yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Иман (Ислам)

Има́н (Ислам диненә караган мәгънәдә) — Ислам теологиясендә, Ислам тәгълиматының дөреслегенә ышануны аңлатучы төшенчә. Исламча дини иманның нигезе - Бердәнбер Аллаһыга ышану.
Бөтен Илчеләрнең һәм Рәсүлләрнең төп бурычлары нәкъ Бердәнбер Аллаһыга ышануга чакыру булган.

# Иман (Ислам)
## Иманның нигезләре

* Аллаһыга, Аның исемнәренә һәм сыйфатларына ышану.
* Фәрештәләргә ышану.
* Аллаһының Китапларына (Коръән, Библия, һ.б.) ышану.
* Пәйгамбәрләргә ышану.
* Кыямәт көненә ышану.
* Язмышка ышану.
Алар кыскача иман нигезләрендә язылган.
Иманны тулы аңлау өчен тагын түбәндәгеләрне дә карап үтәргә кирәк:
* Иманны котылгысыз үлем алдыннан кабул итеп булмый.
* Иманның бер шартларын үтәп, башкаларын кире кагып булмый.
* Иманның бөтен шартларын кабул итеп, аларның барсын да бертигез үтәү мәҗбүри.

# Иман (Ислам)
## Иманга карата кешеләр төркемнәре

Иманга карата кешеләр түбәндәге төркемнәргә бүленәләр:
* Мөселман — иман китереп инанган һәм аны теле белән әйткән кеше.
** Мөэмин — Аллаһы Тәгаләгә чын күңелдән ышанган, иманы аның фикерәлерен һәм гамәлләрен билгеләгән, аның тормыш мәгънәсенә әверелгән мөселманны билгеләү өчен кулланылган ислам төшенчәсе.
* Монафикъ — иман китермәүче, ләкин үзен мөэмин дип әйтүче кеше (икейөзле).
* Кәфер яки мөшрик — иман китермәүче һәм моның шулай икәнлеген кире какмаучы кеше.
* Әһле ислам арасында «мөселман» белән «мөэмин» дигән төшенчәләрне дөрес аңлау юк. Баштарак мин дә: «Мөэмин» ул «лә илаһа иллә Аллаһу» кәлимәсен әйтеп иман китергән кеше була, ә «мөселман» – моннан тыш биш вакыт намазны, ураза, хаҗ, зәкят кеби фарызларны тәмам төгәл үтәп баручы була. Димәк Аллаһ каршында мөселман мөэминнән югарырак тора» – дигән гомум ислам милләте тарафыннан кабул ителгән хөкемгә ияргән идем. Аннары айныдым. Аллаһ үзләренең мөэминнәр булуларын дәгъвалаган гарәпләргә: «Сез мөэминнәр түгел, сез мөселманнар гына әле» – дип җавап бирергә кушканын күрәчәкбез. Нигә болай? Чөнки, аять сүзләре белән әйткәндә: «Иман сезнең йөрәкләрегезгә әле үтеп кермәде».Айдар Хәйретдин
Бернинди дингә карамаган имансыз кешеләр өчен Динсезлек мәкаләне карагыз.
# (2641) Липшутц

(2641) Липшутц (лат. Lipschutz) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2641) Липшутц
## Тарихы

1949 елның 4 апрелендә IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1949 GJ» саналган.
# Церасполле (Полацкий районы)

Церасполле (белар. Церасполле) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.

# Церасполле (Полацкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Примичело (Ферара)

Примичело — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Коппаро өязендә урнашкан торак пункт.

# Примичело (Ферара)
## Географиясе

Примичело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Примичело (Ферара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Хаҗы Осман (Көрфез)

Хаҗы Осман (төр. Hacı Osman) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Көрфез илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Домащин

Домащин — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Длуголенка гминасында урнашкан авыл.

