yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Гранхас Фатима (Агваскальентес)

Гранхас Фатима — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Агуаскальентес муниципалитеты составына керә.

# Гранхас Фатима (Агваскальентес)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранхас Фатима (Агваскальентес)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Чулекташ

Чулекташ — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Кадрин елгасының сул ярына тамагыннан 42 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 32 км.

# Чулекташ
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Катунь елгасы. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100312115100006077
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100607
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Гарсьяс

Гарсьяс (исп. Garciaz) — Испаниянең Касерес провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Гарсьяс
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 150,28 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 650 метр биеклектә урнашкан.
# Шатр (Сена һәм Марна)

Шатр (фр. Châtres) — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Воля (Ивацэвицкий районы)

Воля (белар. Воля) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ивацеицкий районында урнашкан авыл.

# Воля (Ивацэвицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# (1913) Секанина

(1913) Секанина (лат. Sekanina) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1913) Секанина
## Тарихы

1928 елның 22 сентябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1928 SF» саналган.
# Ноллвуд (Иллинойс)

Ноллвуд — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Ноллвуд (Иллинойс)
## Географиясе

Ноллвуд халык санын алу урыны мәйданы — 1,563779 км², 1,72315 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Аракати

Аракати — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.

# Аракати
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1229,194 км².
# Дрегеешть-Пеминтень

Дрегеешть-Пеминтень — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. Менешть (коммуна, Димбовица) коммунасына карый.

# Дрегеешть-Пеминтень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Баркарола (Виченца)

Баркарола — Италиянең Венеция төбәге Вальдастико өязендә урнашкан торак пункт.

# Баркарола (Виченца)
## Географиясе

Баркарола Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Баркарола (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 3939

IC 3939 — чикләрендә урнашкан йолдыз .

# IC 3939
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3939 буларак та сурәтләнә.
# Васюм-Пеу

Васюм-Пеу — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Юган елгасының сул ярына тамагыннан 640 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 21 км.

# Васюм-Пеу
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200047536
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204753
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Кастель-дель-Джудиче

Кастель-дель-Джудиче — Италиянең Молизе төбәгендә урнашкан коммуна. Изерния провинциясе составына керә.

# Кастель-дель-Джудиче
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 800 метр биеклектә урнашкан. Ателета, Гамберале, Сан-Пьетро-Авеллана, Сант'Анджело-дель-Песко һәм Капракотта коммуналары белән чиктәш.
# Оуклиф-Плантейшен (Флорида)

һәм
Оуклиф-Плантейшен — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Оуклиф-Плантейшен (Флорида)
## Географиясе

Оуклиф-Плантейшен халык санын алу урыны мәйданы — 42,959506 км², 42,954346 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Кастелано (Козенца)

Кастелано — Италиянең Калабрия төбәге Санта-София-д’Эпиро өязендә урнашкан торак пункт.

# Кастелано (Козенца)
## Географиясе

Кастелано Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Кастелано (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Капутира

Капутира — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Капутира
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 188,112 км².
# Кастелучо (Кьети)

Кастелучо — Италиянең Абруцци төбәге Атесса өязендә урнашкан торак пункт.

# Кастелучо (Кьети)
## Географиясе

Кастелучо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Кастелучо (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кастело (Салерно)

Кастело — Италиянең Кампания төбәге Казалетто-Спартано өязендә урнашкан торак пункт.

# Кастело (Салерно)
## Географиясе

Кастело Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Кастело (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Масерия Сант'Андреа Пиколо (Таранто)

Масерия Сант'Андреа Пиколо — Италиянең Апулия төбәге Кастеланета өязендә урнашкан торак пункт.

# Масерия Сант'Андреа Пиколо (Таранто)
## Географиясе

Масерия Сант'Андреа Пиколо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Масерия Сант'Андреа Пиколо (Таранто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Катиньяно (Верона)

Катиньяно — Италиянең Венеция төбәге Сан-Джованни-Иларионе өязендә урнашкан торак пункт.

# Катиньяно (Верона)
## Географиясе

Катиньяно Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Катиньяно (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гюссефельд

Гюссефельд (алман. Güssefeld) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Гюссефельд
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,11 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 42 метр биеклектә урнашкан.
# Томас (Оклахома)

Томас — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.

# Томас (Оклахома)
## Тарихы

Томас шәһәре 1894 елда нигезләнгән.

# Томас (Оклахома)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 3,064689 км², 3,064687 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 547 метр биеклектә урнашкан.
# Пунчин Коле Сотано (Кунео)

Пунчин Коле Сотано — Италиянең Пьемонт төбәге Изаска өязендә урнашкан торак пункт.

