yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Усманов

Усманов — фамилия.
* Алишер Усманов (1953), Россия эшмәкәре, миллиардер.
* Вил Усманов (1968), җырчы, ТР халык артисты (2018).
* Габделгазиз Усманов (Газиз Иделле, 1905―1985), язучы, тәрҗемәче, мемуарист.
* Гайсә Усманов (1922-1993), Дан орденының тулы кавалеры.
* Гомәр Усманов (1932-2015), ТАССР Министрлар шурасы рәисе (1966-1982), КПСС Татарстан ӨК 1нче сәркатибе (1982-1989), КПСС ҮК сәркатибе (1989-1990).
* Искәндәр Усманов (1950), үсемлек физиологиясе белгече, фән докторы (Уфа). Й. А. Усмановның улы.
* Йосыф Усманов (1903-1993), агрохимик, физиолог, фән докторы, БАССР, РСФСР атказанган фән эшлеклесе.
* Мәгафур Усманов (1962), драма актеры, БР халык артисты (Уфа).
* Мәхмүт Усманов (1918-2006), ТАССР халык, РФ атказанган рәссамы.
* Мидхәт Усманов (1914-1983), икътисадчы, профессор.
* Миңнерәис Усманов — дәүләт һәм хуҗалык органнары ветераны.
* Муллаян Усманов (Муллаям Госманов, 1910-1977), Дан орденының тулы кавалеры.
* Ноэль Усманов (1950), гарәп теле белгече, профессор (Мәскәү).
* Рөстәм Усманов
** Рөстәм Усманов (1915―2006), метеоролог, СССР Гидрометеорология үзәге баш синоптигы (1946―1976).
** Рөстәм Усманов (1969), «Газпром трансгаз Казан» ҖЧҖ генераль директоры (2019 елның июленнән).
* Хәйрулла Усманов (1866-1915), мулла, II РИ Дәүләт Думасы депутаты.
* Хәмзә Усманов (1923-2009), тарихчы, фән докторы, БАССР атказанган фән эшлеклесе (Уфа).
* Хәсән Усманов (1975), җырчы, Шәехзадә Бабич премиясе лауреаты (2006), БР атказанган артисты (2014).
* Шамил Усманов (Шамил Госман, 1898-1937), язучы, хәрби-сәяси эшлекле.
* Шәфыйк Усманов (1947), санаторий баш табибы (Ундыр, Сембер өлкәсе).
# Претарока

Претарока — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. Ламегу муниципалитетына карый.

# Претарока
## Географиясе

Мәйданы — .
# Россия сумы

Россия сумы (рус. российский рубль) — Россия Федерациясенең акча берәмлеге.
ISO 4217 буенча Россия сумының коды — RUB. 1998 елдагы деноминациягә кадәр RUR коды кулланылышта була.
Россия, танылмаган Көньяк Осетия, Абхазия һәм өлешчә танылган ДХҖ, ЛХҖ республикалары территорияләрендә кулланыла.
10, 50, 100, 500, 1000, 5000 сумлык кәгазь акчалар, 1, 5, 10, 50 тиенлек һәм 1, 2, 5, 10 сумлык тәңкәләр рәвешендә була ала. 1 сум 100 тиенгә тигез.

