yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Нуренер

Нуренер (чирм. Нурэҥер, рус. Нуренер) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.

# Нуренер
## Сәгать поясы

Нуренер Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Нуренер
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Нурия Сәйяр

Нурия Камил кызы Сәйяр (тугандагы исеме Нурия Камил кызы Сәярова; рус. Нурия Камилевна Саярова; 29.08.1952, Солтанай, Барда районы, Пермь өлкәсе, РСФСР, СССР) — татар балалар язучысы, журналист, әкиятче, Абдулла Алиш исемендәге премия лауреаты (2019). 2015 елдан Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы.

# Нурия Сәйяр
## Биографиясе

Нурия Сәйяр 1952 елның 29 августында Пермь өлкәсе Барда районы Солтанай авылында укытучылар гаиләсендә туа. Солтанай сигезъеллык мәктәбендә 7 сыйныфны тәмамлаганнан соң, укуын Барда урта мәктәбендә дәвам итеп, 1969 нчы елны Казан Дәүләт университетының журналистика факультетына укырга керә.
1975-76 елда Лаеш районының «Кама тамагы» гәзитендә тәрҗемәче булып эшли. 1976 елның июленнән Мәдәният министрлыгы каршындагы Халык иҗат йортына методист булып эшкә урнаша. 1982 елны авыл хуҗалыгы институтында ФОП (Иҗтимагый һөнәрләр факультеты) деканы, аннан ТСО (укытуның техник чаралары) кабинеты мөдире булып эшли. 1992 елны Казанның 144-нче мәктәбенә татар теле укытучысы булып эшкә урнаша. Ә бер елдан Н. Сәйяр, шул ук мәктәптә, милли мәсьәләләр буенча директор урынбасары итеп билгеләнә.
1998 елдан «Мәдәни җомга» гәзитенең «Икәүдән-икәү» кушымтасына мөхәррире. Ә бу кушымта ябылгач, «Мәдәни җомга» гәзитендә 2008 елга кадәр корреспондент булып эшли.

# Нурия Сәйяр
## Гаиләсе

Улы Рөстәм, 1978 елгы, килене Алсу, ике оныгы — Кәрим белән Сәйдә. Әнисе, Газиз кызы Рәйсә Сәйярова, Солтанай мәктәбендә математика укытучысы, соңрак Барда авылында мәдәният бүлеге мөдире, махсус мәктәп директоры булып эшәгән.

# Нурия Сәйяр
## Иҗаты

Беренче «Әти кайтты» дигән хикәясе Барда районының «Таң» исемле район гәзитендә 1968 елның июнь санында басыла.
1980 еллардан алып «Татарстан яшьләре» гәзитендә «Айгөл», «Кунак ашы, кара-каршы», Сөембикә журналында «Телсез кыз», Сабантуй гәзитендә «Сюрприз» хикәясе, «Кунак ашы, кара-каршы», «Телсез кыз», «Чигүче кыз Алтынай» әкиятләре, «Шәһри Казан» гәзитендә «Моң», «Мәдәни җомга» гәзитендә «Ана сөте» хикәясе, «Яшәү тәме», «Болгар кызы Алтын Бөртек», «Энҗебөртек», «Моң», «Китаплар кыйссасы», «Сюрприз» әкиятләре, «Салават күпере» журналында «Бәхет» һәм башка әкият-хикәяләре дөнья күрә.

# Нурия Сәйяр
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Татарстан язучылар берлеге әгъзасы (2015)
* Абдулла Алиш исемендәге премия лауреаты (2019)
# Янгелде (Чабаксар районы)

Янгелде (чуаш. Мӑнал, рус. Янгильдино) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Янгелде (Чабаксар районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Янгелде (Чабаксар районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 636 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (95%) алып тора.
# Казан чуаш педагогия техникумы

Казан чуаш педагогия техникумы (чуаш. Хусан чӑваш педагогика училищи) — Казанда урнашкан уку йорты. 1921—1936 елларда эшләгән.

# Казан чуаш педагогия техникумы
## Тарих

* Казан чуаш педагогия техникумы 1921 елда ачылган (1919 елда оештырылган чуаш педагогия курслары нигезендә).
* 1923 елга кадәр Сөнчәле авылында филиал эшләгән.
* 1927 елда техникум каршында чирмеш, удмурт һәм мордва мәктәпләре өчен укытучыларны хәзерләү бүлекчәсе оештырылган.
* 1930 елда Казан татар һәм рус педтехникумнары белән берләштерелә; шул педтехникумның чуаш бүлеге буларак 1936 елга кадәр эшләгән.

