yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Монзола (Кунео)

Монзола — Италиянең Пьемонт төбәге Виллафаллетто өязендә урнашкан торак пункт.

# Монзола (Кунео)
## Географиясе

Монзола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Монзола (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Янгуш

Янгуш (чирм. Янгуш, рус. Янгушево) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.

# Янгуш
## Сәгать поясы

Янгуш Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Янгуш
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Диринг (Канзас)

Диринг — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.

# Диринг (Канзас)
## Тарихы

Диринг шәһәре елда нигезләнгән.

# Диринг (Канзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 3,929232 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 235 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Оппенау

Оппенау (алман. Oppenau) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Оппенау
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 73,04 км² (1975). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 277 метр биеклектә урнашкан.
# Кеһра күла

Кеһра күла (эст. Kehra küla) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
# Фамино (Хоцимский районы)

Фамино (белар. Фаміно) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Хоцимский районында урнашкан авыл.

# Фамино (Хоцимский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Ястшембе (Бидгозький повяты)

Ястшембе — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Осельско гминаcында урнашкан авыл.

# Ястшембе (Бидгозький повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тунказ

Тунказ (Тункас) — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кия елгасының уң ярыннан км ераклыкта Кия урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.

# Тунказ
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010400212115200018101
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115201810
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# NUBP1

NUBP1 (ингл. Nucleotide binding protein 1) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Дренжек

Дренжек — Польшаның Мазовия воеводалыгы Мышинец гминасында урнашкан авыл.

# Дренжек
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Хасанпаша (Тефенни)

Хасанпаша (төр. Hasanpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Бурдур иле Тефенни илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (8947) Мидзутани

(8947) Мидзутани (лат. Mizutani) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8947) Мидзутани
## Тарихы

1997 елның 14 февралендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 CH26» саналган.
# Полатбей (Полатэли)

Полатбей (төр. Polatbey) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Килис иле Полатэли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Гранха Ночебуена (Саламанка)

Гранха Ночебуена — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Саламанка муниципалитеты составына керә.

# Гранха Ночебуена (Саламанка)
## Географиясе

Гранха Ночебуена Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха Ночебуена (Саламанка)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха Ночебуена (Саламанка)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# (18565) Selg

(18565) Selg — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18565) Selg
## Тарихы

1997 елның 6 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 GP35» саналган.
# Букув (Кече Польша воеводалыгы)

һәм
Букув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Могиляны гминасында урнашкан авыл.

# Букув (Кече Польша воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Безек (Польша)

Безек — Польшаның Люблин воеводалыгы Седлище гминаcында урнашкан авыл.

# Безек (Польша)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Джонсон (округ, Теннесси)

Джонсон — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Маунтин-Сити шәһәре.

# Джонсон (округ, Теннесси)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1836 елда оештырыла.

# Джонсон (округ, Теннесси)
## Халкы

2019 елда халык саны 17 754 кеше тәшкил иткән.

# Джонсон (округ, Теннесси)
## Территориясе

Округ мәйданы 785 / 772 км² тәшкил итә.
# Букув (Лодзь воеводалыгы)

Букув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Уязд гминаcында урнашкан авыл.

# Букув (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Димулешть

Димулешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Медулари (коммуна) коммунасына карый.

# Димулешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Сендимир

Сендимир (чуаш. Сентимӗр, рус. Сендимир ) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429555. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232845011. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300010900.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Сендимир
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 223 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%), .
# Лёжа

Лёжа — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Сухона елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 178 км.

# Лёжа
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100312103000006622
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000662
* Бассейн коды — 03.02.01.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Шуля (авыл)

Шуля (рус. Шуля) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.

# Шуля (авыл)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Шуля (авыл)
## Сәгать поясы

Шуля (авыл) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Шуля (авыл)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Горене Поле

Горене Поле — Словениянең Доленьське Топлице (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Горене Поле
## Географиясе

Мәйданы — 1,16 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 184,2 метр биеклектә урнашкан.
# Удерна

Удерна (эст. Uderna) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
# Мәрхәмәт

һәм
Мәрхәмәт (үзб. Marhamat, Марҳамат) — Үзбәкстанның Әндиҗан вилаятендә урнашкан шәһәр, шул ук исемдәге туман (район) үзәге.

