yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Плотники (Кумёны районы)

Плотники (рус. Плотники) — Киров өлкәсенең Кумёны районында урнашкан авыл.

# Плотники (Кумёны районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Плотники (Кумёны районы)
## Сәгать поясы

Плотники (Кумёны районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Плотники (Кумёны районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (99%).
# Казимежув (Поддембицкий повяты)

Казимежув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Даликув гминаcында урнашкан авыл.

# Казимежув (Поддембицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Андрей Кареев

Андрей Кареев (рус. Андрей Андреевич Кареев, 19 ноябрь 1994(1994-11-19) (29 яшь), Новокузнецк, Кемерово өлкәсе, Россия — , ) — Россия һөнәри һоккейчесе (капкачы).
# Маьеровце

Маьеровце (словак. Majerovce) — Словакиянең Вранов-над-Топлёу округында урнашкан авыл.

# Маьеровце
## Тарихы

Авыл 1363 елда нигезләнгән.

# Маьеровце
## Географиясе

Мәйданы — 3,54 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 132 метр биеклектә урнашкан.

# Маьеровце
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# NGC 2249

NGC 2249 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2249
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Европа

Европа (Аурупа, ингл. Europe) — Көнбатыш Евразия, Евразия кыйтгасында урнашкан дөнья кисәге. Азия белән Евразия кыйтгасын төзи. Европа мәйданы 10 млн км² һәм халык саны якынча 733 млн кеше.

# Европа
## Этимология

Кыйтга аталышы кебек «Европа» (бор. грек. Εὐρώπη) безгә грек мифологиясеннән кергән. Миф буенча, Европа финикия дәүләтенең патша кызы булган, аны Зевс урлаган һәм Крит утравына алып киткән.

# Европа
## Чикләр

    Төп мәкалә: Европа чикләре
Борынгы греклар Европа белән Азия аерым кыйтгалар дип уйлаганнар иде. Аларның фикеренчә Азия белән Европа арасын Эгей һәм Кара диңгезләр аердылар. Европа зур кыйтганың кечкенә өлеше булуын белгәч, борынгы авторлар Европа чикләрен Дон елгасы белән аердылар
1720 елда Татищев исемле рус галиме Европаның Көнчыгыш чикләрен Уралга кадәр озынайтырга тәкъдим итте. Яңа чикләрне башта Россиядә, соңарак барлык Европада кабул иттеләр.
Хәзерге вакытта Европаның чикләре:
* Төньякта — Төньяк-Бозлы океан буенча;
* Көнбатышта — Атлантик океан буенча;
* Көньякта — Урта, Эгей, Мәрмәр, Кара, Азак диңгезләре буенча;
* Көнчыгышта — Уралның көнчыгыш яклары буенча, Эмба елгасыннан башлап Каспий диңгезенә кадәр, Кума һәм Маныч елгалары буйлап Донга кадәр уза.
Европага шулай ук якында яткан утраулар керә.

# Европа
## Географик мәгълүмат

    Төп мәкалә: Европа географиясе
Европа Төньяк Боз океаны белән Атлантик океан юыла.
Утрау мәйданы 730 км² артык. Ярымутраулар кыйтганың ¼ кисәген ала.
Урта биеклеге — 300 м, югары нокта — Эльбрус: 5642 м, хәзерге вакыттагы түбән нокта — Каспий ягында төше: -27 м.

# Европа
## Европа дәүләтләре

| Австрия Азәрбайҗан (тулысынча түгел) Албания Алмания Андорра Әрмәнстан (географик яктан тулысынча Азиядә) Беларус Бельгия Болгария Босния һәм Герцеговина Бөек Британия Ватикан Маҗарстан Греция Гөрҗистан (тулысынча түгел) Дания Ирландия Исландия Испания | Италия Казакъстан (тулысынча түгел) Кипр (географик яктан тулысынча Азиядә) Латвия Литва Лихтенштейн Люксембург Төньяк Македония Мальта Молдова Монако Монтенегро Нидерландлар Норвегия Польша Португалия | Румыния Россия (тулысынча түгел) Сан-Марино Сербия Словакия Словения Төркия (тулысынча түгел) Украина Финляндия Франция Хорватия Чехия Швейцария Швеция Эстония |
Европа территориясендә иң зур (Россия) һәм иң кечкенә (Ватикан) дәүләтләр урнашкан.
# Гринуэй (кратер)

Гринуэй (лат. Greenaway) — Венера планетасының 22°54′ к. к. 145°06′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 93 километр озынлыкта булган кратеры.

