yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Неодим

Празеодим◄Неодим / Neodymum (Nd) ►Прометий :
| Атом номеры | 60 |
| Матдәнең тышкы күренеше | |
| Атомның үзлекләре ||
| Атом массасы (моляр масса) | 144,242 (3) а. м. б. (г/моль) |
| Атом радиусы | пм |
| Ионлаштыру энергиясе (беренче электрон) | кДж/моль (эВ) |
| Электрон конфигурациясе | |
| Химик үзлекләре ||
| Ковалент радиусы | пм |
| Ион радиусы | пм |
| Электр тискәрелеге (Полинг буенча) | |
| Электрод потенциалы | |
| Оксидлашу дәрәҗәсе | |
| Матдәнең термодинамик үзлекләре ||
| Тыгызлык | 7 г/см³ |
| Моляр җылы сыешлыгы | Дж/(K·моль) |
| Җылы үткәрүчелек | Вт/(м·K) |
| Эрү температурасы | K |
| Эрү җылылыгы | 1010 кДж/моль |
| Кайнау температурасы | 3127 K |
| Парга әйләнү җылылыгы | кДж/моль |
| Моляр күләм | см³/моль |
| Матдәнең кристаллик рәшәткәсе ||
| Рәшәткә төзелеше | |
| Рәшәткә параметрлары | Å |
| Дебай температурасы | K |
Неодим (лат. Neodymum, Nd) — Менделеевның периодик таблицасының 6 период элементы. Тәртип номеры - 60. Химик элемент, сирәк очрый торган җир металлы, көмөшсу-ак төстә, алтынсу төсмере бар. Лантаноидлар төркеменә карай. Һавада җиңел оксидлаша. Самолет һәм ракета җитештерү сәнәгатендә алюминий һәм магний белән рәттән эретмә компоненты буларак кулланыла.

# Неодим
## Символы

Неодим элементының символы — Nd (Неодим дип укыла).

# Неодим
## Тарихы

Неодим 1895 елда Карл Ауэр фон Вельсбах тарафыннан ачыла.
Ул дидимны — сирәк очрый торган ике җир металының катнашмасын — неодимга һәм празеодимга бүлә. Дидим шуңа кадәр аерым химик элемент булып саналган һәм катнашмаларының химик үзенчәлекләренең чиктән тыш якынлыгы аркасында бүлү бик авыр бирелгән. Неодимны таза килеш, празеодим катнашмаларыннан аерып алу 1925 елда гына мөмкин була.

# Неодим
## Исеменең килеп чыгышы

Атамасы «неодим» (лат. Neodymium) грек. πράσιος — «аксыл-яшел» һәм δίδυμος — «игезәк» дигәнне аңлата. Мондый атама белән ул катнашмаларда төсләр бирү үзенчәлегенә һәм элементның ачылу тарихына бурычлы.

# Неодим
## Табигатьтә

Җир кабыгында неодим нисбәте (төрле мәглүмәт буенча) — 25-37 г/т, океан суларында — 9,2×10⁻⁶ мг/л.

# Неодим
## Табигатьтә
### Ятмалары

Неодим лантаноидлар составына керә, аның ятмалары Рәсәй, Америка Кушма Штатлары, Казакъстан, Украина, Австралия, Бразилия, Һиндстан, Скандинавия, Кытайда урнашкан. Соңгысы төп җитештерүчесе һәм шулай ук неодим экспортёры булып тора.
Сирәк җир элементларының чимал базасы дөнья йөзендә якынча 100 миллион тонна тәшкил итә, шуларның 52 миллион тоннасы кытай өлешенә туры килә. Кытай сирәк Җир элементлары дөнья күләменең 92-94%-ын чыгара.
# Алаҗиде

Алаҗиде (каз. Алажиде) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Алаҗиде
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Бревилье (Па-де-Кале)

Бревилье (фр. Brévillers) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Варгово (Диңгез буе воеводалыгы)

Варгово — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Чарна-Домбрувка гминасында урнашкан авыл.