# Казан чуаш педагогия техникумы
## Танылган чыгарылыш сыйныф укучылары

* Нар Урини - чуаш шагыйрә, драматург, язучы.
# Муса Җәлил һәйкәле

Муса Җәлилгә һәйкәлләр куелган:

# Муса Җәлил һәйкәле
## Татарстанда

* Муса Җәлил һәйкәле (Казан)
** Муса Җәлил һәйкәле — Казанда, Ленинград урамында (1960).
** Муса Җәлил һәйкәле — Казанда, 1 Май мәйданында (1966).
* Муса Җәлил һәйкәле — Яр Чаллы шәһәрендә (1985).
* Муса Җәлил һәйкәле — Түбән Кама шәһәрендә (2012)
* Муса Җәлил һәйкәле — Әлмәт шәһәрендә.
* Муса Җәлил һәйкәле — Минзәлә шәһәрендә (1972: 2017 елда яңартылган)
* Муса Җәлил һәйкәле — Сарман районы Җәлил бистәсендә.

# Муса Җәлил һәйкәле
## Россия Федерациясе субъектларында

* Муса Җәлил һәйкәле — Әстерханда (2017).
* Муса Җәлил һәйкәле — Бардада (Пермь крае, 2024).
* Муса Җәлил бюсты ― Бәгәрәктамакта (Чиләбе өлкәсе, 2024).
* Муса Җәлил бюсты ― Екатеринбургта (2021).
* Муса Җәлил бюсты ― Курганда (2024).
* Муса Җәлил бюсты ― Малай авылында (Волгоград өлкәсе) (2021).
* Муса Җәлил һәйкәле — Мәскәүдә Зябликово районында (2012).
* Муса Җәлил һәйкәле — Мәскәүдә Люблино районында (2008).
* Муса Җәлил һәйкәле — Санкт-Петербургта (2011).
* Муса Җәлил һәйкәле ― Серовта (Свердловск өлкәсе, 2022)
* Муса Җәлил һәйкәле — Тоснода (2012).
* Муса Җәлил һәйкәле ― Үләнкүл авылында (Омск өлкәсе, 2016)
* Муса Җәлил һәйкәле — Чиләбедә (2015).
* Муса Җәлил һәйкәле — Ырынбурда (1996).
* Муса Җәлил һәйкәле — Ырынбур өлкәсе Мостафа авылында.
* Муса Җәлил һәйкәле — Ырынбур өлкәсе Әсәкәй авылында.
* Муса Җәлил һәйкәле — Саха Республикасы Якутск шәһәрендә.

# Муса Җәлил һәйкәле
## Чит илләрдә
### Казакъстан
#### Абай өлкәсе

* Муса Җәлил һәйкәле – Симәй шәһәрендә (2023).

# Муса Җәлил һәйкәле
## Чит илләрдә
### Казакъстан
#### Акмола өлкәсе

* Муса Җәлил һәйкәле – Күкчәтау шәһәрендә (2022).

# Муса Җәлил һәйкәле
## Чит илләрдә
### Казакъстан
#### Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе

* Муса Җәлил һәйкәле – Үскәмән шәһәрендә (2015).

# Муса Җәлил һәйкәле
## Чит илләрдә
### Кыргыз Республикасы

* Муса Җәлил бюсты ― Бишкәк шәһәрендә, (2024)
# Перал (Пруэнса-а-Нова)

Перал — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. Проенса-а-Нова муниципалитетына карый.

# Перал (Пруэнса-а-Нова)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Милет мәктәбе

Милет мәктәбе (натурфәлсәфәнең ионик мәктәбе) — Фалес тарафыннан Милет шәһәрендә нигезләнгән фәлсәфә мәктәбе.
Милет мәктәбе вәкилләре:
* Фалес
* Анаксимандр
* Анаксимен
Милет мәктәбе фәлсәфәчеләре — астрономия, география, математика, метеорология, физика кебек фәннәргә нигез салучылар.
# Латвели

Латвели (белар. Латвелі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.

