yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Болак (Алматы өлкәсе)

Болак (каз. Бұлақ) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Болак (Алматы өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Фармингтон (Нью-Гэмпшир)

Фармингтон — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Фармингтон (Нью-Гэмпшир)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Фармингтон (Нью-Гэмпшир)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 97,2 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 87 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Терстон (округ, Вашингтон)

Терстон — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Олимпия шәһәре.

# Терстон (округ, Вашингтон)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1852 елда оештырыла.

# Терстон (округ, Вашингтон)
## Территориясе

Округ мәйданы 1883 км² тәшкил итә.
# Берндрот

Берндрот — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Берндрот
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,22 км², 6,21 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 370 метр биеклектә урнашкан.
# Липинки (Воломинский повяты)

Липинки — Польшаның Мазовия воеводалыгы Воломин гминасында урнашкан авыл.

# Липинки (Воломинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Азак

Азак (рус. Азов) — Россия Федерациясенең Ростов өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 82 495 кеше (2014).

# Азак
## Сәгать поясы

Азак Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Азак
## Тарих

Шәһәр статусын 1696 елдан башлап йөртә.

# Азак
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (95,5%), украиннар (1,4%), әрмәннәр (1,2%).
# Гөлкые (Караҗабей)

Гөлкые (төр. Gölkıyı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Караҗабей илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Лос Леонес (Калвильо)

Лос Леонес — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Кальвильо муниципалитеты составына керә.

# Лос Леонес (Калвильо)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лос Леонес (Калвильо)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Виснёва (Кече Польша воеводалыгы)

Виснёва — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Виснёва гминасында урнашкан авыл.

# Виснёва (Кече Польша воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Морль

Морль (алман. Morl) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Морль
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,03 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 113 метр биеклектә урнашкан.
# Сан Мартин, Ла Кантера (Агваскальентес)

Сан Мартин, Ла Кантера — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Агуаскальентес муниципалитеты составына керә.

# Сан Мартин, Ла Кантера (Агваскальентес)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Мартин, Ла Кантера (Агваскальентес)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Эль Арболито (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)

Эль Арболито — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Долорес-Идальго муниципалитеты составына керә.

# Эль Арболито (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Географиясе

Эль Арболито Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Арболито (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Арболито (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Матштедт

Матштедт (алман. Mattstedt) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Матштедт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,92 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 160 метр биеклектә урнашкан.
# Элленберг (Вюртемберг)

Элленберг (алман. Ellenberg) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Элленберг (Вюртемберг)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 30,2 км² (2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 576 метр биеклектә урнашкан.
# Илдус Мортазин

Илдус Мортазин, Илдус Хаҗи улы Мортазин, рус. Муртазин Ильдус Хазиевич (1964 елның 13 июне, ТАССР, Сарман районы, Карамалы авылы) — рәссам, РФ (2003) һәм Татарстан рәссамнар берлеге әгъзасы. Халыкара сәнгать ассоциациясе (ингл. International Association of Art (IAA/AIAP), UNESCO) әгъзасы. Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (2014). 2010 елдан Мәскәү гуманитар-икътисад институтының Түбән Кама филиалы (рус. МГЭИ (НФК)) дизайн кафедрасы өлкән укытучысы. Иҗатында пейзажга (Чулман буе табигате), график портретка, дивар бизәгенә өстенлек бирә.

# Илдус Мортазин
## Тәрҗемәи хәле

1964 елның 13 июнендә ТАССР Сарман районы Карамалы авылында туган. Туган авылында башлангыч мәктәпне бетергәч, 1971 елдан укуын Түбән Камада дәвам итә. Түбән Кама шәһәренең балалар сәнгать мәктәбен (1979), Яр Чаллы сәнгать укуханәсен (1983), «монументаль-гамәли сәнгать» белгечлеге буенча С.Г. Строганов исемендәге Мәскәү дәүләт сәнгать-сәнәгать университетының (хәзер — академия) монументаль һәм декоратив-гамәли сәнгать факультетын (1996) тәмамлаган. 1983-1985 елларда хәрби хезмәттә була.

# Илдус Мортазин
## Хезмәт юлы

* 1985-1987 елларда Түбән Кама шәһәрендә рәсем мәктәбендә укыта.
* 1987-1990 елларда Түбән Кама сәнгать фондында эшли.

# Илдус Мортазин
## Катнашкан күргәзмәләре

Бөтенсоюз, бөтенрусия, зона, регион, республика, шәһәр, шәхси күргәзмәләрендә катнаша. Иҗат эшләре Амстердам (Һолландия), Франкфурт-на-Майне, Нойештадт, Кайзерслаутерн (Алмания), Мәскәү, Петербург, Түбән Новгород, Казан, Уфа, Чабаксар, Самар, Саранск, Яр Чаллы, Әлмәт, Түбән Кама, Алабуга шәһәрләренең үзәк күргәзмә залларында күрсәтелә.

