yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Зөфәр Солтанов (1942)

Бу Мөслим районы колхоз рәисе турында мәкалә, Дүртөйле мәдәният хезмәткәре турында моннан укыгыз
Зөфәр Солтанов, Зөфәр Нургали улы Солтанов (1942 елның 5 июне, СССР, РСФСР, ТАССР, Мөслим районы, Яңа Сәет – ?) ― авыл хуҗалыгы хезмәткәре, Мөслим районы күмәк хуҗалыкларында зоотехник, рәис, РСФСР һәм ТАССР атказанган зоотехнигы.

# Зөфәр Солтанов (1942)
## Тәрҗемәи хәле

1942 елда Татарстан АССР Мөслим районы Яңа Сәет авылында 9 балалы ишле гаиләдә туган. Мари Бүләр җидееллык мәктәбен, Минзәлә авыл хуҗалыгы техникумын (1961) тәмамлаган. 1961 елда Мөслим районы Калинин исемендәге колхозда зоотехник булып эшли. 1961―1964 елларда Совет Армиясендә хезмәт итә. 1966 елда Мөслим районы «Урожай» колхозына баш зоотехник булып эшә килә. Күмәк хуҗалык рәисе Мирхаҗиан Сәлахов хуҗалыкны районда иң алдынгы сафка чыгару бурычын куя. Зөфәр Солтанов эшли башлагач, терлекчелекнең һәм аның продуктлылыгын арттыруга ныклы нигез салына: нәселле атлар фермасы рәсми рәвештә теркәлә, хуҗалык эчендә терлекчелекне берләштерү эшләре башкарыла. «Урожай» колхозы берничә ел рәттән терлекчелекне уңышлы кышлату буенча бөтен ил күләмендә җиңү яулый, күчмә Кызыл Байрак ала. «Урожай» колхозы республикада иң зур хуҗалыкларның берсе була. Зөфәр Солтанов 20 елга якын әлеге хуҗалыкта баш зоотехник булып эшли. Атчылык үсеш ала. 1967 елда хуҗалыкта атларның саны 350 дән артып китә, нәселле айгырлар сатып алына. Иң яхшы атлар Казан ипподромында тора һәм күнегүләр үтә. «Урожай» колхозы атлары Мөслим район сабантуйларында ел саен беренчелекне алып килә, республика ярышларында призлы урыннар ала.
1985 елда тәҗрибә туплаган, читтән торып югары белем алган Зөфәр Солтановны Мөслим районы «Правда» колхозы рәисе итеп сайлыйлар. 5 елга якын әлеге хуҗалыкта уңышлы эшли.
1990 елда, пенсиягә киткән Мирхаҗиан Сәлахов урынына, «Урожай» колхозы (2002 елдан «Уңыш» коллектив предприятиесе) рәисе итеп сайлана. «Правда» һәм «Урожай» колхозларының рәисе булып 18 ел уңышлы һәм нәтиҗәле эшли. Илдә кинәт башланып киткән үзгәрешләр, экспериментлар сәбәпле нинди генә авырлыклар килсә дә, хуҗалыкта терлекләрнең саны кимеми, нәсел атлары сакланып кала. Соңгы 12 елда авылда 40 гаилә заманча өйләр салып чыга. Хуҗалык рәисе яшь гаиләләргә һәрьяклап ярдәм күрсәтә. Колхоз белгечләре белән беррәттән, З. Н. Солтанов та хөкүмәтнең югары бүләкләре белән бүләкләнә.
Рәислектән чыккач, Казан ипподромында бүлек мөдире булып эшли, шуннан пенсиягә чыга. 2006 елда туган ягында «Зөфәр» исемле крестьян-фермер хуҗалыгы оештырып, вафатына кадәр игенчелек белән шөгыльләнә.

# Зөфәр Солтанов (1942)
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 1966 – Хезмәт Кызыл Байрагы ордены
* 1973 – ТАССР атказанган зоотехнигы
* 1983 – РСФСР атказанган зоотехнигы

# Зөфәр Солтанов (1942)
## Гаиләсе

Хатыны Мөнирә, бухгалтер белемле, Лаеш районында туган, 1969 елда өйләнешкәннәр. Кызлары Гөлнар, Казан финанс институтын тәмамлаган; Гөлшат, Минзәлә педагогика көллиятен, Казан гуманитар фәннәр институтын тәмамлаган; Ландыш, КамПи тәмамлаган.
# Суйгын

Суйгын (чуаш. Суйкӑн, рус. Сойгино ) — Чуашстанның Алатыр районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429809. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97203865001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100200003300.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2131.

