yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Сакаллы (Юнусемре)

Сакаллы (төр. Sakallı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Юнусемре илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Чащина (Эрбет шәһәр бүлгесе)

Чащина (рус. Чащина) — Свердловск өлкәсенең Ирбит шәһәр округы составына керүче авыл.

# Чащина (Эрбет шәһәр бүлгесе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Чащина (Эрбет шәһәр бүлгесе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Илет

Илет (фр. Ilhet) — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Дагдиби (Торул)

Дагдиби (төр. Dağdibi) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Торул илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Тони (Торино)

Тони — Италиянең Пьемонт төбәге Джавено өязендә урнашкан торак пункт.

# Тони (Торино)
## Географиясе

Тони Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Тони (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Приттиц

Приттиц (алман. Prittitz) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Приттиц
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,33 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 196 метр биеклектә урнашкан.
# Саутпорт (Мэн)

Саутпорт — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Саутпорт (Мэн)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1842 елда нигезләнгән.

# Саутпорт (Мэн)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 23,16 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 19 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Старадворцы (Салигорский районы)

Старадворцы (белар. Старадворцы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Салигорский районында урнашкан авыл.

# Старадворцы (Салигорский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Пустельник (Соколовский повяты)

Пустельник — Польшаның Мазовия воеводалыгы Церанув гминасында урнашкан авыл.

# Пустельник (Соколовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мекиненса

Мекиненса (исп. Mequinenza) — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Мекиненса
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 307,449798 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 75 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Баудана (Кунео)

Баудана — Италиянең Пьемонт төбәге Серралунга-д'Альба өязендә урнашкан торак пункт.

# Баудана (Кунео)
## Географиясе

Баудана Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Баудана (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ключевка (Федоровка районы)

Ключевка — Башкортстанның Федоровка районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453295, ГАТОБК коды — 80254850001.

# Ключевка (Федоровка районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 273 кешенең яшәве мәгълүм.
# (1861) Коменский

(1861) Коменский (лат. Komenský) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1861) Коменский
## Тарихы

1970 елның 24 ноябрендә Любош Когоутек тарафыннан Гамбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1970 WB» саналган.
# Герба (Асти)

Герба — Италиянең Пьемонт төбәге Феррере өязендә урнашкан торак пункт.

# Герба (Асти)
## Географиясе

Герба Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Герба (Асти)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Рабиа Ана (Якутие)

Рабиа Ана (төр. Rabia Ana) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Якутие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Оршвир

Оршвир (фр. Orschwihr) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Гебвиллер кантонына карый.

# Оршвир
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,09 км².
# Вальдбург (Югары Австрия)

Вальдбург — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Фрайштадт округы составына керә.

# Вальдбург (Югары Австрия)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 685 метр биеклектә урнашкан. Райхенталь, Райнбах-им-Мюлькрайс, Фрайштадт, Ноймаркт-им-Мюлькрайс, Хиршбах-им-Мюлькрайс һәм Шенкенфельден коммуналары белән чиктәш.
# Рефухио де Сан Исидро (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)

Рефухио де Сан Исидро — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Долорес-Идальго муниципалитеты составына керә.

# Рефухио де Сан Исидро (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Географиясе

Рефухио де Сан Исидро Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Рефухио де Сан Исидро (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Рефухио де Сан Исидро (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Армутчукуру (Пиразиз)

Армутчукуру (төр. Armutçukuru) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Пиразиз илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Села (Бьела)

Села — Италиянең Пьемонт төбәге Тавильяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Села (Бьела)
## Географиясе

Села Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Села (Бьела)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Офелия Чакон (Ромита)

Офелия Чакон — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ромита муниципалитеты составына керә.

# Офелия Чакон (Ромита)
## Географиясе

Офелия Чакон Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Офелия Чакон (Ромита)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Офелия Чакон (Ромита)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Дравей

Дравей (фр. Draveil) — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
# Дейн (шәһәр, Висконсин)

Дейн — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Дейн (шәһәр, Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Стинка (Тулча)

Стинка — Румыниянең Тулча жудецында урнашкан авыл. Касимча (коммуна) коммунасына карый.

# Стинка (Тулча)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 90 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Александрувка (Кутновский повяты)

Александрувка — Польшаның Лодзь воеводалыгы Жихлин гминаcында урнашкан авыл.

