yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Бакисат (кратер)

Бакисат (лат. Bakisat) — Венера планетасының 26°00′ к. к. 356°48′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 7,4 километр озынлыкта булган кратеры.

# Бакисат (кратер)
## Исеме

Бакисат кратеры чечен хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
# (9207) Petersmith

(9207) Petersmith (лат. Petersmith) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9207) Petersmith
## Тарихы

1994 елның 29 сентябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 SF12» саналган.
# Нерада

һәм
Нерада — Польшаның Силезия воеводалыгы Почесна гминасында урнашкан авыл.

# Нерада
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (17545) 1993 RZ3

(17545) 1993 RZ3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17545) 1993 RZ3
## Тарихы

1993 елның 15 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 RZ3» саналган.
# Бакаҗак (Гөльяка)

Бакаҗак (төр. Bakacak) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Гөльяка илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Амекур

Амекур (фр. Amécourt) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Кайбыч районы гербы

Кайбыч районы гербы — Татарстан Республикасы Кайбыч районының рәсми символы.

# Кайбыч районы гербы
## Гербның тасвирламасы

Гербта көмеш кырдагы яшел калкулыкта өч якка тармакланып киткән алтын кәүсәле һәм яшел яфраклы алтын чикләвекләре булган имән сурәтләнгән.
Гербта районның төп символы булган Кайбыч имәнлекләре билгесе булып имән сурәтләнгән. Имән борынгыдан озын гомер, ныклык, вөҗданлылык, кыюлык, гайрәт, какшамаслык билгесе булып санала. Гербта имәннең символикасы күпкырлы.
Имәннең өчкә тармакланган кәүсәсенең бер ябалдаш астында сурәтләнүе җирле халыкның күпмилләтле булуы турында сөйли: руслар, чуашлар һәм татарлар Кайбыч җирендә яшиләр һәм хезмәт куялар. Моннан тыш имәннең ябалдашы үзенең силуэты белән район картасын хәтерләтә.
Район гербында бу яшел, алтын һәм көмеш төсләр гаммасы белән чагылдырыла. Яшел төс — табигать, сәламәтлек, тормыш үсеше, яңару символы. Алтын — уңыш, байлык, стабильлек, хөрмәт символы. Көмеш — чисталык, камиллек, тынычлык һәм үзара аңлашу символы.

# Кайбыч районы гербы
## Герб тарихы

Кайбыч муниципаль районы гербын эшләү, эшкәртү Татарстан Республикасы Президенты каршындагы Геральдик советның һәм Россия геральдистлар Союзы авторлар төркеме тарафыннан башкарыла.
Аның составында Рамил Хәйретдинов (Казан), Радик Салихов (Казан), Илнур Миңнуллин (Казан), Константин Мочёнов (Химки), Кирилл Переходенко (Конаково), Галина Русанова (Мәскәү) бар.
Герб 2005 елның 19 декабрендә Кайбыч муниципаль районының вәкаләтле органы тарафыннан 21нче карар белән расланган.
* Герб Россия Федерациясе Дәүләт Геральдик регистрына 2156 регистрацион номер белән һәм Татарстан Республикасы Дәүләт Геральдик реестрына 38 номер белән кертелгән.
# (17774) 1998 ER14

(17774) 1998 ER14 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17774) 1998 ER14
## Тарихы

1998 елның 1 мартында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 ER14» саналган.
# Асаф Вәлиев

Асаф Әсгать улы Вәлиев — популяр эстрада җырчысы, Татарстан Республикасының халык артисты.
Актаныш районы Адай мәктәбен тәмамлагач, Минзәлә педучилищысында белем ала. Казан дәүләт педагогия институтының музыка факультетын (1980), Казан дәүләт консерваториясенең вокал факультетын (1986) тәмамлый (остазлары И.Ишбуләков, Э.Трескин, С.Җиһанова). Консерваториядә укыганда Виктор Деринг җитәкчелегендәге Казан шәһәр киночелтәре джаз оркестрында солист булып эшли. Укуын тәмамлагач 1986 елда Асафны Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясенең эстрада бүлегенә эшкә чакыралар. 1989 елда «Татар җыры» халыкара фестиваль-конкурсында лауреат исеменә лаек була (1 нче премия). 1993 елда Татарстанның атказанган артисты исеме бирелә. 1994 елдан «Асаф» җыр театрының сәнгать җитәкчесе һәм солисты (Казан). Россия, Финляндия, Төркия, Украина, Узбәкстан, һ.б. илләрдә гастрольләрдә була. 2000 елда Татарстанның халык артисты исеменә лаек була.
# Турбашы (Черкеш)

Турбашы (төр. Turbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Черкеш илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Уазле-э-Грашо

Уазле-э-Грашо (фр. Oiselay-et-Grachaux) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Уазле-э-Грашо
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 22,99 км².
# Олы Шокшем

Олы Шокшем (чирм. Кугу Шокшем, рус. Большой Шокшем) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.