# Суйгын
## Халык

| 2002 | 2010 |
| 989 | 850 |
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 850 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча милли составы : чуашлар (97%), руслар (3%).
# Урман асты Чурачыгы

Урман асты Чурачыгы (чуаш. Вӑрманхӗрри Чурачӑк, рус. Подлесные Чурачики) — Чуашстанның Комсомол районында урнашкан авыл.

# Урман асты Чурачыгы
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Урман асты Чурачыгы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 465 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%) алып тора.
# Заһир Исәнчурин

Заһир Исәнчурин, Заһир Билал улы Исәнчурин (баш. Заһир Билал улы Иҫәнсурин, 1971 елның 9 июне, СССР, РСФСР, БАССР, Зиянчура районы) ― җырчы (лирик тенор), Хөсәен Әхмәтов исемендәге Башкорт дәүләт филармониясенең эстрада төркеме җитәкчесе (2017 елның сентябреннән), «Кәрвансарай» төркеменең элекке солисты, Башкортстанның атказанган һәм халык (2024) артисты.

# Заһир Исәнчурин
## Тәрҗемәи хәле

1971 елның (?) 9 июнендә Башкорт АССР Зиянчура районында туган. Әтисе баянда уйнаган. Зиянчура районы административ үзәге Исәнгол авылында интернатта укыган вакытта курайда уйнау белән мавыга (укытучысы БР атказанган мәдәният хезмәткәре Айдар Зиннәт улы Мөхәммәтҗанов).
2007 елда Уфа сәнгать училищесының ялгыз җырлау бүлеген тәмамлаган. Шул ук елда Башкорт дәүләт филармониясендә эшли башлый. БР атказанган артисты Мәхмүт Нәдершин җитәкчелегендәге «Кәрвансарай» (2014 елдан «Кәрван») танылган фольклор-эстрада төркеменең яңартылган составына артист-вокалист (солист) вазыйфасына кабул ителә. Яңа коллективтагы репертуарны тиз үзләштерә һәм төркемнең әйдәп баручы солистларының берсе була. «Кәрвансарай» белән яңа концерт программаларында, филармония чараларында, гастроль һәм күчмә концертларда катнаша.
Җырчыга салмак һәм тирән хис белән җырлау хас. Репертуары башкорт һәм татар халык җырларыннан һәм хәзерге композиторларның эстрада әсәрләреннән төзелгән, алар арасында «Сак-Сок бәете», «Башкортларым, уку кирәк», «Ямщик», «Авылкаем», «Идел буе каеннары», «Әселекәй буе» (Ә. Бикташева – Рәис Түләк), «Ая җаным», «Вакыт кадере», «Умырзая» (Илдар Хисаметдинов), «Ландышлар», «Ак кала», «Кил әле син», «Ана көтә улын» (Нәҗип Юлдашбаев), «Күз нурым» (С. Низаметдинов көе) , «Агыйделдән китеп барам» (Р. Миңнуллин – Р. Гыйззәтуллин), «Карлар яуган», «Гаепләмә» (Г. Юнысова – Р. Гыйззәтуллин) һ. б. җырлар бар.
2017 елның сентябреннән ― З. Исәнчурин җитәкчелегендәге яңа эстрада коллективы — төркеме җитәкчесе һәм солист-вокалисты.
З. Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать академиясендә «вокал сәнгате» белгечлеге буенча укый.

# Заһир Исәнчурин
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2008 – «Бәллүр сандугач» телевизион фестивале лауреаты
* Башкортстанның атказанган артисты
* 2024 ― Башкортстанның халык артисты

# Заһир Исәнчурин
## Шәхси тормышы

Өйләнгән. Хатыны Рита Ришат кызы Өметбаева (1973 елгы, Баймак районы Җанҗегет авылыннан), БР атказанган матбугат һәм киң мәгълүмат чаралары хезмәткәре (2009), Шәһит Ходайбирдин исемендәге премия лауреаты (2011); «Курай» телеканалының директоры, билгеле телевизион проектлар авторы (Ританың кызы Юлия), уллары Муса..
# Габдрахман Сәлимов

Габдрахман Фәрит улы Сәлимов (1926 елның 16 декабре, СССР, РСФСР, ТАССР, Әтнә районы Күәм ― 1990 ел, СССР, РСФСР, ТАССР, Казан) ― биюче, хореограф, либретто язучы. Татарстан АССРның атказанган мәдәният хезмәткәре (1987).

