yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Карахта

Карахта — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ненокса елгасының уң ярыннан 17 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.

# Карахта
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Золотница елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Воронов борынына чаклы (Төньяк Двина елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегды һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300512103000004750
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000475
* Бассейн коды — 03.02.03.005
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Киембай

Киембай — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Камсак елгасының уң ярыннан 48 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 36 км.

# Киембай
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Иглинск гидротөененнән Орск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 12010000412112200003857
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112200385
* Бассейн коды — 12.01.00.004
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Сент-Коломб-де-Буа

Сент-Коломб-де-Буа (фр. Sainte-Colombe-des-Bois һәм фр. Sainte-Colombe) — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
# Торнова (Ровиго)

Торнова — Италиянең Венеция төбәге Лорео өязендә урнашкан торак пункт.

# Торнова (Ровиго)
## Географиясе

Торнова Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Торнова (Ровиго)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Реназе

Реназе (фр. Renazé) — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
# Садская

Садская — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Промышленная елгасының сул ярыннан 54 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Садская
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Новокузнецк каласыннан Кемерово каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010300312115200011968
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115201196
* Бассейн коды — 13.01.03.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Нюрюг (Ветлуга кушылдыгы)

Нюрюг — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ветлуга елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 56 км.

# Нюрюг (Ветлуга кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010400112110000041677
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110004167
* Бассейн коды — 08.01.04.001
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Ильинка (Муркаш районы)

Ильинка (чуаш. Илйинка, рус. Ильинка ) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429545. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232825003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300004600.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Ильинка (Муркаш районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 40 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (63,64%), руслар (20,45%).
# Шудимари

Шудимари — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452825, ОКАТО коды — 80259840004.
# IC 3467

IC 3467 — Сөмбелә йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика, HI (21cm) чыганак һәм инфракызыл чыганак .

# IC 3467
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3467, 2MASX J12322464+1147165, MCG+02-32-121, PGC 41572, UGC 7686, VCC 1429, SDSS J123224.57+114715.3, Z 70-154, ALFALFA 3-298, Z 1229.9+1204, UZC J123224.6+114715, LEDA 41572, 2MASS J12322464+1147165 һәм SDSS J123224.55+114715.2 буларак та сурәтләнә.
# ZCCHC9

ZCCHC9 (ингл. Zinc finger CCHC-type containing 9) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Санта-Марта-дель-Серро

Санта-Марта-дель-Серро (исп. Santa Marta del Cerro) — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Санта-Марта-дель-Серро
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 15 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1013 метр биеклектә урнашкан.
# Водонкур (Мез)

Водонкур (фр. Vaudoncourt) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Буракова (Верхнядзвинский районы)

Буракова (белар. Буракова) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.

# Буракова (Верхнядзвинский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Бояһмәдли (Агдам)

Бояһмәдли (әзери. Boyəhmədli) — Әзербайҗанның Агдам районына караган авыл.
# Зоба

Зоба — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга Чус елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Зоба
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100112111100000535
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100053
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Зеебах (Тюрингия)

Зеебах (алман. Seebach) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Зеебах (Тюрингия)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,62 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 350 метр биеклектә урнашкан.
# Илир Мета

Илир Мета (24 март 1969(1969-03-24) (55 яшь), Чоровода — , ) — сәясәтче, дипломат, Албания чит ил эшләре министры (29 июль 2002 – 18 июль 2003), Албания Халык җыелышы депутаты (1992 – 2017), Албания премьер-министры (29 октябрь 1999 – 22 февраль 2002), Албания чит ил эшләре министры (17 сентябрь 2009 – 14 сентябрь 2010), (10 сентябрь 2013 – 24 июль 2017), Албания президенты (24 июль 2017 – 24 июль 2022).
# Волпаре ди Сопра (Верона)

Волпаре ди Сопра — Италиянең Венеция төбәге Виллафранка-ди-Верона өязендә урнашкан торак пункт.

# Волпаре ди Сопра (Верона)
## Географиясе

Волпаре ди Сопра Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Волпаре ди Сопра (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Броди (Кече Польша воеводалыгы)

һәм
Броди — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Кальваря-Зебжидовска гминасында урнашкан авыл.

# Броди (Кече Польша воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бәрҗан

Бәрҗан (әзери. Bərcan) — Әзербайҗанның Ярдымлы районына караган авыл.
# Дуб (Томашивский повяты)

Дуб — Польшаның Люблин воеводалыгы Томашув-Любельски гминаcында урнашкан авыл.

# Дуб (Томашивский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Грабиця (Пйотрковский повяты)

Грабиця — Польшаның Лодзь воеводалыгы Грабица гминаcында урнашкан авыл.

