yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Пасажен-Франка

Пасажен-Франка — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.

# Пасажен-Франка
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1358,302 км².
# Гурне (Лодзь воеводалыгы)

Гурне — Польшаның Лодзь воеводалыгы Острувек гминаcында урнашкан авыл.

# Гурне (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тармасия (Верона)

Тармасия — Италиянең Венеция төбәге Изола-делла-Скала өязендә урнашкан торак пункт.

# Тармасия (Верона)
## Географиясе

Тармасия Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Тармасия (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кампело (Бергамо)

Кампело — Италиянең Ломбардия төбәге Горно өязендә урнашкан торак пункт.

# Кампело (Бергамо)
## Географиясе

Кампело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Кампело (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (8948) 1997 CW27

(8948) 1997 CW27 (лат. 1997 CW27) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8948) 1997 CW27
## Тарихы

1997 елның 6 февралендә BAO SCAP тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 CW27» саналган.
# Язовско

Язовско — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Лонцко гминасында урнашкан авыл.

# Язовско
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Казе Колучи (Римини)

Казе Колучи — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Сан Клементе өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Колучи (Римини)
## Географиясе

Казе Колучи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казе Колучи (Римини)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (2325) Черных

(2325) Черных (лат. Chernykh) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2325) Черных
## Тарихы

1979 елның 25 сентябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 SP» саналган.
# Сен-Марсьяль-д'Артансе

Сен-Марсьяль-д'Артансе (фр. Saint-Martial-d'Artenset) — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
# (10742) 1988 VK2

(10742) 1988 VK2 (лат. 1988 VK2) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10742) 1988 VK2
## Тарихы

1988 елның 7 ноябрендә Ц. Хиоки, Н. Кавасато тарафыннан Окутама обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 VK2» саналган.
# Аквария (Модена)

Аквария — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Монтекрето өязендә урнашкан торак пункт.

# Аквария (Модена)
## Географиясе

Аквария Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Аквария (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тәклә (Масаллы)

Тәклә (әзери. Təklə) — Әзербайҗанның Масаллы районына караган авыл.
# Долгобичив-Колония (присилок)

Долгобичив-Колония — Польшаның Люблин воеводалыгы Долхобычув гминаcында урнашкан авыл.

# Долгобичив-Колония (присилок)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бусьё-ле-Руа

Бусьё-ле-Руа (фр. Boucieu-le-Roi һәм фр. Boucieu-le-Doux) — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
# Икизкөй (Милас)

Икизкөй (төр. İkizköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Милас илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Дулчешть (коммуна)

Дулчешть — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан коммуна.

# Дулчешть (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 221 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Дулчешть, Брицкань, Кирлиг, Корхана, Пояна (Дулчешть, Нямц) һәм Рошиори авыллары урнашкан.
# Пьедра Гранде (Сан Луис Акатлан)

Пьедра Гранде — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Сан-Луис-Акатлан муниципалитеты составына керә.

# Пьедра Гранде (Сан Луис Акатлан)
## Географиясе

Пьедра Гранде Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Пьедра Гранде (Сан Луис Акатлан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Пьедра Гранде (Сан Луис Акатлан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# 82 Эвлер (Тарсус)

82 Эвлер (төр. 82Evler) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Тарсус илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Лутирано (Фиренца)

Лутирано — Италиянең Тоскана төбәге Марради өязендә урнашкан торак пункт.

# Лутирано (Фиренца)
## Географиясе

Лутирано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Лутирано (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нью-Касл (Нью-Гэмпшир)

Нью-Касл — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Нью-Касл (Нью-Гэмпшир)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1693 елда нигезләнгән.

# Нью-Касл (Нью-Гэмпшир)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,4 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 6 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гәреч (Кострома өлкәсе)

Гәреч яки Галич (рус. Галич) — Россия Федерациясенең Кострома өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 16 934 кеше (2014).

# Гәреч (Кострома өлкәсе)
## Сәгать поясы

Гәреч Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Гәреч (Кострома өлкәсе)
## Тарих

Шәһәр статусын 1238 елдан башлап йөртә.

# Гәреч (Кострома өлкәсе)
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (97,0%).
# Презичче

Презичче — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. Presicce-Acquarica һәм Лечче провинциясе составына керә.

# Презичче
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 104 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Аккуарика-дель-Капо, Алессано, Спеккия, Удженто һәм Сальве коммуналары белән чиктәш.
# HD34968

HD34968 — Куян йолдызлыгында урнашкан A0V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 4,729 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Потын-Ега

Потын-Ега — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кеум елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 35 км.

# Потын-Ега
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010700112115300015023
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301502
* Бассейн коды — 14.01.07.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Дилекьязы (Ташлычай)

Дилекьязы (төр. Dilekyazı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Ташлычай илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Эддивилл (Кентукки)

Эддивилл — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.