# Александрувка (Кутновский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мәгъсүм Хуҗин

Мәгъсүм Хәмит улы Хуҗин — күренекле татар язучысы.
Ул 1930 елның 15 маенда Татарстанның Саба районы Тенеки авылында туган. Казан дәүләт университетының татар теле һәм әдәбияты бүлеген тәмамлый. «Татарстан яшьләре» газетасында берничә ел эшләгәннән соң чирәм җирләрне үзләштерүдә катнаша. Саба районында чыга торган «Җиңү байрагы» газетасында һәм 1962-1965 елларда Арчага кушылган алты район өчен чыгарыла торган берләштерелгән газета редакциясендә җаваплы секретарь булып эшли.
Балтач районы кабат үз статусын алгач вакытлыча чыгудан туктап торган район газетасы «Хезмәт» исеме белән яңадан чыга башлый. Аның редакторы булып М. Хуҗин билгеләнә. Редактор газетага яңа коллектив туплый, редакция бинасын реставрацияли, киңәйтә. Монда ул үзен журналист кына түгел, булдыклы оештыручы, чын хуҗалык җитәкчесе итеп таныта. М. Хуҗин редактор булып эшләгән чорда «Хезмәт» газетасы район тормышының чын мәгънәсендә көзгесенә әверелде, аны әйдәп баручы трибуна булды. Хезмәт алдынгылары, аларның хезмәте һәм яшәеше, омтылыш-хыяллары газета битләрендә якты чагылыш тапты. Аның битләреннән иҗади тормыш сулышы бөркелеп тора иде.
Мәгъсүм Хуҗин 1969 елда Казанга «Чаян» журналының җаваплы секретаре итеп күчерелде һәм 1990 елга кадәр шушы хезмәттә булды.
Язучы буларак аның иҗат активлыгы нәкъ менә Казанда эшләү чорына туры килә. Язучының «Ерганак юл ала», «Өч каен ышыгы», «Курагай атлары», «Авылым урамнары», «Урманлы үр» һәм башка күп исемдәге китаплары бар.
Хуҗин кыска жанрда иң актив иҗат итүче язучыларның берсе иде. Хикәя остасы буларак 1997 елда аңа үзенең якташы Фатих Хөсни исемендәге премия бирелде.
Татар әдәбиятын үстерүдәге хезмәтләре өчен 1986 елда Татарстан АССРның атказанган мәдәният хезмәткәре исеме бирелде.
# Пюга

Пюга — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Пиковский Еган елгасының сул ярына тамагыннан 79 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 14 км.

# Пюга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Васюган елгасы кушылган урынган Вах елгасы кушылган урынга кадәр . Кече елга бассейны — Васюган, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010900112115200035449
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203544
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Василий Архипов (1920)

Василий Архипов (рус. Василий Степанович Архипов, 26 март 1920(1920-03-26), Данилово, Чар өязе, Казан губернасы, РСФСР — 30 декабрь 1941(1941-12-30) (21 яшь), Юхнов районы, Смоленск өлкәсе, РСФСР, СССР) — Советлар Берлеге каһарманы (1942).
# Боллтаун (Айова)

Боллтаун — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Боллтаун (Айова)
## Тарихы

Боллтаун шәһәре елда нигезләнгән.

# Боллтаун (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,185213 км², 0,234954 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 367 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Борлок

Борлок (Борлок) — Красноярск краенең Емельяново районында урнашкан торак пункт.

# Борлок
## Сәгать поясы

Борлок Красноярск вакыты (Krasnoyarsk Time Zone, KRAT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +7:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +4 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+4 итеп күрсәтелә.

# Борлок
## Халык

Милләтләр (2010): татарлар — 100%.
# Смит (ай кратеры)

Смит (лат. Smith) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 32,9 км булган кратер.

# Смит (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Майкл Джон Смит (1945—1986) хөрмәтенә бирелә.

# Смит (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1988 елда раслана.
# Модгарби

һәм
Модгарби — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Барцяны гминасында урнашкан авыл.

# Модгарби
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Калабовце

Калабовце (серб. Калабовце) — Сербиянең Пчинья округы Сурдулитса җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Калабовце
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 451 метр биеклектә урнашкан.

# Калабовце
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Говорово (Остроленцкий повяты)

һәм
Говорово — Польшаның Мазовия воеводалыгы Говорово гминасында урнашкан авыл.