# Грабиця (Пйотрковский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Серники (Люблин воеводалыгы)

Серники — Польшаның Люблин воеводалыгы Серники гминаcында урнашкан авыл.

# Серники (Люблин воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Колон (Панама)

Колон (исп. Colón) — Панаманың Колон правинсәсендә урнашкан шәһәр.

# Колон (Панама)
## Тарих

1852 елда нигезләнгән.

# Колон (Панама)
## Кардәш шәһәрләр

* Мандевилл, Америка Кушма Штатлары
* Рио-Гранде, Аргентина
* Сантус, Бразилия
# Кышкы Олимпия уеннары 1988

Кышкы олимпия уеннары 1988 (1988 Winter Olympics, Jeux olympiques d'hiver de 1988) — 1988 елның 13 февраленнән 28 февраленә кадәр Канаданың Калгари шәһәрендә узган халыкара спорт чарасы.
ХV Кышкы Олимпия уеннары был юлы да ССРБ һәм элекке ГДР спортчылары арасында киеренке узды. Калгари шәһәрендә үткән ярышларда Союз вәкилләре 11 алтын, 9 көмеш һәм 9 бронза медаль яулап, команда беренчелегендә алдынгылыкны бирмәде. Тимераякта парлы шууда Екатерина Гордеева белән Сергей Гриньков, биюдә – Наталья Бестемьянова белән Андрей Букин, чаңгы шууда ике тапкыр Тамара Тихонова, Вида Венцене, Алексей Прокуроров һәм Михаил Девятьяров, шулай ук хатын-кызлар эстафетасы командасы, алтынчы тапкыр рәттән биатлон буенча СССР җыелма эстафета командасы, бобслейдан ССРБ тарихында беренче тапкыр Янис Кипурс белән Владимир Козлов ике урынлы бобта һәм тимераякта йөгерүдән Николай Гуляев Олимпия чемпионнары булып танылды. Калгарида өчәр тапкыр югары подиумга Голландиянең тимераякта йөгерүчесе Ивон Ван Генипп һәм Финляндиянең трамплиннан сикерүчесе Матти Нюкянен күтәрелде.
# Войнув (Мазовия воеводалыгы)

һәм
Войнув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Морды гминасында урнашкан авыл.

# Войнув (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Овиго (Нью-Йорк)

Овиго — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Овиго (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1791 елда нигезләнгән.

# Овиго (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 105,74 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 246 Фут биеклектә урнашкан.
# PEA15

PEA15 (ингл. Proliferation and apoptosis adaptor protein 15 һәм Phosphoprotein enriched in astrocytes 15, isoform CRA_a) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (17507) 1992 HH5

(17507) 1992 HH5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17507) 1992 HH5
## Тарихы

1992 елның 24 апрелендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 HH5» саналган.
# NGC 6609

NGC 6609 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6609
## Тарихы

Әлеге галактика 1883 елда Америка астрономы Lewis Swift тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Сега-Малкантон (Венеция)

Сега-Малкантон — Италиянең Венеция төбәге Чинто-Каомаджоре өязендә урнашкан торак пункт.

# Сега-Малкантон (Венеция)
## Географиясе

Сега-Малкантон Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Сега-Малкантон (Венеция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нова Неджвиця

Нова Неджвиця — Польшаның Любуш воеводалыгы Пшиточна гминасында урнашкан авыл.

# Нова Неджвиця
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD247209

HD247209 — Йөкче йолдызлыгында урнашкан A спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,4 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Ени (Чине)

Ени (төр. Yeni) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Чине илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Маллы (Чан)

Маллы (төр. Mallı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Чан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# 911 (сан)

911 (тугыз йөз унбер) - 910 белән 912 арасындагы натураль сан.

# 911 (сан)
## Математикада

* 911 — өч урынлы так сан.
* 911 санның цифрлар суммасы — 11.
* 911 санның цифрлар тапкырчыгышы — 9.
* 911 санның квадраты — 829921.

# 911 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 911 ел
* 911 ел (б. э. к.)
* Юникодта 038F₁₆ — «Ώ» символның коды.
# (18652) 1998 FD15

(18652) 1998 FD15 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18652) 1998 FD15
## Тарихы

1998 елның 21 мартында С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FD15» саналган.
# Гамильтониан (квант механикасы)

Гамильтониан яки Һамилтониан квант теориясендә (tat.lat. Hamiltonian (kvant mexanikası)(үле сылтама)) — системаның тулы энергиясенең операторы.
Гамильтониан аты ирланд математигы Уильям Һамилтон исеменнән чыга.
Гамильтониан спектры - системаның тулы энергиясенең үлчәгәндә мөмкин булган микъдарлар күплеге.
Гамильтониан спектры өзлексез һәм дискрет булу ихтимал. Кайбер очракта (Кулон потенциалы өчен) спектр өзлексез һәм дискрет өлешләрдән гыйбарәт.