# Эддивилл (Кентукки)
## Тарихы

Эддивилл шәһәре елда нигезләнгән.

# Эддивилл (Кентукки)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 19,976084 км², 20,294323 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 155 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гейзелвуд (Миссури)

Гейзелвуд — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Гейзелвуд (Миссури)
## Тарихы

Гейзелвуд шәһәре 1949 елда нигезләнгән.

# Гейзелвуд (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 43,396545 км², 43,404668 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 171 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Порт-Амня

Порт-Амня — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Амня елгасының сул ярына тамагыннан 318 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 21 км.

# Порт-Амня
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020100112115300021262
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302126
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Арка (Оливейра-де-Фрадеш)

Арка — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. Arca e Varzielas муниципалитетына карый.

# Арка (Оливейра-де-Фрадеш)
## Географиясе

Мәйданы — 9,11 км².
# Ранчо Алгерас (Вильягран)

Ранчо Алгерас — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Вильягран муниципалитеты составына керә.

# Ранчо Алгерас (Вильягран)
## Географиясе

Ранчо Алгерас Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Ранчо Алгерас (Вильягран)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ранчо Алгерас (Вильягран)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Сеткасес

Сеткасес (кат. Setcases) — Испаниянең Жирона провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Сеткасес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 49,1 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1265 метр биеклектә урнашкан.
# Өзпынар (Сарыгөл)

Өзпынар (төр. Özpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Сарыгөл илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Елдридж (Калифорния)

Елдридж — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Елдридж (Калифорния)
## Географиясе

Елдридж халык санын алу урыны мәйданы — 1,688641 км², 1,688639 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 54 метр биеклектә урнашкан.
# Виллер-Бутон

Виллер-Бутон (фр. Villers-Bouton) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Виллер-Бутон
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,26 км².
# Берёзовица (Емба кушылдыгы)

Берёзовица — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Емба елгасының уң ярына тамагыннан 53 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 10 км.

# Берёзовица (Емба кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кубен күле һәм Сухона елгасы башыннан Кубен гидротөененә кадәр. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100112103000005467
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000546
* Бассейн коды — 03.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Рефронтоло

Рефронтоло — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Тревизо провинциясе составына керә.

# Рефронтоло
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 216 метр биеклектә урнашкан. Чизон-Ди-Вальмарино, Пьеве-ди-Солиго, Сан-Пьетро-ди-Фелетто, Сузегана һәм Тарцо коммуналары белән чиктәш.
# Пусти Млин

Пусти Млин (чех. Pustý Mlýn) — Чехиянең Моравия-Силезия крае Брумовице районында урнашкан авыл.

# Пусти Млин
## Географиясе

Мәйданы — 1,549 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Пусти Млин
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Пусти Млин
## Тарихы

Авыл җирләре элек Силезия тарихи төбәгенә караган.

# Пусти Млин
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 49 |
| 1880 | 56 |
| 1890 | 56 |
| 1900 | 56 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 47 |
| 1921 | 62 |
| 1930 | 53 |
| 1950 | 53 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 35 |
| 1970 | 106 |
| 1980 | 77 |
| 1991 | 83 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 103 |
| 2011 | 75 |
| 2021 | 80 |
# Юрмаш (Гафури районы)

Юрмаш — Башкортстанның Гафури районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453063, ОКАТО коды — 80221819009.

# Юрмаш (Гафури районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 175 кешенең яшәве мәгълүм.
# Сан-Франсишку-да-Серра

Сан-Франсишку-да-Серра — Португалиянең Сетубал округына керә торган фрегезия. Сантьягу-ду-Касен муниципалитетына карый.

# Сан-Франсишку-да-Серра
## Географиясе

Мәйданы — 51,53 км².
# REL

REL (ингл. REL proto-oncogene, NF-kB subunit) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Мазо Грило (Тренто)

Мазо Грило — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Перджине-Вальсугана өязендә урнашкан торак пункт.

# Мазо Грило (Тренто)
## Географиясе

Мазо Грило Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Мазо Грило (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сера ди Сопра (Болонья)

Сера ди Сопра — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Кастильоне-дей-Пеполи өязендә урнашкан торак пункт.

# Сера ди Сопра (Болонья)
## Географиясе

Сера ди Сопра Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сера ди Сопра (Болонья)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сирик

Сирик (әзери. Sirik) — Әзербайҗанның Җәбраел районына караган авыл.
# Октябрь (Кыйгы районы)

Октябрь — Башкортстанның Кыйгы районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 40 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 452510, ГАТОБК коды — 80236845003.

