yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Транссебер магистрале

Транссебер тимер юл магистрале (Транссеб), Бөек Себер юлы (тарихи исем) — Мәскәү (көньяк юл) һәм Петербургны (төньяк юл) Русиянең Көнбатыш Себердәге һәм Ерак Көнчыгышындагы иң эре сәнәгый үзәкләре белән тоташтыручы тимер юл. Юл озынлыгы 9298,2 километрны тәшкил итә — бу озынлык буенча дөньяда икенче тимер юл. Юлның иң биек ноктасы — Яблон үткеле (диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклеге 1019 метрны тәшкил итә). 2002 елда юл тулысынча электрлаштырылган.
Тарихи яктан Транссеб булып Мияс—Владивосток өлеше санала, нәкъ бу өлеш 1891—1916 елларда төзелгән булган; аның озынлыгы — якынча 7 мең километр.
Транссеб Русиянең көнбатыш, төньяк һәм көньяк портларны, Аурупага тимер юл чыгуларны (Петербург, Мурманск, Новороссийск) Тын океан портлары һәм Азиягә тимер юл чыгулары (Владивосток, Находка, Забайкальск) белән бәйли.

# Транссебер магистрале
## Транссеб юнәлешләре
### Төньяк

    Мәскәү — Ярославль — Киров — Пермь — Екатеринбург — Төмән — Омск — Новосибирск — Красноярск — Владивосток.

# Транссебер магистрале
## Транссеб юнәлешләре
### Яңа

    Мәскәү — Түбән Новгород — Киров — Пермь — Екатеринбург — Төмән — Омск — Новосибирск — Красноярск — Владивосток.

# Транссебер магистрале
## Транссеб юнәлешләре
### Көньяк

    Мәскәү — Мөрәм — Арзамас — Канаш — Казан — Екатеринбург — Төмән яки Кызылъяр — Омск — Барнавыл — Новокузнецк — Абакан — Тайшет — Иркутск — Улан-Удэ — Чита — Хабарау — Владивосток.

# Транссебер магистрале
## Транссеб юнәлешләре
### Тарихи

    Мәскәү — Рязань — Рузай — Самар — Уфа — Мияс — Чиләбе — Курган — Кызылъяр — Омск — Новосибирск — Красноярск — Владивосток.
# Мазо Гранде (Болцано)

Мазо Гранде — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Прато-алло-Стельвио өязендә урнашкан торак пункт.

# Мазо Гранде (Болцано)
## Географиясе

Мазо Гранде Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Мазо Гранде (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Локридж (Айова)

Локридж — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Локридж (Айова)
## Тарихы

Локридж шәһәре елда нигезләнгән.

# Локридж (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,939695 км², 1,928058 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 222 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Чаэли

Чаэли (төр. Çayeli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесенең Ризе иленә караган бер илчедер.

# Чаэли
## Географиясе

Илче мәйданы — .
# Иске Ялан (Зәй районы)

Иске Ялан — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

# Иске Ялан (Зәй районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11.1 °C | -5.8 °C | 4.3 °C | 13.3 °C | 18.6 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 12 °C | 4.2 °C | -5.1 °C | -10.5 °C | 3.9 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
# Рациборовице (Лодзь воеводалыгы)

Рациборовице — Польшаның Лодзь воеводалыгы Мощеница гминаcында урнашкан авыл.

# Рациборовице (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тай (Техас)

Тай — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Тай (Техас)
## Тарихы

Тай шәһәре елда нигезләнгән.

# Тай (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 12,434393 км², 12,305283 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 547 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Рус Потамы (Әчет шәһәр округы)

Рус Потамы (рус. Русский Потам) — Свердловск өлкәсенең Әчет шәһәр округы составына керүче авыл.

# Рус Потамы (Әчет шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Рус Потамы (Әчет шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (87%), чирмешләр (11%).
# Павда (Свердловск өлкәсе)

Павда (рус. Павда) — Свердловск өлкәсенең Яңа Ляля шәһәр округы составына керүче эшчеләр бистәсе.