# Габдрахман Сәлимов
## Тәрҗемәи хәле

1926 елның 16 декабрендә Әтнә районы Күәм авылында мулла гаиләсендә туа. Атасы 1929 елда хөкүмәт заданиесен үтәмәгән өчен кулга алына һәм 5 елга ирегеннән мәхрүм ителә. 1930 елда ул вафат була. Кечкенә Габдрахман һәм тагын ике бала әниләре тәрбиясендә кала. Аңа 10 яшь тулганда әниләре дә үлеп китә. Алар авылдагы ятимнәр тәрбияләү йортында тәрбияләнәләр. 1938 елда Габдрахман Күәмдә башлангыч мәктәпкә укырга керә, аннары тулы булмаган урта мәктәпне тәмамлый. Әдәбият белән кызыксына башлый, шигырьләр, очерклар яза. Әмма аның бию сәнгатенә карата мәхәббәте көчлерәк булып чыга. Күәм мәктәбен тәмамлаганнан соң, ул башта авылда хисапчы булып эшли. Аннары Күәмгә килгән концерт бригадасы артистларына ияреп, Казанга юл тота. 1942 елда Татар дәүләт академия театрында эшли башлый. 1943 елда Кызыл Армия сафларына алына, әмма сәламәтлеге начараю сәбәпле, 1944 елда Казанга кайта һәм республика күчмә театрына эшкә урнаша, анда 1949 елга кадәр эшли. Шул елны Шәмсеруй Фәсхетдинова белән гаилә корып җибәрә. 1949 елдан башлап 1970 елга кадәр Габдрахман Сәлимов М. Җәлил исемендәге Татар дәүләт опера һәм балет театрында балет труппасында эшли. Г. Сәлимов милли репертуарда гына түгел, рус һәм Көнбатыш Европа классик балетларында да бии. Концерт төркемнәре белән республика авылларында да чыгышлар ясый. Ул төрле милләт биюләрен бик яратып башкара. 1957 елда ул берничә автор белән берлектә Ә. Бакировның «Алтын тарак» либреттосын язуда катнаша. Ул 1971 елда «Су анасы» исеме белән куела. Анда Г. Сәлимовны авторлар исемлегенә кертмиләр. 1961 елда Г. Сәлимов Заһид Хәбибуллинның «Раушан» әкият-балетына либретто яза. Ул 1974 елда «Сихерләнгән малай» буларак яңадан сәхнәдә уйнала. Рәмзия Такташ: «Ул иҗат кешесе, талант иясе иде. Заһид Хәбибуллин белән Габдрахман Сәлимов татар балетының нигезен эшләүчеләрдән булдылар»,– дип исәпли.
1977 елдан вафатына кадәр диярлек Казан дәүләт университетының Студентлар клубы каршында оештырылган «Каз канаты» халык бию ансамбленең җитәкчесе була, татар халкының сәнгатен үстерүдә, аны яшь буынга җиткерүдә күп көч куя.
Г. Сәлимов 1990 елда Казанда вафат була, Татар бистәсе зиратында җирләнә.

# Габдрахман Сәлимов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

1987 елда Г. Сәлимовка Татарстан АССРның атказанган мәдәният хезмәткәре дигән мактаулы исем бирелә.
# Ле-Буа-д'Уен

Ле-Буа-д'Уен (фр. Le Bois-d'Oingt) — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
# Лафаэтт (Теннесси)

Лафаэтт — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан шәһәр.

# Лафаэтт (Теннесси)
## Тарихы

Лафаэтт шәһәре елда нигезләнгән.

# Лафаэтт (Теннесси)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 13,587469 км², 12,317318 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 292 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ле Казе (Мачерата)

Ле Казе — Италиянең Марке төбәге Рипе-Сан-Джинезио өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Казе (Мачерата)
## Географиясе

Ле Казе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ле Казе (Мачерата)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Медаш

Медаш — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Melres e Medas муниципалитетына карый.

