yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Скшидлюв

Скшидлюв — Польшаның Силезия воеводалыгы Кломнице гминасында урнашкан авыл.

# Скшидлюв
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (2094) Магнитка

(2094) Магнитка (лат. Magnitka) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2094) Магнитка
## Тарихы

1971 елның 12 октябрендә Пиксаев В. А. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1971 TC2» саналган.
# Буньель

Буньель (исп. Buniel) — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Буньель
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 13,28 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 837 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# HD109030

HD109030 — Вероника чәче йолдызлыгында урнашкан A0p һәм A0VpSr спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,88 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Аксарка (Об кушылдыгы)

Аксарка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Об елгасының уң ярына тамагыннан 200 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 84 км.

# Аксарка (Об кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Салехард каласынан тамагына кадәр . Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300212115300033534
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115303353
* Бассейн коды — 15.02.03.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Әл-Мүәххыйр

Әл-Мүәххыйр (гарәп. الْمُؤَخِّرُ‎) — Аллаһның 99 исеменең берсе.
Ахырга калдыручы димәктер. Аллаһ бер төркем инсаннарны алга чыгарыр, мөмкинчелек бүләк итеп, төрле дәрәҗәләргә ирешергә ярдәм итәр. Кайбер вакыт исә колларының теләгәннәрен шунда ук бирмәс, соңга калдырыр. Аның болай эшләвендәге хикмәтне кешеләр белә алмас, чөнки кешеләрнең белеме чикледер. Аллаһ белеменең исә чиге юктыр.

# Әл-Мүәххыйр
## Чыганак

* Баулы мөхтәсибәте 2017 елның 9 сентябрь көнендә архивланган.
# Кормангазы (Кормангазы районы)

Кормангазы (каз. Құрманғазы) — Казакъстанның Атырау өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Кормангазы (Кормангазы районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# NGC 1318

NGC 1318 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1318
## Тарихы

Әлеге галактика 1865 елда Алмания астрономы тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 15.75 см (6.2 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Глевець

һәм
Глевець — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Конюша гминасында урнашкан авыл.

# Глевець
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Добра-Воля (Великопольское воеводалыгы)

Добра-Воля — Польшаның Великопольское воеводалыгы Вежбинек гминасында урнашкан авыл.

# Добра-Воля (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Эдвард Эверетт

Эдвард Эверетт (11 апрель 1794(1794-04-11), Дорчестер, Бостон, Америка Кушма Штатлары — 15 гыйнвар 1865(1865-01-15) (70 яшь), Бостон, Америка Кушма Штатлары) — сәясәтче, дипломат, университет профессоры, язучы, Массачусетс гөбернатыры (13 гыйнвар 1836 – 18 гыйнвар 1840), АКШ дәүләт сәркәтибе (6 ноябрь 1852 – 4 март 1853), (1819 – 1825), АКШ Санаты әгъзасы (4 март 1853 – 1 июнь 1854).
# Миравет

Миравет (кат. Miravet) — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Миравет
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 32,3 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 43 метр биеклектә урнашкан.
# Аз (Бингөл)

Аз (төр. Az) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Бингөл илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (16233) 2000 FA12

(16233) 2000 FA12 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16233) 2000 FA12
## Тарихы

2000 елның 31 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 FA12» саналган.
# DNAJC1

DNAJC1 (ингл. DnaJ heat shock protein family (Hsp40) member C1) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# 2-нче армия

2-нче армия — төрле дәүләтләр кораллы көчләрендә армияның исеме.
* 2-нче армия (Ак хәрәкәт)
* 2-нче армия (ЭККА)
* 2-нче армия (Маҗарстан)
* 2-нче армия (Польша гаскәре)
* 2-нче армия (Алман империясе)
* 2-нче армия (Вермахт)
* 2-нче армия (Италия)
* 2-нче армия (Госман империясе)
* 2-нче армия (Россия империясе)
* 2-нче армия (Россия)
* 2-нче армия (ССРБ)
* 2-нче гвардия армиясе
* 2-нче бәру армиясе
* 2-нче армия (Франция)
2-нче һава (авиация) армиясе
* Ааерым эшкә билгеләнгән авиация армиясе (АОН-2)
* 2-нче һава армиясе (СССР)
2-нче атлар армиясе
2-нче танклар армиясе
* 2-нче танклар армиясе (Вермахт)
* 2-нче танклар армиясе (ССРБ)
# Ганлыкәнд

Ганлыкәнд (әзери. Qanlıkənd) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
# Муньос (Бразилия)

Муньос — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Муньос (Бразилия)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 190,563 км².
# Межиха

Межиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.