# Павда (Свердловск өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Павда (Свердловск өлкәсе)
## Тарих

1599 елда нигезләнгән.
1948—2004 елларда эшчеләр бистәсе статусын йөрткән.

# Павда (Свердловск өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар, татарлар һ.б.
# Питерсбург (Пенсильвания)

һәм
Питерсбург — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Питерсбург (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1795 елда нигезләнгән.

# Питерсбург (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,33 квадрат миль, 0,861607 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 735 Фут биеклектә урнашкан.
# Люнан

Люнан (фр. Lunan) — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
# Үскә

Үскә — Татарстан Республикасының Түбән Кама районындагы авыл.
Почта индексы — 423587.

# Үскә
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.1 °C | -10.9 °C | -5.7 °C | 4.4 °C | 13.4 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.7 °C | 12.1 °C | 4.3 °C | -4.9 °C | -10.3 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
# Гәрәй Сафин

Гәрәй Сафин (Гәрәй Сафа улы Сафин, 1907, Атабай-Әнкәбә, Әлки вулысы, Тәтеш өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 18 июль 1975(1975-07-18), буа, Буа районы, Татарстан АССР, РСФСР, СССР) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1947).
# Акагач (Бартын)

Акагач (төр. Akağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Бартын илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Мендаса

Мендаса (исп. Mendaza) — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Мендаса
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 32,77 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 637 метр биеклектә урнашкан.
# (11806) 1981 EF14

(11806) 1981 EF14 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11806) 1981 EF14
## Тарихы

1981 елның 1 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EF14» саналган.
# Дзешавичы

Дзешавичы (белар. Дзешавічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.

# Дзешавичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Быхов

Быхов (белар. Быхаў, рус. Быхов, пол. Bychów) — Беларусның Могилёв өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 16934 кеше (2015).

# Быхов
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Быхов Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern Eurupean Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.

# Быхов
## Тарих

1370 елда нигезләнгән.
# Сувагил

Сувагил (әзери. Suvagil) — Әзербайҗанның Загатала районына караган авыл.
# Любча (Кече Польша воеводалыгы)

һәм
Любча — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Рыглице гминасында урнашкан авыл.

# Любча (Кече Польша воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вестерхорн

Вестерхорн (алман. Westerhorn) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Вестерхорн
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,37 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 7 метр биеклектә урнашкан.
# Календер (Һорасан)

Календер (төр. Kalender) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Һорасан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Нортвест-Гарвич (Массачусетс)

Нортвест-Гарвич — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Нортвест-Гарвич (Массачусетс)
## Географиясе

Нортвест-Гарвич халык санын алу урыны мәйданы — 23,715151 км², 24,752166 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 26 Фут биеклектә урнашкан.
# (14464) 1993 HC1

(14464) 1993 HC1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14464) 1993 HC1
## Тарихы

1993 елның 21 апрелендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 HC1» саналган.
# Яңа Мәскәү административ округы (Мәскәү)

Яңа Мәскәү административ округы (рус. Новомосковский административный округ) — Мәскәү шәһәре административ округларының берсе.
Административ округ 2012 елда нигезләнгән. Халык саны — 113 569 кеше (2010).

# Яңа Мәскәү административ округы (Мәскәү)
## Административ бүленеш

Яңа Мәскәү административ округы составына 11 җирлек керә.
# Кампиоло (Удине)

Кампиоло — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Моджо-Удинезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Кампиоло (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Багачы

Багачы (белар. Багачы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.

# Багачы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Давутхан (Адыяман)

Давутхан (төр. Davuthan) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Адыяман илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Макарье (елга)

Макарье — Россия территориясеннән ага торган елга. Рязань өлкәсе, Владимир өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Сынтулка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.