# Гринуэй (кратер)
## Исеме

Гринуэй кратеры bнглиз рәссамы һәм язучы Кейт Гринуэй хөрмәтенә аталган.
# Чиколекия (Потенца)

Чиколекия — Италиянең Базиликата төбәге Авильяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Чиколекия (Потенца)
## Географиясе

Чиколекия Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Чиколекия (Потенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эрекли (Арач)

Эрекли (төр. Erekli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Арач илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Шайморатов

Шайморатов, Шәйморатов — фамилия.
* Артур Шайморатов (1993), спортчы (шосседа велосипедта узышу), халыкара класслы спорт мастеры.
* Миңлегали Шайморатов (1899—1943), генерал-майор, РФ Каһарманы (2020, вафатыннан соң).
* Рафат Шәйморатов (1941), математик, фән докторы (1985), профессор (1988).
# Марковскае

Марковскае (белар. Маркоўскае) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Лельчыцкий районында урнашкан авыл.

# Марковскае
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Требелно-при-Паловчах

Требелно-при-Паловчах — Словениянең Камник (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Требелно-при-Паловчах
## Географиясе

Мәйданы — 0,34 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 545,6 метр биеклектә урнашкан.
# Варенн-Возель

Варенн-Возель (фр. Varennes-Vauzelles һәм фр. Varennes-lès-Nevers) — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
# Рибас-де-Силь

Рибас-де-Силь (гал. Ribas de Sil) — Испаниянең Луго провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Рибас-де-Силь
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 67,8 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 240 метр биеклектә урнашкан.
# Санкти-Спиритус (Саламанка)

Санкти-Спиритус (исп. Sancti-Spíritus) — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Санкти-Спиритус (Саламанка)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 141,9 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 757 метр биеклектә урнашкан.
# Севир (округ, Теннесси)

Севир — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Севирвилл шәһәре.

# Севир (округ, Теннесси)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1794 елда оештырыла.

# Севир (округ, Теннесси)
## Халкы

2019 елда халык саны 96 673 кеше тәшкил иткән.

# Севир (округ, Теннесси)
## Территориясе

Округ мәйданы 1549 / 1536 км² тәшкил итә.
# Чарна-Домбрувка (Вейгеровский повяты)

Чарна-Домбрувка — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Шемуд гминасында урнашкан авыл.

# Чарна-Домбрувка (Вейгеровский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Подгаек

Подгаек — Польшаның Мазовия воеводалыгы Пшитык гминасында урнашкан авыл.

# Подгаек
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (10436) Janwillempel

(10436) Janwillempel (лат. Janwillempel) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10436) Janwillempel
## Тарихы

1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6073 P-L» саналган.
# Градавшчына (Астравецкий районы)

Градавшчына (белар. Градаўшчына) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.

# Градавшчына (Астравецкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Простеёв

Простеёв (чех. Prostějov, алман. Proßnitz) — Чехиянең Оломоуц төбәгендә урнашкан шәһәр.

# Простеёв
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Простеёв Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

# Простеёв
## Тарих

Беренче мәртәбә 1141 елда телгә алынган.

# Простеёв
## Рәсми сайт

* Рәсми веб-сәхифәсе
# Севишлер (Сома)

Севишлер (төр. Sevişler) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Сома илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Виглед

Виглед (чех. Výhled) — Чехиянең Кралове Градец крае Хвалковице районында урнашкан авыл.

# Виглед
## Географиясе

Мәйданы — 0,68 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Виглед
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Виглед
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Виглед
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 181 |
| 1880 | 151 |
| 1890 | 139 |
| 1900 | 146 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 116 |
| 1921 | 113 |
| 1930 | 129 |
| 1950 | 79 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 62 |
| 1970 | 42 |
| 1980 | 29 |
| 1991 | 20 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 27 |
| 2011 | 34 |
| 2021 | 37 |
# Леще (Свентокшиж воеводалыгы)

Леще — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Пиньчув гминасында урнашкан авыл.

# Леще (Свентокшиж воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Европа Шурасы

    Европа Берлеге Шурасы һәм Европа Берлеге Җитәкчеләре Шурасы белән бутамагыз.
Европа Шурасы (фр. Conseil de l'Europe, ингл. Council of Europe) — Европаның иң борынгы халыкара сәяси оешмасы. Аның төп максаты — азатлык, демократия, кеше хокукларын яклау һәм канунның өстенлеге принципларына нигезләнгән бердәм Европаны төзү.
Европа шурасының иң зур эшләре арасында Кеше хокукларын яклау һәм төп иреклелек турындагы Европа конвенциясен булдыру.
# Стебно (Крири)

Стебно (чех. Stebno) — Чехиянең Устецк крае Крири районында урнашкан авыл.