# Варгово (Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Рэмси (округ, Төньяк Дакота)

Рэмси — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Девилс-Лейк шәһәре.

# Рэмси (округ, Төньяк Дакота)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1883 елда оештырыла.

# Рэмси (округ, Төньяк Дакота)
## Халкы

2019 елда халык саны 11 519 кеше тәшкил иткән.

# Рэмси (округ, Төньяк Дакота)
## Территориясе

Округ мәйданы 3370 / 3074 км² тәшкил итә.
# Редберд-Смит (Оклахома)

Редберд-Смит — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Редберд-Смит (Оклахома)
## Географиясе

Редберд-Смит халык санын алу урыны мәйданы — 26,680045 км², 26,680044 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 243 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# 17 км (тимер юл казармасы)

17 км (тимер юл казармасы) (рус. 17 км) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан тимер юл казармасы.

# 17 км (тимер юл казармасы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# 17 км (тимер юл казармасы)
## Сәгать поясы

17 км (тимер юл казармасы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# 17 км (тимер юл казармасы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Когуль

Когуль (кат. Cogul, El) — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Когуль
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 17,5 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 279 метр биеклектә урнашкан.
# 819 (сан)

819 (сигез йөз унтугыз) - 818 белән 820 арасындагы натураль сан.

# 819 (сан)
## Математикада

* 819 — өч урынлы так сан.
* 819 санның цифрлар суммасы — 18.
* 819 санның цифрлар тапкырчыгышы — 72.
* 819 санның квадраты — 670761.

# 819 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 819 ел
* 819 ел (б. э. к.)
* Юникодта 0333₁₆ — « ̳» символның коды.
# Данила

Данила — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. Дерменешть (коммуна, Сучава) коммунасына карый.

# Данила
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 350 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Юеш Бокрылысы

Юеш Бокрылысы (рус. Мокрая Бугурна) — Сембер өлкәсенең Чынлы районында урнашкан сала.

# Юеш Бокрылысы
## Сәгать поясы

Юеш Бокрылысы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Юеш Бокрылысы
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (38,9%), руслар (32,6%), чуашлар (27,1%).
# Медресе (Артуклу)

Медресе (төр. Medrese) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Артуклу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Аполлон Смирнов

Аполлон Смирнов (рус. Аполлон Иванович Смирнов, 25 октябрь 1838(1838-10-25), Кнәгин, Түбән Новгород губернасы, Россия империясе — 2 май 1902(1902-05-02) (63 яшь), Казан, Россия империясе) — фәлсәфәче, мантыйкчы, Казан университетының тарих-филология кафедрасы деканы (1897-1901), Казан университетының атказанган профессоры (1898).
# Бричоли (Кьети)

Бричоли — Италиянең Абруцци төбәге Алтино өязендә урнашкан торак пункт.

# Бричоли (Кьети)
## Географиясе

Бричоли Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Бричоли (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Варош (Ражань)

Варош (серб. Варош ) — Сербиянең Ниш округы Ражань җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Варош (Ражань)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 290 метр биеклектә урнашкан.

# Варош (Ражань)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Çanaqqala bäreleşe

Çanaqqala bäreleşe yäki Gallipoli bäreleşe yäki Dardanell operatsiäse (törekçä Çanakkale Savaşı; inglizçä Gallipoli Campaign) — Berençe Bötendönya suğışında 1915-1916 yıllarda bulğan xärbi operatsiä: Winston Çerçill niäte buyınça Antanta illäre, ayıruça Britan imperiäse Törkiä başqalası Stambul şähären basıp alırğa uñışsız tırışa. Töp maqsatı - Rusiägä diñgez yulın açu.

