yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ак мәчет (Казан)

Ак мәчет ― Казанның Яңа Татар бистәсендәге таш мәчет. Элекке агач бина урынында 1805 елда төзелгән. Кызыл Татарстан ур., 20 адресы буенча урнашкан.
1928 елда ябылганнан соң мәчет бинасы башка максатлар өчен җайлаштырыла. 2002 елда дин тотучыларга кире кайтарыла. 2023-2024 елларда Татарстан Республикасы Рәисе Рөстәм Миңнехановның инициативасы белән хәйрия акчалары хисабына мәчеттә ремонт-реставрация эшләре башкарылган.

# Ак мәчет (Казан)
## Төзәтү эшләре

2023 елда мәчетне реставрацияләүне башлау планлаштырыла. «АРКЕШ» архитектура-реставрация бюросы берничә этапта, 1,5-2 ел төзекләндерәчәк. Бинаның диварларын ныгытып, ак төскә буярга һәм гыйбадәтханә эчендәге михрабны төзекләндерергә уйлыйлар. Мәчетнең дүрт өлештән торган манарасы да торгызыла.
Төзәтү эшләрнең төп максаты ― бинаның заманча кулланылышка яраклаштырылуын исәпкә алып, тарихи йөзен торгызу. Реставраторлар алдында зур бурыч тора, ул берничә этапта хәл ителә. 2023 елның 29 июленә өстәп салынган совет корылмалары һәм эчке бүлемнәр сүтелгән, инженерлык челтәрләре — газ, җылылык, электр энергиясе, су кертү мәсьәләләре хәл ителә. Шулай ук биеклеге 31,6 метр тәшкил итәчәк дүрт катлы манараны торгызу буенча эшләр башланган. 2023 елда шулай ук нигезне һәм стеналарны ныгыту планлаштырыла.
2024 елның 5 сентябрендә мәчетнең торгызылган манарасына ярымай куелган.

# Ак мәчет (Казан)
## Ачылу

2024 елның 16 октябрендә мәчет ачылышында Татарстан Республикасы Рәисе Рөстәм Миңнеханов, Казан мэры Илсур Метшин, Татарстан мөфтие Камил хәзрәт Сәмигуллин һәм ТР Мәдәни мирас объектларын саклау комитеты рәисе Иван Гущин катнашкан.

# Ак мәчет (Казан)
## Имам

Мәчетнең имам-хатыйбы ― Фәрит Сәлмән, Россиядә беренче тапкыр Коръән мәгънәләрен татарчага тәрҗемә итү авторы буларак танылган, Изге Коръән һәм Пакъ Сөннәтне өйрәнү үзәге директоры.
# Беляев

Беляев — фамилия.
* Айдар Беляев (1965), спортчы («КАМАЗ-Мастер» штурманы). Р. К. Беляевның улы.
* Владимир Беляев (1929), «Татэнергострой» башлыгы (1979 елдан).
* Гавриил Беляев (Гәверлә Беляев, 1903―1973), журналист.
* Дмитрий Беляев (1846―1901), тарихчы, фән докторы.
* Евгений Беляев (1895―1964), галим-шәркыятче.
* Ислам Беляев (1926―1986), язучы, журналист.
* Николай Беляев
** Николай Беляев (1890―1944), профессор (Ленинград).
** Николай Беляев (1907―1982), дивизия командиры.
** Николай Беляев (1958), шагыйрь, тәрҗемәче.
* Рәис Беляев (1935―1996), фирка эшлеклесе.
# Индонезия президентын сайлаулар (2024)

2024 елда Индонезия президентын сайлаулар (индон. Pemilihan umum Presiden Indonesia 2024) ― 2024 елның 14 февраленә билгеләнгән, парламент сайлаулары белән бергә үтүче сәяси чара. Президент сайлауларында илнең дәүләт башлыгы һәм вице-президенты сайлана.
Хәзерге президент Җоко Видодо, Индонезия Конституциясе белән билгеләнгән сроклар буенча чикләүләр аркасында, өченче тапкыр сайланырга хокуклы түгел.