# Пунчин Коле Сотано (Кунео)
## Географиясе

Пунчин Коле Сотано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пунчин Коле Сотано (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Папы

Папы (әзери. Papı) — Әзербайҗанның Җәбраел районына караган авыл.
# Хедебю

Хедебю(Хайтхабу, алман. Haithabu, дан. Hedeby, боронго-исланд теле: Heiðabýr — heiðr = буш, и býr = җирлек) — Дания викингларның иң мөһим сәүдә үзәге.
Шлей фьордта, Балтыйк диңгезе һәм Төньяк диңгез сәүдә юллары чатында (биредә корабльләр, Өресундтан читтән, волок белән тартып алып күчерелгән), Каролингская империясе һәм Дания чигендә урнашкан. Башка атамалар - Воловий (Оксенвег) яки Гәскәр юлы (Хервег en:Hærvejen). Бүген Шлезвиг-Фленсбург районы Бусдорф торак пункты (Шлезвиг-Һольштейн), Германия-Дания 42 км чакрым чигендә урнашкан (А7 автомагистрале буенча).

# Хедебю
## Кызыклы фактлар

* Кайбер норман теориясен яклаучылар (алар арасында Нацизм идеологлары), Рюрик Ютланд (Дания) Хедебю сәүдә үзәгеннән конунг Рөрик Ютландлы белән тиңлиләр.
# CSDC2

CSDC2 (ингл. Cold shock domain containing C2 һәм Cold shock domain-containing protein C2) — кешенең 22-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Пиньейрал

Пиньейрал — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Рио-де-Жанейро штатына карый.

# Пиньейрал
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 76,793 км².
# Тржановице

Тржановице (чех. Třanovice) — Чехиянең Моравия-Силезия крае Фридек-Мистек һәм administrative district of the municipality with expanded powers Frýdek-Místek районында урнашкан авыл.

# Тржановице
## Географиясе

Мәйданы — 8,607319 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 320 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Тржановице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Тржановице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Чешская Силезия тарихи төбәгенә караган.

# Тржановице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 895 |
| 1880 | 902 |
| 1890 | 883 |
| 1900 | 852 |
| 1910 | 875 |
| 1921 | 811 |
| 1930 | 873 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 899 |
| 1961 | 970 |
| 1970 | 910 |
| 1980 | 917 |
| 1991 | 870 |
| 2001 | 932 |
| 2011 | 1057 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 1037 |
| 2016 | 1036 |
| 2017 | 1043 |
| 2018 | 1040 |
| 2019 | 1033 |
| 2020 | 1063 |
| 2021 | 1065 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 1045 |
| 2022 | 1075 |
| 2023 | 1078 |
| 2024 | 1083 |
# Унтерайзесхайм

Унтерайзесхайм (алман. Untereisesheim) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Унтерайзесхайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,67 км² (1975). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 161 метр биеклектә урнашкан.
# Топожик (Валецкий повяты)

Топожик — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Мирославец гминаcында урнашкан авыл.

# Топожик (Валецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шариский Щавник

Шариский Щавник (словак. Šarišský Štiavnik) — Словакиянең Свидник округында урнашкан авыл.

# Шариский Щавник
## Тарихы

Авыл 1567 елда нигезләнгән.

# Шариский Щавник
## Географиясе

Мәйданы — 5,27 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 229 метр биеклектә урнашкан.

# Шариский Щавник
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Үрнәк (Торар Рысколов районы)

Үрнәк (каз. Өрнек) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Үрнәк (Торар Рысколов районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Нетяги (Польша)

Нетяги — Польшаның Люблин воеводалыгы Дембова-Клода гминаcында урнашкан авыл.

# Нетяги (Польша)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Үмит (Чанкая)

Үмит (төр. Ümit) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чанкая илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Мария Монтессори

Мария Монтессори (итал. Maria Montessori; 31 август 1870(18700831) — 6 май 1952) — итальян табибы, педагог, галим, философ, гуманист.
1988 елда ЮНЕСКО ХХ гасырда педагогик фикерләүне билгеләгән дүрт педагог исемлегенә Джон Дьюи, Георг Кершенштейнер, Макаренко Антон Семенович белән беррәттән Мария Монтессорины да кертә.

