yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Сарсы-Вторые

Сарсы-Вторые (рус. Сарсы-Вторые, чирм. Вӱддымӧ Сарсаде) — Свердловск өлкәсенең Кызылъяр округы составына керүче авыл.

# Сарсы-Вторые
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Сарсы-Вторые
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (26%), чирмешләр (72%).
# Азерекс

Азерекс (фр. Azereix) — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Липенице (Мазовия воеводалыгы)

Липенице — Польшаның Мазовия воеводалыгы Ястшомб гминасында урнашкан авыл.

# Липенице (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Фаленцин-Новий

һәм
Фаленцин-Новий — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Стопница гминасында урнашкан авыл.

# Фаленцин-Новий
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Випготт (Миннесота)

Випготт — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Випготт (Миннесота)
## Географиясе

Випготт халык санын алу урыны мәйданы — 9,025483 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1322 Фут биеклектә урнашкан.
# Паташня (Першамайски авыл советы)

Паташня (белар. Паташня) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.

# Паташня (Першамайски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Сочикалко (Арселия)

Сочикалко — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Арселия муниципалитеты составына керә.

# Сочикалко (Арселия)
## Географиясе

Сочикалко Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Сочикалко (Арселия)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Сочикалко (Арселия)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Алмейда (район)

һәм
Алмейда — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. Алмейда муниципалитетына карый.

# Алмейда (район)
## Географиясе

Мәйданы — 52,42 км².
# Удмуртия гимны

Удмурт җɵмһүрᴎяте Дәүләт гимны — Удмуртия байрагы һәм гербы белән бертигез Удмуртиянең дәүләт символы. Удмурт җɵмһүрᴎяте Югары Шурасы Президиумы карары белән 1993 елның 3 декабpендә, кабатта 2003 елның 29 октябрендә раслана.
Удмурт һәм рус телләрендә башкарыла.

# Удмуртия гимны
## Гимн тексты

Хор башкаруында
* Миләш тәлгәшләре — Удмуртия башкаласы Ижау шәһәре символы.

# Удмуртия гимны
## Гимн тексты
### Удмуртия гимны сүзлекчәсе

| Удмуртча | Татарча | Удмуртча | Татарча | Удмуртча | Татарча |
| Шунды ӝуатыны сиос ӝуато палэзь юг ӟардон ву музъем оскон тӧлпо милемлы куншет тыныд Дор мынам Инмар быдӟым | Кояш балкырга балкый миләш якты таң су җир дин җилкән безнеке, безнең байрак, әләм сиңа Ватан минем Алла, Ходай, Тәңре бөек | югдытыны кыдёкысь инвисъёс кыдатыны выль шудбур бурдъёс эрико йӧн вань кужым ёзвиё ӟеч ивор гурлалляны туриос | яктыртырга ерак, ерактан офыклар нурландырырга яңа бәхет канатлар азат, ирекле, бәйсез көч, сәламәтлек байлык, милек, мөлкәт көч, егәрлек, дәрман энергияле, тулы канлы яхшы яңалык каңгылдашырга торналар | тон дун — ошмес — жильыртыны шуръёс пачыл — вирсэр ӵош кайгу дан пыӵаны ӟеч ивор тон кадь мусо | син саф, чиста, үтә күренмәле чишмә, инеш; чыганак чылтырап агу елгалар өстеннән түгелеп, мөлдерәмә килеп кан тамыры күмәкләшеп кайгы дан; исем; абруй сеңү, суырылу яхшы хәбәр синең кебек сөйкемле |

# Удмуртия гимны
## Автоpлар

* гимн сүзләре (удмурт телендә) — Татьяна Владыкина
* гимн сүзләре (рус теленә тәрҗемә) — Алексей Шепталин
# Богушинець (Любуш воеводалыгы)

Богушинець — Польшаның Любуш воеводалыгы Витница гминасында урнашкан авыл.

