yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Дерамадеро де Чаркас (Доктор Мора)

Дерамадеро де Чаркас — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Доктор-Мора муниципалитеты составына керә.

# Дерамадеро де Чаркас (Доктор Мора)
## Географиясе

Дерамадеро де Чаркас Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Дерамадеро де Чаркас (Доктор Мора)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Дерамадеро де Чаркас (Доктор Мора)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Зур Осиновка (Язьва кушылдыгы)

Зур Осиновка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Язьва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Зур Осиновка (Язьва кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100212111100005041
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100504
* Бассейн коды — 10.01.01.002
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# NGC 1193

NGC 1193 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1193
## Тарихы

Әлеге галактика 1786 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Вомлес-Ёль

Вомлес-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Пив-Ю елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Вомлес-Ёль
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200112103000015739
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001573
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# (12424) 1995 VM

(12424) 1995 VM — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12424) 1995 VM
## Тарихы

1995 елның 2 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 VM» саналган.
# Горная (Ашмянский районы)

Горная (белар. Горная) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.

# Горная (Ашмянский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Айранҗы

Айранҗы (төр. Ayrancı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесенең Караман иленә караган бер илчедер.

# Айранҗы
## Географиясе

Илче мәйданы — .
# Егур-Ях

Егур-Ях — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Аган елгасының уң ярына тамагыннан 248 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 91 км.

# Егур-Ях
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100112115200044291
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204429
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Антонина (Паенчанский повяты)

Антонина — Польшаның Лодзь воеводалыгы Стшельце-Вельке гминаcында урнашкан авыл.

# Антонина (Паенчанский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Лясек (Кече Польша воеводалыгы)

һәм
Лясек — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Новы-Тарг гминасында урнашкан авыл.

# Лясек (Кече Польша воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Варна (Италия)

Варна — Италиянең Трентино — Альто-Адидже төбәгендә урнашкан коммуна. Южный Тироль провинциясе составына керә.

# Варна (Италия)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 671 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Брессаноне, Нац-Шиавес, Сарентино, Кьюза, Фортецца һәм Вельтурно коммуналары белән чиктәш.
# Угурлу (Оф)

Угурлу (төр. Uğurlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Оф илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (16946) Farnham

(16946) Farnham — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16946) Farnham
## Тарихы

1998 елның 25 апрелендә LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HJ51» саналган.
# Синяш

Синяш — Сыры елгасының сул кушылдыгы. Мордовия Республикасының Кочкурово районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сыры елгасының сул ярыннан 464 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 35 км.

# Синяш
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010500312110000036685
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003668
* Бассейн коды — 08.01.05.003
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Предеяне (варош)

Предеяне (серб. Предејане ) — Сербиянең Ябланич округы Лесковатс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Предеяне (варош)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Предеяне (варош)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Марибонду

Марибонду — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Алагоас штатына карый.

# Марибонду
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 171,279 км².
# Гүролук (Алпу)

Гүролук (төр. Güroluk) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Алпу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Лодердейл-Лейкс (Висконсин)

Лодердейл-Лейкс — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Лодердейл-Лейкс (Висконсин)
## Географиясе

Лодердейл-Лейкс халык санын алу урыны мәйданы — 14,091706 км², 14,09157 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 889 Фут биеклектә урнашкан.
# Цара (Тревизо)

Цара — Италиянең Венеция төбәге Куинто-ди-Тревизо өязендә урнашкан торак пункт.

# Цара (Тревизо)
## Географиясе

Цара Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Цара (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Җәйләү (Илеш районы)

Җәйләү (баш. Йәйләү)— Башкортстанның Илеш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452277, ОКАТО коды — 80230828002.
# Фраксионамьенто Нуево Оризонте (Атояк де Алварез)

Фраксионамьенто Нуево Оризонте — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Атояк-де-Альварес (муниципалитет) муниципалитеты составына керә.

# Фраксионамьенто Нуево Оризонте (Атояк де Алварез)
## Географиясе

Фраксионамьенто Нуево Оризонте Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Фраксионамьенто Нуево Оризонте (Атояк де Алварез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Фраксионамьенто Нуево Оризонте (Атояк де Алварез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Мохаве-Ранч-Истейтс

Мохаве-Ранч-Истейтс — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Мохаве-Ранч-Истейтс
## Географиясе

Мохаве-Ранч-Истейтс халык санын алу урыны мәйданы — 1,937625 км², 1,937631 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 144 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Дунгна

Дунгна (ингл. Dungna) — Бутан дәүләтенең Чукха дзонгхагында урнашкан авыл.