# Домащин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Берлинда Шри Ганеша Һинд Дине Гыйбадәтханәсе

Берлин Шри-Ганеша-Һинду Гыйбадәтханәсе бу Берлинда "Шри Ганеша Гыйбадәтханәсен" төзү проекты. Гыйбадәтханә, Германиянең икенче Һинд дине гыйбадәтханәсе Шри-Камадчи-Ампал-Гыйбадәтханәсе янынында төзелеп беткәч, Лондонда Шри-Сваминараян-Гыйбадәтханәсеннән соң Европаның икенче иң зур Һинду гыйбадәтханәсе булачак. Исемен аңа Ганеша Ходае биргән. Гыйбадәтханәнең
Гыйбадәтханәнең символы булып 17 метрлы катмарлы манара тора. Бер миллионнан артык төзү чыгымнары бары тик иганә акчасыннан килгән. Гыйбадәтханәнең якынча 1300 квадрат метры Хазенхайде Паркының төньяк-көнчыгыш поччмагында урнашкан (Һазенхайде Урамында Берлинның Яңа Көлн даирәсендә Яңа Дөнья янында. Яңа Көлн Даирәсе һәм Шри Ганеша Һинд Дине Гыйбадәтханәсе арасында 2080 елга кадәр аренда мөнәсәбәтләре бар.
Җир биләмәсендә хәзер көн саен шуның өчен махсус төзелгән Ачык Һава Залларында дини церемонияләр һәм догалар үткәрелә. Алар Шри Ганеша Һинд Дине Гыйбадәтханәсе төзелеп беткәнче Ганеша тугърыларына хезмәт итә һәм дога урыны буларак башка кызыксынуларга хезмәт итә.e. V. Гыйбадәтханә янында мәдәният-ара очрашу урыннары бар, алар Берлинның төрле мәдәниятләре һәм диннәре арасында диалог өчен хезмәт итәргә тиеш.

# Берлинда Шри Ганеша Һинд Дине Гыйбадәтханәсе
## Төзү тарихы

2012 елда фундамент һәм Патша манарасының баганалары (Раджа Гопурам) төзелгән.
2014 елның маенда Берлин Прессасында язылганча, Шри Ганеша Һинду Гыйбадәтханәсе Берлегенең Мөдирләр Шурасыннан Вилванатан Кришнамурти интервьюында язылагнча: Әлегә Шри Ганеша Һинду Гыйбадәтханәсе кайчан төзелеп беткәне мәгълүм түгел. "Без үлгәнчегә кадәр төзелеп бетсә, яхшы булыр иде". Гыйбадәтханә "аз-азлап" төзелә, бу 20 ел дәвам итә ала. "Боларның барысын да Ходайлар чишә.", дип әйтте Кришнамурти. 2017 елның мартында манараның тышы эшләнеп беткән.
# Прилеп (Добрич өлкәсе)

Прилеп — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. Добричка җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Прилеп (Добрич өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 185 метр биеклектә урнашкан.
# Айвалы (Сеетгази)

Айвалы (төр. Ayvalı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сеетгази илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Мануэ

Мануэ (фр. Manhoué) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Мануэ
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,10 км².
# İzospin

İzospin yäki izotopik spin — adronnarnıñ eçke sıyfatlamaları - kvant sannarınıñ berse, adronnarnıñ qorğı xalätläre sanın bilgeli.
Mäsälän, proton häm neytron (nuklonnar) izospinnıñ tigez absolüt zurlığına iä, läkin izospinnıñ törle proyektsiäse zurlığına iä. Ul - köçle tä'sir iteşüneñ izotopik invariantlığı üzlegen bilgeli.
Köçle tä'sir iteşüneñ qaraşı buyınça proton häm neytron bertigez kisäkçeklär, häm bütän üzlekläre bik yaqın bula. Şuña kürä härber nuklon 1/2 izospinğa iä, tik izo-fäzada ike proektsiäse bar.
İzospin proyektsiäse I$_z$ 1/2 tigez bulğan oçraqta, nuklon protonğa äylänä, ä -1/2 bulğan oçraqta, nuklon neytronğa äylänä. (Ul kileşü elementar kisäkçälär fizikasında qabul itelgän, atom-töş fizkasında kire sannar - neytron +1/2).
1932 yılda Werner Heyzenberg izospin töşençäsen kertä.
Nuklonnar izodubletı (I=1/2) - proton häm neytron (I$_z$=±1/2).
Pionnar izotripletı , $\pi ^{+},\,\pi ^{0},\,\pi ^{-}$, I=1, proekt. +1, 0, −1 .
Köçle tä'sir uteşüdä izospin saqlana.