# Богушинець (Любуш воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гравитацион коллапс

Гравитацион коллапс — гравитацион көчләр тәэсирендә массив җисемнәрнең катастрофик тиз кысылуы.
Кояш массасыннан өч тапкыр зуррак булган йолдызлар эволюциясе гравитацион коллапс белән тәмамлана ала. Термотөш реакцияләре өчен ягулык беткәннән соң, шул йолдыз үз механик тотрыклылыгын югалта һәм үзәгенә югары тизлеге белән кысыла башлый.
Әгәр арта бара торган эчке басым гравитацион кысылуны туктатса, йолдызның үзәге үтә тыгыз нейтрон йолдызга әверелә, шулай ук йолдызның тышчасы ташланып була һәм үтә яңа йолдыз шартлавы күренә.
Әгәр йолдыз массасы Оппенгеймер-Волков чигеннән (2,5—3 Кояш массасыннан) зуррак булса, гравитацион коллапс дәвам итә һәм йолдыз кара тишеккә әйләнә.
# Липе (Жагубица)

Липе (серб. Липе ) — Сербиянең Браничево округы Жагубитса җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Липе (Жагубица)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 540 метр биеклектә урнашкан.

# Липе (Жагубица)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Бовеццо

Бовеццо — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Брешиа провинциясе составына керә.

# Бовеццо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 203 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Брешия, Кончезьо һәм Наве (Италия) коммуналары белән чиктәш.
# Хаҗыфакылы (Козаклы)

Хаҗыфакылы (төр. Hacıfakılı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Невшеһир иле Козаклы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# NGC 2807

NGC 2807 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2807
## Тарихы

Әлеге галактика 1863 елда Алмания астрономы Генрих Луи д’Арре тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Пфаффен-Швабенхайм

Пфаффен-Швабенхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Пфаффен-Швабенхайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,18 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 144 метр биеклектә урнашкан.
# UNC79

UNC79 (ингл. Unc-79 homolog, NALCN channel complex subunit) — кешенең 14-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гуарарема

Гуарарема — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Гуарарема
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 270,816 км².
# (5960) Wakkanai

(5960) Wakkanai (лат. Wakkanai) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5960) Wakkanai
## Тарихы

1989 елның 21 октябрендә М. Мукаи, М. Такэиси тарафыннан Kagoshima обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 US» саналган.
# Гарретт (Пенсильвания)

һәм
Гарретт — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гарретт (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1869 елда нигезләнгән.

# Гарретт (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,51 квадрат миль, 1,309628 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1919 Фут биеклектә урнашкан.
# Задомля

Задомля (белар. Задомля) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Смалявицкий районында урнашкан авыл.

# Задомля
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Перасадзичы

Перасадзичы (белар. Перасадзічы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.

# Перасадзичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Нага-Юган

Нага-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кече Сосьва елгасының сул ярыннан 159 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.

# Нага-Юган
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020200112115300028671
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302867
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Худенин

Худенин (чех. Chudenín) — Чехиянең Пльзень крае Клатови һәм Клатови районында урнашкан авыл.

# Худенин
## Географиясе

Мәйданы — 45,850316 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 478 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Худенин
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Худенин
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Худенин
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 2790 |
| 1880 | 2792 |
| 1890 | 2709 |
| 1900 | 2689 |
| 1910 | 2789 |
| 1921 | 2937 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 2783 |
| 1950 | 712 |
| 1961 | 804 |
| 1970 | 760 |
| 1980 | 640 |
| 1991 | 598 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 612 |
| 2014 | 589 |
| 2016 | 593 |
| 2017 | 620 |
| 2018 | 616 |
| 2019 | 625 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 611 |
| 2021 | 612 |
| 2021 | 593 |
| 2022 | 613 |
| 2023 | 717 |
| 2024 | 713 |
# Амштеттен

Амштеттен — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Амштеттен округы составына керә.