# Межиха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010100612110000022080
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110002208
* Бассейн коды — 09.01.01.006
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# ARL13A

ARL13A (ингл. ADP ribosylation factor like GTPase 13A һәм ADP-ribosylation factor-like protein 13A) — X-хромосома аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Цепловоди

Цепловоди — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Цепловоды гминасында урнашкан авыл.

# Цепловоди
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Стахановский (Киров өлкәсе)

Стахановский (рус. Стахановский) — Киров өлкәсенең Мураши районында урнашкан авыл.

# Стахановский (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Стахановский (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Стахановский (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Стахановский (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Градица (Ферара)

Градица — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Коппаро өязендә урнашкан торак пункт.

# Градица (Ферара)
## Географиясе

Градица Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Градица (Ферара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Николай Кротов

Николай Кротов (Николай Кротов, 7 март 1955(1955-03-07) (69 яшь), Уфа, БАССР, РСФСР, СССР — , ) — Россия язучысы, публицист һәм җәмәгать эшлеклесе, РФта банк эше өлкәсендә белгеч.
# Кавали (Навасёлкавски авыл советы, Паставский районы)

Кавали (белар. Кавалі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.

# Кавали (Навасёлкавски авыл советы, Паставский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Каулония

Каулония — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. Реджо-ди-Калабрия провинциясе составына керә.

# Каулония
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 298 метр биеклектә урнашкан. Нардодипаче, Паццано, Плаканика, Роччелла-Ионика һәм Стиньяно коммуналары белән чиктәш.
# Грабина (Груецкий повяты)

Грабина — Польшаның Мазовия воеводалыгы Станишевице гминасында урнашкан авыл.

# Грабина (Груецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Караасланүзүмҗү (Каратай)

Караасланүзүмҗү (төр. Karaaslanüzümcü) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Каратай илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Доломит

Доломѝт — химик составы CaCO₃•MgCO₃ булган карбонатлар классына керүче минерал, шулай ук 95 % һәм күбрәк өлеше доломит минералыннан торучы утырма карбонатлы тау токымы. Химик составы CaO — 30,4 %, MgO — 21,7 %, CO₂ — 47,9 %.

# Доломит
## Атама

Тау токымнарын өйрәнүче француз инженеры һәм геологы Деода Гратэ де Доломьё (фр. Déodat Gratet de Dolomieu, 1750—1801) (fr) хөрмәтенә аталган.

