yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# (18310) 1981 EJ16

(18310) 1981 EJ16 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18310) 1981 EJ16
## Тарихы

1981 елның 1 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EJ16» саналган.
# Атлантик-Сити (Вайоминг)

Атлантик-Сити — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Атлантик-Сити (Вайоминг)
## Географиясе

Атлантик-Сити халык санын алу урыны мәйданы — 20,188273 км², 20,189037 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2345 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# CFC1

CFC1 (ингл. Cripto, FRL-1, cryptic family 1) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Буенвиль-ан-Мантуа

Буенвиль-ан-Мантуа (фр. Boinville-en-Mantois) — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
# Коронел-Пашеку

Коронел-Пашеку — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Коронел-Пашеку
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 130,287 км².
# Автоматлаштырылган метро системалары исемлеге

Автоматлаштырылган метро ситемалар исемлеге - йөртүчесез метрополитен системалар.
Беренче автоматлаштырылган метро ситема линиясе Лондон метрополитены Виктория сызыгында 1967 елда ачылган, гәрчә күзәтә йөртүче машина кабинасында бар иде. Күп кенә метрополитеннар хәзер бу системасын кулланып эшли. Төп максат хезмәт күрсәтүдә поезларның ешлыгын яхшырту, артыру.
# Пржисечна

Пржисечна (чех. Přísečná) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Чески-Крумлов һәм Q89275961? районында урнашкан авыл.

# Пржисечна
## Географиясе

Мәйданы — 6,290282 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 535 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Пржисечна
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Пржисечна
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Пржисечна
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 223 |
| 1880 | 267 |
| 1890 | 297 |
| 1900 | 274 |
| 1910 | 291 |
| 1921 | 286 |
| 1930 | 297 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 242 |
| 1961 | 220 |
| 1970 | 202 |
| 1980 | 207 |
| 1991 | 191 |
| 2001 | 198 |
| 2011 | 196 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 205 |
| 2016 | 196 |
| 2017 | 198 |
| 2018 | 205 |
| 2019 | 203 |
| 2020 | 196 |
| 2021 | 194 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 188 |
| 2022 | 183 |
| 2023 | 217 |
| 2024 | 215 |
# (5218) Куцак

(5218) Куцак (лат. Kutsak) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5218) Куцак
## Тарихы

1969 елның 9 октябрендә B. A. Burnasheva тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1969 TB3» саналган.
# Вильче-Пентки

Вильче-Пентки — Польшаның Лодзь воеводалыгы Бяла-Равска гминаcында урнашкан авыл.

# Вильче-Пентки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мендзилесе (Острудский повяты)

Мендзилесе — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Оструда гминасында урнашкан авыл.

# Мендзилесе (Острудский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вадовичы

Вадовичы (белар. Вадовічы) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.

# Вадовичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Гранха Аделина, Карлос Перез Васкез (Пенхамо)

Гранха Аделина, Карлос Перез Васкез — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Пенхамо муниципалитеты составына керә.

# Гранха Аделина, Карлос Перез Васкез (Пенхамо)
## Географиясе

Гранха Аделина, Карлос Перез Васкез Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха Аделина, Карлос Перез Васкез (Пенхамо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха Аделина, Карлос Перез Васкез (Пенхамо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# (4352) Киото

(4352) Киото (лат. Kyoto) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4352) Киото
## Тарихы

1989 елның 29 октябрендә А. Сугиэ тарафыннан Дайник обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 UW1» саналган.
# Абросимово (Мари Иле)

Абросимово (таулы чирм. Абросимово, рус. Абросимово) — Мари Илнең Юрино районында урнашкан авыл.

# Абросимово (Мари Иле)
## Сәгать поясы

Абросимово (Мари Иле) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Абросимово (Мари Иле)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95,5%), татарлар (4,5%).
# Робсвилл (Пенсильвания)

Робсвилл — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Робсвилл (Пенсильвания)
## Географиясе

Робсвилл халык санын алу урыны мәйданы — . Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Кардоннетт

Кардоннетт (фр. Cardonnette) — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
# (7148) Reinholdbien

(7148) Reinholdbien (лат. Reinholdbien) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7148) Reinholdbien
## Тарихы

1971 елның 25 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1047 T-1» саналган.
# Пертузио

Пертузио — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Турин провинциясе составына керә.

