yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Евгений Журавлев

Евгени Журавлөв (Евгени Филипп улы Журавлөв, 15 октябрь 1910(1910-10-15), Ижау, Сарапул өязе, Нократ губернасы, Россия империясе — 8 февраль 1984(1984-02-08) (73 яшь), Уфа, РСФСР, СССР) — СССР химигы, химия фәннәре докторы (1964), профессор (1965), Пермь, Воронеж политехника һәм Башкорт университетларында нәорганик химия кафедрасы мөдире.
# Каса дел Лобо (Сан Мигел де Альенде)

Каса дел Лобо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Мигель-де-Альенде муниципалитеты составына керә.

# Каса дел Лобо (Сан Мигел де Альенде)
## Географиясе

Каса дел Лобо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Каса дел Лобо (Сан Мигел де Альенде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Каса дел Лобо (Сан Мигел де Альенде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Лугавцы (Верхнядзвинский районы)

Лугавцы (белар. Лугаўцы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.

# Лугавцы (Верхнядзвинский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Ратзвиллер

Ратзвиллер (фр. Ratzwiller) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Ратзвиллер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,72 км².
# Гөзайдын (Кемалие)

Гөзайдын (төр. Gözaydın) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Кемалие илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Лос Поситос (Мануел Добладо)

Лос Поситос — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мануэль-Добладо муниципалитеты составына керә.

# Лос Поситос (Мануел Добладо)
## Географиясе

Лос Поситос Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Лос Поситос (Мануел Добладо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лос Поситос (Мануел Добладо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Мйодниця

Мйодниця — Польшаның Любуш воеводалыгы Жагань гминасында урнашкан авыл.

# Мйодниця
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Нель-ла-Валле

Нель-ла-Валле (фр. Nesles-la-Vallée) — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
# NGC 1615

NGC 1615 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1615
## Тарихы

Әлеге галактика 1878 елда Франция астрономы Эдуард Стефан тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 80.01 см (31.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Тайлертаун (Миссисипи)

Тайлертаун — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Тайлертаун (Миссисипи)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Тайлертаун (Миссисипи)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 8,508124 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 90 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Дубовець (Словакия)

Дубовець (словак. Dubovec) — Словакиянең Римавска-Собота округында урнашкан авыл.

# Дубовець (Словакия)
## Тарихы

Авыл 1260 елда нигезләнгән.

# Дубовець (Словакия)
## Географиясе

Мәйданы — 9,2 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 171 метр биеклектә урнашкан.

# Дубовець (Словакия)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Гейлдон (Нью-Джерси)

Гейлдон — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гейлдон (Нью-Джерси)
## Тарихы

Огачи шәһәре 21 май 1908 елда нигезләнгән.

# Гейлдон (Нью-Джерси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 3,14856 км², 2,993067 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 223 Фут биеклектә урнашкан.
# 867 ел (б. э. к.)

867 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр IX гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
XI гасыр (б. э. к.) — X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 867 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:867 елда (б.э.к.) туганнар

# 867 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:867 елда (б.э.к) вафатлар
# (821) Фанни

(821) Фанни (лат. Fanny) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (821) Фанни
## Тарихы

1916 елның 31 мартында Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1916 ZC» саналган.
# Гранҗоти (Торино)

Гранҗоти — Италиянең Пьемонт төбәге Казелле-Торинезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Гранҗоти (Торино)
## Географиясе

Гранҗоти Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Гранҗоти (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Щурчиха

Щурчиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ак Холуница елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Щурчиха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300212111100032270
* Һидрологик өйрәнү (ҺӨ) буенча коды — 111103227
* Бассейн коды — 10.01.03.002
* ҺӨ буенча саны — 11
* ҺӨ буенча чыгарылышы — 1
# Бокшица

Бокшица — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. Хереклян (коммуна) коммунасына карый.