# Доломит
## Мәгънәләре

* Тау токымы тәшкил итүче, карбонатлар классына керүче минерал. Кальций һәм магнийның икеле карбонатларыннан тора. CaMg[CO3]2; составы: CaO - 30,4%, MgO - 21,9%, кушылмалары Fe, Mn, Zn һ.б. - 47,7%. Ачык төстәге бөртекле масса, җепсыман һәм бөерсыман агрегатлар, сирәгрәк кристаллар рәвешендә була. Кристаллары пыяласыман ялтыравык ромбоэдрик, агрегатлары кристаллик-бөртекле. Төсе соргылт-ак, сарырак, көрәнсу яки яшькелт төсмерле була. Катылыгы 3,5-4,0. Уалучан. Тыгызлыгы 2,8-2,9 г/см³. Гадәти температурада хлорид кислотасында (HCI) (кальциттан аермалы буларак) кайнамыйча гына әкрен эри. Барлыкка килүе буенча утырма, һидротермаль.
* 95 % һәм анннан да күбрәк доломит минералыннан торучы утырма тау токымы. Доломит 25-49% булганда - доломитлы акшар, 50-89% -та – известьлы доломит. Кальцит, ангидрит, гипс, магнезит, сидерит һ. б. кушылмалары булырга мөмкин. Тыгыз яки каверналы-күзәнәкле була. Диңгезләрдә, диңгез култыкларында, күлләрдә известьлы-магнезиаль ләм диагенетик үзгәргәндә, акшарлар метасоматик доломитлашканда, һидротермаль процесслар вакытында барлыкка килә. Эре, вак һәм яшерен кристаллик агрегатлар, гипергенезда еш кына уалучан була. Барлык континентларның төрле яшьтәге утырмаларында таралган.
Төп чыгаручы илләр — Бөекбритания, Канада, Япония, РФ. Дөньяда (елына млн. тонналарда) 40-60, РФ-дә - ~20.
РФ-дә Урал тавы сөзәклекләрендә, Идел елгасы ярларында һ. б. урыннарда табылган. Тулы геологик бүлекләр (Урал буендагы һәм Рус платформасындагы түбән Пермь утырмалары), тау сыртлары һәм тау массивлары (Доломитлы Альп таулары, Италия) доломиттан тора. Каверналы доломитларда — нефть һәм битум ятмалары, тыгыз һәм көпшәк доломитларда мәрмәр ониксы һәм аметист булуы ачыкланган. Доломитның 72 чыганагы (акшар белән бергә) 71 млн м³ ка (2009) якын запас белән югары Пермь яшендәге утырмаларда билгеләнгән.

# Доломит
## Файдалану

* Янгынга каршы торучы материал.
* Металлургиядә флюс өстәмәсе.
* Химия сәнәгатендә, пыяла ясауда чимал.
* Карстлану cәләтенә ия.
* Суга чыдам портландцемент әзерләү өчен чимал.
* Вак итеп төелгән доломит — бөҗәкләргә каршы көрәшү чарасы.
* Биналарны тыштан-эчтән облицовкалау өчен плитәләр ясау өчен чимал.
* Туфракның әчелеген киметү өчен доломит оны кулланыла. Туфракны магнийга, кальцийга баета.
* Чернобыль АЭСы һәлакәтен бетергәндә, дүртенче блокны томалаганда (бор, кургаш, туфрак белән бергә) файдаланылган.
# Дельменхорст

Дельменхорст — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Дельменхорст
## Географиясе

Коммуна мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# IC 2485

IC 2485 — чикләрендә урнашкан билгесез астрономик объект .

# IC 2485
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2485 буларак та сурәтләнә.
# Терлтон (Оклахома)

Терлтон — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Терлтон (Оклахома)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Терлтон (Оклахома)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,647171 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 240 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Стшалково

Стшалково — Польшаның Великопольское воеводалыгы Стшалково гминасында урнашкан авыл.

# Стшалково
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# .sm

.sm — Сан-Мариноның югары дәрәҗәле милли домены.
# Иново

Иново (серб. Иново) — Сербиянең Заечар округы Кнәжеватс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Иново
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 390 метр биеклектә урнашкан.

# Иново
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Кал (Пивка)

Кал — Словениянең Пивка (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Кал (Пивка)
## Географиясе

Мәйданы — 7,35 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# 1596 ел

2 меңьеллык :
XIV гасыр — XV гасыр — XVI гасыр — XVII гасыр — XVIII гасыр :
Хронологик таблица :
1596 ел башка тәкъвимнәрдә :
| Милади тәкъвим | 1596 MDXCVI |
| Юлиан тәкъвим | 1595—1596 (11 гыйнвардан) |
| Юлиан тәкъвим византия эрасы белән | 7104—7105 (11 сентябрьдән) |
| Римны нигезләгәннән башлап | 2348—2349 (1 майдан) |
| Яһүдләр тәкъвиме | 5356—5357 ה'שנ"ו — ה'שנ"ז |
| Һиҗри тәкъвим | 1004—1005 |
| Борынгы әрмәннәр тәкъвиме | 4088—4089 (11 августтан) |
| Әрмәннәрнең чиркәү тәкъвиме | 1045 ԹՎ ՌԽԵ |
| Кытай тәкъвиме | 4292—4293 乙未 — 丙申 яшел сарык — кызыл маймыл |
| Хәбәш тәкъвим | 1588 — 1589 |
| Борынгы һинд тәкъвиме | |
| - Викрам-самват | 1652—1653 |
| - Шака самват | 1518—1519 |
| Шәмси тәкъвим | 974—975 |
| Буддачылык тәкъвиме | 2139 |
1596 (бер мең биш йөз туксан алтынчы) ел — кәбисә ел, милади тәкъвим буенча дүшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1596 елы, II меңьеллыкның 596 елы, XVI гасырның 96 елы, XVI гасырның 10 унъеллыгының 6 елы, 1590 елларның 7 елы. 1596 елдан бирле 428 ел үтте.

