yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Денис Васильев

Денис Васильев (лат. Deniss Vasiļjevs; 1999 елның 9 августы, Даугавпилс, Латвия) — Латвия тимераякта фигуралы шуучысы. Европа чемпионатының бакыр призёры (2022), дүрт тапкыр Латвия чемпионы (2016—2018, 2020).

# Денис Васильев
## Карьера

Денис 1999 елның 9 августында Латвиянең Даугавпилс шәһәрендә туа. Фигуралы шуу белән 2003 елдан бирле шөгыльләнә. 2013—2014 сезонында яшьүсмерләр арасында чыгыш ясый башлый. 2015 ел ахырында беренче тапкыр Латвия чемпионатында алтын медаль яулый.
2016 елда беренче тапкыр Европа чемпионатында чыгыш ясый, ярыш нәтиҗәләре буенча 12 нче урында урнаша. Февраль аенда яшүсмерләр Олимпия уеннарында катнаша һәм көмеш медаль яулый. Март аенда дөнья чемпионатында беренче тапкыр чыгыш ясый һәм 14 нче урында урнаша. Шул ук елны швейцария фигуралы шуучысы Стефан Ламбьель җитәкчелегендә күнегүләр ясый башлый.
2017 елның гыйнвар аенда Европа чемпионатында 7 нче урынны яулый. Мартта Һельсинкида дөнья чемпионатында 14 нче урында урнаша һәм 2018 елгы Олимпия уеннарына квалификация уза ала.
2017—2018 сезонында Россиядә Rostelecom Cup 2017 Гран-при этабында чыгыш ясый һәм 8 нче урынны яулый. Япониядә NHK Trophy 2017 Гран-при этабында 6 нчы урынный яулый. 2018 елның гыйнвар аенда Мәскәүдә узган Европа беренчелегендә катнаша һәм ярыш нәтиҗәләре буенча 4 нче урынны яулый. Пхёнчханда узган Олимпия уеннарында 19 нчы урынны яулый.
2020—2021 сезонын Nebelhorn Trophy 2020 ярышында башлый һәм алтын медаль яулый. Әлеге ярышта Денис үз карьерасында беренче тапкыр чиста дүртләтелгән сикерү башкара. Яңа сезонда спортчы кыска программада Гидон Кремер башкарган «Le Grand Tango» музыкасына чыгыш ясый, ирекле программада — Сергей Прокофьевның «Ромео һәм Джульетта» балетыннан музыка. 2021 елда узган дөнья чемпионатында 18 нче урынны яулый һәм 2022 елгы Олимпия уеннарына квалификация уза.
2021—2022 сезонында кыска программада Марат Бисенгалиев башкарган «Sarakiz II. Romanza» музыкасына һәм Хаяо Миядзакиның «Мононоке принцессасы» анимесында яңгыраган «The Battle Drums» музыкасына, ирекле программмада «Ромео һәм Джульетта» балетыннан музыкага чыгыш ясый. Ике Гран-при этабында чыгыш ясый (Gran Premio d'Italia һәм Internationaux de France) һәм ике ярышта да 4 нче урынны яулый. 2022 елның гыйнвар аенда Таллиннда узган Европа чемпионатында чыгыш ясый. Кыска программада һәм ирекле программада да хаталарсыз чыгыш ясый һәм бакыр медаль яулый. Денис яулаган медаль Латвия фигуралы шууы өчен тарихи вакыйга була — бу Латвия өчен беренче Европа чемпионаты медале була. Февраль аенда Пекинда узган Олимпия уеннарында чыгыш ясый һәм 13 нче урында урнаша. Сезонны дөнья чемпионатында тәмамлый, анда шулай ук 13 нче урында урнаша.
# Новая Гута (Гомельский районы)

Новая Гута (белар. Новая Гута) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.

