yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Татарстан Республикасының Атказанган рационализаторы

Татарстан Республикасының Атказанган рационализаторы — (рус. заслуженный рационализатор Республики Татарстан, ингл. Merited Rationalizer of the Republic of Tatarstan) — Татарстан Республикасы дәүләт бүләге, мактаулы исемнәренең(рус.)татар. берсе. 1985 елның 7 июнь көнендә булдырылган.
Татарстан Рәисе (1991 елга кадәр — ТАССР ЮШ Президумы) тарафыннан бирелә.
Бүләкләнүчеләр саны — 55 кеше (1997), 74 кеше (1.01.2015).

# Татарстан Республикасының Атказанган рационализаторы
## Бүләкләнү нигезе

тәкъдимнәрен гамәлгә кертү җитештерүне камилләштерүгә, хезмәт җитештерүчәнлеген күтәрүгә, продукция сыйфатын, хезмәт шартларын һәм куркынычсызлык техникасын яхшыртуга, фәнни-тикшеренү һәм укыту процессын тәэмин итүгә мөһим өлеш керткән, озак еллар буе уңышлы рационализаторлык эшчәнлеген алып баручы рационализаторлык тәкъдимнәре авторларына

# Татарстан Республикасының Атказанган рационализаторы
## Ияләре

    Шулай ук карагыз: Төркем:Татарстанның атказанган рационализаторлары.
| Ел | Исем | туу датасы | үлем датасы |
| | Ленар Гайсин | 1952-04-25 | |
| | Мөхәммәт Әюпов | 1936-07-15 | |
# Бребу-Ноу

Бребу-Ноу — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. Бребу-Ноу (коммуна) коммунасына карый.

# Бребу-Ноу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 887 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Буразь

Буразь (белар. Буразь) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жытавицкий районында урнашкан авыл.

# Буразь
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Меркез Сарыкая (Елдызэли)

Меркез Сарыкая (төр. Merkez Sarıkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Елдызэли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Форезт (Торино)

Форезт — Италиянең Пьемонт төбәге Канискьо өязендә урнашкан торак пункт.

# Форезт (Торино)
## Географиясе

Форезт Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Форезт (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Перухи

Перухи — Польшаның Великопольское воеводалыгы Чермин гминасында урнашкан авыл.

# Перухи
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Судриаш

Судриаш — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. Траян-Вуя (коммуна) коммунасына карый.

# Судриаш
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 142 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Каза Маркети (Модена)

Каза Маркети — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Палагано өязендә урнашкан торак пункт.

# Каза Маркети (Модена)
## Географиясе

Каза Маркети Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Каза Маркети (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Одреем

Одреем (фр. Audrehem) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Секедат (Бихор)

Секедат — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. Секедат (коммуна) коммунасына карый.

# Секедат (Бихор)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Норымбет

Норымбет (каз. Нұрымбет) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Норымбет
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# HD102703

HD102703 — Кентавр йолдызлыгында урнашкан Fm_dD спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,17 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Борис Стругацкий

Борис Натан улы Стругацкий (рус. Борис Натанович Стругацкий) — рус язучы-фантаст, сценарийлар язучы, тәрҗемәче. Кардәше Аркадий Стругацкий белән бергә хәзерге рус фәнни һәм социаль фантастикасы классикасы булган берничә дистә әсәр язган. 1991 елда кардәшенең вафат булганыннан соң үзе ике роман яза.
Ленинград шәһәрендә туа. Икенче бөтендөнья сугышы вакытында әнисе белән чолганып алынган Ленинградта кала. 1950 елда — мәктәпне, 1955 елны ЛДУның математика-механика факультетын тәмамлый.
1964 елдан — профессиональ язучы. Кардәше Аркадий белән берничә дистә әсәр яза.
Язучы 2012 елда вафат була.
# Елмаалан (Арсин)

Елмаалан (төр. Elmaalan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Арсин илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Парфондрю (Мез)

Парфондрю (фр. Parfondrupt) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Рогово (Торунский повяты)

Рогово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Любич гминаcында урнашкан авыл.

