yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Mäyci inqıylabı

Mäyci inqıylabı yäki yañarışı (yapunça 明治維新, Mäyci İşin) - 1868-1889 yıllarda / Yapun imperiäsendä ütkärelgän säyäsi, xärbi häm ictimaği-iqtisadi üzgäreşlär.
Şuşı yañarış näticäsendä arttağı agrar il dönyanıñ aldınğı däwlätenä äylänä.
Sögunat samuraylar tärtibennän Mutsuhito imperatorı häm anıñ xökümäte xäkimiätenä küçeş çorı.
Mäyci yañarış yıllarında Yapunstan milli däwläte formalaşa häm könbatış tsivilizatsiäse qazanışları kertelä.
1867 yılda sögun Tokugawa Yösinobu Yapunstan İmperatorına xäkimiätne tapşıra.
1868-1869 yılda Tokugawa sögunatı yaqlıları häm İmperator yaqlıları arasında watandaşlar suğışı başlana.
1868 yılda Bosin suğışında İmperator ğäskärläre sögunatnı ciñälär häm Edo şähären basıp ala.
# Жабриевская

Жабриевская (рус. Жабриевская) — Киров өлкәсенең Суна районында урнашкан авыл.

# Жабриевская
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Жабриевская
## Сәгать поясы

Жабриевская Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Жабриевская
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (3%), руслар (97%).
# Кавалёва (Гарадоцкий районы)

Кавалёва (белар. Кавалёва) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.

# Кавалёва (Гарадоцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Петроград (Лоуни)

Петроград (чех. Petrohrad) — Чехиянең Устецк крае Лоуни һәм Q89474236? районында урнашкан авыл.

# Петроград (Лоуни)
## Географиясе

Мәйданы — 18,497547 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 365 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Петроград (Лоуни)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Петроград (Лоуни)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Петроград (Лоуни)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1092 |
| 1880 | 1241 |
| 1890 | 1194 |
| 1900 | 1232 |
| 1910 | 1281 |
| 1921 | 1458 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 1590 |
| 1950 | 929 |
| 1961 | 1055 |
| 1970 | 1029 |
| 1980 | 853 |
| 1991 | 729 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 690 |
| 2014 | 657 |
| 2016 | 643 |
| 2017 | 657 |
| 2018 | 645 |
| 2019 | 647 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 656 |
| 2021 | 637 |
| 2021 | 678 |
| 2022 | 645 |
| 2023 | 635 |
| 2024 | 627 |
# IC 4975

IC 4975 — Телескоп йолдызлыгы чикләрендә урнашкан линзовидная галактика .

# IC 4975
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4975, ESO 186-17, 2MASX J20140302-5243183, ESO-LV 186-0170, PGC 64325, 6dFGS gJ201403.0-524318, SGC 201015-5252.4, LEDA 64325 һәм Gaia DR2 6473703604243703040 буларак та сурәтләнә.
# Виборильяс де Суарез (Пенхамо)

Виборильяс де Суарез — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Пенхамо муниципалитеты составына керә.

# Виборильяс де Суарез (Пенхамо)
## Географиясе

Виборильяс де Суарез Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Виборильяс де Суарез (Пенхамо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Виборильяс де Суарез (Пенхамо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Мулланур Вахитов исемендәге

Мулланур Вахитов исемендәге — Татарстан Республикасының Югары Ослан районындагы авыл.
Почта индексы — 422570.

# Мулланур Вахитов исемендәге
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.5 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 4.9 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.9 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.4 °C | -9.7 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
# AP4S1

AP4S1 (ингл. Adaptor related protein complex 4 subunit sigma 1) — кешенең 14-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Җевизли (Узундере)

Җевизли (төр. Cevizli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Узундере илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ка Комин (Падова)

Ка Комин — Италиянең Венеция төбәге Читтаделла өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка Комин (Падова)
## Географиясе

Ка Комин Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ка Комин (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Жужла

Жужла — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Идел елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.

