yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# HD157289

HD157289 — Корбан чалу урыны йолдызлыгында урнашкан A1IV(pCrEuSr) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,35 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# RAPGEF3

RAPGEF3 (ингл. Rap guanine nucleotide exchange factor 3 һәм Rap guanine nucleotide exchange factor 3) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Чернево (Варна өлкәсе)

Чернево — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. Суворово җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Чернево (Варна өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 127 метр биеклектә урнашкан.
# Геворг Һарутюнян

Геворг Һарутүнән (әрм. Գևորգ Հարությունյան, 21 февраль 1997(1997-02-21) (27 яшь), Мәләкәс, Сембер өлкәсе, Россия — , ) — Россия һөнәри футболчысы (һөҗүмче).
# Шамалок

Шамалок (фр. Chamaloc) — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
# Ряжск

рәжск (рус. рәжск) — Россия Федерациясенең Pәзән өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны —
* Н/Д кеше (
* Н/Д)
* Н/Д.

# Ряжск
## Сәгать поясы

рәжск Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Ряжск
## Тарих

Шәһәр cтaтысын 1502 елдан башлап йөртә.

# Ряжск
## Халык

* Н/ДМилләтләр (2010): урыслар (95,7%).

# Ряжск
## Шәхесләр

* Кирилл Большаков (1906-1992), химик. СССР Фәннәр академиясенең мөхбир әгъзасы (1958).
# Быдичени (Сорока)

һәм
Быдичени (рум. һәм молдав. Bădiceni ) — Молдова Республикасының Сорока районына караган авыл.
# Лудорф

Лудорф — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Лудорф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 48,52 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 64 метр биеклектә урнашкан.
# Вешкома

Вешкома — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе , Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Долгое күле - Сондола елгасы урнашкан. Елга озынлыгы 8 км.

# Вешкома
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03010000112103000001748
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000174
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Стадла (Кече Польша воеводалыгы)

Стадла — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Подегродзе гминасында урнашкан авыл.

# Стадла (Кече Польша воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Блексбург (Көньяк Каролина)

Блексбург — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Блексбург (Көньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1888 елда нигезләнгән.

# Блексбург (Көньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 4,847681 км², 4,848 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 236 метр биеклектә урнашкан.
# Альтдорф-бай-Нюрнберг

Альтдорф-бай-Нюрнберг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Альтдорф-бай-Нюрнберг
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Альтдорф-бай-Нюрнберг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 48,59 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 444 метр биеклектә урнашкан.
# Васточны

Васточны (белар. Васточны) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Круглянский районында урнашкан авыл.

# Васточны
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Содзя

Содзя (яп. 総社市) — Япония дәүләтенең Окаяма префектурасында урнашкан шәһәр.

# Содзя
## Тарихы

Содзя шәһәре 1954 елның 31 мартында шәһәр статусын ала.

# Содзя
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 66789 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 315 кеше тәшкил иткән.

# Содзя
## Географиясе

Шәһәр территориясе 212.00 км² тәшкил итә.

# Содзя
## Кардәш шәһәрләр

* Тино, Япония
# Рәгать Хөсәенов

Рәгать Галиәгъзам улы Хөсәенов (1962 елның 30 июле, Лениногорск, Татарстан АССР, ССРБ) — Россия дәүләт эшлеклесе. Лениногорск шәһәре мэры, Лениногорск муниципаль районы башлыгы.