# Илдус Мортазин
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2014 Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе
* РФ рәссамнары иҗади берлеге академиясенең бронза медале — «сынлы сәнгатькә керткән хезмәтләре өчен».
* 3 республика һәм 7 шәһәр күргәзмә-бәйгесе җиңүчесе.

# Илдус Мортазин
## Картиналары

* «Бәйрәм» (2009) — Татарстан рәссамнары бәйгесе «Арт-Сабантуй» (Әлмәт, 2015) җиңүчесе
* «Дага»
* «Җәйне сагыну»
* «Чулман»
* «Җыярга вакыт»
* «Котлау»
* «Мунча көне»
* «Мәскәү уртасында»
* «Язгы иртә»
* «Кабриолет»
* «Авылда җәй»
* «Бредихиннар»
* «Кыз һәм ат»
Казанда Татарстанның сынлы сәнгать музеенда, ТР милли музеенда, Яр Чаллы, Әлмәт шәһәрләре картиналар галереяләрендә, Болгар тыюлыгы музеенда, Түбән Кама шәһәре музеенда саклана. Иҗат эшләре «Россия сәнгате», «Россия-Ватаным минем», «Алтын пумала», «Зур Идел», «Татарстан рәссамнары», «Нефть раегионының сынлы сәнгать осталары», «Татарстан рәссамнар берлегенә 70 ел» һ.б. альбомнарга кертелгән.
# Лимей

Лимей (фр. Limeuil) — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
# 570-еллар

1 меңьеллык :
IV гасыр — V гасыр — VI гасыр — VII гасыр — VIII гасыр :
Хронологик таблица :
570-еллар — 570 елда башланган һәм 579 елда тәмамланган унъеллык.
# Ранчо ла Тихера (Уизуко де лос Фигероа)

Ранчо ла Тихера — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Уицуко-де-лос-Фигероа муниципалитеты составына керә.

# Ранчо ла Тихера (Уизуко де лос Фигероа)
## Географиясе

Ранчо ла Тихера Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Ранчо ла Тихера (Уизуко де лос Фигероа)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Ранчо ла Тихера (Уизуко де лос Фигероа)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Попяса

Попяса — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. Гоешть (коммуна) коммунасына карый.

# Попяса
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Янкала районы

һәм
Янкала районы (рус. Черноярский район) — Әстерхан өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Янкала саласы.

# Янкала районы
## География
### Чиктәшлек

| Як | Район яки төбәк |
| Төньяк | Волгоград өлкәсе |
| Көнчыгыш | Актүбә районы |
| Көньяк | Янтау районы |
| Көнбатыш | Калмыкстан |

# Янкала районы
## Тарих

Район 1928 елда Түбән Идел краеныңӘстерхан округы эчендә оештырылган.
1934 елдан — Сталинград крае, 1936 елдан — Сталинград өлкәсе, 1947 елдан — Әстерхан өлкәсе составында.
1962 елда юкка чыгарылган, территориясе Янтау районы составына кертелгән, 164 елда район кире торгызылган.

# Янкала районы
## Халык

Милли состав (2010): урыслар (75,5%), даргиләр (6,6%), кореялылар (2,7%), украиннар (2,2%), татарлар (1,8%), чичәннәр (1,5%).

# Янкала районы
## Административ бүленеш

Янкала районы составына 10 авыл җирлеге керә.
# Салиһие (Акъязы)

Салиһие (төр. Salihiye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Акъязы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Башни

Башни (белар. Башні) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.

# Башни
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Бурдзевичы

Бурдзевичы (белар. Бурдзевічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.

# Бурдзевичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Шәвго

Шәвго (әзери. Şəvqo) — Әзербайҗанның Астара районына караган авыл.
# Казакъ теле

Каза́къ теле́ (тат.лат. Qazaq tele, каз. qazaq tili, қазақ тілі, قازاق ءتىلى) — Казакъстан Җөмһүриятенең дәүләт теле. Төрки телләрнең кыпчак астөркеменә керә. Казакъ теле кыргыз теле белән аеруча бәйле тел булып тора.

