yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Валерий Крюгер

Валери Крүгер (рус. Валерий Августович Крюгер, 2 гыйнвар 1890(1890-01-02), Үскәмән, Симәй өлкәсе, Россия империясе — 25 март 1958(1958-03-25) (68 яшь), Пермь, РСФСР, СССР) — ботаник, геоботаник, Пермь дәүләт университетының ботаника кафедрасы мөдире (1934-1957).
# Рейчел (Көнбатыш Виргиния)

Рейчел — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Рейчел (Көнбатыш Виргиния)
## Географиясе

Рейчел халык санын алу урыны мәйданы — 0,89424 км², 0,894241 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 958 Фут һәм 292 метр биеклектә урнашкан.
# Чыңгыз Айтматов. Повестьлар

Чыңгыз Айтматов. Повестьлар - 1965 елда Татарстан китап нәшриятында басылган китап. Китапның тиражы - 15000 д.

# Чыңгыз Айтматов. Повестьлар
## Эчтәлек

* Беренче мөгаллим. Әмирхан Еники тәрҗемәсе
* Анам кыры. Яхъя Халитов тәрҗемәсе
* Җәмилә. Миркасыйм Госманов тәрҗемәсе
* Кызыл яулыклы гүзәлкәй генәм. Хәсән Сарьян тәрҗемәсе
# (2238) Стешенко

(2238) Стешенко (лат. Steshenko) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2238) Стешенко
## Тарихы

1972 елның 11 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1972 RQ1» саналган.
# Бержерак (округ)

Бержерак — Франциядәге округ (фр. Arrondissement). Дордонь департаментына карый.

# Бержерак (округ)
## Географиясе

Мәйданы — 2182 км². Округ 14 кантоннан тора, алар үз чиратында 159 коммунага бүленгән.
# Эжмериш

Эжмериш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Вила-Нова-ди-Фамаликан муниципалитетына карый.

# Эжмериш
## Географиясе

Мәйданы — .
# Эль Эспехо де Гваричо, Ла Преса (Саламанка)

Эль Эспехо де Гваричо, Ла Преса — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Саламанка муниципалитеты составына керә.

# Эль Эспехо де Гваричо, Ла Преса (Саламанка)
## Географиясе

Эль Эспехо де Гваричо, Ла Преса Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Эспехо де Гваричо, Ла Преса (Саламанка)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Эспехо де Гваричо, Ла Преса (Саламанка)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Оуквуд (Техас)

Оуквуд — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Оуквуд (Техас)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Оуквуд (Техас)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,928647 км², 2,928646 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 85 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# MORN2

MORN2 (ингл. MORN repeat containing 2) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ставпы (Жабинкавский районы)

Ставпы (белар. Стаўпы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Жабинскавский районында урнашкан авыл.

# Ставпы (Жабинкавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Ван-о-Бак

Ван-о-Бак (фр. Wasnes-au-Bac) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Денен кантонына карый.
# Дорнштадт

Дорнштадт (алман. Dornstadt) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Дорнштадт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 59,24 км² (1984). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 600 метр һәм 594 метр биеклектә урнашкан.
# Усаковка

Усаковка (каз. Усаковка) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Усаковка
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Яшәү

Яшәү (шулай ук барлык, хәят, искечә вөҗүд) — дөньяны безнең тойгылар нигезендә танып белүебез, әмма ул алардан башка да саклана ала. Шулай ук, дөньяда булган бар әйберләр дип тә атап була.
Аеруча зур урынны кешенең яшәве, кешенең яшәеше - экзистенция - алып тора. Экзистенция — ул кеше яшәвенең уникальлеге. Ул экзистенциаль фәлсәфәчеләр (Киркегор, Ясперс, Хайдеггер, Сартр, Марсель, Камю һ.б.) тарафыннан өйрәнелгән.
# Гохор (коммуна)

Гохор — Румыниянең Галац жудецында урнашкан коммуна.

