yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Alfredo Alkon

Alfredo Alkon, Alfredo Feliks Alkon (isp. Alfredo Félix Alcón; 1930 yılnıñ 3 martı, Buenos-Ayres — 2014 yılnıñ 11 aprele, Buenos-Ayres) — Argentina teatr häm kino aktörı. 20-nçe ğasırnıñ iñ yaxşı häm iñ möhim Argentina aktörlarınıñ berse sanala.
50dän artıq filmda töşkän. Üz eşe öçen küp büläklär alğan: şul isäptän, Kömeş kondor, Martin Fyerro premiäse häm 1981 yılğı Diamond Konex premiäse.

# Alfredo Alkon
## Biografiäse

Alfredo Alkon 1930 yılnıñ 3 martında Linyersta tuğan. Anıñ ğailäseneñ ispan tamırları bar: anıñ ätise yağınnan äbise Kadistan, ä änise Kastiliädän emigratsiälägän. Anıñ ätise ul tuğannan soñ ozaq ta ütmästän ülgän, häm şuña kürä ğailä Syudadelağa küçengän. Aña Wilyam Şekspirnıñ «III Riçard» yoğıntı yasağan, anı ul 11 yäşendä uqığan.
Radio alıp baruçı bulıp eşli başlağan, Linyers bazarınnan yañalıqların iğlan itep (Argentinadağı töp yort terlege bazarı). Anıñ berençe filmı 1955 yılgı Love Never Dies bulğan, anda töp rolne Mirta Legran uynağan. Filmnı Luis Sesar Amadori töşergän. Filmnıñ uñışı alarnı yañadan rejissör Ernesto Aransibianıñ La Pícara soñadora häm rejissör Fernando Ayalanıñ Con gusto a rabia filmnarında töp aktörlar sıyfatında eşlärgä mäcbür itkän.
Anıñ iñ uñışlı filmnarı rejissör Leopoldo Torre Nilsson belän bulğan. Un Guapo del '900 (1968) artınnan öç tarixi film kilgän: 1968 yılda Martín Fierro («Martin Fyerro» poemasına nigezlängän), 1970 yılda El Santo de la Espada (Xose de San Martin tormışına nigezlängän) häm 1971 yılda Güemes: la tierra en armas (Martin Migel de Guemes tormışına nigezlängän). Alar şulay uq 1972 yılda La Mafia, 1973 yılda The Seven Madmen, 1974 yılda Boquitas pintadas häm 1975 yılda El Pibe Cabeza töşergännär.
Alfredo şulay uq teatrda aktör häm rejissör bulıp eşlägän. Anıñ qayber pyesaların Margarita Ksirgu, Karlos Gandolfo häm Omar Grasso quyğan, häm ul Los caminos de Federico, Bocca-Alcón, Homenaje Ibsen, ¡Shakespeare todavía! häm Final de partida pyesaların quyğan. Ul Pıçraq suğış waqıtında «Hamlet»ta uynağan.
Anıñ televideniedäge soñğı eşe 2011 yılğı Herederos de una venganza’da Mason lojası liderı sıyfatında epizodik role bulğan. Elegräk ul Por el nombre de Dios häm Vulnerables’ta eşlägän. Ul şulay uq Gilyermo Fransella belän Los reyes de la risa pyesasında da eşlägän.
Alkon 2013 yılnıñ 28 noyäbrendä xastaxanägä ozatılğan. Ul terelmägän häm 2014 yılnıñ 11 aprelendä ülgän.

# Alfredo Alkon
## Saylanğan filmografiäse

* Love Never Dies (1955)
* Sugar Harvest (1958)
* The Candidate (1959)
* Summer Skin (1961)
* The Innocents (1963)
* Martín Fierro (1968)
* El Santo de la Espada (1970)
* The Seven Madmen (1973)
* Nazareno Cruz and the Wolf (1975)
* What's Autumn? (1977)
* Son of the Bride (2001)
* In the City Without Limits (2002)
# Поладлы (Гәдәбәй)

Поладлы (әзери. Poladlı) — Әзербайҗанның Гәдәбәй районына караган авыл.
# Бастилья (Торино)

Бастилья — Италиянең Пьемонт төбәге Торино өязендә урнашкан торак пункт.

