yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Войтавичы

Войтавичы (белар. Войтавічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.

# Войтавичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Карчунек (Мазовия воеводалыгы)

Карчунек — Польшаның Мазовия воеводалыгы Собене-Езёры гминасында урнашкан авыл.

# Карчунек (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (8375) Кэндзокохно

(8375) Кэндзокохно (лат. Kenzokohno) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8375) Кэндзокохно
## Тарихы

1992 елның 12 гыйнварында Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 AP1» саналган.
# Нуклео Палаци

Нуклео Палаци — Италиянең Калабрия төбәге Казиньяна өязендә урнашкан торак пункт.

# Нуклео Палаци
## Географиясе

Нуклео Палаци Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Нуклео Палаци
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фәридун Ибраһимов

Фәридун Ибраһимов (Фәридун Нуретдин улы Ибраһимов, 3 гыйнвар 1947(1947-01-03) (77 яшь), Бишнә, Юдино районы, Татарстан АССР, РСФСР, СССР — , ) — хор артисы, ТР атказанган сәнгать эшлеклесе (1996). 1968-1970, 1977-1985 елларда Татат дәүләт филармониясендә, 1985-1997 елларда Камал исемендәге ТДАТ директоры урынбасары, 1997-2009 елларда Татар дәүләт филармониясе директоры урынбасары.
# Толенья (Бьела)

Толенья — Италиянең Пьемонт төбәге Вальденго өязендә урнашкан торак пункт.

# Толенья (Бьела)
## Географиясе

Толенья Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Толенья (Бьела)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кызылбаштау

Кызылбаштау (каз. Қызылбастау) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Кызылбаштау
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# (16525) Сумаринаико

(16525) Сумаринаико — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16525) Сумаринаико
## Тарихы

1991 елның 14 февралендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 CU2» саналган.
# Синин (Пинский районы)

Синин (белар. Сінін) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.

# Синин (Пинский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Пруд (Гарадоцкий районы)

Пруд (белар. Пруд) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.

# Пруд (Гарадоцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Хрули

Хрули (белар. Хрулі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.

# Хрули
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Церквиця

Церквиця — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Карнице гминаcында урнашкан авыл.

# Церквиця
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# DLX6

DLX6 (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Катапан (Падова)

Катапан — Италиянең Венеция төбәге Кампозампьеро өязендә урнашкан торак пункт.

# Катапан (Падова)
## Географиясе

Катапан Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Катапан (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Валерцин

һәм
Валерцин — Польшаның Мазовия воеводалыгы Дембе-Вельке гминасында урнашкан авыл.

# Валерцин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сарайная (Вагран кушылдыгы)

Сарайная — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вагран елгасының сул ярыннан 53 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.

# Сарайная (Вагран кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосьва елгасы , инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502412111200010059
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111201005
* Бассейн коды — 14.01.05.024
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# NGC 617

NGC 617 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 617
## Тарихы

Әлеге галактика 1885 елда Америка астрономы Francis Leavenworth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Барбарова (Пухавицкий районы)

Барбарова (белар. Барбарова) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Пухавицкий районында урнашкан авыл.

# Барбарова (Пухавицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Джурич (Көньяк Кельтма кушылдыгы)

Джурич — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга Южная Кельтма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 64 км.

# Джурич (Көньяк Кельтма кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100112111100003208
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100320
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Бәркләт (елга)

, һәм
Бәркләт — Татарстанның Әгерҗе районында елга, Иж елгасының уң кушылдыгы.
Елга озынлыгы — 14 км су җыюның гомуми мәйданы 64,1 км2. Чыганак Можга калкулыгында Яңа Бәзәкә авылыннан төньякка таба 2 км ераклыкта урнашкан. Бәркләт, Яңа Авыл, Бәркләт-Бадья һәм Көчек авыллары аша көнчыгышка таба ага, соңгысыннан төньяк-көнчыгышка борыла һәм тамагыннан уң яр буйлап 66 км ераклыкта Ижга коя.
Яңа Авыл авылында зур буа бар. Түбән Көчек авылында елганы Әгерҗе — Кырынды — Менделеевск автомобиль юлы кисеп үтә.
Елга бассейнында шулай ук Иске Никольски бистәсе урнашкан.