# Рәгать Хөсәенов
## Тормыш юлы

Рәгать Хөсәенов 1962 елның 30 июлендә Татарстан АССРның Лениногорск шәһәрендә туа. 1982—1988 елларда Зәй-Каратай кооператив предприятиесе өлкән товары белгече, директоры, Коопунивермаг район кулланучылар җәмгыяте (Райпо) директоры булып эшли. 1989 елда «сәүдә икътисады» белгечлеге буенча Үзәк берлекнең Мәскәү халыклар Дуслыгы ордены кооператив институтын тәмамлый.
1988—1992 елларда — сәүдә буенча Райпо идарәсе рәисе урынбасары. 1992 елдан «Лениногорскнефть» НГДУ ОРС идарәсенең начальнигы. 1994 елдан «Лениногорск» АҖ генераль директоры. 1998 елдан «Ак Барс-Лениногорск» ААҖ генераль директоры. 1999 елда «Возврат» коммуналь унитар предприятиесе директоры итеп билгеләнә. 1999—2000 елларда — «Татнефть» ААҖнең «Лениногорскнефть» нефть-газ чыгару идарәсенең әйдәп баручы инженеры.
2004 елда П.А. Столыпин исемендәге Идел буе дәүләт хезмәте академиясендә «дәүләт һәм муниципаль идарә» белгечлеге буенча белем ала.
2000 елдан Лениногорск районы һәм Лениногорск шәһәре администрациясе башлыгының социаль мәсьәләләр буенча урынбасары, 2001 елдан администрация аппараты җитәкчесе. 2002—2005 елларда — Лениногорск шәһәре администрация башлыгының икътисад буенча беренче урынбасары. 2006 елдан «Лениногорск муниципаль районы» муниципаль берәмлеге башкарма комитеты җитәкчесе. 2009 елның мартында Татарстан Республикасы «Лениногорск муниципаль районы» муниципаль берәмлеге башлыгы, Лениногорск шәһәре мэры итеп сайлана. 2020 елның сентябрендә дүртенче чакырылыш Лениногорск районы Советы утырышында Рәгать Хөсәенов яңадан район башлыгы итеп сайлана.

# Рәгать Хөсәенов
## Бүләкләр

* 2005 — «Казанның 1000 еллыгы истәлегенә» медале;
* 2006 — «2006 елгы Бөтенроссия авыл хуҗалыгы исәбен алуны уздыруда күрсәткән хезмәтләре өчен» медале;
* 2009 — Татарстан Республикасы төзелеш, архитектура һәм торак-коммуналь хуҗалык министрлыгының Рәхмәт хаты;
* 2012 — «Фидакарь хезмәт өчен» медале;
* 2017 — «Татарстан Республикасында җирле үзидарәне үстерүдәге казанышлар өчен» медале.
# Строня (Түбән Силезия воеводалыгы)

һәм
Строня — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Берутув гминасында урнашкан авыл.

# Строня (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Подлеси (Будишов над Будишовкоу)

Подлеси (чех. Podlesí) — Чехиянең Моравия-Силезия крае Будишов-над-Будишовкоу районында урнашкан авыл.

# Подлеси (Будишов над Будишовкоу)
## Географиясе

Мәйданы — 11,826 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Подлеси (Будишов над Будишовкоу)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Подлеси (Будишов над Будишовкоу)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Подлеси (Будишов над Будишовкоу)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 793 |
| 1880 | 828 |
| 1890 | 864 |
| 1900 | 845 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 825 |
| 1921 | 802 |
| 1930 | 720 |
| 1950 | 314 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 286 |
| 1970 | 240 |
| 1980 | 139 |
| 1991 | 97 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 76 |
| 2011 | 62 |
| 2021 | 78 |
# PPTC7

PPTC7 (ингл. Protein phosphatase targeting COQ7) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Пилета (Верона)

Пилета — Италиянең Венеция төбәге Оппеано өязендә урнашкан торак пункт.

# Пилета (Верона)
## Географиясе

Пилета Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Пилета (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 6318

NGC 6318 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6318
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда Шотландия астрономы James Dunlop тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 22.86 см (9 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (799) Гудула

(799) Гудула (лат. Gudula) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (799) Гудула
## Тарихы

1915 елның 9 мартында Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1915 WO» саналган.
# Сыер сатыш

Сыер сатыш — татар халык уены.

