yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Константин Толкачёв

Константин Толкачёв, Константин Борис улы Толкачёв (рус. Константин Борисович Толкачёв, 1953 елның 1 марты, ССРБ, Кемерово өлкәсе, Сталинск) — дәүләт эшлеклесе, хокук белгече, юридик фәннәр докторы (1998), профессор (1998). Башкортстанның (1997) һәм РФ (2008) атказанган юристы, РФ Эчке эшләр министрлыгының почетлы хезмәткәре (2000). Эчке хезмәт генерал-майоры (1998). 1999 елдан Башкортстан Республикасы Дәүләт Җыелышы — Корылтай рәисе.

# Константин Толкачёв
## Тәрҗемәи хәле

1953 елның 1 мартында Кемерово өлкәсенең Сталинск (1961 елдан Новокузнецк) шәһәрендә туган. ССРБ Эчке эшләр министрлыгының Рязань югары мәктәбен (1977), академиясен (1984) тәмамлаган. Юридик фәннәр докторы (1998), профессор (1998). РФ Юридик фәннәр академиясенең хокукый әгъзасы. Өч йөздән артык гыйльми хезмәт авторы. Фәнни тикшеренүләре дәүләт һәм хокукның гомуми теориясе, конституцион хокук һәм кеше хокуклары проблемаларына багышланган.

# Константин Толкачёв
## Гыйльми хезмәтләре

* Кеше һәм гражданинның шәхси конституциячел хокукларын һәм ирекләрен гамәлгә ашыруның һәм анда эчке эшләр органнарының катнашуының методологик һәм хокукый нигезләре.СПб, 1997.(рус.)
* Федерализмның сәяси проблемалары: Россия Федерациясе һәм Башкортстан Республикасы хакимияте органнарының үзара хезмәттәшлеге. Уфа, 2001.(рус.)

# Константин Толкачёв
## Хезмәт юлы

1970 елда — Кузнецк металлургия комбинатында (2003 елдан Новокузнецк металлургия комбинаты(рус.)татар.) торбалар ябыштыручы ярдәмчесе.
1971–1973 елларда Совет Армиясендә хезмәт итә.
1977–1996 елларда — ССРБ (1991 елдан РФ) Эчке эшләр министрлыгы системасында җитәкче вазыйфаларда.
1996–2003 елларда — РФ Эчке эшләр министрлыгының Уфа юридик институты башлыгы. 2003 елдан отставкада.

# Константин Толкачёв
## Иҗтимагый һәм дәүләт эшчәнлеге

1999 елдан — Башкортстан Республикасы Дәүләт Җыелышы — Корылтай депутаты (II—V чакырылышлар).
1999–2001 елларда — Россия Федерациясе Федераль Җыенының Федерация Советында конституция законнарын чыгару комитеты әгъзасы.
1999–2001 елларда — Европа Шурасында (Страсбург, Франция) җирле һәм төбәк хакимиятләре конгрессының Төбәкләр палатасында Россия Федерациясе вәкиле урынбасары.
2002 елдан — Россия Федерациясе Законнар чыгаручылар советы әгъзасы.
2002 елдан — Башкортстан Республикасы Президенты (2015 елдан Башлыгы) каршындагы ярлыкау мәсьәләләре буенча комиссия җитәкчесе.
2009 елдан — Бердәм Россия фиркасенең Башкортстан бүлекчәсе сәяси шурасы җаваплы сәркәтибе.

# Константин Толкачёв
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2003 — Почет ордены (РФ)
* 2003 — «Башкортстан Республикасы алдындагы хезмәтләре өчен» ордены
* 2008 — Салават Юлаев ордены
* 2013 — Дуслык ордены (РФ)
* 2019 — Александр Невский ордены (РФ)
* 1нче дәрәҗә Бөек Петр ордены
* Андропов ордены
* 1997 — Башкортстанның атказанган юристы
* 2008 — РФ атказанган юристы
* 2000 — РФ Эчке эшләр министрлыгының почетлы хезмәткәре
* 2023 — «Бердәм Россия»гә 20 ел» истәлекле медале
# Спердуто (Напуль)

Спердуто — Италиянең Кампания төбәге Ачерра өязендә урнашкан торак пункт.