# Стебно (Крири)
## Географиясе

Мәйданы — 8,361 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Стебно (Крири)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Стебно (Крири)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Стебно (Крири)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 428 |
| 1880 | 442 |
| 1890 | 409 |
| 1900 | 390 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 430 |
| 1921 | 404 |
| 1930 | 438 |
| 1950 | 281 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 292 |
| 1970 | 239 |
| 1980 | 206 |
| 1991 | 149 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 143 |
| 2011 | 124 |
| 2021 | 139 |
# Ёсъвож

Ёсъвож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Есъю елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Ёсъвож
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300112103000076110
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007611
* Бассейн коды — 03.05.03.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Ле-Шатель

Ле-Шатель (фр. Le Châtel) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Сен-Жан-де-Морьен кантонына карый.

# Ле-Шатель
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,31 км².
# Карасу (Җарлы кушылдыгы)

Карасу — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Җарлы елгасының сул ярыннан 9 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.

# Карасу (Җарлы кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Иглинск гидротөененнән Орск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 12010000412112200003178
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112200317
* Бассейн коды — 12.01.00.004
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Вармо

Вармо — Италиянең Фриули-Венеция-Джулия төбәгендә урнашкан коммуна. Удине провинциясе составына керә.

# Вармо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 18 метр биеклектә урнашкан. Камино-аль-Тальяменто, Кодройпо, Rivignano Teor, Ронкис, Сан-Микеле-аль-Тальяменто, Бертиоло һәм Морсано-аль-Тальяменто коммуналары белән чиктәш.
# Черёмушка (Журавлиха кушылдыгы)

Черёмушка — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Самар өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Журавлиха елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Черёмушка (Журавлиха кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010001612112100009643
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100964
* Бассейн коды — 11.01.00.016
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Осада (Мазовия воеводалыгы)

Осада — Польшаның Мазовия воеводалыгы Гостынин (гмина) гминасында урнашкан авыл.

# Осада (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 216 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
216 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.

# 216 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:216 елда (б. э. к.) туганнар

# 216 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:216 елда (б. э. к.) вафатлар
# Ирек Акманов

Ирек Акманов (19 август 1933(1933-08-19) (91 яшь), Ырыскол, Зиянчура районы, БАССР, РСФСР, СССР) — тарихчы, тарих фәннәре докторы (1981), профессор (1985). 1962 елдан БДУда: 1981-1986 елларда тарих факультеты деканы, 1982-2005 елларда Ватан тарихы кафедрасы мөдире. Фәнни тикшеренеүләре XVI-XVIII гасырдагы Башкортстанның сәяси һәм социаль-икүтисади үсеше проблемнарына, башкорт күтәрелешләре тарихына багышланган. 300 гә якын фәнни хезмәт авторы.
# HD243492

HD243492 — Йөкче йолдызлыгында урнашкан A2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,72 ± 0,07 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Бюдлен

Бюдлен (фр. Budling) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Бюдлен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,73 км².
# Мозамбикта ислам

Мозамбикта ислам (порт. Islamismo em Moçambique, гарәп. الإسلام في موزمبيق‎) ― тарафдарлары саны буенча (христианлыктан соң) икенче урында торучы дин. Ил халкының (30,1 млн кеше, 2020 елга) 17,9 % ы ― мөселманнар. Мозамбик мөселманнарының күбесе сөнниләр. Ислам дине җәмгыяте, нигездә, төп мозамбиклылардан, шулай ук Көньяк Азия (Һиндстан һәм Пакистан) ватандашларыннан һәм аз санлы Төньяк Африка һәм Якын Көнчыгыш мөһаҗирләреннән тора.

