yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Әхмәт Мациев

Әхмәт Гехаевич Мациев (1902 ел, Грозный, Терек өлкәсе, Россия империясе — 1968 ел, Чечен-Ингуш АССР, Грозный, ССРБ) — Чечен галим-лингвисты, педагог, Чечен әлифбасына нигез салучыларның берсе, илледән артык фәнни хезмәт авторы, филология фәннәре кандидаты. Чартой Чечен тайпаның вәкиле.

# Әхмәт Мациев
## Тормыш юлы

Әхмәт Мациев 1902 елда Грозный шәһәрендә сәүдәгәрләр гаиләсендә туа. Әтисе — Геха Магомедович Мациев, беренче гильдия сәүдәгәре, танылган хәйрияче. Әнисе — Келимат, артиллериядән генерал Эрис-Хан Әлиевның апасы. 14 яшендә Әхмәт Грозный реаль училищесын тәмамлый.
Бөек Октябрь инкыйлабыннан соң Мациевларның милке конфискацияләнә. Әмма Мациев Чечен-Ингуш дәүләт педагогика институтын(рус.)татар. уңышлы тәмамлый алган.
1927 елда Мациев «Серло» нәшриятында беренче «Чечен-рус сүзлеге»н әзерли һәм бастыра.
1930 елда Чечен-Ингуш тарих, тел һәм әдәбият фәнни-тикшеренү институтында тел секторы мөдире итеп билгеләнә. 1931 елда «Чечен теле грамматикасы» төзү буенча авторлар төркеме җитәкчесе була. Бу грамматика Грозныйда 1933 елда нәшер ителә.
1937 елда күп кенә зыялылар вәкилләре арасында репрессияләнә. Аны берничә тапкыр кулга алалар, Казакъстанга сылтыйлар. Гомумән алганда, 15 елга ирегеннән мәхрүм ителгән. 1957 елда тулы тернәкләндерүдән соң гаиләсе белән Алматыдан Грозный шәһәренә кайта һәм эшен дәвам итә.
Мәктәп дәреслекләрен булдыруда, алфавит төзүдә, Чечен әдәби теленең орфографиясен эшләүдә катнаша
Аның иң зур фәнни хезмәте — 20 000 сүздән торган «Чечен-рус сүзлеге» (1961). Ул аның өстендә егерме елдан артык эшләгән. 1963 елда Мациев филология фәннәре кандидаты дәрәҗәсенә лаек була.
Шулай ук ул «Рус-чечен сүзлеге» өстендә эшли. Бу эш аның вафаты аркасында тәмамланмаган булып кала. Төп күләм, шул исәптән «П» хәрефе аның тарафыннан ясалган. Сүзлек өстендә эшне А. Т. Карасаев төгәлләгән.
Шулай ук чечен теле лексикасын һәм диалектларын өйрәнү белән шөгыльләнә.
Мәктәптә һәм институтта укытучы булып эшли. Аның укучыларының күбесе галимнәр, филология фәннәре докторлары булганнар.

# Әхмәт Мациев
## Гаилә

Хатыны Кацина (башка чыганакларда — Гуцина) — эре Кабарда коннозаводчик Лафишев кызы. Аларның биш баласы булган.

# Әхмәт Мациев
## Библиография

* A. G. Macijev. Kolxozan serlo. — Solzan Ghali: Noxčin Žainaš araxöcun mettig "Noxčoblzorb", 1933. — 5000 экз.
* Мациев А. Г. Очерки лексикологии современного чеченского языка. — Чечено-Ингушское книжное издательство, 1973. — 145 с.
* Мациев А. Г. Чеченско-русский словарь. — М.: Государственное издательство иностранных и национальных словарей, 1961. — 629 с.
* Мациев А. Г. Чеченско-ингушско-русский словарь. — Грозный: Чечено-Ингушское книжное издательство, 1962. — 197 с.
* Мациев А. Г., Оздоев И. А. Русско-чеченско-ингушский словарь. — Грозный: Чечено-Ингушское книжное издательство, 1966. — 575 с.
* Мациев А. Г., Карасаев А. Т. Русско-чеченский словарь: 40 тысяч слов. — Грозный: Чечено-Ингушское книжное издательство, 1975. — 728 с.
* Саламов А. А., Мациев А. Г., Оздоев И. А. Языкознание. — Грозный: Чечено-Ингушское книжное издательство, 1962. — 159 с.
* Муса Гешаев. Знаменитые чеченцы. — М.: Мусаиздат, 2006. — Т. 3. — С. 328—359. — 608 с. — 2000 экз.
# NGC 620

NGC 620 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 620
## Тарихы

Әлеге галактика 1871 елда Франция астрономы Edouard Stephan тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 80.01 см (31.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Сан Пабло Касакуаран (Юририя)

Сан Пабло Касакуаран — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Юририя муниципалитеты составына керә.