# Латвели
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Вурманкас (Пикшики авыл җирлеге)

Вурманкас (чуаш. Вӑрманкас, рус. Вурманкасы) — Чуашстанның Кызыл Армия районында урнашкан авыл.

# Вурманкас (Пикшики авыл җирлеге)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Вурманкас (Пикшики авыл җирлеге)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 91 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Ле Ване (Прато)

Ле Ване — Италиянең Тоскана төбәге Прато өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Ване (Прато)
## Географиясе

Ле Ване Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Ле Ване (Прато)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ле Коркье (Арецо)

Ле Коркье — Италиянең Тоскана төбәге Кортона өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Коркье (Арецо)
## Географиясе

Ле Коркье Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Ле Коркье (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лафлин (Невада)

Лафлин — Америка Кушма Штатларының Невада штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Лафлин (Невада)
## Географиясе

Лафлин халык санын алу урыны мәйданы — 231,582821 км², 231,529385 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 558 Фут биеклектә урнашкан.
# Яманъелга (шәһәр)

Яманъелга (рус. Еманжелинск) — Россия Федерациясенең Чиләбе өлкәсендә урашкан шәһәр.
Халык саны — 29 931 кеше (2014).

# Яманъелга (шәһәр)
## Сәгать поясы

Яманъелга Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Яманъелга (шәһәр)
## Тарих

Шәһәр тибындагы бистә статусын 1932 елдан, шәһәр статусын 1951 елдан башлап йөртә.

# Яманъелга (шәһәр)
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (87,9%), татарлар (4,3%), украиннар (2,6%), башкортлар (1,2%), алманнар (1,2%).

# Яманъелга (шәһәр)
## Шәхесләр

* Евгений Бариев (1966), шаһматчы.
* Ирина Шейк (Ирина Шәйхелисламова) (1986), фотомодель.
# Kato Hiroyuki

Kato Hiroyuki (yap. 加藤 弘之; 1836 yılnıñ 5 avgustı, İzuşi — 1916 yılnıñ 9 fevrale, Tokio) — Yaponiä fälsäfäçese, däwlät teoretigı.

# Kato Hiroyuki
## Biografiäse

Kato 1836 yılnıñ 5 avgustında İzuşi şähärçegendä (xäzerge Högo prefekturası) samuray ğailäsendä tuğan, häm Edoda Sakuma Şozannan xärbi sänğät häm Oki Nakamasudan rangaku öyrängän.
1860 yıldan 1868 yılğa qädär Banşo Şirabeşo könbatış fänen häm texnologiälären tikşerü institutında instruktor bulğan. Alman telen häm alman fälsäfäsen öyrängän berençe yaponnarnıñ berse.
Meyci restavratsiäsennän soñ Kato Yaponiägä idärä itüneñ könbatış formaların, bigräk tä wäkillekle demokratiägä nigezlängän milli cıyın belän konstitutsion monarxiäne qabul itärgä kiñäş itkän küp kenä dissertatsiälär yazğan. Ul Rikken Seiyukay säyäsi partiäsenä kergän, şulay uq Mori Arinori oyıştırğan Meyrokuşa intellektual’ cämğiätenä nigez saluçılarnıñ berse bulğan. Sotsial’ darwinizm tarafdarı bularaq, ul demokratik xökümät belän tabiği tärtip arasında paralellär ütkärgän. Genroin äğzası bulğan häm etatizmnı, idärä itüneñ küpkä avtoritar versiäsen, qatğıy räweştä xuplağan, anı Azatlıq häm xalıq xoquqları öçen xäräkät tarafınnan täqdim itelgän qaraşlarına qarşı quyıp.
Kato atna sayın imperatorğa konstitutsion häm xalıqara xoquq buyınça leksiälär uqığan, xakimiätneñ başqarma, qanun çığaru häm xökem tarmaqları arasında xakimiätlärne bülü konsepsiäsen, Awrupadağı konstitutsiälär tarixın häm cirle idäräneñ törle formaların añlatu öçen könbatış tekstları tärcemälären qullanğan.
Kato 1877—1886 yıllarda Tokio imperator universitetınıñ xoquq, fän häm ädäbiät fakultetları superintendantı wazifasın bilägän, häm yañadan 1890—1893 yıllarda prezident bularaq, şulay uq 1905—1909 yıllarda İmperator akademiäse başlığı bulğan. Ul şulay uq Yaponiä imperator sarayı idäräseneñ maxsus kiñäşçese bulğan.
Kato 1890 yılda Perlar palatası äğzası itep bilgelängän häm 1900 yılda kazoku perlığı sisteması qısalarında danşaku (baron) dvorän titulın alğan. Monnan tış, ul yäşeren şuraçı dä ide.
1916 yılnıñ 9 fevralendä wafat bulğan.