# Россия сумы
## 1997 елдагы банкноталар

| Сурәт | Сурәт | Номинал (сум) | Размеры (мм) | төс | турында | турында | турында | турында | чыгу |
| беренче бит | икенче бит | Номинал (сум) | Размеры (мм) | төс | кала | беренче бит | икенче бит | су тамгасы | чыгу |
| | | Басылмый. | 137×61 | яшел | Бөек Новгород | Новгородтагы Россиязен 1000-еллыгына һәйкәл, София соборы | Новгород лелиннын Княжая, Спасс һәм Дворцовая башнялары | «5», София соборы | 1.01.1998 |
| | | Басылмый. | 150×65 | Яшел һәм көрән төсле | Красноярск | Параскева Пятница кече чиркәве, Енисей аша күпер (Коммуналь күпере) | Красноярск ГЭСы | «10», Параскева Пятница кече чиркәве | 1.1.1998, 1.1.2001 2004 елдан матбугат банкноталарда «модификация 2004 г.» сүз язылган, 2010 елдан матбугат банкноталарда «модификация 2010 г.» сүз язылган |
| | | | 150×65 | якты зәңгәр | Санкт-Петербург | Неваны күрсәткән сын, Петропавловск соборы | Василеостровский утравында колоннасы, Биржа йорты (хәрби-диңгез музее) бинаһы | «50», Петропавловск соборы | 1.1.1998, 1.1.2001 2004 елдан матбугат банкноталарда «модификация 2004 г.» сүз язылган, 2010 елдан матбугат банкноталарда «модификация 2010 г.» сүз язылган |
| | | | 150×65 | Кызыл-көрән | Мәскәү | Зур театр портында квадрига | Зур театр фасады | «100», Зур театр | 1.1.1998, 1.1.2001 2004 елдан матбугат банкноталарда «модификация 2004 г.» сүз язылган, 2010 елдан матбугат банкноталарда «модификация 2010 г.» сүз язылган |
| | | | 150×65 | шәмәхә төсле | Архангельск | Петр I һәйкәле һәм Диңгезе вокзалы бинаһы | Соловецк монастыре | «500», Петр I | 1.1.1998, 1.1.2001 2004 елдан матбугат банкноталарда «модификация 2004 г.» сүз язылган, 2010 елдан матбугат банкноталарда «модификация 2010 г.» сүз язылган |
| | | | 157×69 | фирүзә | Ярославль | Ярослав Мудрый һәйкәле, Казан Гайса пәйгамбәрнең кәсәсе кече чиркәве, Ярославль гербы. | Иоанн Предтеча чиркәве | «1000», Ярослав Мудрый һәйкәле | 1 января 2001, 16 августа 2004 |
| | | | 157×69 | кызгылт сары, әфлисун төсле, хәләүәт | Хабарау | Муравьев-Амурский һәйкәле | Амур аша күпере | «5000», Муравьев-Амурский һәйкәле | 31 июль 2006 |
| Искәрмәләр ||||||||||

# Россия сумы
## 2017 елдагы банкноталар

| Сурәт | Сурәт | Номинал (сум) | Размеры (мм) | төс | турында | турында | турында | турында | чыгу |
| беренче бит | икенче бит | Номинал (сум) | Размеры (мм) | төс | кала | беренче бит | икенче бит | су тамгасы | чыгу |
| | | | 150×65 | яшел | Севастополь | Херсонес Таврический | |
| | | 2000 | 157×69 | | | ; Владивосток | Восточный космодромы | «2000» |
* ↑ Пресс-релиз ЦБ РФ Об утверждении графического обозначения рубля (символ рубля) — Русия Федерациясенең Үзәк банкы, 2013.https://wikidata.org/wiki/Track:Q806651
# Мутикасы

Мутикасы (чуаш. Мӑттикасси, рус. Мутикасы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Мутикасы
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Мутикасы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 75 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Bua

