Вильяферруэнья (исп. Villaferrueña) — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вильяферруэнья
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 20,53 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 743 метр биеклектә урнашкан.
# Ивановка (Мәләвез районы)

Ивановка — Башкортстанның Мәләвез районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453861, ГАТОБК коды — 80241865009.

# Ивановка (Мәләвез районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 133 кешенең яшәве мәгълүм.
# Сан Хосе де Виборильяс (Сан Мигел де Альенде)

Сан Хосе де Виборильяс — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Мигель-де-Альенде муниципалитеты составына керә.

# Сан Хосе де Виборильяс (Сан Мигел де Альенде)
## Географиясе

Сан Хосе де Виборильяс Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Хосе де Виборильяс (Сан Мигел де Альенде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Хосе де Виборильяс (Сан Мигел де Альенде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Сент-Этьен-де-Баигорри

Сент-Этьен-де-Баигорри (фр. Saint-Étienne-de-Baïgorry һәм фр. Thermopile) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.

# Сент-Этьен-де-Баигорри
## Халкы

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2013 | 1619 | |
| 2015 | 1531 | |
| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2016 | 1526 | |
| 2017 | 1477 | |
| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2018 | 1480 | |
| 2019 | 1478 | |
| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2020 | 1499 | |
| 2021 | 1520 | |
# Нивервилл (Нью-Йорк)

Нивервилл — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Нивервилл (Нью-Йорк)
## Географиясе

Нивервилл халык санын алу урыны мәйданы — 8,9 км². Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 89 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Искәндәр Рәфыйков

Искәндәр Вәлиулла улы Рәфыйков — татар рәссамы, Татарстанның халык рәссамы, Россиянең атказанган сәнгать әһеле.

# Искәндәр Рәфыйков
## Тәрҗемәи хәл

1929 елның 5 октябрендә Казан шәһәрендә туа. 1955 елда Ригада Латвия сәнгать академиясендә белем ала. 1964 елдан бирле Рәссамнар берләшмәсе әгъзасы.
Озак еллар Казан рәсем сәнгате училищесында белем, күнекмәләр бирә, Казан архитектура-төзелеш университетының архитектура факультеты һәм рәсем сәнгате кафедрасына нигез салучыларның берсе булып тора.

# Искәндәр Рәфыйков
## Иҗаты

Искәндәр Рәфыйков иҗат иткән картиналары республикада гына түгел, хәтта чит илдә дә билгеле, күргәзмәләрдә гел игътибар үзәгендә булалар. Иҗатының башлангыч чорында И.Рәфыйков “Кунакка бару”, “Кызлар”, “Колхоз эшләре буенча” картиналары, этюд, портретларында авыл, хезмәт темаларына мөрәҗәгать итә. “Сөембикә тәхеттә”, “Сөюмбикә-ханбикә” картиналарында татар халкының тарихын чагылдыра. Олуг шагыйребез Габдулла Тукай образы аша халкыбызның рухи байлыгын күрсәтә.
1960 елдан башлап Искәндәр Вәлиулла улы Рәфыйков “Балачак”, “Җәлилчеләр”, “Үлемсезлек” картиналарында каһарман-шагыйрь Муса Җәлилнең батырлыгын сурәтли. “Ана”, “Ана язмышы” картиналары да шул ук тема белән бәйләнгән.
Рәссамның хатын-кыз портретлары шәлкеме дә бик зур. “Болгар ханбикәсе”, “Ханбикә”, “ТАССР һәм РСФСРның халык артисты Мәрьям Рахманкулова”, кебек картиналарында тарихтан яхшы таныш күренекле шәхесләр сурәтләнгән, рәссамның әти-әнисе, гаиләсе, туганнары да бик җылы төс-төсмерләр белән гәүдәләндерелгән. Искәндәр ага спорт темасын да, читләтеп үтми. Аның табигатькә чыгып язылган пейзажлары – Идел буе күренешләре, Кырым манзаралары лирик яңгырашка ия.
Искәндәр Рәфыйков – портрет жанрында да, пейзаж, натюрморт, китаплар бизәлешендә дә үзен оста рәссам итеп танытты. Ул иҗат иткән сәнгать әсәрләре Россия, Татарстан, Берлин музейларында, Финляндия, АКШ, Япония шәхси коллекцияләрендә саклана.
2014 елда Казанда рәссамның 85 яшьлеге уңаеннан шәхси күргәзмәсе үтте. Күргәзмәдә рәссамның 100гә якын әсәре – 86 картинасы һәм 11 график эше урын алган.
# Мела (елга)

Мела — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ручьи елгасының сул ярыннан 41 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 38 км.

# Мела (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Золотница елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Воронов борынына чаклы (Төньяк Двина елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегды һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300512103000040758
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103004075
* Бассейн коды — 03.02.03.005
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Бруклин-Парк (Мэриленд)

Бруклин-Парк — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Бруклин-Парк (Мэриленд)
## Географиясе

Бруклин-Парк халык санын алу урыны мәйданы — 11,060116 км² (2016). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 34 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Запруддзе (Горацкий районы)

Запруддзе (белар. Запруддзе) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.