# Гамильтониан (квант механикасы)
## Шрөдингер тигезләмәсе

Гамильтониан квант халәтләренең вакытка бәйле үзгәрешләрен булдыра. $\left|\psi (t)\right\rangle$ - Квант халәтендә t-вакытында өчен:
    $H\left|\psi (t)\right\rangle =i\hbar {\partial \over \partial t}\left|\psi (t)\right\rangle .$
Бу формула Шрөдингер тигезләмәсе исемләнә. Әгәр H вакытка бәйле булмаса, шунда Шрөдингер тигезләмәсе чишүе:
    $\left|\psi (t)\right\rangle =e^{-iHt/\hbar }\left|\psi (0)\right\rangle .$
Вакытлыча үзгәреш операторы яки йомык квант системасы пропагаторы:
    $U=e^{-iHt/\hbar }$

# Гамильтониан (квант механикасы)
## Шрөдингер тигезләмәсе
### Ирекле кисәкчек

Потенциаль энергия булмаганда, Гамильтониан бер үлчәнеш өчен:
    ${\hat {H}}=-{\frac {\hbar ^{2}}{2m}}{\frac {\partial ^{2}}{\partial x^{2}}}$
өч үлчәнеш өчен:
    ${\hat {H}}=-{\frac {\hbar ^{2}}{2m}}\nabla ^{2}=-{\frac {\hbar ^{2}}{2m}}\Delta$

# Гамильтониан (квант механикасы)
## Шрөдингер тигезләмәсе
### Потенциаль чокыр

Даими потенциал V = V₀ очрагында Гамильтониан бер үлчәнеш өчен:
    ${\hat {H}}=-{\frac {\hbar ^{2}}{2m}}{\frac {\partial ^{2}}{\partial x^{2}}}+V_{0}$
өч үлчәнеш өчен:
    ${\hat {H}}=-{\frac {\hbar ^{2}}{2m}}\nabla ^{2}+V_{0}$

# Гамильтониан (квант механикасы)
## Шрөдингер тигезләмәсе
### Гади гармоник тирбәнешкеч

Гади гармоник бер үлчәнешле осциллятор өчен:
    $V={\frac {k}{2}}x^{2}={\frac {m\omega ^{2}}{2}}x^{2}$
биредә әйләнү ешлыгы, сыгылмалылык коэффициенты k, һәм осцилляторның массасы m үзара бәйләшәләр:
    $\omega ^{2}={\frac {k}{m}}$
Шуңа күрә Гамильтониан:
    ${\hat {H}}=-{\frac {\hbar ^{2}}{2m}}{\frac {\partial ^{2}}{\partial x^{2}}}+{\frac {m\omega ^{2}}{2}}x^{2}$
өч үлчәнеш өчен:
    ${\hat {H}}=-{\frac {\hbar ^{2}}{2m}}\nabla ^{2}+{\frac {m\omega ^{2}}{2}}r^{2}$
биредә өч үлчәнешле радиус-векторы r:
    $r^{2}=\mathbf {r} \cdot \mathbf {r} =|\mathbf {r} |^{2}=x^{2}+y^{2}+z^{2}$
Тулы Гамильтониан - бер үлчәнешле Гамильтонианнар суммасына тигез:
    ${\begin{aligned}{\hat {H}}&=-{\frac {\hbar ^{2}}{2m}}\left({\frac {\partial ^{2}}{\partial x^{2}}}+{\frac {\partial ^{2}}{\partial y^{2}}}+{\frac {\partial ^{2}}{\partial z^{2}}}\right)+{\frac {m\omega ^{2}}{2}}(x^{2}+y^{2}+z^{2})\\&=\left(-{\frac {\hbar ^{2}}{2m}}{\frac {\partial ^{2}}{\partial x^{2}}}+{\frac {m\omega ^{2}}{2}}x^{2}\right)+\left(-{\frac {\hbar ^{2}}{2m}}{\frac {\partial ^{2}}{\partial y^{2}}}+{\frac {m\omega ^{2}}{2}}y^{2}\right)+\left(-{\frac {\hbar ^{2}}{2m}}{\frac {\partial ^{2}}{\partial z^{2}}}+{\frac {m\omega ^{2}}{2}}z^{2}\right)\\\end{aligned}}$
# Грин (округ, Теннесси)

Грин — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Гринвилл шәһәре.

# Грин (округ, Теннесси)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1783 елда оештырыла.

# Грин (округ, Теннесси)
## Халкы

2019 елда халык саны 68 615 кеше тәшкил иткән.