# Медаш
## Географиясе

Мәйданы — .
# Иманайкино

Иманайкино (чирм. Кожлалӱвал, рус. Иманайкино) — Мари Илнең Волжск районында урнашкан авыл.

# Иманайкино
## Сәгать поясы

Иманайкино Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Иманайкино
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100,0%).
# Мушагата (Вила-Нова-ди-Фош-Коа)

һәм
Мушагата — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. Вила-Нова-ди-Фош-Коа муниципалитетына карый.

# Мушагата (Вила-Нова-ди-Фош-Коа)
## Географиясе

Мәйданы — 27,36 км².
# Люля (Батыр районы)

Люля (чуаш. Люля, рус. Люля) — Чуашстанның Батыр районында урнашкан авыл.

# Люля (Батыр районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Люля (Батыр районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 58 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (72%), руслар (28%) алып тора.
# Пальяса

Пальяса — Португалиянең Авейру округына керә торган фрегезия. Оливейра-ду-Байру муниципалитетына карый.

# Пальяса
## Географиясе

Мәйданы — 10,15 км².
# Латифие (Артуклу)

Латифие (төр. Latifiye) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Артуклу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гобәйдуллин

Гобәйдуллин — татар фамилиясе. «Гобәй» / «Гобәйдулла» исеменнән ясалган.
Татар Википедиясендә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
* Әгъзам Гобәйдуллин (15.07.1953), ТР үзәк сайлау комиссиясе рәисе.
* Әнвәр Гобәйдуллин (1922-2012), Камал театры артисты.
* Габделкадыйр Гобәйдуллин (1888—1944), этнограф. Салих Гобәйдуллинның улы.
* Газиз Гобәйдуллин (1887-1938), язучы, тарихчы. Салих Гобәйдуллинның улы.
* Гариф Гобәйдуллин (Гариф Гобәй) (1907-1983), язучы.
* Гыйниятулла Гобәйдуллин (1914-1981), Советлар Берлеге Каһарманы (1942).
* Дамир Гобәйдуллин (06.12.1957), физика-математика фәннәре докторы, РФ ФА мөхбир-әгъзасы.
* Даут Гобәйдуллин (Даут Гобәйди, 1873―1919), шагыйрь, педагог, тәрҗемәче.
* Миңнегали Гобәйдуллин (1923-1944), Советлар Берлеге Каһарманы (1944).
* Камил Гобәйдуллин, рәссам, С. Юлаев премиясе (1997).
* Рәшит Гобәйдуллин (1931-2000), композитор.
* Ринат Гобәйдуллин
** Ринат Гобәйдуллин (1951-2017), композитор.
** Ринат Гобәйдуллин (1960), банкир.
* Салих Гобәйдуллин (1862—1935), Казанның 1нче гилдия сәүдәгәре, иганәче, «Әлислах» гәҗитен нәшер итүгә ярдәм итүче.
* Шәмсетдин Гобәйдуллин (Шәмсетдин Зәки) (1825-1885), XIX гасыр татар язучысы.
# Валентина Толкунова

Валентина Толкунова, Валентина Василий кызы Толкунова (рус. Валенти́на Васи́льевна Толкуно́ва, 1946 елның 12 июле, ССРБ, РСФСР, Краснодар крае, Армавир — 2010 елның 22 марты, РФ, Мәскәү) — совет һәм РФ җырчысы, Калмык АССР (1975) һәм РСФСРның (1979) атказанган, РСФСР халык (1987) артисты.