# Бастилья (Торино)
## Географиясе

Бастилья Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Бастилья (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Верх-Лида

Верх-Лида (белар. Верх-Ліда) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.

# Верх-Лида
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Дорболо (Удине)

Дорболо — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Пульферо өязендә урнашкан торак пункт.

# Дорболо (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# HIC1

HIC1 (ингл. HIC ZBTB transcriptional repressor 1) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Аһметли (Дерик)

Аһметли (төр. Ahmetli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Дерик илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# EPGN

EPGN (ингл. epithelial mitogen) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Вуглы (Полацкий районы)

Вуглы (белар. Вуглы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.

# Вуглы (Полацкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Ахат (Аздавай)

Ахат (төр. Ahat) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Аздавай илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Төрки дәүләтләр оешмасы

Төрки дәүләтләр оешмасы (2009―2021 елларда Төрки шура) - төрки телле дәүләтләрне берләштерүче халыкара оешма. Оешманың төп максаты булып әгъза илләренең үзара һәръяклап хезмәттәшлеге тора. Төрки шура 2009 елның 3 октябрендә Нахчыван шәһәрендә корыла.
2021 елның 12 ноябрендә Истанбул шәһәрендә Төрки телле дәүләтләрнең хезмәттәшлек Советы саммитында «Төрки шура» атамасы «Төрки дәүләтләр оешмасы» итеп үзгәртелгән.

# Төрки дәүләтләр оешмасы
## Әгъзалар

| Ил | Халык | Мәйдан км² | ТЭП | Кеше башына ТЭП |
| | 9 111 мең кеше | 86,6 мең км² | $ 94,318 млрд. | $ 10,400 мең |
| | 16 197 мең кеше | 2 724,9 мең км² | $ 192,800 млрд. | $ 11,693 мең |
| | 5 482 мең кеше | 199,9 мең км² | $ 12,101 млрд. | $ 2,253 мең |
| | 72 561 мең кеше | 783,5 мең км² | $ 960,500 млрд. | $ 12,476 мең |
| Барлыгы: | 103 287 мең кеше | 3794,9 мең км² | $ 1259,854 млрд. | $ 11,229 мең |
# Бердс-Форк (Көнбатыш Виргиния)

Бердс-Форк — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Бердс-Форк (Көнбатыш Виргиния)
## Географиясе

Бердс-Форк халык санын алу урыны мәйданы — 4,361086 км², 4,361085 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1253 Фут биеклектә урнашкан.
# Лоужек (Турнов)

Лоужек (чех. Loužek) — Чехиянең Либерец крае Турнов районында урнашкан авыл.

# Лоужек (Турнов)
## Географиясе

Мәйданы — 0,526 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Лоужек (Турнов)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лоужек (Турнов)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лоужек (Турнов)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 64 |
| 1880 | 56 |
| 1890 | 55 |
| 1900 | 57 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 69 |
| 1921 | 66 |
| 1930 | 54 |
| 1950 | 33 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 29 |
| 1970 | 25 |
| 1980 | 15 |
| 1991 | 9 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 13 |
| 2011 | 10 |
| 2021 | 9 |
# Эль Дормидо (Сантияго Мараватио)

Эль Дормидо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сантьяго-Мараватио муниципалитеты составына керә.

# Эль Дормидо (Сантияго Мараватио)
## Географиясе

Эль Дормидо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Дормидо (Сантияго Мараватио)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Дормидо (Сантияго Мараватио)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Эшброн

Эшброн (алман. Eschbronn) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Эшброн
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,98 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 700 метр биеклектә урнашкан.
# Черногорка

Черногорка (каз. Черногорка) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Черногорка
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Подгориця (Севниця)

һәм
Подгориця — Словениянең Севниця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Подгориця (Севниця)
## Географиясе

Мәйданы — 4,52 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 446 ± 1 метр һәм 577 метр биеклектә урнашкан.
# Случ (Подлясье воеводалыгы)

һәм
Случ — Польшаның Подлясье воеводалыгы Радзилув гминасында урнашкан авыл.

# Случ (Подлясье воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вилаблареш

Вилаблареш (кат. Vilablareix) — Испаниянең Жирона провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вилаблареш
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 6,2 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 99 метр биеклектә урнашкан.
# Кабур

Кабур (фр. Cabourg) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Айваҗык (Дурсунбей)

Айваҗык (төр. Ayvacık) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Дурсунбей илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Божину

Божину — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. Крушец (коммуна) коммунасына карый.