# Индонезия президентын сайлаулар (2024)
## Кандидатлар
### Үзгәрешләр коалициясеннән кандидатлар

01 :
| Үзгәрешләр коалициясе ||
| Анис Басведан | Мөһәймин Искәндәр |
| Президентлыкка | Вице-президентлыкка |
| Джакарта губернаторы (2017‒2022) | Вәкилләр палатасы спикеры урынбасары (1999‒2009, 2019‒х. в.) |

# Индонезия президентын сайлаулар (2024)
## Кандидатлар
### «Алдынгы Индонезия» коалициясеннән кандидатлар

02 :
| «Алдынгы Индонезия» коалициясе ||
| Прабово Субианто | Гибран Ракабуминг |
| Президентлыкка | Вице-президентлыкка |
| Чит ил эшләре министры (2019–х. в.) | Суракарта мэры (2021–х. в.) |

# Индонезия президентын сайлаулар (2024)
## Кандидатлар
### Партияләр альянсыннан кандидатлар

03 :
| Партияләр альянсы ||
| Ганҗар Праново | Мөхәммәд Мәхфүд |
| Президентлыкка | Вице-президентлыкка |
| Үзәк Ява губернаторы (2013–2023) | сәяси, хокукый һәм иминлек мәсьәләләре буенча министр-координатор (2019–х. в.) |

# Индонезия президентын сайлаулар (2024)
## Нәтиҗәләр

Индонезиядә 2024 ел Президент сайлаулары нәтиҗәләре :
| Кандидатлар партнерлары | Кандидатлар партнерлары | Фиркаләр | Беренче тур | Беренче тур | Икенче тур | Икенче тур |
| Кандидатлар партнерлары | Кандидатлар партнерлары | Фиркаләр | Тавыш | % | Тавыш | % |
| | Ганҗар Праново Мөхәммәд Мәхфүд | Демократик көрәш бәйсез кандидат | | | | |
| | Прабово Субианто Гибран Ракабуминг Рака | Гериндра бәйсез кандидат | | | | |
| | Анис Басведан Мөһәймин Искәндәр | бәйсез кандидат Милли уяныш | | | | |
| Гамәлдәге тавышлар | Гамәлдәге тавышлар | Гамәлдәге тавышлар | | | | |
| Юкка чыгарылган тавышлар | Юкка чыгарылган тавышлар | Юкка чыгарылган тавышлар | | | | |
| Барлыгы | Барлыгы | Барлыгы | | 100 | | 100 |
| Тыелып калучылар | Тыелып калучылар | Тыелып калучылар | | | | |
| Теркәлгәннәр / катнашучылар | Теркәлгәннәр / катнашучылар | Теркәлгәннәр / катнашучылар | 204 807 222 | | 204 807 222 | |
# Лаштяни

Лаштяни (чех. Lašťany) — Чехиянең Оломоуц крае Белковице-Лаштяни районында урнашкан авыл.

# Лаштяни
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Лаштяни
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лаштяни
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Лаштяни
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 624 |
| 1880 | 715 |
| 1890 | 677 |
| 1900 | 696 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 751 |
| 1921 | 819 |
| 1930 | 921 |
| 1950 | 811 |
| Ел | Халык саны |
| 1970 | 952 |
| 1980 | 1153 |
| 1991 | 1093 |
| 2001 | 958 |
| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2011 | 1131 | |
| 2021 | 1254 | |
# Штанаши

Штанаши (чуаш. Штанаш, рус. Штанаши ) — Чуашстанның Кызыл Чутай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429048. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97226855001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101100007200.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Штанаши
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 353 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
# Жукино

Жукино (чуаш. Шукакасси, рус. Жукино ) — Чуашстанның Кызыл Чутай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429043. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97226825002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101100001800.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Жукино
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 100 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
# Петричата

Петричата (чирм. Петричата, рус. Петричата) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.

# Петричата
## Сәгать поясы

Петричата Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Петричата
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (72,4%), руслар (27,6%).
# Jetkinshek

Jetkinshek (Жеткиншек) – Каракалпакстан Республикасының балалар һәм яшүсмерләр газетасы.