# Рогово (Торунский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Преье (Асти)

Преье — Италиянең Пьемонт төбәге Кастельнуово-Кальчеа өязендә урнашкан торак пункт.

# Преье (Асти)
## Географиясе

Преье Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Преье (Асти)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Чантагалето (Савона)

Чантагалето — Италиянең Лигурия төбәге Савона өязендә урнашкан торак пункт.

# Чантагалето (Савона)
## Географиясе

Чантагалето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Чантагалето (Савона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Чантагалето (Савона)
## Халкы

* Ошибка Lua в Модуль:Wikidata/Population на строке 151: attempt to index field 'datavalue' (a nil value).
# (13125) Тобольск

(13125) Тобольск — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13125) Тобольск
## Тарихы

1994 елның 10 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 PK5» саналган.
# Чалчин

һәм
Чалчин — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Лопушно гминасында урнашкан авыл.

# Чалчин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Зәнгилан (кәнд)

Зәнгилан (әзери. Zəngilan) — Әзербайҗанның Зәнгилан районына караган авыл.
# HD129069

HD129069 — Бүре йолдызлыгында урнашкан A1mA5-A7 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,66 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Энтерпрайз (Юта)

Энтерпрайз — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан шәһәр.

# Энтерпрайз (Юта)
## Тарихы

Энтерпрайз шәһәре 1891 елда нигезләнгән.

# Энтерпрайз (Юта)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 22,622795 км², 20,035222 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1621 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сант'Аполония (Падова)

Сант'Аполония — Италиянең Венеция төбәге Баньоли-ди-Сопра өязендә урнашкан торак пункт.

# Сант'Аполония (Падова)
## Географиясе

Сант'Аполония Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Сант'Аполония (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бреби

Бреби — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. Кряка (коммуна) коммунасына карый.

# Бреби
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 767 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Байон (Югары Прованс Альплары)

Байон (фр. Bayons) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Тюрье кантонына карый.

# Байон (Югары Прованс Альплары)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 125,75 км².
# (8292) 1992 SU14

(8292) 1992 SU14 (лат. 1992 SU14) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8292) 1992 SU14
## Тарихы

1992 елның 30 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 SU14» саналган.
# Гүзелкую (Ейьюбие)

Гүзелкую (төр. Güzelkuyu) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Ейьюбие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кече Холка

Кече Холка — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Холка елгасының сул ярыннан 6 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 3 км.

# Кече Холка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Золотница елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Воронов борынына чаклы (Төньяк Двина елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегды һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300512103000004385
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000438
* Бассейн коды — 03.02.03.005
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# RPAP3

RPAP3 (ингл. RNA polymerase II associated protein 3) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Башмакчы (Улукышла)

Башмакчы (төр. Başmakçı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Нигде иле Улукышла илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Болимовска-Весь

Болимовска-Весь — Польшаның Лодзь воеводалыгы Болимув гминаcында урнашкан авыл.

# Болимовска-Весь
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Грубевис

Грубевис — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Исак-Ю елгасының сул ярыннан 4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.

# Грубевис
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000071309
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007130
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Коллык

Коллык — кешенең икенче кеше (хужасы, колбиләүче) яки дәүләт милке буларак иҗтимагый элемтә системасы. Шулай ук икътисади һәм сәяси җәһәттән бәйлелек; кол биләүгә корулы иҗтимагый-сәяси корылыш; икътисади һәм сәяси җәһәттән бәйлелек; золым, аумакайлык.
Кол — тулысынча хокуксыз булган, үз хуҗасының милке саналган кеше; икътисади изгелектә, сәяси ирексез, ирексез кеше яки ил һ.б.
Коллык киң формада XX гасырда да була, кайбер Африка илләрендә хәзерге вакытта да җәелдерелгән.
# Киффи

Киффи (фр. Kiffis) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Альткирш кантонына карый.