# Сан Пабло Касакуаран (Юририя)
## Географиясе

Сан Пабло Касакуаран Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Пабло Касакуаран (Юририя)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Пабло Касакуаран (Юририя)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Вары-Пус-Яха

Вары-Пус-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ер-Пус-Яха елгасының сул ярына тамагыннан 22 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 24 км.

# Вары-Пус-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15030000112115300051764
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305176
* Бассейн коды — 15.03.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Анатолий Иванов (1939)

Анатолий Иванов (Анатолий Васили улы Иванов, 16 март 1939(1939-03-16), Әндрүш, Епрәч районы, Чуаш Автономияле Совет Социалистик Республикасы, РСФСР, СССР — 28 ноябрь 2020(2020-11-28) (81 яшь), ) — һигиеначы, медицина фәннәре докторы (1997), профессор (1998), ТР атказанган фән эшлеклесе (1999), ТР дәүләт премиясе лауреаты (1996). КДМУның коммуналь һигиена һәм хезмәт медицинаы кафедрасы мөдире (1995-2003), шул ук ЮУЙда һигиена һәм хезмәт медицинаы кафедрасы мөдире (2003-?).
# Әлмира Биккулова

Биккулова Әлмира Талха кызы (22 октябрь 1929 ел — 22 сентябрь 2013 ел) — галим-химик, югары мәктәп укытучысы. Шагыйрь һәм җәмәгать эшлеклесе. Химия фәннәре докторы (1991), профессор (1995). Россия Табигый фәннәр академиясе академигы һәм Президиум әгъзасы, Россия Язучылар берлеге әгъзасы. 1996-2013 елларда «Күп милләтле Санкт‑Петербург» язучылар берлеге рәисе, 1995-2013 елларда Санкт‑Петербургтагы Башкорт милли-мәдәни автономиясе җитәкчесе. Салават Юлаев ордены кавалеры (2009).

# Әлмира Биккулова
## Биографиясе

Әлмира Талха кызы Биккулова 1929 елның 22 октябрендә БАССРның Стәрлетамак кантоны Калта авылында укытучы гаиләсендә туган.
Галим 2013 елның 22 сентябрендә Санкт-Петербург шәһәрендә вафат була.

# Әлмира Биккулова
## Гыйльми эшчәнлеге

Әлмира Биккулованың фәнни хезмәтләре тиопиразолонларны синтезлау һәм җитештерү технологиясен эшләүгә, аларның төрле металлар белән төрле лигандлы координацион берләшмәләрнең структур төзелешләрен һәм үзенчәлекләрен тикшерүгә, аларны аналитик химиядә, медицинада, авыл хужалыгында (вируслы һәм гөмбәле авыруларга каршы препаратлар, тәэсир итү көче озайтылган капсулалы микроашламалар) куллануны өйрәнүгә багышланган.
Әлмира Талха кызы Биккулова 200дән картык фәнни хезмәт һәм 20 уйлап табу авторы.

# Әлмира Биккулова
## Әдәби иҗаты

«Могҗизалы химия» дигән китабы белән башкорт фәнни-популяр балалар әдәбиятын үстерүгә өлеш кертте. Шигырь, поэмалары гражданлык лирикасы традицияләрен дәвам итә.

# Әлмира Биккулова
## Китаплары

* Могҗизалы химия . — Уфа, 1994.
* Биоэлементология. — СП, 1991 (автордаш).
* Таңгы тамчылар. — Уфа, 1998;
* Салават Юлаев. — 2002;
* Робагыят. — 2003.

# Әлмира Биккулова
## Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре

* Салават Юлаев ордены (2009).
# Четми (Искилип)

Четми (төр. Çetmi) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Искилип илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# JAKMIP3

JAKMIP3 (ингл. Janus kinase and microtubule interacting protein 3) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Телфен-Ланцин (Болцано)

Телфен-Ланцин — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Кастельротто өязендә урнашкан торак пункт.