# Новая Гута (Гомельский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Хамдибей (Демиркөй)

Хамдибей (төр. Hamdibey) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Кыркларэли иле Демиркөй илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Жари (Кече Польша воеводалыгы)

Жари — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Кшешовице гминасында урнашкан авыл.

# Жари (Кече Польша воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Агва Зарка дел Пинал (Сичу)

Агва Зарка дел Пинал — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Хичу муниципалитеты составына керә.

# Агва Зарка дел Пинал (Сичу)
## Географиясе

Агва Зарка дел Пинал Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Агва Зарка дел Пинал (Сичу)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Агва Зарка дел Пинал (Сичу)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Ени Һәят (Шәмкир)

Ени Һәят (әзери. Yeni Həyat) — Әзербайҗанның Шәмкир районына караган авыл.
# Добрава-при-Костаневици

Добрава-при-Костаневици — Словениянең Костаневиця-на-Крки (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Добрава-при-Костаневици
## Географиясе

Мәйданы — 0,72 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 158 метр биеклектә урнашкан.
# Плавно (Хощенский повяты)

һәм
Плавно — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Бежвник гминаcында урнашкан авыл.

# Плавно (Хощенский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Караҗасу (Болу)

Караҗасу (төр. Karacasu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Болу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Эхидо Эмилияно Запата (Пабельон де Артеага)

Эхидо Эмилияно Запата — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Пабельон-де-Артеага муниципалитеты составына керә.

# Эхидо Эмилияно Запата (Пабельон де Артеага)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эхидо Эмилияно Запата (Пабельон де Артеага)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Запендово

һәм
Запендово — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Черск гминасында урнашкан авыл.

# Запендово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тименице (Лодзь воеводалыгы)

Тименице — Польшаның Лодзь воеводалыгы Здуньска-Воля гминаcында урнашкан авыл.

# Тименице (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 4572

NGC 4572 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4572
## Тарихы

Әлеге галактика 1797 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Усть-Реченская

Усть-Реченская — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елга Кеть елгасының сул ярына тамагыннан 228 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 22 км.

# Усть-Реченская
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кеть елгасы. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Чулымдан Кеть елгасына кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010600112115200027436
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202743
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Серичоло (Маса-Карара)

һәм
Серичоло — Италиянең Тоскана төбәге Аулла өязендә урнашкан торак пункт.

# Серичоло (Маса-Карара)
## Географиясе

Серичоло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Серичоло (Маса-Карара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ла Табернита (Авакуозинго)

Ла Табернита — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ауакуоцинго муниципалитеты составына керә.

# Ла Табернита (Авакуозинго)
## Географиясе

Ла Табернита Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Ла Табернита (Авакуозинго)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Ла Табернита (Авакуозинго)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Згорня Радовна

Згорня Радовна — Словениянең Кранська Гора (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Згорня Радовна
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 786 метр биеклектә урнашкан.
# Хаҗыһыдыр (Салихлы)

Хаҗыһыдыр (төр. Hacıhıdır) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Салихлы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Вежаю (Касьян-Кедва кушылдыгы)

Вежаю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Касьян-Кедва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.

# Вежаю (Касьян-Кедва кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200212103000021043
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002104
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Моку

Моку (эст. Moku) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
# Санока

Санока — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Радлув гминасында урнашкан авыл.

# Санока
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бервяки

Бервяки (белар. Бервякі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.

# Бервяки
## Тарихы

1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Глыбокае гминасы составында авыл.

# Бервяки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.

# Бервяки
## Халык саны

* 1921 елда авылда 219 кеше, 45 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 234 кеше, 48 хуҗалык исәпләнгән.
# Җүдейде (Рейһанлы)

Җүдейде (төр. Cüdeyde) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Рейһанлы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Мөхәммәтсадыйк Габдуллов

Мөхәммәтсадыйк Габдуллов (Мөхәммәтсадыйк Габдлмәҗит улы Габдуллов, 1881, Аракай, Кызылъяр өязе, Пермь губернасы, Россия империясе — 1923 елдан иртә түгел, ) — мөселман дин эшлеклесе, Түбән Тагил мәдәни-икътисади һәм хәйрия җәмгыятенә нигез салучыларның берсе, Түбән Тагил мәчете имам-хатыйбы (1907-1923).
# Мали Шенов

Мали Шенов (чех. Malý Šenov) — Чехиянең Устецк крае Велки-Шенов районында урнашкан авыл.