# Гохор (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 51,97 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 111 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Гохор, Гара-Берхеч, Иряска, Нертешть һәм Пошта авыллары урнашкан.
# Яловка (Чэрыкавский районы)

Яловка (белар. Ялоўка) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чэрыкавский районында урнашкан авыл.

# Яловка (Чэрыкавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Даменти-Нарвоти

Даменти-Нарвоти — Польшаның Мазовия воеводалыгы Соньск гминасында урнашкан авыл.

# Даменти-Нарвоти
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Үчпынар (Терҗан)

Үчпынар (төр. Üçpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Терҗан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Брениця (Польша)

Брениця — Польшаның Лодзь воеводалыгы Любохня гминаcында урнашкан авыл.

# Брениця (Польша)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Векия Провинчале (Бреша)

Векия Провинчале — Италиянең Ломбардия төбәге Тосколано-Мадерно өязендә урнашкан торак пункт.

# Векия Провинчале (Бреша)
## Географиясе

Векия Провинчале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Векия Провинчале (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Казандере (Тортум)

Казандере (төр. Kazandere) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Тортум илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бока Фоса (Венеция)

Бока Фоса — Италиянең Венеция төбәге Торре-ди-Мосто өязендә урнашкан торак пункт.

# Бока Фоса (Венеция)
## Географиясе

Бока Фоса Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Бока Фоса (Венеция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пойраҗык (Дурсунбей)

Пойраҗык (төр. Poyracık) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Дурсунбей илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Румияно (Кунео)

Румияно — Италиянең Пьемонт төбәге Кьюза-ди-Пезио өязендә урнашкан торак пункт.

# Румияно (Кунео)
## Географиясе

Румияно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Румияно (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сен-Мартен-ле-Не

Сен-Мартен-ле-Не (фр. Saint-Martin-le-Nœud) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Әлшан

Әлшан (каз. Әлшан) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Әлшан
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Пизиньяно (Равена)

Пизиньяно — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Червиа өязендә урнашкан торак пункт.

# Пизиньяно (Равена)
## Географиясе

Пизиньяно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пизиньяно (Равена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Коорди

Коорди (эст. Koordi) — Эстониянең Ярвамаа өязендә урнашкан авыл.
# Яскевичы (Гродзенский районы)

Яскевичы (белар. Яскевічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.

# Яскевичы (Гродзенский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Эрель

Эрель — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Эрель
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 33,84 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 16 метр һәм 23 метр биеклектә урнашкан.
# Лара (Монсан)

һәм
Лара — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. Монсан муниципалитетына карый.

# Лара (Монсан)
## Географиясе

Мәйданы — 5,33 км².
# Модрополе

Модрополе — Польшаның Любуш воеводалыгы Дрезденко гминасында урнашкан авыл.

# Модрополе
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Старогилево

Старогилево — Башкортстанның Благовещен районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453447, ГАТОБК коды — 80215825010.

# Старогилево
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 9 кешенең яшәве мәгълүм.
# Мечйи До

Мечйи До (серб. Мечји До) — Сербиянең Ниш округы Сврлиг җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Мечйи До
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 477 метр биеклектә урнашкан.

# Мечйи До
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Имамлар (Җаник)

Имамлар (төр. İmamlar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Җаник илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Тоуров

Тоуров (чех. Tourov) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Баворов районында урнашкан авыл.

# Тоуров
## Географиясе

Мәйданы — 3,448 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 482 метр биеклектә урнашкан.

# Тоуров
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Тоуров
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Тоуров
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 143 |
| 1880 | 152 |
| 1890 | 140 |
| 1900 | 125 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 135 |
| 1921 | 114 |
| 1930 | 102 |
| 1950 | 59 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 70 |
| 1970 | 54 |
| 1980 | 36 |
| 1991 | 35 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 24 |
| 2011 | 15 |
| 2021 | 41 |
# Гатедо (Комо)

Гатедо — Италиянең Ломбардия төбәге Каруго өязендә урнашкан торак пункт.

# Гатедо (Комо)
## Географиясе

Гатедо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Гатедо (Комо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ломен (Миссури)

Ломен — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Ломен (Миссури)
## Тарихы

Ломен шәһәре елда нигезләнгән.