# Дунгна
## Географиясе

Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1 267 метр биеклектә 27°02′00″ т. к. 89°24′00″ кб. о. координаталы буенча урнашкан.
# Tatar ülçäw berämlekläre

Tatar nämetrik ülçäw berämlekläre
| Küläm | Berämleklär | Xalıqara ülçäw berämleklärendä |
| Ozınlıq | Cäyäwleneñ könlek yulı (35 çaqrım) | 37,338 km |
| | Cäyäwleneñ aylıq yulı (1050 çaqrım) | 1120,14 km |
| | Atnıñ könlek yulı | 40–50 km |
| | Atnı tuqtawsız yurıyu | 15–25 km |
| | Mil (7 çaqrım) | 7,467 km |
| | Färsäx (6-7 çaqrım) | 6,400-7,467 km |
| | Çaqrım (500 sajın) | 1,0668 km |
| | Sajın, qolaç, tayaq (3 arşın; 7 fut) | 2,133 m |
| | Arşın (4 cirek; 16 qarış; 28 dúym) | 711,2 mm |
| | Çirek, qarış, söyäm (4 qarış) | 177,8 mm |
| Fut /foot/ (12 duym) | 304,8 mm |
| | Qarış | 44,45 mm |
| | Duym | 25,4 mm |
| Mäydan | Quadrat çaqrım | 1,138 q. km |
| | Disätinä = 2400 q. sajın | 10925,4 q. m |
| | Çirek (0,5 disätinä) | 5462,7 q. m |
| | Quadrat sajın | 4,552 q. m |
| | Cärib = 3600 q. arşın | 1820,9 q. m |
| Síışlıq | Batman = 4 pot | |
| | Poçıq = 2 pot | |
| | Podawqa = 1 pot (16 kg su küläme) |
| | Çiläk | 12,299 k. dm |
| | Çirek (börtekle äyberlär ülçäw öçen) | 209,91 k. dm |
| | Çirektän sigez | 26,238 k. dm |
| | Garnets | 3,279 k. dm |
| Mass | Berkovets (10 pot) | 163,805 kg |
| | Qantar = 2,5 pot | 40,951 kg |
| | Pot (40 qadaq) | 16,380 kg |
| | Qadaq, göränkä (32 lot; 96 mısqal) | 409,5 g |
| | Lot (3 mısqal) | 12,797 g |
| | Mısqal (96 öleş) | 4,265 g |
| | Öleş | 44,434 mg |
| Köç, awırlıq | Berkovets (163,805 kgs) | 1606,38 N |
| | Qantar (40,9512 kgs) | 401,5949 N |
| | Pot (16,3805 kgs) | 160,638 N |
# Орчерд-Гилл (Джорджия)

Орчерд-Гилл — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Орчерд-Гилл (Джорджия)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Орчерд-Гилл (Джорджия)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,930736 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 262 метр биеклектә урнашкан.
# Чезово (Бреша)

Чезово — Италиянең Ломбардия төбәге Маркено өязендә урнашкан торак пункт.

# Чезово (Бреша)
## Географиясе

Чезово Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Чезово (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Темелеуци (Флорешти)

Темелеуци (рум. һәм молдав. Temeleuți ) — Молдова Республикасының Флорешти районына караган авыл.
# Икису (Йомра)

Икису (төр. İkisu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Йомра илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Монтекуко (Фиренца)

Монтекуко — Италиянең Тоскана төбәге Риньяно-сулл'Арно өязендә урнашкан торак пункт.

# Монтекуко (Фиренца)
## Географиясе

Монтекуко Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Монтекуко (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Голден (Барри округы, Миссури)

Голден — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Голден (Барри округы, Миссури)
## Географиясе

Голден халык санын алу урыны мәйданы — 14,821123 км², 14,82112 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1050 Фут биеклектә урнашкан.
# RGS10

RGS10 (ингл. Regulator of G protein signaling 10) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Вижеги

Вижеги — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Вельбарк гминасында урнашкан авыл.

# Вижеги
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гобо (Падова)

Гобо — Италиянең Венеция төбәге Пьове-ди-Сакко өязендә урнашкан торак пункт.