# İzospin
## Kvarklar izospinnarı

| | öske (up) | öske (up) |
| Kvark / Antikvark | u | u |
| İzospin $I_{z}$ | +½ | -½ |
| | asqı (down) | asqı (down) |
| Kvark / Antikvark | d | d |
| İzospin $I_{z}$ | -½ | +½ |
Standart modeldä dulqınça funktsiälär izospin isäpkä alalar, öske spinlı proton öçen:
    $\vert p\uparrow \rangle ={\frac {1}{3{\sqrt {2}}}}\left({\begin{array}{ccc}\vert duu\rangle &\vert udu\rangle &\vert uud\rangle \end{array}}\right)\left({\begin{array}{ccc}2&-1&-1\\-1&2&-1\\-1&-1&2\end{array}}\right)\left({\begin{array}{c}\vert \downarrow \uparrow \uparrow \rangle \\\vert \uparrow \downarrow \uparrow \rangle \\\vert \uparrow \uparrow \downarrow \rangle \end{array}}\right)$
öske spinlı neytron öçen:
    $\vert n\uparrow \rangle ={\frac {1}{3{\sqrt {2}}}}\left({\begin{array}{ccc}\vert udd\rangle &\vert dud\rangle &\vert ddu\rangle \end{array}}\right)\left({\begin{array}{ccc}2&-1&-1\\-1&2&-1\\-1&-1&2\end{array}}\right)\left({\begin{array}{c}\vert \downarrow \uparrow \uparrow \rangle \\\vert \uparrow \downarrow \uparrow \rangle \\\vert \uparrow \uparrow \downarrow \rangle \end{array}}\right)$
# LHPP

LHPP (ингл. Phospholysine phosphohistidine inorganic pyrophosphate phosphatase) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бозкыр (Идил)

Бозкыр (төр. Bozkır) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шырнак иле Идил илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Казчина Маркатуто-Бручата (Милано)

Казчина Маркатуто-Бручата — Италиянең Ломбардия төбәге Албаирате өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Маркатуто-Бручата (Милано)
## Географиясе

Казчина Маркатуто-Бручата Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казчина Маркатуто-Бручата (Милано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фырынҗык (Аглы)

Фырынҗык (төр. Fırıncık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Аглы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Велке Сватонёвице

Велке Сватонёвице (чех. Velké Svatoňovice) — Чехиянең Кралове Градец крае Трутнов һәм Q29880677? районында урнашкан авыл.

# Велке Сватонёвице
## Географиясе

Мәйданы — 17,34644 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 394 метр биеклектә урнашкан.

# Велке Сватонёвице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Велке Сватонёвице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Велке Сватонёвице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 2864 |
| 1880 | 3087 |
| 1890 | 2659 |
| 1900 | 2438 |
| 1910 | 2340 |
| 1921 | 2136 |
| 1930 | 2280 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 1575 |
| 1961 | 1536 |
| 1970 | 1377 |
| 1980 | 1167 |
| 1991 | 1115 |
| 2001 | 1108 |
| 2011 | 1212 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 1237 |
| 2016 | 1263 |
| 2017 | 1261 |
| 2018 | 1245 |
| 2019 | 1267 |
| 2020 | 1287 |
| 2021 | 1277 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 1219 |
| 2022 | 1251 |
| 2023 | 1259 |
| 2024 | 1266 |
# Чэрничы

Чэрничы (белар. Чэрнічы) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жытавицкий районында урнашкан авыл.

# Чэрничы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Бутей-Сен-Себастьян

Бутей-Сен-Себастьян (фр. Bouteilles-Saint-Sébastien) — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
# Острово (гмина Крушвиця)

Острово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Крушвица гминаcында урнашкан авыл.