# Казакъ теле
## Тарих

Казакъ теле Алтын Урданың көньяк өлеше таркалуы нәтиҗәсендә барлыкка килгән Казакъ ханлыгында формалашкан. Казакъ ханлыгының теле — Алтын Урданың дала теле булып санала, шуңа күрә татар теленә — Алтын Урданың шәһәр теленә якын, ләкин аермасы бар.
Мәсәлән:
| Татарча | Казакъча |
| Идән | Еден |
| Ел | Жыл |
| Ерак | Жырақ |
| Якын | Жақын |
| Йөз | Жүз |
| Йөрәк | Жүрек |
| Бүлмә | Бөлме |
| Кош | Құс |
| Иртән | Ертен |
| Ил | Ел |
| Эшләде | Істеді |
| Беренче | Бірінші |
Казакъ телендә ү, ө, ә, ң авазлары татар телендә кебек, қ, ғ татар авазларына къ (q), гъ (ğ), ұ — татарныкы о туры килә: Болгар (тат.) — Бұлғар (каз.) (язылышы төрле, әйтелеше бертигез — Bolğar).

# Казакъ теле
## Тарих
### Септіктер (Килешләр)

Казакъ телендә 7 килеш бар. Түбәндә һәр килешнең сораулары, кушымчалары һәм мисаллары китерелгән:
| Септік (Килеш) | Сұрағы (Соравы) | Жалғауы (Кушымчасы) | Мысалы (Мисалы) |
| Атау (Баш килеш) | кім? не? (кем? нәрсә?) | (жоқ) | кісі, ат, біз |
| Ілік (Иялек килеше) | кімнің? ненің? (кемнең? нәрсәнең?) | -ның/-нің, -дың/-дің, -тың/-тің | кісінің, аттың, біздің |
| Барыс (Юнәлеш килеше) | кімге? неге? қайда? (кемгә? нәрсәгә? кайда?) | -ға/-ге, -қа/-ке, -на/-не, -а/е | кісіге, атқа, бізге |
| Табыс (Төшем килеше) | кімді? нені? (кемне? нәрсәне?) | -ны/-ні, -ды/-ді, -ты/-ті, -н | кісіні, атты, бізді |
| Жатыс (Урын-вакыт килеше) | кімде? неде? қайда? (кемдә? нәрсәдә? кайда?) | -да/-де, -та/-те | кісіде, атта, бізде |
| Шығыс (Чыгыш килеше) | кімнен? неден? (кемнән? нәрсәдән?) | -нан/-нен, -дан/-ден, -тан/-тен | кісіден, аттан, бізден |
| Көмектес (Күмәклек килеше) | кіммен? немен? (кем белән? нәрсә белән?) | -мен/-бен/-пен | кісімен, атпен, бізбен |

# Казакъ теле
## Латин язуына күчү проекты

1992 елдан Казакъстан галимнәре казакъ телен латин имләсенә күчүне тикшерә. 2012 елда Казакъстан президенты латин әлифбасына күчүне раслый, ләкин карар күп бәхәсләр тудырды һәм шактый күп әлифбаның проектлары уйлап чыгарылды (50дән артык). 2017 елның 12 апрелендә Казакъстан президенты Нурсолтан Назарбаев янә хөкүмәткә казакъ әлифбасын латин имласына күчү графигын төзергә кушты. Шул ук елның 26 октябрендә «Казакъ теле әлифбасын латыйн графикасына күчерү турында» фәрманына кул куелган.
* 2018 елдан яңа әлифбага өйрәтә алучы белгечләр һәм дәреслекләр әзерли башларга.
* 2025 елга барлык эш документлары, төп басмалар һәм китаплар латин язуында булырга тиеш.
* Латиницага күчкән чорда латин язуы белән беррәттән кириллица да кулланылачак.
# Даммартен-ан-Серв

Даммартен-ан-Серв (фр. Dammartin-en-Serve) — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
# Бовуар-сюр-Ниор

Бовуар-сюр-Ниор (фр. Beauvoir-sur-Niort, фр. Cormenier һәм фр. Beauvoir) — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
# Арынсаз (Тартас кушылдыгы)

Арынцасс — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Тартас елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 58 км.

# Арынсаз (Тартас кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Омь, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010200112115300005050
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115300505
* Бассейн коды — 14.01.02.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Сокотепек, Сан Маркос дел Ранчо (Тлапа де Комонфорт)

Сокотепек, Сан Маркос дел Ранчо — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Тлапа-де-Комонфорт муниципалитеты составына керә.

# Сокотепек, Сан Маркос дел Ранчо (Тлапа де Комонфорт)
## Географиясе

Сокотепек, Сан Маркос дел Ранчо Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Сокотепек, Сан Маркос дел Ранчо (Тлапа де Комонфорт)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Сокотепек, Сан Маркос дел Ранчо (Тлапа де Комонфорт)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Недзбуж

һәм
Недзбуж — Польшаның Мазовия воеводалыгы Стшегово гминасында урнашкан авыл.

# Недзбуж
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Олы Бакырчы мәчете

Олы Бакырчы мәчете - Татарстанның Апас районы Бакырчы авылында урнашкан мәчет.