# Kato Hiroyuki
## Büläkläre

* Baron titulı (1900)
* İzge xäzinä ordenınıñ zur tasması (1905 yılnıñ dekäbere)
* Çığuçı qoyaş ordenınıñ zur tasması (1906 yılnıñ aprele)
* Paulowniä çäçäkläre ordenınıñ zur tasması (1916 yılnıñ fevrale; ülgännän soñ)
# Таҗи Гыйззәт

Таҗи Кәлимулла улы Гыйззәтуллин (Таҗи Гыйззәт; 15 (3) сентябрь 1895, Барҗы-Умга, Алабуга өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 7 март 1955, Казан, ТАССР, ССРБ) — күренекле татар драматургы һәм актер. ТАССР (1939), РСФСР (1940) атказанган сәнгать эшлеклесе.

# Таҗи Гыйззәт
## Тормыш юлы һәм иҗаты

Ул 1895 елның 15 сентябрендә Әгерҗе районының Барҗы Омга авылында туа. 14 яшенә кадәр мәдрәсәдә укыганнан соң, Бандүк, Воткинск, Ижау заводларында эшли. 1919–1922 елларда аның артистлык сәләте ачыла. Самарда З. Солтанов оештырган драма студиясендә укыганнан соң (1920), Таҗи Гыйззәт Татар Дәүләт академия театрында артист булып эшли башлый, әдәби иҗат белән дә шөгыльләнә. Үз гомерендә 37 пьеса иҗат итә. Шуларның күбесе Татар Дәүләт академия театрында зур уңыш белән бара. Шундыйлардан «Чаткылар», «Ташкыннар», «Бишбүләк», «Таймасовлар», «Чын мәхәббәт», «Наёмщик», «Изге әманәт» кебек әсәрләрен күрсәтергә мөмкин.
Әдәбият өлкәсендәге хезмәтләре өчен ул ике тапкыр “Почет билгесе” ордены белән бүләкләнә, Россиянең һәм Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе дигән мактаулы исемнәргә лаек була. 1955 елының 7 мартында Казанда вафат була..

# Таҗи Гыйззәт
## Хәтер

* Казанның Вахитов районындагы урамга, Алабугада урамга исеме бирелгән.
* 2007 елда Әгерҗедә 3нче мәктәп бинасында музее ачылган.
* 2010 елда Әгерҗенең 3нче мәктәбенә исеме бирелгән. Мәктәп каршына бюсты урнаштырылган.

# Таҗи Гыйззәт
## Гаилә хәле

Хатыны Мәликә. Балалары: олы улы Үзбәк (1923-1942), танкист, Бөек Ватан сугышында Ржев янында һәлак булган; уртанчы улы Казбек (1925-2013), төпчек улы Рубин (вафат), КХТИ тәмамлаган.
# Ле-Аян

Ле-Аян (фр. Le Haillan) — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
# Гаяз Фәткуллин

Гаяз Фәткуллин, Гаяз Тәлгать улы Фәткуллин (Гаяз Талгатович Фаткуллин, 1974 елның 30 июне, СССР, РСФСР, Красноярск крае, Дивногорск) ― россияле ислам дин әһеле, 2002 елдан Красноярск җәмигъ мәчете имам-хатыйбы, Красноярск крае мөселманнарының бердәм Диния нәзарәте рәисе, мөфти. Россия мөфтиләр шурасы әгъзасы.