# Jetkinshek
## Тарихы

“Jetkinshek” газетасы 1932 елның 20 гыйнварыннан башлап 1550 нөсхәдә иске латин графикасында аена өч мәртәбә чыгарыла башлый. Газетаның беренче редакторы — Максуд Якубов. 1933 елдан аена биш мәртәбә, 500 нөсхәдә басылып чыга башлый, шул вакытта редакторы Наурыз Япаков була.
Икенче бөтендөнья сугышы елларына кадәр газетага Хуҗаморат Таҗиморатов, Исмаил Солтанов, Сапар Корбановлар редактор булып киләләр. Сугыш елларында газета туктап тора. 1958 елдан башлап 10 000 нөсхәдә укучыларга тәкъдим ителә. Моннан соңгы елларда газетага Әденбай Таҗиморатов, Перида Әбдираманова, Пердегөл Эденбаева, Әбдемурат Атабанов һәм Гөлнара Нурлыпесовалар редактор булып киләләр һәм 1972 елда газета тиражы үз тарихында рекорд күрсәткечкә - 39200 нөсхәгә җитә.
# Вудро Вильсон

То́мас Ву́дро Ви́льсон (ингл. Thomas Woodrow Wilson; 1856 елның 28 декабре, Виргиния — 1924 елның 3 феврале, Вашингтон) — Америка Кушма Штатлары сәясәтчесе, илнең 28 нче президенты (1913—1921). Сәясәт белгече, тарихчы. АКШның Демократик фиркасе әгъзасы. 1910 елда Нью-Джерси губернаторы булып сайланган. 1919 елгы Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреаты.
Вудро Вильсон Виргиния штатының Стаутон шәһәрендә туа. 1873 елда Төньяк Каролинада урнашкан Дэвидсон көллиятенә укырга керә. 1879 елда Принстон университетына кабул ителә. Университетны тәмамлагач, 20 елга якын хокук белән шөгыльләнә.
1910 елда аны Нью-Джерси штаты губернаторы булып сайлыйлар. Ә 1912 елда ул АКШ президенты сайлауларына җиңү яулый. Аңа 41,8 % тавыш бирелә, Теодор Рузвельт исә 27,4 % тавыш җыя. Әлеге президентлык вакытында Вудро Вильсон актив рәвештә Беренче бөтендөнья сугышына керүгә каршы чыга, тынычлык сәясәтен алып бара.
1916 елда янә президентлыкка тәкъдим ителә. Сайлау алды кампаниясе шигаре — «Ул безне сугыштан саклады». Сайлауда ул көчкә җиңде (кайберәүләре җиңүен сорау астына алалар). Алмания агрессиясе сәбәпле 1917 елның 6 апрелендә Беренче бөтендөнья сугышына керергә мәҗбүр була. Милләтләр Лигасын оештырырга тәкъдим итә. 1919 елгы Версаль тынычлык килешүен төзүдә актив катнаша.
1919 елның көзендә җитди авырып китә, инсультны кичерә. Президентлыкның соңгы 2 елында авыру хәлдә була, ләкин халыктан бу яшерелә. 1921 елда, Ак йорттан киткәч, Вашингтонда яшәвен дәвам итә. 1924 елның 3 февралендә вафат була.
АКШның 100 000 долларында аның сурәте урын ала.
# Орловка (Мари Иле)

Орловка (чирм. Орловка, рус. Орловка) — Мари Илнең Медведево районында урнашкан авыл.

# Орловка (Мари Иле)
## Сәгать поясы

Орловка (Мари Иле) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Орловка (Мари Иле)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк (%).
# Тимофеевский

Тимофеевский (чирм. Тимофеевский, рус. Тимофеевский) — Мари Илнең Звенигово районында урнашкан пүчинкә.

# Тимофеевский
## Сәгать поясы

Тимофеевский Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Тимофеевский
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100,0%).
# Пинелу

һәм
Пинелу — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. Вимиозу муниципалитетына карый.

# Пинелу
## Географиясе

Мәйданы — 33,13 км².
# Камил Нәҗмиев

Камил Нәҗмиев, Камил Рим улы Нәҗмиев (Нәзмиев) (Камиль Римович Назмиев; 1974 елның 29 сентябре, СССР, РСФСР, ТАССР, Минзәлә районы, Тауасты Байлар) ― хуҗалык эшлеклесе, кайбер муниципаль берәмлекләрдә, шул исәптән Минзәлә районында, Түбән Камада җитәкчелек постларында эшләү тәҗрибәсе бар. 2024 елның 14 октябреннән Тукай районы башкарма комитеты башлыгы в.б., аңа кадәр ТР Экология һәм табигый ресурслар министрлыгының Кама буе территориаль идарәсе җитәкчесе, 2022 елның октябреннән Түбән Кама шәһәр башкарма комитеты җитәкчесе.