# Жужла
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010300512110000017367
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110001736
* Бассейн коды — 08.01.03.005
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Карасу (Рефахие)

Карасу (төр. Karasu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Рефахие илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Матожиха

Матожиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Изырак елгасының сул ярына тамагыннан 10 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 12 км.

# Матожиха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200512115200004749
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200474
* Бассейн коды — 13.01.02.005
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Палайно (Леко)

Палайно — Италиянең Ломбардия төбәге Оливето-Ларио өязендә урнашкан торак пункт.

# Палайно (Леко)
## Географиясе

Палайно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Палайно (Леко)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Егыйтим (Йылдырым)

Егыйтим (төр. Eğitim) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Йылдырым илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Домброва (Жарский повяты)

Домброва — Польшаның Любуш воеводалыгы Любско гминасында урнашкан авыл.

# Домброва (Жарский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 6960

NGC 6960 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6960
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Протуа

Протуа (фр. Prauthoy) — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
# (9598) 1991 UQ

(9598) 1991 UQ (лат. 1991 UQ) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9598) 1991 UQ
## Тарихы

1991 елның 18 октябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 UQ» саналган.
# Бакалда

Бакалда (рус. Бакалда) — Киров өлкәсенең Яраң районында урнашкан авыл.

# Бакалда
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Бакалда
## Сәгать поясы

Бакалда Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Бакалда
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Вилаганцерла (Виченца)

Вилаганцерла — Италиянең Венеция төбәге Кастеньеро өязендә урнашкан торак пункт.

# Вилаганцерла (Виченца)
## Географиясе

Вилаганцерла Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Вилаганцерла (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# PPIAL4G

PPIAL4G (ингл. Peptidylprolyl isomerase A like 4G) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Лупице (Великопольское воеводалыгы)

Лупице — Польшаның Великопольское воеводалыгы Пыздры гминасында урнашкан авыл.

# Лупице (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Олга (Флорида)

Олга — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Олга (Флорида)
## Географиясе

Олга халык санын алу урыны мәйданы — 11,428081 км², 11,428015 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 Фут биеклектә урнашкан.
# 287 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
287 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.

# 287 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:287 елда (б. э. к.) туганнар

# 287 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:287 елда (б. э. к.) вафатлар
# OCSTAMP

OCSTAMP (ингл. Osteoclast stimulatory transmembrane protein) — кешенең 20-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# 56 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 56 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) — I гасыр — II гасыр — III гасыр :
Хронологик таблица :
56 (илле алтынчы) ел — кәбисә ел, юлиан тәкъвим буенча пәнҗешәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 56 елы, I меңьеллыкның 56 елы, I гасырның 56 елы, I гасырның 6 унъеллыгының 6 елы, 50 елларның 7 елы. 56 елдан бирле 1968 ел үтте.

# 56 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:56 елда туганнар

# 56 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:56 елда вафатлар
# Брадзец

Брадзец (белар. Брадзец) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Бярэзинский районында урнашкан авыл.

# Брадзец
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# UNC93B1

UNC93B1 (ингл. Unc-93 homolog B1, TLR signaling regulator) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Глинище-Велики

Глинище-Велики — Польшаның Подлясье воеводалыгы Сокулка гминасында урнашкан авыл.

# Глинище-Велики
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# VPREB1

VPREB1 (ингл. V-set pre-B cell surrogate light chain 1) — кешенең 22-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Мулине (Ло һәм Гаронна)

Мулине (фр. Moulinet) — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Сан Пьетро (Пяченца)

Сан Пьетро — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Альсено өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Пьетро (Пяченца)
## Географиясе

Сан Пьетро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Пьетро (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Порандайкино

Порандайкино (таулы чирм. Порандай, рус. Порандайкино) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.

# Порандайкино
## Сәгать поясы

Порандайкино Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Порандайкино
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%), .
# Сава-Яха

Сава-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Һул Хетта елгасының уң ярына тамагыннан 18 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 7 км.

# Сава-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15030000112115300049853
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115304985
* Бассейн коды — 15.03.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Монредон-Лабессонье

Монпинье (фр. Montpinier) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.