# Острово (гмина Крушвиця)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (18487) 1996 AU3

(18487) 1996 AU3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18487) 1996 AU3
## Тарихы

1996 елның 13 гыйнварында С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 AU3» саналган.
# Зәкия Сафиуллина

Сафиуллина Зәкия Галимҗан кызы - театр артисты.
1932 елда Әтнә театры “Колхоз-совхоз күчмә театры”на әйләнгәч, 1933-1940 елларда куелган “Галиябану”, ”Бишбүләк”, ”Урман кызы”, ”Сүнгән йолдызлар”, ”Ак калфак”, ”Асылъяр”, ”Гөлзада “ пьесаларын сәхнәгә чыгаруда Зәкия Сафиуллинаның да өлеше зур.
Бөек Ватан сугышы чорында аның катнашында “Беренче театр”, ”Бүләк өчен”, ”Яшьләр алдатмыйлар”, ”Җәмилә”, ”Таң”, ”Киез итек вакыйгасы”, “Йолдызкай” сәхнәгә менә.
1965 елда Зәкия Сафиуллина Аяз Гыйләҗевның “Көзге ачы җилләрдә” спектаклендә уйный.
1966 елның 26 декабрендә Театр коллективларының республика смотрында Әтнә халык театры Сәет Шәкүровның “Уракчы кыз” спектакле белән катнашып, беренче дәрәҗә дипломга лаек була һәм театр артисты буларак Зәкия Сафиуллина да диплом белән бүләкләнә.
Йошкар-Олада Мари дәүләт театры сәхнәсендә үткән халык театрлары һәм үзешчән коллективларның Бөтенсоюз фестиваленең Бөтенроссия зона смотрында “Уракчы кызы”ндагы Мәгъри роле өчен Зәкия Сафиуллина I дәрәҗә дипломга лаек була.
“Марийская правда” 1966 елның 9 февраль санында: “Сочный, характерный образ создала одна из старейших актрис театра Закия Сафиуллина”, - дип язды.
1968 елның 20 апрелендә Олы Әтнә мәдәният йортында үткән театрның 50 еллык юбилеенда үзешчән сәнгатьтә күп еллар актив катнашканы өчен Зәкия Сафиуллинага КПСС өлкә комитетының һәм Татарстан АССР Министрлар Советының Почёт грамотасы тапшырыла.
1968-1972 елларда бер-бер артлы сәхнәгә Т.Гыйззәтнең “Шомлы көннәр”, И.Абдуллинның “Тиле яшьлек” әсәрләре менә. Соңысында Зәкия Сафиуллина Шифабикә ролен башкара.
1969 елда Мирсәй Әмирнең “Тормыш җыры” драмасы Республика смотрында беренче урынны яулый һәм Республика смотры лауреаты дипломы белән бүләкләнә. Бу спектакльдә Зәкия Сафиуллина - Сәлимә образын тудыра. Спектакльдән соң «Социалистик Татарстан» газетасының 1969 елгы 13 декабрь санында тәнкыйтьче А.Әхмәдуллин «Халык талантлары» дигән мәкаләсендә болай дип яза: “ Һәвәскәр артистлар арасында халык театрларында дистәләгән еллар катнашып килгән тәҗрибәле уенчылар да, талантлы яшьләр дә бар. Шунысы куанычлы, беренчеләренең профессиональ осталыклары һаман да үсә, чарлана бара.
Шушы елны халык театры артисткасы театрның почёт Китабына кертелә.
# Рулетт (Пенсильвания)

Рулетт — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Рулетт (Пенсильвания)
## Географиясе

Рулетт халык санын алу урыны мәйданы — 4,458975 км², 4,458976 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1539 Фут биеклектә урнашкан.
# Боровнице (Ческе Будейовице)

Боровнице (чех. Borovnice) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Ческе-Будейовитсе районы һәм Ческе-Будеёвице районында урнашкан авыл.

# Боровнице (Ческе Будейовице)
## Географиясе

Мәйданы — 2,735073 км², 2,736 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 455 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Боровнице (Ческе Будейовице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Боровнице (Ческе Будейовице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Боровнице (Ческе Будейовице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 118 |
| 1880 | 118 |
| 1890 | 118 |
| 1900 | 126 |
| 1910 | 144 |
| 1921 | 151 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 124 |
| 1950 | 107 |
| 1961 | 139 |
| 1970 | 125 |
| 1980 | 88 |
| 1991 | 86 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 92 |
| 2014 | 113 |
| 2016 | 121 |
| 2017 | 123 |
| 2018 | 130 |
| 2019 | 132 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 136 |
| 2021 | 141 |
| 2021 | 150 |
| 2022 | 143 |
| 2023 | 149 |
| 2024 | 154 |
# Берлек (Атырау шәһәр хакимлеге)

Берлек (каз. Бірлік) — Казакъстанның Атырау өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Берлек (Атырау шәһәр хакимлеге)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Крюково (Киров өлкәсе)

Крюково (рус. Крюково) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.