# Олы Бакырчы мәчете
## Тарихы

Авыл мәчете XX гасырның 30 елларында кулланыштан чыгарылып гасыр азагында яңадан торгызыла.
# Симаньки

Симаньки (белар. Сіманькі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.

# Симаньки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Булунгур

һәм
Булунгур (үзб. Bulung’ur, Булунғур) — Үзбәкстанның Сәмәрканд өлкәсендә урнашкан шәһәр.

# Булунгур
## Тарих

Шәһәр статусын 1973 елдан башлап йөртә.
# Вельканоць (Кече Польша воеводалыгы)

һәм
Вельканоць — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Голча гминасында урнашкан авыл.

# Вельканоць (Кече Польша воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Слудна

Слудна — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пышега елгасының сул ярыннан 32 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.

# Слудна
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300312103000035558
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003555
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Барселус (Амазонас)

Барселус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Амазонас штатына карый.

# Барселус (Амазонас)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 122 476,123 км².
# IC 965

IC 965 — Үгезкөтүче йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 965
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 965, 2MASX J13574751+1730379, PGC 49667, MCG+03-36-011, Z 103-26, UZC J135747.5+173038, Z 1355.4+1745, NPM1G +17.0467, LEDA 49667 һәм Gaia DR2 1244060027729196288 буларак та сурәтләнә.
# Азала, Азала де ла Асунсион (Таско де Аларкон)

Азала, Азала де ла Асунсион — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Таско-де-Аларкон муниципалитеты составына керә.

# Азала, Азала де ла Асунсион (Таско де Аларкон)
## Географиясе

Азала, Азала де ла Асунсион Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Азала, Азала де ла Асунсион (Таско де Аларкон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Азала, Азала де ла Асунсион (Таско де Аларкон)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Мадона (Верона)

Мадона — Италиянең Венеция төбәге Эрбе өязендә урнашкан торак пункт.

# Мадона (Верона)
## Географиясе

Мадона Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Мадона (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вила Җузепина (Бергамо)

Вила Җузепина — Италиянең Ломбардия төбәге Казниго өязендә урнашкан торак пункт.

# Вила Җузепина (Бергамо)
## Географиясе

Вила Җузепина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Вила Җузепина (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Санта-Круш-да-Грасиоза (район)

Санта-Круш-да-Грасиоза — Португалиянең Азор утраулары округына керә торган фрегезия. Санта-Круш-да-Грасиоза муниципалитетына карый.

# Санта-Круш-да-Грасиоза (район)
## Географиясе

Мәйданы — 15,52 км².
# Боршиков

Боршиков (чех. Boršíkov) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Чижкрайице районында урнашкан авыл.

# Боршиков
## Географиясе

Мәйданы — 1,226 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Боршиков
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Боршиков
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Боршиков
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 74 |
| 1880 | 93 |
| 1890 | 106 |
| 1900 | 101 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 84 |
| 1921 | 87 |
| 1930 | 70 |
| 1950 | 47 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 53 |
| 1970 | 50 |
| 1980 | 44 |
| 1991 | 45 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 36 |
| 2011 | 39 |
| 2021 | 37 |
# Чухлома

Чухлома (рус. Чухлома) — Россия Федерациясенең Кострома өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 5145 кеше (2014).

# Чухлома
## Сәгать поясы

Чухлома Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Чухлома
## Тарих

Шәһәр статусын 1381 елдан башлап йөртә.

# Чухлома
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (96,8%).
# Васькова (Глыбоцкий районы)

Васькова (белар. Васькова) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.

# Васькова (Глыбоцкий районы)
## Тарихы

1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Празароки гминасы составында авыл.

# Васькова (Глыбоцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.

# Васькова (Глыбоцкий районы)
## Халык саны

* 1931 елда авылда 22 кеше, 5 хуҗалык исәпләнгән.
# Пётр Апаков

Пөтр Апаков (рус. Пётр Лукич Апаков, 1887, Богородск өязе, Мәскәү губерниясе, Россия империясе — 1919, Казан губернасы, РСФСР) — рус инкыйлабчысы, бәлшәвик, 1917 елгы Мәскәүдәге Октябрь кораллы күтәрелешендә катнашучы.
# Төньяк Кожух

Төньяк Кожух — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кожух (Зур Кожух) елгасының сул ярыннан 90 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 49 км.

# Төньяк Кожух
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010400212115200018361
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115201836
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Воляна (кратер)

Воляна (лат. Volyana) — Венера планетасының 60°36′ к. к. 359°54′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 5,3 километр озынлыкта булган кратеры.

# Воляна (кратер)
## Исеме

Воляна кратеры чегән хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.