Bua, respublika qaramındağı şähär (2000. Yülennän), Bua Rayonı üzäge. Tatarstannıñ könyaq-könbatışında (Qazannan 137 km), Zöyä yılğasınıñ sul quşıldığı Qarlı suı buyında urnaşqan. Sember-Zöyä timer yulındağı stantsiäse. Xäzerge Bua urındağı berençe awılğa 17. yöz urtalarında nigez salınalar., 1780. yıldan Sember namestniklığınıñ öyäz, annarı guberna şähäre. 1920. yıldan TASSRda, 1920.-30. yıllarda kanton, 1930. yıldan rayon üzäge. Mäydanı – 8,8 q. km. Xalqı 1989. yılda 16,8 meñ keşe (Tatarlar – 62,3%, Ruslar – 25,5%, Çuaşlar – 10,9%), 2000. yılda 18,4 meñ keşe. Elekter-mexanik zavodı; tasma tuqu, mamıq, tämäke fabrikları, it kombinatı, may-sır, çüprä häm şikär zavodları. 8 ğomumi belem birü mäktäbe, 1 hönäri mäktäp, veterinär texnikumı, meditsina mäktäbe. 2 mädäniät yortı. Töbäk tarixın öyränü muzeyı. Rayon üzäk xastaxanäse. Möräy mädräsäse binaları kompleksı, mäçet. Troitsa çirkäwe – 19. yöz-20. yöz başları arxitektur üzäge.
buada.ru Bua şähäre sajt hem forum буа.рф 2015 елның 20 октябрь көнендә архивланган.
# Солдыбаево

Солдыбаево (чуаш. Тӗмшер, рус. Солдыбаево ) — Чуашстанның Кузлаука районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429445. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97219843001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100800004900.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Солдыбаево
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 57 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (96%).
# Черешмә ае

Черешмә ае (tat.lat. Çereşmä ayı(үле сылтама)) - татар дәверлегендә өченче ай.
Черешмә ае Милади тәкъвим буенча 21 майдан 21 июньгә кадәр сузыла.
Июнь аена туры килә диярлек.
Черешмә (21.5-21.6) – төрки-татарда да, Шәүвәл – гарәпләрдә дә язын үсемлекләрнең үсү чорын белдерә. Бу айның дәвамында йорт терлекләренең дә, кыргый киекләрнең дә ите ашарга яраксыз була. Чөнки кышын тупас һәм кипкән азык белән тукланган хайваннарның ите буш һәм арык була. Бу ай дәвамында мал-туар яңа Черәшеп – бөреләнеп килүче үлән ашап тәнен җыя – яңарта башлый.
Идел-Урал-Себер төркиләренең яшьләре бу ай дәвамында кичен болынга чыгып уеннар уйнаган, биегән-җырлаган. Сөрән һәм Җыенга Сөлге Җыю уены йолалары үткәрелә.
# Новайш (Вила-Нова-ди-Фамаликан)

Новайш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Вила-Нова-ди-Фамаликан муниципалитетына карый.

# Новайш (Вила-Нова-ди-Фамаликан)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Изоткино (Мари Иле)

Изоткино (чирм. Изоткин, рус. Изоткино) — Мари Илнең Звенигово районында урнашкан авыл.

# Изоткино (Мари Иле)
## Сәгать поясы

Изоткино (Мари Иле) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Изоткино (Мари Иле)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк.
# Огюстен де Сент-Обен

Огюстен (Августин) де Сент-Обен (француз телендә: Augustin de Saint-Aubin; 1736 елның 3 январе, Париж — 9 ноября 1807 елның 9 ноябре, Париж) — француз рәсем ясаучысы һәм гравёры, офорт остасы. Ике йөздән артык рококодан неоклассицизмга яки Людовик XVI стиленә күчеш стильдә офорт: китап иллюстрацияләре, виньеткалар, арабескалар барлыкка китергән..

