yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ка Капелари (Венеция)

Ка Капелари — Италиянең Венеция төбәге Йезоло өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка Капелари (Венеция)
## Географиясе

Ка Капелари Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ка Капелари (Венеция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сьело Гранде (Агваскальентес)

Сьело Гранде — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Агуаскальентес муниципалитеты составына керә.

# Сьело Гранде (Агваскальентес)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сьело Гранде (Агваскальентес)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Шурги

Шурги (рус. Шурги) — Киров өлкәсенең Малмыж районында урнашкан авыл.

# Шурги
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Шурги
## Сәгать поясы

Шурги Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Шурги
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (69%), татарлар (22%).
# Эль Капулин (Моролеон)

Эль Капулин — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Моролеон муниципалитеты составына керә.

# Эль Капулин (Моролеон)
## Географиясе

Эль Капулин Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Капулин (Моролеон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Капулин (Моролеон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Паульс

Паульс (кат. Paüls) — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Паульс
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 43,8 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 378 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Плянта (Гайнивский повяты)

һәм
Плянта — Польшаның Подлясье воеводалыгы Наревка гминасында урнашкан авыл.

# Плянта (Гайнивский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Любово (Старгардский повяты)

Любово — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Старгард-Щециньски гминаcында урнашкан авыл.

# Любово (Старгардский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Хоҗабейли (Ортакөй)

Хоҗабейли (төр. Hocabeyli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Аксарай иле Ортакөй илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# ДЭУ-196

ДЭУ-196 (рус. ДЭУ-196) — Диңгез буе краеның Уссурийск шәһәр округында урнашкан авыл.

# ДЭУ-196
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# ДЭУ-196
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (77%), украиннар (23%).
# Пескате

Пескате — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Лекко провинциясе составына керә.

# Пескате
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 214 метр биеклектә урнашкан. Гарлате, Гальбьяте һәм Лекко коммуналары белән чиктәш.
# Слопець

һәм
Слопець — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Далешице гминасында урнашкан авыл.

# Слопець
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Алту-Фелис

Алту-Фелис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Алту-Фелис
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 79,204 км².
# Пойнт (Техас)

Пойнт — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Пойнт (Техас)
## Тарихы

Пойнт шәһәре елда нигезләнгән.

# Пойнт (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 7,210299 км², 7,2103 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 161 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Чаталчешме (Демирөзү)

Чаталчешме (төр. Çatalçeşme) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Байбурт иле Демирөзү илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Хоботный Нарчуг

Хоботный Нарчуг — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Нарчуг елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.

# Хоботный Нарчуг
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200212103000024754
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002475
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Родеёль

Родеёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Илыч елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Родеёль
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050100112103000058709
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103005870
* Бассейн коды — 03.05.01.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Телент (Орегон)

Телент — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан шәһәр.

# Телент (Орегон)
## Тарихы

Телент шәһәре 1910 елда нигезләнгән.

# Телент (Орегон)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 3,446334 км², 3,444099 км² (1 апрель 2010), 1,33 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 498 метр һәм 1635 Фут биеклектә урнашкан.
# Яңа Кулаткы

Яңа Кулаткы (рус. Новая Кулатка) — Сембер өлкәсенең Иске Кулаткы районында урнашкан сала.

# Яңа Кулаткы
## Сәгать поясы

Яңа Кулаткы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Яңа Кулаткы
## Тарих

Октябрь инкыйлабына кадәр Сарытау губернасының Хвалын өязенә караган.