# Мәрхәмәт
## Тарих

Шәһәр статусын 1974 елдан башлап йөртә.
# Башкортстан Республикаcы Башлыгы каршындагы Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе

Башкортстан Республикаcы Башлыгы карашындагы Башкорт дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясе — Башкортстанның Уфа шәһәрендә урнашкан югары уку йорты. 1991 елда нигезләнгән.
Уку йортының гамәлгә куючысы — Башкортстан Республикасы Башлыгы.
# Вердау

Вердау (алман. Werdau) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Вердау
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 65,63 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 334 метр биеклектә урнашкан.
# Далцелл (Көньяк Каролина)

Далцелл — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Далцелл (Көньяк Каролина)
## Географиясе

Далцелл халык санын алу урыны мәйданы — 15,369695 км², 15,245 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 66 метр биеклектә урнашкан.
# Форнхольц

Форнхольц — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. Хартберг-Фюрстенфельд һәм Форау округы составына керә.

# Форнхольц
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 800 метр биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
# Сирикичо (Зирандаро)

Сирикичо — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Сирандаро муниципалитеты составына керә.

# Сирикичо (Зирандаро)
## Географиясе

Сирикичо Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Сирикичо (Зирандаро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Сирикичо (Зирандаро)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Честер-Боро (Нью-Джерси)

Честер-Боро — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Честер-Боро (Нью-Джерси)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Честер-Боро (Нью-Джерси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 4,127996 км², 4,13138 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 866 Фут биеклектә урнашкан.
# Карон (борынгы шәһәр)

Каро́н (Таҗик телендә: Карон) — Таҗикстанның көньягында борынгы шәһәрчек..

# Карон (борынгы шәһәр)
## Урнашуы

Шәһәрчек атамасы Урта фарсы теленнән тәрҗемәдә «биеклектә урнашкан урын» дигәнне аңлата. Карон Дарваз районында Калаихум авылыннан көнчыгышта, Таулы-Бадахшан автоном өлкәсендә, Дарваз тарихи өлкәсендә, Хорогка борынгы кәрван юлында, диңгез дәрәҗәсеннән 2000 метр биеклегендә,, Пяндж елгасы өстеннән югары таулы урында, Таҗикстан - Әфганстан чиге янында урнашкан.. Шәһәрчек мәйданы 1 квадрат километр (100 гектар)..

# Карон (борынгы шәһәр)
## Өйрәнү тарихы

Каронны 2012 елда археолог, академик Юсуфшо, Якуб улы Якубов тапкан. Юсуфшо Якубов фикере буенча шәһәр 4 мең ел элек нигезләнгән булган. Табу мизгеленнән казылмалар Таҗикстан Республикасы Фәннәр Академиясенең А. Дониш исемендәге тарих, археология һәм этнография Институты тарафыннан "Муаллими кухистон" Фонды хисабына алып барыла. Аларда Россиядән, Ираннан, Франциядән һәм Бельгиядән археологлар катнаша.. Казылма барышы вакытында поло уены өчен мәйданчык, обсерватория,җил тегермәне һәм Зәрдөштлек изге урыны — биш гөмбәзле Ут гыйбадәтханәсе, Су гыйбадәтханәсе, ике Җил гыйбадәтханәсе калдыклары, торак һәм административ бина фундаментлары табылган. 300-гә 50 метр үлчәмдәге стадион 10 000-нән артык караучыны кертә алган.. Х гасырга кадәр Каронда Зәрдөштлек дине тотылган булуы билгеле.. Ут гыйбадәтханәсе алтаре, ритуаль су буасы табылган булган, шәһәрнең үзәк мәйданында — «Авеста» изге китабы яткан таш аскуйма.. Карон XII—XIII гасырларда Исламлашкан булган.. Биналар комплексы фараз ителгәнчә патша сарае булып тора.. Биналар кирпечтән төзелгән булган. Шәһәрдә суүткәргече һәм дренаж системасы эшләгән. Каронда кирпечне кыздырып ныгыту остаханәләре урнашкан, балчык торбалар ясалган булган. Шәһәр XV гасырда, фараз ителгәнчә, су ресурслары кимү сәбәпле калдырылган булган..
# Во (Алесандрия)

Во — Италиянең Пьемонт төбәге Тортона өязендә урнашкан торак пункт.