# Сыер сатыш
## Уйнау тәртибе

Балалар бер рәткә тезелеп утыралар. Берсе уенны алып баручы була. Ул һәрберсеннән: «Сыер сатам, кайсы җирен аласың?» — дип сорап чыга. Тегеләр: «Итен, мөгезен, башын, колагын, койрыгын», — дип төрлесе төрлечә әйтә. Шуннан сатучы киредән килеп һәрберсе белән әңгәмә корып чыга. Әңгәмәне ул болай башлый:
— Әйе, юк димәскә,
Уйнамаска, көлмәскә,
Ак, карага тимәскә.
«Син сыерның кайсы җирен алдың?» — ди һәм өстәп төрле сораулар бирә. Сатып алучы җавап биргәндә гел башта әйткән сүзен генә кабатларга тиеш. Нәтиҗәдә, мондый сөйләшүләр килеп чыга:
— Әтисенең исеме ничек?
— Койрык.
— Башың кайда? — Койрыкта.
Сатып алучы бу вакытта «әйе», «юк» димәскә һәм көлмәскә дә тиеш. Кайсысы шартны бозса, ул сатучыга бер әйберен бирергә тиеш.
Уен шул рәвешчә рәт буенча кабатлап-кабатлап уйнала да, ахырда бер генә уен шартын үти алган бала кала. Ул «самавыр» була һәм уенны алып баручы белән калганнарга җәза бирә. Уен шуның белән тәмам була.
# Голям-Поровец

Голям-Поровец — Болгариянең Разград өлкәсендә урнашкан авыл. Исперих җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Голям-Поровец
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 295 метр биеклектә урнашкан.
# Марцинково (Великопольское воеводалыгы)

Марцинково — Польшаның Великопольское воеводалыгы Сомпольно гминасында урнашкан авыл.

# Марцинково (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Валдики

Валдики — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Любава гминасында урнашкан авыл.

# Валдики
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# LIPT1

LIPT1 (ингл. Lipoyltransferase 1) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Блидерешть

Блидерешть — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. Бобилна (коммуна) коммунасына карый.

# Блидерешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 386 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Шамалы (Инеболу)

Шамалы (төр. Şamalı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Инеболу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Езерце-при-Шмартнем

Езерце-при-Шмартнем — Словениянең Целе (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Езерце-при-Шмартнем
## Географиясе

Мәйданы — 0,9 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 393 метр биеклектә урнашкан.
# Гарден (Айова)

Гарден — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Гарден (Айова)
## Тарихы

Гарден шәһәре елда нигезләнгән.

# Гарден (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 7,546139 км², 7,81825 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 360 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Урбана (Миссури)

Урбана — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Урбана (Миссури)
## Тарихы

Урбана шәһәре елда нигезләнгән.

# Урбана (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,492428 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 322 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# IC 2464

IC 2464 — Әсәт йолдызлыгы чикләрендә урнашкан LINER .

# IC 2464
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2464, MCG+04-22-036, PGC 26585, 2MASX J09232227+2237483, Z 121-70, RASSCALS NRGs038.026, UZC J092322.3+223749, Z 0920.5+2250, SDSS J092322.26+223748.8, LEDA 26585 һәм Gaia DR2 639002799053155072 буларак та сурәтләнә.
# Ак юл (журнал)

* Ак юл (журнал, 1913)
* Ак юл (журнал, 1967)
# Элкинс (Көнбатыш Вирджиния)

Элкинс — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Вирджиния штатында урнашкан шәһәр.

# Элкинс (Көнбатыш Вирджиния)
## Тарихы

Элкинс шәһәре елда нигезләнгән.

