yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# (11245) Hansderijk

(11245) Hansderijk — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11245) Hansderijk
## Тарихы

1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3100 T-3» саналган.
# Тепетатес (Хесус Мария)

Тепетатес — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Хесус-Мария муниципалитеты составына керә.

# Тепетатес (Хесус Мария)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Тепетатес (Хесус Мария)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Ышыклар (Мут)

Ышыклар (төр. Işıklar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Мут илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (3724) Анненский

(3724) Анненский (лат. Annenskij) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3724) Анненский
## Тарихы

1979 елның 23 декабрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 YN8» саналган.
# Сюлли (Уаза)

Сюлли (фр. Sully) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Юкарыбелтарла (Башмакчы)

Юкарыбелтарла (төр. Yukarıbeltarla) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Башмакчы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Канталупо (Милано)

Канталупо — Италиянең Ломбардия төбәге Черро-Магжиоре өязендә урнашкан торак пункт.

# Канталупо (Милано)
## Географиясе

Канталупо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Канталупо (Милано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Слабово

Слабово — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Рын гминасында урнашкан авыл.

# Слабово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вест-Лебанон (Индиана)

Вест-Лебанон — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Вест-Лебанон (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1830 елда нигезләнгән.

# Вест-Лебанон (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,594026 км², 1,594031 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 217 метр биеклектә урнашкан.
# Тхужно

Тхужно — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Тшциньско-Здруй гминаcында урнашкан авыл.

# Тхужно
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Булгурлу (Батталгази)

Булгурлу (төр. Bulgurlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Батталгази илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Батлертаун (Мэриленд)

Батлертаун — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Батлертаун (Мэриленд)
## Географиясе

Батлертаун халык санын алу урыны мәйданы — 2,238826 км², 2,241169 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 82 Фут биеклектә урнашкан.
# FARP2

FARP2 (ингл. FERM, ARH/RhoGEF and pleckstrin domain protein 2 һәм FERM, RhoGEF and pleckstrin domain-containing protein 2) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Лисаково (Вармия-Мазурия воеводалыгы)

Лисаково — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Нидзица гминасында урнашкан авыл.

# Лисаково (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Иске Чишмә

Иске Чишмә — Татарстан Республикасының Түбән Кама районындагы авыл.
Почта индексы — 423563.

# Иске Чишмә
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.1 °C | -10.9 °C | -5.7 °C | 4.4 °C | 13.4 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.7 °C | 12.1 °C | 4.3 °C | -4.9 °C | -10.3 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

# Иске Чишмә
## Танылган шәхесләр

* Иван Болодурин (1905-1943), Сәвитләр Берлеге Каһарманы.
# Әлиетмәзли

Әлиетмәзли (әзери. Əliyetməzli) — Әзербайҗанның Имишли районына караган авыл.
# Мюленталь

Мюленталь (алман. Mühlental) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Мюленталь
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 39,64 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 500 метр һәм 533 метр биеклектә урнашкан.
# Карлавшчына (Астравецкий районы)

Карлавшчына (белар. Карлаўшчына) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.

# Карлавшчына (Астравецкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Лепушник (Тимиш)

Лепушник — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. Бара (коммуна) коммунасына карый.

# Лепушник (Тимиш)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 160 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Норт-Колдвелл (Нью-Джерси)

Норт-Колдвелл — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Норт-Колдвелл (Нью-Джерси)
## Тарихы

Огачи шәһәре 31 март 1898 елда нигезләнгән.

# Норт-Колдвелл (Нью-Джерси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 7,958811 км², 7,811116 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 154 метр биеклектә урнашкан.
# Пишна

Пишна (чех. Pyšná) — Чехиянең Устецк крае Висока Пец районында урнашкан авыл.

# Пишна
## Географиясе

Мәйданы — 3,071 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 655 метр биеклектә урнашкан.