# Олы Шокшем
## Сәгать поясы

Олы Шокшем Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Олы Шокшем
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Флорианополоис

Флорианополоис (порт. Florianópolis) — Бразилиянең Санта-Катарина штатында урнашкан шәһәр һәм муниципалитет.

# Флорианополоис
## Тарих

1673 елда нигезләнгән.

# Флорианополоис
## Кардәш шәһәрләр

* Роенок (Вирджиния), Америка Кушма Штатлары
# Бельча

Бельча — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Боженцин гминасында урнашкан авыл.

# Бельча
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Халыкара фонетика әлифбасы

Халыкара фонетик әлифбасы (ингл. International Phonetic Alphabet яки IPA) — бөтендөнья телләрендә фонетик транскрипция өчен кулланылган билгеләр системасы. Бу транскрипция системасында латин әлифбасы кулланыла.
Халыкара фонетик ассоциация тарафыннан 1886 елда Париж шәһәрендә авазларны чагылдыру өчен стандартлаштырылган ысул буларак булдырылган; 1900, 1932, 1989 елларда зур үзгәртүләр кертелде, 1993 һәм 2005 елларда аерым үзгәртүләр кертелде.
2005 елдагы хәле буенча Халыкара фонетик әлифбасында 107 аерым тартык һәм сузык авазны билгеләүче хәреф, 52 диакритик һәм 4 просодик билге бар.
# Песчанец 2

Песчанец 2 (белар. Песчанец 2) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Любанский районында урнашкан авыл.

# Песчанец 2
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Мейнвилл (Пенсильвания)

Мейнвилл — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Мейнвилл (Пенсильвания)
## Географиясе

Мейнвилл халык санын алу урыны мәйданы — 1,820094 км², 1,933158 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 543 Фут биеклектә урнашкан.
# Бражелонь-Бовуар

Бражелонь-Бовуар (фр. Bragelogne-Beauvoir) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Рисе кантонына карый.
# Перени (Резина)

Перени (рум. һәм молдав. Pereni ) — Молдова Республикасының Резина районына караган авыл.
# Чадыри

Чадыри — Россия территориясеннән ага торган елга. Чечен Республикасы, Дагстан Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шаро-Аргун елгасының уң ярыннан 48 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.

# Чадыри
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сунжа елгасы, Грозный каласыннан Аргун елгасы кушылганга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе елгалары бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 07020001212108200006020
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 108200602
* Бассейн коды — 07.02.00.012
* ГӨ буенча саны — 08
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Курдюм (елга)

Курдюм — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 53 км.

# Курдюм (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010002212112100010909
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112101090
* Бассейн коды — 11.01.00.022
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Балалар өчен Евровидение җыр бәйгесендә Хорватия

Балалар өчен Евровидение җыр бәйгесендә Хорватия 4 тапкыр катнашкан.

# Балалар өчен Евровидение җыр бәйгесендә Хорватия
## Катнашучылар

| Ел | Артист | Җыр | Баллар | Урын |
| 2003 | Dino | «Ti Si Moja Prva Ljubav» | 134 | 1 |
| 2004 | Nika Turkovic | «Hej mali» | 126 | 3 |
| 2005 | Lorena Jelusic | «Rock Baby» | 36 | 12 |
| 2006 | Матео Джидо | «Lea» | 50 | 10 |
# HD50461

HD50461 — Сыңармөгез йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,8 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# GSC4761-598

GSC4761-598 — Орион йолдызлыгында урнашкан A4-F2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,1 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# SS18L2

SS18L2 (ингл. SS18 like 2 һәм Synovial sarcoma translocation gene on chromosome 18-like 2, isoform CRA_a) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Габровчець

Габровчець — Словениянең Иванчна Гориця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Габровчець
## Географиясе

Мәйданы — 2,06 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 279 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Тукай (Бишбүләк районы)

Тукай — Башкортстанның Бишбүләк районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452056, ГАТОБК коды — 80212819005.
# Чынлы (елга)

Чынлы — Зөя елгасы кушылдыгы. Татарстанның Чүпрәле районы, Сембер өлкәсенең Чынлы районы биләмәләрендә ага.

# Чынлы (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
# (12325) Bogota

(12325) Bogota — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12325) Bogota
## Тарихы

1992 елның 2 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 RH7» саналган.
# NME9

NME9 (ингл. NME/NM23 family member 9) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Депутаду-Ирапуан-Пиньейру

Депутаду-Ирапуан-Пиньейру — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.

# Депутаду-Ирапуан-Пиньейру
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 470,421 км².
# Сент-Аньян-сюр-Сарт

Сент-Аньян-сюр-Сарт (фр. Saint-Agnan-sur-Sarthe һәм фр. Montagnan) — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
# Калачиги

Калачиги (рус. Калачиги) — Киров өлкәсенең Верхошижемье районында урнашкан авыл.

