yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Мария Магдалена Матсдоттер

Мария Магдалена Матсдоттер (швед. Maria Magdalena Mathsdotter; 21 март 1835 ел — 31 март 1873 ел) — швед саамы, 1864 елда швед Лапландиясенә саам милләтеннән булган балалар өчен мәктәп төзүне әйдәүче.

# Мария Магдалена Матсдоттер
## Биографиясе

Матсдоттер 1835 елның 21 мартында Фьелльфьеллдә Вильхельмина мәхәлләсендә туа (Лапланд провинциясе). Ул фәкыйрь гаиләдән була, атасы болан үрчетү белән шөгыльләнә, боланнарның миграциясе вакытында кыш һәм җәй көтү көтә. 1843 һәм 1844 елда кыз авырлык белән мәктәпкә йөри.
Мария Магдалена Матсдоттер 1864 елның кышында Оселдагы үз йортыннан Стокгольмга чаңгыда сәяхәт кыла, монарх белән аудиенция юллау өчен, юлның өлешен җәяүле үтә. Башкалага ул февраль аенда килә. Аңа ике патша Карл XV һәм патшабикә Луиза Нидерландская, шулай ук тол патшабикә Жозефина Лейхтенбергская белән очрашуга рөхсәт итәләр. Сәяхәтенең максаты саам балаларына мәктәп-интернатларның яңа системасын оештыру өчен патшадан рөхсәт алу була. Элек саам балалары христиан динен һәм башка мәҗбүри булган дисциплиналарны өйрәнергә мәҗбүр була, ә мәктәпләр аларның өйләреннән һәм ата-аналарыннан нык еракта урнашкан, чөнки Лапландияда алар өчен бернинди дә мәктәп булмаган. Мондый шартларда уку аннан-моннан һәм кыска гына була. Матсдоттерның инициативасы хуплана, һәм 1865 елда Вильхельминдагы мәктәп төзелешен финанслау өчен Femöresföreningen («Биш пеннинглы берләшмә») дип аталган җәмгыять оеша, һәм ул иң беренче мәктәп булып санала. Аның инициативасы саамнарның дин өлкәсендә белемле булырга изгелекле омтылышы кебек кабул ителә. Матсдоттер тыйнак һәм басынкы итеп сүрәтләнә, чөнки исемен халыкка белдерергә теләми.
Матсдоттер Стокгольмдагы Франциянең Реформатор чиркәве пасторы Анни Рурих белән бәйләнешкә керә, пастор аңа ярдәм итә. Аның сәяхәте ике мәктәп һәм ике балалар приютын булдыруга булышлык итә.
1866 елда ул тагын Стокгольмга бара һәм король белән очрашмаса да, пастор Рурих белән очрашырга тели. Бу юлы аны швед күченүчеләрнең Вильхельминада саамнарга хокуклар бүлеп бирелүенә каршы булулары борчый. Ул Швециянең төнъягында урнашкан Вестерботтенның урындагы губернаторы Эрик Виктор Альмквист белән бәйләнешкә керә. Ул Матсдоттерның эшен үзенең күзәтүе астына ала, һәм 1871 елда саамнарның хәлен яхшырту буенча законнар чыгаруда үзгәрешләр кертелә.
Мария Матсдоттерның тырышлыгы халыкара күләмдә зур игътибар җәлеп итә, аның турында Алмания, Бөекбритания, Франция, Швейцария, Нидерландлар матбугатында әйтелә, ул илләрдә саам мәктәпләре өчен акча җыю оештырыла. Франциядә аның турында гәҗиттә La Laponie et Maria Mathsdotter исеме астында мәкалә басылып чыга. Нидерландларда саам мәктәпләре өчен иганәләр бик актив җыела. Мария Матсдоттер «Данлыклы швед хатын-кызларының хәзерге сүзлегенә» керә.
# Зур Пшиш

Зур Пшиш — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае, Адыгея биләмәләрендә ага. Елга Пшиш елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Зур Пшиш
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 06020001212108100005126
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 108100512
* Бассейн коды — 06.02.00.012
* ГӨ буенча саны — 08
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# (13511) 1989 RD1

(13511) 1989 RD1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13511) 1989 RD1
## Тарихы

1989 елның 5 сентябрендә Алан Гилмор, тарафыннан Озеро Текапо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 RD1» саналган.
# Трошин (Каменский повяты)

һәм
Трошин — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Волин гминаcында урнашкан авыл.

# Трошин (Каменский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# О-Клэр (округ, Висконсин)

О-Клэр — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - О-Клэр шәһәре.

