yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Оппед

Оппед (фр. Oppède) — Франциянең Воклюз департаментына караган коммуна.

# Оппед
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 24,10 км².
# ENPP7

ENPP7 (ингл. Ectonucleotide pyrophosphatase/phosphodiesterase 7) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Цяхцин (Польша)

һәм
Цяхцин — Польшаның Мазовия воеводалыгы Бельск гминасында урнашкан авыл.

# Цяхцин (Польша)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Нижгар бүлгесе

Түбән Новгород округы (рус. Нижегородский округ) — Түбән Новгород крае составындагы административ-территориаль берәмлек. 1929—1930 елларда гамәлдә торган. Үзәге Түбән Новгород шәһәрендә урнашкан булган.

# Нижгар бүлгесе
## Тарих

Түбән Новгород округы 1929 елның 15 июлендә төзелә.
1930 елның 30 июлендә Түбән Новгород округы, ССРБ округларының күпчелеге кебек үк юкка чыгарыла; районнары Түбән Новгород краеның туры буйсынуга күчерелгән.

# Нижгар бүлгесе
## Административ бүленеш

Түбән Новгород округы 18 районга бүленгән була:
* Балахна районы
* Богородское районы
* Борисово-Покровское районы
* Бор районы
* Варнавино районы
* Воротынец районы
* Воскресенское районы
* Городец районы
* Дальнеконстантиново районы
* Ковернино районы
* Красные Баки районы
* Лысково районы
* Печеры районы
* Олы Мурашкино районы
* Работки районы
* Растяпино районы
* Семёнов районы
* Спасское районы
# Усьценець

Усьценець — Польшаның Мазовия воеводалыгы Ласкажев гминасында урнашкан авыл.

# Усьценець
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Плимут (округ, Массачусетс)

Плимут — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Плимут шәһәре.

# Плимут (округ, Массачусетс)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1685 елда оештырыла.

# Плимут (округ, Массачусетс)
## Территориясе

Округ мәйданы 1,712 км² тәшкил итә.
# Гостече

Гостече — Словениянең Шкофя Лока (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Гостече
## Географиясе

Мәйданы — 2,1 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 337,9 метр биеклектә урнашкан.
# HD76424

HD76424 — Җилкәннәр йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,41 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Пшемисль (Великопольское воеводалыгы)

Пшемисль — Польшаның Великопольское воеводалыгы Серакув гминасында урнашкан авыл.

# Пшемисль (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Армароло (Болонья)

һәм
Армароло — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Будрио өязендә урнашкан торак пункт.

# Армароло (Болонья)
## Географиясе

Армароло Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Армароло (Болонья)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ле-Фет

Ле-Фет (фр. Le Fête) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Арне-ле-Дюк кантонына карый.

# Ле-Фет
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3.11 км².
# И-Сен-Рош

И-Сен-Рош (фр. Ids-Saint-Roch һәм фр. Ids-sur-Arnon) — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
# Рио де Фрияс (Мануел Добладо)

Рио де Фрияс — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мануэль-Добладо муниципалитеты составына керә.

# Рио де Фрияс (Мануел Добладо)
## Географиясе

Рио де Фрияс Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Рио де Фрияс (Мануел Добладо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Рио де Фрияс (Мануел Добладо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Вильянова (Барысавский районы)

Вильянова (белар. Вільянова) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Барысавский районында урнашкан авыл.

# Вильянова (Барысавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# HD57527

HD57527 — Зур Эт йолдызлыгында урнашкан A7(m)A7-F2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,73 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (12125) Jamesjones

(12125) Jamesjones — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12125) Jamesjones
## Тарихы

1999 елның 3 сентябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RS4» саналган.
# Юркавичы (Веткавский районы)

Юркавичы (белар. Юркавічы) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Веткавский районында урнашкан авыл.

# Юркавичы (Веткавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Рамфорд (сан алу урыны, Мэн)

Рамфорд — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Рамфорд (сан алу урыны, Мэн)
## Географиясе

Рамфорд халык санын алу урыны мәйданы — 20,677253 км², 20,677269 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 147 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Хамичы (Быхавский районы)

Хамичы (белар. Хамічы) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.

# Хамичы (Быхавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Бүюккоч (Фатса)

Бүюккоч (төр. Büyükkoç) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Фатса илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Татар Щебдасы

Татар Щебдасы (рус. Татарский Щебдас) — Мордовиянең Рузай районына керүче татар авылы. Авылны темников татарлары нигезләгән.
Авылда 1869 елда 43 йорт булган.
Авыл атамасы янындагы елга исеменнән чыккан.
# (5558) Johnnapier

(5558) Johnnapier (лат. Johnnapier) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5558) Johnnapier
## Тарихы

1989 елның 24 ноябрендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 WL2» саналган.
# (13390) Bouška

(13390) Bouška — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13390) Bouška
## Тарихы

1999 елның 18 мартында П. Правец, М. Волф тарафыннан Ондржеёв обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 FQ3» саналган.
# Эль Балсеадеро (Эдуардо Нери)

Эль Балсеадеро — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Эдуардо-Нери муниципалитеты составына керә.