# Говорово (Остроленцкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# CPN1

CPN1 (ингл. Carboxypeptidase N subunit 1) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (2266) Чайковский

(2266) Чайковский (лат. Tchaikovsky) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2266) Чайковский
## Тарихы

1974 елның 12 ноябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1974 VK» саналган.
# Мәскәү (елга)

, һәм
Мәскәү (рус. Москва́-река́) — елга, Ука елгасының сул кушылдыгы.
Можайск районы Старьково урыны янында башлана. Озынлыгы 502 км, бассейн мәйданы 17 600 км².
# Ла-Гонтери-Булунес

Ла-Гонтери-Булунес (фр. La Gonterie-Boulouneix) — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
# Пускару

Пускару (эст. Puskaru) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
# Юридик зат

Юридик зат Россия кануннары буенча — милкендә, хуҗалык карамагында яки оператив идаралыгында аерым мөлкәтенә ия булган, үз бурычлары өчен бу мөлкәт белән җаваплы булган оешма. Бу оешма үз исеменнән милек хокукларын һәм милеккә карамаган шәхси хокукларын алырга һәм гамәлгә ашырырга, бурычларны үтәргә, мәхкәмәдә дәгъвачы һәм җавап тапшыручы була ала. Юридик затларның үзаллы баланс яки смета булырга тиеш.
Юридик шәхесләр сәүдәгәрлек оешмалары һәм табышсыз оешмаларга бүленәләр.
# Велизи-Виллакубле

Велизи-Виллакубле (фр. Vélizy-Villacoublay) — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
# Сандрово

Сандрово — Болгариянең Русе өлкәсендә урнашкан авыл. Русе җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Сандрово
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 22 метр биеклектә урнашкан.
# Ибрай (Ишембай районы)

Ибрай — Башкортстанның Ишембай районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 87 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 453232, ГАТОБК коды — 80231850003.

# Ибрай (Ишембай районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:

# Ибрай (Ишембай районы)
## Шәхесләр

* Фәим Әхмәтҗанов (1964–2022), Стәрлетамак дәүләт башкорт драма театры артисты, Башкортстанның халык артисты (2021).
* Риза Мәһәдиев (1972—2021), Салават башкорт дәүләт драма театры актеры. Башкортстанның халык артисты (2010).
# Мәликә Разакова

Мәликә Разакова, Мәликә Мәхмүт кызы Разакова (рус. Малика Махмудовна Разакова, 1985 елның 1 ноябре, ССРБ, Үзбәкстан ССР, Каршы) — кино һәм эстрада актеры, җырчы (сопрано), Татарстанның (2017), Башкортстанның (2022) һәм Россия Федерациясенең (2024) атказанган артисты, «Татар җыры» фестиваленың «Алтын барс» призы иясе (2003, 2004 һ.б.). 2000 елдан һөнәри җырчы. Җырларын унлап телдә, шул исәптән, татар, рус, башкорт, үзбәк, төрек, инглиз һ.б. телләрдә башкара.
Россия Федерациясе Милли гвардиясе гаскәрләренең үрнәк-күрсәтмә оркестры (рус. Образцово-показательный оркестр Росгвардии) солисты

# Мәликә Разакова
## Тәрҗемәи хәле

1985 елның 1 ноябрендә Үзбәкстанның Каршы шәһәрендә музыка сөюче гаиләдә туган. Бабасы Мәхмүт Госманов — җырчы һәм музыкант, әбисе Миңлекамал Ихсанова — җырчы һәм музыкант, әтисе Мәхмүт Разаков — композитор, җырчы, музыкант – мультиинструментчы, әнисе Гөлсинә Госманова — музыкант (виолончельдә һәм аккордеонда уйнаучы), Мәликәнең продюсеры.
Әнисе белән 1998 елда Уфага, 2000 елда Казанга күчеп килгән.
Сәхнәгә беренче тапкыр 5 яшендә Карши шәһәрендә (Үзбәкстан) яшүсмерләр арасында үткән бәйгедә чыга.
Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетының ялгыз җырлау бүлеген (укытучысы — РФ халык артисты профессор Венера Ганиева), РАТИ-ГИТИС ның драма театры һәм кино актеры факультетын (2013, остазлары — Владимир Андреев, А. Шейнин) тәмамлаган.
РФ (мәсәлән, «Главная сцена» телевизион проекты (2015), «Новая волна-2017» халыкара җыр бәйгесе) һәм дөнья күләмендәге төрле конкурсларда катнаша.

