yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# GSC682-469-1

GSC682-469-1 — Сәвер йолдызлыгында урнашкан sdB2IIHe15 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 12,6 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Сан-Томазо-Агордино

Сан-Томазо-Агордино — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Беллуно провинциясе составына керә.

# Сан-Томазо-Агордино
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1082 метр биеклектә урнашкан. Алеге, Рокка-Пьеторе, Ченчениге-Агордино, Тайбон-Агордино һәм Валлада-Агордина коммуналары белән чиктәш.
# (10486) 1985 CS2

(10486) 1985 CS2 (лат. 1985 CS2) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10486) 1985 CS2
## Тарихы

1985 елның 15 февралендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 CS2» саналган.
# NAXD

NAXD (ингл. NAD(P)HX dehydratase) — кешенең 13-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сворово

Сворово — Польшаның Великопольское воеводалыгы Пакослав гминасында урнашкан авыл.

# Сворово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Поень (коммуна, Клуж)

Поень — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан коммуна.

# Поень (коммуна, Клуж)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 190 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Поень, Болога, Чербешть, Ходишу, Лунка-Вишагулуй, Морлака, Транишу һәм Валя-Дреганулуй авыллары урнашкан.
# (10150) 1994 PN

(10150) 1994 PN (лат. 1994 PN) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10150) 1994 PN
## Тарихы

1994 елның 7 августында Гордон Гаррэдд тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 PN» саналган.
# Хелст (Великопольское воеводалыгы)

Хелст — Польшаның Великопольское воеводалыгы Дравско гминасында урнашкан авыл.

# Хелст (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ык-Игль

Ык-Игль — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Коон-Ях елгасының сул ярына тамагыннан 30 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 14 км.

# Ык-Игль
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200049141
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204914
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# KBTBD3

KBTBD3 (ингл. Kelch repeat and BTB domain containing 3) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Арпатепе (Артуклу)

Арпатепе (төр. Arpatepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Артуклу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# NUP210L

NUP210L (ингл. Nucleoporin 210 like) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Брансвик (Висконсин)

Брансвик — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Брансвик (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 37,4 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 269 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# KLHL10

KLHL10 (ингл. Kelch like family member 10) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Вилуди (Вармия-Мазурия воеводалыгы)

Вилуди — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Позездже гминасында урнашкан авыл.

# Вилуди (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Виктор Семёнов

Виктор Фёдорович Семёнов (1896 елның 28 апреле, Казан — 1973 елның 11 марты, Мәскәү) — совет тарихчысы, Көнбатыш Аурупаның иҗтимагый-сәяси тарихы буенча белгеч. Тарих фәннәре докторы (1941), В. И. Ленин исемендәге Мәскәү дәүләт педагогика институты профессоры.

# Виктор Семёнов
## Тормыш юлы

Виктор Семёнов 1896 елның 28 апрелендә Казанда туа. 1917 елда Сембер рухи семинариясен, 1921 елда Казан университетын тәмамлый. 1924—1929 елларда Беренче Мәскәү дәүләт университеты каршындагы эш факультетында тарих укытучысы булып эшли, бер үк вакытта РАНИОН Тарих институты аспирантурасында укый. Марксизм-ленинизм институты хезмәткәре (1929—1943), К. Маркс һәм Ф. Энгельс иншаларының беренче басмасының 10-12 һәм 26 томы тәрҗемәләрен төзәтү һәм бастыруга әзерлек буенча эш башкарган.
1935 елдан К. Либкнехт исемендәге Мәскәү индустриаль-педагогика институтында, ә аннары В. И. Ленин исемендәге Мәскәү дәүләт педагогика институтында (МДПИ) укыта. «XVI гасыр Англиядә крестьян хәрәкәтләре һәм огораживание» докторлык диссертациясен яклый. 1945 елдан башлап МДПИның Урта гасырлар (Борынгы дөнья һәм урта гасырлар) тарихы кафедрасын җитәкли, тарих факультеты деканы (1945—1948).
ССРБ Югары һәм урта махсус белем бирү министрлыгы каршындагы гасыр тарихы буенча эксперт комиссиясе, ССРБ Мәгариф министрлыгы каршындагы Фәнни-методик совет, ССРБ Мәгариф министрлыгы каршындагы югары уку йортының укыту-педагогик һәм тарихи комиссиясе әгъзасы.
Урта гасыр һәм иртә яңа чор тарихы буенча уку һәм укыту-методик кулланмалар авторы. XVI—XVII гасырларда Англиянең социаль-икътисади тарихын өйрәнүгә зур өлеш кертә.