# Мали Шенов
## Географиясе

Мәйданы — 0,888 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Мали Шенов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Мали Шенов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Мали Шенов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 409 |
| 1880 | 384 |
| 1890 | 354 |
| 1900 | 371 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 393 |
| 1921 | 326 |
| 1930 | 328 |
| 1950 | 186 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 180 |
| 1970 | 145 |
| 1980 | 130 |
| 1991 | 99 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 67 |
| 2011 | 65 |
| 2021 | 67 |
# Казото (Бреша)

Казото — Италиянең Ломбардия төбәге Каццаго-Сан-Мартино өязендә урнашкан торак пункт.

# Казото (Бреша)
## Географиясе

Казото Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казото (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Целини (гмина Ракув)

Целини — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Ракув гминасында урнашкан авыл.

# Целини (гмина Ракув)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кламси (округ)

һәм
Кламси — Франциядәге округ (фр. Arrondissement). Ньевр департаментына карый.

# Кламси (округ)
## Географиясе

Мәйданы — 1464 км². Округ 6 кантоннан тора, алар үз чиратында 93 коммунага бүленгән.
# Мегура (Караш-Северин)

Мегура — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. Зевой (коммуна) коммунасына карый.

# Мегура (Караш-Северин)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Туфарьело (Салерно)

Туфарьело — Италиянең Кампания төбәге Буччино өязендә урнашкан торак пункт.

# Туфарьело (Салерно)
## Географиясе

Туфарьело Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Туфарьело (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Приевор (Чачак)

Приевор (серб. Пријевор ) — Сербиянең Моравич округы Чачак җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Приевор (Чачак)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 241 метр биеклектә урнашкан.

# Приевор (Чачак)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Ольшини (гмина Жепенник-Стшижевский)

Ольшини — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Жепенник-Стшижевски гминасында урнашкан авыл.

# Ольшини (гмина Жепенник-Стшижевский)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (20042) 1993 CK1

(20042) 1993 CK1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20042) 1993 CK1
## Тарихы

1993 елның 15 февралендә Ё. Кусида, О. Мурамацу тарафыннан Yatsugatake обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 CK1» саналган.
# Күзлек

КҮЗЛЕК ис. - күзнең күрү сәләте кимегәндә яисә күзне зарарлаудан, артык яктылыктан саклау өчен кеше кия торган оптик әсбап.
Күзлек зурайтып яки кечерәйтеп күрсәтә торган ике линзадан, пыяла яки пластмас кысалардан гыйбарәт. Кайчакта кысалар урынына колакка яки башны уратып электерелә торган тасма, резинка, күн каеш кулланыла.

# Күзлек
## ТАРИХ

Татар телендә "күзлек" сүзе "күз" тамарына "лек" ясагыч кушымчасы кушылып ясала.
Кояш күзлеге Кояш күзлеген Себердә, Азия һәм Америкада яшәгән халыклар кулланган. Уку өчен күзлек
# Люторка

Люторка — Россия территориясеннән ага торган елга. Мәскәү өлкәсе, Тула өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.

# Люторка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010100912110000022551
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110002255
* Бассейн коды — 09.01.01.009
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Таһир Мотыйгуллин

Таһир Мотыйгуллин (Таһир Муса улы Мотыйгуллин, 16 июль 1935(1935-07-16), Татарстан АССР, РСФСР, СССР — 16 апрель 2005(2005-04-16) (69 яшь), Калининград, Россия) — театр һәм кино актеры, РФның халык әртисе (1993).
# Эскада (Пернамбуку)

Эскада — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пернамбуку штатына карый.