# Киффи
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,55 км².
# Кыргавылды

Кыргавылды (каз. Қырғауылды) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Кыргавылды
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Маркони (ай кратеры)

Маркони (лат. Marconi) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 72,88 км булган кратер.

# Маркони (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Гульельмо Маркони (1874—1937) хөрмәтенә бирелә.

# Маркони (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# Расковець

Расковець — Словениянең Оплотниця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Расковець
## Географиясе

Мәйданы — 0,72 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 365,5 метр биеклектә урнашкан.
# Церабень (Бабрыковски авыл советы)

Церабень (белар. Церабень) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.

# Церабень (Бабрыковски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Канберра

Канберра (ингл.Canberra) – Австралия Берлегенең башкаласы. Халык саны 334 меңне уза. Кыйтганың эчендә урнашкан иң зур шәһәр.
# Александр Еляшевич

Александр Еляшевич (1902 елның 22 мартында Вильнюс — 18 август 1978, Гданьск) — татар милләтле Польша армиясе кавалериясе майоры.

# Александр Еляшевич
## Яшьлек

Ул борынгы татар дворяннары нәселеннән булган, аның вәкилләре Литвага Россия империясе армиясе капитаны бөек князь Витольд Иоанн улы идарәсе чорында ук күченеп килгәннәр. 1912-1919 елларда Псковта, аннары Киевта кадет корпусын тәмамлый. 1923 елда офицер кавалерия училищесын тәмамлый. 1925 елга кадәр серб чик сакчылыгында хезмәт итә, аннан соң Польшага кайта.

# Александр Еляшевич
## Хәрби хезмәте

1925 елда Польша армиясенә алына, анда Грудзендзеда Офицер кавалерия мәктәбенә укырга керә. 1928 елда Вильнюс гарнизонында урнашкан 4 нче Олан полкында профессиональ хәрби хезмәт башлый. 1938 елның октябрендә Олан Вильнюс гарнизонында 13 Олан Вильнюс гарнизонына күчерелә, анда Польша Республикасы тарихында соңгы татар кавалерясе булган татар уланнарының 1 эскадроны командованиесен җитәкли. 1939 елда сентябрь кампаниясендә катнаша.
Сентябрьнең беренче көннәрендә 13 нче Олан полкы Петрков астында көрәшә, аннары Висла аша Мацеевиц районына китә. 9 яки 10 сентябрь Мацееевиц астында татар эскадроны дошманга соңгы тапкыр һөҗүм итә.
Мацеевиц һөҗүме Польша армиясендә татар отрядларының сугыш тарихын символик рәвештә тәмамлаудан гыйбарәт. Бераз соңрак 13 нче Олан полкы Суховоля һәм Люблинская авылы астында җиңелә. Еляшевич үз кешеләре белән Венгрия чигенә борылырга тырышса да, немец әсирлегенә эләгә һәм сугышны офлагта үткәрә.

# Александр Еляшевич
## Сугыштан соң

Сугыштан соң туган ягына кайта һәм Гданьскига күчеп китә, анда Универсаль саклык оешмасы чиновнигы булып эшли. Җирле татар җәмгыятенең активисты була. 1978 елда вафат була. Аның кабере Варшавадагы мөселман татар зиратында урнашкан. Александрның улы, һәм шул ук вакытта нәселнең соңгы ир-ат вәкиле, танылган Польша табиб-микробиологы, профессор доктор Януш Еляшевич, Варшавада дәүләт гигиена департаменты директоры булып тора.
# Палаҗо (Сьена)

Палаҗо — Италиянең Тоскана төбәге Радда-ин-Кьянти өязендә урнашкан торак пункт.

# Палаҗо (Сьена)
## Географиясе

Палаҗо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Палаҗо (Сьена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кампильос-Сьерра

Кампильос-Сьерра (исп. Campillos-Sierra) — Испаниянең Куэнка провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Кампильос-Сьерра
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 38,03 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1231 метр биеклектә урнашкан.
# Сеанури

Сеанури (баск. Zeanuri) — Испаниянең Бискайя провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Сеанури
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 67 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 203 метр биеклектә урнашкан.
# Гомәр Әбделмәнов

Гомәр Әбделмәнов, Гомәр Мөгалләм улы Әбделмәнов (1929 елның 15 декабре―2020 елның 30 октябре) — җырчы, БАССР атказанган артисты (1989).