# Октябрь (Кыйгы районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Ишиас

Гадәттә, җайсыз торышта озак вакыт эш башкарганда һәм өшегән-туңганнан соң, утракса (седалищный) нервлары бик ярсый. Нәтиҗәдә артсан бик нык авырта башлый. Авырту бот, хәтта аяк табанына кадәр төшәргә мөмкин. Авырткан җирдә тән тиресе дә ойый, аяк мускуллары параличланган сыман хәлсезләнәләр, авырталар.
Утракса нервларының ялкынсынуына күпчелек очракта аларның кысылуы сәбәпче. Арка миендәге аркылыга-буйга үрелгән нерв җепселләренең берсе генә кысылса да, шушы ук хәл күзәтелә. Кайчак ул умырткаара дисклар ; арасына бүсер чыгудан барлыкка килә. Нерв җепселләрен сеңерләр кысса да, мускуллар авыраеп ойыйлар. Соңрак гомумән хәлсезләнәләр. Әгәр дә чир тагын да катлауланса, мускуллар тәмам зәгыйфьләнә.
Нервларның сеңерләр тарафыннан кысылуы, рәнҗетелүе «туннель : синдромы» дип атала. Моны буын һәм умырткалык авырулары, яссытабанлылык, арт санга уколның уңышсыз ясалуы китереп чыгарырга мөмкин.
Утракса нервларына шикәр диабеты, калкансыман биз авырулары, агуланулар да зыян китерә. Ялкынсынган утракса нервларын (әйтик, ул умырткаара дискларга бүсер чыгу сәбәпле күзәтелсә) табиблар кан әйлә­ нешен яхшырта, ялкынсынуны киметә, авыртуны баса торган препаратлар белән дәвалыйлар. 5 Нервларның авыртуы, ялкынсынуы кими төшкәч, дәвалауны мануаль терапия ярдәмендә, энәләр кадап, физио-һәм электротерапия белән дәвам итәләр. Дәвалану барышында гимнастика ясау да файдалы. Әгәр дә бүсер зур булса һәм кул-аякларның функциясе бозылса, авыруны бары тик хирургик ысул белән генә дәвалап була. Күптән түгел генә табиблар эндоскопия ысулын куллана башлады. Мондый төр операция кичергән авырулар шул көнне үк аякка баса ала.
«Туннель синдромы»н консерватив ысул белән дәвалыйлар. Мануаль терапия, билгә махсус бәйләвечләр бәйләү, ялкынсынуга каршы препаратлар куллану белән бергә ортопедик олтырак (стелька), мускул тонусын киметүче дарулар куллану да дәвалауның нәтиҗәлелеген арттыра. Умырткаара буыннарның ялкынсынуы инфекция эләгү нәтиҗәсендә килеп чыккан булса, антибактериаль терапия куллану мөһим. Арка миендә шеш булганда, хирургия, химия һәм нур терапиясе кулланыла.
Авыруны булдырмас өчен, умырткалыкны сакларга, авыр әйберләрне дөрес күтәрергә кирәк. Бу киңәш бигрәк тә машина йөртүчеләргә, авто­ сервис эшчеләре, спортчыларга кагыла.
# Месрурие (Гөлҗүк)

Месрурие (төр. Mesruriye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Гөлҗүк илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Һо Һоан Кием (Кайтарылган кылыч күле)

Кайтарылган кылыч күле (вьетн. Hồ Hoàn Kiếm, 湖還劍, татарча укылышы Һо Һоан Кием (Һоан Кием) — Һаной үзәгендә урнашкан сулык. Һоан Кием күле Вьетнамның мәдәни һәм тарихи истәлекле урыны булып санала.

# Һо Һоан Кием (Кайтарылган кылыч күле)
## Урнашкан җире

Күл Төньяк Вьетнамдагы иң зур агымсу булган Кызыл елганың (вьет. Sông Hồng, татарча укылышы Шоң Һоң, иске телдә Hồng Hà, укылышы Һоң Һа) борынгы үзәнендә, шәһәрнең Һаңңаң (Hàng Ngang), Һангдао (Hàng Đào), Кыуго (Cầu Gỗ), Лыйоңванкан (Lương Văn Can), Лошу (Lò Sũ) урамнары арасында урнашкан. Хәзерге заманда Кызыл елга төньяктанрак агып үтә.