# Монредон-Лабессонье
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,60 км².
# Вильмен (Де-Севр)

Вильмен (фр. Villemain) — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
# Тель-Ет-Яха

Тель-Ет-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ет-Яха елгасының уң ярына тамагыннан 17 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 20 км.

# Тель-Ет-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15030000112115300047835
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115304783
* Бассейн коды — 15.03.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Яков Абрамов (1873)

Яков Абрамов (чуаш. Якку Апрам ывӑлĕ Абрамов, 8 октябрь 1873(1873-10-08) яки 8 (20) октябрь 1873, Үби, Ядернә өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 22 ноябрь 1934(1934-11-22) (61 яшь), Үби, Урнар районы, Чуаш Автономияле Совет Социалистик Республикасы, РСФСР, СССР) — җәмәгать эшлеклесе, Казан губернасыннан I чакырылыш РИ Дәүләт Думасы депутаты.
# Каризето (Пяченца)

Каризето — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Чериньяле өязендә урнашкан торак пункт.

# Каризето (Пяченца)
## Географиясе

Каризето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Каризето (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Леваторның монокуляр җитешсезлеге

Леваторның монокуляр параличы (леваторның куш параличы) — сирәк очраклы халәт. Сәбәпләре аскы туры мускул көчәнүе яки кыскаруы санала, шулай ук өске туры мускул функциясе гипоплазиясе яки җитешсезлеге.
1. Билгеләре
* Бер күз алмасының элевациягә чагылган көчсезлеге.
* Өскә карый алмау ятма яссылыкта абдукциядән аддукциягә кадәр саклана (рәс. 20.62).
* Ортофория башлангыч торышта (30% очракта).
* Аска караганда фузияне алу өчен иякне күтәрү мөмкин.
2. Дәвалау күз алдына нигезен өскә караган призмалар ярдәмендә. Хирургияле төзәтүне башлангыч торышта фузия бозылганда яки фузияне тоту өчен иякне күтәрергә кирәк булганда башкаралар.
# Чолакпехливан (Деврек)

Чолакпехливан (төр. Çolakpehlivan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Деврек илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Карахөюк (Адыяман)

Карахөюк (төр. Karahöyük) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Адыяман илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Биек Усак

Биек Усак — Башкортстанның Болгавар районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452748, ГАТОБК коды — 80214840004.
# Кривой банк

Кривой банк — Россия территориясеннән ага торган елга. Әстерхан өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 7,2 км.

# Кривой банк
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010002512112100013419
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112101341
* Бассейн коды — 11.01.00.025
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Карвин (Любуш воеводалыгы)

Карвин — Польшаның Любуш воеводалыгы Дрезденко гминасында урнашкан авыл.

# Карвин (Любуш воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 56 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 56 — Милади тәкъвим буенча I гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 56 — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
* 56 — сан.
# SULT1C3

SULT1C3 (ингл. Sulfotransferase family 1C member 3) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Һүшүн

Һүшүн (әзери. Hüşün) — Әзербайҗанның Агдаш районына караган авыл.
# IC 4012

IC 4012 — Вероника чәче йолдызлыгы чикләрендә урнашкан эллиптик галактика .

# IC 4012
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4012, 2MASX J13000803+2804422, PGC 44714, AGC 221364, Z 160-A35, Z 160-244, Z 1257.7+2821, SDSS J130007.99+280442.8, CAIRNS J130007.87+280445.0, LEDA 44714, GMP 2922, [DFO95] 262, [HVH2010] Comai J130008.003+280442.81, [HVH2010] Comai J130008.002+280442.78 һәм Gaia DR2 1460815757165050112 буларак та сурәтләнә.
# Эңгер

Эңгер, шулай ук эңгер-меңгер, - кич белән төн һәм төн белән таң аралыгында булган вакыт аралыгы.
Өч төрле эңгерне аерып була:
* Гражданнар эңгере
* Навигацион эңгер
* Астрономик эңгер
# Сиңгел

Сиңгел — Татарстан Республикасының Лаеш районындагы авыл.
Почта индексы — 422631.