# Яңа Кулаткы
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (100%).
# Малик Каюмов (1952)

Бу Татарстан нефтьчесе турында мәкалә, Үзбәкстан кинорежиссеры турында биредә укыгыз.
Малик Каюмов, Малик Шәфикъ улы Каюмов (Малик Шафикович Каюмов, 1952 елның 10 августы, СССР, РСФСР, ТАССР, Әлмәт районы, Мәмәт) ― Татарстанның хуҗалык эшлеклесе, техник фәннәр кандидаты (2003), 2005―2021 елларда — «Җәлилнефть» нефть-газ чыгару идарәсе башлыгы. Татарстанның атказанган (2002) һәм Россия Федерациясе Ягулык һәм энергетика министрлыгының мактаулы (1996) нефтьчесе, РФ атказанган нефть һәм газ сәнәгате хезмәткәре. Фән һәм техника өлкәсендә Татарстан Республикасы Дәүләт премиясе лауреаты.

# Малик Каюмов (1952)
## Тәрҗемәи хәле

1952 елның 10 августында Татарстан АССР Әлмәт районы Мәмәт авылында туган. 1971 елда «нефть һәм газ ятмаларын геология һәм разведкалау» белгечлеге буенча Октябрьскийда нефть техникумын (1994 елдан көллият), 1980 елда «нефть һәм газ ятмаларын эшкәртү технологиясе һәм комплекслы механизациясе» белгечлеге буенча Мәскәү нефть химиясе һәм газ сәнәгате институтын тәмамлаган. 2003 елда «Күп катламлы объектның забой алды зонасы характеристикаларын үзгәртүнең чыгару скважиналарының продуктивлыгына йогынтысы» темасына техник фәннәр кандидатлыгына диссертация яклаган.

# Малик Каюмов (1952)
## Хезмәт юлы

1971 елда ― «Оренбургнефтеразведка» трестының тирән бораулау буенча Олы Кенәле стационар нефть эзләү экспедициясенең 3нче разрядлы лаборант-коллекторы, Богырыслан шәһәре.
1971―-1973 елларда Совет Армиясе сафларында хезмәт итә.
1973―1975 елларда ― «Татнефть» җитештерү берләшмәсенең «Әлмәтнефть» НГЧИ ЦНИПР фәнни-тикшеренү лабораториясенең өлкән инженер-топографы, маркшейдер-геодезия төркеме топографы.
1975 елдан 2001 елга кадәр ― ЦНИПР инженер-геологы, пласт басымын саклау буенча инженер-технолог, РОВС ППД смена башлыгы, өлкән геолог, пласт басымын саклау буенча 1нче цех башлыгы, нефть һәм газ чыгару буенча 3нче цех башлыгы, үзәк инженер-технологик хезмәт башлыгы, «Елховнефть» нефть-газ чыгару идарәсе башлыгы урынбасары – баш геолог.
2001 елдан 2005 елга кадәр ― «Татнефть» ААҖнең «Җәлилнефть» нефть-газ чыгару идарәсе башлыгы беренче урынбасары – баш инженер.
2005 елдан 2021 елга кадәр ― «Җәлилнефть» нефть-газ чыгару идарәсе башлыгы.

# Малик Каюмов (1952)
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* II дәрәҗә «Ватан алдындагы казанышлары өчен» ордены медале
* «Фидакарь хезмәт өчен» медале
* 1996 – Россия Федерациясе Ягулык һәм энергетика министрлыгының Мактаулы нефтьчесе
* 2002 – Татарстан Республикасының Атказанган нефтьчесе
* Фән һәм техника өлкәсендә Татарстан Республикасы Дәүләт премиясе лауреаты
* РФ атказанган нефть һәм газ сәнәгате хезмәткәре
* «Елховнефть» нефть-газ чыгару идарәсенең хезмәт ветераны
* 2000 ― «Россиянең тау-геология хезмәтенә 300 ел» юбилей билгесе белән бүләкләнгән

# Малик Каюмов (1952)
## Гаилә хәле

Өйләнгән. Кызы, ике улы.
# Казе Скварцалово (Порденоне)

Казе Скварцалово — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Пазиано-ди-Порденоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Скварцалово (Порденоне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сергеевка (Костанай өлкәсе)

Сергеевка (каз. Сергеевка) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Сергеевка (Костанай өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Абдулхәким

