yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# NGC 3468

NGC 3468 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3468
## Тарихы

Әлеге галактика 1787 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ливония сугышы

Ливония сугышы (рус. Ливонская война, алман. Livländischer Krieg) — зур хәрби конфликт. Егерме биш елга сузылган (1558—1583).

# Ливония сугышы
## Алшартлар

XV гасыр урталарында Ливония таркалган дәүләт берәмлеге була.

# Ливония сугышы
## Сәбәп

Тарихта Ливония сугышы башлануның турыдан-туры сәбәбе буенча төрле карашлар бар.

# Ливония сугышы
## Сугыш барышы

Сугыш башланганда Ливония ордены Рига архиепискобы һәм аның Сигизмунд II Август белән низагта җиңелү белән тагын да зәгыйфьләнә. Икенче яктан, Россия Казан һәм Әстерхан ханлыклары яулап алганнан соң, башкортлар, Зур Нугай Урдасы, казаклар һәм Кабардалар кушылганнан соң көч туплый башлаган.
# Ле-Небур

Ле-Небур (фр. Le Neubourg) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Терца Цона Казете (Рим)

Терца Цона Казете — Италиянең Лацио төбәге Фьюмичино өязендә урнашкан торак пункт.

# Терца Цона Казете (Рим)
## Географиясе

Терца Цона Казете Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Терца Цона Казете (Рим)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Чамалты (Токат)

Чамалты (төр. Çamaltı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Токат илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Казанова Мадона Паче-Сан Җовани (Рьети)

Казанова Мадона Паче-Сан Җовани — Италиянең Лацио төбәге Леонесса өязендә урнашкан торак пункт.

# Казанова Мадона Паче-Сан Җовани (Рьети)
## Географиясе

Казанова Мадона Паче-Сан Җовани Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Казанова Мадона Паче-Сан Җовани (Рьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Френ (Вогез)

Френ (фр. Frain) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Квэй (округ, Нью-Мексико)

Квэй — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Тукумкари шәһәре.

# Квэй (округ, Нью-Мексико)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1903 елда оештырыла.

# Квэй (округ, Нью-Мексико)
## Территориясе

Округ мәйданы 7394 км² тәшкил итә.
# HD157530

HD157530 — Гакрәп йолдызлыгында урнашкан A1III/IV(m) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,9 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Покшивник (Мазовия воеводалыгы)

Покшивник — Польшаның Мазовия воеводалыгы Добре гминасында урнашкан авыл.

# Покшивник (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Балалар өчен Евровидение җыр бәйгесендә Россия

Россия Балалар өчен Евровидение җыр бәйгесендә 5 тапкыр катнашты. 2006 елда Толмачев туганнары "Язгы джаз" җырын җырлап 1 урынны яуладылар.

# Балалар өчен Евровидение җыр бәйгесендә Россия
## Катнашучылар

| Ел | Җырчы | Җыр | Урын | Баллар |
| 2005 | Влад Крутских | «Кояшка Юл» | 9 | 66 |
| 2006 | Толмачёв туганнары | «Язгы джаз» | 1 | 154 |
| 2007 | Александра Головченко | «Отличница» | 6 | 105 |
| 2008 | Михаил Пунтов | «Фәрештә йоклый» | 7 | 73 |
| 2009 | Екатерина Рябова | «Кечкенә Принц» | 2 | 116 |
| 2010 | «Тылсымлы микрофон» дуэты | Boy & Girl | 2 | 119 |
| 2011 | Екатерина Рябова | | | |
# Пье-д’Орецца

Пье-д’Орецца (фр. Pie-d’Orezza) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Кастаньичча кантонына карый.

# Пье-д’Орецца
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,79 км².
# Лектог-Игол

Лектог-Игол — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Лектог-Еган елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.

# Лектог-Игол
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011000112115200039467
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203946
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Бертелуш-Резеши

Бертелуш-Резеши — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. Пуешть (коммуна, Васлуй) коммунасына карый.

# Бертелуш-Резеши
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Брединки

Брединки — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Бискупец гминасында урнашкан авыл.

# Брединки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кече Барханчак

Кече Барханчак (рус. Малый Барханчак) — Ставрополь краеның Ипатово районында урнашкан татар авылы. 2008 елда 1230 кеше яши. Кече Барханчак Кече Барханчак авыл җирлегенең (Мало-Барханчакский сельсовет) үзәге (барлыгы дүрт авыл).