# О-Клэр (округ, Висконсин)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1856 елда оештырыла.

# О-Клэр (округ, Висконсин)
## Территориясе

Округ мәйданы 1652 км² тәшкил итә.
# Җалын (Көнбатыш Казакъстан өлкәсе)

Җалын (каз. Жалын) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Җалын (Көнбатыш Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Бахна (Бакеу)

Бахна — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Пиргерешть (коммуна) коммунасына карый.

# Бахна (Бакеу)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 300 метр биеклектә урнашкан.
# Арида (шәһәр)

Арида (яп. 有田市) — Япония дәүләтенең Вакаяма префектурасында урнашкан шәһәр.

# Арида (шәһәр)
## Тарихы

Арида шәһәре 1956 елның 1 маенда шәһәр статусын ала.

# Арида (шәһәр)
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 31194 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 845 кеше тәшкил иткән.

# Арида (шәһәр)
## Географиясе

Шәһәр территориясе 36.92 км² тәшкил итә.
# Торелла-дей-Ломбарди

Торелла-дей-Ломбарди — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Авеллино провинциясе составына керә.

# Торелла-дей-Ломбарди
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 666 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Кастельфранчи, Патернополи, Сант'Анджело-дей-Ломбарди, Вилламайна һәм Нуско коммуналары белән чиктәш.
# Әл-Куба мәчете

Әл-Куба мәчете (гарәп. مسجد قباء‎) — Мәдинәдән башка җирдә төзелгән беренче мәчет, Согуд Гарәбстанында төзелгән иң борынгы мәчет.

# Әл-Куба мәчете
## Тарих

Беренче ташларын Мөхәммәт үзе салган, аркадашлары төзеп бөтергән. Мөхәммәт монда Әли ибн Абу Талибны көтеп, гыйбадәт кылып, 20 төн үткәргән.
# SARNP

SARNP (ингл. SAP domain containing ribonucleoprotein) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Болан (Сырым районы)

Болан (каз. Бұлан) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Болан (Сырым районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Блумингтон (Айдахо)

Блумингтон — Америка Кушма Штатларының Айдахо штатында урнашкан шәһәр.

# Блумингтон (Айдахо)
## Тарихы

Блумингтон шәһәре 1864 елда нигезләнгән.

# Блумингтон (Айдахо)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,458936 км², 2,334832 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1819 метр биеклектә урнашкан.
# Марей-ле-Гвион

Марей-ле-Гвион (фр. Mareil-le-Guyon) — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
# Турбунеэме

Турбунеэме (эст. Turbuneeme) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
# (4498) Синкояма

(4498) Синкояма (лат. Shinkoyama) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4498) Синкояма
## Тарихы

1989 елның 5 гыйнварында Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 AG1» саналган.
# Кеймада-Нова

Кеймада-Нова — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.

# Кеймада-Нова
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1499,865 км².
# Дизконези (Ла Специя)

Дизконези — Италиянең Лигурия төбәге Майссана өязендә урнашкан торак пункт.

# Дизконези (Ла Специя)
## Географиясе

Дизконези Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Дизконези (Ла Специя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# GSC4199-39

GSC4199-39 — Аждаһа йолдызлыгында урнашкан A0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,79 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Половинная (Продольная кушылдыгы)

Половинная — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Продольная елгасының уң ярына тамагыннан 9,2 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 22 км.

# Половинная (Продольная кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ница елгасы Реж һәм Нейва елгалары кушылган урынган тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010501912111200006968
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111200696
* Бассейн коды — 14.01.05.019
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Дзенцелин

Дзенцелин — Польшаның Великопольское воеводалыгы Мендзыхуд гминасында урнашкан авыл.

# Дзенцелин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бриско (округ, Техас)

Бриско — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Силвертон шәһәре.

# Бриско (округ, Техас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1876 елда оештырыла.

# Бриско (округ, Техас)
## Халкы

2019 елда халык саны 1790 кеше тәшкил иткән.

# Бриско (округ, Техас)
## Территориясе

Округ мәйданы 2331 км² тәшкил итә.
# Береш

Береш — Башкортстанның Белорет районында урнашкан авыл. 2002 ел саны алу буенча халкының 99 % — башкортлар тәшкил итә. Почта индексы — ?, ГАТОБК коды — ?.

# Береш
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 263 кешенең яшәве мәгълүм.
# Редькино (Киров өлкәсе)

Редькино (рус. Редькино) — Киров өлкәсенең Лебяжье районында урнашкан авыл.

# Редькино (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Редькино (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Редькино (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Редькино (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (1%), руслар (97%).
# Боричеле (Болонья)

Боричеле — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Кастель-д’Аяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Боричеле (Болонья)
## Географиясе

Боричеле Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Боричеле (Болонья)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Примавила (Кьети)

Примавила — Италиянең Абруцци төбәге Кьети өязендә урнашкан торак пункт.