# Мозамбикта ислам
## Тарих

Ислам Мозамбикта гарәп сәүдәгәрләре белән бергә VIII гасырда барлыкка килә. Ислам иң беренче Көнчыгыш Африка яр буенда сәүдә шәһәрләрендә таралыш алган. X гасырда Килва солтанлыгына(ингл.)татар. (957–1513) нигез салынганнан бирле, ислам Мозамбикның яр буе полосасының төп диненә әверелә. XV гасырга солтанлык үзенең хакимлеген кыйтга эчендә, Мономотапага(ингл.)татар. кадәр урнаштыра.
1505 елда Франсишку де Алмейда(ингл.)татар. җитәкчелегендә португалиялеләр отряды Килва солтанлыгын яулап ала. 1505 елда алар Софалада форт, 1508 елда Мозамбик утравында(ингл.)татар. ныгытма, 1530-елларда Замбези елгасы ярында Сена һәм Тета фортларын төзегәннәр. 1558 елда Сан-Себастьян фортына нигез салына, анда Һиндстанга баручы суднолар тукталган. 1572 елга кадәр Португалия Көнчыгыш Африкасы(ингл.)татар. территориясе белән Гоа губернаторы идарә иткән.
XVII гасыр урталарында Оман гарәпләре португалиялеләрне Һинд океанының көнбатыш өлешеннән кысрыклый башлый. Әл Сәид династиясе(ингл.)татар. идарә иткән чорда Мозамбик ярының төньяк өлеше Оман солтаны биләмәләренә кушыла. Яр буе шәһәрләре коллар белән сәүдә итүче гарәп сәүдәгәрләренең Африканың эчке төбәкләренә һөҗүме вакытында терәк пунктларга әверелә.
Башта Мозамбик мөселманнары суфичылык тарафдары булса, Оман хакимлеге чорында гыйбадияләрнең көчле йогынтысы астында кала. 1600-елларда Мономотапада ватандашлар сугышы башланып китә, аның барышында Торвадан барлык мөселман сәүдәгәрләре куып чыгарыла.
1752 елда Көнчыгыш Африкадагы Португалия биләмәләре рәсми рәвештә Мозамбик колониясе дип игълан ителә. Колония чорында Мозамбикта католиклык өстенлек итүче дингә әверелә. Колонизаторлар, мөселманнар азатлык таләп итүче хәрәкәт белән берләшмәсен өчен, дини төркемнәрне талаштыруга ирешә.

# Мозамбикта ислам
## Яңа заман

Португалиядә Канәфер инкыйлабы(ингл.)татар. буларак танылган хәрби түнтәрелештән соң, Мозамбик 1975 елның 25 июнендә бәйсезлек ала. Бәйсезлек алгач, ФРЕЛИМО(ингл.)татар. сул радикаль сәяси оешмасы илдә бердәнбер сәяси көчкә әверелә. ФРЕЛИМО марксистлары диннәргә дошманлык белән карый. Алар дини уку йортларын ябып, атеизм пропагандасын башлап җибәргән.
1989 елда Мозамбикта социалистик чор тәмамланганнан соң, мөселманнар үз диннәрен ирекле рәвештә тоту һәм яңа мәчетләр төзү мөмкинлегенә ия була. Шулай ук мөселман җәмәгатьчелеге вәкилләре парламентка сайлана.
Мозамбикта Күвәйттан финанслана торган Африка мөселман агентлыгы(ингл.)татар. әгъзалары актив эшли. Мозамбик Ислам хезмәттәшлеге оешмасының актив әгъзасы булып тора.
# Едиркөй (Сарай)

Едиркөй (төр. Edirköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Сарай илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Казе Пелицари (Тревизо)

Казе Пелицари — Италиянең Венеция төбәге Тревиньяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Пелицари (Тревизо)
## Географиясе

Казе Пелицари Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Пелицари (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Теслуй (коммуна, Долж)

Теслуй — Румыниянең Долж жудецында урнашкан коммуна.

# Теслуй (коммуна, Долж)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 59,65 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Теслуй, Кошерень, Финтинеле (Теслуй, Долж), Пряжба-де-Жос, Пряжба-де-Педуре, Церцел, Уриень һәм Виишоара-Мошнень авыллары урнашкан.
# Болуҗан (Зара)

Болуҗан (төр. Bolucan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Зара илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Винфолл (Төньяк Каролина)

Винфолл — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Винфолл (Төньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1887 елда нигезләнгән.

# Винфолл (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 5,935494 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 4 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Агбулаг (Шаһбуз)

Агбулаг (әзери. Ağbulaq) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Шанбуз районына караган авыл.
# Воевудки-Гурне

Воевудки-Гурне — Польшаның Мазовия воеводалыгы Беляны гминасында урнашкан авыл.

# Воевудки-Гурне
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Госдорф

Госдорф — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. Зюдостштайермарк һәм Мурэкк округы составына керә.

# Госдорф
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 234 метр биеклектә урнашкан. Санкт-Петер-ам-Оттерсбах коммуналары белән чиктәш.
# Кастек (авыл)

Кастек (каз. Қастек) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Кастек (авыл)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Борго Пипа (Равена)

Борго Пипа — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Червиа өязендә урнашкан торак пункт.

# Борго Пипа (Равена)
## Географиясе

Борго Пипа Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Борго Пипа (Равена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Окшешице

Окшешице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Журавина гминасында урнашкан авыл.

# Окшешице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Борувець (Слупецкий повяты)

Борувець — Польшаның Великопольское воеводалыгы Островите гминасында урнашкан авыл.

# Борувець (Слупецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.