# Бәркләт (елга)
## Гидрология

Елга катнаш, күбесенчә кар белән туклана. Октябрь азагы - ноябрь башында туңа, су басу, гадәттә, апрельнең беренче декадасында тәмамлана. Кама тамагында суның уртача чыгымы — 0,06 м3/с.
Су җыю территориясендә елга челтәренең ешлыгы —0 ,63 км/км², урманлылыгы — %. Еллык агым бассейнда 109 мм, шуның 82 мм язгы ташуга туры килә. Гомуми минерализация 200 мг/л, язгы ташуда 500 мг/л га кадәр.

# Бәркләт (елга)
## Су реестры мәгълүматлары

Россия дәүләт су реестры мәгълүматлар буенча Чулман су бассейны округына карый, елганың су хуҗалыгы участогы — Иж елганың чишмә башыннан елга тамагына кадәр, елга бассейны — Чулманның кушылдыклар бассейны Агиделгә койганга кадәр. Елга бассейны — Чулман.
Дәүләт су реестрындагы су объекты коды — 100101012111100027323.
# IC 1643

IC 1643 — Кит йолдызлыгы чикләрендә урнашкан спираль галактика .

# IC 1643
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1643, PGC 4328, 2MASX J01120864-0024372, MCG+00-04-033, NPM1G -00.0040, Z 385-25, CAIRNS J011208.63-002436.9, 6dFGS gJ011208.6-002437, CAIRNS J011208.64-002437.1, SDSS J011208.63-002436.7, UZC J011208.7-002438, Z 0109.6-0040, LEDA 4328 һәм Gaia DR2 2534501506070711424 буларак та сурәтләнә.
# Ярей-Шор

Ярей-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кече Роговая елгасының сул ярыннан 70 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Ярей-Шор
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000068255
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006825
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Tamojnya salımnarı

Tamojnya salımnarı yäki Tamğaxanä salımnarı － tamojnya çikläre aşa küçergändä tamojnya oyışmaları cıyğan mäcbüri tüläw.
Rusiädä maxsus oyışma － Federal' tamojnya xezmäte tamojnya salımnarın cıya.
Awraziä Tamğaxanä Berlegendä tamojnya salım zurlığı tamojnya kodeksı buyınça bilgelänä. Tamojnya kodeksı Rusiä, Belorusiä häm Qazaqstan xökümätläre tarafınnan bilgelängän.

# Tamojnya salımnarı
## Salımnar törläre

* İmport (çittän kertü) salımnarı － Rusiädä häm böten dönyada iñ taralğan salım töre.
* Eksport (çitkä çığaru) salımnarı － sirägräk qullanıla torğan salım, Rusiädä － çimal tovarlarına qarata qullanıla torğan salım.
Tamojnya Berlegendä AwAzİqB qısalarında kertü salımnarı Berdäm tamojnya salımı tarafınnan bilgelängän.
# Донье Сварче

Донье Сварче (серб. Доње Сварче) — Сербиянең Топлич округы Блатсе җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Донье Сварче
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 355 метр биеклектә урнашкан.

# Донье Сварче
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# İli yılğası

İli yılğası (qazaqça Іле, qıtayça 伊犁河) - Qazaqstannıñ Almatı ölkäsendä häm Qıtaynıñ Şeñcan-Uyğır moxtari töbägendä ağa toröan yılğa.
Almatı ölkäseneñ iñ zur yılğası.
Yälğa baüı Tän-Şändä (Qıtay) 3540 m bieklegendä urnaşa.
Yılğa ozınlığı - 1439 km, 815 km Qazaqstanda urnaşa (56,6).
Balxaş külenä quşa häm Balxaş suın töçe itep yasıy.
İli iñ biek üzäne Qıtayda 6345 m bieklegendä urnaşa (Agiäz tarlawığı).
İli yılğasında Qapçağay susaqlağıçı urnaşa.

# İli yılğası
## Qoyar yılğalar

İli iñ zur qoyar yılğaları: Qurtı, Qaskelen, Talğar, Türgen, Çiläk (qaz. Şelek), Şarın, Xorğos, Qaş, Künes h.b.

# İli yılğası
## Toraq punktları

İli yılğası buyında Qapçağay, Baqanas, Ğ olcah.b. toraq punktları urnaşa.

# İli yılğası
## Tarix

1729 yılda İli yılğasında qazaqlar häm conğarlar arasında zur bäreleş bulğan.