# Мәликә Разакова
## Фильмография

* 2010 — «Единственный мужчина» (тат. Бердәнбер ир-ат; мелодрама, сериал) — тәрҗемәче Туан.

# Мәликә Разакова
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2024 ― Россия Федерациясенең атказанган артисты
* 2022 ― Башкортстан Республикасының атказанган артисты
* 2017 ― Татарстан Республикасының атказанган артисты
* 2004 ― «Татар җыры» фестивале лауреаты
* 2003 ― «Татар җыры» фестивале лауреаты
* 2000 ― «Урал моңы» фестивале лауреаты
# (10286) Shnollia

(10286) Shnollia (лат. Shnollia) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10286) Shnollia
## Тарихы

1982 елның 16 сентябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 SM6» саналган.
# Шейһөмер (Гүлнар)

Шейһөмер (төр. Şeyhömer) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Гүлнар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гомәр Таһир

Гомәр Зариф улы Дахер (Таһиров - Фин. Ymär Daher / Tahiroff, - мишәрчә: Үмәр; 1910 елның 15 ноябре – 1999 елның 10 июле) — Финляндиядәге татар оешмасы рәисе, Һелсинки университеты тюркология доценты, фәлсәфә докторы, ТАССР атказанган фән эшлеклесе.

# Гомәр Таһир
## Тәрҗемәи хәл

1910 елның 15 ноябренда Түбән Новгород губернасы Сергач өязе (хәзерге Түбән Новгород өлкәсе Кызыл Октябрь районы) Куйсуы авылында игенче гаиләсендә өлкән бала булып туган.
1922 елда, әнисе вафатыннан соң, Финляндиягә барып төпләнгән әтисе янына чыгып китә. Үмәр, фин мәктәбенә укырга кереп, сигезьеллык мәктәпне җиде елда тәмамлый. Һелсинки университетының юридик факультетын тәмамлый (1938). «Agricultura Anatolica I. Die volkstümlichen landwirtschaftlichen Geräte» темасына докторлык диссертациясен яклый.

# Гомәр Таһир
## Хезмәт юлы

* 1938 елда Һелсинки шәһәр салым идарәсенә инспектор булып урнаша, бүлек җитәкчесе дәрәҗәсенә ирешә. 1973 елда лаеклы ялга чыга. Төп хезмәтеннән башка, муниципаль органнарга төрле вазифаларга сайлана.
* 1963 елдан Һелсинки университетында алтай телләрен (нигездә, татар телен) укыткан.
* 1973 Үмәр Дахер Һелсинки университетының алтаистика һәм тюркология кафедрасы доценты итеп билгеләнә, төрек һәм татар теле курсларын алып бара.

# Гомәр Таһир
## Иҗтимагый эшчәнлеге

* Финляндиядәге татар оешмасы (Finlandiya Turkleri Birligi), Финляндия «Ислам» җәмгыяте (Finlandiya Islam Cemaati) мөтәвәли хәятенең рәисе була.
* Беренче татар мәктәбен (Turk Halik Mektebi) оештыручыларның берсе һәм 1948-1959 елларда мәктәп җитәкчесе дә була.
* 1967 елда Мартин Рясянен, Садри Хәмит белән бергәләп Габдулла Тукай исемендәге оешмага нигез сала, даими аның составында тора.

# Гомәр Таһир
## TATARICA

1970 елның 15 ноябренда Һелсинки университеты тюркология доценты, фәлсәфә докторы һәм вице-судья Үмәр Даһерның 60 яшьлек юбилее уздырыла. Әлеге вакыйгага багышлап, галимнең дуслары төрле илләрнең күренекле галимнәре язган, нигездә, татар теле һәм татар халкы тарихына багышланган мәкаләләрен туплап, «TATARICA» китабы нәшер итәргә уйлыйлар.
1987 елда, 17 елдан соң гына, фин, инглиз, татар, рус телендә язылган китап дөнья күрә: Tatarica (Studia in Honorem Umar Daher), Vammala, Vammalan Kirjapaino Oy, 1987.