# Çanaqqala bäreleşe
## Taswir

Köndäşlär:
* Ğosman imperiäse häm Alman imperiäse
* Britan imperiäse häm anıñ koloniäläre, Fransa, öleşçä Rusiä imperiäse

# Çanaqqala bäreleşe
## Tarix

* Berençe çorda 1915 yılnıñ 19 fevrale - 18 martında ingliz-frantsuz flotı Dardanell tışqı kirmännärenä atıp höcüm itä. Töp höcüm uñışsız bulıp çığa: 3 korab yuq itelä, 3 korab zur zıyan kürä, ä Törkiä kirmännäre cimerelmägän diärlek.
* İkençe çorda 25 apreldä frantsuz, ingliz, Yaña Zeland diñgez cäyäw ğäskärläre häm yunan irekle legionı, barlığı 18 meñ keşe Dardanell buğazı yanına desant töşerä.
Qanqoyğıç bäreleşlär näticäsendä 2 Britan linkorı yuq itelä häm ingliz-frantsuz köçläre berni ireşä almağannar.
1916 yılnıñ 9 ğinwarında frantsuz-ingliz köçläre uñışsız bäreleşlärdän çığarıla. Şulay itep, Gallipoli operatsiäse tämamlana, faktik räweştä Törkiä ciñä.
Töp başlap cibärüçe Winston Çerçill bu ciñelüdän soñ ministr xezmät urınınnan otstavkağa kitärgä mäcbür bula.

# Çanaqqala bäreleşe
## İstälek

24 apreldä Törkiädä Çanaqqala bäreleşendä ciñü könen bäyräm itälär, 2015 yılda 100 yıllıq yübeleye ayıruça kiñ bilgeläp ütä.
# Беттреши

Беттреши (фр. Bettrechies) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Ольнуа-Эмери кантонына карый.
# Бабенець (Вармия-Мазурия воеводалыгы)

Бабенець — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Корше гминасында урнашкан авыл.

# Бабенець (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD144197

HD144197 — Почмаклык йолдызлыгында урнашкан kA3hA7mF0III: спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 4,713 ± 0,009 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Антела (Фиренца)

Антела — Италиянең Тоскана төбәге Баньо-а-Риполи өязендә урнашкан торак пункт.

# Антела (Фиренца)
## Географиясе

Антела Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Антела (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гореня Пирошиця

Гореня Пирошиця — Словениянең Брежице (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Гореня Пирошиця
## Географиясе

Мәйданы — 1,79 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 162,4 метр биеклектә урнашкан.
# Штанц-Ландек

Штанц-Ландек — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. Ландек округы составына керә.

# Штанц-Ландек
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1040 метр биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
# Ривер-Блафф (Кентукки)

Ривер-Блафф — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.

# Ривер-Блафф (Кентукки)
## Тарихы

Ривер-Блафф шәһәре елда нигезләнгән.

# Ривер-Блафф (Кентукки)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,610245 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 194 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Рокка-Чилье

Рокка-Чилье — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Кунео провинциясе составына керә.

# Рокка-Чилье
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 604 метр биеклектә урнашкан. Кастеллино-Танаро, Чилье, Клавезана, Марсалья һәм Ниелла-Танаро коммуналары белән чиктәш.
# Манцоло (Алесандрия)

Манцоло — Италиянең Пьемонт төбәге Овада өязендә урнашкан торак пункт.

# Манцоло (Алесандрия)
## Географиясе

Манцоло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Манцоло (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Раффин (Төньяк Каролина)

һәм
Раффин — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Раффин (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Раффин халык санын алу урыны мәйданы — . Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Хоракасы

һәм
Хоракасы (чуаш. Хуракасси, рус. Хоракасы ) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429538. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232855002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300003000.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Хоракасы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 87 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%), .
# BTBD6

BTBD6 (ингл. BTB domain containing 6) — кешенең 14-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сан-Мигел (Пенела)

һәм
Сан-Мигел — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. Пенела муниципалитетына карый.

# Сан-Мигел (Пенела)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Гай (гмина Ольштинек)

Гай — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Ольштынек гминасында урнашкан авыл.

# Гай (гмина Ольштинек)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Альбано-Сант'Алессандро

Альбано-Сант'Алессандро — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Бергамо провинциясе составына керә.