# Валентина Толкунова
## Тәрҗемәи хәле

1946 елның 12 июлендә Краснодар крае Армавир шәһәрендә хәрби тимер юлчы гаиләсендә туган. 1950 елда гаилә Мәскәүдә төпләнә. Гнесиннар исемендәге музыка укуханәсен (1971), читтән торып Мәскәү дәүләт мәдәният институтының дирижерлык-хор бүлеген (1976) тәмамлый.
1966 — 1971 елларда Юрий Саульский җитәкчелегендәге вокаль-инструменталь оркестрның (ВИО-66) солисты.
1971 елда «Көн арты көн» (рус. День за днем) телефильмы өчен язылган «Стою на полустаночке» җыры (Михаил Анчаров сүзләре, Илья Катаев көе) белән танылу ала.
1972 елда Мәскәүнең Союзлар йортында Лев Ошанин юбилеенда В. Шаинскийның «Ах, Наташа» җыры белән катнаша. Әлеге концерттан соң композиторлар Э. Колмановский, М. Таривердиев, П. Аедоницкий, О. Фельцман, Е. Жарковский, М. Минков, В. Успенский, Е. Птичкин, Л. Лядова һ. б. белән иҗади дуслыгы башлана.
1973 елда «Җыр-73» (рус. Песня-73) финалында башкарган «Көмеш туйлар» (рус. Серебряные свадьбы) (Екатерина Шевелёва сүзләре, Павел Аедоницкий көе) җырын халык яратып кабул итә. Шул елдан «Москонцерт» берләшмәсендә эшли.
1974 елда «Җыр-74» финалында «Минем белән сөйләш әле, әни» (рус. Поговори со мною, мама) (Виктор Гин сүзләре, Владимир Мигуля көе) җыры белән катнаша.
1975 елдан башлап, 18 ел композитор Давид Ашкенази белән күп санда романслар иҗат итә.
1979 елдан башлап үзенең сольный концертлары белән чыгыш ясый.
1985 елда 22 җыры кергән «Хатын-кыз белән сөйләшү» (рус. Разговор с женщиной) исемле, 1990 елда сугыш турында язылган 22 җыры кергән «Әгәр дә сугыш булмаган булса» (рус. Если б не было войны) исемле, 2002 елда 11 җыры кергән «Минем уйлап чыгарган ир-атым» (рус. Мой придуманный мужчина) исемле альбомнары, 2006 елда балалар өчен 2 компакт-дискы дөнья күрә.
1987 елдан үзе оештырган Мәскәү музыкаль драма һәм җыр театрының сәнгать җитәкчесе.
«Тыныч йокы, нәниләр» тапшыруында аның башкаруында «Арган уенчыклар йоклый» (рус. Спят усталые игрушки) бишек җыры яңгырый.
Финляндия, Япония, Һиндстан, Алмания, Люксембург, АКШ, Канада, Греция, Австралия, Вьетнам, Сингапур, Исраил һ. б. илләрдә гастрольләрдә була. 12 пластинка һәм компакт-диск чыгарган.
2010 елның 22 мартында Мәскәүдә вафат. Троекуров зиратында җирләнгән.

# Валентина Толкунова
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 1975 — Калмык АССР атказанган артисты
* 1979 — РСФСР атказанган артисты
* 1980 — Ленин комсомолы премиясе
* 1987 — РСФСР халык артисты
* 1996 — Дуслык ордены (РФ)
* 2006 — Хөрмәт ордены (РФ)

# Валентина Толкунова
## Гаилә хәле

I ире (1966-1971 елларда) — композитор Юрий Саульский. II ире (1974-2000 елларда) — журналист, тәрҗемәче Юрий Папоров. Уллары Николай (1977.
# Ластрыгина

Ластрыгина (белар. Ластрыгіна) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.

# Ластрыгина
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Сибгат Хәким урамы (Яр Чаллы)

Сибгат Хәким урамы (рус. улица Сибгата Хакима) — Татарстанның Яр Чаллы шәһәренең Комсомол районы Суар микрорайонындагы урам. Озынлыгы ~459 м. Почта индексы 423820. ОКАТО коды: 92430000000.
Координатлар 55.662034° N һәм 55.662034°E.

# Сибгат Хәким урамы (Яр Чаллы)
## Тарих

Урамның исеме күренекле татар шагыйре, публицист, җәмәгать эшлеклесе, Татарстанның Г. Тукай исемендәге дәүләт премиясе иясе Сибгат Таҗи улы Хәкимов (Сибгат Хәким, 1911—1986) хөрмәтенә аталган. Урамда йортлар 1980-елларда салына башлаган. 2007 елдан Суар бистәсе Яр Чаллының Комсомол районына карый.

# Сибгат Хәким урамы (Яр Чаллы)
## Урнашуы

Яр Чаллының (Иске шәһәр) Комсомол районы Суар микрорайонында М7 «Идел» федераль юлыннан 1 км читтә урнашкан урам. Көнчыгыш урамы белән киселештә башлана. Бердәмлек урамы белән киселештә тәмамлана. Рамазан урамы, Йолдызлы урамы, Юлдашлар урамы, Николай Кошаев урамы, Зирекле урамы белән кисешә.