# Эль Балсеадеро (Эдуардо Нери)
## Географиясе

Эль Балсеадеро Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Балсеадеро (Эдуардо Нери)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Балсеадеро (Эдуардо Нери)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Корнаредо

Корнаредо — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Милан провинциясе составына керә.

# Корнаредо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 145 метр биеклектә урнашкан. Бареджо, Кузаго, Преньана-Миланезе, Сеттимо-Миланский һәм Ро коммуналары белән чиктәш.
# Чулхалы (Хасанбейли)

Чулхалы (төр. Çulhalı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Османие иле Хасанбейли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Белице (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

Белице — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Могильно гминаcында урнашкан авыл.

# Белице (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Юкарыдоруклу (Җейланпынар)

Юкарыдоруклу (төр. Yukarıdoruklu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Җейланпынар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бретхаузен

Бретхаузен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Бретхаузен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,38 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 575 метр биеклектә урнашкан.
# Патримонияле (Мантова)

Патримонияле — Италиянең Ломбардия төбәге Маркария өязендә урнашкан торак пункт.

# Патримонияле (Мантова)
## Географиясе

Патримонияле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Патримонияле (Мантова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Казаца (Мантова)

Казаца — Италиянең Ломбардия төбәге Сермиде өязендә урнашкан торак пункт.

# Казаца (Мантова)
## Географиясе

Казаца Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казаца (Мантова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Арлиңтон (Вашингтон)

Арлингтон (ингл. Arlington) — АКШның Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.

# Арлиңтон (Вашингтон)
## Тарих

19 нчы йөз азагында нигезләнә.

# Арлиңтон (Вашингтон)
## География
### Географик таралышлары

Арлингтон шәһәренең урнашкан урыны 48°10′52″ т. к. 122°08′20″ кб. о..

# Арлиңтон (Вашингтон)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -1.5 °C | 0 °C | 1.4 °C | 3.1 °C | 5.6 °C | 8.2 °C | 10.2 °C | 10.6 °C | 8.4 °C | 8 °C | 0.3 °C | -0.4 °C | 4.5 °C |
Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: (Csb).
Уртача еллык һава температурасы 4.5 °C.
* ↑ archINFORM — 1994.https://wikidata.org/wiki/Track:P5383https://wikidata.org/wiki/Track:P5604https://wikidata.org/wiki/Track:P12149https://wikidata.org/wiki/Track:Q265049https://wikidata.org/wiki/Track:P5573https://wikidata.org/wiki/Track:P5508
* ↑ https://www.arlingtonwa.gov/415/Don-Vanney
* ↑ Перепись населения США 2020 года / мөхәррир АКШ җан исәбен алу бюросыhttps://wikidata.org/wiki/Track:Q637413https://wikidata.org/wiki/Track:Q23766566
* ↑ Перепись населения США 2020 года / мөхәррир АКШ җан исәбен алу бюросыhttps://wikidata.org/wiki/Track:Q637413https://wikidata.org/wiki/Track:Q23766566
* 1 2 United States Census 2010https://wikidata.org/wiki/Track:Q523716
* ↑ United States. Bureau of the Census 2016 U.S. Gazetteer Files — Washington, D.C.: U.S. Census Bureau, 2016.https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413https://wikidata.org/wiki/Track:Q32859555
* ↑ 2016–2020 American Community Survey / мөхәррир АКШ җан исәбен алу бюросы — 2022.https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413https://wikidata.org/wiki/Track:Q111610221
* ↑ 2016–2020 American Community Survey / мөхәррир АКШ җан исәбен алу бюросы — 2022.https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413https://wikidata.org/wiki/Track:Q111610221
* ↑ World Map of the Köppen-Geiger climate classification, Institute for Veterinary Public Health, University of Veterinary Medicine Vienna
* ↑ NASA Surface meteorology and Solar Energy Data Set, RETScreen International
# Хуҗабирде

Хуҗабирде — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы торак пункт. Яшәүчеләре — руслар, таҗиклар, татарлар.
Казан ханлыгы чорында Хуҗабирде авылы буларак мәгълүм. Аның халкы 1552-1557 еллардагы баш күтәрүләр вакытында юкка чыгарыла. Казанны яулап алынганда күрсәткән хәрби хезмәтләре өчен бу авылның җирләре баяр Нелюб Шумковка бирелгән. Ул анда үзенең Мәскәү җирләрендәге крепостной крестьяннарын күчереп утырта.

# Хуҗабирде
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.9 °C | -10.9 °C | -5.8 °C | 4.5 °C | 13.4 °C | 18.5 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.1 °C | 4.4 °C | -4.8 °C | -10.2 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
# Муксаз

Муксаз (тат. Мүклесаз) — Сарай-Гир (Ык бас.) елгасы кушылдыгы. Ырынбур өлкәсенең Матвеевка районы, Абдулин районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 10 км.