# Камил Нәҗмиев
## Тәрҗемәи хәле

1974 елның 29 сентябрендә Татарстан АССР Минзәлә районы Тауасты Байлар авылында туган. Әти-әнисе ветеринар һәм терлекче-технолог булып эшләгән. 1999 елда «зоотехния» белгечлеге буенча Минзәлә авыл хуҗалыгы техникумын, 2007 елда «физкультура укытучысы» белгечлеге буенча Кама дәүләт физик культура институтын һәм 2014 елда Казан энергетика университетының читтән торып уку бүлеген тәмамлаган.

# Камил Нәҗмиев
## Хезмәт юлы

1992―2000 елларда Минзәлә районы «Яңа юл» колхозында төрле эшләрдә эшләгән: ГАЗ-53 йөк машинасында сөт ташыган, җәй көне комбайнга күчеп утырган, армиядән кайткач, шофер булып эшләгән, җирле яшьләр комитетын җитәкләгән.
2000―2001 елларда Минзәлә районы Тауасты Байлар урта мәктәбендә (хәзер тугызъеллык) физкультура укытучысы.
2001―2007 елларда ― Минзәлә шәһәренең «Победа» дәүләт киноучреждениесе директоры.
2007―2015 елларда ― Минзәлә коррекцион мәктәп-интернаты директоры. 2014 елның апрелендә Минзәлә коррекцион мәктәбе «Россиянең иң яхшы 100 мәктәбе» исемлегенә кергән.
2015 елда ― Муса Җәлил исемендәге Минзәлә педагогика көллияте директоры.
2015―2018 елларда ― Минзәлә районы башлыгы урынбасары, 2018―2021 елларда ― Минзәлә районы башкарма комитеты җитәкчесе.
2021 елда Яр Чаллыдагы «Терек-Инструмент» ААҖ директорының үсеш буенча урынбасары.
2021―2022 елларда ― «Түбән Кама электр челтәрләре» директорының гомуми мәсьәләләр буенча урынбасары.
2022―2023 елларда ― Түбән Кама шәһәр башкарма комитеты җитәкчесе.
2023 ел ахырыннан ― «Челтәр компаниясе» АҖ инфраструктураны комплекслы үстерү буенча техник директоры урынбасары.
2024 елның апреленнән ― ТР Экология һәм табигый ресурслар министрлыгының Кама буе территориаль идарәсе җитәкчесе.
2024 елның 15 октябрендә Тукай районы башкарма комитеты җитәкчесе урынбасары була. Тукай районы Советының чираттан тыш сессиясендә Башкарма комитет җитәкчесе в.б. итеп сайланган. Камил Нәҗмиев кандидатурасын Татарстан Рәисе администрациясе җитәкчесе Әсгать Сәфәров тәкъдим иткән. Сессия эшендә шулай ук «Сетевая компания» АҖ генераль директоры Илшат Фәрдиев, РФ Дәүләт Думасы депутаты Әлфия Когогина һ.б. катнашкан.

# Камил Нәҗмиев
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* ТР Мәгариф һәм фән министрлыгының Рәхмәт хатлары (2013, 2014 еллар),
* ТР Яшьләр эшләре, спорт һәм туризм министрлыгының Рәхмәт хаты (2014 ел),
* ТР Президенты Рәхмәте (2015, 2019 еллар)

# Камил Нәҗмиев
## Шәхси тормышы

Өйләнгән. Хатыны Гөлнара, педагог. Кызы, ике улы бар.
# Айрат Хәмитов

Айрат Хәмитов, Айрат Ринат улы Хәмитов (Айрат Ринатович Хаметов, 1971 елның 2 марты, СССР, РСФСР, ТАССР, Казан) – биюче, педагог, 2005 елдан Татарстан Республикасының Халыклар дуслыгы орденлы дәүләт җыр һәм бию ансамбленең сәнгать җитәкчесе. Татарстан Республикасының халык, Россия Федерациясенең атказанган (2021) артисты.