# Спердуто (Напуль)
## Географиясе

Спердуто Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Спердуто (Напуль)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Огорелово

Огорелово (рус. Огорелово) — Киров өлкәсенең Шабалино районында урнашкан авыл.

# Огорелово
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Огорелово
## Сәгать поясы

Огорелово Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Огорелово
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# (7759) 1990 QD2

(7759) 1990 QD2 (лат. 1990 QD2) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7759) 1990 QD2
## Тарихы

1990 елның 22 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QD2» саналган.
# Соя

Соя (лат. Glycine max) — кузаклылар гаиләлегеннән булган берьеллы үләнсыман үсемлек. Азия, Көньяк Аурупада, Америкаларда, Үзәк һәм Көньяк Африкада, Австралиядә таралган. Ватаны — Кытай.

# Соя
## Сыйфатлама

Соя – дөнья игенчелегендә иң борынгы культураларның берсе. Кытайда аның хакында безнең эрага кадәр V гасырда ук искә алына. Культуралы соя кузаклылар семьялыгындагы кыргый төрләрдән барлыкка килгән берьеллык үлән. Ул 50-120 сантиметр биеклектә, яхшы тармакланып туп-туры үсә. Кузаклары җирдән диярлек үк башлана. Бер сабакта 30-35 кузак, һәр кузакта 3-4 борчак була. 1000 бөртекнең авырлыгы 100-200 грамм тәшкил итә.

# Соя
## Азык-төлек кыйммәте

Соя башка үсемлекләр сыман клетчаткага гына түгел, аксымга да бай. Соя аксымы үзенең аминокислоталар составы буенча терлек аксымына охшаш дип санала. Теоретик яктан 1 кг соя аксым күләме буенча 3 кг бозау итенә, 5 кг ипигә, 2 кг эремчеккә, 1,3 л сөткә яки 80 тавык йомыркасына бәрабәр. Кайбер эшкәртелүче төрләрнең орлыкларында күп микъдарда (орлык массасыннан 15—26%) май туплана.
Соядан соя сөте, соя эремчеге (тофу), соя пастасы (мисс), сыр (суфу), соя соусы, кефир, йогырт, туңдырма, каймак, эретелгән сыр һәм башка ризыклар әзерләргә мөмкин. Шуңа күрә дә организмнары лактоза кабул итә алмый торган кешеләр өчен соя өстенлеккә ия.
Соя мае кәнфит, соус, шулай ук маргарин, сабын, гөлсирин, лак һәм буяу җитештерүдә кулланыла.
Соя продуктлары тышына "генетик үзгәртелгән" дигән язу куела. Галимнәр әлегә генетик үзгәртелгән ризыкларның организмга ни дәрәҗәдә йогынты ясавын яки ясамавын әйтә алмыйлар әле.

# Соя
## Соя үстерү

Җитештерү лидерлары - АКШ, Бразилия, Аргентина, Кытай, Һиндстан, Парагвай, Канада, Боливия, Индонезия һәм Россия.
# (18908) 2000 OC21

(18908) 2000 OC21 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18908) 2000 OC21
## Тарихы

2000 елның 31 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 OC21» саналган.
# Mingrellär