# Пертузио
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 364 метр биеклектә урнашкан. Праскорсано, Сан-Понсо, Вальперга һәм Ривара коммуналары белән чиктәш.
# Исаковцы (Кирово-Чепецк районы)

Исаковцы (рус. Исаковцы) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.

# Исаковцы (Кирово-Чепецк районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Исаковцы (Кирово-Чепецк районы)
## Сәгать поясы

Исаковцы (Кирово-Чепецк районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Исаковцы (Кирово-Чепецк районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (82%).
# Алва (Оклахома)

Алва — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан шәһәр.

# Алва (Оклахома)
## Тарихы

Алва шәһәре 1893 елда нигезләнгән.

# Алва (Оклахома)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 6,187794 км², 6,187795 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 411 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Калль

Калль — Алманиянең Төньяк Райн-Вестфалия җирендә урнашкан коммуна.

# Калль
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 66,07 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 389 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Требень

Требень — Польшаның Мазовия воеводалыгы Беляны гминасында урнашкан авыл.

# Требень
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Юзефув (гмина Зволень)

Юзефув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Зволень гминасында урнашкан авыл.

# Юзефув (гмина Зволень)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# RRAGB

RRAGB (ингл. Ras related GTP binding B) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Карлыбаер (Арнавуткөй)

Карлыбаер (төр. Karlıbayır) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Арнавуткөй илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Солодовка

Солодовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Бурлук елгасының сул ярына тамагыннан 14 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 18 км.

# Солодовка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — [[Медведица (Тын кушылдыгы)|Медведицаелгасы Терса елгасы менән кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамактары арасында, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010300312107000008960
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107000896
* Бассейн коды — 05.01.03.003
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# (10311) Fantin-Latour

(10311) Fantin-Latour (лат. Fantin-Latour) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10311) Fantin-Latour
## Тарихы

1990 елның 16 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QL9» саналган.
# Хүрриет (Ислаһие)

Хүрриет (төр. Hürriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Ислаһие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Чиоропкани (Унгени)

Чиоропкани (рум. һәм молдав. Cioropcani ) — Молдова Республикасының Унгени районына караган авыл.
# Герткартаель

Герткартаёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Косью елгасының сул ярыннан 165 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.

# Герткартаель
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000068903
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006890
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Негри (Румыния)

Негри — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Негри (коммуна) коммунасына карый.

# Негри (Румыния)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# (12493) Minkowski

(12493) Minkowski — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12493) Minkowski
## Тарихы

1997 елның 4 августында Пауль Комба тарафыннан Прескотт обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 PM1» саналган.
# Ка Малавази (Модена)

Ка Малавази — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Конкордия-сулла-Секкьи өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка Малавази (Модена)
## Географиясе

Ка Малавази Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ка Малавази (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# М'ераг

М'ераг — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. Теркая (коммуна) коммунасына карый.

# М'ераг
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 260 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ризван Ибраһимов

Ризван Ибраһимов (Алуши) (1883 ел, Биги авылы, Сарытау губернасы, Россия империясе – 1938 ел, Уфа) – педагог, мөгаллим, язучы, журналист, тарихчы. Җәдидче, укытуда яңа ысуллардан файдалана, Әчинск мәдрәсәсендә кызлар белән малайларны бергә укыта башлый. Ф.Әмирханның якын дусты.