# Сиңгел
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.8 °C | -10.8 °C | -5.7 °C | 4.6 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.6 °C | -10 °C | 4.1 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

# Сиңгел
## Шәхесләр

* Дания Сабирова (1944-2015), тарихчы.
# Громаньи

Громаньи (фр. Grosmagny) — Франциянең Бельфор җире департаментында урнашкан коммуна.
# Нартия

Нартия — Россия территориясеннән ага торган елга. Кабарда-Балкар Республикасы, Төньяк Осетия-Алания Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нальчик елгасының уң ярыннан 19 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.

# Нартия
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Черек елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе елгалары бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 07020000612108200005084
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 108200508
* Бассейн коды — 07.02.00.006
* ГӨ буенча саны — 08
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Михаил Каргер

Михаил Каргер (Михаил Константин улы Каргер, 17 (30) май 1903, Казан, Россия империясе — 26 август 1976(1976-08-26) (73 яшь) яки 25 август 1976(1976-08-25) (73 яшь), Санкт-Петербург, РСФСР, СССР) — СССР архитектура тарихчысы, археолог, тарих фәннәре дуктыры, профессор (1949), Сталин премиясе лауреаты (1952).
* 1 2 Каргер Михаил Константинович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / мөхәррир А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135https://wikidata.org/wiki/Track:Q649https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737
* 1 2 http://www.pravenc.ru/text/1681017.html
* 1 2 Library of Congress Authorities — Library of Congress.https://wikidata.org/wiki/Track:P244https://wikidata.org/wiki/Track:Q13219454https://wikidata.org/wiki/Track:Q131454
* 1 2 Union List of Artist Names — 2018.https://wikidata.org/wiki/Track:Q2494649https://wikidata.org/wiki/Track:Q110250907https://wikidata.org/wiki/Track:P245
# Пүүнси

Пүүнси (эст. Püünsi) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
# Беренче инглиз-бур сугышы

Беренче инглиз-бур сугышы яки Трансвааль сугышы (африкаанс: Eerste Vryheidsoorlog) — Инглиз-бур сугышларының беренче өлеше. 1880 елның 16 декабрендә башланып, 1881 елның 23 мартында тәмамланган.
Сугыш сәбәбе — Британ империясенең территориаль экспансиясе. Көньяк Африка җирләре табигый ресурсларга бай, 1877 елда Көньяк Африка Җөмһүриятенең британнар тарафыннан аннексациясе була. Бурлар исә моң каршылык белдерә.
1880 елның 16 декабрендә трансвааль бурлары британ окупантларына ут ача. Британ гарнизоны булган торак пунктлар камап алына. Британнарның каршылык күрсәтү омтылышы уңышсыз уза. Озакка сугышка керергә теләмәгән Уильям Гладстон хөкүмәте 1881 елның 6 мартында тынычлык килешүен имзалый. Тынычлык үзе 1881 елның 3 мартында гына урнаша. Трансваальда үзидарәчелек өчен тулы хокукы кала, тик ул Британ империясенең сюзеренитетын танырга тиеш. Ләкин 1899—1902 елларда инглиз-бур сугышы янә кабына.
# Люттхендорф

Люттхендорф (алман. Lüttchendorf) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Люттхендорф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,84 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 100 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 2258

NGC 2258 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2258
## Тарихы

Әлеге галактика 1883 елда Алмания астрономы Эрнст Вильгельм Леберехт Темпель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Изворул-Тротушулуй

Изворул-Тротушулуй — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. Лунка-де-Сус (коммуна) коммунасына карый.

# Изворул-Тротушулуй
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Ровело Инфериоре (Алесандрия)

Ровело Инфериоре — Италиянең Пьемонт төбәге Монджардино-Лигуре өязендә урнашкан торак пункт.

# Ровело Инфериоре (Алесандрия)
## Географиясе

Ровело Инфериоре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ровело Инфериоре (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.