# Божину
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 173 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сент-Илер-дю-Розье

Сент-Илер-дю-Розье (фр. Saint-Hilaire-du-Rosier) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Сюд-Грезиводан кантонына карый.

# Сент-Илер-дю-Розье
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 36,92 км².
# Бялобоже

һәм
Бялобоже — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Стопница гминасында урнашкан авыл.

# Бялобоже
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 54 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) — I гасыр — II гасыр :
Хронологик таблица :
54 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.

# 54 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:54 елда (б. э. к.) туганнар

# 54 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:54 елда (б. э. к.) вафатлар
# Калепио (Милано)

Калепио — Италиянең Ломбардия төбәге Сеттала өязендә урнашкан торак пункт.

# Калепио (Милано)
## Географиясе

Калепио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Калепио (Милано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 2358

NGC 2358 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2358
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Гвадалупе-Герра (Техас)

Гвадалупе-Герра — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гвадалупе-Герра (Техас)
## Географиясе

Гвадалупе-Герра халык санын алу урыны мәйданы — 0,038053 км², 0,038052 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# (16950) 1998 JQ

(16950) 1998 JQ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16950) 1998 JQ
## Тарихы

1998 елның 1 маенда NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 JQ» саналган.
# Виглиц

Виглиц (алман. Wieglitz) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Виглиц
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 59,14 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 53 метр биеклектә урнашкан.
# Можайск районы (Мәскәү өлкәсе)

Можайск районы (рус. Можайский район) — Мәскәү өлкәсендә урнашкан административ берәмлек.
Административ үзәге — Можайск шәһәре.

# Можайск районы (Мәскәү өлкәсе)
## География

| Як | Дәүләт | РФ субъекты яки регион | Район |
| Төньяк | Россия Федерациясе | Мәскәү өлкәсе | Шаховская районы |
| Төньяк-көнчыгыш | Россия Федерациясе | Мәскәү өлкәсе | Волоколамск районы, Руза районы |
| Көнчыгыш | Россия Федерациясе | Мәскәү өлкәсе | Руза районы, Наро-Фоминск районы |
| Көньяк | Россия Федерациясе | Калуга өлкәсе | Медынь районы |
| Көнбатыш | Россия Федерациясе | Смоленск өлкәсе | Гагарин районы |
Төп елгалар — .

# Можайск районы (Мәскәү өлкәсе)
## Тарих

XIII гасырда шәһәр Смоленск кенәзлегенә карый.
Можайск районы 1929 елда оештырыла.
1941 елның җәендә, Мәскәүне басып алу куркынычы тугач, дәүләт оборона комитеты карары буенча Можай оборона линиясе төзелә башлый, аның чикләрендә совет гаскәрләре «Центр» төркеме армиясенең хәрби берләшмәләренә каршы тора.

# Можайск районы (Мәскәү өлкәсе)
## Халык

Милли состав: руслар —

# Можайск районы (Мәскәү өлкәсе)
## Гомуми харита

Харита легендасы:
* 30 000 кешедән артык
* 2 000 — 5 000 кеше
* 1 000 — 2 000 кеше
* 500 — 1 000 кеше
* 500 кешедән азрак
# Хихи

һәм
Хихи — Польшаның Любуш воеводалыгы Маломице гминасында урнашкан авыл.

# Хихи
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пьегаро

Пьегаро — Италиянең Умбрия төбәгендә урнашкан коммуна. Перуджа провинциясе составына керә.

# Пьегаро
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 356 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Маршано, Монтелеоне-д'Орвьето, Пачиано, Перуҗа, Читта-делла-Пьеве, Паникале, Сан-Венанцо һәм Монтегаббьоне коммуналары белән чиктәш.
# Себил (Чамлыяйла)

Себил (төр. Sebil) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Чамлыяйла илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Голазекка

Голазекка — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Варезе провинциясе составына керә.

# Голазекка
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 280 метр биеклектә урнашкан. Сесто-Календе, Сомма-Ломбардо, Кастеллетто-сопра-Тичино һәм Верджате коммуналары белән чиктәш.
# (1746) Брауэр

(1746) Брауэр (лат. Brouwer) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1746) Брауэр
## Тарихы

1963 елның 14 сентябрендә IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1963 RF» саналган.
# Адоратский урамы (Казан)

Адоратский урамы (рус. улица Адоратского) — Казанның Яңа Савин районында урнашкан урам. Фәлсәфәче, ССРБ ФА академиге Владимир Адоратский (1878-1945) исемен йөртә.