Mingrellär, yä Megrellar (üzataması Margali) – Görcestanda (Gruziädä) xalıq, ilneñ könbatış rayonnarında yäşilär. Görcelärneñ ber subetnik törkeme sanlalar. Öydä Megrel telendä söyläşälär. Bu tel qayber oçraqlarda Görce telenä dip qarílar, läkin başqa Görce söylämnärennän ul bik nıq ayırıla (Görcedäge 7 kileş urınına 9 kileş). Bu tel räsmi bulmağan räweştä Görce älifbası qullana. Xäzerge Mingrellar Görceçä dä, Urısça da belälär, Abxazíadä yäşägännär Abxazça da söyläşä alalar. Típik Mingrel familiälär -ia (-iä), -aya, -ava, ua quşamçılarına betä (Jvania, Şengelaya, Eliava, Çkadua). Mingrel familiäläre Abxazlarda oçrílar.
Soñğı Urta Ğasırlarda Mingrellär Görce patşalarınnan autonomiä itep yäşägännär, üze Samegrelo kenäzlegen nigezlänep.Kenäzlegendä Dadiani näsele idarä itkän. 1803. yılda Samegrelo Räsäy İmperiäsenä (Kutaisi gubernasına) kerä, Mingrellär Aleksander I patşağa ant itälär. Dadianilarnı Räsäy aqsöyäklekkä quşalar (1857). 1918. yılda Mingrellar Görcestan Demokratik Cömhüriätenä kerä.
1920. yıllarda Sovetlar Berlegendä Mingrellar mädäni autonomiäne üsterälär (säyäsi autonomiä bulmağanda), Mingrel telendä gäzetlär bastırıp çığalar. Belem aluda häm ädäbiättä Görce teleneñ qullanışı däwam itä. 1950. yıllarda Mingrel Lavrenti Berianıñ säyäsi doşmannarı Mingrel Partiä eşlekleselärgä qarşı Mingrellär ğämäle çığaralar, ğämäl näticäsendä Mingrellär ayırım xalıq sanamílar, Mingrel telendä näşer itü tíıla. Stalin ülemennän soñ uzğan reabilitasiägä qaramastan Mingrel tele küxnä tele bulıp qala.
Görcestannıñ berençe präzidente Zviad Gamsaxurdia Mingrel buluı säbäple, bärep töşerelüdän soñ Mingrel başqalsına Zugdidigä qaça. Läkin Zviadistlar ciñelälär, şundí suğış Samergeloğa zían kiterä.
1990. yıllardağı Abxazíada bulğan etnosara konfliktlar näticäsendä Mingrelärneñ ber öleş häläk bula, köpçelege Abxazíadan Räsäygä häm Görcestanğa qaçalar.
Mingrellär sanı 200 000 dän 700 000 gä törlelänä, çönki küp Mingrel üzen Görce bulıp belderälär. Räsäydä Mingrel millätennän100 keşe isäplänä.

# Mingrellär
## Kürenekle Mingrellär

* Lavrenti Beria
* Zviad Gamsaxurdia
* Georgi Danelia
* Bulat Okudjava
# GSC2412-1315

GSC2412-1315 — Йөкче йолдызлыгында урнашкан A0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,74 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Радомно

һәм
Радомно — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Нове-Място-Любавске гминасында урнашкан авыл.

# Радомно
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гөреҗдә

Гөреҗдә́ (Lactarius) - ал гөмбәләр семьялыгының сөтчел гөмбәләр ыругыннан җәймәле гөмбә. Евразиядә киң таралган. ТРда чын гөреҗдә (L. resimus), сары гөреҗдә (L. scrobiculatus), усак гөреҗдәсе (L. controversus) һ.б. очрый. Күбесенчә каенлыкларда, наратлы каенлыкларда һәм киң яфраклы урманнарда төркем-төркем булып үсә; июльдән алып сентябрьгә кадәр очрый; каен белән микориза хасил итә. Эшләпәсенең диаметры 5-20 см, яшь гөмбәләрнең эшләпә кырыйлары яссы, соңрак - аска таба бөгелгән йөнтәс-җепселле, бүрәнкәсыман. Кабыгы бераз лайлалы, сөт кебек ак. Йомшагы тыгыз, уалучан, хуш исле. Сөтчел сыекчасы ачы, ак төстә, һавада саргая. Пластинкасы артучан яки кимеп баручан, башта ачык төстә, акрынлап карала. Сабагы цилиндрсыман, кыска, юан, куыш, кайбер төрләренеке тимгелле.
Ашарга, тозларга яраклы.
# Борго Пяве (Лече)

Борго Пяве — Италиянең Апулия төбәге Лечче өязендә урнашкан торак пункт.

# Борго Пяве (Лече)
## Географиясе

Борго Пяве Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Борго Пяве (Лече)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# HD243791

HD243791 — Йөкче йолдызлыгында урнашкан A0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 11,4 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# APBB2

APBB2 (ингл. Amyloid beta precursor protein binding family B member 2 һәм Amyloid beta A4 precursor protein-binding family B member 2) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Войцехув (Холмский повяты)

Войцехув — Польшаның Люблин воеводалыгы Седлище гминаcында урнашкан авыл.

# Войцехув (Холмский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дурнон

Дурнон (фр. Dournon) — Франциянең Юра департаментына караган коммуна.