# Пишна
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Пишна
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Пишна
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 224 |
| 1880 | 189 |
| 1890 | 188 |
| 1900 | 162 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 152 |
| 1921 | 161 |
| 1930 | 177 |
| 1950 | 43 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 14 |
| 1970 | 7 |
| 1980 | 8 |
| 1991 | 8 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 28 |
| 2011 | 50 |
| 2021 | 73 |
# Ковотья

Ковотья — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Пелым елгасының сул ярыннан 220 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 35 км.

# Ковотья
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502512111200012359
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111201235
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Погвиздув-Старий

Погвиздув-Старий — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Глогув-Малопольский гминасында урнашкан авыл.

# Погвиздув-Старий
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бецети (Мантова)

Бецети — Италиянең Ломбардия төбәге Вольта-Мантована өязендә урнашкан торак пункт.

# Бецети (Мантова)
## Географиясе

Бецети Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Бецети (Мантова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гау-Одернхайм

Гау-Одернхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Гау-Одернхайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 18,27 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 148 метр биеклектә урнашкан.
# Руць

Руць (белар. Руць) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.

# Руць
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Нисиноомоте

Нисиноомоте (яп. 西之表市) — Япония дәүләтенең Каогосима префектурасында урнашкан шәһәр.

# Нисиноомоте
## Тарихы

Нисиноомоте шәһәре 1958 елның 1 октябрендә шәһәр статусын ала.

# Нисиноомоте
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 17666 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 85.9 кеше тәшкил иткән.

# Нисиноомоте
## Географиясе

Шәһәр территориясе 205.75 км² тәшкил итә.

# Нисиноомоте
## Кардәш шәһәрләр

* Вила-ду-Бишпу, Португалия
* Нагахама, Япония (8 октябрь 1987)
* Сакай, Япония
# Ричмонд (Волворт, Висконсин)

Ричмонд — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Ричмонд (Волворт, Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 36 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 298 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 6608

NGC 6608 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6608
## Тарихы

Әлеге галактика 1883 елда Америка астрономы Lewis Swift тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ревельинос

Ревельинос (исп. Revellinos) — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Ревельинос
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 27,64 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 695 метр биеклектә урнашкан.
# Карабей (Муш)

Карабей (төр. Karabey) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Муш илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Бүюкалан (Чавдыр)

Бүюкалан (төр. Büyükalan) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Бурдур иле Чавдыр илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Тюнде (кратер)

Тюнде (лат. Tünde) — Венера планетасының 76°48′ к. к. 193°00′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 16.3 километр озынлыкта булган кратеры.

# Тюнде (кратер)
## Исеме

Кратер маҗар исеме Тюнде хөрмәтенә аталган. Исеме рәсми рәвештә 1985 елда билгеләнә.
# Гай-Нелла (Нью-Джерси)

Гай-Нелла — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гай-Нелла (Нью-Джерси)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Гай-Нелла (Нью-Джерси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,576438 км², 0,597161 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 62 Фут биеклектә урнашкан.
# Пуньжа

Пуньжа — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Икса елгасының сул ярына тамагыннан 143 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 16 км.

# Пуньжа
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Чулым кушылган урындан Кеть кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Чулым, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010500112115200023646
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202364
* Бассейн коды — 13.01.05.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Иванково (Киров өлкәсе)

Иванково (рус. Иванково) — Киров өлкәсенең Көлмез районында урнашкан авыл.

# Иванково (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Иванково (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Иванково (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Иванково (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Сан Хосе дел Пасо (Мануел Добладо)

Сан Хосе дел Пасо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мануэль-Добладо муниципалитеты составына керә.

# Сан Хосе дел Пасо (Мануел Добладо)
## Географиясе

Сан Хосе дел Пасо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Хосе дел Пасо (Мануел Добладо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Хосе дел Пасо (Мануел Добладо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Моктезума (Сичу)

Моктезума — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Хичу муниципалитеты составына керә.