# Ризван Ибраһимов
## Биография

Сарытау губернасы Кузнецк өязе (хәзерге Пенза өлкәсенең Неверкин районы) Биги авылында туа. Башлангыч белемне үз авылында ала. «Мөхәммәдия» мәдрәсәсе шәкерте (1896-1903). «Мөхәммәдия» шәкертләренең «Иттихад» яшерен җәмгыяте әгъзасы, кулъязма «Әл-мәгариф» газетасы сәркатибе, «Әл-ислах» комитеты әгъзасы. Казан губернасы Ташбилге авылында (Татарстанның хәзерге Әлки районы) (1903-1905), Себердә Ачинск (1905-1907), Чита (1907-1912), Хабаровск (1912-1914), Чиләбе (1915-1917) мәдрәсәләрендә укытучы. 1906 елдан «Фикер», «Казан мөхбире», «Сибирия», «Вакыт» газеталарында, «Шура» журналында Себер татарлары, мөселман уку йортларының торышы, укытучыларның тормыш шартлары турында мәкаләләре басыла. «Әл-ислах» газетасының үзхәбәрчесе була. Эстәрлетамакта «Мәгариф эшләре» журналын оештыручы (1920), 1920 елларда «Яңа авыл» газетасында, «Белем» журналында эшчеләр мәктәпләре, укытуның төрле ысуллары турында мәкаләләрен бастыра. «Башкортстан кооператоры» журналы мөхәррире (1922-1924). Мәгариф халык комиссариатының әдәбият-нәшрият бүлеге мөдире, Свердловск педагогия институты каршындагы Татар-башкорт рабфагы (1932-1934), Уфа театр техникумы укытучысы (1934-1938).

# Ризван Ибраһимов
## Аның турында

* Әмирхан Ф. Әсәрләр. Т. 4. — Казан: Татар. кит. нәшр., 1986. — 221-240, 249, 255-256, 261-266, 272, 274, 276, 283, 289 б.
* Әмирхан Р. Иманга тугрылык. — Казан: Татар. кит. нәшр., 1997. — 217 б.
* Татар энциклопедиясе. В 5 т. Т. 1. — Казань: ИТЭ, 2002. — С. 120.
* Ибраһимова Ф. Ризван Алуши // Татар әдипләре, мәгърифәтчеләре (ХХ йөзбашы): Биобиблиографик сүзлек. — Казан, 2005. — 14-17 б.
* Ахметова Д.И. Фатих Амирхан в фотографиях. — Казань: ИЯЛИ, 2016. — 72 с.
* Татар педагогик фикере антологиясе: ике томда. 1 т. (борынгы төрки чор – XX гасыр башы). — Казан: Татар. кит. нәшр., 2014. — Б.134-137.
* Кудаш А. Фатих Әмирхан хатлары турында бер-ике сүз // Казан утлары. 1960. № 3.
* Байчура Ш. Татар яшьләре хәрәкәте һәм Фатих Әмирхан (Истәлекләр буенча) // Казан утлары. 1961. № 1.
# Понкарре

Понкарре (фр. Pontcarré) — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Уделенкур

Уделенкур (фр. Houdelaincourt) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# IC 4640

IC 4640 — Оҗмах кошы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 4640
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4640, ESO 24-1, PGC 60209, IRAS F17151-8000, 2MASX J17235841-8003506, 6dFGS gJ172358.4-800351, SGC 171508-8000.9, LEDA 60209 һәм Gaia DR2 5776169751088950144 буларак та сурәтләнә.
# Требри

Требри (фр. Trébry) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Плене-Жюгон кантонына карый.

# Требри
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5.68 км².
# Татар Малаязы

Татар Малаязы — Башкортстанның Салават районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 586 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 452490, ГАТОБК коды — 80247835001.

# Татар Малаязы
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Стационе ди Алберезе (Гросето)

Стационе ди Алберезе — Италиянең Тоскана төбәге Мальяно-ин-Тоскана өязендә урнашкан торак пункт.

# Стационе ди Алберезе (Гросето)
## Географиясе

Стационе ди Алберезе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Стационе ди Алберезе (Гросето)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мосьциска (Гродзиский повяты)

Мосьциска — Польшаның Мазовия воеводалыгы Гродзиск-Мазовецкий гминасында урнашкан авыл.

# Мосьциска (Гродзиский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Роман (Эн)

Роман (фр. Romans) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Шатийон-сюр-Шаларон кантонына карый.

# Роман (Эн)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 26,73 км².
# Муса (Учалы районы)

Муса — Башкортстанның Учалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453743, ГАТОБК коды — 80253855003.