# Кече Барханчак
## Тарих

Бу авылны Екатерина Икенче указы буенча 1788 елда Нократ һәм Казан губернасыннан килгән ясаклы һәм йомышлы татарлары нигез салган. 1942 елны авылны нацист гаскәре басып алган.
Дала туфрагы коры кебек булса да, биредә игенчелек һәм терлекчелек өчен киң мөмкинлекләр ачылган, Кече Барханчактагы чишмәләрдән тозлы су да, төче су да чыккан. Халык бодай иккән, куй, елкы, сыер малы асраган, умартачылык белән шөгыльләнгән, шәл бәйләгән, тегү теккән. Хәзер дә күпләр шушылар белән шөгыльләнә, әмма авылда эш булмаганлыктан, яшьләр эш эзләп, Ставропольгә, Мәскәүгә китә икән. Авылда, нигездә, карт-коры һәм урта яшьләрдәгеләр яши.

# Кече Барханчак
## Халык

2010 елгы җанисәпкә күрә авылда 1994 кеше яшәгән, татарлар исә халыкның 86.4% алып торалар. Кече Барханчак 270 хуҗалыктан торган зур гына авыл, анда урта мәктәп, мәдәният сарае бар, мәчет исә шул клубның бер ягына урнашкан. Авылда барлык йортлар да диярлек саманнан салынган, кирпеч белән тышланган, чөнки монда йортлар салырлык агач та, таш та юк икән.
# Дежнёв борыны

Дежнёв борыны (рус. мыс Дежнёва, эск. Тугнехалха) — Чукотка ярымутравында урнашкан Ауразия кыйтгасының төньяк-көнбатыш очы. Иң биек ноктасы 741 м, яссы түбәле тау массивыннан гыйбаррәт. Исеме 1879 елда борынны йөзеп узган шевит котып тикшеренүчесе Адольф Норденшельд тарафыннан рус сәяхәтчесе Семён Дежнёв хөрмәтенә бирелгән. Дежнёв борыны Уэлен торак пункты урнашкан.
# Али (Сицилия)

Али — Италиянең Сицилия төбәгендә урнашкан коммуна. Мессина (метрополитенский город) провинциясе составына керә.

# Али (Сицилия)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 450 метр биеклектә урнашкан. Али-Терме, Фьюмединизи һәм Итала коммуналары белән чиктәш.
# Тимергали Зиннуров

Тимергали Зиннуров, Тимергали Зиннур улы Зиннуров (1949 елның 18 ноябре, Лаеш районы — 2017 елның 1 феврале, Казан) — драма актёры, Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры артисты, Татарстанның халык артисты (1993).

# Тимергали Зиннуров
## Тормыш юлы

Зиннуров Тимергали Зиннур улы 1949 елның 18 ноябрендә Лаеш районы Пәрәү авылында дөньяга килә. 1967 елда ул Казан дәүләт курчак театрына эшкә урнаша һәм шунда 1982 елга кадәр эшли. 1982 елда инде аны артист буларак К. Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театрына эшкә чакыралар һәм анда аның хезмәте күп еллар дәвамында бара.

# Тимергали Зиннуров
## Башкарган рольләре

Тимергали Зиннур улы Зиннуров гомерен тулысынча театрга багышлый. Ул ялкынланып, илһамланып иҗат итте. Тинчурин театрында кырык елга якын иҗат итү чорында Тимергали Зиннуров бер-берсенә тиң булмаган, табигыйда, үзенчәлекле дә, тамашачылар күңеленә хуш килгән бик күп кенә тормышчан образлар өстендә эшли һәм аларны тамашачыга җиткерә. Тимергали Зиннуров башкарган төп рольләр:
* М. Фәйзинең «Ак калфагы»нда Мирза,
* Ш. Хөсәеновның «Әниемнең ак күлмәге»ндә Максуд,
* В. Шекспирның «Гаугалы мәхәббәт»ендә Франциск,
* Т. Миңнуллинның «Без бит авыл малае»нда Иршат,
* И. Юзеевның «Кыр казлары артыннан» спектаклендә Әкбәр,
* А. Гыйләҗевнең «Ефәк баулы былбыл кош»ында Мияссәр,
* Н. Фәттахның «Итил суы ака торур»ында Алмыш хан,
* И. Грекованың «Тол хатыннар көймәсе»ндә Васыйл,
* М. Гыйләҗевнең «Бала баласы балдан татлы»сында Урманчы бабай,
* М. Кәримнең «Айгөл иле»ндә Җәгфәр Моратшин,
* Ш. Фәрхетдинов һәм Р. Заһидуллинның «Алтын көз»ендә карт,
* Н.Хисамовның «Йосыф – Зөләйха»сында Мәлик Рәййан һ.б.