# Моктезума (Сичу)
## Географиясе

Моктезума Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Моктезума (Сичу)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Моктезума (Сичу)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# (14736) 2000 DW97

(14736) 2000 DW97 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14736) 2000 DW97
## Тарихы

2000 елның 29 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 DW97» саналган.
# Ләһтсе

Ләһтсе (эст. Lähtse) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
# Ринат Аюкаев

Ринат Аюкаев, Ринат (вариант: Ренат) Исхак улы Аюкаев (2 март 1937(1937-03-02), Бохара, Үзбәкстан ССР, СССР — 23 август 2012, Петрозаводск, Карелия, Россия) — су чистарту өлкәсендә галим, техник фәннәр докторы (1981), профессор (1983). Карел АССР атказанган фән эшлеслесе (1987). 1959-1964 елларда «Саратовгипропромсельстрой» институтында инженер. 1964-1977 елларда Куйбышев инженер-төзелеш институтында фәнни-педагогика эшендә. 1977 елдан Петрозаводск университетында су белән тәэмин итү кафедрасы мөдире. Табигый һәм агып төшә торган суларны чистартуга караган фәнни хезмәтләр авторы.
# Гомушчу (Саатлы)

Гомушчу (әзери. Gomuşçu) — Әзербайҗанның Саатлы районына караган авыл.
# Улуагач (Нигде)

Улуагач (төр. Uluağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Нигде иле Нигде илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Оҗаклы (Пазар)

Оҗаклы (төр. Ocaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Пазар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Гәдимкәнд

Гәдимкәнд (әзери. Qədimkənd) — Әзербайҗанның Нефтчала районына караган авыл.
# Кривая Виска (Ом кушылдыгы)

Кривая Виска — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ома елгасының сул ярыннан 76 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.

# Кривая Виска (Ом кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03040000112103000053700
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103005370
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Каракөй (Гүндогмуш)

Каракөй (төр. Karaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Гүндогмуш илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Провидения шәһәр җирлеге

Провидения шәһәр җирлеге — Чукотка автономияле округының Провидения районы составына кергән административ берәмлек. Үзәге — Провидения шәһәр тибындагы посёлогы.

# Провидения шәһәр җирлеге
## Состав

Провидения шәһәр җирлегенә Провидения шәһәр тибындагы посёлогы керә.
# Экологлар көне

Экологлар көне —барлык Россия табигать саклаучыларының, әйләнә-тирә мохитне саклау белгечләренең, җәмәгать эшлеклеләренең һәм эколог-активистларның һөнәри бәйрәме. Ел саен 5 июньдә, Бөтендөнья әйләнә-тирәне саклау көнендә, билгеләп үтелә.

# Экологлар көне
## Бәйрәмнең тарихы

Россиядә «Экологлар көне» 2007 елның 21 июлендә, РФ Президенты Владимир Путин Указы нигезендә, РФ Дәүләт думасының Экология комитеты инициативасы буенча гамәлгә куелды.
Бөтендөнья әйләнә-тирәне саклау көне Европаның бөтен илләрендә дә диярлек билгеләп үтелә. Бу бәйрәм 1972 елның 15 декабрендә Берләшкән милләтләр оешмасының Генераль ассамблеясе инициативасы белән, «җәмгыятьнең игътибарын тирә-якны саклауга һәм яхшыртуга юнәлтү» өчен урнаштырыла. Вакыты да очраклы түгел: 1972 елның 5 июнендә Берләшкән милләтләр оешмасының әйләнә-тирәне саклау мәсьәләләре буенча беренче тапкыр махсус конференциясе үткәрелә.
«Бердәм Россия» сәяси партиясе координаторы Владимир Грачев Экологлар көне датасын сайлауны түбәндәгечә шәрехли:
   … Экологлар көне Россиядә ел саен 5 июньдә билгеләп үтелә торган "Бөтендөнья әйләнә-тирә мохит көне"нә расланды. Шулай итеп, Россия экологлары бәйрәме төп халыкара экологик дата белән туры килә, һәм хәзер планетаның табигый мохитын якларга чакырган күп кенә акцияләр һәм чаралар бөтен дөнья белән бергә бер үк вакытта Россиядә дә уза.