# Эскада (Пернамбуку)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 347,197 км².
# Тиса

Тиса (чех. Tisá) — Чехиянең Устецк крае Усти-над-Лабем һәм Усти-над-Лабем районында урнашкан авыл.

# Тиса
## Географиясе

Мәйданы — 11,86179 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 548 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Тиса
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Тиса
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Тиса
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 2259 |
| 1880 | 2759 |
| 1890 | 2875 |
| 1900 | 2917 |
| 1910 | 3078 |
| 1921 | 2465 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 2427 |
| 1950 | 1083 |
| 1961 | 1076 |
| 1970 | 885 |
| 1980 | 783 |
| 1991 | 600 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 674 |
| 2014 | 933 |
| 2016 | 921 |
| 2017 | 937 |
| 2018 | 939 |
| 2019 | 943 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 941 |
| 2021 | 960 |
| 2021 | 988 |
| 2022 | 971 |
| 2023 | 1001 |
| 2024 | 1005 |
# Фокамберг

Фокамберг (фр. Fauquembergues) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Лос Фьерос (Мануел Добладо)

Лос Фьерос — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мануэль-Добладо муниципалитеты составына керә.

# Лос Фьерос (Мануел Добладо)
## Географиясе

Лос Фьерос Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Лос Фьерос (Мануел Добладо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лос Фьерос (Мануел Добладо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Солдед (Калифорния)

Солдед — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.

# Солдед (Калифорния)
## Тарихы

Солдед шәһәре 9 март 1921 елда нигезләнгән.

# Солдед (Калифорния)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 11,824541 км², 11,824557 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 58 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Афонькино (Төньяк Казакъстан өлкәсе)

Афонькино (каз. Афонькино) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Афонькино (Төньяк Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Нина (кратер)

Нина (лат. Nina) — Венера планетасының
координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 24,6 километр озынлыкта булган кратеры.

# Нина (кратер)
## Исеме

Нина кратеры рус хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
# Чорагуди

Чорагуди Һиндстанның Андһра Прадеш штатында Кришна районында авыл. Ул Нузвид бүлгесенең Пандимуккала мандалы астында. Телугу теле таралган.
# Ярашлы (Алтынорду)

Ярашлы (төр. Yaraşlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Алтынорду илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Вероне (Җенова)

Вероне — Италиянең Лигурия төбәге Серра-Рикко өязендә урнашкан торак пункт.

# Вероне (Җенова)
## Географиясе

Вероне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Вероне (Җенова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вила Сан Җовани (Пескара)

Вила Сан Җовани — Италиянең Абруцци төбәге Рошано өязендә урнашкан торак пункт.

# Вила Сан Җовани (Пескара)
## Географиясе

Вила Сан Җовани Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Вила Сан Җовани (Пескара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тарабле (Кунео)

Тарабле — Италиянең Пьемонт төбәге Покапалья өязендә урнашкан торак пункт.

# Тарабле (Кунео)
## Географиясе

Тарабле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Тарабле (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фольгосо-де-ла-Рибера

Фольгосо-де-ла-Рибера (исп. Folgoso de la Ribera) — Испаниянең Леон провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Фольгосо-де-ла-Рибера
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 69,26 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 774 метр биеклектә урнашкан.
# Манас

«Манас» (кырг. «Манас», ماناس) — кыргыз халкының каһарман эпосы, өчләм. Әсәр эпосның төп каһарманы — кыргыз кабиләләрен берләштерүче легендар баһадир Манасның тормышы һәм батырлыклары турында сөйләүче хикәятләр тупланмасыннан гыйбарәт. ЮНЕСКО тарафыннан Матди булмаган мәдәни мирас энҗеләре исемлегенә кертелгән. Гиннесс рекордлар китабында «дөньядагы иң күләмле эпос» буларак теркәлгән. 1995 елда БМО тарафыннан «Манасның 1000 еллыгы» билгеләнә.