# Мария Монтессори
## Биографиясе

Мария Монтессори 1870 елның 31 авгусында Италиянең Кьяравалле шәһәрендә туган. Монтессори Италия тарихында хатын-кызлар арасынан беренчеләрдән булып медицина курсларын тәмамлый һәм фәннәр докторы гыйльми дәрәҗәсен йөртә.
Мария Монтессори үз педагоглык системасын төзеп бөтен дөньяда танылу ала. Беренче «Монтессори мәктәбе» 1907 елның 6 гыйнварында Рим шәһәрендә аның белән ачыла. Бу мәктәпнең эше тәҗрибәсе нигезендә кулланылган ысуллар соңрак уңышлы үстерелә һәм киләсе еллардагы тәнкыйткә карамастан күп кенә илләрдә танылу ала. 1913 елда Төньяк Америкада Монтессори ысулына игътибар итәләр, әммә шуннан аның белән кызыксыну кими бара.
Башта Монтессори акыл ягыннан артта калган балалар белән эшли, соңыннан ул гади балаларны укытып махсус педагогикадан уртак педагогикага күчә.
Италиядан башка Мария Монтессори озак еллар барча Испания провинциясе Каталонияда һәм Нидерландта яшәгән һәм эшләгән. 1929 елда Голландиядә халыкара Монтессори Оешмасына (AMI) нигез салына.
1936 елда Теософ Җәмгыяте чакыруы буенча Монтессори Нидерландтан Һиндстанга бара, һәм Мадрас, Карачи һәм башка шәһәрләрдә лекцияләр укый, ә азагырак Кодайканалда үзенең мәктәбен ача. Икенче дөнья сугышы төгәлләнгәннән соң Нидерландка күчә һәм биредә 1952 елның 6 маенда Ноордвейк-ан-Зе шәһәрендә вафат була.
# Самавыр (уен)

Самавыр — татар балалар драма уены.

# Самавыр (уен)
## Уйнау тәртибе

«Самавыр » һәм «әби» сайланып куела. Калганнары читкәрәк тезелешеп утыралар. Әби балаларга ширбәт исемнәре әйтеп чыга, аларны «самавыр » ишетмәскә тиеш. Әби «самавыр»ның колагын тотып: «Чәй эчәргә килә-килә ... шикәр!» — ди.
«Шикәр» акрын гына килеп «самавыр»ның аркасына төртә дә үз урынына барып утыра. «Самавыр » карый, балаларның барысы да баш бармакларын өскә каратып утыра. «Самавыр» кем төрткәнен әйтергә тиеш. Әгәр белсә, тоткан бала «самавыр» була. Белмәсә, «шикәр»гә икенче исем кушылып уен дәвам итә. Өч мәртәбә әйтә алмаган «самавыр»га җәза бирелә.
# Сармаца (Верона)

Сармаца — Италиянең Венеция төбәге Монтефорте-д’Альпоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Сармаца (Верона)
## Географиясе

Сармаца Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Сармаца (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 3863

IC 3863 — Тазылар йолдызлыгы чикләрендә урнашкан астрономик җисем .

# IC 3863
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3863, LEDA 2128241, 2MASX J12535384+3828501, SDSS J125353.83+382849.5 һәм Gaia DR2 1520697973615376512 буларак та сурәтләнә.
# (14004) Chikama

(14004) Chikama — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14004) Chikama
## Тарихы

1993 елның 19 сентябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 SK2» саналган.
# Гаджет

Гаджет (ингл. gadget — җайланма; шулай ук — девайс дип тә атала ала) — стандартларга сыешмаган оригиналь техник җайланма.
Бүген кулга киешле яисә КПК, смартфоннарга тоташтырырлык дәрәҗәдә кечкенә булган теләсә нинди санлы җайланманы гаджет дип атарга мөмкин.
Гаджетларның барлыкка килүе һәм функцияләренең мөмкинлекләре киберпанкта теркәлгән.
Программалы тәэмин ителеш гаджетлары ул — өстәмә мәгълүмат бирә торган өстәмәләр: әйтик, һава торышы яисә валюта курсы белешмәсе, йә булмаса, Windows Vista-дагы «ян панель» мини-өстәмәләре.

# Гаджет
## Куллану өлкәсе

Гаджетлар төрле өлкәләрдә таралган: спорт — фитнес-трекерлар, смарт-беләзекләр, спорт җайланмалары, шул исәптән «акыллы» кием; медицина: электрон пластырьлар.
Програм тәэминатында гаджет (виджет) — өстәмә мәгълүмат бирүче кечкенә программа, мәсәлән, һава торышы фаразы яки валюта курсы.

# Гаджет
## Сүзнең килеп чыгышы

Иң җентекләнгән риваять буенча гаджет сүзенең килеп чыгуы фр. gâche (атлама, камыт) hәм кечерәйтү формасындагы фр. gâchette сүзләре белән бәйле.
Ә иң беренче gâche сүзенең мәгънәсе «каптырма» иде hәм нид. gesp, gespe (прәшкә, каптырма) сүзләренә төпләнә.
# Акбаш (Чиләбе өлкәсе)

Акбаш (рус. Акбашева) — Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районы составына керүче авыл.