# Элкинс (Көнбатыш Вирджиния)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 9,394524 км², 8,874727 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 587 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# SIPA1

SIPA1 (ингл. Signal-induced proliferation-associated 1 һәм Signal-induced proliferation-associated protein 1) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Буассиз-ле-Руа

Буассиз-ле-Руа (фр. Boissise-le-Roi һәм фр. Boissise-la-Nation) — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
# NGC 7490

NGC 7490 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7490
## Тарихы

Әлеге галактика 1879 елда Франция астрономы Edouard Stephan тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 80.01 см (31.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# GSC2717-1532

GSC2717-1532 — Аккош йолдызлыгында урнашкан A0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,96 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Пян ди Муньоне (Фиренца)

Пян ди Муньоне — Италиянең Тоскана төбәге Фьезоле өязендә урнашкан торак пункт.

# Пян ди Муньоне (Фиренца)
## Географиясе

Пян ди Муньоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Пян ди Муньоне (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ахатлы (Чайҗума)

Ахатлы (төр. Ahatlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Чайҗума илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ашагыпынарбашы (Селчуклу)

Ашагыпынарбашы (төр. Aşağıpınarbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Селчуклу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (13277) 1998 QV40

(13277) 1998 QV40 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13277) 1998 QV40
## Тарихы

1998 елның 17 августында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QV40» саналган.
# (17524) 1993 FS4

(17524) 1993 FS4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17524) 1993 FS4
## Тарихы

1993 елның 17 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FS4» саналган.
# Басети (Пистоя)

Басети — Италиянең Тоскана төбәге Понте-Буджанезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Басети (Пистоя)
## Географиясе

Басети Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Басети (Пистоя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Димитровград (мәгънәләр)

Димитровград — топоним. Болгария сәясәтчесе Г.М. Димитров (1882-1949) исемен мәңгеләштерү максатында куелган.
* Димитровград — Болгариядәге шәһәр.
* Димитровград — Сембер өлкәсендәге шәһәр, тарихи исеме Мәләкәс.
# Гастроэзофагеаль рефлюкс

Табиблар мондый күренеш белән гастроэзофагеаль рефлюкс авыруы (сы­ екчаның ашказаныннан үңәчкә таба агуына бәйле) булганда очрашалар.
Сару кайнау бу авыруның төп билгесе булып тора. Еш кына бу чир ашказа­ ны сыекчасының кислоталылыгы артык булганда да күзәтелә. Әче сыекча ашказанында гына тукталып калмыйча, үңәчкә кире килә. Мондый вакытта кеше үзен бик начар хис итә, кайвакыт газаплый торган яндыру тойгысы, ә вакыты белән күкрәк сөяге артында шактый көчле авырту да сизә. Авыру тәэсирендә үңәчтә патологик үзгәрешләр барлыкка килә, болар бераздан соң ризыкларның үңәч аркылы узуына комачаулык ясарга, җәрәхәт ясалуы­ на, озак дәваланмаган очракларда, рак авыруына китерергә мөмкиннәр. * Бу авыруның килеп чыгуына нинди факторлар йогынты ясый?
Беренче чиратта—алкоголь белән кирәгеннән артык мавыгу, тәмәке тар­ ту! Икенче әһәмиятле фактор — рациональ рәвештә ашамау: бик майлы, ачы ризыклар белән мавыгу. Ашкайнату органнарына нерв системасының какшавы, еш булып торган стресслар да тискәре йогынты ясый. * Килеп чыккан проблемаларны ничек хәл итәргә?
Бу очракта гастроэнтерологлар, көзге каршына басып, үзеңә телеңне күрсәтергә кирәк, дип җитди рәвештә киңәш итәләр. Телегез ак булса һәм сару кайнавы борчыса, соңга калмыйча табибларга күренергә кирәк.
Ашказаны-үңәч рефлюксы булганда, мондый билгеләр ашаганнан соң гына түгел, гәүдәнең торышын үзгәрткәндә дә барлыкка килә. Мәсәлән, утырган җирдән кинәт ятарга исәпләдегез, ди, шул вакытта сезне сару кай­ нау борчый башлый да инде. Кайвакыт сару кайнау чиктән тыш селәгәй агуы һәм кикерү белән бергә бара. Бу симптомнар булганда, сезне ашка- заныгызны тикшертергә җибәрергә тиешләр. Гастроскопия ярдәмендә ашказаныгызның лайлалы тышчасын караганнан соң, үңәч һәм ашказаны авыруларын башлангыч стадияләрендә күреп була. ‘ Әгәр дә пациентка «гастроэзофагеаль рефлюкс» дигән диагноз куелса, аңа кирәкле препаратлар билгеләп, авыруны дәвалый башлыйлар. Кайбер кешеләр содалы су яисә составында содасы булган минераль сулар - эчеп, табибка барасы вакытны озайталар. Ләкин бу метод вакытлыча гына җиңеллек китерә. Асылда исә авыруга табиб тәкъдим иткән медикаментлар белән диета гына ярдәм итә ала. * Туклану ничек булырга тиеш? Иң беренчел шарт—саклык турында онытмаска. Бигрәк тә авыру көчәй­ гән вакытта. Ашау рационында тәмләткечләр, ачы ризыклар булырга ; тиеш түгел. Тиз генә әзерләнә торган ризыклар белән дә мавыгырга ки­ ңәш ителми. Кыздырылган итләр, балыкларны, фри бәрәңгене ашамый торырга кирәк. Ризыклар пешерелгән (кыздырылган түгел) рәвештә генә тәкъдим ителә. Күп итеп эремчек, сөттә пешкән боткалар, яшелчә ашлары ашарга, җиләк-җимеш, яшелчәләрне компот-кесәлләр рәвешендә кабул итәргә кирәк. Хәл яхшыра башлагач, кайбер чикләнүләрдән баш тартыр­ га була.
Ашказаны-эчәклек авыруларының профилактикасын уздыру өчен, ашау режимын үтәү бик мөһим. Көненә 3-4 тапкыр бер үк вакытта ашасагыз, яхшырак булыр. Ашыкмый гына, яхшы итеп чәйнәп ашарга кирәк. Килә­ се ашау, соңгы аштан соң 2 сәгатьтән дә иртә булмаска тиеш! Ни өчен дисәң, кыска интерваллар вакытында ризык тулысынча эшкәртелеп бетә алмый.
# Сормон