# Сибгат Хәким урамы (Яр Чаллы)
## Игътибарга лаек объектлар

Урам шәхси секторга керүче коттеджлардан тора.
* 50нче йорт — «Иномоторс» компаниясе
# Балык Бистәсе

Балык Бистәсе — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы торак пункт. Әлегә муниципаль статусы — шәһәр тибындагы бистә (федераль классификатор буенча).
Почта индексы — 422650.

# Балык Бистәсе
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.9 °C | -10.9 °C | -5.8 °C | 4.5 °C | 13.4 °C | 18.5 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.1 °C | 4.4 °C | -4.8 °C | -10.2 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

# Балык Бистәсе
## Мәгариф

Балык Бистәсендә техникум, урта мәктәп, гимназия, балалар иҗат үзәге, Ф. Әхмәдиев исемендәге балалар сәнгать мәктәбе, балалар сәламәтләндерү-белем бирү (профильле) үзәге, балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбе, 5 балалар бакчасы эшли (2017).

# Балык Бистәсе
## Мәдәният

* Туган якны өйрәнү музее

# Балык Бистәсе
## Инфраструктура

Балык Бистәсендә «Слобода Арена» боз сараенда зурлар һәм балалар өчен шөгыльләнү төркемнәре эшли (2020 елда ачылган). Чаңгы базасы бар. Кама яры буе (Набережная) — “Мәдәният” (җыр-бию сәхнәсе), “Белем бирү”, “Спорт”, “Балык тоту”, “Кечкенәләрнең уен кыры” һәм башка төрле тармак мәйданчыклары белән тулы. Караңгы төшүгә төрле төстәге фонарьлар кабына. Кама елгасы аша салынган күпер бик ачык күренә. Үзәк мәчет янында ял итү урыны (2020 елда ачылган). Ленин бабай скверына янәшәдә генә Геройлар аллеясы (2020 елда ачылган).

# Балык Бистәсе
## Шәхесләр

* Сергей Чебнёв (1979―2024), подполковник, Россия Федерациясе Герое (2025, үлгәннән соң).
# Түбән Мосара

Түбән Мосара (чирм. Ӱлыл Мосара, рус. Нижняя Мосара) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан авыл.

# Түбән Мосара
## Сәгать поясы

Түбән Мосара Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Түбән Мосара
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (95,5%), руслар (4,5%).
# Монте-Редонду (Лейрия)

һәм
Монте-Редонду — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. Лейрия муниципалитетына карый.

# Монте-Редонду (Лейрия)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Габдулла Тукай урамы (Казан)

Габдулла Тукай урамы — Казанның Вахитов һәм Идел буе районнарында урнашкан магистраль урам. Күренекле татар шагыйре Габдулла Тукай исемен йөртә.
Тукай урамы Үзәк базар тирәсендә Борһан Шаһиди урамыннан башлана. Шуннан көнчыгышка таба дәвам итеп, ул Казан ТЭЦ-1 тирәсендә тәмамлана. Тукай урамына параллель рәвештә Нариманов, Сара Садыйкова, Мәскәү, Каюм Насыйри, Шиһабетдин Мәрҗани урамнары урнаша.

# Габдулла Тукай урамы (Казан)
## Урам белән бәйле шәхесләр

* Lavrenty Yefremov
* Габдрахман Ишморатов
* Гафур Коләхмәтов
* Дмитрий Кушников
* Илдус Мәстүкев
* Кадрия Котлыбаева
* Марс Исмәгыйлев
* Маһруй Мозаффария
* Мөхетдин Корбангалиев
* Рабит Батулла
* Рокыя Ибраһимова
* Сергей Скрябин
* Шәрәфетдин Шәһидуллин
* Әминә Мөхетдинева

# Габдулла Тукай урамы (Казан)
## Урамда урнашкан объектлар
### Мәйданнар

* Вахитов мәйданы
* Юныс мәйданы
* Юнысовлар йорты

# Габдулла Тукай урамы (Казан)
## Урамда урнашкан объектлар
### Гыйбадәтханәләр

* Солтан мәчете
* Галиев мәчете
* Борнай мәчете
* Тихвин чиркәве

# Габдулла Тукай урамы (Казан)
## Урамда урнашкан объектлар
### Мәдәни объектлар

* Габдулла Тукай әдәби музее
* «Мелита» мәдәният сарае

# Габдулла Тукай урамы (Казан)
## Урамда урнашкан объектлар
### Сәүдә үзәкләре

* «Муравейник» сәүдә йорты
* Шакир солдат йорты
* Каюм Насыйри йорты
* Үзәк җиһазлар йорты