# Крюково (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Крюково (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Крюково (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Крюково (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (100%).
# Салера (Торино)

Салера — Италиянең Пьемонт төбәге Пинероло өязендә урнашкан торак пункт.

# Салера (Торино)
## Географиясе

Салера Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Салера (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# HD46825

HD46825 — Җәүза йолдызлыгында урнашкан Am спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,23 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Казан даругасы

Казан даругасы(рус. Казанская даруга) — Алтын Урда дәверендә һәм Уфа өязе (1586 — 1708), Казан губернасы (1708-1719), Уфа провинциясе (1719-1744) , Ырынбур губернасы (1744-1781, 1796-1798), Уфа наместниклыгы(1781-1796) соң хәзерге Башкортстан җирендә административ-территориаль берәмлек.
XVI гасыр азагында Уфа өязе, XVIII гасыр башында Уфа провинциясе, 1744 елдан Ырынбур губернасы составына ингән.
XVII гасыр азагында төньяк-көнчыгышта Усы даругасы, көньяк-көнчыгышта һәм көньякта — Нугай даругасы, көнбатышта һәм төньяк-көнбатышта Казан өязе белән чиктәш була. 1725-1726 елларда Казан даругасы 12 башкорт улусы (7,8 меңнән күчү хуҗалык), 1775 елда 18 улус (Байлар, Бүләр, Гәрәй, Дунай, Елан, Ялдәк, Янә, Каңлы, Каршын, Кыпчак, Кыргыз, Кыр-Елан, Надир, Сарылы-Мең, Урман-Гәрә, Сеңрән, Шәмшәде, Юрмый) ингән.
Өязләргә бүленгәннән соң 1781 елдан Казан даругасы Богырыслан өязе, Бөгелмә өязе, Бөре өязенең бер өлеше, Бәләбәй өязе, Сергиевск өязенең бер өлеше оештырыла.
Идарә итүнең кантон системасы индерелгәч, Казан даругасы бөтерелә.
# Ниферн

Ниферн — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Ниферн
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,27 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 90 метр биеклектә урнашкан.
# (9585) 1990 QY2

(9585) 1990 QY2 (лат. 1990 QY2) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9585) 1990 QY2
## Тарихы

1990 елның 28 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QY2» саналган.
# Заливной

Заливной — Башкортстанның Стәрлетамак районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 403 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453167, ГАТОБК коды — 80249848003.

# Заливной
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Лаонтан

Лаонтан (фр. Lahontan) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
# Гали (Шумилинский районы)

Гали (белар. Галі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.

# Гали (Шумилинский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Барсуки (Запольски авыл советы)

Барсуки (белар. Барсукі) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бялыницкий районында урнашкан авыл.

# Барсуки (Запольски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Чуичу (Аризона)

Чуичу — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Чуичу (Аризона)
## Географиясе

Чуичу халык санын алу урыны мәйданы — 17,79363 км², 17,793628 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 445 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# HD32667

HD32667 — Куян йолдызлыгында урнашкан A2IV спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,582 ± 0,009 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Сирби (Вилча)

Сирби — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Шушань (коммуна) коммунасына карый.

# Сирби (Вилча)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# (17651) Tajimi

(17651) Tajimi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17651) Tajimi
## Тарихы

1996 елның 3 ноябрендә Ё. Мидзуно, Т. Фурута тарафыннан Tajimi обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 VM1» саналган.
# Стымони

Стымони (белар. Стымоні) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.

# Стымони
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# HD103578

HD103578 — Әсәт йолдызлыгында урнашкан A3V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,522 ± 0,009 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Сүлейманпаша (Сүлейманпаша)

Сүлейманпаша (төр. Süleymanpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Сүлейманпаша илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сибрук

Сибрук (ингл. Seabrook):
* Сибрук (Мэриленд)
* Сибрук (Массачусетс)
* Сибрук (Техас)
* Сибрук-Бич (Нью-Гэмпшир)
* Сибрук-Фармс (Нью-Джерси)
* Сибрук (Нью-Гэмпшир)
* Сибрук-Айленд (Көньяк Каролина)