# Бокшица
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 221 метр биеклектә урнашкан.
# Каршыяка (Дефне)

Каршыяка (төр. Karşıyaka) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Дефне илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кылчыклы балыклар

* Балыклар порталы
* Зоология порталы
Кылчыклы балыклар (лат. Osteichthyes) — парлы йөзгечләре булган балыклар сыйныфы. Аларның скелеты тулаем яки өлешчә кылчыкка әйләнгән.
Кылчыклы балыкларның тәңкәләре ганоид тибында.
# Загуззе (Ушацкий районы)

Загуззе (белар. Загуззе) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.

# Загуззе (Ушацкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# NGC 2064

NGC 2064 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2064
## Тарихы

Әлеге галактика 1864 елда Алмания астрономы Генрих Луи д’Арре тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Пюль-Кы (Худосей кушылдыгы)

Пюль-Кы — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Худосей елгасының сул ярыннан 242 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 77 км.

# Пюль-Кы (Худосей кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000112115300068919
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306891
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Илдус (Арча районы)

Илдус — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.
Халык саны — 54 тирәсендә. Почта индексы — 422036.

# Илдус (Арча районы)
## Тарих

1920-елларда нигезләнгән.

# Илдус (Арча районы)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Илдус (Арча районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11.1 °C | -5.9 °C | 3.8 °C | 12.5 °C | 17.8 °C | 19.9 °C | 17.1 °C | 11.5 °C | 3.8 °C | -5.3 °C | -10.4 °C | 3.5 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
# Һапытлы (Исмаеллы)

Һапытлы (әзери. Hapıtlı) — Әзербайҗанның Исмаеллы районына караган авыл.
# Женши

Женши (фр. Ginchy) — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
# Көньяк

Көньяк — дөньяның дүрт якларының берсе. Төньяк ярымшарында астрономик төш вакытында Кояш көньякта була.
# Вайсандт-Гёльцау

Вайсандт-Гёльцау (алман. Weißandt-Gölzau) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Вайсандт-Гёльцау
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,51 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 79 метр биеклектә урнашкан.
# Мускул системасы

Терәк-хәрәкәт аппаратының иң актив өлеше — мускуллар тукымасы. Аларны ике төргә — аркылы-буйлы һәм шома мускулларга аералар.
Безнең барлык хәрәкәтләребез өчен беренче типтагы мускуллар җаваплы. Шома мускуллар эчке органнарның стенкаларын (артерияләр, веналар, ашказаны-эчәк тракты һ.б.) каплап торалар. Бу мускуллар кеше бое­ рыкларына буйсынмыйча, үзирекле кыскара. Хәтта чәч суганчасының да бик кечкенә мускулы бар. Мөгаен, халык арасында «чәчләр үрә торды» дигән әйтем булу очраклы түгелдер. Мускул тукымаларының үзенчәлекле тагын бер төре — миокард. Аннан йөрәк мускулы ясалган.
Кеше организмында аркылы-буйлы мускуллар 600 гә якын. Хатын-кыз гәүдәсенең 28-35 % ы бу мускуллардан тора, ә ирләрнеке — 40-45 % ка кадәр. Яңа туган балаларның мускул тукымасы 20 % кына тәшкил итә.
Мускулларның кыскара һәм йомшарып озыная торган үзенә бертөрле үзенчәлеге бар. Мидән нервлар буенча боерык алгач, мускуллар кыскара, ә аннары үз хәленә кайта. Мускулларның баш-башлары күбесенчә скелетның төрле сөякләренә береккән була. Шуңа күрә дә мускуллар кыскарган вакытта алар береккән сөякләрнең торышы үзгәрә—хәрәкәт барлыкка килә. Шулай итеп мускуллар ярдәмендә аяк, кул, бармаклар бөгелә яисә турая.
Бер генә адым атлау өчен дә ике дистәдән дә ким булмаган мускулларның эшләве кирәк. Гадәттә мускулларның берәүләре кыскарганда, икенчеләре йомшарырга тиеш. Мәсәлән, башны сулга бора торган мускуллар кыскарганда, аны уңга бора торган мускуллар йомшарырга тиеш. Болар барысы да билгеле бер тәртиптә эшләнә. Бәхеткә каршы, организмның барлык гадәти хәрәкәтләре, уйлап тормыйча, үзеннән-үзе ясала торган итеп төзелгән.
Кеше үзен чагыштыргысыз катлаулы хәрәкәтләрне автомат рәвештә башкарырга күнектерергә мөмкин. Моны музыкантлар, цирк артистлары, машина йөртүчеләр мисалында күрергә була.
Мускуллар 45-50 яшьләргә кадәр бер дәрәҗәдәрәк калып, 30 яшь тирәсендә максимум көчкә ия булалар. Бу вакытта аларның аркылы кисем мәйданы иң зур күләмдә була һәм кан белән бик яхшы тәэмин ителә, шулай > ук нерв аппараты да шул чакта яхшы үсеш ала. Аннан мускуллар көч­ сезләнә башлый, бигрәк тә бу 70 яшьтән соң сизелә. Бу сәбәптән күп кенә картларның корсагы асылынып төшә, аркалары бөкрәеп чыга. Кешеләргә хәрәкәт шатлыгы китерә торган механизм ышынычлы һәм нык система, - әмма шулай булса да ярдәмгә һәм игътибарга мохтаҗ. Физик активлык, дөрес туклану, сәламәт тормыш рәвеше — терәк-хәрәкәт аппараты озак хезмәт итсен һәм яхшы эшләсен өчен төп нигез.
Шунысын да искәртергә кирәк: физкультура һәм спорт белән шөгыльләнү кешеләргә җитез, көчле, чыдам булырга да ярдәм итә.
# Ширинчавуш (Бандырма)