# Примавила (Кьети)
## Географиясе

Примавила Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Примавила (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Казе Туркето (Тревизо)

Казе Туркето — Италиянең Венеция төбәге Корнуда өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Туркето (Тревизо)
## Географиясе

Казе Туркето Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Туркето (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Radio Free Europe

Radio Free Europe/Radio Liberty ul AQŞ Kongressı tarafınnan oyıştırılğan xäbärlär radiosı. Bu oyışma bülekläre Awrupa, Aziä wä Urta Şäreq yaqlarında bar. Ul üz tapşırularnı 28 teldä qısqa dulqın, AM, FM wä päräwez aşa tapşıra. Bu oyışmanıñ töp äyteme: Çınbarlı xäbärlär tapşırıp, démokratí töşençeleklärene taratu.
Tatar büleme: Azatlıq radiosı
# Нуутре

Нуутре (эст. Nuutre) — Эстониянең Вильяндимаа өязендә урнашкан авыл.
# Чайкөй (Гейве)

Чайкөй (төр. Çayköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Гейве илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Тумкино

Тумкино — Сембер өлкәсенең Тирәнкүл районында урнашкан авыл. 1702 елда нигезләнгән.
Авыл атамасы мукшы телендәге «тумо» (имәннәр) сүзенә барып тоташа. Яшәүче халыкның сүзләренчә, элек тауда имәннәр үскән һәм халык шунда утын әзерли торган булган.

# Тумкино
## Тарих

1867 (1864) елның февраль аенда авылда мәктәп ачыла. 1871 елда шушы мәктәпне Илья Ульянов карап чыга. 1878 елда мәктәп яңа бинага күчә. 2009—2010 уку елында мәктәптә 58 укучы укый (1-9 сыйныфлар). Укучыларның күбесе Назайкино һәм Федькино күрше авылларында яши. Мәктәптә ике ел дәвамында мукшы теле өйрәтелә.
1864 елда авылда Изге Николай чиркәве ачыла, соңрак ул юкка чыгарыла. 1965 елның апрелендә Бөек Ватан сугышында һәлак булганнарга һәйкәл ачыла. Авылдан фронтка 236 кеше киткән, 126се кире кайтмаган була. Хәзерге вакытта авылда сугыш ветераннары калмаган.
* 1 2 Федеральный закон от 09.03.2016 № 69-ФЗ — 2016.https://wikidata.org/wiki/Track:Q41806474
* ↑ Всероссийская перепись населения 2010 года. Населённые пункты Ульяновской области и численность проживающего в них населения по возрастуhttps://wikidata.org/wiki/Track:Q129255588
# Вильяда

Вильяда (исп. Villada) — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вильяда
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 65 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 790 метр биеклектә урнашкан.
# IC 141

IC 141 — Кит йолдызлыгы чикләрендә урнашкан спираль галактика .

# IC 141
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 141, IRAS F01304-1504, MCG-03-05-004, IRAS 01304-1504, GSC 05279-02061, 2MASX J01325169-1448527, 6dFGS gJ013251.7-144853, PSCz Q01304-1504, PGC 5765 һәм LEDA 5765 буларак та сурәтләнә.
# Казали Волта (Удине)

Казали Волта — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Rivignano Teor өязендә урнашкан торак пункт.

# Казали Волта (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бидайык (Төньяк Казакъстан өлкәсе)

Бидайык (каз. Бидайық) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Бидайык (Төньяк Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Маора

Маора (исп. Mahora) — Испаниянең Альбасете провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Маора
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 109 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 663 метр биеклектә урнашкан.
# Гөлбашы (Гөреле)

Гөлбашы (төр. Gölbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Гөреле илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Фындыксую (Гейве)

Фындыксую (төр. Fındıksuyu) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Гейве илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (18132) Spector

(18132) Spector — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18132) Spector
## Тарихы

2000 елның 30 июлендә Джон Бротон тарафыннан Риди-Крик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 ON9» саналган.
# Шубрюг (елга)

Шубрюг — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсенең Мураши районы биләмәләрендә ага. Елга Молома елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 45 км.

# Шубрюг (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300312111100035676
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103567
* Бассейн коды — 10.01.03.003
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# EDN2

EDN2 (ингл. Endothelin 2) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Блевенкур

Блевенкур (фр. Blevaincourt) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# NGC 4313

NGC 4313 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4313
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Эджкомб (округ, Төньяк Каролина)

Эджкомб — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Тарборо шәһәре.

# Эджкомб (округ, Төньяк Каролина)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1741 елда оештырыла.

# Эджкомб (округ, Төньяк Каролина)
## Территориясе

Округ мәйданы 1313 км² тәшкил итә.
# Реусень (коммуна)

Реусень — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан коммуна.

