yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Срдов

Срдов (чех. Srdov) — Чехиянең Устецк крае Либешице районында урнашкан авыл.

# Срдов
## Географиясе

Мәйданы — 4,099 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Срдов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Срдов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Срдов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 268 |
| 1880 | 269 |
| 1890 | 232 |
| 1900 | 252 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 250 |
| 1921 | 227 |
| 1930 | 212 |
| 1950 | 89 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 96 |
| 1970 | 66 |
| 1980 | 54 |
| 1991 | 22 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 27 |
| 2011 | 52 |
| 2021 | 65 |
# Ватцерат

Ватцерат — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Ватцерат
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,62 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 390 метр биеклектә урнашкан.
# Борки (Дзятлавский районы)

Борки (белар. Боркі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.

# Борки (Дзятлавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Телешть (Горж)

Телешть — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. Телешть (коммуна) коммунасына карый.

# Телешть (Горж)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 215 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 7126

NGC 7126 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7126
## Тарихы

Әлеге галактика 1835 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Туэ-де-л’Эскарен

Туэ-де-л’Эскарен (фр. Touët-de-l’Escarène) — Франциянең Диңгез буе Альплары департаментына караган коммуна.

# Туэ-де-л’Эскарен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,57 км².
# Ğälämi apparat

Ğälämi apparat - ğälämi fäzada törle mäs'älälär başqaru öçen texnik caylanmalar ğomum ataması. Şulay uq törle kük cisemnäre öslegendä tikşerenü häm bütän törlär eşlären başqara.
Orbitağa yörtüçe-raketalar yäki oçqıç yärdämendä kiterelä.
Yaqın ğälämgä keşelär häm yök kitersen öçen kosmik apparat ğälämi qorab yäki ğälämi oçu apparatı dip yörtelä.
Kosmik oçu apparatı törle ölkälärdä qullanıla:
* suborbital'
* Cir yanındağı orbital'
* planetalar ara
* planetalar östendäge
Cirneñ yasalma iärçennäre häm pilotlı kosmik apparat ayırılıp toralar.
Avtomatik qaytarıluçan häm planetaara ğälämi apparat yasaw texnologiälär tik SSRB-Rusiädä, AQŞ, Qıtay, Yapunstan, Hindstan häm Awrupada bar.
Rusiä, AQŞ, Qıtay ğına Cirneñ yasalma iärçennärne totıp ala alalar.

# Ğälämi apparat
## Törlär

Eş tärtibe buyınça tübändäge ğälämi apparatlar bar:
* Cirneñ yasalma iärçennäre
* Avtomatik planetaara stantsiälär
* Ğälämi qorablar
* Orbital' stantsiälär
* Töşerelä torğan apparat
* Planetada yörüçe
Qaytaru mömkinlege buyınça:
* Qaytarıluçan
* Qaytarılmawçan

# Ğälämi apparat
## Oçu üzlekläre

Ğälämi apparat oçışı cibärelü çorı, orbital' oçış häm cirgä töşüdän tora. Ğälämgä cibärelsen öçen apparat kiräkle kosmik tizlekne alırğa tieş.
Ğälämi apparat küpçelek sistemaları qoyaş batareyälärennän yäki ximik akkumulätordan tä'min itelä.
Yörtkeç caylanması yärdämendä apparat üz tizlege häm yünäleşen üzgärtä ala. Ğädättä ximik raketa yörtkeçe qullanıla.
Ğälämi apparatta tereklek tä'min itü, elemtä, idärä itü, temperatura tärtiben tä'min itü, yünälderü, häläkättä qotqaru sistemaları bar.
# Кояң

Кояң (кор. 고양시, 高陽市) — Көньяк Кореянең Кйоңги правинсәсендә урнашкан шәһәр.

# Кояң
## Тарих

Хәзерге статусын 1992 елдан башлап йөртә.

# Кояң
## Кардәш шәһәрләр

* Сан-Бернардино, Америка Кушма Штатлары
* Цицикар, Кытай (21 апрель 1998)
* Һакодате, Япония (1 август 2011)
# NGC 4043

NGC 4043 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4043
## Тарихы

Әлеге галактика 1828 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Салур (Коҗасинан)

Салур (төр. Salur) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Коҗасинан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Борки (Карпатасты воеводалыгы)

Борки — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Улянув гминасында урнашкан авыл.

# Борки (Карпатасты воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вальсдорф (Айфель)

Вальсдорф — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Вальсдорф (Айфель)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,83 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 490 метр биеклектә урнашкан.
# Хелм (Бохенский повяты)

Хелм — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Бохня гминасында урнашкан авыл.

# Хелм (Бохенский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# IC 4565

IC 4565 — Үгезкөтүче йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика низкой поверхностной яркости .