Ширинчавуш (төр. Şirinçavuş) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бандырма илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Угурова (Огузэли)

Угурова (төр. Uğurova) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Огузэли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Касары (Ушацкий районы)

Касары (белар. Касары) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.

# Касары (Ушацкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Нью-Галили (Пенсильвания)

Нью-Галили — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Нью-Галили (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1804 елда нигезләнгән.

# Нью-Галили (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,28 квадрат миль, 0,716424 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 958 Фут биеклектә урнашкан.
# Нортон (Огайо)

Нортон — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.

# Нортон (Огайо)
## Тарихы

Нортон шәһәре елда нигезләнгән.

# Нортон (Огайо)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 53,09249 км², 53,065752 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 325 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Янжева Гора

Янжева Гора — Словениянең Селниця-об-Драви (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Янжева Гора
## Географиясе

Мәйданы — 1,74 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 356,9 метр биеклектә урнашкан.
# Боско (Беневенто)

Боско — Италиянең Кампания төбәге Базеличе өязендә урнашкан торак пункт.

# Боско (Беневенто)
## Географиясе

Боско Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Боско (Беневенто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дарычаяланы (Везиркөпрү)

Дарычаяланы (төр. Darıçayalanı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Везиркөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# MMAA

MMAA (ингл. Methylmalonic aciduria (cobalamin deficiency) cblA type һәм MMAA protein) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Понтриё

Понтриё (фр. Pontrieux) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Бегар кантонына карый.

# Понтриё
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 1,02 км².
# Яйлым (Кызылтепе)

Яйлым (төр. Yaylım) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Кызылтепе илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Касанице

Касанице (чех. Kasanice) — Чехиянең Урта Чехия крае Честин районында урнашкан авыл.

# Касанице
## Географиясе

Мәйданы — 2,116 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Касанице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Касанице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Касанице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 174 |
| 1880 | 182 |
| 1890 | 168 |
| 1900 | 160 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 158 |
| 1921 | 156 |
| 1930 | 144 |
| 1950 | 109 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 104 |
| 1970 | 89 |
| 1980 | 72 |
| 1991 | 67 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 51 |
| 2011 | 47 |
| 2021 | 53 |
# Кастелето (Пистоя)

Кастелето — Италиянең Тоскана төбәге Альяна өязендә урнашкан торак пункт.

# Кастелето (Пистоя)
## Географиясе

Кастелето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Кастелето (Пистоя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Атансон

Атансон (исп. Atanzón) — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Атансон
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 28 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 951 метр биеклектә урнашкан.
# Саутгейт (Флорида)

Саутгейт — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Саутгейт (Флорида)
## Географиясе

Саутгейт халык санын алу урыны мәйданы — 5,319232 км², 5,363285 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 0 Фут биеклектә урнашкан.
# Айрайнш

Айрайнш — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Фелгейраш муниципалитетына карый.