# Во (Алесандрия)
## Географиясе

Во Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Во (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Зальцвег

Зальцвег — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Зальцвег
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Зальцвег
## Географиясе

Коммуна мәйданы — Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 452 метр биеклектә урнашкан.
# Земско (Любуш воеводалыгы)

Земско — Польшаның Любуш воеводалыгы Бледзев гминасында урнашкан авыл.

# Земско (Любуш воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Аркульский

Аркульский (рус. Аркульский) — Киров өлкәсенең Көлмез районында урнашкан авыл.

# Аркульский
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Аркульский
## Сәгать поясы

Аркульский Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Аркульский
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (88%), татарлар (9%), арлар (3%).
# Уяндык

Уяндык (баш. Уяндыҡ) — Башкортстанның Илеш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452274, ГАТОБК коды — 80230856008.

# Уяндык
## Демография

Рәсми буенча милли состав (2002): башкортлар— 83%, туган теле буенча татар теле өстенлек итә..

# Уяндык
## Авыл белән бәйле шәхесләр

* Ралиф Сафин
# Элёнек (Олецкий повяты)

Элёнек — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Свентайно гминасында урнашкан авыл.

# Элёнек (Олецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шентожболт

Шентожболт — Словениянең Луковиця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Шентожболт
## Географиясе

Мәйданы — 0,67 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 529,4 метр биеклектә урнашкан.
# Санта Хертрудис (Мануел Добладо)

Санта Хертрудис — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мануэль-Добладо муниципалитеты составына керә.

# Санта Хертрудис (Мануел Добладо)
## Географиясе

Санта Хертрудис Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Санта Хертрудис (Мануел Добладо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Санта Хертрудис (Мануел Добладо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# (15950) Dallago

(15950) Dallago — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15950) Dallago
## Тарихы

1998 елның 17 гыйнварында Madonna di Dossobuono тарафыннан Dossobuono обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 BA2» саналган.
# Фултон (Миссисипи)

Фултон — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан шәһәр.

# Фултон (Миссисипи)
## Тарихы

Фултон шәһәре 26 июль 1837 елда нигезләнгән.

# Фултон (Миссисипи)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 22,546404 км², 22,546399 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 104 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Дольск (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)

һәм
Дольск — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Дембно гминаcында урнашкан авыл.

# Дольск (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Яама (Алутагусе)

Яама (эст. Jaama) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# (4094) Аосима

(4094) Аосима (лат. Aoshima) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4094) Аосима
## Тарихы

1987 елның 26 августында М. Кидзава, В. Какэи тарафыннан Shizuoka обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 QC» саналган.
# Чувакино

Чувакино (таулы чирм. Чуайсола, рус. Чувакино) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.

# Чувакино
## Сәгать поясы

Чувакино Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Чувакино
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%), .
# (4787) Шульженко

(4787) Шульженко (лат. Shulʹzhenko) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4787) Шульженко
## Тарихы

1986 елның 6 сентябрендә Журавлёва Л. В. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 RC7» саналган.
# Марс Шабаев