Абдулхәким — татар исеме һәм фамилиясе.
* Казым Абдулхәким — Румыния армиясе офицеры.
* Сәлим Абдулхәким — Румыния сәясәтчесе.
# Спартак (стадион, Рязань)

«Спартак» — Рязань шәһәрендә урнашкан футбол стадионы. 2011 елда футбол кырының зурлыгы арттырылган һәм хәзер 101х67 метр тәшкил итә. 2010 елда стадионга «Олимпиец» исеме бирелә, әмма өч елдан соң «Спартак» тарихи исеме кайтарылган.
Хәзерге вакытта «Рязань-ВДВ» хатын-кызлар футбол клубы һәм «Рязань» футбол клубы өчен өй стадионы булып тора.
# Гута Крампска

Гута Крампска — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Кремпна гминасында урнашкан авыл.

# Гута Крампска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сичуейт (Массачусетс)

Сичуейт — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Сичуейт (Массачусетс)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1630 елда нигезләнгән.

# Сичуейт (Массачусетс)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 82 400 000 квадрат метр. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 9 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Шёнау (Оденвальд)

Шёнау (алман. Schönau) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Шёнау (Оденвальд)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 22,49 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 180 метр биеклектә урнашкан.
# Ветрина (Фрозиноне)

Ветрина — Италиянең Лацио төбәге Понтекорво өязендә урнашкан торак пункт.

# Ветрина (Фрозиноне)
## Географиясе

Ветрина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Ветрина (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мецана Пераца (Авелино)

Мецана Пераца — Италиянең Кампания төбәге Виллата өязендә урнашкан торак пункт.

# Мецана Пераца (Авелино)
## Географиясе

Мецана Пераца Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Мецана Пераца (Авелино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 2658

NGC 2658 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2658
## Тарихы

Әлеге галактика 1826 елда Шотландия астрономы Джеймс Данлоп тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 22.86 см (9 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Гаважець-Гурни

Гаважець-Гурни — Польшаның Мазовия воеводалыгы Червиньск-над-Вислон гминасында урнашкан авыл.

# Гаважець-Гурни
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Аигаль-де-лос-Асейтерос

Аигаль-де-лос-Асейтерос (исп. Ahigal de los Aceiteros) — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Аигаль-де-лос-Асейтерос
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 27,9 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 632 метр биеклектә урнашкан.
# Уң Водовойка

Уң Водовойка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга Водовойка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Уң Водовойка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300412111100037853
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103785
* Бассейн коды — 10.01.03.004
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Алексей Салтыков

Алексей Салтыков (рус. Алексей Петрович Салтыков, билгесез, — 1726, ) — РИ дәүләт эшлеклесе, баяр, Мәскәү (1713-1716) һәм Казан (1719-1725) губернаторы.
# Псари (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

Псари — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Ходеч гминаcында урнашкан авыл.

# Псари (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Баракела II (Козенца)

Баракела II — Италиянең Калабрия төбәге Априльяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Баракела II (Козенца)
## Географиясе

Баракела II Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Баракела II (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сарыкавак (Чамлыяйла)

Сарыкавак (төр. Sarıkavak) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Чамлыяйла илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Нарлыҗа (Антакья)

Нарлыҗа (төр. Narlıca) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Антакья илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Пясчанка (Пухавицкий районы)

Пясчанка (белар. Пясчанка) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Пухавицкий районында урнашкан авыл.

# Пясчанка (Пухавицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Савинсько

Савинсько — Словениянең Маколе (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Савинсько
## Географиясе

Мәйданы — 1,31 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 303,6 метр биеклектә урнашкан.
# Жуки Горныя

Жуки Горныя (белар. Жукі Горныя) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шаркавшчынский районында урнашкан авыл.

# Жуки Горныя
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Шане (Эн)

Шане (фр. Chanay) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Бельгард-сюр-Вальсерин кантонына карый.