# Альбано-Сант'Алессандро
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 243 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Брузапорто, Коста-ди-Меццате, Торре-де'-Ровери, Сериате, Баньятика, Монтелло, Педренго һәм Сан-Паоло-д'Аргон коммуналары белән чиктәш.
# Аройо де лос Коралес (Атояк де Алварез)

Аройо де лос Коралес — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Атояк-де-Альварес (муниципалитет) муниципалитеты составына керә.

# Аройо де лос Коралес (Атояк де Алварез)
## Географиясе

Аройо де лос Коралес Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Аройо де лос Коралес (Атояк де Алварез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Аройо де лос Коралес (Атояк де Алварез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Урзензоллен

Урзензоллен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Урзензоллен
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Урзензоллен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 539 метр биеклектә урнашкан.
# Енишеһир (Искендерун)

Енишеһир (төр. Yenişehir) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Искендерун илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Борувно (Түбән Силезия воеводалыгы)

һәм
Борувно — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Чарны-Бур гминасында урнашкан авыл.

# Борувно (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Крумово (Варна өлкәсе)

Крумово — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. Аксаково җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Крумово (Варна өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 298 метр биеклектә урнашкан.
# Сливак

Сливак — Болгариянең Шумен өлкәсендә урнашкан авыл. Хитрино җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Сливак
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 365 метр биеклектә урнашкан.
# Сент-Альбан-дю-Рон

Сент-Альбан-дю-Рон (фр. Saint-Alban-du-Rhône) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Вьен-2 кантонына карый.

# Сент-Альбан-дю-Рон
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,40 км².
# Душинково

Душинково — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. Джебел җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Душинково
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 413 метр биеклектә урнашкан.
# Теттл (Төньяк Дакота)

Теттл — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.

# Теттл (Төньяк Дакота)
## Тарихы

Теттл шәһәре 1911 елда нигезләнгән.

# Теттл (Төньяк Дакота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,649809 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 567 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Григорий Романов

Григорий Романов (рус. Григорий Григорьевич Романов, 23 сентябрь 1907(1907-09-23), Кәкрекүл, Иске Мукшы (Кәкрекүл) вулысы, Чистай өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 28 июнь 1987(1987-06-28) (79 яшь), Алабуга, Татарстан АССР, РСФСР, СССР) — Советлар Берлеге каһарманы (1945).

# Григорий Романов
## Хәтер

* Татарстанның Аксубай районы Кәкрекүл авылындагы мәктәпкә исеме бирелгән.
* 2023 елның 22 сентябрендә Советлар Союзы Герое Григорий Романов исемендәге мәктәп фасадына мемориаль такта эленгән. Тантанада Россия Герое, танк командиры Рәсим Баксиков катнашкан
# Буковець-Старий

Буковець-Старий — Польшаның Великопольское воеводалыгы Опаленица гминасында урнашкан авыл.

# Буковець-Старий
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Рәфыйк Габдрахманов

Рәфыйк Габдрахманов (Рәфыйк Фәйзи улы Габдрахманов) — фәлсәфә фәннәре кандидаты, ТР ФА Ш. Мәрҗәни исемендәге Тарих институты өлкән фәнни хезмәткәре, Казан федерализм һәм гаммәви сәясәт үзәге башкаручы директоры.

# Рәфыйк Габдрахманов
## Тәрҗемәи хәле

1951 елның 3 маенда Казанда туган. Урта мәктәпне (1968), «фәлсәфә мөгаллиме» белгечлеге буенча Мәскәү дәүләт университетының фәлсәфә факультетын (1983) тәмамлаган. Екатиринбурда Урал дәүләт университетында «Эшче диктатурасы теориясе һәм гамәлиятендә сәясәт һәм икътисад бәйләнеше» темасына фәлсәфә фәннәре кандидатлыгына диссертация (1992) яклаган. 1970-1972 елларда Беларуста хәрби хезмәттә булган.