# Реусень (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 50,99 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 60 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Реусень, Дойна, Погорешть, Редиу (Реусень, Ботошань) һәм Столничень авыллары урнашкан.
# Билта (Долж)

Билта — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. Филиаши коммунасына карый.

# Билта (Долж)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Синьято (Болцано)

Синьято — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Ренон өязендә урнашкан торак пункт.

# Синьято (Болцано)
## Географиясе

Синьято Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Синьято (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Чулома

Чулома — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Яржеб елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 56 км.

# Чулома
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300212103000083650
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103008365
* Бассейн коды — 03.05.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Никколо Макиавелли

Никколо Макиавелли (1469-1527), Италиянең сәяси фикер иясе, тарихчы («Флоренция тарихы»), драматург («Мандрагора» комедиясе). Италиянең авыр хәлгә төшүен аның сәяси таркаулыгыннан күргән һәм андый хәлне фәкать көчле дәүләт хакимияте генә җиңәргә сәләтле дип ышанган («Падишаһ»). Дәүләтне ныгыту максатында теләсә нинди чаралар да куллануга яраклы дип санаган.

# Никколо Макиавелли
## Тәрҗемәи хәле

Медичилар Флоренциядән куылгач (1494 ел), Макиавелли озак еллар дәвамында Флоренция җөмһүриятенең икенче канцлеры (икенче кәнсәләриясе секретаре), җөмһүриятнең иң югары органы Синьория секретаре булып хезмәт итә (1498-1512 еллар).
1512 елда Медичилар хакимияте торгызылгач, Флоренция белән Джулиано Медичи идарә итә башлый. Бу вакытта Макиавелли өчен кара көннәр башлана, ул эзәрлекләүләргә дучар ителә. Башта аның мал-мөлкәтенә арест салалар, аннан соң 14 ел буе эшләгән урынына – Синьориягә керүне тыялар. Ниһаять, 1513 елның башында, Медичиларга каршы фетнә-түнтәрелеш оештыруда гаепләнеп, Макиавелли кулга алына, төрмәдә утырганда бик нык җәзалана. 1513 елның мартында, папа Юлий II үлеп, аның урынына Лев X исеме астында Джованни Медичи сайлану уңаеннан игълан ителгән амнистия буенча, Макиавелли иреккә чыгарыла.
Сәяси эшчәнлектән читләштерелгән Макиавелли зур борчылулар кичерә, идарә итү эшендәге гаять зур тәҗрибәсен Медичиларга тәкъдим итәргә тели һәм падишаһларга киңәш рәвешендә «Падишаһ» әсәрен яза. Үзенең бу Magnum opus-ын кемгә багышларга – Флоренция идарәчесе Джулиано Медичигамы яисә папа Лев X (Джованни Медичи) хөрмәтенәме дип икеләнгән вакытта, Джулиано Медичи вафат була, һәм Флоренция белән Лоренцо Медичи (папа Лев X ның бертуганының улы) идарә итә башлый. Шуннан соң «Падишаһ» әсәре Лоренцо Медичига багышлана. Әмма җөмһүрият эшендә актив катнашкан Макиавеллига үч итеп, Лоренцо Медичи үзенә багышланган әсәрне илтифатсыз калдыра (озакламый, 1518 елда, ул үзе дә 27 яшендә вафат була). Макиавеллиның бу әсәр ярдәмендә актив сәяси тормышка әйләнеп кайту хыялы тормышка ашмый кала.
# Пайн-Велли (Нью-Йорк)

, һәм
Пайн-Велли — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Пайн-Велли (Нью-Йорк)
## Географиясе

Пайн-Велли халык санын алу урыны мәйданы — 3,15437 км², 3,154401 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 930 Фут биеклектә урнашкан.
# (2549) Бейкер

(2549) Бейкер (лат. Baker) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2549) Бейкер
## Тарихы

1976 елның 23 октябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Гарвард обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 UB» саналган.
# Рунья (Белуно)

Рунья — Италиянең Венеция төбәге Ламон өязендә урнашкан торак пункт.

# Рунья (Белуно)
## Географиясе

Рунья Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Рунья (Белуно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Забродзе (Володавский повяты)

һәм
Забродзе — Польшаның Люблин воеводалыгы Уршулин гминаcында урнашкан авыл.

# Забродзе (Володавский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вайдринг

Вайдринг — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. Кицбюэль округы составына керә.

# Вайдринг
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 778 метр биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
# Экс Дизтилерия (Ферара)

Экс Дизтилерия — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Fiscaglia өязендә урнашкан торак пункт.

# Экс Дизтилерия (Ферара)
## Географиясе

Экс Дизтилерия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Экс Дизтилерия (Ферара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 6884

NGC 6884 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6884
## Тарихы

Әлеге галактика 1884 елда инглиз астрономы Ralph Copeland тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, unknown зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.