# Гаяз Фәткуллин
## Тәрҗемәи хәле

1974 елның 30 июнендә Красноярск краеның Дивногорск шәһәрендә төзүче һәм укытучы гаиләсендә туган.
1991 елда урта мәктәпне тәмамлаган. 1993―1994 елларда Россия армиясендә, Байкал арты хәрби округында элемтә гаскәрләрендә хезмәт иткән. Армиядән кайткач, Красноярск шәһәренең җәмигъ мәчете каршындагы якшәмбе мәктәбендә укый башлый. Ике елдан соң Түбән Новгородның «Маһинур» ислам мәдрәсәсенә укырга керә һәм 1999 елда аны уңышлы тәмамлый.
Соңыннан Россия ислам университетының (Казан) шәригать факультетында белем ала, 2006 елда Мәскәүдә ислам университетына (2013 елдан институт) укырга керә, аны 2010 елда кызыл диплом белән тәмамлый (диплом эшенең темасы: «Себер татарлары һәм Ислам»).
2001 елдан ― Красноярск крае мөселманнары советы рәисе. 2002 елның 29 сентябрендә, Красноярск краеның Лесосибирск шәһәрендә узган дини оешмалар вәкилләре җыелышы нәтиҗәләре буенча, Красноярск крае мөселманнарының бердәм Диния нәзарәте (рус. ЕДУМКК) оештырыла. Гаяз хәзрәт Фәткуллин әлеге Диния нәзарәтенең рәисе, мөфти итеп сайлана.
2002 елда Красноярск дәүләт педагогика университетының тарих факультетына укырга керә, 2007 елда «тарих укытучысы» белгечлеге буенча тәмамлый (диплом эшенең темасы: «Себер татарлары һәм аларның 1917 елга кадәр тарихы»). Шулай ук В. П. Астафьев исемендәге Красноярск дәүләт педагогика университеты тарих факультетының дин белеме кафедрасында өлкән укытучы булып эшләгән. Философия фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсенә диссертация якларга әзерләнгән.
2009 елда Мәскәүдә РФ Президенты каршындагы Россия дәүләт хезмәте академиясенә (РАГС) «РФда дәүләт конфессия мөнәсәбәтләре» махсус белгечлеге буенча «дәүләт һәм муниципаль идарә» белгечлегенә укырга керә. 2012 елда РАГСны тәмамлый, «Ислам Красноярск краеның иҗтимагый-сәяси тормышында» темасына диплом эше яклый (фәнни җитәкчесе философия фәннәре докторы, профессор С. А. Семедов).

# Гаяз Фәткуллин
## Иҗтимагый эшчәнлеге

2007 елда Красноярск крае Эчке эшләр бүлеге баш идарәсе (ГУВД) һәм Федераль миграция хезмәте идарәсе (УФМС) каршындагы Иҗтимагый советка керә, шулай ук Красноярск краеның Гражданнар ассамблеясына сайлана. Шулай ук РФ Юстиция министрлыгы каршындагы Җәзаны үтәү федераль хезмәтенең (ГУФСИН) Красноярск крае буенча Баш идарәсе каршындагы Иҗтимагый советка керә.
2008 елда Красноярск краеның ярлыкау мәсьәләләре буенча комиссиясенә, 2009 елда Наркотиклар әйләнешен контрольдә тоту буенча Федераль хезмәт (ФСКН) каршындагы Иҗтимагый советка һәм РФ Иҗтимагый палатасы каршындагы Красноярск крае территориясендә мәҗбүри тоту урыннарында хокукларны үтәү буенча Иҗтимагый-күзәтү комиссиясе составларына керә.

# Гаяз Фәткуллин
## Шәхси тормышы

Өйләнгән, улы, кызы бар. Гарәп, татар, төрек һәм инглиз телләрен белә.
# Кокшамбал

Кокшамбал (чирм. Какшамбал, рус. Кокшамбал) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.

# Кокшамбал
## Сәгать поясы

Кокшамбал Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кокшамбал
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк .
# Ле Казине (Арецо)

Ле Казине — Италиянең Тоскана төбәге Кортона өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Казине (Арецо)
## Географиясе

Ле Казине Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Ле Казине (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Mariä Galindo

Mariä Galindo, Mariä Rene Galindo Neder (isp. María Renée Galindo Nedder; 1964 yılnıñ 15 sentäbre, Koçabamba) — Boliviä anarxo-feministkası, psixologı, yazuçısı, publitsistı häm «İcat itüçe xatın-qızlar» (isp. Mujeres Creando) kollektivı başlığı. Radio häm televidenie alıp baruçısı bulıp eşlägän. Kitaplar avtorı, şulay uq ssenarist bulıp çığış yasağan.