# Гобо (Падова)
## Географиясе

Гобо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Гобо (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Газанчы (Зәнгилан)

Газанчы (әзери. Qazançı) — Әзербайҗанның Зәнгилан районына караган авыл.
# Айранҗы (Сиверек)

Айранҗы (төр. Ayrancı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Сиверек илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бойдтон (Виргиния)

Бойдтон — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Бойдтон (Виргиния)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,125036 км², 2,125035 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 108 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# 980 ел (б. э. к.)

980 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр X гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
XII гасыр (б. э. к.) — XI гасыр (б. э. к.) — X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 980 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:980 елда (б.э.к.) туганнар

# 980 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:980 елда (б.э.к) вафатлар
# Ябылково (Хасково өлкәсе)

Ябылково — Болгариянең Хасково өлкәсендә урнашкан авыл. Димитровград җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Ябылково (Хасково өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 128 метр биеклектә урнашкан.
# Ронкачо Супериоре (Верчели)

Ронкачо Супериоре — Италиянең Пьемонт төбәге Римелла өязендә урнашкан торак пункт.

# Ронкачо Супериоре (Верчели)
## Географиясе

Ронкачо Супериоре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ронкачо Супериоре (Верчели)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Югары Падшева

Югары Падшева — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Падшева елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Югары Падшева
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300112103000025988
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002598
* Бассейн коды — 03.02.03.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# (18672) Ashleyamini

(18672) Ashleyamini — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18672) Ashleyamini
## Тарихы

1998 елның 20 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FY65» саналган.
# Буҗай

Буҗай (рус. Возжайка, чирм. Вожа́й) — Туйма елгасы уң кушылдыгы. Удмуртия, Татарстанның Менделеев районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 23 км.

# Буҗай
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010101212111100027071
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111102707
* Бассейн коды — 10.01.01.012
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Жукув-Перший

Жукув-Перший — Польшаның Люблин воеводалыгы Кшчонув гминаcында урнашкан авыл.

# Жукув-Перший
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тау иле (мәгънәләр)

Тау иле, Тау Иле, Тауиле — күп мәгънәле сүз.

# Тау иле (мәгънәләр)
## Топоним
#### Татарстан

* Тау Иле — Мамадыш районы авылы.
* Тау Иле — Түбән Кама районы авылы.
* Тауиле — Яшел Үзән районы авылы.
* Татар Тау Иле — Питрәч районы авылы.
* Рус Тау Иле — Питрәч районы авылы.

# Тау иле (мәгънәләр)
## География термины

* Тау иле — җир өслегенең берничә мең километрга кадәр озынлыкка сузылган зур участогы.
# Вадим Емельянов

Вадим Емельянов (рус. Вадим Михайлович Емельянов, 25 апрель 1942(1942-04-25), Краснодар крае, РСФСР, СССР — 29 май 1977(1977-05-29) (35 яшь) яки 27 май 1977(1977-05-27) (35 яшь), Североморск, Архангельск өлкәсе, РСФСР, СССР) — СССР боксчысы, 1964 елгы Җәйге Олимпия уеннарының бронза мидәле иясе, Европа кубогы җиңүчесе (1964).
# Чәкән вулысы

Чәкән вулысы (тат. چەكەن ۋولىٰسىٰ, рус. Чеканская волость) — Самар губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Заһит, Төмәнәк (Уфа губернасының Бәләбәй өязе), Эстерләтамак, Азнакай, Сумарук, Александровка вулыслары белән чиктәш булган (1890). 23 торак пунктта 11507 кеше яшәгән. 1920-елларның уртасында бетерелә.
# Поляни-Колёния

Поляни-Колёния — Польшаның Мазовия воеводалыгы Вежбица гминасында урнашкан авыл.

# Поляни-Колёния
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чиста һәм гамәли химия халыкара берлеге

Чиста һәм гамәли химия халыкара берлеге (ингл. International Union of Pure and Applied Chemistry, IUPAC, рус. Международный союз теоретической и прикладной химии, МСТПХ, ИЮПАК) — химия өлкәсендә 1919 елдан эшләп килүче халыкара оешма. Берлеккә катнашучы илләрнең милли оешмалары керә. Химик кушылмаларны исемләү өлкәсендә стандартларны уйлап табу һәм тарату белән шөгыльләнә. Халыкара фән буенча шура (ингл. International Council for Science, ICSU) әгъзасы булып тора.
Штаб-фатиры Цюрихта (Швейцария), IUPAC сәркатибаты Төньяк Каролина штатында (АКШ) урнашкан.
Чиста һәм гамәли химия халыкара берлеге президенты - Кацуюки Тацуми, башкаручы директоры - Джон Д. Петерсен (2012 елдан).