# Манас
## Эчтәлек

Төп эпизодлар: кыргызларны туган җирләреннән куу; Манасның могҗизага тиң тууы һәм балалык еллары; Манасның хан итеп сайлануы; Манасның Каныкәйгә өйләнүе; вассал ханнарны буйсындыру; кыргыз халкын берләштерү һәм Бөек күченү; Манасның һәм күченүдә катнашучы башка батырларның каһарманлыклары һәм ярышулары; Манасның һәлак булуы, аны җирләү һәм мавзолей кору.
Манас турында сөйләүче хикәятләргә аның улы («Сәмәтәй») һәм оныгы («Сәйтәк») турында сөйләүче хикәятләр ялганып китә.

# Манас
## Әһәмияте

Мифлар барлыкка килү заманыннан XVIII - XIX гасырлардагы риваятьләргә кадәр чордагы меңьеллык тарихи тәҗрибәне чагылдыручы «Манас» эпосы кыргыз халкы мәдәнияте турында кыйммәтле мәгълүматлар саклый: хәрби походларны һәм терлек асраучыларның көнкүрешен сурәтли, кыргызларның торакларын, азык әзерләү, кием тегү, хәрби кирәк-яраклар булдыру, гаилә бәйрәмнәренең үзенчәлекләре турында сөйли, мәрхүмнәрне җирләү йолаларын һ. б. күрсәтә. «Манасның 7 васыяте» итеп бирелгән кыргыз халык этикасы принциплары белән таныштыра.

# Манас
## Язып алу тарихы

«Манас»ны беренче язып алулар XIX гасырның икенче яртысында башкарыла. Эпосның 30дан артык варианты табылган. Иң тулы вариантлар махсус әзерлекле сүз сөйләүче осталар — манасчылар авызыннан язып алынган. Манасчы Сагымбай Орозбәк улыннан (1867—1930) язып алынган вариант 1939-1943 елларда өлешчә бастырып чыгарылган, эпосның тулы сюжетын сөйләүче кыскартылган варианты тулысынча 1978-1981 елларда нәшер ителгән. Русчага эпос 1984-1995 елларда тәрҗемә ителгән. Манасчы Саякбай Каралаевтан (1894—1971) язып алынган вариант 1986 елда тулысынча басып чыгарылган.

# Манас
## Башкару үзенчәлеге

Эпосны телдән сөйләүче манасчы музыка уен коралы кулланмый. Ир-атлар гына башкара. Башкаручы сөйләменә театрлаштыру элементлары кертә. Башкару алымы көчле экспрессия белән аерылып тора. Манасчы эпос каһарманнарының холкын тавышы, мимикасы, кул хәрәкәтләре аша бирә. 7 иҗектән торган юллар речитатив белән җыр сыман сузып, төрле стильләрдә башкарыла.
Эпопеяны тулы итеп башкару элек берничә көнгә сузылган. Текст артык зур булу сәбәпле, манасчылар аерым сюжетлрны башкару буенча махсуслашканнар. Эпосны тулысынча белүчеләр бик сирәк булган.

# Манас
## Хәтер

1970 елда Кыргыз ССРның Талас өлкәсендә Киңкүл елгасының Талас елгасы белән кушылган җирендә «Манас Ордосу» милли тарихи-мәдәни комлексы ачылган. Комплекска Манас мавзолее (1334 елда төзелгән), «Манас» музей-тыюлыгы, мәчет, I - IV гасырларга караучы борынгы зират керә.
# Ахмад Баба (кратер)

Ахмад Баба — Меркурий планетасының 58°30′ т. к. 127°00′ кб. о. координаталары буенча урнашкан 115 километрлы кратеры.

# Ахмад Баба (кратер)
## Исеме

Кратер Африка язучысы Ахмад Баба аль Массуфи хөрмәтенә аталган.