yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Фрумоаса (Кылыраши)

Фрумоаса (рум. һәм молдав. Frumoasa ) — Молдова Республикасының Кылыраши районына караган авыл.
# Ранчо Нуево (Зиватанехо де Азуета)

Ранчо Нуево — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Сиуатанехо-де-Асуэта муниципалитеты составына керә.

# Ранчо Нуево (Зиватанехо де Азуета)
## Географиясе

Ранчо Нуево Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Ранчо Нуево (Зиватанехо де Азуета)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Ранчо Нуево (Зиватанехо де Азуета)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# IC 3628

IC 3628 — чикләрендә урнашкан йолдыз .

# IC 3628
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3628 буларак та сурәтләнә.
# Меричешть

Меричешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Фиртецешть (коммуна) коммунасына карый.

# Меричешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# 1693 ел

2 меңьеллык :
XV гасыр — XVI гасыр — XVII гасыр — XVIII гасыр — XIX гасыр :
Хронологик таблица :
{{Ел башка тәкъвимнәрдә|1693

# Туулар =

Шулай ук карагыз: Төркем:1693 елда туганнар

# Туулар =
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1693 елда вафатлар
# 555 ел (б. э. к.)

555 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) — V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 555 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:555 елда (б.э.к.) туганнар

# 555 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:555 елда (б.э.к) вафатлар
# Тафт (Калифорния)

Тафт — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.

# Тафт (Калифорния)
## Тарихы

Тафт шәһәре елда нигезләнгән.

# Тафт (Калифорния)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 39,532547 км², 39,142659 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 291 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Лунга (Ковасна)

Лунга — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан авыл. Тыргу-Секуйеск коммунасына карый.

# Лунга (Ковасна)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# C5orf15

C5orf15 (ингл. Chromosome 5 open reading frame 15) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Солтан (Кыйгы районы)

Солтан — Башкортстанның Кыйгы районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 242 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 452508, ГАТОБК коды — 80236835003.

# Солтан (Кыйгы районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Койка

Койка́ — татар милли ризыгы, шулай ук башка халыкларда да таралган.

# Койка
## Әзерләү ысулы

Койка әзерләү өчен җилем матдәсенә бай баш-аяк, ирен һәм колак ите алалар.
Терлек аякларын әйбәтләп өтәләр, тоякларын алып ташлыйлар. Аннары пычак белән кыра-кыра җылы суда яхшылап юалар. Аякларны 3—4 сәгать салкын суда тоталар да, яңадан җылы су белән яхшылап югач, кечкенә балта белән аркылыга-буйга чабалар. Ирен һәм колакларны да өтәргә, пычак белән кырып, яхшылап юарга кирәк.
Шуннан соң 1 кг иткә 2 л салкын су исәбеннән барысын бергә кастрюльгә салып, акрын гына кайнаталар, өстендәге күбеген һәм маен җыя торып, 6—8 сәгать пешерәләр. Пешеп җиткәндәрәк шулпага эре итеп турап коры табада кыздырган суган белән кишер, лавр яфрагы салалар.
Ит пешеп җиткәч һәм сөякләрдән җиңел аерыла башлагач, ит белән сөякләрне кастрюльдән алалар, шулпаны тишекле зур чүмеч яисә марля аша сөзәләр. Итне сөяктән аерып, вак кына турыйлар да, яңадан шулпага салып, тоз, борыч өстиләр һәм тагын 45 минут кайнаталар.
Әгәр шулпаның җилеме азрак булса, салкын суда җебеткән желатин салып, кайнатып алалар. Әзер шулпаны ите белән яхшылап болгаткач, махсус савытларга яисә тәлинкәләргә бүләләр һәм салкын урынга яисә суыткычка куялар.
Савытларга бүлгәнче вак кына турап сарымсак өстәсәң, койка тәмлерәк була. Койка янына керән яисә горчица куялар.
Орчык һәм балтыр сөякләреннән дә бик әйбәт койка әзерләргә мөмкин. Аны да югарыда әйтелгәнчә әзерлиләр, тик бераз желатин гына өстиләр. Андый койка майсыз һәм үтә күренмәле була.
1 кг терлек аягы, колак, ирен ите, тубык сөяге, 50 г кишер, 50 г башлы суган, тоз, борыч, лавр яфрагы, кирәгенчә сарымсак, 1 л суга (шулпага) 40 г желатин.