# Чиста һәм гамәли химия халыкара берлеге
## Тарих

* 1860 елда Карлсруэда (Алмания) химиягә багышланган беренче халыкара очрашу уза.
* 1892 елда Женевада берничә очрашу уза.
* 1911 елда халыкара сәүдә һәм фәнни эзләнүләрнең уңышы өчен үлчәм, символ, атамалар бердәй булуның әһәмиятен аңлаган химик җәмгыятьләрнең әгъзалары Парижда җыелып, яңа берлек оештырырга һәм анда түбәндәге мәсьәләләрне карарга килешәләр:
** Органик һәм нәорганик химия номенклатурасы.
** Атом массасын стандартлаштыру
** Физик константаларны стандартлаштыру.
** Матдә үзлекләре җәдвәлен мөхәррирләү.
** Эш барышын күзәтүче комиссия оештыру.
** Басылган хезмәтләрнең форматын стандартлаштыру.
* 1918 елда Бөекбритания һәм Франция химия сәнәгате оешмалары президентлары IUPAC ка нигез сала.

# Чиста һәм гамәли химия халыкара берлеге
## ССРБ IUPACта

ССРБ әлеге халыкара оешмага 1931 елда кабул ителә. IUPAC - ССРБ фәннәр академиясен әгъзалыкка кабул иткән беренче халыкара оешма.

# Чиста һәм гамәли химия халыкара берлеге
## ССРБ IUPACта
#### ССРБ вәкиле IUPAC президенты булган еллар

* 1968-1969 В.Н. Кондратьев, академик.
* 1988-1989 В.А. Коптюг, академик.

# Чиста һәм гамәли химия халыкара берлеге
## ССРБ IUPACта
#### РФ вәкиле IUPAC президенты булган еллар

* 1994-1995 К.И. Замараев, академик.
* 2014-2015 Н.П. Тарасова, IUPAC вице-президенты.
* 2016-2017 Н.П. Тарасова, IUPAC президенты (булачак).
* 2018-2019 Н.П. Тарасова, IUPAC паст-президенты (булачак).
Татарстаннан берлек әгъзасы — Наил Зәбиров, химия фәннәре докторы, «Плезир» компанияләр төркеме директорлар шурасы рәисе.

# Чиста һәм гамәли химия халыкара берлеге
## Эшчәнлеге

IUPAC дәүләтләрнең милли оешмалары берлеге булып тора. Төрле илләрдән 1 400 галим, берлектә комитет, подкомитет, эшче төркемнәргә берләшеп, фәнни эш белән шөгыльләнә, бәяләмәгә тәкъдим ителгән фәнни эшләрне карый, хуплый, раслый. Бер гасырга якын вакыт эчендә берлек барлык дөньяда химия фәне өлкәсендә бәйләнешләрне булдыру һәм ныгыту өстендә эшли, химиягә караган фән, сәнәгать һәм дәүләт оешмалары арасында уртак тел табуда ярдәм итә.
# Узунчынар (Акъязы)

Узунчынар (төр. Uzunçınar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Акъязы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бейкөй (Ихсание)

Бейкөй (төр. Beyköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Ихсание илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# HD246315

HD246315 — Сәвер йолдызлыгында урнашкан F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,38 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Улюв (Свентокшиж воеводалыгы)

Улюв — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Балтув гминасында урнашкан авыл.

# Улюв (Свентокшиж воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кирилл Кабанов

Кирилл Кабанов (рус. Кирилл Сергеевич Кабанов, 16 июль 1992(1992-07-16) (32 яшь), Мәскәү, Россия — , ) — Россия һөнәри һоккейчесе (һөҗүмче).
# Үзүмөрен (Пазар)

Үзүмөрен (төр. Üzümören) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Пазар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Яреш

Яреш — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан авыл. Хегиг (коммуна) коммунасына карый.

# Яреш
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 520 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Реваль (Польша)

Реваль — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Реваль гминаcында урнашкан авыл.

# Реваль (Польша)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чакырбейли (Кочарлы)

Чакырбейли (төр. Çakırbeyli) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Кочарлы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).