# IC 4565
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4565, MCG+07-32-037, IRAS F15348+4335, PGC 55592, UGC 9931, 2MASX J15363521+4325326, Z 222-34, UZC J153635.1+432529, Z 1534.9+4335 һәм LEDA 55592 буларак та сурәтләнә.
# NGC 7155

NGC 7155 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7155
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ла-Тронш

Ла-Тронш (фр. La Tronche) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Мелан кантонына карый.

# Ла-Тронш
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,40 км².

# Ла-Тронш
## Шәхесләр

* Мишель Барнье (1951), 2024 елның 5 сентябреннән Франция премьер-министры.
# Нәфыйк Әхәтов

Әхәтов Нәфыйк Әхәт улы – колхоз производствосы җитәкчесе.

# Нәфыйк Әхәтов
## Башлангыч хезмәт юлы

Арча районының Урта Пошалым авылында 1927 елның 20 маенда туган. Шунда җиде сыйныф тәмамлагач Арча урман хуҗалыгында хезмәт юлын башлый. 1951 елда Балтачка килә һәм «Кызыл мехчы» артелендә башта десятник, аннан соң директор буып эшли.

# Нәфыйк Әхәтов
## 28 ел дәвамында райондагы иң зур колхозның җитәкчесе

Н.Ә. Әхәтов 1957-1985 елларда районыбызның иң зур хуҗалыгы булган Ленин исемендәге колхозга җитәкчелек итте. Шушы чорда хуҗалыкның барлык тармакларында җитештерүне арттыру, социаль һәм мәдәни мәсьәләләрне хәл итү буенча фидакарьләрчә эшләде, үзенең игътибарлылыгы, шәфкатьлелеге белән колхозчыларның гына түгел, бөтен Балтач халкының тирән ихтирамын казанды. Ул һәрвакыт үзенә һәм хезмәттәшләренә таләпчән булды. Кичен укып Балтач урта мәктәбен тәмамлады, 1976-1977 елларда Казан авыл хуҗалыгы институтының җитәкче кадрларның белемен күтәрү факультетында белем алды.

# Нәфыйк Әхәтов
## Авыл хуҗалыгының нәтиҗәлелеген күтәрү буенча хезмәте

Н.Ә. Әхәтовның хуҗалык җитәкчесе булып эшләү еллары авыл хуҗалыгының күтәрелеш, яңа интенсив үсеш юлына баскан чорларына туры килде. Бу чор хуҗалык җитәкчеләренә гаять югары таләпләр куйды. Үзенең олы тормыш тәҗрибәсе, хезмәт сөючәнлеге, яңалыкка йөз тотуы белән Н. Әхәтов үз чорының таләпләренә тиң җитәкче булды.

# Нәфыйк Әхәтов
## Җәмәгать эшчәнлеге һәм абруйлы исемнәре

Ул тугыз чакырылыш дәвамында (1965-1985) район Советы депутаты булып сайланды, 1971-1978 елларда КПССның район комитеты әгъзасы булды.
1980 елда аңа РСФСРның атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре дигән абруйлы исем бирелде.

# Нәфыйк Әхәтов
## Вафаты

1989 елда вафат булды. Кабере Балтач авылы зиратында.

# Нәфыйк Әхәтов
## Чыганаклар:

Балтач энциклопедиясе, I том, 2006
# Кайперде

Кайперде — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы юкка чыккан авыл. Туфан Миңнуллин әсәрләрендә гомумиләштерелгән татар авылы исеме буларак еш очрый.

# Кайперде
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.8 °C | -10.8 °C | -5.7 °C | 4.6 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.6 °C | -10 °C | 4.1 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
# Вильябуэна-дель-Пуэнте

Вильябуэна-дель-Пуэнте (исп. Villabuena del Puente) — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вильябуэна-дель-Пуэнте
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 26,07 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 697 метр биеклектә урнашкан.
# Пакуаро (Кузамала де Пинзон)

Пакуаро — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Куцамала-де-Пинсон муниципалитеты составына керә.

# Пакуаро (Кузамала де Пинзон)
## Географиясе

Пакуаро Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Пакуаро (Кузамала де Пинзон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Пакуаро (Кузамала де Пинзон)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Шветцинген

Шветцинген (алман. Schwetzingen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Шветцинген
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 21,63 км² (2013). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 101 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вулька-Добринска

һәм
Вулька-Добринска — Польшаның Люблин воеводалыгы Залесе гминаcында урнашкан авыл.