# 1596 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1596 елда туганнар
* 31 март — Рене Декарт (фр. Rene Descartes), француз фәлсәфәчесе.

# 1596 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1596 елда вафатлар
# Лейк-Ерроугед (Калифорния)

Лейк-Ерроугед — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Лейк-Ерроугед (Калифорния)
## Географиясе

Лейк-Ерроугед халык санын алу урыны мәйданы — 49,082252 км², 49,082244 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1577 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Тешановци

Тешановци — Словениянең Моравське Топлице (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Тешановци
## Географиясе

Мәйданы — 7,37 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 185,1 метр биеклектә урнашкан.
# Казан бистәсе (Әстерхан)

XVIII гасыр башында Әстерхан шәһәрендә Казан якларыннан күчеп килгән татарлар яшәгән мәхәллә. 1702 елда бистәдә 200 Казан татары исәпләнгән. XIX гасырның 30 елларында Әстерхан губернасында яшәүче барлык татарларның 1/5 өлешен Урта Идел буйларыннан (Казан, Пенза, Түбән Новгород, Тамбов якларыннан) күчеп килүчеләр тәшкил иткән.
# 275 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 275 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
I гасыр — II гасыр — III гасыр — IV гасыр — V гасыр :
Хронологик таблица :
275 (ике йөз җитмеш бишенче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча җомга көнне башлана. Бу безнең эраның 275 елы, I меңьеллыкның 275 елы, III гасырның 75 елы, III гасырның 8 унъеллыгының 5 елы, 270 елларның 6 елы. 275 елдан бирле 1749 ел үтте.

# 275 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:275 елда туганнар

# 275 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:275 елда вафатлар
# Агаҗалар (Менген)

Агаҗалар (төр. Ağacalar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Менген илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# IC 461

IC 461 — Селәүсән йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 461
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 461, 2MASX J07104502+5004528, PGC 20319, MCG+08-13-088, Z 234-83, Z 0706.9+5009 һәм LEDA 20319 буларак та сурәтләнә.
# Рада Нигъмәтуллина

Рада Нигъмәтуллина, Рада Хөсәен кызы Нигъмәтуллина (1931 елның 14 апреле, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Казан — 2019 елның 12 октябре, РФ, ТР, Яшел Үзән районы, Васильево) — татар хатын – кызларыннан беренче рәссам - сынчы. Тукай премиясе лауреаты (2007 ел). ССРБ Рәссамнар берлеге әгъзасы (1971).

# Рада Нигъмәтуллина
## Тәрҗемәи хәле

1931 елның 14 апрелендә Казанда туган. Шәриф Камал исемендәге 80нче санлы мәктәпне (1934-1940 елларда – 1 нче санлы) тәмамлый.
Казан сәнгать училищесын (1954), И. Е. Репин исемендәге Ленинград сәнгать, скульптура һәм архитектура институтын (1960) тәмамлый. Диплом эше «Миләшкәй»не «бишле»гә эшли. Остазлары — Михаил Аникушин, Садри Ахун.

# Рада Нигъмәтуллина
## Иҗаты

Иҗатында Габдулла Тукай шигъриятен, Салих Сәйдәшев музыкасын, татар театрын һәм татар халык авыз иҗатын чагылдыра.
«Уеннан уймак», «Беренче сыйныфлар», «Апуш», «Әллүки», «Сара Садыйкова», «Сөембикә» сыннары авторы.