# Калачиги
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Калачиги
## Сәгать поясы

Калачиги Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Калачиги
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (2%), руслар (94%), татарлар (1%).
# Гатерслебен

Гатерслебен (алман. Gatersleben) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Гатерслебен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 16 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 110 метр биеклектә урнашкан.
# Эль Магей (Акапулко де Хуарез)

Эль Магей — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Акапулько-де-Хуарес муниципалитеты составына керә.

# Эль Магей (Акапулко де Хуарез)
## Географиясе

Эль Магей Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Магей (Акапулко де Хуарез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Магей (Акапулко де Хуарез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# (13515) 1990 SG12

(13515) 1990 SG12 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13515) 1990 SG12
## Тарихы

1990 елның 19 сентябрендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 SG12» саналган.
# Валерий Кандилов

Валерий Петр улы Кандилов (рус. Кандилов Валерий Петрович, 1952 елның 8 гыйнвары, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Питрәч районы, Питрәч) — Татарстан Җөмһүриятенең социаль-икътисадый мониторинг комитеты рәисе (2017 елдан), икътисад фәннәре кандидаты. Дәүләт статистикасының мактаулы хезмәткәре.

# Валерий Кандилов
## Тәрҗемәи хәле

1952 елның 8 гыйнварында Татарстан АССР Питрәч районының үзәге Питрәч авылында туган. КДУ каршындагы 131нче физика-математика мәктәбен (1969), «инженер-механик» белгечлеге буенча А. Н. Туполев исемендәге Казан авиация институтын (1975), «инженер-икътисадчы» белгечлеге буенча Ташкәнт политехника институтын(рус.)татар. (1978) тәмамлаган. Икътисад фәннәре кандидаты.

# Валерий Кандилов
## Хезмәт юлы

КАИны тәмамлагач, 1975—1978 елларда Ташкәнт шәһәрендә В. П. Чкалов исемендәге авиация җитештерү берләшмәсендә (2012 елдан Ташкәнт механика заводы(рус.)татар.) инженер.
ТПИ тәмамлагач, 1978—1982 елларда Казан шәһәрендә «Татгражданстрой» трестының автотранспорт предприятиесендә башлык урынбасары, ВНИИТнасосмашта станоклар бүлеге мөдире урынбасары.
1982—1990 елларда — КПССның Идел буе район, Казан шәһәр, Татарстан өлкә комитетларында фирка эшендә (инструктор, сектор мөдире).
1991 елда — ТАССР Югары шурасы секретариатының мәгълүмат секторы мөдире.
1991—1992 елларда — ТР Президенты аппаратының мәгълүмат үзәге башлыгы.
1992—1993 елларда — Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты секретариаты каршындагы хуҗалык хезмәте күрсәтү предприятиесенең мәгълүмат үзәге башлыгы.
1993—1995 елларда — ТР Дәүләт шурасы секретариатының мәгълүмат белән тәэмин итү бүлеге мөдире.
1995—2000 елларда — ТР Дәүләт шурасы аппаратында: мәгълүмат-технологик тәэмин итү бүлеге мөдире, эшләр буенча идарәнең Дәүләт шурасы эшчәнлеген мәгълүмати-техник тәэмин итү бүлеге мөдире.
2000—2003 елларда — ТР статистика буенча дәүләт комитеты рәисе (РФ Госкомстатының территориаль органы җитәкчесе).
2003— 2004 елларда — ТР дәүләт статистикасы комитеты рәисе.
2005 елның 6 маеннан — ТР социаль-икътисадый мониторинг буенча комитеты рәисе.
2005—2016 елларда — Федераль дәүләт статистикасы хезмәтенең ТР буенча территориаль органы җитәкчесе.
2017 елдан — ТР социаль-икътисадый мониторинг комитеты рәисе.

# Валерий Кандилов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* II дәрәҗә «Ватан алдындагы казанышлары өчен» ордены медале.
* «Фидакарь хезмәт өчен» медале (Татарстан).
* 2005 «Казанның 1000 еллыгы истәлегенә» медале.
* «Дәүләт статистикасының мактаулы хезмәткәре».
* «Татарстан Республикасы алдындагы казанышлары өчен» ордены медале

# Валерий Кандилов
## Гаилә хәле

Өйләнгән, кызы бар.
# Сүмер (Эрегли)

Сүмер (төр. Sümer) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# IC 3710

IC 3710 — Сөмбелә йолдызлыгы чикләрендә урнашкан неправильная галактика һәм галактика низкой поверхностной яркости .