# Огюстен де Сент-Обен
## Тәрҗемәи хәле

Огюстен рәссамнар гаиләсеннән килеп чыгышлы, ул король Людовик XV-нең чигүчесе Габриель-Жермен де Сент-Обен (1696—1756) һәм шулай ук король чигүчесе Анна Буассе улы булган. Аның ир туганнары Габриель-Жак, Шарль-Жермен һәм Луи-Мишель де Сент-Обен шулай ук мәшһүр рәссамнар булган. Шулай ук бу зур гаиләнең башка әгъзалары да мәшһүр рәссамнар булган: Катрин-Луиза, Луи-Мишель, Афанасий һәм Агата. Аның сеңлесе Шарль-Жерменның кызы Мария-Франсуаза шулай ук рәссам булган. Алар барысы да Париж Луврында сакланган “Сент-Обен китабы” (фр. le Livre des Saint-Aubin) гравюралар тупланмасы буенча мәгълүм.
Огюстен де Сент-Обен Этьен Фессар, Николя-Анри Тардьё һәмЛоран Кар дигән гравёрлардан өйрәнгән. 1755 елдан үзлектән гравирлау белән шөгыльләнгән, М. де Лагардның “Музыкаль журналы” (фр.: Journal de musique) өчен күп иллюстрация, театр тамашалары өчен рәт афиша, сату каталоглары, китаплар һәм хәтта герцог де Шеврёзның табигый тарих кабинетын җиһазландыруын ясаган. Ул экслибрислар, фронтиспислар һәм китап тышлыклары, сатучы карточкалары өчен күп коммерция заказлары алган һәм шулай ук китапларга иллюстрацияләр ясаган, мәсәлән, Джованни Боккаччоның “Декамерон”ына. Огюстен мода, стиль һәм дөньяви тормыш темасын күп оригиналь рәсемнәр ясаган, бигрәк тә портрет гравюрасында алга киткән, чөнки ул еш эшләгән живопись оригиналларының ярымтоннарын чагылдыручы карандаш манерасында камил ясый белгән. 1771 елның 25 маенда Парижда Король живопись һәм сынчылык академиясенә номинирланган булган, әмма академикларга кабул ителмичә калган, чөнки кирәкле документларның берсен дә китермәгән.
1776 елда Огюстен де Сент-Обен Король китапханәсенең (фр.: Bibliothèque Royale) рәсми гравёры итеп билгеләнгән булган. Вместе с Ш.-Н. Кошен Кечесе белән бергә Луи-Филипп Орлеанлының 2 томда фронтисписта: “Орлеан герцогы тупланмасыннан киселә торган ташларның тасвирламасы...” (фр.:-Description des principales pierres gravées du cabinet de… duc d’Orléans) (1770—1784) борынгы зиннәтле геммалар тупланмасы басмасына заставкалар һәм ахырлар гравирлау өстендә эшләгән. Милли Җыен белән килешү буенча 1790-ынчы елның апрелендә аңа 200, 300 һәм 1000 ливр кыйммәтле яңа француз ассигнацияләр өчен эскизлар ясау кушылган булган. Эммануэль Бошеның 1879 ел каталогында 1300-дән артык Огюстен эше бар, әмма аны күбесенчә шул вакытның мәшһүр кешеләренең гравирланган портретлары өчен хәтерлиләр.
Огюстен Луиза-Николь Годога өйләнгән булган. Исән вакытта Огюстен де Сент-Обен туганнарыннан иң уңышлысы булып саналган, әмма хәзерге вакытында аның турында әз кеше белә.
# Олейруш (район)

Олейруш — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. Oleiros - Amieira муниципалитетына карый.

# Олейруш (район)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Петропавлово (Мари Ил)

Петропавлово (чир. Петропавлово, рус. Петропавлово) — Мари Илнең Килемар районында урнашкан авыл.

# Петропавлово (Мари Ил)
## Сәгать поясы

Петропавлово (Мари Ил) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Петропавлово (Мари Ил)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100,0%).
# Кумаркино

Кумаркино (чуаш. Мăн Хăмăркка, рус. Кумаркино ) — Чуашстанның Кызыл Чутай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429043. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97226825004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101100003100.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Кумаркино
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 249 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (97%).
# Киселево (Мари Ил)

Киселево (чирм. Киселево, рус. Киселево) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан авыл.

# Киселево (Мари Ил)
## Сәгать поясы

Киселево (Мари Ил) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Киселево (Мари Ил)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: арлар (88,4%), руслар (4,6%), татарлар (4,2%), чирмешләр (2,8%)..
# Ласькия (Паставский районы)

Ласькия (белар. Ласькія) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.