# Койка
## Тавык койкасы

Тавыкның башын кайнар суга салып 2—3 минут пешекләргә, йонын йолкып, корытканчы сөртергә, өтеп, каурый төпләрен, күзен алырга, томшыгын чабып ташларга кирәк. Аякларын да пешекләп, өтеп, тиресен салдыралар һәм тырнакларын кисәләр. Канатларын өтеп, каурый төпләрен алалар. Бүтәкәсен ярып чистарталар да эчке тышчасын кубаралар.
Чистартып бетергәч, барысын да яхшылап юалар һәм, салкын су белән кастрюльгә салып, 3 сәгать пешерәләр. 2 сәгать кайнаганнан соң тавык ите өстиләр. Пешереп җиткерү, савытларга салу һ. б. алда сөйләнгәнчә эшләнә, тик монда желатин өстәргә кирәк. Тавык койкасына лавр яфрагы салмыйлар.
1500—1800 г тавык башаягы, канатлары, муены, бүтәкәсе, 300 г тавык ите, 16—20 г желатин, 50 г кишер, 50 г башлы суган, тоз, борыч.
# Виторину-душ-Пиайнш

Виторину-душ-Пиайнш — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. Navió e Vitorino dos Piães муниципалитетына карый.

# Виторину-душ-Пиайнш
## Географиясе

Мәйданы — .
# Массак (Од)

Массак (фр. Massac) — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
# Бейкер (Невада)

Бейкер — Америка Кушма Штатларының Невада штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Бейкер (Невада)
## Географиясе

Бейкер халык санын алу урыны мәйданы — 2,348711 км², 2,348712 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 5312 Фут һәм 1619 метр биеклектә урнашкан.
# Деттинген-унтер-Тек

Деттинген-унтер-Тек (алман. Dettingen unter Teck) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Деттинген-унтер-Тек
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,13 км² (1991). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 352 метр биеклектә урнашкан.
# Ашагыкүме (Башкале)

Ашагыкүме (төр. Aşağıküme) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Башкале илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Хаҗымурат (Тараклы)

Хаҗымурат (төр. Hacımurat) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Тараклы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (5407) 1992 AX

(5407) 1992 AX (лат. 1992 AX) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5407) 1992 AX
## Тарихы

1992 елның 4 гыйнварында С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 AX» саналган.
# Брестов (Пряшив)

Брестов (словак. Brestov) — Словакиянең Прешов округында урнашкан авыл.

# Брестов (Пряшив)
## Тарихы

Авыл 1219 елда нигезләнгән.

# Брестов (Пряшив)
## Географиясе

Мәйданы — 10,37 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 290 метр биеклектә урнашкан.

# Брестов (Пряшив)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Гишов

Гишов — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Гишов
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 16,96 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 58 метр биеклектә урнашкан.
# Кобагыш (Башкортстан)

Кобагыш — Башкортстанның Учалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453745, ГАТОБК коды — 80253848008.

# Кобагыш (Башкортстан)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 377 кешенең яшәве мәгълүм.

# Кобагыш (Башкортстан)
## Авылда туган танылган шәхесләр

* Габдулла Солтанов - үзешчән җырчы, курайчы, Салават Юлаев премиясе (1992), БР халык артисты (1996).
# HD91008

HD91008 — Зур Җидегән йолдызлыгында урнашкан F2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,52 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# IC 2030

IC 2030 — Эридан йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 2030
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2030, ESO 550-4, PGC 14428, ESO-LV 550-0040, 2MASX J04050073-1916088, NPM1G -19.0173, 6dFGS gJ040500.7-191609 һәм LEDA 14428 буларак та сурәтләнә.
# FAM9B

FAM9B (ингл. Family with sequence similarity 9 member B һәм Family with sequence similarity 9, member B, isoform CRA_c) — X-хромосома аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# NGC 7084

NGC 7084 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7084
## Тарихы

Әлеге галактика 1825 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Воля-Мурована

һәм
Воля-Мурована — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Новины гминасында урнашкан авыл.

# Воля-Мурована
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бер-ан-От

Бер-ан-От (фр. Bœurs-en-Othe) — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
# Флориану (Пиауи)

Флориану — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.