# Макарье (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010102312110000026696
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110002669
* Бассейн коды — 09.01.01.023
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Хильгермиссен

Хильгермиссен — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Хильгермиссен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 54,44 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 13 метр биеклектә урнашкан.
# Глем

Глем — Словениянең Копер җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Глем
## Географиясе

Мәйданы — 1,77 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 302 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гүнешли Җумһуриет (Коҗасинан)

Гүнешли Җумһуриет (төр. Güneşli Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Коҗасинан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Лотфулла Шәфигуллин

Лотфулла Шәфигуллин, Лотфулла Нурислам улы Шәфигуллин (1955 елның 14 мае, ТАССР, Арча районы, Симетбаш) — 2006—2019 елларда «Таттелеком» ААҖ генераль директоры, РФ Атказанган элемтә хезмәткәре, Татарстан Республикасының Атказанган икътисадчысы. «Казаночка» баскетбол клубы президенты (2011 елдан). «Бердәм Россия» фиркасе әгъзасы. Дүртенче (2009 – 2014), бишенче (2014-2019) һәм алтынчы (2019-2024) чакырылыш Татарстан Республикасы Дәүләт Советы депутаты. Хәйриячелек эшчәнлегенә 2018 елның гыйнварында РФ Президенты В. В. Путин игътибар иткән. Тукай премиясе лауреаты (2018).

# Лотфулла Шәфигуллин
## Тәрҗемәи хәле

1955 елның 14 маенда Татарстан АССР Арча районы Симетбаш авылында туган. «Хәрби төзүче» белгечлеге буенча Камышлы югары хәрби төзелеш-команда укуханәсен (1975), «Финанс менеджменты» белгечлеге буенча Халыкара менеджмент академиясен (1992), «Финанслар һәм кредит» белгечлеге буенча Чиләбе дәүләт университетын (1999), «Күпканаллы телекоммуникация системалары» белгечлеге буенча Идел буе дәүләт телекоммуникацияләр һәм информатика академиясен тәмамлаган.

# Лотфулла Шәфигуллин
## Хезмәт юлы

1975-1991 елларда ССРБ Кораллы көчләрендә гаскәри хезмәттә.
1993-1998 елларда «Татарстан ит сәнәгате» җитештерү берләшмәсе генераль директоры урынбасары, «Татарстан ит сәнәгате» холдинг ширкәте вице-президенты.
1998-2001 елларда ТР дәүләт милке белән идарә итү дәүләт комитеты рәисенең беренче урынбасары.
2001-2006 елларда ТР җир һәм милек мөнәсәбәтләре министрының беренче урынбасары.
2006—2019 елларда «Таттелеком» ААҖ генераль директоры.
2019 елның 9 сентябреннән VI чакырылыш ТР ДШ депутаты, икътисад, инвестицияләр, эшмәкәрлек буенча комитет рәисе.

# Лотфулла Шәфигуллин
## Хәйриячелек

Лотфулла Шәфигуллин хәйриячелек белән 10 елдан артык шөгыльләнә. Биш музей төзергә, 17 авыл зиратын, биш мәчетне һәм Арчада Петр һәм Павел храмын төзекләндерергә ярдәм иткән.
Кырлай авылында Сәгъди карт бакчасын, Арча районының Ташкичү авылында Мәрҗани музеен һәм Симетбаш авылы янында Мәрҗани чишмәсен, шул ук районда генерал Гани Сафиуллин музеен, Биектау районында Иске Казан кирмәнен төзеп бирде.
Арча районының Иске Муй авылында «Ислам нуры» мәчетен төзекләндерү эшләренә саллы өлешен кертә.
Арча районы Хәтнә авылында Петропавловск храмын торгыза, Хәтнә авылындагы «Изгеләр чишмәсе»н төзекләндерүдә булыша.
Туган авылының беренче тракторчыларына һәйкәл куя.
Габдулла Тукайның 130 еллыгы уңаеннан Яңа Кырлай авылында Тукайга багышланган яңа комплекс төзүдә ярдәм итә.