# IC 3710
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3710, UGC 7906, PGC 42881, VCC 1992, EVCC 1115, ALFALFA 1-396, SDSS J124409.71+120651.0 һәм LEDA 42881 буларак та сурәтләнә.
# OSER1

OSER1 (ингл. Oxidative stress responsive serine rich 1) — кешенең 20-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (1097) Виция

(1097) Виция (лат. Vicia) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1097) Виция
## Тарихы

1928 елның 11 августында Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1928 PC» саналган.
# Чам сынчылыгы музее

Чам Сынчылыгы Музее Үзәк Вьетнамда, Хай Чау районында, Хан Елгасы янында, Да Нангта урнашкан музей. Да Нангта Чам сынчылыгы музеен нигезләү беренче мәртәбә Археология Департаменты тарафыннан 1902 елда тәкъдим ителгән булган. Департаментның мәшһүр археологы Анри Парментье аны төзү кампаниясенә күп өлеш керткән. 1915 елда Musée Henri Parmentier буларак нигезләнеп, аның беренче бинасы 1919 елда ачылган һәм аның дизайнерлары булып М.Делевал һәм М.Оклер булган, аларны Паментье төзелештә кайбер традицион Чам элементларын ясарга илһамландырган. Музейны нигезләүгә кадәр урын "сыннар бакчасы" буларак мәгълүм булган һәм Куанг Намда, Да Нангта җыелган булган һәм аңа кадәр егерме елдан артык дәвердә шунда китерелгән булган. Музей ике мәртәбә киңәйтелгән булган. Беренче киңәйтү 1930-ынчы еллар уртасында булган, шунда ике галерея 1920-енче һәм 1930-ынчы еллар арасында өстәлгән әйберләр өчен күрсәтү урыны тәкъдим итә. Анри Парментье күргәзмәне сыннар табылган өлкәләр буенча юнәлдергән. Идән урынының 1000 квадрат метры мәйданы Май Сон, Тра Кью, Донг Дуонг, Тхап Мам, Куанг Три, Куанг Нгай, Бинх Динх һәм Кон Тум тупланмалары өчен оештырылган булган. 2002 елда Музей янә киңәйтелгән булган һәм ике катлы бина өстәмә 1000 квадрат метр мәйдан тәэмин иткән. Яңа бина күргәзмә өчен урын гына биреп тормый, ә шулай ук саклау урыны, китапханә, реставрация мастерское һәм эшләүче персонал өчен офислар өчен урын биреп тора. 2007 елга кадәр Музей белән Да Нанг Музейлары идарә иткән, ул шәһәрнең музейлары һәм мирасы өчен җаваплы идарә органы. 2008 елда ул шәһәрнең Мәдәният, Спорт һәм Туризм Департаменты белән кушылган. Музейда дөньяда иң зур Чам халкы сыннары тупламасы урнашкан һәм ул популяр туристлар зиярәт кылу урыны булып тора.

# Чам сынчылыгы музее
## Музейда сыннар

* Аждаһа, 13-енче гасыр
* Ятып торучы Вишну һәм Брахманың тууы. 7-енче гасырның 2-нче яртысы башы. Соры комташ.
* 9-ынчы гасыр ахырыннан иртә 10-ынчы гасыр га кадәр
* 7-енче гасыр
* Чам сынчылыгы Музеенда Шива лингам
* Guerrier volant, Май Сон, 10-ынчы гасыр
* Биюче апсара һәм музыкант гандхарва, 10-ынчы гасыр
* Гаруда сыны, Тхап Мам стиле, безнең эраның 13-енче гасыры
# Думбрава-Рошие

Думбрава-Рошие — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. Думбрава-Рошие (коммуна) коммунасына карый.

# Думбрава-Рошие
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 298 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (19874) Liudongyan

(19874) Liudongyan — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19874) Liudongyan
## Тарихы

1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6775 P-L» саналган.
# IC 275-3

IC 275-3 — чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 275-3
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда LEDA 11390 буларак та сурәтләнә.
# Беренче Май (Бакай-Ата районы)

Беренче Май (кырг. Биринчимай, рус. Первомайское) — Кыргыз Республикасында Талас өлкәсенең Бакай-Ата районындагы авыл.

# Беренче Май (Бакай-Ата районы)
## Халык

Халык исәбе — 1721 кеше.
# HD116729

HD116729 — Кентавр йолдызлыгында урнашкан ApSrEuCr спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,93 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Аҗыпаям

Аҗыпаям (төр. Acıpayam) — Төркия Җөмһүриятенең Денизли иленә караган бер шәһәре.
# Геймаркет (Виргиния)

Геймаркет — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Геймаркет (Виргиния)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,455037 км², 1,455041 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 112 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Оейсис (Юта)

Оейсис — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Оейсис (Юта)
## Географиясе

Оейсис халык санын алу урыны мәйданы — 0,990357 км², 0,990358 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 4590 Фут биеклектә урнашкан.