# Ломен (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,933062 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 204 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Санкт-Антон-им-Монтафон

Санкт-Антон-им-Монтафон — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. Блуденц округы составына керә.

# Санкт-Антон-им-Монтафон
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 651 метр биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
# Аллеган (округ, Мичиган)

Аллеган — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Аллеган шәһәре.

# Аллеган (округ, Мичиган)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1831 елда оештырыла.

# Аллеган (округ, Мичиган)
## Халкы

2019 елда халык саны 113 847 кеше тәшкил иткән.

# Аллеган (округ, Мичиган)
## Территориясе

Округ мәйданы 2137 км² тәшкил итә.
# Велень (Горж)

Велень — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. Плопшору (коммуна) коммунасына карый.

# Велень (Горж)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Ибарет

Ибарет (фр. Hibarette) — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Берге (Альтмарк)

Берге (алман. Berge) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Берге (Альтмарк)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 28,12 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 45 метр биеклектә урнашкан.
# Мала-Липка

Мала-Липка — Польшаның Великопольское воеводалыгы Новы-Томысль гминасында урнашкан авыл.

# Мала-Липка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Яблонь-Сливово

Яблонь-Сливово — Польшаның Подлясье воеводалыгы Нове-Пекуты гминасында урнашкан авыл.

# Яблонь-Сливово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Старынки 1

Старынки 1 (белар. Старынкі 1) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.

# Старынки 1
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Бруно (Кунео)

Бруно — Италиянең Пьемонт төбәге Баньоло-Пьемонте өязендә урнашкан торак пункт.

# Бруно (Кунео)
## Географиясе

Бруно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Бруно (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сентки

Сентки — Польшаның Люблин воеводалыгы Улян-Маёрат гминаcында урнашкан авыл.

# Сентки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Альмерак

Альмерак (фр. Almayrac) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.

# Альмерак
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,97 км².
# Игнатиево

Игнатиево — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. Аксаково җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Игнатиево
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 77 метр биеклектә урнашкан.
# Польхам

Польхам — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Грискирхен округы составына керә.

# Польхам
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 380 метр биеклектә урнашкан. Михельнбах, Санкт-Томас (Югары Австрия), Санкт-Мариенкирхен-ан-дер-Пользенц, Бад-Шаллербах, Шлюсльберг, Грискирхен һәм Толлет коммуналары белән чиктәш.
# Тлаискуак (Мартир де Куилапан)

Тлаискуак — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Мартир-де-Куилапан муниципалитеты составына керә.

# Тлаискуак (Мартир де Куилапан)
## Географиясе

Тлаискуак Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Тлаискуак (Мартир де Куилапан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Тлаискуак (Мартир де Куилапан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Фатих Кәрим музее (Ает)

Фатих Кәрими музее белән бутамагыз
* Мәдәният порталы
Фатих Кәрим музее — БР Бишбүләк районы Ает авылында урнашкан муниципаль мәдәният учреждениесе (музей). 1971 елдан — халык музее, 2006 елдан — муниципаль музей. Бөек Ватан сугышында һәлак булган татар шагыйре Фатих Кәримнең (Фатих Әхмәтвали улы Кәримов, 1909—1945) тормышы һәм иҗаты белән таныштыра.

# Фатих Кәрим музее (Ает)
## Тарих

Музей 1971 елның 19 июнендә, Бөек Ватан сугышы башлануга 30 ел тулу уңаеннан ачыла. Музейга нигез салучы — Ает урта мәктәбенең татар теле укытучысы Хәтирә Сәмигулла кызы Гыйззәтуллина. Музейны ачу тантанасында шагыйрьнең кызы Ләйлә Кәримова (Казан), танылган шагыйрь һәм драматург Әнгам Атнабаев һ. б. Уфа, Казан язучылары катнаша.
1999 елда Фатих Кәримнең тууына 90 ел тулуга музейның яңа кирпеч бинасы төзелә. ТР президенты М. Ш. Шәймиев музейга келәм бүләк итә.
2007 елда музей бинасы янәшәсендә Фатих Кәримнең бюсты куела. Авторы — БР атказанган рәссамы, БР С. Юлаев исемендәге премиясе лауреаты Хәниф Мирзаһит улы Хәбибрахманов.
2019 елның маенда ТР премьер-министры урынбасары Васил Шәйхразыев музейны ремонтлау һәм киңәйтү мәсьәләсе буенча киңәшмә уздыра.