# Ласькия (Паставский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Илдар Фатыйхов (1979)

Илдар Фатыйхов, Илдар Разин улы Фатыйхов (1979 елның 25 сентябре, СССР, РСФСР, ТАССР, Түбән Кама) ― табиб, ТР сәламәтлек саклау системасы эшлеклесе, 2013 елдан Татарстан Республикасы Сәламәтлек саклау министры урынбасары, 2008―2013 елларда Казан шәһәренең 5нче һәм 16нчы санлы шәһәр клиник хастаханәләрендә баш табиб. Татарстан Республикасының атказанган сәламәтлек саклау хезмәткәре (2020).

# Илдар Фатыйхов (1979)
## Тәрҗемәи хәле

1979 елның 25 сентябрендә Түбән Кама шәһәрендә үзәк район хастаханәсе хирургия бүлегенең өлкән табибы Разин Гатуф улы һәм медицина хезмәткәре Люция Фатыйховлар гаиләсендә туган. Әтисе Сарман районы Балтамак авылыннан. Бертуган энесе бар.
Казан дәүләт медицина университетының дәвалау факультетын (2003 елда), «Финанслар һәм кредит» белгечлеге буенча Казан (Идел буе) федераль университетын (2014 елда, читтән торып) тәмамлаган. 2009 елда Алмания, 2010 елда Израиль, 2017 елда КХР (Сычуань), 2018 елда Сингапур (Singapore General Hospital) клиникаларында стажировка узган. Татар һәм рус телләреннән башка инглиз һәм төрек телләрен камил белә.

# Илдар Фатыйхов (1979)
## Хезмәт юлы

2000–2001 елларда ― Казанның ашыгыч медицина ярдәме станциясендә медбрат.
2001–2002 елларда ― Республика клиник хастаханәсе хирургия бүлегендә палата медбраты.
2003-2004 елларда ― Казан дәүләт медицина университетының 1нче санлы хирургия авырулары кафедрасында табиб-интерн.
2004–2007 елларда ― Республика клиник хастаханәсе хирургия бүлегенең табиб-хирургы.
2007–2008 елларда ― Казан шәһәренең 5нче санлы шәһәр клиник хастаханәсендә медицина бүлеге буенча баш табиб урынбасары. 2008–2011 елларда ― Казан шәһәренең 5нче санлы шәһәр клиник хастаханәсендә баш табиб, 2008 елда баш табиб в.б.
2011–2013 елларда ― Казан шәһәренең 16нчы санлы шәһәр клиник хастаханәсе баш табибы.
2013 елдан ― х. в. Татарстан Республикасы Сәламәтлек саклау министры урынбасары.

# Илдар Фатыйхов (1979)
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2013 – Россия Федерациясе Сәламәтлек саклау министрлыгының Мактау грамотасы
* 2014 – «Казан шәһәрендә 2013 елның XXVII Бөтендөнья җәйге универсиадасы» медале
* 2014 – «Сочи шәһәрендә 2014 елның XXII Кышкы олимпия уеннары һәм XI Кышкы паралимпия уеннары» истәлек медале
* 2018 ― «Сәламәтлек саклау отличнигы» күкрәк билгесе
* 2020 ― Татарстанның атказанган сәламәтлек саклау хезмәткәре
* 2025 ― II дәрәҗә Ватан алдындагы казанышлар өчен орденының медале

# Илдар Фатыйхов (1979)
## Гаиләсе

Өйләнгән, балалары: улы (2010), кызы (2014).
# Ле Пяҗе (Рим)

Ле Пяҗе — Италиянең Лацио төбәге Неми өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Пяҗе (Рим)
## Географиясе

Ле Пяҗе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Ле Пяҗе (Рим)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Хуҗин