# Габдулла Тукай урамы (Казан)
## Урамда урнашкан объектлар
### Уку йортлары

* Мөхәммәдия мәдрәсәсе
* 80 номерлы татар-рус мәктәбе
# Канаш (Ядернә районы)

Канаш (чуаш. Канаш, рус. Канаш ) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429082. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253810003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000003800.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Канаш (Ядернә районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 46 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
# Прокопьевск

Прокопьевск (рус. Прокопьевск) — Россия Федерациясенең Кемерово өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 202 672 кеше (2014).

# Прокопьевск
## Сәгать поясы

Прокопьевск Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Прокопьевск
## Тарих

Шәһәр статусын 1931 елдан башлап йөртә.

# Прокопьевск
## Халык

Милләтләр (2010): руслар (92,1%), татарлар (3,5%), украиннар (1,2%), алманнар (1,0%).

# Прокопьевск
## Шәхесләр

* Рәис Гыйльфанов (1966), Кемерово өлкәсе Краснобродский (2019―2022), Полысаево (2022―2023) шәһәр округлары башлыгы.

# Прокопьевск
## Дин
### Ислам

* «Рамазан» мәхәлләсе мәчете (Береговая урамы)
* «Нәсыйха» мәчете
# Суслонгер

һәм
Суслонгер (рус. Суслонгер, бол. чир. Сӱзлэҥер) — Мари Илнең Звенигово районында урнашкан шәһәр тибындагы бистә.
Халык саны — 3 159 кеше (2010).

# Суслонгер
## География

Суслонгер Звениговодан 43 километр төньяк-көнчыгыштарак урнашкан. Яшел Үзән — Яраң тимер юлында станция; 2004 елга кадәр — Юшут тимер юлының башлангыч пункты.

# Суслонгер
## Тарих

Шәһәр тибындагы бистә статусын 1959 елда ала.

# Суслонгер
## Халык

Милли состав (2002): руслар – 58,4%, чирмешләр – 28,8%, татарлар – 11,9%.

# Суслонгер
## Истәлекле урыннар

* Серебряное (Пошым Ер) күле.

# Суслонгер
## Дин
### Ислам

* «Ихлас» мәчете
# Лачнов

Лачнов (чех. Lačnov) — Чехиянең Злин крае Всетин һәм Q89189002? районында урнашкан авыл.

# Лачнов
## Географиясе

Мәйданы — 15,330074 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 520 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Лачнов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лачнов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Лачнов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 839 |
| 1880 | 864 |
| 1890 | 846 |
| 1900 | 829 |
| 1910 | 933 |
| 1921 | 851 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 881 |
| 1950 | 858 |
| 1961 | 953 |
| 1970 | 918 |
| 1980 | 956 |
| 1991 | 894 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 872 |
| 2014 | 863 |
| 2016 | 857 |
| 2017 | 858 |
| 2018 | 866 |
| 2019 | 865 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 849 |
| 2021 | 848 |
| 2021 | 829 |
| 2022 | 853 |
| 2023 | 846 |
| 2024 | 835 |
# 1820 ел

2 меңьеллык :
XVII гасыр — XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр :
Хронологик таблица :
1820 (бер мең сигез йөз егерменче) ел — кәбисә ел, милади тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 1820 елы, II меңьеллыкның 820 елы, XIX гасырның 20 елы, XIX гасырның 2 унъеллыгының 10 елы, 1820 елларның 1 елы. 1820 елдан бирле 205 ел үтте.

# 1820 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1820 елда туганнар
* 27 апрель — Герберт Спенсер (Herbert Spencer), инглиз фәлсәфәчесе, социолог.
* 25 ноябрь — Михаил Достоевский, рус язучысы.
* 28 ноябрь — Фридрих Энгельс, марксизмга нигез салучыларның берсе.
* 5 декабрь — Афанасий Фет, рус шагыйре.

# 1820 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1820 елда вафатлар