yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Портленд (Додж, Висконсин)

Портленд — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Портленд (Додж, Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 35,7 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 263 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Варгол

Варгол (Воргол) — Россия территориясеннән ага торган елга. Орёл өлкәсе, Липецк өлкәсе, Курск өлкәсе, Воронеж өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сосна елгасының сул ярыннан 50 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 64 км.

# Варгол
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосна елгасы. Кече елга бассейны — Хоперге елгасының Тын елгасына койганчы, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010100212107000001876
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107000187
* Бассейн коды — 05.01.01.002
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Гунтрамовице

Гунтрамовице (чех. Guntramovice) — Чехиянең Моравия-Силезия крае Будишов-над-Будишовкоу районында урнашкан авыл.

# Гунтрамовице
## Географиясе

Мәйданы — 16,287 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 569 метр биеклектә урнашкан.

# Гунтрамовице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Гунтрамовице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Гунтрамовице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 552 |
| 1880 | 561 |
| 1890 | 591 |
| 1900 | 552 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 504 |
| 1921 | 505 |
| 1930 | 495 |
| 1950 | 278 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 224 |
| 1970 | 213 |
| 1980 | 175 |
| 1991 | 175 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 196 |
| 2011 | 154 |
| 2021 | 145 |
# Фоси II (Беневенто)

Фоси II — Италиянең Кампания төбәге Дуджента өязендә урнашкан торак пункт.

# Фоси II (Беневенто)
## Географиясе

Фоси II Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Фоси II (Беневенто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Робенештий-де-Сус

Робенештий-де-Сус — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. Робенешть коммунасына карый.

# Робенештий-де-Сус
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Җевизли (Шаһинбей)

Җевизли (төр. Cevizli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шаһинбей илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Николай Ватутин

Николай Фёдор улы Ватутин (1901-1944, Киев) - Совет гаскәр башлыгы, армия генералы (1943), Советлар Берлеге Каһарманы (1965, үлгәч).
Гади крестьян гаиләсеннән чыккан, кызыл гаскәридән армия генералына кадәр хезмәт иткән.
Бөек Ватан сугышы вакытында Воронеж, Көньяк-Көнбатыш, 1-нче Украин фронтларын үз вафатына (1944 елда) кадәр җитәкләгән.
Курск сугышында, Днепр өчен сугышта, Днепр-Карпаталар операциясендә катнашкан.
Ватутин 1944 елның 29 февралендә УПА (Украина баш күтәрүчеләре гаскәре) әгъзалары тарафыннан каты яраланган. Җәрәхәтләр сәбәпле Киев госпиталендә 15 апрельдә үлгән.
Киев Мариин паркында күмелгән.
Россиядә һәм Украинада Ватутин исемендәге күп урамнар, һәйкәлләр, шәһәрләр ачылган.
# Аккырач (Герзе)

Аккырач (төр. Akkıraç) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Герзе илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Җаке (Торино)

Җаке — Италиянең Пьемонт төбәге Пероза-Канавезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Җаке (Торино)
## Географиясе

Җаке Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Җаке (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фиркирхен (Югары Лужица)

Фиркирхен (алман. Vierkirchen) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Фиркирхен (Югары Лужица)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 35,41 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 192 метр биеклектә урнашкан.
# Карвиця (Вармия-Мазурия воеводалыгы)

һәм
Карвиця — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Ручане-Нида гминасында урнашкан авыл.

# Карвиця (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Роберцин

һәм
Роберцин — Польшаның Мазовия воеводалыгы Пясечно гминасында урнашкан авыл.

# Роберцин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Рьянкур

Рьянкур (фр. Riencourt) — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
# Шиби

һәм
Шиби — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Бодзехув гминасында урнашкан авыл.

# Шиби
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Платанильо (Текпан де Галеана)

Платанильо — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Текпан-де-Галеана муниципалитеты составына керә.

# Платанильо (Текпан де Галеана)
## Географиясе

Платанильо Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Платанильо (Текпан де Галеана)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Платанильо (Текпан де Галеана)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Тюнь

Тюнь — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Жасатер елгасының уң ярына тамагыннан 14 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 17 км.

# Тюнь
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Катунь елгасы. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100312115100004578
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100457
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# ODF3B

ODF3B (ингл. Outer dense fiber of sperm tails 3B) — кешенең 22-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Пемери

Пемери (фр. Peumerit һәм фр. Peumérit) — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
# Тихий (Чангыль-Кы кушылдыгы)

Тихий — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чангыль-Кы елгасының сул ярыннан 25 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Тихий (Чангыль-Кы кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000112115300068889
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306888
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Тарча

Тарча — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. Тарча (коммуна) коммунасына карый.