# Адоратский урамы (Казан)
## Географиясе

Чистай урамы белән киселештән башланып, Четаев урамы, Хөсәен Ямашев проспекты, Лаврентьев, Чуйков, Воровски/Гаврилов урамнары белән кисешә һәм 7 нче Кадыш урамы белән киселештә бетә, юл 8 нче Кадыш урамы булып дәвам итә.

# Адоратский урамы (Казан)
## Тарих

Хәзерге исемен 1980 елның 9 июленнән йөртә.

# Адоратский урамы (Казан)
## Урам белән бәйле шәхесләр

* Барлас Камалов
* Геннадий Паушкин
* Ибрагимов, Камиль Исмагилович
* Исмәгыйль Шәрәфиев
* Нурания Җамали
* Ольга Князева
* Фәрит Яхин
# 113 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) — I гасыр :
Хронологик таблица :
113 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.

# 113 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:113 елда (б. э. к.) туганнар

# 113 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:113 елда (б. э. к.) вафатлар
# Ирасемаполис

Ирасемаполис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Ирасемаполис
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 115,118 км².
# Демирҗихалил (Кыркларэли)

Демирҗихалил (төр. Demircihalil) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Кыркларэли иле Кыркларэли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Агачтан йортлар төзү

Агачтан йортлар төзү — төзелеш алып баруның төре.
Үзагач конструкцияләр камилләштерү юллары:
* Үзагач конструкцияләрның яңа төрләр чыгарту (җилемләнгән, фанир, двутавр)
* комбинация конструкцияләрен чыгарту (үзагач белән бетон, үзагач белән тимер)
* яңа берләштерү төрләре
* киңлек конструкцияләрне куллану, шулай ук үзендә йөкләнеш тоту һәм аеру функцияләр берләштергән.
Агач конструкцияләрнең яхшы яклары:
* үзагач — табигый ресурс
* үзагач — җиңел эшкәртелә алган матди
* химик бирешмәүчәнлеге
* үзагач — җиңел материал. Мәсәлән агач тыгызлыгы — 500 кг/м³, тимернеке — 7850 кг/м³, тимер-бетонныкы — 2500 кг/м³.
* югары чагыштырма ныклыгы R/γ. Үзагач — 2,6 *10^5 МПА; корыч — 2,7 *10^5 МПА; тимер-бетон — 0,7 *10^5 МПА;

# Агачтан йортлар төзү
### Столяр әйберләре

Җилемләнгән борыстан аралык, ишекләр, баскычлар һ. б. нәрсәләр эшлиләр.

# Агачтан йортлар төзү
## Җилемләнгән борысны җитештерү

Агастын ныклыгы аның җепсел-кат төзелеше белән бәйле. Агачнын ныклыгы көчен юнәлеше кушылудан бәйле. "'Температура агастын ныклыгына тәэсир итә."' Температура үсүдән агастын ныклыгы кими, температура кими — ныклык үсә. Температура 0 градустан түбән шәйле, агачтагы су ошой: агач бигрәк тә нык була, яки агач ватылучан була. Температура үсүдә сыгылмалылык модуле кими. Үзагач өчен стандарт температура — + 20 градус. Тәрҗемә итү формуласы (10-50 градус чикләрендә): R20=Rt+β(t-20), МПА. β - корректировка коэффициенты (мәсәлән кысуда β=3,5).
Агачнын ботаклары үзагач ныклыгына тәэсир итә. Rб=0,27 R, кая Rб-кисенте сузу вакытта, ботак белән. Rҡ=0,6 R, кая Rҡ-кисенте вакытта кымырҗу(???), ботак белән.
Агач брус төзелештә куллану өчен, унын поперечное сечение өлкәсе 50 см булырга тиеш.