# Mariä Galindo
## Biografiäse

Mariä Galindo Neder 1964 yılda Koçabambada (başqa çığanaqlar buyınça, La-Pasta) tuğan. 1970—1981 yıllarda mäktäptä uqığan. Mariä Vatikan universitetında uqu öçen monaxinä vizası belän Boliviädän kitkän. 1992 yılda qaytqan.
1992 yılda Xulyeta Paredes häm Monika Mendosa belän bergä ul «İcat itüçe xatın-qızlar» (Mujeres Creando) kollektivın, anarxo-feminist yünäleşendäge ictimaği xäräkätne oyıştıruda qatnaşqan. Üzeneñ ğämälläre öçen (yış qına performans yäki uram teatrı bula torğan) anı berniçä tapqır Boliviä politsiäse qulğa alğan häm ezärleklägän, gärçä anıñ olı abıysı Xose Antonio Galindo Neder elekkege prezident Karlos Mesa waqıtında ministr bulğan.
Galindo — psixolog, San-Andres yuğarı universitetında sotsiologiä uqıta. Ul räximsez möğämälä qorbanı bulğan xatın-qızlarnıñ xoquqların yaqlıy. 2006 yılda ul «İrekle Boliviä öçen xäräkät»tän Oyıştıru cıyılışına üz kandidaturasın täqdim itkän, bu simvolik akt häm protsessnı tänqitläw bulğan. Bu kontekstta ul «Däwlätneñ feministik säyäsi konstitutsiäsen» tözegän.
2007 yılda alarnıñ argentinalı Sonä Sançes belän urtaq «Ber genä xatın-qız da faxişä bulırğa tumağan» kitabı çıqqqan. 2013 yılda ul «Depatriarxizatsiäsez dekolonizatsiälärgä yaramıy» kitabın bastırğan. 2017 yılda ul «Seksual’ ireksez säyäsi irek yuq» kitabın bastırğan. 2019 yıl axırında Galindo Boliviä prezidentı wazifaların başqaruçı Janin Anyesnı kisken tänqitlägän mäqälä arqasında polemikağa cälep itelgän.
2022 yılda ul «De Ella Feminismo Bastardo» yazğan, anda legitim bulmağan feminizm ideyasın üsterä.

# Mariä Galindo
## Saylanğan äsärläre

* 2013, No se puede Descolonizar sin Despatriarcalizar, ISBN 97899954-2-622-4
* 2007, Ninguna mujer nace para puta (Sonä Sançes belän), ISBN 978-987-21900-3-3
* 2004, Archivo Cordero 1900—1961
* 2022, Feminismo Bastardo
* 2022, Amerika: öç awdiovizual’ äsärdän häm graffitidan torğan art-eş. Patşabikä Sofiä muzeyı, Madrid.
# Иштек

Иштек (чуаш. Иштек, рус. Иштеки) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.

# Иштек
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Иштек
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 28 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Лидвуй (Пайгусово авыл җирлеге)

Лидвуй (таулы чирм. Лидӹвуй, рус. Лидвуй) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.

# Лидвуй (Пайгусово авыл җирлеге)
## Сәгать поясы

Лидвуй (Пайгусово авыл җирлеге) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Лидвуй (Пайгусово авыл җирлеге)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%), .
# Перейру (Пиньел)

Перейру — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. Alto do Palurdo муниципалитетына карый.

# Перейру (Пиньел)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Ласби (Мэриленд)

Ласби — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Ласби (Мэриленд)
## Географиясе

Ласби халык санын алу урыны мәйданы — 9,529614 км² (2016). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 32 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ле-Лорер

Ле-Лорер (фр. Le Loreur) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# 13 февраль

13 февраль — Милади тәкъвимендә икенче айның унөченче көне. Ел ахырына кадәр 321 көн кала.
* Тарих порталы
* Вакыт порталы
* Бәйрәмнәр порталы
Дөнья тарихында бу көн:

# 13 февраль
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Халыкара

* ЮНЕСКО — Бөтендөнья радио көне (ингл. World Radio Day), 2012 елдан бирле билгеләнә..

# 13 февраль
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* Әрмәнстан — Терендез (рус. Терендез).
* Россия Федерациясе / Саха Республикасы — Туган тел һәм әлифбасы көне (рус. День родного языка и письменности, сах. Төрөөбүт тыл уонна сурук-бичик күнэ).