# Муса (Учалы районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 83 кешенең яшәве мәгълүм.

# Муса (Учалы районы)
## Танылган шәхесләр

* Борис Әхмәтшин (1938), фән докторы (1998), профессор (1998). БР атказанган фән эшлеклесе (2000).
* Шаһбал Сәйфетдинов (1847-?), Россия империясенең Дәүләт думасы депутаты.
# Новента-Падована

Новента-Падована — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Падуя провинциясе составына керә.

# Новента-Падована
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 13 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Падова, Вигоново, Вигонца һәм Стра коммуналары белән чиктәш.
# Тихий Ключ (Белорет районы)

Тихий Ключ — Башкортстанның Белорет районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, ГАТОБК коды — ?.

# Тихий Ключ (Белорет районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 20 кешенең яшәве мәгълүм.
# IC 125

IC 125 — Кит йолдызлыгы чикләрендә урнашкан спираль галактика .

# IC 125
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 125, 2MASX J01291837-1316471, PGC 5560, MCG-02-04-060, NPM1G -13.0063, LEDA 5560 һәм Gaia DR2 2457041118053448320 буларак та сурәтләнә.
# Каваккөй (Пынарбашы)

Каваккөй (төр. Kavakköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Пынарбашы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Цинцару

Цинцару — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. Бутоешть (коммуна) коммунасына карый.

# Цинцару
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Белорусия икътисады

Белоруссия икътисады — Сатып алу мөмкинчелеге паритеты нигезендә исәпләнелгән тулаем эчке продукт күрсәтече буенча 2016 елда дөньяда 73 нче урында булган икътисад. Республикада авыл хуҗалыгы һәм машина төзү тармаклары нык алга киткән. Бу икътисад тармакларында җитештерелгән продукциянең шактый өлеше экспортка җибәрелә. Тышкы сәүдә әйләнеше буенча иң мөһим партнеры булып Россия Федерациясе тора. Республиканың нык транспорт челтәре илнең икътисади үсешенә яхшы тәэсир итә. Әмма Белоруссия икътисады ягулык импортына бик бәйле (күбесенчә, Россиядән), шулай ук Аурупа күрсәткечләренә караганда югары инфляциядән җәфа чигә. Моннан тыш, 2010-нчы еллар башында Белоруссияның тышкы дәүләт бурычы бик тиз үсеп торды. Илнең икътисадында совет чорыннан бирле дәүләт секторы.доминант ролен уйный.

# Белорусия икътисады
## Гомуми характеристика

2012 елгы мәгълүматлар буенча, Белорусия икътисадында 4577 мең кеше мәшгуль, шул исәптән 2225 мең ир-ат (гомуми эшләүчеләр саныннан 49 %) һәм 2352 мең хатын-кыз (51 %). Җитештерү өлкәсендә 1984 мең кеше эшләде (гомуми эшләүчеләрнең 43 %), хезмәт күрсәтү өлкәсендә исә 2593 мең кешене, ягъни 57 %.
2016 ел эчендә җитештерелгән тулаем эчке продукт күләме 263 трлн бел. сумнан артыкны тәшкил итте, шул исәптән җитештерү өлкәсенә 124 трлн бел. сумнан артык (47 %), хезмәт күрсәтү өлкәсенә — 111 трлн. артык (42 %). 2016 елда кеше башына тулаем эчке продукт 27,8 млн бел.сумга тиң булып чыкты. Бөтендөнья банкы мәгълүматлары буенча, 2016 елда җитештерелгән ТЭП күләме буенча (АКШ долларында исәпләгәндә) Белоруссия статистик мәгълүматлары җыелган 192 дәүләт арасында 73 урын биләгән. Дөнья ТЭП күләмендә Белоруссия өлеше 0,07 % тәшкил иткән.
# Селог-Вож

Селог-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Субась елгасының уң ярына тамагыннан 10 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 34 км.

# Селог-Вож
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03030000112103000044183
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103004418
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Еню

Еню (фр. Hénu) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Георг Гервег

Георг Гервег ( Георг Гервег, алман. Georg Friedrich Rudolph Theodor Herwegh, 31 май 1817, Штутгарт - 7 апрель 1875, Баден-Баден ) - Алмания революцион демократ шагыйре һәм публицисты.