# Айрат Хәмитов
## Тәрҗемәи хәле

1971 елның 2 мартында Казанда туган. Әти-әнисе чыгышлары белән Әтнә районыннан. Балачагы Әтнә районында узган. Мәктәптән соң Казанга килә, һәм 14 яшендә аны Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбленә эшкә алалар (балигъ булмаганлыктан, ТАССР Министрлар Кабинетында ансамбльдә эшләргә рәсми рөхсәт бирәләр). Гап-гади биючедән ансамбль җитәкчесе дәрәҗәсенә күтәрелгән кеше. Армиядә хезмәтне хәрби ансамбльдә үткән. Хореография белеме алу өчен, армиядән соң, Мәскәүгә, Россия театр сәнгате институна укырга китә.
Россия театр сәнгате институты – ГИТИСны һәм Казан дәүләт мәдәният институтын «хореография режиссурасы» белгечлеге буенча тәмамлаган. 20 елга якын (35 яшенә кадәр) ТР Дәүләт җыр һәм бию ансамблендә балет артисты булган. 2005 елда ТР Дәүләт җыр һәм бию ансамбленең сәнгать җитәкчесе итеп билгеләнә (2000―2005 елларда сәнгать җитәкчесе булып эшләгән ТР атказанган артисты Ренат Сөләйман улы Вәлиев урынына). 2008―2012 елларда «ТР Дәүләт җыр һәм бию ансамбленә ярдәм итү һәм үстерү төбәк хәйрия фонды» иҗтимагый фондын җитәкләгән.
Айрат Ринат улы 1982 елда Лима Кустабаева оештырган «Юлдаш» бию студиясе белән җитәкчелек итә, хореографик, музыкаль училищелар белән тыгыз элемтәдә тора, алар белән хезмәттәшлек итә. Ул кайда талантлы укытучылар, яшьләр барлыгын яхшы белә. Уку йортларының чыгарылыш имтиханнарына барып, яшьләр белән аралаша, таныша. Шуңа күрә талантлы яшьләр ул җитәкчелек иткән ансамбльгә килеп тора. Еш кына коллективның уртак иҗади эшчәнлегенә Россия Федерациясендә киң танылган балетмейстер, куючы режиссер, рәссам, композиторларны җәлеп итә.
Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбленең концерт программалары, проектлары (алар арасында «Изге бакча», «Татар туе» һ.б.) авторы һәм режиссеры гына түгел, ә Татарстанда, Россия төбәкләрендә һәм чит илләрдә күп кенә хөкүмәт чаралары режиссеры, мәсәлән, Мәскәүдә, Казакъстанда, Үзбәкстанда, Кыргызстанда, Беларусиядә, Төркиядә «Татарстан Республикасы Мәдәнияте көннәре», шулай ук Россия төбәкләрендә федераль Сабантуйлар режиссеры.
Казан дәүләт мәдәният институтының хореография сәнгате факультетының халык биюе кафедрасы мөдире булып эшләгән, профессор.

# Айрат Хәмитов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Татарстан Республикасының Халык артисты
* 2017 ― ТР Президентының Рәхмәте ― күпьеллык нәтиҗәле хезмәте һәм мәдәният үсешенә зур өлеш керткәне өчен
* 2021 – Россия Федерациясенең атказанган артисты

# Айрат Хәмитов
## Шәхси тормышы

Хатыны Ләйсән Рәшит кызы (Мостафина, 1973 елгы) ― ТР халык артисты, Казан дәүләт мәдәният институтының хореография сәнгате кафедрасы доценты, ансамбльдә педагог-репетитор. Олы кызларының 3 баласы бар. Кече кызлары хореография училищесын тәмамлаган, ансамбльдә бии.
# Рибамар

Рибамар — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. муниципалитетына карый.

# Рибамар
## Географиясе

Мәйданы — .
# Ягуртуш (Шөмерле районы)

Ягуртуш (чуаш. Якуртушкăнь, рус. Егоркино ) — Чуашстанның Шөмерле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429107. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97250810001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101900001200. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.

# Ягуртуш (Шөмерле районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 536 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
# Владимир Древс

Владимир Альфредович Древс (рус. Владимир Альфредович Древс, 1980 елның 19 ноябрендә туган, Абай, Казахстан ССР, СССР), Доктор Древс буларак танылган, халыкара рухи консультант, язучы, эшкуар, рухи лидер.