# İli yılğası
## Riwäyät

Borınğı riwäyät buyınça bay Balxaş-sixerçeneñ güzäl İli qızı bulğan. İligä öyläner öçen küp kiäwlär kilgännär: Qıtaydan, Mongoliädän, Boxaradan. Läkin İli yarlı Qaratal-kötüçegä ğaşıyq bulğan.
Qaratal bäygedä otqan, läkin yarsulı Balxaş anı quğan. Balxaş qızı İli şunı belep tuğan öydän qaçqan häm ike söyüçe ike yılğağa äylängän.
Ämma İli ätise Balxaş ğaşıyqlar quşılmas öçen alar arasında töşkän. Şulay itep Balxaş kübekle külenä äylänep ğaşıyq buluçı İli yılğasın häm Qaratal yığasın mäñgegä büleşkän.
# Шимбә

Шимбә́ (шулай ук атнарас көн) — җомга һәм якшәмбе арасында урнашкан атна көне. Яһүдләрдә бәйрәм көне буларак санала.
# Терни

Терни — Италиянең Умбрия төбәгендә урнашкан коммуна. Терни провинциясе составына керә.

# Терни
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 130 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Акваспарта, Арроне, Колли-суль-Велино, Лабро, Монтекастрилли, Монтефранко, Нарни, Риети, Сан-Джемини, Сполето һәм Стронконе коммуналары белән чиктәш.
# Өренчай (Элазыг)

Өренчай (төр. Örençay) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Элазыг илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Цона Индузтрияле Форно Алйоне (Бреша)

Цона Индузтрияле Форно Алйоне — Италиянең Ломбардия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Индузтрияле Форно Алйоне (Бреша)
## Географиясе

Цона Индузтрияле Форно Алйоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Цона Индузтрияле Форно Алйоне (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Казе Поци (Реҗо Эмилия)

Казе Поци — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Монтеккьо-Эмилия өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Поци (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Казе Поци Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казе Поци (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нингуно, Сентро де Неуропсикиятрия (Агваскальентес)

Нингуно, Сентро де Неуропсикиятрия — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Агуаскальентес муниципалитеты составына керә.

# Нингуно, Сентро де Неуропсикиятрия (Агваскальентес)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Нингуно, Сентро де Неуропсикиятрия (Агваскальентес)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Денкувек

һәм
Денкувек — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Бодзехув гминасында урнашкан авыл.

# Денкувек
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мануел Домингез Сория (Ромита)

Мануел Домингез Сория — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ромита муниципалитеты составына керә.

# Мануел Домингез Сория (Ромита)
## Географиясе

Мануел Домингез Сория Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Мануел Домингез Сория (Ромита)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Мануел Домингез Сория (Ромита)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Картер-Спрингс (Невада)

Картер-Спрингс — Америка Кушма Штатларының Невада штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Картер-Спрингс (Невада)
## Географиясе

Картер-Спрингс халык санын алу урыны мәйданы — 7,3 км², 7,25214 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 5450 Фут биеклектә урнашкан.
# OR51S1

OR51S1 (ингл. Olfactory receptor family 51 subfamily S member 1) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Еникөй (Аргуван)

Еникөй (төр. Yeniköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Аргуван илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Вйончинь-Дольни

Вйончинь-Дольни — Польшаның Лодзь воеводалыгы Новосольна гминаcында урнашкан авыл.

# Вйончинь-Дольни
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сан Җулияно (Пяченца)

Сан Җулияно — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Кастельветро-Пьачентино өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Җулияно (Пяченца)
## Географиясе

Сан Җулияно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Җулияно (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Сан Җулияно (Пяченца)
## Халкы

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2001 | 552 | |
# Паю (Валга)

Паю (эст. Paju) — Эстониянең Валгамаа өязендә урнашкан авыл.
# Түбән Сямуньга

Түбән Сямуньга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Мезенская Пижма елгасының уң ярына тамагыннан 23 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 32 км.

# Түбән Сямуньга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03030000112103000045043
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103004504
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# (9035) 1990 SH1

(9035) 1990 SH1 (лат. 1990 SH1) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9035) 1990 SH1
## Тарихы

1990 елның 16 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 SH1» саналган.
# Кылты

Кылты (каз. Қылты) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Кылты
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Хәмит Гыйззәтуллин