# Флориану (Пиауи)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 3409,664 км².
# NGC 4342

NGC 4342 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4342
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# IC 4844

IC 4844 — Телескоп йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 4844
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4844, ESO 184-54, PGC 63056, ESO-LV 184-0540, 2MASX J19190260-5601377, IRAS F19149-5607, AGC 32454, 6dFGS gJ191902.6-560138, SGC 191455-5607.1, LEDA 63056 һәм Gaia DR2 6640352561577136768 буларак та сурәтләнә.
# Зеленево (Колобжезький повяты)

Зеленево — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Колобжег гминаcында урнашкан авыл.

# Зеленево (Колобжезький повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Аязкые (Ула)

Аязкые (төр. Ayazkıyı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ула илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (5289) Niemela

(5289) Niemela (лат. Niemela) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5289) Niemela
## Тарихы

1990 елның 28 маенда галимнәр тарафыннан Сан-Хуан обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 KG2» саналган.
# Мюр (Эндр)

Мюр (фр. фр. Murs) — Франциянең Эндр департаментында урнашкан коммуна.
# Ашваттһа

Һинд дине мифологиясе буенча, ашваттһа (Санскрит телендә:अश्वत्थ, IAST: aśvattha) (яки Ассатһа) ул Изге Инжир агачы, ул Һинд динендә изге агач һәм киң рәвештә Һинд диненә караган тектсларда очрый, ул Риг Ведаданың I.164.20 мантрасында 'пипал' (Ficus religiosa) буларак искә алына. Буддачылык текстларында агач Бодһи агачы дип атала, бу aгач астында Гаутама Будда медитациялгән һәм яткылыкка ирешкән. Ашваттһа ул Шива һәм Вишнуның исеме; Ади Шанкара буенча бу исем шва (иртәгә) һәм стһа (калган нәрсә) тамырларыннан алынган. Данстутида Ашваттһа Патшазадә исеменнән Атһарван (Пайюга бирелгән) бүләкләрен кабул итүчеләре булган; патшазадә Гриффит тарафыннан Диводаса белән идентификацияләнгән булган.
Начикетага күрсәтмәләр биргәндә Яма Радж мәңге Ашваттһа агачын тасвирлый, аның тамырлары өскә үсә һәм боткалары аска, ул саф мәңге Браһман, анда бөтен бу дөньялар урнашкан һәм аннан тыш бернәрсә дә юк (Катха Упанишада шигырь II.vi.1). Әмма Кришна безгә сөйләгәнчә Ашваттһа агачының башы да, ахыры да юк һәм стационарлыгы юк, аның тамырлары өстә һәм ботаклары аста, тамырларын Гуналар тукландыра һәм аның мәңге тамырлары кеше дөньясында гамәлләр формасында таралган һәм аларны кайту булмаган күк сыену урынына ирешү өчен көчле бәйле булмау коралы белән кисәргә кирәк (Бхагавад Гита Бүлек XV 1-4 шигырьләре). Баштагысында өйрәнелгәнчә Ашваттһа агачы Брахман белән идентик чын нәрсә һәм шулай итеп аны кисеп булмый; соңгысында әйтелгәнчә Ашваттһа агачын чын булмаган мәхлукат итеп карарга мөмкин һәм аның булуын кисәргә кирәк. Пураналарда, мәсьәлән, Падма Пуранада һәм Сканда Пуранада Ашваттһа (Пипал) агачына ихтирам күрсәтеп якын килү һәм табынудан бик күп алкышлар санап үтелә.
Бодхи агачы белән бәйләнештә искә алынган беренче тарихи шәхес булып Богһайяда Ашока тора, аның Буддачылык исеме Пийядаси булган. Һинду корбан утында кулланылган ут таякчыкларында, мәсьәлән, агниһотрада шулай ук ашватһа агачының кипкән тукымасы бар.
# Амангелде (Алга районы)

Амангелде (каз. Амангелді) — Казакъстанның Актүбә өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Амангелде (Алга районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Казон (Верона)

Казон — Италиянең Венеция төбәге Ронко-алл'Адидже өязендә урнашкан торак пункт.

# Казон (Верона)
## Географиясе

Казон Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казон (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бускүл

Бускүл (рус. Бускульский) — Чиләбе өлкәсенең Чесма районы составына керүче авыл.