# Грин (округ, Теннесси)
## Территориясе

Округ мәйданы 1616 / 1611 км² тәшкил итә.
# Ричмонд (Индиана)

Ричмонд — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан шәһәр.

# Ричмонд (Индиана)
## Тарихы

Ричмонд шәһәре 1806 елда нигезләнгән.

# Ричмонд (Индиана)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 62,56967 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 299 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# HD67337

HD67337 — Корма йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,1 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Вангулян-Шор

Вангулян-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Народа елгасының уң ярыннан 57 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.

# Вангулян-Шор
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020200112115300026516
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302651
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Таныр (Низип)

Таныр (төр. Tanır) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Низип илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ильберштедт

Ильберштедт (алман. Ilberstedt) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Ильберштедт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,93 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 70 метр биеклектә урнашкан.
# Флүзә Хәйруллина

Хәйруллина Флүзә Тимергазим кызы (7 февраль 1960 ел) — Эстонияның башкаласы Таллинда эшләп килүче «Агыйдел» башкорт мәдәни оешмасы рәисе, Башкортстанның атказанган мәдәният хезмәткәре (2007), III бөтендөнья башкортлары корылтае делегаты, Салават Юлаев ордены кавалеры (2015). Эстониядә яшәүче татар. Таллинда беренче татар мәктәбен оештыручы.

# Флүзә Хәйруллина
## Биографиясе

Чыгышы белән Башкортстанның Бакалы районы Яңа Корыч авылынын, Казан дәүләт университетының журналистика факультетын тәмамлаган.
Флүзәнең ире диңгезче була, Советләр Берлеге чакта, 1986 елда алар Эстония диңгезе пароходчылыгына юнәлмә буенча эшкә китә. Биредә Хәйруллиннарның кызлары Эльвира һәм уллары Илнур туа. Гаилә башлыгы эше барышында хәбәрсез югалгач, тол калган хатын балаларын ялгызы тәрбияли. Эльвира, Оксфорд колледжын тамамлап, университетта укый.
Алган һөнәре буенча эшкә урнашырга мөмкинлек булмаганлыктан, Флүзә балалар бакчасында тәрбияче булып эшли. Тиз арада эстон телен өйрәнә һәм русча сөйләшкән тәрбияләнүчеләрен эстонча өйрәтә башлый. Ары инглиз, немец һәм гарәп телләрен өйрәнә.
Моннан тыш Флүзә баянда уйный һәм җырлый. Эстонияда татар-башкорт чараларында катнаша.
«Агыйдел» мәдәни оешмасы һәм аның җитәкчесе Флүзә Тимергазим кызы Таллинда «Эстония помнит: Салават Юлаев» дигән китап нәшер итә. Басмага сугышчы шагирның бер тотам әсәре кертелгән. «Уралым» шигыре башкортча, ә калганнары эстон һәм рус телләрендә. Галимнәр Инга Гвоздикова белән Виктор Сидоровның тарихи хезмәтләреннән, «1773-1775 еллардагы Крәстияннәр сугышы», «Пугачев күтәрелеше» китапларыннан өзекләр, Эстониянең Тарту шәһәре милли архивының батыр һәм аның атасы Юлай Азналинга тирәсендә документлар күчермәләре урын алган. Башкортстанның халык шагыйре Мостай Кәримнең «Салауат. Тавыш аралаш җиде төш» драмасы эстон һәм рус телләрендә бастыра.
2007 елда Флүзә Хәйруллина «Башкортостанда атказанган мәдәният хезмәткәре» дигән мактаулы исемгә лаек булп, ә 2015 елда Салават Юлаев ордены белән бүләкләнә.
# Лозина

Лозина (белар. Лозіна) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.

# Лозина
## Тарихы

1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Плісa гминасы составында авыл.

# Лозина
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.

# Лозина
## Халык саны

* 1931 елда авылда 26 кеше, 4 хуҗалык исәпләнгән.
# Еллибурун (Ислаһие)

һәм
Еллибурун (төр. Yelliburun) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Ислаһие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Пратогранде (Парма)

Пратогранде — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Боре өязендә урнашкан торак пункт.

# Пратогранде (Парма)
## Географиясе

Пратогранде Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пратогранде (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (14170) 1998 VF6

(14170) 1998 VF6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14170) 1998 VF6
## Тарихы

1998 елның 11 ноябрендә Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 VF6» саналган.
# Амнонкур

Амнонкур (фр. Amenoncourt) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Амнонкур
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,23 км².
# Гадсон (Массачусетс)

һәм
Гадсон — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гадсон (Массачусетс)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1699 елда нигезләнгән.

# Гадсон (Массачусетс)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 11,8 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 80 ± 1 метр биеклектә урнашкан.