# Дурнон
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,55 км².
# Чатем (округ, Джорджия)

Чатем — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Саванна шәһәре.

# Чатем (округ, Джорджия)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1777 елда оештырыла.

# Чатем (округ, Джорджия)
## Территориясе

Округ мәйданы 1140 км² тәшкил итә.
# Малороссы

Малороссы (рус. Малороссы) — Сембер өлкәсенең Майна районында урнашкан бистә.

# Малороссы
## Сәгать поясы

Малороссы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Малороссы
## Халык

2002 елда авылда татар кешесе яшәгән. 2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк.
# 128 (сан)

128 (йөз егерме сигез) - 127 белән 129 арасындагы натураль сан.

# 128 (сан)
## Математикада

* 128 — өч урынлы җөп сан.
* 128 санның цифрлар суммасы — 11.
* 128 санның цифрлар тапкырчыгышы — 16.
* 128 санның квадраты — 16384.

# 128 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 128
* 128 ел (б. э. к.)
* Юникодта 0080₁₆ — «PAD» символның коды.
# Адапынар (Җейһан)

Адапынар (төр. Adapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Җейһан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Оялы (Коргалҗын районы)

Оялы (каз. Ұялы) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Оялы (Коргалҗын районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Аллакская Суева

Аллакская Суева — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Об елгасының сул ярына тамагыннан 3175 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 15 км.

# Аллакская Суева
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200512115200003957
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200395
* Бассейн коды — 13.01.02.005
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Злота-Гура (Остроленцкий повяты)

Злота-Гура — Польшаның Мазовия воеводалыгы Лысе гминасында урнашкан авыл.

# Злота-Гура (Остроленцкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 1118

NGC 1118 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1118
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Льюис Свифт тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# TENM4

TENM4 (ингл. Teneurin transmembrane protein 4 һәм Teneurin-4) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Мёрсак

Мёрсак (фр. Meursac) — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Бермонвиль

Бермонвиль (фр. Bermonville) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Моцакатена (Мачерата)

Моцакатена — Италиянең Марке төбәге Сан-Северино-Марке өязендә урнашкан торак пункт.

# Моцакатена (Мачерата)
## Географиясе

Моцакатена Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Моцакатена (Мачерата)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Армень (Вранча)

Армень — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. Слобозия-Чорешть (коммуна) коммунасына карый.

# Армень (Вранча)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 55 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Пантон (Вермонт)

Пантон — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Пантон (Вермонт)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 22,06 квадрат миль (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 38 метр биеклектә урнашкан.
# Буковец (коммуна, Тимиш)

Буковец — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан коммуна.

# Буковец (коммуна, Тимиш)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 32,35 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 92 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Буковец һәм Базошу-Ноу авыллары урнашкан.
# Dobruca tatarları

Dobruca tatarları - Romaniäneñ törki telle xalqı.
Ğädättä Romaniädä tatarlar näq Dobruca tatarları dip yörtelä.
Dobruca tatarlarınıñ wäkilläre - Särcan Tizi häm Täxsin Cämäl fängä zur öleş kertkän.

# Dobruca tatarları
## Tarix

Dobruca tatarlarınıñ tarixı XIII ğasırdan başlana, ul waqıtta Dobruca wiläyätendä öç tatar şähäre bulğan.
Ul waqıtta Dobrucada İsaqça - iñ zur tatar şähäre bulğan.
Dobruca tatar tarixçısı Täxsin Cämäl buyınça Nuğay häm Üzbäk xan idärä itkän çorında Dobruca Altın Urdağa kergän.
Läkin Toqta häm Canibäk idärä itkän çorınnan Dobrucadağı Dunay könyaq yarı bolğarlarğa kitkän.
Dobruca tatar tele nuğay tatar telenä oxşaş.
1878 yıldan Berlin kongressı buyınça Dobruca tatarları Romaniägä kertelgän.
Dobruca tatarları romanlaştıruğa qarşılıq kürsätkän, ayıruça Çauşesku idärä itkän çorında.
Bügenge Romaniädä tatarlar tigez xoquqlarğa iä.
2017 yılda Romaniäneñ vitse premyerı tatar xatını Sevil Şayde itep bilgelängän.
# Вона (Светица кушылдыгы)

Вона — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе , Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Светица елгасының уң ярыннан 3 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.