# Лотфулла Шәфигуллин
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Россия Федерациясенең Атказанган элемтә хезмәткәре
* Татарстан Республикасының Атказанган икътисадчысы
* «Фидакарь хезмәт өчен» медале
* II дәрәҗә «Мактауга лаек хезмәт өчен» медале
* III дәрәҗәдәге «Мактауга лаек хезмәт өчен» медале
* 2005 «Казанның 1000 еллыгы истәлегенә» медале
* 2008 «Ел җитәкчесе» республика конкурсы җиңүчесе
* 2016 «Ел хәйриячесе» республика конкурсы җиңүчесе
* 2018 — Габдулла Тукай исемендәге ТР дәүләт премиясе — «Татарстанда яшәүче халыкларның милли байлыкларын һәм тарихи мирасын, мәдәниятен үстерүгә һәм саклап калуга керткән өлешләре өчен».
# Козуль (Чарыш кушылдыгы)

Козуль — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Чарыш елгасының уң ярына тамагыннан 499 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 16 км.

# Козуль (Чарыш кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь елгалары кушылган урындан Барнавыл каласына кадәр, Алей елгасын кетрмичә . Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200312115100008955
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100895
* Бассейн коды — 13.01.02.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Рамил Нотфуллин (1961)

Рамил Нотфуллин, Рамил Рәшит улы Нотфуллин (1961 елның 28 июле, ТАССР, Балтач районы, Салавыч Сәрдегәне) — авыл хуҗалыгы эшлеклесе, 2012 елдан Татарстанның Балтач районы башлыгы. ТР атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре (2001). ТР фән һәм техника өлкәсендә дәүләт премиясе иясе (2013). Россия Федерациясенең атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре (2024).

# Рамил Нотфуллин (1961)
## Тәрҗемәи хәле

1961 елның 28 июлендә Татарстан АССР Балтач районы Салавыч Сәрдегәне авылында туган. «Галим-агроном» белгечлеге буенча Казан дәүләт авыл хуҗалыгы институтын тәмамлаган (1983). 1983-1985 елларда хәрби хезмәттә булган.

# Рамил Нотфуллин (1961)
## Хезмәт юлы

1978 елда Татарстан АССР Балтач районы «Социалистик Татарстан» күмәк хуҗалыгы эшчесе.
1983 елда, армиягә киткәнче, шул ук хуҗалыкта агроном - орлык белгече.
1985-1996 елларда ТАССР (1991 елдан ТР) Балтач районы «Татарстан» күмәк хуҗалыгында терлек азыгы җитештерү цехы башлыгы.
1996-2004 елларда ТР Балтач районы «Татарстан» авыл хуҗалыгы җитештерү кооперативы рәисе.
2004-2012 елларда ТР Балтач районы ««Татарстан» авыл хуҗалыгы ширкәте» ҖЧҖ рәисе. (соңрак ҖЧҖ белән улы Айнур җитәкчелек итә).
2012 елның 8 ноябреннән ТР Балтач районы башлыгы (ТР Дәүләт Шурасы депутаты - экология, табигатьтән файдалану һәм аграр мәсьәләләр комитеты әгъзасы булып сайланган Марат Зарипов урынына).

# Рамил Нотфуллин (1961)
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2001 ― ТР атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре
* 2013 ― Татарстанның фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт бүләге
* 2024 ― Россия Федерациясенең атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре ― авыл хуҗалыгы өлкәсендәге казанышлары һәм күпьеллык намуслы эше өчен
# Усольцево

Усольцево (рус. Усольцево) — Чиләбе өлкәсенең Кызыл Армия районы составына керүче авыл.

# Усольцево
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Усольцево
## Сәгать поясы

Усольцево Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Усольцево
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
# Альбуньян

Альбуньян (исп. Albuñán) — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Альбуньян
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 8 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1120 метр биеклектә урнашкан.
# Инҗи (Калкандере)

Инҗи (төр. İnci) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Калкандере илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Клеменце (Катанцаро)

Клеменце — Италиянең Калабрия төбәге Киаравалле-Централе өязендә урнашкан торак пункт.