# Тарча
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Тадым (Элазыг)

Тадым (төр. Tadım) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Элазыг илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Омолон авыл җирлеге

Омолон авыл җирлеге — Чукотка автономияле округының Билибино районы составына кергән административ берәмлек. Үзәге — Омолон авылы.

# Омолон авыл җирлеге
## Состав

Омолон авыл җирлегенә Омолон авылы керә.
# Просвет (Кайбыч районы)

Просвет (рус. Просвет) — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы үле торак пункт.

# Просвет (Кайбыч районы)
## Тарихы

Авыл 1930 елда Кайбыч районы Надеждино авылы җирлегенә кергән, 1944 елдан Подберезье районы составына шул ук авыл җирлеге составында күчә.
Авылны 1919 елда Морат авылыннан прогрессив карашлы 14 гаилә нигезли. Күченүчеләргә 250 га җир бирелә, авыл хуҗалыгы коммунасы оештырыла.
Авыл 1980 елдан соң искә алынмый.

# Просвет (Кайбыч районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.5 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 4.9 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.9 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.4 °C | -9.7 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
# Луго (Реҗо Эмилия)

Луго — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Байзо өязендә урнашкан торак пункт.

# Луго (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Луго Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Луго (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кече Сон

Кече Сон — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422173.

# Кече Сон
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.1 °C | -10.9 °C | -5.7 °C | 4.4 °C | 13.4 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.7 °C | 12.1 °C | 4.3 °C | -4.9 °C | -10.3 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

# Кече Сон
## Күренекле шәхесләр

* Заһидулла Яруллин, үзешчән музыка остасы.
* Фәрит Яруллин
* Мирсәет Яруллин

# Кече Сон
## Мәдәният

* Фәрит Яруллин музее
# Семковице

һәм
Семковице — Польшаның Лодзь воеводалыгы Семковице гминаcында урнашкан авыл.

# Семковице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пифей (ай кратеры)

Пифей (лат. Pytheas) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 18,8 км булган кратер.

# Пифей (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Пифей (якынча 380 — якынча 310, б.э.к.) хөрмәтенә бирелә.

# Пифей (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Домброва (Келецкий повяты)

Домброва — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Маслув гминасында урнашкан авыл.

# Домброва (Келецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Облачково

Облачково — Польшаның Великопольское воеводалыгы Вжесня гминасында урнашкан авыл.

# Облачково
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Брейлов

Брейлов (чех. Brejlov) — Чехиянең Урта Чехия крае Баков-над-Йизероу районында урнашкан авыл.

# Брейлов
## Географиясе

Мәйданы — 0,153 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Брейлов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Брейлов
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Брейлов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 39 |
| 1880 | 34 |
| 1890 | 32 |
| 1900 | 9 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 6 |
| 1921 | 10 |
| 1930 | 10 |
| 1950 | 2 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 3 |
| 1970 | 1 |
| 1980 | 2 |
| 1991 | 0 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 4 |
| 2011 | 4 |
| 2021 | 2 |
# Марк Шаттлворт

Марк Ри́чард Ша́ттлворт (ингл. Mark Richard Shuttleworth) — КАР эшкуары, икенче космик турист. Шаттлворт Canonical Ltd. компаниясенә нигез сала һәм 2010 елга карата ул Ubuntu Linux операцион системасын нигезләү белән шөгылләнә.
# Понтезело (Верона)

Понтезело — Италиянең Венеция төбәге Колоньола-аи-Колли өязендә урнашкан торак пункт.

# Понтезело (Верона)
## Географиясе

Понтезело Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Понтезело (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Байгол (Казакъстан)

Байгол (каз. Байғұл) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Байгол (Казакъстан)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Лаяна

Лаяна (исп. Layana) — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Лаяна
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 3,691314 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 486 ± 30 метр биеклектә урнашкан.
# Аделаида татар-башкорт ассоциациясе (Австралия)

Аделаида татар-башкорт ассоциациясе — Австралиянең Әделайд шәһәрендә эшләп килүче татар-башкорт җәмгыяте.