# Вона (Светица кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100212103000010828
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001082
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Үчпынар (Арач)

Үчпынар (төр. Üçpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Арач илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# NSMCE1

NSMCE1 (ингл. NSE1 homolog, SMC5-SMC6 complex component) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сака (Парма)

Сака — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Колорно өязендә урнашкан торак пункт.

# Сака (Парма)
## Географиясе

Сака Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сака (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Моловисте

Моловисте — Польшаның Подлясье воеводалыгы Пласка гминасында урнашкан авыл.

# Моловисте
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сери (Арденны)

Сери (фр. Sery) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Новьон-Порсьен кантонына карый.

# Сери (Арденны)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 18.57 км².
# Коммунизм

Коммунизм (лат. commūnis сүзеннән — «күмәк, уртак») — «һәрнәрсә тулай, һәркем бертигез» утопия идеологиясеннән төзелгән идарә итү формасы. Коммунизмда икътисад иҗтимагый милеккә нигезләнгән.
# Каркатеевсксая

Каркатеевсксая — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Юганская кылымыгының сул ярына тамагыннан 128 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 23 км.

# Каркатеевсксая
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200050444
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115205044
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Яблоново-Кляче

Яблоново-Кляче — Польшаның Мазовия воеводалыгы Анджеево гминасында урнашкан авыл.

# Яблоново-Кляче
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Каркеран

Шатовер (фр. Châteauvert) — Франциянең Вар департаментына караган коммуна.

# Каркеран
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 27,52 км².
# Казчина Фонтаналбина (Алесандрия)

Казчина Фонтаналбина — Италиянең Пьемонт төбәге Сареццано өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Фонтаналбина (Алесандрия)
## Географиясе

Казчина Фонтаналбина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казчина Фонтаналбина (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Барки (Бреша)

Барки — Италиянең Ломбардия төбәге Понтевико өязендә урнашкан торак пункт.

# Барки (Бреша)
## Географиясе

Барки Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Барки (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Герб Литва Бөек Герцоглыгы

Бу сәхифә тиз бетерүгә тәкъдим ителде! Сәбәбе: Чыктым аркылы күпер
Тиз бетерү белән риза булмасагыз, аның бәхәс битендә языгыз.
Администраторларга: бирегә нәрсә сылтый битнең тарихы (соңгы үзгәртүе), битне бетерү.
Герб Литва Бөек Герцоглыгы, шулай ук ​​Погония (рус. герб «Пого́ня», белар. Паго́ня, пол. Pogoń, Погонь, литв. Vytís, Витис) — Литва Бөек Герцоглыгы һәм аның хакимнәре символы, аннары герб компоненты Польша-Литва Бердәмлеге.
Вакыт узу белән, герб Польшаның ике милли символының берсенә әверелде, гәрчә аның әһәмияте әкренләп поляк милли аңында сүнә башлады. Аны бүген дә Польша принцесса гаиләләре (Чарторски һәм Сангушко гаиләләрен дә кертеп), шулай ук ​​күп шәһәрләр һәм Подласки Воеводшип куллана. Герб иң озак вакыт поляк Погоń (яки Погония) исеме белән билгеле булган.
Погония шулай ук ​​Литва Республикасының гербы булды (1918–1940 һәм 1990 - хәзерге вакытта), анда Литва кешеләре Витис дип аталган.
Берникадәр вакыт ул Беларусия гербы иде (1918-1919, 1991-1995), ләкин бүген ул беренче чиратта Беларусия оппозициясе символы. Беларусия гербы Пахония дип атала һәм ул 2007 елның 14 маенда Беларусиянең мәдәни мирасы исемлегенә кертелде.
Герб Польша, Литва һәм Беларусиянең милли мирасының бер өлеше булып санала.
# Тәлдәй

Тәлдәй — Татарстанның Актаныш районындагы юкка чыккан авыл.

# Тәлдәй
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11.1 °C | -5.9 °C | 3.8 °C | 12.5 °C | 17.8 °C | 19.9 °C | 17.1 °C | 11.5 °C | 3.8 °C | -5.3 °C | -10.4 °C | 3.5 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.