# Айрайнш
## Географиясе

Мәйданы — 4,01 км².
# Гусевка (Сотрина кушылдыгы)

Гусевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сотрина елгасының сул ярыннан 31 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.

# Гусевка (Сотрина кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502512111200010683
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111201068
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Юз (коммуна)

Юз (фр. Uz) — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Черваро (Терамо)

Черваро — Италиянең Абруцци төбәге Кроньалето өязендә урнашкан торак пункт.

# Черваро (Терамо)
## Географиясе

Черваро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Черваро (Терамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (4715) 1989 TS1

(4715) 1989 TS1 (лат. TS1) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4715) 1989 TS1
## Тарихы

1989 елның 9 октябрендә Ё. Осима тарафыннан Гэкко обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 TS1» саналган.
# Эль Арбол (Агваскальентес)

Эль Арбол — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Агуаскальентес муниципалитеты составына керә.

# Эль Арбол (Агваскальентес)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Арбол (Агваскальентес)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# (16836) 1997 WG36

(16836) 1997 WG36 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16836) 1997 WG36
## Тарихы

1997 елның 29 ноябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 WG36» саналган.
# Фәрзәнә Абдуллина

Абдуллина Фәрзәнә Фәйзи кызы (6 декабрь 1926 ел) — педагог‑методист, мәктәп дәреслекләре авторы, РСФСР ның атказанган укытучысы (1982), ССРБ халык мәгарифе отличнигы (1977), РСФСР‑ның халык мәгарифе отличнигы (1964).

# Фәрзәнә Абдуллина
## Биографиясе

Фәрзәнә Фәйзи кызы Абдуллина 1926 елның 6 декабрендә Башкорт АССР ы Җылаер кантонының Морак авылында туган. 1944 елда Йомагужа урта мәктәбен тәмамлый.
1949 елда К. А. Тимирязев исемендәге Башкорт дәүләт педагогия институтының башкорт теле һәм әдәбияты факультетын тәмамлаганнан соң, Морак һәм Темәс башкорт педагогия училищеларында укыта.
1961-1984 елларда Уфадагы 1-се мәктәп-интернатта эшли.
Фәрзәнә Фәйзрахман кызы балаларның күңелен, мөмкинлекләрен аңлап эш итә. Башкортстанның киләчәге — яшьләрне нык рухлы, белемле, әдәпле итеп үстерергә омтыла. Тиктормас педагог вакыт белән исәпләшми: һәрбер балага күңел җылысын бирә. Дәресләрен мавыктыргыч итеп төзи. Үзенең эш тәҗрибәсе белән уртаклаша, методик хезмәтләр, әсбаплар яза.

# Фәрзәнә Абдуллина
## Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре

* РСФСР ның атказанган укытучысы (1982)
* ССРБ халык мәгарифе отличнигы (1977)
* РСФСР‑ның халык мәгарифе отличнигы (1964).
# Зирекле (Миякә районы)

Зирекле — Башкортстанның Миякә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452083, ГАТОБК коды — 80244860003.

# Зирекле (Миякә районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 90 кешенең яшәве мәгълүм.
# POTEG

POTEG (ингл. POTE ankyrin domain family member G) — кешенең 14-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Рацлавице-Мале

Рацлавице-Мале — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Журавина гминасында урнашкан авыл.

# Рацлавице-Мале
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сул Колын-Еган

Сул Колын-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Колын-Игол елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Сул Колын-Еган
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011000112115200038651
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203865
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# NGC 5269

NGC 5269 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5269
## Тарихы

Әлеге галактика 1835 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# NGC 1786

NGC 1786 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1786
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Канавалава (Аршанский районы)

Канавалава (белар. Канавалава) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.

# Канавалава (Аршанский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Рульсторф

Рульсторф — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Рульсторф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 22,87 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 33 метр һәм 22 метр биеклектә урнашкан.