# Аделаида татар-башкорт ассоциациясе (Австралия)
## Тарихы

Австралиянең татар диаспорасы Икенче дөнья сугышыннан соң формалаша башлый. Аның нигезен Кытай Маньчжурия провинциясеннән эмиграцияланган татарлар салган, 1945 елда анда совет гаскәрләре кергән һәм татар җәмгыяте оешкан Харбинда, Мукденда, Хайлар һәм башка шәһәрләрдә җимергән. Көньяк Австралиядә башлангыч татар хатын-кызы — Мисир Хәертдинова-Надольная. Ул 1949 елда Германиядан башка 907 немец концлагерьлары тоткыннары белән бергә килгән.
1950 елдан бирле Алмания, Польша, Маньчжурия һәм Көнчыгыш Төркестан (Кытай), Япония, Төркия, соңгы вакытта Россия Федерациясеннән Көньяк Австралиягә татарларның миграциясе башлана. Бүгенге көндә Австралиянең татар-башкорт диаспорасында 500-дән кеше кеше исәпләнә. Австралиянең башка шәһәрләрендә якынча 100 татар-башкорт гаиләсе яши, иң зур җәмәгать Әделайд шәһәрендә урнашкан. Башка шәһәрләрдә — Сиднейда (20-гә якын гаилә, 100 кеше) һәм Мельбурнда (30 кеше).
Австралиянең татар диаспорасы берничә оешмага берләшкән. 1984 елда Сәгыйт Садри хатыны Ләйлә Садри (Габитова) белән Көньяк Австралия татарлары ассоциациясе оештыра, тарихи яктан бу иң беренче оешма. Оешмалар арасында иң зуры — Австралияда Аделаида татар-башкорт ассоциациясе булып тора, ассоциацияны 1990 елда Башкортстанның Австралия союзында рәсми вәкиле Зия Маски оештыра. 2004 елдан Ассоциацияны татар мәдәнияте хәрәкәте әгъзасы Шухрат Вәли (Вәлиев) җитәкли. Берләшмә рәсми рәвештә 1990 елда теркәлгән. Асылда исә ул 1985 елдан эшләп килә.
Берләшмә Рамазан, Корбан, Сабантуй бәйрәмнәрын үткәрә. Татар-башкорт мәктәбе 1981 елдан эшләп килә. Мәктәптә туган телне, йолаларны, халыкның бай мирасын өйрәнәләр.
# Аспен-ан-Лаведан

Аспен-ан-Лаведан (фр. Aspin-en-Lavedan һәм фр. Aspin) — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Прюмцурлай

Прюмцурлай — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Прюмцурлай
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,89 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 181 метр биеклектә урнашкан.
# Нарты-Егор-Ель

Нарты-Егор-Ель — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Глубокий Полуй елгасының уң ярына тамагыннан 65 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 17 км.

# Нарты-Егор-Ель
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр . Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300112115300032514
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115303251
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Зверавшчына

Зверавшчына (белар. Звераўшчына) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.

# Зверавшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Прендоцин (Ополе воеводалыгы)

Прендоцин — Польшаның Ополе воеводалыгы Скарбимеж гминасында урнашкан авыл.

# Прендоцин (Ополе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Яңа Тормыш (Самар өлкәсе)

Яңа Тормыш (рус. Новая Жизнь) — Самар өлкәсенең Кошки районында урнашкан бистә.

# Яңа Тормыш (Самар өлкәсе)
## Сәгать поясы

Яңа Тормыш (Самар өлкәсе) Самар вакыты (Samara Time Zone, SAMT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +4:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +1 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+1 итеп күрсәтелә.

# Яңа Тормыш (Самар өлкәсе)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (48,6%), чуашлар (40,5%), татарлар (6,9%), мордва (3%).
# (735) Маргханна

(735) Маргханна (лат. Marghanna) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (735) Маргханна
## Тарихы

1912 елның 9 декабрендә Хайнрих Фогт тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1912 PY» саналган.
# Гвадалупе де Пасо Бланко, Эль Ранчито (Ирапуато)

Гвадалупе де Пасо Бланко, Эль Ранчито — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ирапуато муниципалитеты составына керә.

# Гвадалупе де Пасо Бланко, Эль Ранчито (Ирапуато)
## Географиясе

Гвадалупе де Пасо Бланко, Эль Ранчито Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гвадалупе де Пасо Бланко, Эль Ранчито (Ирапуато)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гвадалупе де Пасо Бланко, Эль Ранчито (Ирапуато)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Пхном Чхнорк

Пхном Чхнорк көньяк Камбоджада, Кампот Провинциясендә урнашкан Һинд дине мәгарә гыйбадәтханәсе, ул Кампот шәһәреннән 5 миля (8 км) төньяк-көнчыгышта урнашкан. Гыйбадәтханә 7-енче гасырда Фунань кирпеченнән төзелгән булган, һәм Шива Ходаена багышланган. Аңа бару өчен таш баскычлардан узарга кирәк.
# Боббеллападу

Боббеллападу Һиндстанның Андһра Прадеш штатында Кришна районында авыл. Ул Виджаявада бүлгесенең Чандарлападу мандалында урнашкан. Ул Андһра Прадеш Башкала Регионының өлеше булып тора.