# Вулька-Добринска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Валерий Гергиев

Валерий Абисал улы Гергиев (осет. Гергиты Валери, 2 май 1953(1953-05-02) (71 яшь), Мәскәү, СССР — , ) — Россия дирижеры, Мария театрының сәнгать җитәкчесе һәм генераль директоры (1988), Зур театрның генераль директоры (2023), Лондон (2007―2015) һәм Мюнхен симфония оркестрларының баш дирижеры, Бөтенроссия хор җәмгыяте рәисе, РФ Хезмәт каһарманы (2013), Россия Федерациясенең атказанган (1993) һәм халык (1996), Украинаның халык (2004), Башкортстан Республикасының халык (2024) артисты , РФ дәүләт премиясе лауреаты (1993, 1998, 2016).
# Арс-Дийо

Арс-Дийо (фр. Arces-Dilo) — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
# Мирияно (Терни)

Мирияно — Италиянең Умбрия төбәге Нарни өязендә урнашкан торак пункт.

# Мирияно (Терни)
## Географиясе

Мирияно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Мирияно (Терни)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Отешо-Руад

Отешо-Руад (фр. Autechaux-Roide) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# Лисаково (Цехановский повяты)

Лисаково — Польшаның Мазовия воеводалыгы Грудуск гминасында урнашкан авыл.

# Лисаково (Цехановский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бетания (Төньяк Каролина)

Бетания — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Бетания (Төньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1759 елда нигезләнгән.

# Бетания (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,771095 км², 1,793834 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 259 ± 0 метр һәм 252 метр биеклектә урнашкан.
# Фюльрен

Фюльрен (фр. Fulleren) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Мазво кантонына карый.

# Фюльрен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,31 км².
# 340 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 340 — Милади тәкъвим буенча I гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 340 — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
* 340 — сан.
# Вишне

Вишне (чех. Vyšné) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Нове-Һради районында урнашкан авыл.

# Вишне
## Географиясе

Мәйданы — 14,35 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Вишне
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Вишне
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия һәм Түбән Австрия тарихи төбәгенә караган.

# Вишне
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 324 |
| 1880 | 344 |
| 1890 | 346 |
| 1900 | 362 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 364 |
| 1921 | 372 |
| 1930 | 371 |
| 1950 | 188 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 120 |
| 1970 | 82 |
| 1980 | 44 |
| 1991 | 29 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 30 |
| 2011 | 33 |
| 2021 | 33 |
# Дембогура (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)

Дембогура — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Видухова гминаcында урнашкан авыл.

# Дембогура (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пилю-Яха

Пилю-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы кара диңгез урнашкан. Елга озынлыгы 27 км.

# Пилю-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15010000112115300041419
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115304141
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# 606 ел (б. э. к.)

606 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VII гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) — V гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 606 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:606 елда (б.э.к.) туганнар

# 606 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:606 елда (б.э.к) вафатлар
# Йорты

Йорты — Татарстан Республикасының Минзәлә районындагы поселок.
Почта индексы — 423724.

# Йорты
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.4 °C | -11.2 °C | -6 °C | 4.2 °C | 13.3 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 11.9 °C | 4.1 °C | -5.2 °C | -10.7 °C | 3.8 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.
# Молино дела Пергола (Болонья)

Молино дела Пергола — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Монгидоро өязендә урнашкан торак пункт.

# Молино дела Пергола (Болонья)
## Географиясе

Молино дела Пергола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Молино дела Пергола (Болонья)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ивановски (Чиләбе өлкәсе)

Ивановский (рус. Ивановский) — Чиләбе өлкәсенең Верхнеуральск районы составына керүче авыл.

# Ивановски (Чиләбе өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Ивановски (Чиләбе өлкәсе)
## Сәгать поясы

Ивановски (Чиләбе өлкәсе) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Ивановски (Чиләбе өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (77%), татарлар (6%), башкортлар (9%), казахлар (7%).
# Ненся-Яха (Арка-НямсАй-Яха кушылдыгы)

Ненся-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Арка-НямсАй-Яха елгасының уң ярына тамагыннан 8 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 18 км.

# Ненся-Яха (Арка-НямсАй-Яха кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15030000112115300048658
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115304865
* Бассейн коды — 15.03.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Индепенденс (Айова)

Индепенденс — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Индепенденс (Айова)
## Тарихы

Индепенденс шәһәре 1847 елда нигезләнгән.

# Индепенденс (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 16,093619 км², 16,093623 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 285 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Волпая (Пиза)

Волпая — Италиянең Тоскана төбәге Crespina Lorenzana өязендә урнашкан торак пункт.

# Волпая (Пиза)
## Географиясе

Волпая Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Волпая (Пиза)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Әбүбәкер Госманов

Әбүбәкер Госманов (Әбүбәкер Нурҗан улы Госманов, 24 апрель 1910(1910-04-24) яки 1910, Имән, Бөре өязе, Уфа губернасы, Россия империясе — 13 июнь 1982(1982-06-13) яки 1982, Уфа, РСФСР, СССР) — тарихчы, фәлкелүрче, тарих фәннәре нәмзәде (1960), БАССРның атказанган фән эшлеклесе (1970).
# Олтре Брента (Падова)

Олтре Брента — Италиянең Венеция төбәге Новента-Падована өязендә урнашкан торак пункт.