# Муксаз
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010101312111100027759
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111102775
* Бассейн коды — 10.01.01.013
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Меригилл (Вашингтон)

Меригилл — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Меригилл (Вашингтон)
## Географиясе

Меригилл халык санын алу урыны мәйданы — 7,294593 км², 2,8 квадрат миль, 7,294598 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 57 метр һәм 187 Фут биеклектә урнашкан.
# Чайкөй (Еркөй)

Чайкөй (төр. Çayköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Еркөй илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (5489) Oberkochen

(5489) Oberkochen (лат. Oberkochen) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5489) Oberkochen
## Тарихы

1993 елның 17 гыйнварында Ё. Кусида, О. Мурамацу тарафыннан Yatsugatake обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 BF2» саналган.
# Мйоне (Удине)

һәм
Мйоне — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Оваро өязендә урнашкан торак пункт.

# Мйоне (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Агиларес (Тьера Бланка)

Агиларес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Тьерра-Бланка муниципалитеты составына керә.

# Агиларес (Тьера Бланка)
## Географиясе

Агиларес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Агиларес (Тьера Бланка)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Агиларес (Тьера Бланка)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Упор

Упор (рус. Упор) — Свердловск өлкәсенең Артёмовский шәһәр округы составына керүче авыл.

# Упор
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Упор
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
# HD167288

HD167288 — Кавәс йолдызлыгында урнашкан A(pSiCr) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,68 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Катанов тыкрыгы (Казан)

Катанов тыкрыгы, Николай Катанов тыкрыгы (рус. Катановский переулок, переулок Николая Катанова) — Казанның Вахитов районындагы (Постау бистәсе) урам (тыкрык). Көнчыгыш һәм төрки телләр белгече Николай Катанов (1862-1922) исемен йөртә.

# Катанов тыкрыгы (Казан)
## Тарих

Элекке исемнәре — инкыйлабка кадәр Өченче гимназия тыкрыгы, 1923 елга кадәр Городецкий тыкрыгы, Гимназия тыкрыгы, 1920 еллар ахырына кадәр Коммуна мәктәбе тыкрыгы, 1930 еллардан Мәктәп урамы, 1950 еллардан Мәктәп тыкрыгы. 2005 елда Казан шәһәре администрациясе башлыгы карары белән Мәктәп тыкрыгының Маяковский урамыннан башланып, Свердлов урамы (хәзерге Петербург урамы) белән тәмамланган өлешенә Көнчыгыш һәм төрки телләр белгече, Казан дәүләт университеты һәм Казан руханилар академиясе укытучысы, беренче хакас профессоры Николай Катанов (1862-1922) истәлегенә аның исеме бирелгән. Н.Ф. Катанов шул тыкрыкта яшәгәнгә күрә, инкыйлабка кадәр үк тыкрыкның халык арасындагы рәсми булмаган исеме «Катанов тыкрыгы» булган.

# Катанов тыкрыгы (Казан)
## Игътибарга лаек объектлар

* Бөек Ватан сугышы мемориалы
* 8нче йорт — Академик Арбузовлар музее
* 1нче йорт — ССРБ Каһарманы Б.К. Кузнецов исемендәге кадет мәктәбе-интернат (Чемезов йорты, инкыйлабка кадәр Өченче ирләр гимназиясе)
* «Катанов» торак комплексы
# Имренди (Каһраманказан)

Имренди (төр. İmrendi) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Каһраманказан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Лымбина-Ю

Лымбина-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нямдо-Ю елгасының сул ярыннан 18 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 79 км.

# Лымбина-Ю
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03060000112103000087990
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103008799
* Бассейн коды — 03.06.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Моллашыхалы

Моллашыхалы (әзери. Mollaşıxalı) — Әзербайҗанның Гәбәлә районына караган авыл.
# Ржадкови

Ржадкови (чех. Radkovy) — Чехиянең Оломоуц крае Пршеров һәм Пршеров районында урнашкан авыл.

# Ржадкови
## Географиясе

Мәйданы — 2,529224 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 244 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Ржадкови
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ржадкови
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Ржадкови
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 214 |
| 1880 | 223 |
| 1890 | 213 |
| 1900 | 239 |
| 1910 | 245 |
| 1921 | 242 |
| 1930 | 272 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 203 |
| 1961 | 193 |
| 1970 | 185 |
| 1980 | 187 |
| 1991 | 178 |
| 2001 | 177 |
| 2011 | 165 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 165 |
| 2016 | 150 |
| 2017 | 152 |
| 2018 | 155 |
| 2019 | 149 |
| 2020 | 155 |
| 2021 | 155 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 141 |
| 2022 | 152 |
| 2023 | 150 |
| 2024 | 148 |
# Хальсбрюке

Хальсбрюке (алман. Halsbrücke) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Хальсбрюке
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 41,04 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 350 метр биеклектә урнашкан.
# Истлавака (Тетипак)

Истлавака — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Тетипак муниципалитеты составына керә.

# Истлавака (Тетипак)
## Географиясе

Истлавака Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Истлавака (Тетипак)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Истлавака (Тетипак)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.