Сормон (фр. Sormonne) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Ранве кантонына карый.

# Сормон
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4.75 км².
# HD69997

HD69997 — Гидра йолдызлыгында урнашкан F2IV спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,3 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Понте д'Аси (Перуҗа)

Понте д'Аси — Италиянең Умбрия төбәге Губбио өязендә урнашкан торак пункт.

# Понте д'Аси (Перуҗа)
## Географиясе

Понте д'Аси Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Понте д'Аси (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NRDC

NRDC (ингл. Nardilysin convertase) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Панталия (Козенца)

Панталия — Италиянең Калабрия төбәге Акри өязендә урнашкан торак пункт.

# Панталия (Козенца)
## Географиясе

Панталия Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Панталия (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вале-де-Прадуш

, һәм
Вале-де-Прадуш — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. Маседу-ди-Кавалейруш муниципалитетына карый.

# Вале-де-Прадуш
## Географиясе

Мәйданы — 8,81 км².
# Венестанвиль

Венестанвиль (фр. Vénestanville) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Владимир Егоров

Владимир Егоров (рус. Владимир Константинович Егоров, 30 октябрь 1947(1947-10-30) (76 яшь), Канаш, Чуаш Автономияле Совет Социалистик Республикасы, РСФСР, СССР — , ) — СССР һәм РФ мәгариф эшлеклесе, «Молодой коммунист» журналының баш мөхәррире урынбасары (1979-1980), А. М. Горький исемендәге Әдәбият институты ректоры (1985-1987), Россия дәүләт китапханәсе директоры (1996-1998).
# Пизтоне (Бреша)

Пизтоне — Италиянең Ломбардия төбәге Бионе өязендә урнашкан торак пункт.

# Пизтоне (Бреша)
## Географиясе

Пизтоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Пизтоне (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.