# Гомәр Таһир
## Гаилә

Үмәр вас Халидә Гыймат Җәмәлетдин кызына өйләнде. Аларның өч баласы бар; Окан, Рәхилә, Тинәт.
Үмәрның улы Окан - Финляндиядә күренекле татар. Ул татар-фин сүзлеген бастырып, Хельсинки университетында татар телен укыта. Ул Фин татар җыелышының озак вакыт председателе. 2010 елда ул Татарстанга сәяхәтендә Президент Таря Халоненны озатты.
# (17567) Hoshinoyakata

(17567) Hoshinoyakata — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17567) Hoshinoyakata
## Тарихы

1994 елның 5 апрелендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 GP» саналган.
# Веласкальваро

һәм
Веласкальваро (исп. Velascálvaro) — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Веласкальваро
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 23 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 800 метр биеклектә урнашкан.
# Вики-Кайбыч

Вики-Кайбыч — Татарстанның Кайбыч районында яшәүче Татар Википедиясенең волонтерлары төркеме.

# Вики-Кайбыч
## Тарихы

Вики-Кайбыч волонтерлар клубы 2021 елның апрелендә Татарстан Республикасы Кайбыч районы территориясендә яшәүче татар телле волонтерлар тарафыннан Википедия нигезләрен үзләштерүне, Кайбыч районы феноменнарын, шәхесләрен тасвирлауны тизләтү һәм аларны глобаль интернет-киңлеккә таныту максатыннан оештырылган берләшмә. Кулланучылар бер-берсе белән аралашу, ярдәм күрсәтү өчен WhatsApp мессенджерында төркем булдырыла. Төркемнең максаты булып Кайбыч районының Татарстан, Россия һәм халыкара дәрәҗәләрдә эшлекле, инвестицион, мәдәни, фәнни, социаль һәм туристлык ягыннан өзлексез рәвештә, Википедиядә объектларны тасвирлау ярдәмендә, аерым алганда, «Акыллы төбәк» Вики-проектын гамәлгә ашыру аша үстерү, шул ук вакытта җәмгыятьнең туган телләрне, локаль телләрне саклау һәм үстерү, популярлаштыру эшчәнлеген көчәйтү тора.
«Вики-Кайбыч» вики-клубы ярдәмендә Кайбыч районы Татарстанның барлык муниципаль берәмлекләре арасында татар телендә иң күп тасвирланган район булып тора. Кайбыч районыннан килгән катнашучылар Татар Википедиясендә иң актив катнашучыларның берсе һәм татар телле катнашучылар арасында иң күп санлы төркем булып торалар.
Ел викимедиячесе Фәрһад Фәткуллин ярдәме белән Вики-клубта катнашучы User:Ilnur efende 21-23 сентябрьдә үткән TURKLANG 2021 VII Халыкара онлайн-конференциясендә Татар Википедиясен тәкъдим итә, ә User:Ilsinchik, 2021 елның 5-7 ноябрендә узган Көнчыгыш һәм Үзәк Европа илләре викимедиячеләренең онлайн-конференциясендә Вики-Кайбыч клубы турында чыгыш ясый.

# Вики-Кайбыч
## Эмблемасы

Төркемнең эмблемасы вики-клуб барлыкка килгәч ясала һәм аның нигезендә Википедия логотибы һәм Кайбыч районының байрагы һәм гербы ята.

# Вики-Кайбыч
## Катнашучылары

Бүгенге көндә төркем составына 12 кулланучы керә. Иң актив вәкилләре арасында Кайбыч районы һәм Татарстан Республикасының танылган педагог Римма Васильева булып тора.
# ABRAXAS2

ABRAXAS2 (ингл. Abraxas 2, BRISC complex subunit) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сан-Висенти-ду-Сул

Сан-Висенти-ду-Сул — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Сан-Висенти-ду-Сул
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1174,939 км².
# NGC 2519

NGC 2519 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2519
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Алмания астрономы тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 39.37 см (15.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Изеле (Вербано-Кузио-Осола)

Изеле — Италиянең Пьемонт төбәге Траскуера өязендә урнашкан торак пункт.

# Изеле (Вербано-Кузио-Осола)
## Географиясе

Изеле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Изеле (Вербано-Кузио-Осола)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шомон-ле-Буа

Шомон-ле-Буа (фр. Chaumont-le-Bois) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Шатийон-сюр-Сен кантонына карый.

# Шомон-ле-Буа
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7.54 км².