# Владимир Древс
## TVP академиясе

Владимир 2020 елда трансценденталь Веда психологиясе академиясенә (TVP) нигез салган. Академия психологларны да, үз тормышларын яхшы якка үзгәртергә теләгән кешеләрне дә әзерли.
TVP-авторның Владимир уйлап табуы, ул кешеләргә эчке психологик конфликтларны хәл итәргә ярдәм итә. Бу юнәлеш үзендә Ведик язуны һәм Көнбатыш психология мәктәбе белемнәрен берләштерә. Алар тормышның барлык өлкәләрендә кулланыла һәм: сәләтләрне ачуда, керемнәрне арттыруда, якыннары белән мөнәсәбәтләрне җайга салуда һәм сәламәтлекне яхшыртуда ярдәм итә.

# Владимир Древс
## Фильмография

2023-нче елда Владимир "Сугышчы юлы" (рус. «Путь Воина») фильмы ясады. Кино йолдызлары: Владимир Древс, Сати Касанова, Дмитрий Ларин, Анет Сай, 10AGE, Дмитрий һәм Нина Хара, Каруна Рэм, Дмитрий Лапшинов, Елан, Андре Фрей, Анастасия Шу, Александр Благов, Александр Кот, Владислав Коковихин

# Владимир Древс
## Мультфильмнар

2021 елдан Владимир үзенең YouTube каналы өчен анимацияле һәм мавыктыргыч балалар мультфильмнары ясый башлады. Проектның төп максаты - игелекнең чагылышын күрсәтү.
# Кокшародо

Кокшародо (чирм. Кокшародо, рус. Кокшародо) — Мари Илнең Көҗәңәр районында урнашкан авыл.

# Кокшародо
## Сәгать поясы

Кокшародо Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кокшародо
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Мулла авыл

Мулла авыл — Башкортстанның Борай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452968, ГАТОБК коды — 80218804006.

# Мулла авыл
## Авыл белән бәйле шәхесләр

* Ираида Әхәтова
* Фәдис Ганиев
# Кошман төп мәктәбе

Әбрар Сәгыйди исемендәге Кошман төп гомуми белем бирү мәктәбе (рус. Кушманская основная общеобразовательная школа имени Абрара Сагиди, ингл. Äbrar Säğidi Koshman middle school) — Татарстан Республикасының Кайбыч районы Кошман авылында урнашкан белем бирү учреждениесе, мәктәп.

# Кошман төп мәктәбе
## Тарих

1917 елда башлангыч мәктәп буларак ачылган; 1934тә - җидееллык, 1967дә - сигезьеллык, 1997дә - урта (11 еллык, яңа нигезләмә), 2011дә - тулы булмаган урта мәктәп булып үзгәрә.
Авылда 2012 елга 64 бала белем ала. Укытучылар саны - 15.
2005тән бирле Әбрар Сәгыйди исемен йөртә.

# Кошман төп мәктәбе
## Шәхесләр
### Директорлар

* 1917-???? —
* 1934-???? —
* 1967-???? —
* 1997-???? —
* ????-2011 —
* 2011-2025 — Равилә Рәхимулла кызы Гафарова

# Кошман төп мәктәбе
## Шәхесләр
### Тәнылган тәмамлаучылар

| башлау | тәмамлау | Исем | туу датасы | туу урыны | һөнәр төре | эш урыны | Викиҗыентыктагы төркем | үлем датасы |
| | | Мәлик Хәйруллин | 1940-12-01 | Кошман | телбелгеч филолог университет профессоры | Норлат Олы Кайбыч урта мәктәбе Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгы КФУ Алабуга институты Казан (Идел буе) федераль университеты Тел, әдәбият һәм сәнгать институты Россия гадел хөкем университеты | | 2025-02-09 |
# Мартиреш

Мартиреш — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. Санта-Мария-Майор муниципалитетына карый.

# Мартиреш
## Географиясе

Мәйданы — 0,1 км².
# Ле-Лож-ан-Жоза

Ле-Лож-ан-Жоза (фр. Les Loges-en-Josas) — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
# Ле-Булле-Тьерри

Ле-Булле-Тьерри (фр. Le Boullay-Thierry һәм фр. Boullay-la-Société) — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
# Рәдиф Гаташ

Рәдиф Гаташ – татар шагыйре, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе, Г.Тукай бүләге лауреаты.