# Фатих Кәрим музее (Ает)
## Музей мөдирләре

* 1971 Рәзимә Зәйнулла кызы Сәмигуллина
* 1972—1992 Сәймә Тимергали кызы Хәйруллина
* 1995—2004 Рәшидә Камил кызы Латыйпова
* 1992—1995, 2004—х. в. Рәйсә Камил кызы Хафизова, 2016 елда БР Башлыгы гранты иясе.

# Фатих Кәрим музее (Ает)
## Экспозицияләр

Музей экспозициясен БР милли музее рәссамнары бригадасы эшләгән. Музейның гомуми мәйданы 62.4 кв.м, экспозиция мәйданы – 43.6 кв.м. Экспонатлар 500 дән арткан.
Музейга экспонат итеп Фатих Кәрим хатларының төп нөсхәләре, фотосурәтләре, кулъязмалары, шәхси әйберләре (күлмәге, галстугы, кара савыты), сирәк китаплары тапшырылган.
2011 елда музейда Аетның күренекле кешеләренә, Фатих Кәрим премиясе лауреатларына, 2012 елда Илдар Гыймаевка (район башлыгы булып эшләгән) багышланган махсус экспозицияләр булдырыла.
Шагыйрьнең бертуган абыйсы, шагыйрь Ярлы Кәрим (Габдулла Әхмәтвали улы Кәримов, 1901—1937) турында материаллар тупланган. Музейда экскурсия вакытында аның сүзләренә язылган «Назлы гөлкәем» җыры яңгыратыла.

# Фатих Кәрим музее (Ает)
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

2018 ел — Музей «БР иң яхшы муниципаль мәдәният учреждениесе» дип таныла һәм БР Башлыгы грантына лаек була.
# Россия Федерациясе хөкүмәте рәисләре

Россия Федерациясе Хөкүмәте рәисе яки Россия премьер-министры — Россия Федерациясе Хөкүмәте башлыгы. Ул аның эшен җитәкли, төп максатларын билгели.

# Россия Федерациясе хөкүмәте рәисләре
## Россия Федерациясе Хөкүмәте рәисләре

* Борис Ельцин (6 ноябрь 1991 — 15 июнь 1992)
* Егор Гайдар (15 июнь — 14 декабрь 1992), в. ү.
* Виктор Черномырдин (14 декабрь 1992 — 23 март 1998)
* Сергей Кириенко (24 апрель — 23 август 1998); 23 марттан — в. ү.
* Виктор Черномырдин (23 август — 11 сентябрь 1998)
* Евгений Примаков (11 сентябрь 1998 — 12 май 1999)
* Сергей Степашин (19 май — 9 август 1999), в. ү.
* Владимир Путин (16 август 1999 — 7 май 2000)
* Михаил Касьянов (17 май 2000 — 24 февраль 2004) в. ү.
* Виктор Христенко (24 февраль — 5 март 2004)
* Михаил Фрадков (5 март 2004 — 14 сентябрь 2007)
* Виктор Зубков (14 сентябрь 2007 — 7 май 2008)
* Владимир Путин (8 май 2008 — 7 май 2012)
* Дмитрий Медведев (8 май 2012 — 16 гыйнвар 2020)
* Михаил Мишустин (16 гыйнвар 2020 —)
# Кырнавар

Кырнавар (рус. Карновар) — Пенза өлкәсенең Неверкин районына керүче татар авылы. Риваять буенча чуашлар тарафыннан нигезләнгән. Авыл атамасы "харенвар" - чуашча кипкән чокыр дигәнне аңлата.
2004 елда авылда 236 хуҗалыкта 818 кеше яшәгән.
2011 елда Кырнавар урта мәктәбендә 128 бала укыган.