# Шане (Эн)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 18,10 км².
# Похорничени (Орхей)

Похорничени (рум. һәм молдав. Pohorniceni ) — Молдова Республикасының Орхей районына караган авыл.
# Бондкув-Другий

Бондкув-Другий — Польшаның Великопольское воеводалыгы Пшикона гминасында урнашкан авыл.

# Бондкув-Другий
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Казали Пивидори (Удине)

Казали Пивидори — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Тарченто өязендә урнашкан торак пункт.

# Казали Пивидори (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кадики (Нидзицкий повяты)

Кадики — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Козлово гминасында урнашкан авыл.

# Кадики (Нидзицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ялман

Ялман (әзери. Yalman) — Әзербайҗанның Гөйчай районына караган авыл.
# Тепуза де Вильялобос (Пенхамо)

Тепуза де Вильялобос — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Пенхамо муниципалитеты составына керә.

# Тепуза де Вильялобос (Пенхамо)
## Географиясе

Тепуза де Вильялобос Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Тепуза де Вильялобос (Пенхамо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Тепуза де Вильялобос (Пенхамо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Сәрдәнә

Сәрдәнә (лат. Corydalis, грек теленнән "бүрекле тургай") - калфак чәчәк, мәк чәчәклеләр семьялыгыннан күпьеллык үләнчел үсемлекләр ыругы.

# Сәрдәнә
## Таралуы

Ыруг 540лап төрне берләштерә. Төньяк ярымшарда һәм көнчыгыш Африканың биек тауларында таралган. Кытайда һәм Гималайда төрлелекләре бик югары, Кытайда ким дигәндә 357 төре бар.
Татарстан территориясендә 3 төре бар. Тыгыз сәрдәнә (C. solida) бөтен җирдә, урта сәрдәнә (C. intermedia) – Кама алдында, Маршалл сәрдәнәсе (C. marschalliana) Идел алдында очрый. Киң яфраклы һәм катнаш урманнарда үсәләр.

# Сәрдәнә
## Тасвирлама

10-25 см биеклектәге үсемлекләр. Тамырлары бүлбесыман. Сабаклары туры. Яфраклары чиратлашкан, икешәр, өчәр теленмәле. Чәчәкләре зур түгел, чыгынтылы сары, аксыл, алсу төстә, чук чәчәк төркемендә. Җимеше – кузаксыман тартмачык. Орлыклары ялтыравыклы, кара, итчел үсентеле. Җимешләре июньдә өлгерә. Орлыктан үрчи.

# Сәрдәнә
## Әһәмияте

Баллы, декоратив үсемлекләр.
Маршалл сәрдәнәсе ТРның Кызыл китабына кертелгән.

# Сәрдәнә
## Экология

Сәрдәнә төрләре кайбер Күбәләк төрләренең личинкалары, аеруча болытлы Аполлон өчен ризык булып торалар.

# Сәрдәнә
## Агулылык

Corydalis cava һәм кайбер башка бүлбеле төрләрендә булбокапнин дип аталучы алкалоид бар, ул кавакыт медицинада кулланыла, ләкин дозировкасы һәм тискәре эффектлары турында фәнни дәлилләр җитми.
Сәрдәнәнең күпчелек төрләрендә кальцийны блоклаучы канадин кебек башка токсиннар һәм алкалоидлар бар. C. caseana төре терлек өчен агулы.