# Виктор Семёнов
## Төп хезмәтләр

* Огораживания и крестьянские движения в Англии XVI в. М., 1949;
* Пауперизм в Англии XVI в. и законодательство Тюдоров по вопросу о пауперах // Средние века. Вып. 6. М., 1953;
* Раннее капиталистическое фермерство в Англии XVI — первой половины XVII века // Генезис капитализма в промышленности и сельском хозяйстве. М., 1965.
# LNX1

LNX1 (ингл. Ligand of numb-protein X 1 һәм E3 ubiquitin-protein ligase LNX) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Монтескье (Эро)

Монтескье (фр. Montesquieu) — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
# Вальпертскирхен

Вальпертскирхен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Вальпертскирхен
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Вальпертскирхен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 18,45 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 499 метр биеклектә урнашкан.
# Гжегожовице (Силезия воеводалыгы)

Гжегожовице — Польшаның Силезия воеводалыгы Рудник гминасында урнашкан авыл.

# Гжегожовице (Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD192489

HD192489 — Тавис йолдызлыгында урнашкан A3/5mA9-F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,08 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Мценск

Мценск (рус. Мценск) — Россия Федерациясенең Орөл өлкәсендә урашкан шәһәр.
Халык саны — 38 725 кеше (2016).

# Мценск
## Сәгать поясы

Мценск Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Мценск
## Тарих

Шәһәр cтaтысын 1146 елдан башлап йөртә.

# Мценск
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (96,9%), украиннар (1,1%).
# Заполле (Лельчыцкий районы)

Заполле (белар. Заполле) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Лельчыцкий районында урнашкан авыл.

# Заполле (Лельчыцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Муханава

Муханава (белар. Муханава) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.

# Муханава
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# IC 4909

IC 4909 — Телескоп йолдызлыгы чикләрендә урнашкан эмиссионная галактика .

# IC 4909
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4909, ESO-LV 233-0080, IRAS F19529-5011, PGC 63848, ESO 233-8, 2MASX J19564558-5003206, 6dFGS gJ195645.6-500321, SGC 195301-5011.3, HIPASS J1956-50 һәм LEDA 63848 буларак та сурәтләнә.
# (3776) Вартиовуори

(3776) Вартиовуори (лат. Vartiovuori) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3776) Вартиовуори
## Тарихы

1938 елның 5 апрелендә Х. Аликоски тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1938 GG» саналган.
# Пян дела Пьеве (Перуҗа)

Пян дела Пьеве — Италиянең Умбрия төбәге Ассизи өязендә урнашкан торак пункт.

# Пян дела Пьеве (Перуҗа)
## Географиясе

Пян дела Пьеве Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пян дела Пьеве (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нюрих (Конда кушылдыгы)

Нюрих — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Конда елгасының уң ярына тамагыннан 992 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 75 км.

# Нюрих (Конда кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Конда елгасы. Кече елга бассейны — Конда, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010600112115300015668
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301566
* Бассейн коды — 14.01.06.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Виттарвиль

Виттарвиль (фр. Vittarville) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Бычыха

Бычыха (белар. Бычыха) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.

# Бычыха
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Кече Пурга

Кече Пурга (удм. Пичи Пурга, рус. Малая Пурга́) ― авыл, Удмуртиянең Кече Пурга районы муниципаль округы һәм Кече Пурга авыл управасы (2021 елга кадәр Кече Пурга авыл җирлеге) административ үзәге. Халык саны буенча ― 7604 кеше (2021) Удмуртия авыллары арасында икенче урында тора (Завьялово авылыннан соң).

# Кече Пурга
## География

Авыл республика башкаласы Ижау шәһәре үзәгеннән көньякка таба 35 км ераклыкта, Татарстан белән чиктә урнашкан.