Хуҗин — фамилия.
* Альберт Хуҗин (1974), эшмәкәр, Мөслим муниципаль районы башлыгы (2022 елдан; в. б. 2021 елдан).
* Илдус Хуҗин (1942), язучы (Свердловск өлкәсе).
* Мәгъсүм Хуҗин (1930—2008), язучы.
* Рамил Хуҗин (1972—1996), рядовой, Батырлык ордены кавалеры.
* Рафаэль Хуҗин (Рафаэль Сибат, 1946—2003), язучы.
* Рөстәм Хуҗин
** Рөстәм Хуҗин (1972), футболчы.
** Рөстәм Хуҗин (1975), рәссам.
* Фаяз Хуҗин (1951), археолог, фән докторы.
* Фәез Хуҗин (1933—1978), спортчы (җиңел атлетика), ССРБ чемпионы.
# Ле Марке (Тревизо)

Ле Марке — Италиянең Венеция төбәге Бреда-ди-Пьяве өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Марке (Тревизо)
## Географиясе

Ле Марке Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ле Марке (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эшмикеево

Эшмикеево (чуаш. Энтепе, рус. Эшмикеево ) — Чуашстанның Ялчык районында авыл.

# Эшмикеево
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 202 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (99%).

# Эшмикеево
## Танылган шәхесләр

* Семен Андреев (1924-1943), Сәвитләр Берлеге Каһарманы.
# Туруново (Чабаксар районы)

Туруново (чуаш. Тӑрӑн, рус. Туруново) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Туруново (Чабаксар районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Туруново (Чабаксар районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 84 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (90%), руслар (7%) алып тора.
# Ердово

Ердово (чуаш. Юртукасси, рус. Ердово) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Ердово
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Ердово
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 214 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (96%) алып тора.
# Морозы (Мари Ил)

Морозы (чирм. Мороз, рус. Морозы) — Мари Илнең Көҗәңәр районында урнашкан авыл.

# Морозы (Мари Ил)
## Сәгать поясы

Морозы (Мари Ил) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Морозы (Мари Ил)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк.
# Перейра (Мирандела)

Перейра — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. Avidagos, Navalho e Pereira муниципалитетына карый.

# Перейра (Мирандела)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Торын (Батыр районы)

Торын (чуаш. Тӑрӑн, рус. Туруново) — Чуашстанның Батыр районында урнашкан авыл.

# Торын (Батыр районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Торын (Батыр районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 677 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (99%) алып тора.
# Болотная (Мари Ил)

Болотная (чирм. Куптӱр, рус. Болотная) — Мари Илнең Волжск районында урнашкан авыл.

# Болотная (Мари Ил)
## Сәгать поясы

Болотная (Мари Ил) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Болотная (Мари Ил)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (95,8%), руслар (4,2%).
# Ле-Везье

Ле-Везье (фр. Le Vézier) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Лафитт (Терн һәм Гаронна)

Лафитт (фр. Lafitte) — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Луганск мәчете

* Ислам порталы
Луганск мәчете (рус. Луганская мечеть, укр. Луганська мечеть), Луганск Ислам мәдәни үзәге (рус. Луганский исламский культурный центр) — Луганск өлкәсенең (2014 елдан де-факто Луганск Халык Республикасының) башкаласы Луганск шәһәрендә урнашкан ислам гыйбадәтханәсе, җәмигъ мәчете. Мәчет Луганск өлкәсенең мөселман җәмгыяте (нигездә татарлар) тарафыннан төзелгән. Бинада Луганск мөселманнарының «Сәлам» дини оешмасы, «Әл-Баян» иҗтимагый оешмасы офислары, Луганск төбәге мөселманнарының «Тәүхид» Диния нәзарәте урнашкан.