# Сәрдәнә
## Таксономия
### Хәзерге төрләр

540 төре бар, шул исәптән:
* Corydalis ambigua
* Corydalis aurea
* Corydalis buschii
* Corydalis bracteata
* Corydalis cava
* Corydalis caseana
* Corydalis cheilanthifolia – ferny corydalis
* Corydalis chelidoniifolia
* Corydalis darwasica
* Corydalis elegans
* Corydalis filistipes
* Corydalis flavula
* Corydalis flexuosa
* Corydalis heterocarpa
* Corydalis incisa
* Corydalis integra
* Corydalis linstowiana
* Corydalis micrantha
* Corydalis nobilis
* Corydalis ochotensis
* Corydalis omeiana
* Corydalis orthoceras
* Corydalis palaestina
* Corydalis pallida
* Corydalis pauciflora
* Corydalis pauciovulata
* Corydalis rutifolia
* Corydalis saxicola
* Corydalis scouleri
* Corydalis solida – fumewort
* Corydalis vittae
* Corydalis wilsonii
* Corydalis yanhusuo
* Өстә санап үтелгән Сәрдәнә төрләренең фотолары
* Corydalis ambigua
* Аллантижентеен (Corydalis aurea)
* Corydalis buschii
* Corydalis bracteata
* Corydalis caseana
* Corydalis cava
* Ферни коридалис (Corydalis cheilanthifolia)
* Corydalis chelidoniifolia
* Corydalis flavula
* Corydalis flexuosa
* Corydalis heterocarpa
* Коридалис чгргасы
* Corydalis linstowiana
* Corydalis nobilis
* Corydalis ochotensis
* Corydalis orthoceras
* Corydalis pallidavar.тенуис
* Corydalis pauciflora
* Corydalis pauciovulataоркык кашакуклар
* Corydalis rutifolia
* Corydalis scouleri
* Corydalis solida
* Corydalis vittae
* Corydalis wilsonii
# Силвейрания

Силвейрания — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Силвейрания
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 157,484 км².
# Луг (Пфальц)

Луг — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Луг (Пфальц)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2,32 км², 2,31 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 211 метр биеклектә урнашкан.
# Рош-ла-Мольер

Рош-ла-Мольер (фр. Roche-la-Molière) — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Макино (округ, Мичиган)

Макино — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Сент-Игнас шәһәре.

# Макино (округ, Мичиган)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1818 елда оештырыла.

# Макино (округ, Мичиган)
## Халкы

2019 елда халык саны 11 042 кеше тәшкил иткән.

# Макино (округ, Мичиган)
## Территориясе

Округ мәйданы 2646 км² тәшкил итә.
# Солароло Моназтероло (Кремона)

Солароло Моназтероло — Италиянең Ломбардия төбәге Мотта-Балуффи өязендә урнашкан торак пункт.

# Солароло Моназтероло (Кремона)
## Географиясе

Солароло Моназтероло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Солароло Моназтероло (Кремона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тутлы кискен эпителиит

Тутлы кискен эпителиит яки Крилл чире — үзлегеннән бетүче, макуляр өлкәдә тутлы эпителийның идиопатияле ялкынсынулы сирәк халәте. Чир гадәттә яшьләрне зарарлый. Дәвалау булмауга карамастан, фараз бик уңай. 75% очракта зарарлану берьяклы.
1. Кинәт үзәк күрү начарлану белән билгеләнә, кайвакыт метаморфопсияләр белән бергә бара.
2. Билгеләре
* Күз эчендә ялкынсыну булмау.
* ЧТЭ дәрәҗәсендә гипопигментланган саргылт ореол белән көрән яки соры төстәге көчкә күренгән берничә зур булмаган аерым тупламалар белән тоныкланган фовеаль рефлекс (рәс. 14.63а).
* Бу үзгәрешләр симптомнар барлыкка килгәч 1-2 атнадан соң билгеләнә. Күрү начарлану офтальмоскопия күренешенә тәңгәл түгел.
* 6-12 атнадан соң күз төбендәге чыганаклар юк була һәм күрү кире кайта, тик фовеада тутның калдык кисәкчәләре кала ала. Кабатланулар хас түгел. 3. ФАГ үтеп чыгусыз гипофлюоресцентлы үзәк белән («кәрәз» сыман) (рәс. 14.63б) зур булмаган гиперфлюоресцентлы нокталар ачыклый яки үзгәрешләр булмаска мөмкин.
4. ЭОГ бераз үзгәрә.