# Рада Нигъмәтуллина
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* РСФСР атказанган сәнгать эшлеклесе
* 1984 ел — Татарстан Республикасының Атказанган сәнгать эшлеклесе.
* 2002 ел — Татарстанның халык рәссамы.
* Россиянең атказанган рәссамы.
* 2007 ел — Татарстан Республикасының Габдулла Тукай исемендәге Дәүләт бүләге — «Тукайга мәхәббәт белән» дигән скульптор эшләр сериясе өчен (авторлар төркеме составында).

# Рада Нигъмәтуллина
## Гаиләсе

Ире Виктор Рогожин, күренекле сынчы, Татарстанның халык рәссамы.
    кызлары: Изабелла Виктор кызы Рогожина, Марина Виктор кызы Нигъмәтуллина, сынчылар, рәссам - графиклар, Россия Һәм Татарстанның рәссамнар берлеге әгъзалары, Татарстан Республикасының Габдулла Гукай исемендәге Дәүләт бүләге ияләре (2007).
2019 елның 12 октябрендә каты авырудан соң вафат.
* Рада Нигъмәтуллина сыннары салкын таштан булуына ышанасы да килми. Алардан җылылык һәм нәфислек бөркеләЗилә Вәлиева
# Секонде Виле (Рьети)

Секонде Виле — Италиянең Лацио төбәге Белмонте ин Сабина өязендә урнашкан торак пункт.

# Секонде Виле (Рьети)
## Географиясе

Секонде Виле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Секонде Виле (Рьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ржейшице

Ржейшице (чех. Rejšice) — Чехиянең Урта Чехия крае Смиловице (Млада Болеслав) районында урнашкан авыл.

# Ржейшице
## Географиясе

Мәйданы — 5,223 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Ржейшице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ржейшице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Ржейшице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 285 |
| 1880 | 327 |
| 1890 | 334 |
| 1900 | 335 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 395 |
| 1921 | 382 |
| 1930 | 430 |
| 1950 | 336 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 323 |
| 1970 | 300 |
| 1980 | 214 |
| 1991 | 199 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 183 |
| 2011 | 203 |
| 2021 | 238 |
# Яңа Усы (Бакалы районы)

Яңа Усы — Башкортстанның Бакалы районында урнашкан авыл.
# Пятровичы (Ашмянский районы)

Пятровичы (белар. Пятровічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.

# Пятровичы (Ашмянский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# SLC18B1

SLC18B1 (ингл. Solute carrier family 18 member B1) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Галавнинцы

Галавнинцы (белар. Галаўнінцы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ляхавицкий районында урнашкан авыл.

# Галавнинцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Ударнае

Ударнае (белар. Ударнае) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Лельчыцкий районында урнашкан авыл.

# Ударнае
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Лунджешть (Вилча)

Лунджешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Лунджешть (коммуна) коммунасына карый.

# Лунджешть (Вилча)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 171 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Корнойбург

Корнойбург — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Корнойбург округы составына керә.

# Корнойбург
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 168 метр биеклектә урнашкан. Леобендорф (Түбән Австрия), Бизамберг, Лангенцерсдорф һәм Клостернойбург коммуналары белән чиктәш.
# Шишковице

Шишковице (чех. Šiškovice) — Чехиянең Пардубице крае Лициборжице районында урнашкан авыл.

# Шишковице
## Географиясе

Мәйданы — 1,785 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Шишковице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Шишковице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Шишковице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 118 |
| 1880 | 117 |
| 1890 | 127 |
| 1900 | 114 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 112 |
| 1921 | 102 |
| 1930 | 111 |
| 1950 | 76 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 86 |
| 1970 | 82 |
| 1980 | 80 |
| 1991 | 78 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 83 |
| 2011 | 77 |
| 2021 | 86 |
# NGC 7623

NGC 7623 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7623
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Вжешув

Вжешув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Виньско гминасында урнашкан авыл.

# Вжешув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.