Марс Садри улы Шабаев — күренекле татар шагыйре, язучы, Г.Тукай исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре.
Марс Шабаев 1933 елның 14 июлендә Татарстанның Минзәлә районы Югары Тәкермән авылында укытучы гаиләсендә туган. Бөек Ватан сугышы башланып, әтисе фронтка киткәч, сигез яшьлек Марс әнисенең күрше Усай авылында яшәүче бертуган апасы тәрбиясенә күчә һәм 1941-1945 елларда шул авылдагы башлангыч мәктәптә укый. 5-6нчы сыйныфларны Хуҗамәт җидееллык мәктәбендә тәмамлый, аннары, гаиләләре белән Минзәлә шәһәренә күчеп киткәч, бер ел җиденче сыйныфта, соңыннан Минзәлә педагогика училищесында белем ала. 1953-1958 елларда Марс Шабаев — Казан дәүләт педагогика институты студенты. Институтның татар теле һәм әдәбияты бүлеген югары дәрәҗәле диплом алып тәмамлаганнан соң, ул журналистика өлкәсендәге күпьеллык хезмәт эшчәнлеген башлый: 1958-1960 елларда Татарстан радиокомитетында әдәби-драматик тапшырулар редакторы, 1961-1964 елларда “Яшь ленинчы” газетасы редакциясендә әдәбият һәм сәнгать бүлеге мөдире, аннары 1967 елның апреленә кадәр «Азат хатын» журналы редакциясенең җаваплы сәркатибе булып эшли. 1968-1970 елларда Марс Шабаев «Чаян» журналы редакциясендә тәрҗемәче һәм Татарстан Язучылар берлеге карамагында чыга торган “Идел” альманахының җаваплы редакторы хезмәтләрен башкара. 1970 елның көзеннән ул Татарстан китап нәшриятында әүвәл баш редактор урынбасары, ә 1972-1977 елларда баш редактор булып эшли. 1977-1983 елларда ул – нәшриятның матур әдәбият редакциясендә өлкән редактор хезмәтендә.
Марс Шабаевның шигырьләре көндәлек матбугатта 1952 елдан күренә башлый. Беренче мөстәкыйль китабы 1962 елда басылып чыга. Аннан соң 60 еллар дәвамында “Кына гөле”, “Ашкыну”, “Зәңгәр планетам”, “Сине эзлим”, “Әби-апа” кебек җыентыклары дөнья күрә. Бу чорда ул аеруча поэма жанрында уңышлы иҗат итә. Аның “Шәймәт карт” (1956), “Яңа җыр” (1960), “Җирән Конрад” (1962), “Кына гөле” (1962), “Әби-апа” (1963-1967), “Дие татарише фрау” (1964), “Сине эзлим” (1965), “Артист” (1966) исемле поэмалары укучылар җылы кабул итәләр. “Җикән камыш”, “Онытма” һәм русча тәрҗемәдә чыккан “Ищу тебя” җыентыкларындагы шигырь һәм поэмалары өчен М.Шабаев 1976 елда Татарстан АССРның Г. Тукай исемендәге Дәүләт премиясенә лаек булды.
Марс Шабаев проза һәм әдәби тәрҗемә өлкәсендә дә уңышлы гына эшли. Аның күп санлы шигъри тәрҗемәләреннән Американың бөек шагыйре – гуманист Уолт Уитменның “Үлән яфраклары” исемле күләмле шигъри китабы (1975) татар тәрҗемә әдәбиятында күренекле бер вакыйга буларак кабул ителде. 1993 елда ул тәрҗемә иткән "Чегән әкиятләре" китабы басылды.
Марс Шабаев җәмәгать эшләрендә актив катнаша. 1974-1979 елларда ул Татарстан Язучылар берлеге идарәсе әгъзасы, ә 1975-1980 елларда РСФСР Язучылар берлегенең ревизия комиссиясе әгъзасы булып торды.
1984 елда Марс Шабаевка Татарстан АССРның атказанган мәдәният хезмәткәре дигән мактаулы исем бирелде.
# Чатагыл (Исҗехисар)

Чатагыл (төр. Çatağıl) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Исҗехисар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Җемре (Каш)

Җемре (төр. Cemre) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Каш илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Хасуй-Яха (Ево-Яха кушылдыгы)

Хасуй-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Ево-Яха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.

# Хасуй-Яха (Ево-Яха кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300060688
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306068
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Стефанув (Опочинский повяты)

Стефанув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Посвентне гминаcында урнашкан авыл.

# Стефанув (Опочинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Поластрон (Жер)

Поластрон (фр. Polastron) — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
# Минбашылы (Саатлы)

Минбашылы (әзери. Minbaşılı) — Әзербайҗанның Саатлы районына караган авыл.
# Докеняса

Докеняса — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. Виндерей (коммуна) коммунасына карый.

# Докеняса
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 143 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Озувиль-Обербоск

Озувиль-Обербоск (фр. Auzouville-Auberbosc) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# HD82736

HD82736 — Насос йолдызлыгында урнашкан Fm_dD спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,34 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.