# Амштеттен
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 275 метр биеклектә урнашкан. Ардаггер, Фидорф, Санкт-Георген-ам-Ибсфельд, Ойратсфельд, Нойхофен-ан-дер-Ибс, Винкларн (Түбән Австрия), Альхартсберг, Кематен-ан-дер-Ибс, Ашбах-Маркт, Эд-Элинг һәм Цайллерн коммуналары белән чиктәш.
# Лукинггласс (Орегон)

Лукинггласс — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Лукинггласс (Орегон)
## Географиясе

Лукинггласс халык санын алу урыны мәйданы — 30 км², 11,6 квадрат миль, 29,991954 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 182 метр һәм 597 Фут биеклектә урнашкан.
# Явор-Солецкий

Явор-Солецкий — Польшаның Мазовия воеводалыгы Сенно гминасында урнашкан авыл.

# Явор-Солецкий
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мәүлекәй Юмачиков

Мәүлекәй Юмачиков - шигырь, фольклорчы, мөгаллим. 1870-1880 елларда Төмән өязенең Манчыл авылы мәдрәсәсендә мөдәррис булып тора. 1879 елында язылган "Кыйссаи Салсал" исемле әсәре 1909 елда Казанның Шәмсетдин Хөсәенов нәширлегендә Домбровский басмаханәсендә, 1913 елда Казан университет басмаханәсендә нәшер ителә. 1881 елда Казандагы Хөсәеневләр нәшриятына бәетләр һәм мөнәҗәтләр җыентыгын җибәрә, әммә бу кулъязмалар басылмый, һәм Казан университетының фәнни китапханәсендә саклана..
Хөсам Кятиб "Җөмҗөмә солтан" поэмасын казакъ теленә тәрҗемә иткән.. Поэма аыхырында үзе турында болай яза: "Казакъта ун ел бала укытып, Йортыма кайттым килдем мин аман".

# Мәүлекәй Юмачиков
## Басылган хезмәтләре

* Кыйсса-и Сәетбаттал. Казан. Чирков хатының басмаханәсе, 1888 ел
* Кыйса-и Тәмимдар. Казан. 1894 ел һәм 1896 ел
* Мәрхабә, шәһри Рамазан. Казан. Университет басмаханәсе, 1902 ел һәм 1908 ел
* Кыйсса-и Нәүширван. Казан. 1902 ел
* Кыйсса-и Салсал. Казан. 1909 ел
* Кыйсса-и Җөмҗөмә. Казан. Домбровский басмаханәсе, 1910 ел
# IC 2670

IC 2670 — чикләрендә урнашкан астрономик җисем .

# IC 2670
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2670, LEDA 1398699 һәм SDSS J111559.55+114700.1 буларак та сурәтләнә.
# ANKRD34A

ANKRD34A (ингл. Ankyrin repeat domain 34A һәм Ankyrin repeat domain-containing protein 34A) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Чернышево

Чернышево (рус. Чернышево) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче авыл.

# Чернышево
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Чернышево
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.

# Чернышево
## Халык

2010 елда биредә 0 кеше яшәве билгеле.
2010 елгы җанисәп буенча авылда кеше яшәми.
# Вильмарди

Вильмарди (фр. Villemardy һәм фр. Commune-Duodi) — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
# Макино-Айленд (Мичиган)

Макино-Айленд — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.

# Макино-Айленд (Мичиган)
## Тарихы

Макино-Айленд шәһәре елда нигезләнгән.

# Макино-Айленд (Мичиган)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 9,779 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 271 метр биеклектә урнашкан.
# Вальдфойхт

Вальдфойхт — Алманиянең Төньяк Райн-Вестфалия җирендә урнашкан коммуна.

# Вальдфойхт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 30,27 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 50 метр биеклектә урнашкан.
# Преса де лос Каризос, Нативидад Мендез (Ирапуато)

Преса де лос Каризос, Нативидад Мендез — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ирапуато муниципалитеты составына керә.