# Тимергали Зиннуров
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 1981 — ТАССРның атказанган артисты («театр өлкәсендәге казанышлары өчен»).
* 1993 — Татарстан Республикасының халык артисты.
2017 елның 1 февралендә Казанда вафат була.
# (17069) 1999 GD20

(17069) 1999 GD20 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17069) 1999 GD20
## Тарихы

1999 елның 15 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 GD20» саналган.
# Асмолавка (Бялыницкий районы)

Асмолавка (белар. Асмолаўка) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бялыницкий районында урнашкан авыл.

# Асмолавка (Бялыницкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Урта Висим

Урта Висим — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Висим елгасының уң ярыннан 214 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.

# Урта Висим
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны бүᴫгеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020200112115300024758
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302475
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Зарльхузен

Зарльхузен (алман. Sarlhusen) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Зарльхузен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,86 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 14 метр биеклектә урнашкан.
# Ла-Кокий (Дордонь)

Ла-Кокий (фр. La Coquille) — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
# Нейроне

Нейроне — Италиянең Лигурия төбәгендә урнашкан коммуна. Җенова провинциясе составына керә.

# Нейроне
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 350 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Лорсика, Лумарцо, Моконези, Торрилья, Ушио, Фавале-ди-Мальваро һәм Трибонья коммуналары белән чиктәш.
# Валория-ла-Буэна

Валория-ла-Буэна (исп. Valoria la Buena) — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Валория-ла-Буэна
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 43,22 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 726 метр биеклектә урнашкан.
# Нуклео Аспалмо Инфериоре

Нуклео Аспалмо Инфериоре — Италиянең Калабрия төбәге Гроттерия өязендә урнашкан торак пункт.

# Нуклео Аспалмо Инфериоре
## Географиясе

Нуклео Аспалмо Инфериоре Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Нуклео Аспалмо Инфериоре
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сан Мигел (Сан Маркос)

Сан Мигел — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. San Marcos Municipality муниципалитеты составына керә.

# Сан Мигел (Сан Маркос)
## Географиясе

Сан Мигел Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Сан Мигел (Сан Маркос)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Сан Мигел (Сан Маркос)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Такмак

Такмак (баш. таҡмаҡ; чуаш. такмак) — татар, башкорт, чуаш һәм чирмеш халык иҗатларында иң киң таралган музыкаль-шигъри жанрларының берсе. Татар халык музыкасында ике өлешле метрик пульсация күренеш тапкан бердәнбер жанр.

# Такмак
## Тарихы

Беренче өлгеләре 1897 елда С. Г. Рыбаков тарафыннан «Җаек мөселманнарының көнкүреш тасвирламасы белән музыкасы һәм җырлары» китабында бастырыла. Фонографка 1929—19331 елларда И.В.Салтыков тарафынан языла.

# Такмак
## Тасвиры

Такмак шигъри текстары 8-7 иҗекле ике юллыкларга бүленгән дүрт юллыклардан, сирәгрәк очракта өч юллыклардан тора. Аларга төрле ангемитон тавыш рәтләренә таянган һәм октава, сирәкләп децима чикләрендәге амбитуска ия булган 2 өлешле көйләр туры килә. Композицион үзенчәлекләре буенча такмак рус частушкаларына һәм Көньяк Себер халыклары (алтайлар, хакаслар, шорлар һ.б.) җырларына якын.
Жанр эчендә хезмәт, мәхәббәт-лирика, юмор, сатира такмакларын күреп була. Такмак, халык авыз иҗатында киң кулланыш тапканлыктан музыкада кыска көй буларак та, афористик ритмлы (речитатив) структура буларак та урын тапкан. Кайвакыт берәр лирик җыр да халыкта такмак буларак кабул ителә.
Профессиональ музыкада һәм концерт практикасында нигездә бию такмаклары таралыш тапкан. Җыр такмаклары авыл җирлегендә, Идел буе мишәр татарларында популяр.
# Ставек (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

Ставек — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Барухово гминаcында урнашкан авыл.

# Ставек (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Брезнишки-Извор

һәм
Брезнишки-Извор — Болгариянең Перник өлкәсендә урнашкан авыл. Брезник җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Брезнишки-Извор
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Быковка (Ратыня кушылдыгы)

Быковка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Вологда өлкәсе, Новгород өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ратыня елгасының сул ярына тамагыннан 51 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 14 км.