# Телфен-Ланцин (Болцано)
## Географиясе

Телфен-Ланцин Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Телфен-Ланцин (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Венецияне-Кампаньоли (Виченца)

Венецияне-Кампаньоли — Италиянең Венеция төбәге Маростика өязендә урнашкан торак пункт.

# Венецияне-Кампаньоли (Виченца)
## Географиясе

Венецияне-Кампаньоли Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Венецияне-Кампаньоли (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вебстер-Сити (Айова)

Вебстер-Сити — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Вебстер-Сити (Айова)
## Тарихы

Вебстер-Сити шәһәре елда нигезләнгән.

# Вебстер-Сити (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 22,996574 км², 22,996104 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 317 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Кәпәй-Кобау

Кәпәй-Кобау' — Башкортстанның Бүздәк районындагы татар авылы. Кәпәй-Кобау авыл советы үзәге. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 949 кешенең яшәве мәгълүм.

# Кәпәй-Кобау
## Сыйфатлама

Кәпәй-Кобау авыл советына Казаклар-Кобау, Батырша-Кобау, Каранбаш, Зур Өчтүбә авыллары керә. Авылны район үзәге белән (Бүздәк) асфальт юл (18 км) тоташтыра. Көненә өч мәртәбә маршрут килә (06.30, 13.45, 18.30). Кәпәй-Кобау белән Каранбаш арасында яхшыртылган, вак таш белән күтәртелгән грунт юлы бар. Җәй көне Каранбаш аша Туймазы районы, Төпкилде авылы тирәсендә М5 юлына чыгу мөмкинлеге бар Зур Өчтүбә авылына яхшыртылган грунт юлыннан барып була. Зур Өчтүбәдән 500 метрда Уфа-Кандыр электр поезды туктый, “1396 км” тукталышы.

# Кәпәй-Кобау
## Демография

1917 елда үткәрелгән авыл хуҗалыгы исәбен алу мәгълүматларыннан Уфа губернасы Бәләбәй өязенең Чокадытамак вулысы, Кәпәй-Кобау авылында 367 хуҗалыкта 2325 кеше яши, шул исәптән 461 хуҗалыкта 2074 татар, 44 хуҗалыкта 251башкорт. Өч ел узуга, 1920 елда Бүздәк вулысы, Кәпәй-Кобау авылында 412 хуҗалыкта 2255 татар яши.
2002 елда авыл халкының 70 проценты башкорт итеп яздырылган, алайда татарлар (28%) әле бар.

# Кәпәй-Кобау
## Мәгариф

Хәтмулла Солтанов исемен йөртүче урта мәктәп, “Кояшкай” балалар бакчасы эшли.

# Кәпәй-Кобау
## Мәдәният

Китапханә, мәдәният йорты

# Кәпәй-Кобау
## Авылның атаклы кешеләре

* Хәтмулла Солтанов (1924-1994) – Дан ордены тулы кавалеры, Социалистик хезмәт Герое
* Вәкил Шәйхетдинов (1951) – Татарстанның, Башкортстанның атказанган рәссамы
* Вәгыйзь Шәйхетдинов (1955) – Башкортстанның атказанган рәссамы
* Фәнис Фәтхи (1961) – Азатлык радиосы хәбәрчесе
* Рузиль Имамов (1966) - "Башкортстан" телерадиокомпаниясенең режиссёры.

# Кәпәй-Кобау
## Җитештерү тармагы

Халыкның төп шөгыле – авыл хуҗалыгы һәм сәүдә. СПК "Кыдаш" күмәк хуҗалыгы, кибетләр

# Кәпәй-Кобау
## Географик урынлашу

* район үзәгенә кадәр (Бүздәк): км
* тимер юл станциясенә (Бүздәк): км
# Модан (Пукстерь кушылдыгы)

Модан — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Пукстерь елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Модан (Пукстерь кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010400312110000034370
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003437
* Бассейн коды — 08.01.04.003
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Числьано

Числьано — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Милан провинциясе составына керә.

# Числьано
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 128 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Бареджо, Корбетта, Кузаго, Седриано, Виттуоне, Албаирате һәм Гаджано коммуналары белән чиктәш.
# Пертика-Альта

Пертика-Альта — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Брешиа провинциясе составына керә.