# Луганск мәчете
## Тарих

1999 елның 14 апрелендә Луганск мөселманнарының «Сәлам» дини оешмасы теркәлү үтә. Ул вакытта Луганск өлкәсендә 25 мең, Луганскиның үзендә 10 мең мөселман яшәгән. 1999—2007 елларда һәм 2009 елдан «Сәлам» дини оешмасының рәисе булып педагогика фәннәре докторы, университет галиме Сәйфулла Фәйзулла улы Рәшитов, 2007—2009 елларда Арслан Мөхәммәт улы Мирзоев эшли. 2005 елда Луганск шәһәр шурасы карары белән «Сәлам» дини оешмасына Павлов урамында мәчет өчен җир бүлеп бирелгән, ул 2007 елда төзелә башлаган. Мәчет төзелешенең беренче иганәчесе — Кувәйтнең Исламга ярдәм итү фонды. Төзелешне тәмамлауны җирле мөселман җәмгыяте үз өстенә алган, бинаны иганә хисабына торгызганнар. Барлык эшләр дә иганә акчасына башкарылган. Мәчет урнашкан тау битен ныгыту өчен бер миллионнан артык гривна тотылган.

# Луганск мәчете
## Ачылу

Мәчет 2010 елның 29 маенда ачылган. Җәмигъ мәчете ачылышына 1000 гә якын кунак килгән, шул исәптән тантанада Кувәйтнең Украинадагы илчесе в. б., Киев, Луганск өлкәсе, Донецк, Харьков, Феодосия, Симферополь, Сумы имамнары һәм мөселман җәмгыятьләре вәкилләре, Луганск шәһәр хакимияте вәкилләре катнаша.

# Луганск мәчете
## Проект

Кырымда мәчет төзелешендә кулланылган проект буенча төзелгән. Гомуми мәйданы 550 квадрат метр булган 3 катлы бинаның озынлыгы 18 метр, киңлеге 10 метр һәм катларының биеклеге 3 әр метр.

# Луганск мәчете
## Тасвирлама

Луганск мәчете бер яктан — чокыр, икенче яктан — урман посадкасы белән уратылган, шуңа күрә узып баручыларда ул кара урман эчендә дигән ялгыш тәэсир калдыра.
Манарасының биеклеге 25 метр. Беренче катта спорт залы һәм кухня урнашкан. Икенче катта — китапханә, уку сыйныфы, офислар, тәһарәтханә. Өченче кат 2 өлешкә бүленгән: аскы өлеше ир-атлар өчен, өске өлеше хатын-кызлар өчен намаз уку урыны. Бер үк вакытта мәчеткә 500 дән артык кеше сыярга мөмкин.
Ислам мәдәни үзәгендә рус телендә 500 дән артык исемдә һәм гарәп телендә 200 гә якын исемдә Ислам һәм Көнчыгыш мәдәнияте турында күп санлы әдәбият, компакт-дисклар, аудио- һәм видео-кассеталар тупланган рус һәм гарәп китапханәләре эшли. Үзәктә гарәп телен һәм Ислам дөньясы мәдәниятен өйрәнү буенча якшәмбе мәктәбе эшләп килә, яңа өйләнешүчеләргә никах, мәрхүмнәргә җеназа намазы укыла. Психолог консультациясе алырга мөмкин. Талак рәсмиләштерелә, таныклык бирелә.
Мәчет имамы — Алустаз Мөхәммәд (Фәлистыйннан, 1994 елдан Украинада, табиб, фән кандидаты), имам ярдәмчесе — Илдар Рөстәм улы Мотыйгуллин.
Донбасс сугышы вакытында Луганск җәмигъ мәчете тирәләрендә снаряд шартлап, чокырлар ясалып беткән, шартлаткыч дулкын тәэсирендә тәрәзәләре ватылган.
# Муса Җәлил исемендәге балалар аланы

«Муса Җәлил исемендәге» балалар аланы — элек Яшел Үзән фанера заводы караган балалар аланы. Татарстанның Яшел Үзән районында, Ильински (Уразлы) бистәсенең төньяк-көнчыгыш читендә урнашкан булган. 1936 да нигезләнә. 1980 дә 810 бала ял иткән, аларга 126 кеше хезмәт күрсәткән. 1997 дә «Исток» яшьләр клублары берләшмәсен карамагына күчә. Бу аланда бала чагында Рөстәм Миңнехановның ял иткәнлеге билгеле.