# 13 февраль
## Вакыйгалар

* 1633 — Галилео Галилей Румга инквизиция мәхкәмәсенә килә.
* 2010 — Ванкуверда (Канада) XXI кышкы олимпия уеннары старт алды.
* 1784 — баскынчылар Кырым исемен Тавридага алыштыра һәм Екатеринослав губернасына кертә.

# 13 февраль
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:13 февраль көнне туганнар
* 1734 — Ив-Жозеф Тремарек Кергелен, француз диңгез сәяхәтчесе, контр-адмирал.
* 1745 — Фёдор Ушаков, Россия империясе флот башлыгы, адмирал.
* 1769 — Иван Крылов, данлыклы рус язучысы (1844 елда вафат).
* 1862 — Миленко Веснич, серб дәүләт эшлеклесе.
* 1873 — Фёдор Шаляпин, рус опера җырчысы.
* 1874 — Пётр Афанасьев,
* 1881 — Гыймад Нугайбәк, тел галиме, журналист.
* 1882 — Тадеуш Банахевич,
* 1893 — Анна Паукер,
* 1893 — Фәрит Ибраһимов, татар шагыйре.
* 1901 — Василий Кузнецов, совет сәясәтчесе, дипломат.
* 1907 — Тимофей Белов,
* 1910 — Василий Михайлов,
* 1910 — Вильям Шокли,
* 1915 — Лидия Смирнова,
* 1916 — Сәидә Арифова, дөнья тәкъвасы.
* 1917 — Семён Куркоткин,
* 1918 — Сания Заһирова,
* 1919 — Григорий Машанин,
* 1921 — Дагмар Нормет,
* 1924 — Роза Әхмәтова,
* 1928 — Әнвәр Фәхретдинов,
* 1930 — Рафаил Шәкүров,
* 1931 — Радик Бәширев,
* 1935 — Виктор Гайдуков,
* 1935 — Игорь Красичков-Терновский,
* 1945 — Сания Хантимерова, балет артисты.
* 1946 — Вафирә Гыйззәтуллина, җырчы, ТАССРның халык, РСФСРның атказанган артисты.
* 1949 — Суфия Корбангалиева,
* 1953 — Морат Ибәтуллин,
* 1953 — Юрий Андрианов,
* 1954 — Риф Әхмәдиев,
* 1954 — Рөстәм Кудашев,
* 1976 — Салават Котышев,
* 1990 — Айрат Мифтахов,
* 1999 — Альбина Грчич,

# 13 февраль
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:13 февраль көнне вафатлар
* 1728 — Никита Кудрявцев,
* 1876 — Иосиф Больцани,
* 1883 — Рихард Вагнер, мәшһүр алман композиторы (1813 елда туды).
* 1883 — Павел Мельников-Печерский,
* 1942 — Николай Шубуччынни,
* 1942 — Сергей Павлушков,
* 1945 — Михаил Гришин,
* 1953 — Йоһан Лайдонер, Эстония хәрби эшлеклесе һәм сәясәтчесе.
* 1974 — Кузьма Садыйков, чуаш язучысы, табиб.
* 1980 — Габделгани Җамалетдинов, инженер, электромеханика белгече.
* 1980 — Тәүфикъ Камалиев, шагыйрь.
* 1984 — Юныс Әхмәтҗанов, татар ашчысы.
* 1988 — Федот Орлов,
* 1992 — Николай Боголюбов,
* 1993 — Александр Норден,
* 1994 — Вадим Александров,
* 1995 — Рәфгать Сафиуллин,
* 1996 — Тупак Шәкүр, АКШ рэперы, киноактер, җәмәгать эшлеклесе.
* 1997 — Миннеәхмәт Әүхәдиев,
* 2004 — Зелимхан Яндарбиев, Чичәнстан сәяси һәм рухи эшлеклесе.
* 2009 — Бәхтияр Ваһабзадә,
* 2011 — Виталий Кузнецов,
* 2016 — Борис Самородов,
* 2017 — Минзаһит Баһаветдинов,
# Шераут

Шераут (чуаш. Шурут, рус. Шерауты) — Чуашстанның Комсомол районында урнашкан авыл.

# Шераут
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Шераут
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 562 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%) алып тора.