# Запруддзе (Горацкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Лейтон (Алабама)

Лейтон — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Лейтон (Алабама)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,550152 км², 2,550153 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 173 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Олы Вой

Олы Вой — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Эсс елгасының сул ярына тамагыннан 187 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 23 км.

# Олы Вой
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Конда елгасы. Кече елга бассейны — Конда, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010600112115300015781
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301578
* Бассейн коды — 14.01.06.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Бореску

Бореску — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. Бореску (коммуна) коммунасына карый.

# Бореску
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 157 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Плач (Кунгота)

Плач — Словениянең Кунгота (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Плач (Кунгота)
## Географиясе

Мәйданы — 2,67 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 300,1 метр биеклектә урнашкан.
# Ольховка (Эрбет шәһәр бүлгесе)

Ольховка (рус. Ольховка) — Свердловск өлкәсенең Ирбит шәһәр округы составына керүче авыл.

# Ольховка (Эрбет шәһәр бүлгесе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Ольховка (Эрбет шәһәр бүлгесе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (86%).
# Гүмүшчай (Алашеһир)

Гүмүшчай (төр. Gümüşçay) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Алашеһир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (2877) Лихачёв

(2877) Лихачёв (лат. Likhachev) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2877) Лихачёв
## Тарихы

1969 елның 8 октябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1969 TR2» саналган.
# Игмәт авыл шурасы

Игмәт авыл шурасы — Башкортстан Җөмһүриятенең Илеш районындагы муниципаль берәмлек.
Административ үзәге — Игъмәт.

# Игмәт авыл шурасы
## Эчке бүленеш

Авыл шурасы составына түбәндәге торак пунктлар керә:
* Абдулла (285)
* Бүләк (20 23 19)
* Игъмәт (296 340 317)
* Югары Манчар (524 575 556)
# Цона Индузтрияле Албетоньера (Падова)

Цона Индузтрияле Албетоньера — Италиянең Венеция төбәге Роволон өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Индузтрияле Албетоньера (Падова)
## Географиясе

Цона Индузтрияле Албетоньера Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Цона Индузтрияле Албетоньера (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Адуна

Адуна (баск. Aduna) — Испаниянең Гипускоа провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Адуна
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 6,95 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# (8784) 1977 RQ19

(8784) 1977 RQ19 (лат. 1977 RQ19) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8784) 1977 RQ19
## Тарихы

1977 елның 9 сентябрендә C. M. Olmstead тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 RQ19» саналган.
# Фримен (Көньяк Дакота)

Фримен — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.

# Фримен (Көньяк Дакота)
## Тарихы

Фримен шәһәре 1893 елда нигезләнгән.

# Фримен (Көньяк Дакота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,958295 км², 2,877394 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 461 метр биеклектә урнашкан.
# Шнифис

Шнифис — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. Фельдкирх округы составына керә.

# Шнифис
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 657 метр биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
# Пален (ай кратеры)

Пален (лат. Von der Pahlen) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 54 км булган кратер.

# Пален (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Эммануил Анатольевич фон дер Пален (1882—1952) хөрмәтенә бирелә.

# Пален (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# 1616 ел

2 меңьеллык :
XV гасыр — XVI гасыр — XVII гасыр — XVIII гасыр — XIX гасыр :
Хронологик таблица :
1616 ел башка тәкъвимнәрдә :
| Милади тәкъвим | 1616 MDCXVI |
| Юлиан тәкъвим | 1615—1616 (11 гыйнвардан) |
| Юлиан тәкъвим византия эрасы белән | 7124—7125 (11 сентябрьдән) |
| Римны нигезләгәннән башлап | 2368—2369 (1 майдан) |
| Яһүдләр тәкъвиме | 5376—5377 ה'שע"ו — ה'שע"ז |
| Һиҗри тәкъвим | 1025—1026 |
| Борынгы әрмәннәр тәкъвиме | 4108—4109 (11 августтан) |
| Әрмәннәрнең чиркәү тәкъвиме | 1065 ԹՎ ՌԿԵ |
| Кытай тәкъвиме | 4312—4313 乙卯 — 丙辰 яшел йорт куяны — кызыл аждаһа |
| Хәбәш тәкъвим | 1608 — 1609 |
| Борынгы һинд тәкъвиме | |
| - Викрам-самват | 1672—1673 |
| - Шака самват | 1538—1539 |
| Шәмси тәкъвим | 994—995 |
| Буддачылык тәкъвиме | 2159 |
1616 (бер мең алты йөз уналтынчы) ел — кәбисә ел, милади тәкъвим буенча җомга көнне башлана. Бу безнең эраның 1616 елы, II меңьеллыкның 616 елы, XVII гасырның 16 елы, XVII гасырның 2 унъеллыгының 6 елы, 1610 елларның 7 елы. 1616 елдан бирле 408 ел үтте.