# Акбаш (Чиләбе өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Акбаш (Чиләбе өлкәсе)
## Сәгать поясы

Акбаш (Чиләбе өлкәсе) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Акбаш (Чиләбе өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: башкортлар (88%).
# Ун-Ювол-Соим

Ун-Ювол-Соим — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Эп-Юган елгасының уң ярына тамагыннан 17 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 18 км.

# Ун-Ювол-Соим
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020100112115300021897
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302189
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Зайцево (Шабалино районы)

Зайцево (рус. Зайцево) — Киров өлкәсенең Шабалино районында урнашкан авыл.

# Зайцево (Шабалино районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Зайцево (Шабалино районы)
## Сәгать поясы

Зайцево (Шабалино районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Зайцево (Шабалино районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Зур Номбур

Зур Номбур — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Номбур елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 40 км.

# Зур Номбур
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300212103000079608
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007960
* Бассейн коды — 03.05.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Фронсдорф

Фронсдорф (алман. Frohnsdorf) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Фронсдорф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,37 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 220 метр биеклектә урнашкан.
# Нова-Игвасу

Нова-Игвасу (порт. Nova Iguaçu) — Бразилиянең Риу-де-Жанейру штатында урнашкан шәһәр һәм муниципалитет.

# Нова-Игвасу
## Тарих

1833 елда нигезләнгән.
# Уфа дәүләт «Нур» татар театры

Уфа дәүләт «Нур» татар театры :
| Театр фотосурәте Салават Юлаев проспектынан күренеш ||
| Нигезләнү елы | 1912 |
| Бина төзелгән | 2000 |
Уфа дәүләт «Нур» татар театры (рус. Уфимский государственный татарский театр «Нур») — Уфа шәһәрендә эшләүче татар театры.
Баш режиссер (2020 елның 1 сентябреннән) — Азат Җиһаншин, БР атказанган артисты, Ш. Бабич исемендәге яшьләр премиясе лауреаты.

# Уфа дәүләт «Нур» татар театры
## Тарих

Уфада татар театрына нигезне 1912 елда «Сәйяр» труппасы актрисасы Сәхибҗамал Гыйззәтуллинна-Волжская сала. Уфада бу театр 1918 елга кадәр эшли.
Мидхәт Шакиров заманында Уфада «Нур» исемен үзешчән татар театр төркеме йөртә. Аның үз почмагы булмый, артистлар бер баракта урын алып тора. 1989 елда, Мәскәү басымы белән Уфа шәһәр башкарма комитеты дәүләтнеке булмаган театр-студия терки. Ул бер төркем активистлар тырышлыгы белән эшләп китә. 1991 елда Миргазямов һәм Филиппов имзалары белән студиягә дәүләт статусы бирелә, шулай итеп Уфа дәүләт «Нур» татар театры пәйда була. Бу карарның бина төзү турындагы өлеше 1994 елда үтәлә башлый.

# Уфа дәүләт «Нур» татар театры
## Тукай һәйкәле

2019 елның 18 апрелендә театр каршындагы мәйданда бөек татар шагыйре Габдулла Тукайга һәйкәл ачылды.

# Уфа дәүләт «Нур» татар театры
## Уңышлары

* 2023 елның 17-22 ноябрендә Чабаксарда узган Вера Кузьмина исемендәге «Чĕкеç» I Халыкара милли театрлар фестивалендә Зифа Кадыйрова повесте буенча сәхнәләштерелгән «Фатыйма» драмасы «Иң яхшы спектакль» номинациясендә җиңүче дип табылган.
# Винокуров

Винокуров — фамилия.
* Борис Винокуров (1915—1940), Советлар Берлеге Каһарманы.
* Владимир Винокуров (1921—2010), минералог.
* Евгений Винокуров (1946), рәссам, Россия Федерациясенең Атказанган рәссамы.
# (11945) Амстердам

(11945) Амстердам — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11945) Амстердам
## Тарихы

1993 елның 15 августында Эрик Эльст тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 PC5» саналган.
# HD22767

HD22767 — Сәвер йолдызлыгында урнашкан A5 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,14 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Франле

Франле (фр. Franleu) — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
# Үчобалар (Енифакылы)

Үчобалар (төр. Üçobalar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Енифакылы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Блен

, һәм
Блен (фр. Blain) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Луара департаментында урнашкан.
# Орһание (Бандырма)

Орһание (төр. Orhaniye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бандырма илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).