# Клеменце (Катанцаро)
## Географиясе

Клеменце Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Клеменце (Катанцаро)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (1517) Белград

(1517) Белград (лат. Beograd) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1517) Белград
## Тарихы

1938 елның 20 мартында Милорад Протич тарафыннан Белград обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1938 FD» саналган.
# Мырчево

Мырчево — Болгариянең Монтана өлкәсендә урнашкан авыл. Бойчиновци җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Мырчево
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 107 метр биеклектә урнашкан.
# Башкортстан Конституциясе

Башкортстан Конституциясе — Башкортстан Республикасының төп законы. Башкортстан Конституциясе Башкортстан Югары Советы тарафыннан 1993 елның 24 декабрендә кабул ителде.
Башкортстан Республикасының 2000 елның 3 ноябрендәге 94-з санлы Законы, Башкортстан Республикасының 2002 елның 3 декабрендәге 369-з санлы Законы, Башкортстан Республикасының 2006 елның 15 июнендәге 322-з санлы Законы, Башкортстан Республикасының 2008 елның 18 сентябрендәге 23-з санлы Законы, Башкортстан Республикасының 2009 елның 13 июлендәге 146-з санлы Законы, Башкортстан Республикасының 2011 елның 19 маендагы 395-з санлы Законы, Башкортстан Республикасының 2012 елның 28 июнендәге 545-з санлы Законы тарафыннан кертелгән үзгәрешләр һәм өстәмәләр кабул ителде.
Башкортстан Конституциясенә үзгәрешләр һәм өстәмәләр кертү турындагы тәкъдимнәрне түбәндәгеләр индерә ала:
* Башкортстан Дәүләт Җыелышы депутатларының билгеләнгән санының кимендә өчтән бер өлеше;
* Башкортстан Башлыгы;(өченче абзац Башкортстан Республикасының 2014 елның 4 мартындагы 57-з санлы Законы редакциясендә)
* Башкортстан Республикасы Конституция Суды.

# Башкортстан Конституциясе
## Йөкмәткесе

Беренче кисәк
1-се бүлек. Башкортстан Республикасының конституцион королошо нигезләре
2-се бүлек. Кеше һәм гражданның хокуклары, ирекләре һәм бурычлары
3-нче бүлек. Башкортстан Республикасының административ-территориаль корылышы һәм башкаласы
4-се бүлек. Законнар чыгару власы
5-се бүлек. Башкарма кул
6 нчы бүлек. Башкортстан Республикасында җәмәгать влачының нәтиҗәле эшләү гарантияләре
7-се бүлек. Хөкем власы
8-се бүлек. Урындагы үзидарә
9 нчы бүлек. Акча һәм бюджет
10 нчы бүлек. Башкортстан Республикасының дәүләт символлары
11 нче бүлек. Башкортстан Конституциясенә үзгәрешләр һәм өстәмәләр кертү тәртибе
Икенче кисәк
Йомгаклау һәм күчү положениеләре
# Вакендорф I

Вакендорф I (алман. Wakendorf I) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Вакендорф I
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,34 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 38 метр биеклектә урнашкан.
# Карадигыйн (Мерам)

Карадигыйн (төр. Karadiğin) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Мерам илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# RBM34

RBM34 (ингл. RNA binding motif protein 34 һәм RNA-binding protein 34) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Анью

Анью — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Воль елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 38 км.

# Анью
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200112103000013933
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001393
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Сабанҗа (Полатлы)

Сабанҗа (төр. Sabanca) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Полатлы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Даньенте (Новара)

Даньенте — Италиянең Пьемонт төбәге Арона өязендә урнашкан торак пункт.

# Даньенте (Новара)
## Географиясе

Даньенте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Даньенте (Новара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.