# Агачтан йортлар төзү
## Агастын черүе һәм черү белән көрәшү

Черү — агастын авыруы, кисентек бозган гөмбәчекләр эше белән бәйле. Гөмбәчекләр спора белән үрчиләр. Споралар агачта үсәләр. Алардан сүс чыга — гияләр.
Грибоклар бүленә
* урман гөмбәчекләре. Алар үскән агачта гына үсәләр. Агачнын ныклыгын киметәләр. Сәламәт агачка зыян китермиләр.
* бит гөмбәчекләре. Амбарда яткан агачта үсәләр. Агачнын ныклыгын киметәләр. Сәламәт агачка зыян китермиләр.
* йорт грибоклар. Эксплуатацияләнгән агачта үсәләр. Агачнын ныклыгын нык киметәләр. Сәламәт агачка зыян китерә.
Гөмбәчек агачта туар өчен шартлар булырга тиеш:
* Гөмбәчек спора, орлыгы булырга тиеш
* W - дымлылык кирәк. W өлкәсе 30 % грибок үсешә башлый. W өлкәсе 70 % грибок үсү туктый.
* әче тудыргыч кирәк
* температура 3 градустан 60 градуска кадәр. Түбән температура ( 3 градус) гөмбәчек эшен туктата. Югары температура (60 градус) гөмбәчекне үтерә һәм агачка кара тап чыга.

# Агачтан йортлар төзү
## Фотогалерея

* Җилемләнгән брус төрләре
* Җилемләнгән борыстан каркас-фахверк. Русиядә беренче "Актив йорты" төзү.
# Йыэпере

Йыэпере (эст. Jõepere) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Бер-Лейк (Калкаска округы, Мичиган)

Бер-Лейк — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Бер-Лейк (Калкаска округы, Мичиган)
## Географиясе

Бер-Лейк халык санын алу урыны мәйданы — 16,629983 км², 16,629984 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1217 Фут биеклектә урнашкан.
# Этроше

Этроше (фр. Étrochey) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Шатийон-сюр-Сен кантонына карый.

# Этроше
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3.21 км².
# Нидерлауэр

Нидерлауэр — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Нидерлауэр
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Нидерлауэр
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,08 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 242 метр биеклектә урнашкан.
# Сан-Луис-ду-Норти

Сан-Луис-ду-Норти — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.

# Сан-Луис-ду-Норти
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 586,06 км².
# Зенкань

Зенкань — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. Топлица коммунасына карый.

# Зенкань
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# 842 ел (б. э. к.)

842 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр IX гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
XI гасыр (б. э. к.) — X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 842 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:842 елда (б.э.к.) туганнар

# 842 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:842 елда (б.э.к) вафатлар
# Алёкса (Рытански авыл советы)

Алёкса (белар. Алёкса) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.

# Алёкса (Рытански авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Замандаш (гәҗит)

* Татар матбугаты порталы
Замандаш — Курган өлкәсендә чыгучы иҗтимагый‑сәяси газета.

# Замандаш (гәҗит)
## Мәгълүмат

Замандаш газетасын оештыручысы — Курган өлкәсе Матбугат һәм киң мәгълүмат чаралары комитеты (2011). Курган өлкәсе Сафакүл авылында 3-4 айга 1 тапкыр башкорт, татар һәм рус телләрендә чыгарыла. 1993 елның апреленнән алып «Хезмәт даны» («Хеҙмәт даны», «Трудовая слава») гәҗитенә кушымта рәвешендә нәшер ителә. 2000 елдан бирле — үз аллы гәҗит.
# Закуалпан (Кечултенанго)

Закуалпан — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Quechultenango муниципалитеты составына керә.

# Закуалпан (Кечултенанго)
## Географиясе

Закуалпан Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Закуалпан (Кечултенанго)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Закуалпан (Кечултенанго)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# (19403) 1998 FA1

(19403) 1998 FA1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19403) 1998 FA1
## Тарихы

1998 елның 18 мартында Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FA1» саналган.
# Гуциско (гмина Бодзентин)

Гуциско — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Бодзентын гминасында урнашкан авыл.

# Гуциско (гмина Бодзентин)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вале ди Виталба (Потенца)

Вале ди Виталба — Италиянең Базиликата төбәге Ателла өязендә урнашкан торак пункт.

# Вале ди Виталба (Потенца)
## Географиясе

Вале ди Виталба Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Вале ди Виталба (Потенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (15526) Кокура

(15526) Кокура — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15526) Кокура
## Тарихы

1999 елның 8 декабрендә LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XH229» саналган.