Хәмит Нурислам улы Гыйззәтуллин — татар галиме, икътисад фәннәре докторы, Россия Фәннәр академиясенең әгъза-корреспондеты.
Ул Башкортстанның Җылаер районындагы Чуенчы-Чупан исемле татар авылында дөньяга килә. Авылның җидееллык мәктәбен Мактау кәгазе белән тәмамлагач, башта Җылаер техникумында, аннан соң Баймак тау-металлургия техникумында белем ала. Мәктәпкә кайтып мөгаллимлек кыла башлый, читтән торып Башкортстан дәүләт университетының физика-математика факультетында укый. Аны кызыл диплом белән тәмамлаган яшь белгеч Свердловскига, СССР Фәннәр академиясенең В. А. Стеклов исемендәге математика институтына эшкә чакырыла. Хәмит Гыйззәтуллин анда аспирантурада укып, башта кандидатлык, аннан соң докторлык диссертацияләрен яклый.
1985 елда, Башкортстан Хөкүмәте чакыруы буенча Хәмит Гыйззәтуллин Уфагә әйләнеп кайта. Биредәге фән дөньясында да үз кеше булып китә, күп яңа проектлар өстендә эшли.
1991 елда ул Россия фәннәр академиясенең әгъза-корреспонденты булып сайлана.
# Фалкушовце

Фалкушовце (словак. Falkušovce) — Словакиянең Михаловце округында урнашкан авыл.

# Фалкушовце
## Тарихы

Авыл 1290 елда нигезләнгән.

# Фалкушовце
## Географиясе

Мәйданы — 9,45 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 103 метр биеклектә урнашкан.

# Фалкушовце
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Талдысай (Алга районы)

Талдысай (каз. Талдысай) — Казакъстанның Актүбә өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Талдысай (Алга районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Сан Лоренцо (Палермо)

Сан Лоренцо — Италиянең Сицилия төбәге Чефала-Диана өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Лоренцо (Палермо)
## Географиясе

Сан Лоренцо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Лоренцо (Палермо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фаренгейт (ай кратеры)

Фаренгейт (лат. Fahrenheit) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 6,65 км булган кратер.

# Фаренгейт (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Габриель Фаренгейт (1686—1736) хөрмәтенә бирелә.

# Фаренгейт (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
# Бөек Татарстан

Бөек Татарстан, Бөек Татар иле яки рус язылышында Бөек Татария (Тартария), лат. Tartaria, Tartaria Magna; англ. Tartary, Great Tartary - XIII-XIX гасырларда Урта Авразия төбәгенең исеме, Алтын Урда дәүләтенә буйсынган зур регионның XVIII гасыр ахырына кадәр яшәгән географик атамасы. Шунысы кызыклы, XIX гасырга кадәр Көнчыгыш Европада чыккан географик хариталарда һәм Энциклопедиядләрдә (мәс. Encyclopædia Britannica) бу атама Россия сүзен алыштыра, яки алар янәшә торалар. Татар дәүләтләре: Кырым ханлыгы, Казан ханлыгы, Нугай Урдасы, шулай ук Мәскәү кенәзлеге һәм Россия дәүләте карталарда Бөек Татариянең өлкәләре итеп күрсәтелә.
Күпчелек тарихи чыганакларда Алтын Урдада яшәгән халык татарлар дип атала, шуннан бу территория көнбатыш китапларында Бөек Татария, Тартария дип билгеләнә, татарча Бөек Татар иле. Бүгенге Татарстан Бөек Татариянең төньяк өлеше генә, Бөек Татар иле Татарстаннан шактый зуррак, бөтен Алтын Урдага туры килә.

# Бөек Татарстан
## Байрак

Тарихи чыганаклар буенча Тартарияның берничә байраклары булган. Һоланд тарихчысы Карл Алярд китабына караганда "Бөек Татар иле патшасының" ике байрагы булган:
"Бөек Татар иленең байрагында аждаһа (Бараҗ) сурәтләнә, икенче сары төсле байракның үзәгендә кара ябалак сурәтләнә".
Пьер Дюваль Д’Аббевиль "Бөтендөнья җәгърафиясе" китабында шулай ук Бөек Татарстанның гербында ябалак булганын яза.
Бараҗ (риваятьтәге болгарлар аҗдаһасы) хәзер Казанның гербында һәм байрагында Зилант буларак сурәтләнә, ә ябалак Чирмешәннең гербында бар, шулай ук литва татарларында очрый.
# Бигарелло

Бигарелло — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. San Giorgio Bigarello провинциясе составына керә.

# Бигарелло
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 23 метр биеклектә урнашкан. Кастель-д'Арио, Кастельбельфорте, Ронкоферраро, San Giorgio Bigarello һәм Сорга коммуналары белән чиктәш.
# Шёнберг (Лауэнбург)

Шёнберг (алман. Schönberg) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Шёнберг (Лауэнбург)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,77 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 61 метр биеклектә урнашкан.
# SFT2D2

SFT2D2 (ингл. SFT2 domain containing 2) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.