# 1616 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1616 елда туганнар

# 1616 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1616 елда вафатлар
* 23 апрель — Уильям Шекспир, инглиз драматургы.
* 23 апрель — Мигель де Сервантес, испан язучысы, шагыйрь, драматург.
# Хөсәен Кунакбай

Хөсәен Кунакбай (псевдоним, чын исеме Хөсәен Әхмәтҗан улы Кунакбаев, баш. Хөсәйен Ҡунаҡбай, Хөсәйен Әхмәтйән улы Ҡунаҡбаев) – шагыйрь, журналист. Бөек Ватан сугышында һәлак була.

# Хөсәен Кунакбай
## Тәрҗемәи хәле

1912 елның 12 февралендә Ырынбур губернасы Орски өязе Нургали авылында (хәзерге Башкортстанның Әбҗәлил районы Түбән Таһир авылы) туган. Ятим калып, балалар йортында тәрбияләнә.
1925-1929 елларда Җылаер кантоны Темәс авылында җиделлык мәктәптә укый. Бөрҗән районында волость башкарма комитетында сәркатип, Иске Монасыйп авылында 1 баскыч мәктәпнең мөдире булып эшли.
1930 елдан Уфада «Коммуна», «Qьđьl Başqortostan» (Кызыл Башкортстан) газеталарында, радиокомитетта бүлек мөдире.
1932 елда Уфа педагогия институтына укырга керә, аны уңышлы тәмамлагач, Дәүләкән педагогика укуханәсенә рус теле һәм әдәбияты укытучысы итеп билгеләнә.
1937 елда Стәрлетамак педагогика укуханәсендә рус теле һәм әдәбияты укыта.
1937 елда сәяси репрессиягә эләгә. 1939 елда аклана.
1940-1941 елларда Стәрлебаш 1 нче мәктәбендә укытучы, Табылдык җидееллык мәктәбендә директор.

# Хөсәен Кунакбай
## Бөек Ватан сугышында

1941 елның 29 декабрендә армиягә алынып, дивизия мәктәбенә укырга җибәрелә.
1942 елның март аенда кече лейтенант дәрәҗәсендә Лиски шәһәре янында Дон елгасын кичүдән башлап, фронтның алгы сызыгында була.
1943 елның гыйнвар аенда Воронеж фронтында ул сугышкан 219- укчылар дивизиясе Яңа Оскол шәһәрен азат итә. 15 февральдә Ольховатка авылы янындагы бәрелештә һәлак була.

# Хөсәен Кунакбай
## Иҗаты

Нечкә күңелле, хис-тойгыларга бай, үзенчәлекле лирик шагыйрь буларак, Х. Кунакбайның исеме утызынчы елларда матбугатта, аерым алганда, үзе эшләгән татарча «Коммуна» газетасында күренә башлый. Дәүләкәндә, Стәрлетамакта эшләгәндә әдәбият белән ныклап шөгыльләнә . Бер-бер артлы өч шигырь китабы басылып чыга: «Дуслык турында җырлар» (1935), «Хәтимә» (1936), «Минем антым» (1940). Туган илне сөю, халыклар дуслыгы, эчкерсез мәхәббәт, яшьлек мотивларын чагылдырган әсәрләре белән тиз арада популярлашып китә. Поэмалар язуы аның иҗат диапозонының киңлеген күрсәтә.
И.В. Гёте, Джек Лондон, А.С. Пушкинның кайбер әсәрләрен тәрҗемә итә.
1940 елдан Башкортстан АССР язучылар берлеге әгъзасы.
Х. Кунакбайның гомере иҗаты чәчәк атканда вакытсыз өзелде.
"Кирәк түгел,
Бөтен гомерем минем". («Минем антым», 1940).

# Хөсәен Кунакбай
## Чыганак

1. Утлы еллар авазы. Җыентык (төзүчесе Г.Байбурин). Уфа, 1985.
2. Совет Башкортстаны язучылары (биобиблиографик белешмәлек). Уфа, 1988.

# Хөсәен Кунакбай
## Сылтанма

В.Романов. Кунакбай йолдызы мәңге балкыр.
Башкортстан (белешмәлек) 2014 елның 31 март көнендә архивланган.
Баш. энциклопедия
Шигырьләре (төрекчә) 2014 елның 30 март көнендә архивланган.
«Помни про» электрон мемориалы 2014 елның 2 август көнендә архивланган.
# Биг-Лейк (Техас)

Биг-Лейк — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Биг-Лейк (Техас)
## Тарихы

Биг-Лейк шәһәре елда нигезләнгән.

# Биг-Лейк (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 4,064569 км², 3,491381 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 820 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Казе Җантин (Венеция)

Казе Җантин — Италиянең Венеция төбәге Стра өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Җантин (Венеция)
## Географиясе

Казе Җантин Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Җантин (Венеция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вальверде-де-Мерида

Вальверде-де-Мерида (исп. Valverde de Mérida) — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вальверде-де-Мерида
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 52,7 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 267 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (9440) 1997 FZ1

(9440) 1997 FZ1 (лат. 1997 FZ1) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9440) 1997 FZ1
## Тарихы

1997 елның 29 мартында BAO SCAP тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 FZ1» саналган.