# Кече Пурга
## Транспорт

Республика башкаласыннан («Ижевск үзәк мәчете» тукталышыннан) Кече Пургага 323нче шәһәр яны автобусында барып җитәргә мөмкин, ул Можга тракты буенча билгеләнгән пунктка бара.
Иң якын тимер юл станциясе — Горький тимер юлының Ижау регионы Әгерҗе станциясе (Татарстан), авылдан көньякка таба 4 км ераклыкта урнашкан.

# Кече Пурга
## Сәгать зонасы

Кече Пурга авылы, бөтен Удмурт Республикасы кебек үк, МСК+1 сәгать зонасында урнашкан. Кулланылган вакытны UTC өчен күчерү + 4: 00 тәшкил итә.

# Кече Пурга
## Тарих

Пургинское авылы приходы 1859 елда ачыла, 1860 елда агач чиркәү төзелеше тәмамлана һәм 12 декабрьдә гыйбадәтханә Архистратиг Михаил хөрмәтенә изгеләндерелә. Вакыт узу белән гыйбадәтханә тузган һәм 1902 елда аңа алмашка таш чиркәү төзелгән, ул 1902 елның 3 гыйнварында изгеләндерелә. Православие чиркәве каршында башлангыч чиркәү-приход мәктәбе ачыла.
1921 елда Вотяк автономияле өлкәсе оешу сәбәпле, Кече Пурга волосте составындагы авыл Нократ губернасының Сарапул өязеннән яңа өлкәнең Ижау өязенә тапшырыла. 1929 елда Ижау өязе бүленгәндә, Кече Пурга районы оеша, авыл район үзәгенә әверелә. 1933 елда Кече Пурга авылында хастаханә төзелә. 1963 елның 1 февралендә район вакытлыча бетерелә һәм авыл 2 ел, 1965 елның 12 гыйнварына кадәр Ижау авыл районы составына керә.
2021 елдан Кече Пурга районы муниципаль округы үзәге.

# Кече Пурга
## Икътисад

* «Агростройснаб» предприятиесе
* «Луч» предприятиесе
* Кеч Пурга авыл урман хуҗалыгы
* Транснефть
* «Кече Пурга агропромэнерго» предприятиесе
* «Удмуртавтодор»
* «Сухарев сөте» ҖЧҖ
* Көньяк электр челтәрләре ҖЧҖ

# Кече Пурга
## Мәгариф, мәдәният

Авылда эшләп килә:
* Өч балалар бакчасы («Колокольчик», «Италмас» һәм «Росинка»)
* 1нче урта гомуми белем бирү мәктәбе
* Гимназия
* Балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбе
* Мәгариф үзәге (кичке мәктәп)
* Балалар иҗаты үзәге
* «Пурга кизилиос» балаларны эстетик тәрбияләү үзәге
* «Каскад» яшьләр үзәге
* Район мәдәният йорты
* Сәнгать мәктәбе
* Музыка мәктәбе
* «БЛЕСК» театр студиясе
* Китапханә

# Кече Пурга
## Сәламәтлек саклау

* Район үзәк хастаханәсе
* Балалар поликлиникасы

# Кече Пурга
## Дин
### Православие

* Михаил Архангел гыйбадәтханәсе ― 1902, архитекторлар В. М. Дружинин, И. А. Чарушин, төбәк әһәмиятендәге архитектура һәйкәле. Удмуртия митрополиясенең Сарапул епархиясе Кече Пурга благочиниясенә карый.

# Кече Пурга
## Шәхесләр

* Михаил Захарович Орлов (1932―2003), кукуруз игүче, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1973), РСФСР атказанган механизаторы, Кече Пургада җирләнгән.
# Жучковац

Жучковац (серб. Жучковац) — Сербиянең Заечар округы Сокобанә, Заечар бүлгесе һәм Центральная Сербия җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Жучковац
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 306 метр биеклектә урнашкан.

# Жучковац
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.

# Жучковац
## Демография

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2011 | 397 | |
# (19488) Abramcoley

(19488) Abramcoley — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19488) Abramcoley
## Тарихы

1998 елның 23 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HW125» саналган.
# Вест-Парк (Флорида)

Вест-Парк — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.