# Пертика-Альта
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 900 метр биеклектә урнашкан. Коллио, Лодрино, Мура (муниципалитет), Вестоне, Касто, Марментино һәм Пертика-Басса коммуналары белән чиктәш.
# Санта Луча (Падова)

Санта Луча — Италиянең Венеция төбәге Чинто-Эуганео өязендә урнашкан торак пункт.

# Санта Луча (Падова)
## Географиясе

Санта Луча Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Санта Луча (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бушам-ле-Краон

Бушам-ле-Краон (фр. Bouchamps-lès-Craon) — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
# Техеда-и-Сегоюэла

Техеда-и-Сегоюэла (исп. Tejeda y Segoyuela) — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Техеда-и-Сегоюэла
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 44,1 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 922 метр биеклектә урнашкан.
# Ферваш

Ферваш (фр. Fervaches) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# Хоҗалы (Мут)

Хоҗалы (төр. Hocalı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Мут илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Вьенн-ла-Виль

Вьенн-ла-Виль (фр. Vienne-la-Ville һәм фр. Vienne-sur-Aisne) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Санта-Паолина

Санта-Паолина — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Авеллино провинциясе составына керә.

# Санта-Паолина
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 550 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Монтефузко, Прата-ди-Принчипато-Ультра, Торриони, Монтемилетто һәм Туфо коммуналары белән чиктәш.
# Грабово (Ломжинский повяты)

Грабово — Польшаның Подлясье воеводалыгы Снядово гминасында урнашкан авыл.

# Грабово (Ломжинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Казанова-Лонати

Казанова-Лонати — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Павия провинциясе составына керә.

# Казанова-Лонати
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 63 метр биеклектә урнашкан. Альбаредо-Арнабольди, Барбьянелло, Меццанино, Пинароло-По һәм Верруа-По коммуналары белән чиктәш.
# (9867) 1991 VM

(9867) 1991 VM (лат. 1991 VM) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9867) 1991 VM
## Тарихы

1991 елның 3 ноябрендә A. Натори, Т. Урата тарафыннан Якиимо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 VM» саналган.
# Горишув-Нова-Колёния

Горишув-Нова-Колёния — Польшаның Люблин воеводалыгы Ситно гминаcында урнашкан авыл.

# Горишув-Нова-Колёния
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Филлипс (округ, Арканзас)

Филлипс — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Хелена шәһәре.

# Филлипс (округ, Арканзас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1820 елда оештырыла.

# Филлипс (округ, Арканзас)
## Территориясе

Округ мәйданы 1795 км² тәшкил итә.
# Фен-ан-Гатине

Фен-ан-Гатине (фр. Feins-en-Gâtinais) — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
# Флексбур

Флексбур (фр. Flexbourg) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Флексбур
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 1,70 км².
# Топчийско

Топчийско — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. Руен җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Топчийско
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 464 метр биеклектә урнашкан.
# Ялнызконак (Агры)

Ялнызконак (төр. Yalnızkonak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Агры илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Кудудет

Кудудет — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Урюп елгасының сул ярыннан 130 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Кудудет
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010400112115200015576
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115201557
* Бассейн коды — 13.01.04.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Лавеноне

Лавеноне — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Брешиа провинциясе составына керә.

# Лавеноне
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 385 метр биеклектә урнашкан. Анфо, Коллио, Пертика-Басса, Тревизо-Брешиано, Баголино, Идро һәм Вестоне коммуналары белән чиктәш.
# Максис (Джорджия)

Максис — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Максис (Джорджия)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Максис (Джорджия)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 6,195301 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 229 метр биеклектә урнашкан.
# Бозкөй (Герменҗык)

Бозкөй (төр. Bozköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Герменҗык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Фанжо

Фанжо (фр. Fanjeaux) — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
# Спирово районы

Спирово райо́ны (рус. Спи́ровский райо́н) — Россиянең Тверь өлкәсендә административ-территориаль берәмлек (район) һәм муниципаль берәмлек (муниципаль район). Административ үзәге — район составына кермәгән аерым шәһәр округы булган Спирово шәһәре.

# Спирово районы
## География

Мәйдан — 1497 км². Район өлкәнең үзәк өлешендә урнашкан һәм чиктәш:
* төньяк-көнчыгышта — Максатиха районы белән
* төньякта — Вышний Волочёк һәм Спирово районнары белән,
# Пячонки (Мсциславский районы)

Пячонки (белар. Пячонкі) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.

# Пячонки (Мсциславский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Енишовице (Хрудим)

Енишовице (чех. Jenišovice) — Чехиянең Пардубице крае Хрудим һәм Хрудим районында урнашкан авыл.