# Рәдиф Гаташ
## Тәрҗемәи хәл

Рәдиф Кәшфулла улы Гатауллин 1941 елның 30 мартында Башкортстан АССРының Кушнаренко районы Марс авылында игенче гаиләсендә туа. 1959 елда төбәктәге Талбазы авылы урта мәктәбен тәмамлаганнан соң, Уфа шәһәренә барып, Башкорт дәүләт университетының татар-рус филологиясе бүлегенә укырга керә. Анда ике ел укыгач, Казанга күчеп, белем алуын Казан дәүләт университетының татар теле һәм әдәбияты бүлегендә дәвам иттерә. 1964 елда университетны тәмамлап, ике елга якын Татарстанның Мөслим төбәгендәге Уразмәт авылының урта мәктәбендә татар теле, әдәбияты һәм тарих укытучысы булып эшли. Аннан, янә Казанга килеп, әүвәл Татарстан китап нәшриятында редактор (1966-1967, 1969-1971), соңра «Ялкын» журналында бүлек редакторы (1973-1974) вазифаларын башкара. 1967-1969 елларда Мәскәүдә СССР Язучылар берлеге каршындагы икееллык Югары әдәби курсларда укый. 1975 елдан башлап ул — «Казан утлары» журналы редакциясендә поэзия бүлеге мөхәррире хезмәтендә.

# Рәдиф Гаташ
## Иҗаты

Рәдиф Гаташ — узган гасырның алтмышынчы еллары башында татар шигърияте мәйданына үзенчәлекле шигъри аһәңе белән чыккан талантлы шагыйрьләрнең берсе. Аның 1966 елда басылган «Гөлләр су сорыйлар» исемле беренче шигъри җыентыгы ук әдәби җәмәгатьчелекнең игътибарын үзенә җәлеп итә. Китап турында Х.Туфан, С.Хәким, Ф.Хөсни кебек тәҗрибәле, олы әдипләр уңай фикерләрен язып чыгалар. Иҗатының беренче чорларында С.Рәмиев, Һ.Такташлардан дәвам итеп килгән традицион шигырь кысаларыннан читкә китмичәрәк язган шагыйрь алга таба ирекле шигырь төрләренә дә еш мөрәҗәгать итә һәм, дөньяны кабул итүдәге романтик индивидуальлеген саклаган хәлдә, татар поэзиясенең бу юнәлешенә дә үзеннән форма һәм ритм яңалыклары кертеп, аны заманча яңгырашлы шигырь үрнәкләре белән баета. («Егерме дүрт йолдыз һәм унҗиде диңгез» циклы, 1965.)
Р.Гаташ җәмәгать эше тәртибендә унике ел буена (1977-1989) Татарстан Язучылар берлегенең шагыйрьләр секциясенә җитәкчелек итә. Р.Гаташ — 1966 елдан СССР Язучылар берлеге әгъзасы.

# Рәдиф Гаташ
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 1982 ― Татарстан АССР атказанган мәдәният хезмәткәре
* 2005 ― Татарстан Язучылар берлегенең Һ. Такташ исемендәге әдәби премиясе иясе
* 2001 ― Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе .
* 2008 ― Татарстан Республикасының Г.Тукай исемендәге Дәүләт премиясе ― 2001 елда дөнья күргән «Газәлләр», 2005 елда басылып чыккан «Мәңгелек сусау» китаплары өчен
* Татарстанның халык шагыйре
* 2022 ― Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкортстан педагогия университеты татар теле һәм әдәбияты кафедрасының шәрәфле профессоры.

# Рәдиф Гаташ
## Шәхси тормышы

1968 елның 29 мартында, 27 яшендә Мәскәүдә өйләнгән. Хатыны Рима (Үзбәкстанның Маргилан шәһәреннән, Разил Вәлиевның хатыны Алиянең бертуган апасы), сәүдә институтында укытучы булган. улы Салават (1968―2005), авырып вафат булган. Аның хатыны Лилия (немецка кияүгә чыгып, хәзер Германиядә яши). оныклары Тимур (1993, гаиләле), Арслан (2003). Германиядә яшиләр.
# Алёшкино (Ядернә районы)

Алёшкино (чуаш. Элешушкăнь, рус. Алешкино ) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253875002.
Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000000300.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Алёшкино (Ядернә районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 176 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
# Куркумбал (Яңа Торъял районы)

Куркумбал (чирм. Куркумбал, рус. Куркумбал) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.

# Куркумбал (Яңа Торъял районы)
## Сәгать поясы

Куркумбал (Яңа Торъял районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Куркумбал (Яңа Торъял районы)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).