# Олтре Брента (Падова)
## Географиясе

Олтре Брента Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Олтре Брента (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# PLIN2

PLIN2 (ингл. Perilipin 2) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Эннвелен

Эннвелен (фр. Ennevelin) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Тамплёв кантонына карый.
# Сент-Клэр (округ, Мичиган)

Сент-Клэр — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Порт-Гурон шәһәре.

# Сент-Клэр (округ, Мичиган)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1820 елда оештырыла.

# Сент-Клэр (округ, Мичиган)
## Халкы

2019 елда халык саны 160 078 кеше тәшкил иткән.

# Сент-Клэр (округ, Мичиган)
## Территориясе

Округ мәйданы 1868 км² тәшкил итә.
# Исәнбай вулысы

Исәнбай вулысы (тат. ئىسەنباي ۋولىٰسىٰ, рус. Исенбаевская волость, чирм. Исенбай волыс) — Нократ губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек. 1930 елда бетерелә, территориясе Пәнҗәр районына кушыла.
# Мокра Гора (Ужице)

Мокра Гора (серб. Мокра Гора ) — Сербиянең Златибор округы Ужице җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Мокра Гора (Ужице)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 729 метр биеклектә урнашкан.

# Мокра Гора (Ужице)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Високе (гмина Рачки)

Високе — Польшаның Подлясье воеводалыгы Рачки гминасында урнашкан авыл.

# Високе (гмина Рачки)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Даймонд-Блафф (сан алу урыны, Висконсин)

Даймонд-Блафф — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Даймонд-Блафф (сан алу урыны, Висконсин)
## Географиясе

Даймонд-Блафф халык санын алу урыны мәйданы — 4,533486 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 735 Фут биеклектә урнашкан.
# Суазе

Суазе (фр. Soizé) — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
# Гижице (Мазовия воеводалыгы)

Гижице — Польшаның Мазовия воеводалыгы Илув гминасында урнашкан авыл.

# Гижице (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 1299 ел

2 меңьеллык :
XI гасыр — XII гасыр — XIII гасыр — XIV гасыр — XV гасыр :
Хронологик таблица :
1299 (бер мең ике йөз туксан тугызынчы) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча пәнҗешәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1299 елы, II меңьеллыкның 299 елы, XIII гасырның 99 елы, XIII гасырның 10 унъеллыгының 9 елы, 1290 елларның 10 елы. 1299 елдан бирле 725 ел үтте.

# 1299 ел
## Вакыйгалар

* 27 гыйнвар — Госман I Госман империясенең булдыручы, Сәлҗуклардан бәйсезлеген алып, солтан титулын ала.

# 1299 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1299 елда туганнар

# 1299 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1299 елда вафатлар
# Дегирменли (Нигде)

Дегирменли (төр. Değirmenli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Нигде иле Нигде илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Хатинохе

Хатинохе (яп. 八戸市) — Япония дәүләтенең Аомори префектурасында урнашкан шәһәр.

# Хатинохе
## Тарихы

Хатинохе шәһәре 1929 елның 1 маенда шәһәр статусын ала.

# Хатинохе
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 241613 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 792 кеше тәшкил иткән.

# Хатинохе
## Географиясе

Шәһәр территориясе 305.17 км² тәшкил итә.

# Хатинохе
## Кардәш шәһәрләр

* Ланьчжоу, Кытай (14 апрель 1998)
* Федерал-Вей, Америка Кушма Штатлары (1 август 1993)
# Салино (Империя)

Салино — Италиянең Лигурия төбәге Акуйла-д'Аррошия өязендә урнашкан торак пункт.

# Салино (Империя)
## Географиясе

Салино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Салино (Империя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Демирел (Кепез)

Демирел (төр. Demirel) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Кепез илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Муратлы (Җаник)

Муратлы (төр. Muratlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Җаник илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Виньяш

Виньяш — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. Маседу-ди-Кавалейруш муниципалитетына карый.

# Виньяш
## Географиясе

Мәйданы — 33,2 км².
# Прежешть (Меджирешть, Бакеу)

Прежешть — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Меджирешть (коммуна) коммунасына карый.

# Прежешть (Меджирешть, Бакеу)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 471 метр биеклектә урнашкан.
# Тояно (Фиренца)

Тояно — Италиянең Тоскана төбәге Винчи өязендә урнашкан торак пункт.

# Тояно (Фиренца)
## Географиясе

Тояно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Тояно (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 1890

NGC 1890 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1890
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Леабуру

Леабуру (баск. Leaburu) — Испаниянең Гипускоа провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Леабуру
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 4 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 325 метр биеклектә урнашкан.