# Енишовице (Хрудим)
## Географиясе

Мәйданы — 11,722782 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 237 метр биеклектә урнашкан.

# Енишовице (Хрудим)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Енишовице (Хрудим)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Енишовице (Хрудим)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 922 |
| 1880 | 946 |
| 1890 | 960 |
| 1900 | 943 |
| 1910 | 973 |
| 1921 | 997 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 908 |
| 1950 | 680 |
| 1961 | 629 |
| 1970 | 532 |
| 1980 | 513 |
| 1991 | 481 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 457 |
| 2014 | 426 |
| 2016 | 411 |
| 2017 | 413 |
| 2018 | 415 |
| 2019 | 424 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 432 |
| 2021 | 441 |
| 2021 | 422 |
| 2022 | 434 |
| 2023 | 436 |
| 2024 | 432 |
# Орша

Орша (белар. Орша, рус. Орша, пол. Orsza) — Беларусның Витебск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 116583 кеше (2015).

# Орша
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Орша Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern Eurupean Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.

# Орша
## Тарих

1067 елда нигезләнгән.
# Ӱжара (гәҗит)

Ӱжара — гәҗит. РСФСР милләтләр эшләре халык комиссариаты каршындагы Үзәк чирмеш бүлеге органы. 1917 елның 25 августыннан 1918 елның 26 декабренә кадәр Казан шәһәрендә чирмеш телендә нәшер ителә, 72 гә якын саны чыга.
# NUFIP1

NUFIP1 (ингл. Nuclear FMR1 interacting protein 1) — кешенең 13-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Хуаррос-де-Вольтоя

Хуаррос-де-Вольтоя (исп. Juarros de Voltoya) — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Хуаррос-де-Вольтоя
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 21,63 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 852 метр биеклектә урнашкан.
# Сан Мигел Амолтепек Вьехо (Кочоапа эль Гранде)

Сан Мигел Амолтепек Вьехо — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Кочоапа-эль-Гранде (муниципалитет) муниципалитеты составына керә.

# Сан Мигел Амолтепек Вьехо (Кочоапа эль Гранде)
## Географиясе

Сан Мигел Амолтепек Вьехо Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Сан Мигел Амолтепек Вьехо (Кочоапа эль Гранде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Сан Мигел Амолтепек Вьехо (Кочоапа эль Гранде)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Свистталь

Свистталь — Алманиянең Төньяк Райн-Вестфалия җирендә урнашкан коммуна.

# Свистталь
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 62,22 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 135 метр биеклектә урнашкан.
# IC 4890

IC 4890 — Телескоп йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 4890
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4890, ESO 185-16, IRAS F19414-5640, ESO-LV 185-0160, PGC 63631, 2MASX J19453547-5632435, AM 1941-564, SGC 194130-5640.0, 6dFGS gJ194535.5-563244, HIPASS J1945-56, LEDA 63631 һәм Gaia DR2 6448546224147702272 буларак та сурәтләнә.
# Симоне (Бьела)

Симоне — Италиянең Пьемонт төбәге Valdilana өязендә урнашкан торак пункт.

# Симоне (Бьела)
## Географиясе

Симоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Симоне (Бьела)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вонҗу

Вонҗу (кор. 원주시, 原州市) — Көньяк Кореянең Каңвон правинсәсендә урнашкан шәһәр.

# Вонҗу
## Тарих

Хәзерге статусын 1955 елдан башлап йөртә.

# Вонҗу
## Кардәш шәһәрләр

* Роенок (Вирджиния), Америка Кушма Штатлары
* Хэфэй, Кытай
* Эдмонтон, Канада
# Пиранга

Пиранга — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Пиранга
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 658,812 км².
# Зур Песчанка (елга)

Зур Песчанка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Баренцев диңгезе урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Зур Песчанка (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03040000112103000052345
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103005234
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Накло (Перемиский повяты)

һәм
Накло — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Стубно гминасында урнашкан авыл.

# Накло (Перемиский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (16018) 1999 CJ67

(16018) 1999 CJ67 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16018) 1999 CJ67
## Тарихы

1999 елның 12 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CJ67» саналган.
# Юзефово (гмина Влоцлавек)

һәм
Юзефово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Влоцлавек гминаcында урнашкан авыл.

# Юзефово (гмина Влоцлавек)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.