# Боббеллападу
## Демографиясе

Биредә якынча 1261 кеше яши. Якынча 362 йорт бар.

# Боббеллападу
## Язмалар

* 1520 C. E.
* 1548 C. E.
# Муса Җәлил һәйкәле (Чиләбе)

Муса Җәлилгә һәйкәл Чиләбе шәһәренең Тимирязев урамында урнашкан. Һәйкәл — Татарстанның Чиләбе шәһәренә бүләге. Һәйкәлнең проект авторлары һәм төзүчеләре архитектура һәм дизайн өлкәсендә тапшырыла торган «Ак энҗе» (рус. Белая жемчужина) премиясенә лаек була.

# Муса Җәлил һәйкәле (Чиләбе)
## Тарих

2015 елның 16 октябрендә, «РФ дә Әдәбият елы» һәм «Җиңүнең 70 еллыгы»н билгеләү тантаналары һәм Чиләбедә үткән «Татар кызы-2015» бәйгесе финалы кысаларында, Чиләбе шәһәренең Тимирязев урамында, «Манекен» театры (А.С. Пушкин исемендәге «Театр+ Кино» Үзәге) янындагы бакчада ачылган.
Муса Җәлил бюстының авторы — Бакый Урманче. Ул бюстны 50 ел элек «Ташларда портретлар» сериясендә ясаган булган.
Чиләбе шәһәрендә Муса Җәлилгә һәйкәл ачу инициативасы һәм проекты белән Чиләбе өлкәсе татарлары Конгрессы (башкарма комитет рәисе Лена Колесникова) чыккан.

# Муса Җәлил һәйкәле (Чиләбе)
## Тасвирлама

Бакча (сквер) уртасындагы биек постаментка Җәлилнең ак төстәге мәрмәр таштан чүкеп ясалган бюсты куелган. Кара граниттан ясалган аслыкка алтынланган хәрефләр белән русча язылган:
   Муса Джалиль
Постаментның ике ягына русча (сулда) һәм татарча (уңда) Муса Җәлилнең «Җырларым» шигыреннән юллар язылган:
   Гомерем минем моңлы бер җыр иде,
   Үлемем дә яңгырар җыр булып.
   Жизнь моя песней звенела в народе, Смерть моя песней борьбы прозвучит!

# Муса Җәлил һәйкәле (Чиләбе)
## Ачылу

Һәйкәлне ачу тантанасында Татарстан премьер-министры Илдар Халиков, Чиләбе өлкәсе губернаторы Борис Дубровский һәм Муса Җәлилнең кызы Чулпан Җәлилова катнаша. Чиләбе шәһәренең Муса Җәлил исемендәге 81 нче мәктәп укучылары русча һәм татарча Муса Җәлилнең шигырьләрен укый.
# Молина (Алесандрия)

Молина — Италиянең Пьемонт төбәге Печетто-ди-Валенца өязендә урнашкан торак пункт.

# Молина (Алесандрия)
## Географиясе

Молина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Молина (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (4479) Чарлипаркер

(4479) Чарлипаркер (лат. Charlieparker) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4479) Чарлипаркер
## Тарихы

1985 елның 10 февралендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 CP1» саналган.
# Випинг-Вотер (Небраска)

Випинг-Вотер — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан шәһәр.

# Випинг-Вотер (Небраска)
## Тарихы

Випинг-Вотер шәһәре 1867 елда нигезләнгән.

# Випинг-Вотер (Небраска)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,505102 км², 2,505103 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 335 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вож-ПАй-Юган (Ай-Юган кушылдыгы)

Вож-ПАй-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ай-Юган елгасының уң ярына тамагыннан 5 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 15 км.

# Вож-ПАй-Юган (Ай-Юган кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештан Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020100112115300021385
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302138
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Борути (гмина Сипнево)

Борути — Польшаның Мазовия воеводалыгы Сыпнево гминасында урнашкан авыл.

# Борути (гмина Сипнево)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кидинну (ай кратеры)

Кидинну (лат. Kidinnu) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 55,1 км булган кратер.

# Кидинну (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Кидинну (неизвестно — 330, б.э.к.) хөрмәтенә бирелә.

# Кидинну (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# Дукели (Ашмянский районы)

Дукели (белар. Дукелі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.

# Дукели (Ашмянский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.