# Гомәр Әбделмәнов
## Биографиясе

Гомәр Мөгалләм улы Әбделмәнов 1929 елның, 15 декабрендә, Чишмә районының Чукраклы авылында туган. Уфа музыка-сәнгать училищесын тәмамлагач Авыргазы район татар халык театрында эшли.
1955 елдан Башкортстан радиокомитетында, Стәрлетамак мәдәният-мәгърифәт училищесында эшли.
1964 елдан Башкорт филармониясендә. 1969-92 елларда Башкортстанның композиторлар берлегендә эшли.

# Гомәр Әбделмәнов
## Җырлары

* Өфе юкәләре, Сагыну җыры, Чәчәкләр уяныр, Сиңа тагын мин бер киләм әле (Рим Хәсәнов көенә)
* Имәннәр шаулай, Туган авылым, Исеңдәме, Төнбоек, Янгантау бачкычлары (Тәлгать Шәрипов көенә)
* Каридел буенда калам (Зәбих Мәмәлимов көенә)
* Бер минут (Әкрам Даутов көе, сүзе)
* Бер минут (Әнвәр Бакиров көенә)
* Тургай (Салих Сәйдәшев көенә)
* Мәхәббәт җыры (Роза Сәхәүетдинова көенә)
* Тамчылар тамар чаклар (Фәсил Әхмәтов көенә)
* Раушаниям, бәгърем (Вәсил Хәбисламов көенә)
* Әйдә, җиңгә, биеп кал, Таныш дулкыннар (Таһир Кәримов көенә)
* Төнге серенада (Абрар Габдрахманов көенә)
* Коен (Роберт Газизов көенә)
# Барселоннет

Барселоннет (фр. Barcelonnette) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Барселоннет кантонына карый.

# Барселоннет
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 16,42 км².
# Келой-Ахк

Келой-Ахк — Россия территориясеннән ага торган елга. Чечен Республикасы, Дагстан Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шаро-Аргун елгасының уң ярыннан 39 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.

# Келой-Ахк
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сунжа елгасы, Грозный каласыннан Аргун елгасы кушылганга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе елгалары бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 07020001212108200006037
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 108200603
* Бассейн коды — 07.02.00.012
* ГӨ буенча саны — 08
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Ремоллон

Ремоллон (фр. Remollon) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Шорж кантонына карый.

# Ремоллон
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,45 км².
# 435 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 435 — Милади тәкъвим буенча V гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 435 — безнең эрага кадәр V гасырга кергән ел.
* 435 — сан.
# HD129102

HD129102 — Кентавр йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,75 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Бурдзе

Бурдзе — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Боянув гминасында урнашкан авыл.

# Бурдзе
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ла-Ревилья-и-Аэдо

Ла-Ревилья-и-Аэдо (исп. Revilla y Ahedo, La) — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Ла-Ревилья-и-Аэдо
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 15,29 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 943 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Амапилка (Алкозаука де Герреро)

Амапилка — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Алькосаука-де-Герреро муниципалитеты составына керә.

# Амапилка (Алкозаука де Герреро)
## Географиясе

Амапилка Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Амапилка (Алкозаука де Герреро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Амапилка (Алкозаука де Герреро)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Вепш (Вармия-Мазурия воеводалыгы)

Вепш — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Залево гминасында урнашкан авыл.

# Вепш (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Троицкое (Диңгез буе крае)

Троицкое (рус. Троицкое) — Диңгез буе краеның Ханкай районында урнашкан авыл.

# Троицкое (Диңгез буе крае)
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# Троицкое (Диңгез буе крае)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (88%), украиннар (10%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 2%.
# NGC 555

NGC 555 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 555
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Frank Muller тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.