# Быковка (Ратыня кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Молога башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ока бассейны кушылмай).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010200112110000006122
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110000612
* Бассейн коды — 08.01.02.001
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Камб (Ло)

Камб (фр. Cambes) — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
# (19546) 1999 JN34

(19546) 1999 JN34 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19546) 1999 JN34
## Тарихы

1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JN34» саналган.
# Түтен (Муш)

Түтен (төр. Tüten) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Муш илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Фонтенуа-ле-Монбозон

Фонтенуа-ле-Монбозон (фр. Fontenois-lès-Montbozon) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Фонтенуа-ле-Монбозон
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,27 км².
# Мацелвета I (Терни)

Мацелвета I — Италиянең Умбрия төбәге Терни өязендә урнашкан торак пункт.

# Мацелвета I (Терни)
## Географиясе

Мацелвета I Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Мацелвета I (Терни)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# HD11838

HD11838 — Андромеда йолдызлыгында урнашкан A0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Домбрувка (гмина Люзино)

Домбрувка — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Люзино гминасында урнашкан авыл.

# Домбрувка (гмина Люзино)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# ESRP2

ESRP2 (ингл. Epithelial splicing regulatory protein 2) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# NGC 4856

NGC 4856 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4856
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Диярбакыркапы (Артуклу)

Диярбакыркапы (төр. Diyarbakırkapı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Артуклу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гөкгөл (Ерзин)

Гөкгөл (төр. Gökgöl) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Ерзин илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Городнянка (гмина Василькив)

Городнянка — Польшаның Подлясье воеводалыгы Василькув гминасында урнашкан авыл.

# Городнянка (гмина Василькив)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# XIX гасыр

2 меңьеллык :
XVII гасыр — XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр :
Хронологик таблица :
XIX гасыр — 1801 елда башланган һәм 1900 елда тәмамланган гасыр.
Төп тешенчәләр:
* протекционизм
* индустриализация
* урбанизация
* колониализм үсеше

# XIX гасыр
## Тарихи вакыйгалар

* Наполеон сугышлары
* Латин Америка илләрендә бәйсезлек өчен сугыш.
# Клару-дус-Посойнс

Клару-дус-Посойнс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Клару-дус-Посойнс
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 705,965 км².
# C12orf49

C12orf49 (ингл. SREBF pathway regulator in golgi 1 һәм UPF0454 protein C12orf49) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сасыккүл (авыл)

Сасыккүл (каз. Сасықкөл) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Сасыккүл (авыл)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Мазанти ди Сото (Парма)

Мазанти ди Сото — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Бедония өязендә урнашкан торак пункт.

# Мазанти ди Сото (Парма)
## Географиясе

Мазанти ди Сото Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Мазанти ди Сото (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Меремәэ

Меремәэ (эст. Meremäe) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
# Шеркейле (авыл)

Шеркейле (каз. Шіркейлі) — Казакъстанның Кызылорда өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Шеркейле (авыл)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Сульс-О-Рен

Сульс-О-Рен (фр. Soultz-Haut-Rhin) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Гебвиллер кантонына карый.

# Сульс-О-Рен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 29,56 км².
# Люк (Чүпче кушылдыгы)

Люк — Россия территориясеннән ага торган елга. Удмуртия, Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чүпче елгасының уң ярыннан 359 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 35 км.

# Люк (Чүпче кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чүпче елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300112111100032967
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103296
* Бассейн коды — 10.01.03.001
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Гатчина районы

Гатчина муниципа́ль райо́ны (рус. Лу́жский муниципа́льный райо́н) — Ленинград өлкәсенең көньяк өлешендә муниципаль берәмлек .
Административ үзәге — районга керми торган Гатчина шәһәре, шәһәр округы статусы белән «Гатчина шәһәре» мөстәкыйль муниципаль берәмлеген тәшкил итә.

# Гатчина районы
## Физик-географик характеристикасы
### Географик урнашу

Гатчина районы Россиянең Европа өлешендәге төньяк-көнбатышта урнашкан.
Чикләшә:
* төньяк-көнчыгышта — федераль әһәмияттәге Петербург шәһәре белән;
* көнчыгышта — Тосно муниципаль районы белән;;
* төньякта —
# Миддлбург-Гайтс (Огайо)

Миддлбург-Гайтс — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.

# Миддлбург-Гайтс (Огайо)
## Тарихы

Миддлбург-Гайтс шәһәре 1928 елда нигезләнгән.

# Миддлбург-Гайтс (Огайо)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 20,915956 км², 20,9173 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 259 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Маргойцы

Маргойцы (белар. Маргойцы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.

# Маргойцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Бриффон

Бриффон (фр. Briffons) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.