# Кырнавар
## Танылган шәхесләр

* Мөдәрис Мостафин, Советлар Берлеге каһарманы.
* Азат Вергазов, татар язучысы.
# Чамели

Чамели (төр. Çameli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесенең Денизли иленә караган бер илчедер.

# Чамели
## Географиясе

Илче мәйданы — 708,05 км².
# Страдзев (Пйотрковский повяты)

Страдзев — Польшаның Лодзь воеводалыгы Воля-Кшиштопорска гминаcында урнашкан авыл.

# Страдзев (Пйотрковский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сроцко-Велике

Сроцко-Велике — Польшаның Великопольское воеводалыгы Чемпинь гминасында урнашкан авыл.

# Сроцко-Велике
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Просвет (Зәй районы)

Просвет (рус. Просвет) — Татарстан АССР Зәй районы Александр Бистәсе авыл советына караган, 1986 елда юкка чыккан торак пункт (авыл).

# Просвет (Зәй районы)
## География

Авыл Урман Зәе (Ирнә) елгасының уң ярында, Александр Бистәсе авылыннан 1,5 км аскарак, Зәй тимер юл станциясеннән 15 км ераклыкта урнашкан булган. Координаталары: киңлек 55.204256, озынлык 52.086225.
Почта индексы — 423503.

# Просвет (Зәй районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11.1 °C | -5.8 °C | 4.3 °C | 13.3 °C | 18.6 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 12 °C | 4.2 °C | -5.1 °C | -10.5 °C | 3.9 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

# Просвет (Зәй районы)
## Демография

Төп халык — руслар.

# Просвет (Зәй районы)
## Тарих

Яңа торак пункт 1920-еллар башында Александр Бистәсе авылыннан аерылып чыгып, үз җирләренә якынрак урнашкан крестьяннар тарафыннан нигезләнгән. Авылның атамасы «Просвет» «якты киләчәк»не аңлаткан.
Күмәк хуҗалыклар төзелә башлагач, авылда 1930 елда «III пятилетка» (3нче бишьеллык) авыл хуҗалыгы артеле (колхоз) оештырыла. Артельгә 356 га сөрүлек җирләр һәм Урман Зәе үзәненнән болыннар бүленеп бирелә.
Бөек Ватан сугышы фронтларына (1941—1945 еллар) авылдан киткән 4 кеше әйләнеп кайтмаган (һәлак булган яки хәбәрсез югалган).
1930 елдан авыл Акташ районына, 1948 елдан Зәй районына, 1963 елдан Чаллы районына, 1986 елдан Зәй районына караган.
1950 елда, колхозларны эреләндерүнең беренче дулкынында, «III пятилетка» (Просвет) белән «II пятилетка» (Киселевка) бер эреләндерелгән колхозга — «II пятилетка»га берләшә.
1952 елгың 1 гыйнварына авылда 19 хуҗалык булып, 77 кеше яши, төп халкы — руслар.
1958 елның апрелендә «II пятилетка» «Кызыл партизан» колхозына кушыла.
1970 елда «Кызыл партизан» колхозы шул ук исемдәге совхоз итеп үзгәртеп корыла (беренче директор – А. С. Рагузин). Мөстәкыйль хуҗалык итү мөмкинлеге калмагач, авыл халкы тарала башлый. Бер өлеше кире совхозның үзәк усадьбасы булган Александр Бистәсенә әйләнеп кайта, бер өлеше якындагы шәһәрләргә, шул исәптән Зәй шәһәренә күчеп китә.
1986 елда авыл яшәүдән туктый.
# Вальер (Об)

Вальер (фр. Vallières) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Рисе кантонына карый.
# Сан Бартоломео (Бреша)

Сан Бартоломео — Италиянең Ломбардия төбәге Сало (Италия) өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Бартоломео (Бреша)
## Географиясе

Сан Бартоломео Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Сан Бартоломео (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.