# Һо Һоан Кием (Кайтарылган кылыч күле)
## Тарихи әһәмияте

Риваятьләр буенча, XV гасырда Кытай хакимлегенә каршы баш күтәргән император Ле Лый (вьет. Lê Lợi, 1384-1433 яки 1385-1433) бу күлдә яшәгән изге ташбакадан Тһуын Тһиен (Thuận Thiên) исемле һәм бу күлнең төбендә яткан тылсымлы кылыч алган. Шуннан соң Ле Лый кытайлыларны тар-мар иткән һәм үз династиясе хакимиятен кире кайтарган.
Бу бөек җиңү уңаеннан Ле Лый әлеге күл буенда зур тантана үткәргән. Император үзенең яраннары белән күлнең зәңгәр һәм сары төскә кергән суы өстендә көймәләрдә йөзеп барганда изге ташбака судан калкып чыккан да, болай дигән: "Бу кылыч сиңа, Ле Лый, дошманнарыңны тар-мар итү өчен генә бирелгән иде. Син үз бурычыңны үтәдең һәм җиңеп чыктың. Кылыч баскыннарга каршы көрәшкәндә генә үз тылсымына ия, хәзер инде син аны кире кайтар".
Кылычны суга ташлаганнар, һәм ташбака аны эләктереп алып күлгә чумган.

# Һо Һоан Кием (Кайтарылган кылыч күле)
## Утраулары

Күлнең төньяк һәм көньяк өлешендә зур булмаган ике утрау бар. Болар изге ташбаканың башы һәм гәүдәсе дип санала.

# Һо Һоан Кием (Кайтарылган кылыч күле)
## Корылмалары
### Нефрит тавы храмы

Төньяктагы утрауда Нефрит тавы храмы (вьет. Đền Ngọc Sơn, татарча укылышы Ден Ңок Шын) урнашкан, аңа XIX гасырда нигез салганнар.

# Һо Һоан Кием (Кайтарылган кылыч күле)
## Корылмалары
### Иртәнге кояш күпере

Иртәнге кояш күпере (вьет. Cầu Thê Húc, татарча укылышы Кыу Тһе Һук) яр буен төньяк утрауда урнашкан Нефрит тавы храмы белән тоташтыра. 1865 елда салынган, хәзерге заманда кызыл төскә буялган.

# Һо Һоан Кием (Кайтарылган кылыч күле)
## Корылмалары
### Ташбака манарасы

Ташбака манарасы (вьет. Tháp Rùa, татарча укылышы Тһап Зуа яки Тһап Жуа) — көньяк утрауда урнашкан, 1886 елда салынган һәм артык биек булмаган манара.

# Һо Һоан Кием (Кайтарылган кылыч күле)
## Изге ташбака

Элегрәк Кайтарылган кылыч күлендә дүрт ташбака яшәгән, ди. Шуларның өчесе үлгән, аларның сөкәтләре Нефрит тавы храмындагы музейда саклана.
Дөньяда шундый олы гәүдәле һәм бик карт булган дүрт кенә ташбака бар дип санала: икесе — Вьетнамда, икесе — Кытайда.
Озак еллар буе Кайтарылган кылыч күлендә озынлыгы 1,6 метр, киңлеге 0,8 метр, авырлыгы 169 килограмм булган бер карт ташбака яшәгән. Бүгенге Һаной шартларында аның гомеренә даими куркыныч янаган. 2011 елда ташбаканы тотып алганнар һәм дәвалау курсы үткәргәннәр. 2016 елның 19 гыйнварында ташбака үлгән.
# Журова

һәм
Журова — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Шежины гминасында урнашкан авыл.

# Журова
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Плая Ларга (Зиватанехо де Азуета)

Плая Ларга — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Сиуатанехо-де-Асуэта муниципалитеты составына керә.

# Плая Ларга (Зиватанехо де Азуета)
## Географиясе

Плая Ларга Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Плая Ларга (Зиватанехо де Азуета)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Плая Ларга (Зиватанехо де Азуета)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Салвано (Фермо)

Салвано — Италиянең Марке төбәге Фермо өязендә урнашкан торак пункт.

# Салвано (Фермо)
## Географиясе

Салвано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Салвано (Фермо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Каза Векия (Фиренца)

Каза Векия — Италиянең Тоскана төбәге Баньо-а-Риполи өязендә урнашкан торак пункт.

# Каза Векия (Фиренца)
## Географиясе

Каза Векия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Каза Векия (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тәкмәк вулысы

Тәкмәк вулысы (тат. تەكمەك ۋولىٰسىٰ, рус. Токмакская волость) — Уфа губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Ерыклы (Казан губернасының Чистай өязе), Сухрау, Әхмәт, Зәй һәм Афанас вулыслары белән чиктәш булган (1890). 19 торак пунктта 12062 кеше яшәгән. 1920-елларның уртасында бетерелә.
# (8619) 1981 EH1

(8619) 1981 EH1 (лат. 1981 EH1) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8619) 1981 EH1
## Тарихы

1981 елның 6 мартында Анри Дебеонь, Дж. де Санктис тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EH1» саналган.
# Сан Донато (Л'Аквила)

Сан Донато — Италиянең Абруцци төбәге Тальякоццо өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Донато (Л'Аквила)
## Географиясе

Сан Донато Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Сан Донато (Л'Аквила)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.