# Вест-Парк (Флорида)
## Тарихы

Вест-Парк шәһәре 1 март 2005 елда нигезләнгән.

# Вест-Парк (Флорида)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 5,857232 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2 метр биеклектә урнашкан.
# Агылкөй (Эгирдир)

Агылкөй (төр. Ağılköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Ыспарта иле Эгирдир илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Яйлаҗылар (Ийидере)

Яйлаҗылар (төр. Yaylacılar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Ийидере илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Апанхуак, Апангваке (Акапулко де Хуарез)

һәм
Апанхуак, Апангваке — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Акапулько-де-Хуарес муниципалитеты составына керә.

# Апанхуак, Апангваке (Акапулко де Хуарез)
## Географиясе

Апанхуак, Апангваке Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Апанхуак, Апангваке (Акапулко де Хуарез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Апанхуак, Апангваке (Акапулко де Хуарез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# (13780) 1998 UZ8

(13780) 1998 UZ8 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13780) 1998 UZ8
## Тарихы

1998 елның 17 октябрендә BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 UZ8» саналган.
# Сен-Бонне-де-Конда

Сен-Бонне-де-Конда (фр. Saint-Bonnet-de-Condat, фр. Saint-Bonnet һәм фр. Montagne) — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
# (12960) 4165 T-2

(12960) 4165 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12960) 4165 T-2
## Тарихы

1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4165 T-2» саналган.
# Серо Чато (Апасео эль Гранде)

Серо Чато — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мексика һәм Апасео-эль-Гранде муниципалитеты составына керә.

# Серо Чато (Апасео эль Гранде)
## Географиясе

Серо Чато Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Серо Чато (Апасео эль Гранде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Серо Чато (Апасео эль Гранде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Михаил Глебов

Михаил Глебов (Михаил Никодим улы Глебов, 29 май 1912(1912-05-29), Большая Приваловка, Воронеж өязе, Воронеж губернасы, Россия империясе — 15 август 1986(1986-08-15) (74 яшь), Казан, РСФСР, СССР) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
# Нярмаседа-Яха

Нярмаседа-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хорамаха-Яха елгасының сул ярыннан 1 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 44 км.

# Нярмаседа-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300312115300044850
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115304485
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# FBXW5

FBXW5 (ингл. F-box and WD repeat domain containing 5) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Абухава (Вицебский районы)

Абухава (белар. Абухава) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.

# Абухава (Вицебский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Армутлу (Сындыргы)

Армутлу (төр. Armutlu) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Сындыргы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Тржибржихи

Тржибржихи (чех. Třibřichy) — Чехиянең Пардубице крае Хрудим һәм Хрудим районында урнашкан авыл.

# Тржибржихи
## Географиясе

Мәйданы — 4,151034 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 253 метр биеклектә урнашкан.

# Тржибржихи
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Тржибржихи
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Тржибржихи
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 429 |
| 1880 | 407 |
| 1890 | 437 |
| 1900 | 492 |
| 1910 | 489 |
| 1921 | 455 |
| 1930 | 494 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 338 |
| 1961 | 340 |
| 1970 | 331 |
| 1980 | 304 |
| 1991 | 270 |
| 2001 | 285 |
| 2011 | 274 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 292 |
| 2016 | 301 |
| 2017 | 298 |
| 2018 | 294 |
| 2019 | 300 |
| 2020 | 299 |
| 2021 | 291 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 299 |
| 2022 | 292 |
| 2023 | 291 |
| 2024 | 286 |
# Зернавая

Зернавая (белар. Зернавая) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Клецкий районында урнашкан авыл.

# Зернавая
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Лёкан

Лёкан (фр. Leucamp) — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
# Фристоун (округ, Техас)

Фристоун — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Фэрфилд шәһәре.

# Фристоун (округ, Техас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1850 елда оештырыла.

# Фристоун (округ, Техас)
## Халкы

2019 елда халык саны 17 867 кеше тәшкил иткән.

# Фристоун (округ, Техас)
## Территориясе

Округ мәйданы 2292 км² тәшкил итә.
# Ильино-Поляна

Ильино-Поляна — Башкортстанның Благовещен районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, ГАТОБК коды — ?.

# Ильино-Поляна
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 2039 кешенең яшәве мәгълүм.