# Преса де лос Каризос, Нативидад Мендез (Ирапуато)
## Географиясе

Преса де лос Каризос, Нативидад Мендез Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Преса де лос Каризос, Нативидад Мендез (Ирапуато)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Преса де лос Каризос, Нативидад Мендез (Ирапуато)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Счипионе Понте (Парма)

Счипионе Понте — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Сальсомаджоре-Терме өязендә урнашкан торак пункт.

# Счипионе Понте (Парма)
## Географиясе

Счипионе Понте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Счипионе Понте (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Горжелец

Горжелец (чех. Hořelec) — Чехиянең Пардубице крае Bojanov районында урнашкан авыл.

# Горжелец
## Географиясе

Мәйданы — 0,735 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Горжелец
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Горжелец
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Горжелец
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 71 |
| 1880 | 78 |
| 1890 | 58 |
| 1900 | 58 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 60 |
| 1921 | 51 |
| 1930 | 39 |
| 1950 | 38 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 40 |
| 1970 | 30 |
| 1980 | 24 |
| 1991 | 15 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 13 |
| 2011 | 30 |
| 2021 | 28 |
# Шамакай (уен)

Шамакай — татар балалар драма уены.

# Шамакай (уен)
## Уйнау тәртибе

Бер бала башы белән карават яки өстәл астына кереп ята да аякларын күтәрә. Башка балалар аның аягын шамакай итеп киендерәләр: чалма чалдыралар, бите урынына кечкенә бер ак нәрсә куеп күмер белән күз, борын, авыз ясыйлар. Кием кидертеп җиңенә уклау яки чыра тыгалар. Яткан кеше астан аларны кулы белән тотып ята. Яткан кешенең теше арасына чыра кыстыралар.
Киенеп беткәч, шамакайга намаз укырга кушалар. Аста яткан кеше аягы һәм куллары белән шамакайга намаз укыган кыяфәт бирә. Үзе астан намаз укый, авызына чыра тыкканга, намазы сакау булып ишетелә.

# Шамакай (уен)
## Икенче вариант

Икенче вариантында шамакайны зур корсаклы хатын итеп киендерәләр. Аннары шамакайны төрле сүзләр сөйләтеп котырталар. Мәсәлән: «Шамакай, ирең үлгән!» дигәч, ул бик ямьсез итеп җылый. «Юк, үлмәгән, юри әйттек», — дигәч, шаркылдап көлә. Шамакайга токмач җәяргә кушалар. Шамакай бер җәйгән саен егылып китә. Ахырда бу токмач ашаганда шартлап үлә. Башка балалар: «Шамакай үлде», дип җылыйлар.
# Авезак-Прат-Лаит

Авезак-Прат-Лаит (фр. Avezac-Prat-Lahitte) — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Сан-Буоно

Сан-Буоно — Италиянең Абруццо төбәгендә урнашкан коммуна. Кьети провинциясе составына керә.

# Сан-Буоно
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 470 метр биеклектә урнашкан. Карпинето-Синелло, Фурчи, Джисси, Лишия, Пальмоли һәм Фрезаграндинария коммуналары белән чиктәш.
# (19153) 1990 QB3

(19153) 1990 QB3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19153) 1990 QB3
## Тарихы

1990 елның 28 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QB3» саналган.
# Лорето (Доктор Мора)

Лорето — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Доктор-Мора муниципалитеты составына керә.