# Экологлар көне
## Вакыйгалар

Мәскәү Хөкүмәте һәм «Транснефть» компаниясе катнашында «Тормыш синнән башлана!» дигән экологик акция оештырыла. Акция дәвамында волонтерлар Мәскәү халкына, шәһәрне төзекләндерүгә һәм яшелләндерүгә мөстәкыйль өлеш кертү өчен, яшел тасмалар һәм чәчәк орлыклары салынган 400 меңнән артык пакет өләшәләр.
# Драккенштедт

Драккенштедт (алман. Drackenstedt) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Драккенштедт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,19 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 135 метр биеклектә урнашкан.
# Бистриця (Накло)

Бистриця — Словениянең Накло (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Бистриця (Накло)
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 401,3 метр биеклектә урнашкан.
# Вильямстаун (Кентукки)

Вильямстаун — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.

# Вильямстаун (Кентукки)
## Тарихы

Вильямстаун шәһәре елда нигезләнгән.

# Вильямстаун (Кентукки)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 44,652117 км², 43,932277 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 296 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Осек (Ополе воеводалыгы)

Осек — Польшаның Ополе воеводалыгы Стшельце-Опольске (гмина) гминасында урнашкан авыл.

# Осек (Ополе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мертинешть (Сату-Маре)

Мертинешть — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. Одореу (коммуна) коммунасына карый.

# Мертинешть (Сату-Маре)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 126 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Новоселки (Питрәч районы)

Новоселки — Татарстан Республикасының Питрәч районындагы авыл.
Почта индексы — 422784.

# Новоселки (Питрәч районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.8 °C | -10.8 °C | -5.7 °C | 4.6 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.6 °C | -10 °C | 4.1 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
# Буа-де-Шам

Буа-де-Шам (фр. Bois-de-Champ) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# (1465) Автонома

(1465) Автонома (лат. Autonoma) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1465) Автонома
## Тарихы

1938 елның 20 мартында Арно Вахман тарафыннан Гамбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1938 FA» саналган.
# Вацлавов (Писечне)

Вацлавов (чех. Václavov) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Писечне (Йиндржихув Градец) районында урнашкан авыл.

# Вацлавов (Писечне)
## Географиясе

Мәйданы — 1,778 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Вацлавов (Писечне)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Вацлавов (Писечне)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Вацлавов (Писечне)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 83 |
| 1880 | 81 |
| 1890 | 75 |
| 1900 | 74 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 88 |
| 1921 | 82 |
| 1930 | 78 |
| 1950 | 49 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 47 |
| 1970 | 22 |
| 1980 | 5 |
| 1991 | 4 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 3 |
| 2011 | 5 |
| 2021 | 3 |
# Валмаҗа (Верчели)

Валмаҗа — Италиянең Пьемонт төбәге Варалло өязендә урнашкан торак пункт.

# Валмаҗа (Верчели)
## Географиясе

Валмаҗа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Валмаҗа (Верчели)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ван-Метер (Айова)

Ван-Метер — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Ван-Метер (Айова)
## Тарихы

Ван-Метер шәһәре 1869 елда нигезләнгән.

# Ван-Метер (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 5,220201 км², 3,355984 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 266 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Саут-Гатчинсон (Канзас)

Саут-Гатчинсон — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.

# Саут-Гатчинсон (Канзас)
## Тарихы

Саут-Гатчинсон шәһәре 1887 елда нигезләнгән.

# Саут-Гатчинсон (Канзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 7,476001 км², 7,482171 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 466 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Брюшинная

Брюшинная — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Лыжа елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 66 км.

# Брюшинная
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050100212103000064907
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006490
* Бассейн коды — 03.05.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Сату-Мик (Арад)

Сату-Мик — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. Шилиндия (коммуна) коммунасына карый.

# Сату-Мик (Арад)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Антонювка (Замойский повяты)

Антонювка — Польшаның Люблин воеводалыгы Комарув-Осада гминаcында урнашкан авыл.

# Антонювка (Замойский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Юнкавичы

Юнкавичы (белар. Юнкавічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.

# Юнкавичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.