# Рәфыйк Габдрахманов
## Хезмәт юлы

* 1972-1976 КамАЗ төзелешендә (Яр Чаллы) эшче.
* 1984-1994 Казан дәүләт мәдәният институтының фәлсәфә кафедрасында өлкән укытучы.
* 1995 елдан ТР ФА Г. Ибраһимов исемендәге тарих, тел һәм әдәбият институты иҗтимагый фикер һәм ислам бүлеге өлкән фәнни хезмәткәре.
* 1997 елдан «ССРБ таркалганнан соң барлыкка килгән дәүләтләр арасындагы конфликтларны бетерү» халыкара проектының «Этнологик мониторинг һәм конфликтларны алдан кисәтү челтәре» (EAWARN) Татарстан буенча эсперты.

# Рәфыйк Габдрахманов
## Иҗтимагый эшчәнлеге

1995-1997 елларда Һаага шәһәрендә «Һаага инициативасы» очрашуларын оештыруда катнаша. Әлеге очрашулар «ССРБ таркалганнан соң барлыкка килгән яшь дәүләтләр арасындагы конфликтларны бетерү» халыкара проекты кысаларында (Русиядә координатор — проф. Василий Тишков, АКШта — Артур Мартиросян) ТР президенты Минтимер Шәймиев һәм Һарвард университетының Конфликтларны туктату төркеме инициативасы белән 1995, 1996, 1997 елларда уздырылган.

# Рәфыйк Габдрахманов
## Фәнни хезмәтләре

* Р. Абдрахманов, Э. Маврина. Республика Татарстан. Модель этнологического мониторинга. М., 1999.
* Реформы государственного устройства России. Китапта: Сеть этнологического мониторинга и раннего предупреждения конфликтов. Приволжский федеральный округ. Бюллетень № 1, ноябрь 2000.
* Перспективы федерализма в России. «Этно». № 1, 2001. (Гүзәл Пугачева белән берлектә)
* Р.Абдрахманов. Местное самоуправление в Республике Татарстан. Китапта: Местное управление многоэтничными сообществами в странах СНГ.(В. Тишков һәм Е. Филиппова мөхәррирлегендә). М.: ОАО Авиаиздат, 2001.
* Local Self-government in the Republic of Tatarstan. Китапта: Local Governance and Minority Empowerment in the CIS. Budapest. 2002.
* Межэтническая ситуация в Татарстане. Китапта: Межэтнические отношения и конфликты в постсоветских государствах. Еллык доклад, 2001. М. 2002
* Республика Татарстан. Китапта: На пути к переписи. М.: ОАО «Авиаиздат», 2003.
* Всероссийская перепись в Татарстане: прогнозы, события, комментарии. Китапта: Этнография переписи-2002. М.: ОАО «Авиаиздат», 2003.
* Татарстан в начале XXI века . Китапта: Атлас Тартарика. История татар и народов Евразии. Республика Татарстан вчера и сегодня. М.:«ДИК». 2005.
# Мэрхы-Няркыль-Чор

Мэрхы-Няркыль-Чор — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Няркыль-Чор елгасының уң ярыннан 14 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 32 км.

# Мэрхы-Няркыль-Чор
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000112115300065055
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306505
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Эртугрулгази (Йылдырым)

Эртугрулгази (төр. Ertuğrulgazi) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Йылдырым илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бор-Паляна

Бор-Паляна (белар. Бор-Паляна) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.

# Бор-Паляна
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Зур Лип

Зур Лип — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае , Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вогулка елгасының уң ярыннан 15 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.

# Зур Лип
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100812111100012531
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111101253
* Бассейн коды — 10.01.01.008
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Райвс (Теннесси)

Райвс — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Райвс (Теннесси)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Райвс (Теннесси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,898761 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 91 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Орһангази (Каратай)

Орһангази (төр. Orhangazi) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Каратай илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (3053) Дрезден

(3053) Дрезден (лат. Dresden) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3053) Дрезден
## Тарихы

1977 елның 18 августында Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 QS» саналган.
# JMJD4

JMJD4 (ингл. Jumonji domain containing 4) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# NGC 6729

NGC 6729 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6729
## Тарихы

Әлеге галактика 1861 елда Алмания астрономы Julius Schmidt тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 15.75 см (6.2 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# TMEM61

TMEM61 (ингл. Transmembrane protein 61) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.