# Лорето (Доктор Мора)
## Географиясе

Лорето Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Лорето (Доктор Мора)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лорето (Доктор Мора)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Канн фестивале

Халыкара Канн кинофестивале (фр. Festival international du film de Cannes) — һәр елның маенда Франциянең Канн шәһәрендә үткәрелүче кинематограф фестивале. Дөньяның иң иске һәм иң абруйлы кинофестивале.
Беренче тапкыр фестиваль 1939 елда үткәрелергә тиеш иде. Ләкин аның ачылышына Икенче бөтендөнья сугышы комачаулады. Шуңа күрә беренче тапкыр 1946 елда үткәрелә. 1952 елдан бирле ел саен май аенда үткәрелә.
Фестивальдә бүләкләү берничә бәйге буенча бара:
* Төп бәйге программасы
* «Махсус караш» программасы
* Кыскаметражлы фильмнар программасы
* Синефондасьон
Татар фильмнарының фестивальдә әлегә катнашканы юк.
# Акоста (ай кратеры)

Акоста (лат. Acosta) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 13 км булган кратер.

# Акоста (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Кристобаль Акоста (1515—1580) хөрмәтенә бирелә.

# Акоста (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
# Арумын теле

Арумын теле (шулай ук аромун теле, македо-румы́н теле; үз атамасы: armãneashce, limba armănească) — аромуннарның теле, көньяк Албаниянең кайбер төбәкләрендә, төньяк һәм үзәк Грециядә, Төньяк Македониянең көньяк һәм көнчыгыш өлешләрендә, көньяк-көнбатыш Болгариядә, шулай ук Сербиядә, Румыниядә, Германиядә, Франциядә һәм Европаның башка илләрендә, АКШ-ында һәм Австралиядә таралган.
Инд-Европа гаиләсенең роман төркеменең көнчыгыш-роман астөркеменә карый, менгленорумын теленә иң якын. Бөтен лингвистлар тарафыннан да аерым тел буларак каралмый - Балкан-роман телләренең кайбер (күбесенчә румын) өйрәнүчеләре аны Румын теленең диалектларына карый дип фараз итәләр, әмма ул хәзерге румын теленең әдәби формасында бәйләнештә булмыйча, менгленрумын һәм истрорумын белән атипик дивергент диалектларга керә дип фараз итәләр. Арумын телендә 250 000 кеше сөйләшкән (1997). Язмасы - латиница, грек язмасы (арумын әлифбалары).
# Үчбашлы (Миһалыччык)

Үчбашлы (төр. Üçbaşlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Миһалыччык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сицова-Гута

Сицова-Гута — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Косцежина гминасында урнашкан авыл.

# Сицова-Гута
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Лос Нопалес (Коюка де Каталан)

Лос Нопалес — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Коюка-де-Каталан муниципалитеты составына керә.

# Лос Нопалес (Коюка де Каталан)
## Географиясе

Лос Нопалес Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Лос Нопалес (Коюка де Каталан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Лос Нопалес (Коюка де Каталан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Ла-Шапель-Фоше

Ла-Шапель-Фоше (фр. La Chapelle-Faucher) — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
# Цвайбрюккен

Цвайбрюккен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Цвайбрюккен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 70,64 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 300 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сей-е-Рокозель

Сей-е-Рокозель (фр. Ceilhes-et-Rocozels) — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
# Еглизоль

Еглизоль (фр. Églisolles) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
# Лаксенбург

Лаксенбург — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Мёдлинг округы составына керә.

# Лаксенбург
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 177 метр биеклектә урнашкан. Бидерманнсдорф, Ахау, Мюнхендорф һәм Гунтрамсдорф коммуналары белән чиктәш.
# TNXB

TNXB (ингл. Tenascin XB) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Пеюшень

Пеюшень — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. Кисиндия (коммуна) коммунасына карый.

# Пеюшень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 260 метр биеклектә урнашкан.
# Зерзаватчы (Бейкоз)

Зерзаватчы (төр. Zerzavatçı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Бейкоз илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Монтеверҗине II (Кампобасо)

Монтеверҗине II — Италиянең Молизе төбәге Камподипьетра өязендә урнашкан торак пункт.

# Монтеверҗине II (Кампобасо)
## Географиясе

Монтеверҗине II Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Монтеверҗине II (Кампобасо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.