# Георг Гервег
## Биографиясе

Аның әтисе Вюртембергта бай трактирчы кеше була, гурманнар хәтерендә ул икенче Ватель диярлек калды. Бала чагында авыру һәм хәлсез, " Изге Витус биюеннән " интеккән, Георг туганнарына пансионатка җибәрелә. 15 яшендә ул Маулброндагы теологик семинариягә билгеләнә.
Гамәлгә чакыру («Тере кеше шигырьләре» җыентыгы) Gedichte eines Lebendigen( 1841-1843) ул чорларда рухи һәм сәяси ирекләрнең, шагыйрьнең сәяси активлыгының («Партия» шигыре, 1842) таләпләре пафосына бәйле резонанс була.. Гервег өчен әдәби үрнәкләр Платен, Гельдерлин, Шиллер, Шелли, Беранже булган
Маркс һәм Энгельс нәшер иткән " Рейнская газета", "Немецко-французский ежегодник" хезмәттәшлек итә. Шуңа да карамастан, ул индивидуалистик-анархист позицияләрдә кала. Маркс Гервегның политик дилетантизмы кабул итми һәм гаепли, бу аларның тулысынча аерылыуына китерә .
Гервегның соңгы лирикасы социал-демократик поэзиягә, социалистик поэзиянең формалашуына һәм үсешенә, мәсәлән, Вайнерт һ.б. йогынты ясый
1845 елдан ул Парижда яшәгән. Германиядә 1848 революциясе әгъзасы.

# Георг Гервег
## Биографиясе
### Шәхси тормышы

Ул ефәк тукымалар белән сәудә итүче (Герценда- банкирда) бай сәүдәгәрнең кызы Эмма Зигмундка өйләнә . Гервег Don Juan исемлегендә Европаның иң матур хатын-кызлары кертелгән, мәсәлән, мадам Д ' Агу-композитор Листның сөеклесе.
А. И. Герценның хатыны Натальяның сөяркәсе булу-булмауның төрле версияләре бар . Билгеле булганча, Гервег көндәшен дуэльга бушка чакыра. Герцен дуэльдән баш тарта, ләкин куркаклык аркасында түгел, ә Гервегны санга сукмау аркасында . Соңрак, Гервегның хатыны Эмма үзен ачыктан ачык итеп рус баринына сөяркә итеп тәкъдим иттә ләкин Герцен баш тарта .

# Георг Гервег
## Рус басмалары

* Гервег, Г. Избранное. — М., 1958.
# Буковани (Годонин)

Буковани (чех. Bukovany) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Кыйов, Годонин һәм Кыйов районында урнашкан авыл.

# Буковани (Годонин)
## Географиясе

Мәйданы — 3,293615 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 304 метр биеклектә урнашкан.

# Буковани (Годонин)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Буковани (Годонин)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Буковани (Годонин)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 581 |
| 1880 | 625 |
| 1890 | 610 |
| 1900 | 699 |
| 1910 | 729 |
| 1921 | 718 |
| 1930 | 784 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 725 |
| 1961 | 893 |
| 1970 | 871 |
| 1980 | 829 |
| 1991 | 776 |
| 2001 | 769 |
| 2011 | 740 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 723 |
| 2016 | 721 |
| 2017 | 717 |
| 2018 | 715 |
| 2019 | 694 |
| 2020 | 690 |
| 2021 | 685 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 665 |
| 2022 | 690 |
| 2023 | 695 |
| 2024 | 685 |
# NGC 1306

NGC 1306 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1306
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Ормонд Стоун тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Кариле

Кариле — Татарстан Республикасының Балтач районындагы авыл.
Халык саны — 1290 тирәсендә. Почта индексы — 422253.

# Кариле
## Тарих

1678 елда нигезләнгән.

# Кариле
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Кариле
## Авыл җирлегендә туган күренекле кешеләр

Равил Фәхретдинов (1937-2014) – мәшһүр татар тарихчысы-галиме, археолог, академик һәм язучы.

# Кариле
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11 °C | -5.7 °C | 3.8 °C | 12.5 °C | 17.9 °C | 19.9 °C | 17 °C | 11.4 °C | 3.8 °C | -5.3 °C | -10.4 °C | 3.6 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.