# Бускүл
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Бускүл
## Сәгать поясы

Бускүл Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Бускүл
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (63%), украиннар (11%), казахлар (19%).
# Педрегал де Мартинез (Ромита)

Педрегал де Мартинез — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ромита муниципалитеты составына керә.

# Педрегал де Мартинез (Ромита)
## Географиясе

Педрегал де Мартинез Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Педрегал де Мартинез (Ромита)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Педрегал де Мартинез (Ромита)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# SRI

SRI (ингл. Sorcin) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Зур Бобровка (елга)

Зур Бобровка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.

# Зур Бобровка (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010800112115200030089
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203008
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Парначано (Перуҗа)

Парначано — Италиянең Умбрия төбәге Сан-Джустино өязендә урнашкан торак пункт.

# Парначано (Перуҗа)
## Географиясе

Парначано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Парначано (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# HD98946

HD98946 — Зур Җидегән йолдызлыгында урнашкан A . M: спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,23 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Вацлав Богуцки

Вацлав Богуцки (1884, Буракув, Варшава губернасы, Рәсәй империясе—19 декабрь 1937, Мәскәү, ССРБ) — инкыйлабчы, беларус һәм поляк җәмәгать эшлеклесе, Беренче бөтендөнья сугышында катнашучы. Минск гадәттән тыш комиссиясе рәисе (1919-1920), Беларус КФ ҮК җаваплы сәрәтибе (1922-1924), БССР халык комиссарлары шурасы рәисе урынбасары (1922-1924), Польша коммунистик фиркасе ҮК әгъзасы (1925-1930), ССРБ элемтә эшчеләре берлеге ҮК рәисе (1929-?), Коминтерн башкарма комитеты Скандинавия секциясе рәисе (?-1936). ССРБ ҮБК әгъзасы.
# Чульча

Чульча — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулышман елгасының уң ярыннан 47 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 72 км.

# Чульча
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Телец күле су бассейны. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100112115100002088
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100208
* Бассейн коды — 13.01.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# TUSC1

TUSC1 (ингл. Tumor suppressor candidate 1) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Мангеттен-Бич (Миннесота)

Мангеттен-Бич — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Мангеттен-Бич (Миннесота)
## Тарихы

Мангеттен-Бич шәһәре елда нигезләнгән.

# Мангеттен-Бич (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 3,952693 км², 4,636079 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 387 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (5469) 1988 BK4

(5469) 1988 BK4 (лат. 1988 BK4) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5469) 1988 BK4
## Тарихы

1988 елның 21 гыйнварында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 BK4» саналган.
# (18701) 1998 HB57

(18701) 1998 HB57 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18701) 1998 HB57
## Тарихы

1998 елның 21 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HB57» саналган.
# 132 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) — I гасыр :
Хронологик таблица :
132 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.

# 132 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:132 елда (б. э. к.) туганнар

# 132 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:132 елда (б. э. к.) вафатлар
# Фрумосу (Нямц)

Фрумосу — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. Фаркаша (коммуна) коммунасына карый.

# Фрумосу (Нямц)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 548 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Порудзе

Порудзе — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Садове гминасында урнашкан авыл.

# Порудзе
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# IC 651

IC 651 — Секстант йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика низкой поверхностной яркости .

# IC 651
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 651, IRAS 10484-0153, 2MASX J10505844-0209011, IRAS F10484-0152, MCG+00-28-020, GSC 04914-00626, PGC 32517, UGC 5956, Z 10-35, 6dFGS gJ105058.4-020901, SDSS J105058.41-020901.3, Z 1048.5-0152, UZC J105058.3-020901, PSCz Q10484-0153, HIPASS J1050-02 һәм LEDA 32517 буларак та сурәтләнә.
# Нова-Рамада

Нова-Рамада — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Нова-Рамада
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 254,909 км².
# Вале Купа (Терамо)

Вале Купа — Италиянең Абруцци төбәге Монторио-аль-Вомано өязендә урнашкан торак пункт.

# Вале Купа (Терамо)
## Географиясе

Вале Купа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Вале Купа (Терамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# ARID1A

ARID1A (ингл. AT-rich interaction domain 1A) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# ZBED5

ZBED5 (ингл. Zinc finger BED-type containing 5 һәм Zinc finger BED domain-containing protein 5) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.