yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# DND1

DND1 (ингл. DND microRNA-mediated repression inhibitor 1) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# CCDC94

CCDC94 (ингл. YJU2 splicing factor homolog һәм Coiled-coil domain-containing protein 94) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Глубокое (Тайынша районы)

Глубокое (каз. Глубокое) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Глубокое (Тайынша районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Йигырлер (Бейпазары)

Йигырлер (төр. Yiğerler) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бейпазары илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гуциско (гмина Нова Слупия)

Гуциско — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Нова-Слупя гминасында урнашкан авыл.

# Гуциско (гмина Нова Слупия)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Николай Белелюбский

Николай Белелюбский (1 (13) март 1845 яки март 1845, Харьков, Россия империясе — 4 август 1922(1922-08-04) (77 яшь), Санкт-Петербург, РСФСР) — инженер, төзелеш механикасы һәм күперләр салу белгече. Белеюбский проектлары белән байтак тимер юл һәм шоссе күперләре һәм тоннельләре төзелә, шулар арасында Идел (Сызран, 1879; Зөя, 1913), Днепр, Об һәм башка елгалар аша салынган күперләр. 1912 елдан үзле матдәләр, металлар һ.б. материалларны сынау ысулларын эшләү буенча Халыкара җәмгыять президенты. Техник журналларда мәкаләләр, күперләр салуга кагылышлы фәнни хезмәтләр, дәреслекләр авторы.
# ATXN7L3

ATXN7L3 (ингл. Ataxin 7 like 3 һәм SAGA-associated factor 11) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Нагыоба

Нагыоба (әзери. Nağıoba) — Әзербайҗанның Хачмаз районына караган авыл.
# RAD51C

RAD51C (ингл. RAD51 paralog C һәм DNA repair protein RAD51 homolog 3) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Артиҗанале Марина (Терамо)

Артиҗанале Марина — Италиянең Абруцци төбәге Мошано-Сант'Анджело өязендә урнашкан торак пункт.

# Артиҗанале Марина (Терамо)
## Географиясе

Артиҗанале Марина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Артиҗанале Марина (Терамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Донсюр

Донсюр (фр. Domsure) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Сент-Этьен-дю-Буа кантонына карый.

# Донсюр
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,20 км².
# Аусерфильгратен

Аусерфильгратен — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. Лиенц округы составына керә.

# Аусерфильгратен
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1287 метр биеклектә урнашкан. Зиллиан, Иннерфильгратен, Санкт-Файт-ин-Деферегген, Хопфгартен-ин-Деферегген, Анрас, Абфальтерсбах, Штрассен (Австрия) һәм Хайнфельс коммуналары белән чиктәш.
# Скайлайн-Ейкерс (Огайо)

һәм
Скайлайн-Ейкерс — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Скайлайн-Ейкерс (Огайо)
## Географиясе

Скайлайн-Ейкерс халык санын алу урыны мәйданы — 1,702625 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 840 Фут биеклектә урнашкан.
# Делл-Сити (Техас)

Делл-Сити — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Делл-Сити (Техас)
## Тарихы

Делл-Сити шәһәре елда нигезләнгән.

# Делл-Сити (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 4,31679 км², 4,316774 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1128 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Альберт-Ли (Миннесота)

Альберт-Ли — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Альберт-Ли (Миннесота)
## Тарихы

Альберт-Ли шәһәре 1855 елда нигезләнгән.

# Альберт-Ли (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 38,671435 км², 37,361108 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 379 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Яңа Алексеевски (Первоуральск шәһәр бүлгесе)

Яңа Алексеевское (рус. Новоалексеевское) — Свердловск өлкәсенең Первоуральск шәһәр округы составына керүче авыл.

# Яңа Алексеевски (Первоуральск шәһәр бүлгесе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Яңа Алексеевски (Первоуральск шәһәр бүлгесе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (88%), татарлар (7%).
# Ирек Ризаев

Ирек Евгений улы Ризаев (1997 елның 1 октябре, Казан, Россия) — Россия BMX-райдеры, халыкара һәм Россия ярышларында даими катнашучы, BMX-фристайл буенча ярышларның күп тапкырлар җиңүчесе һәм призёры. BMX-фристайл буенча Россия җыелма командасы составына керә.
BMX-фристайл буенча Россия чемпионы (2016 һәм 2017).
2017 елда Nitro Circus компаниясе оештырган BMX Nitro World Games ярышларында катнашкан беренче россия спортчысы.

# Ирек Ризаев
## Тормыш юлы

Ирек Ризаев 1997 елның 1 октябрендә Казанда туган. 2009 елда 12 яшендә BMXта йөри башлаган. 2010 елда беренче тапкыр Казанда BMX ярышларында катнаша, «талант өчен» призын ала. 2011 елдан Ирек Россия узышларында актив катнаша башлый, аерым алганда, ул Красноярскта BMX буенча беренче Рәсми чемпионатта чыгыш ясый. 2014 елдан башлап халыкара ярышларда катнаша — Simple Session, The Bowl һәм башкалар.
2021 елда Япониянең Токио шәһәрендә узган Олимпия уеннарында BMХ-фристайл буенча ярышларда 6 нчы урында урнаша.
2015 елдан Казан милли тикшеренү технология университетында «икътисадчы» белгечлеге буенча укый.

# Ирек Ризаев
## Шәхси рекордлар

Дөньяда беренче булып түбәндәге трюкларны ясый:
* 360 WHIP TO BAR TO OPO WHIP
360 тейл вип на барспин на опозит тэйл вип — трюкларның катлаулы комбинациясе — 360 градуска борылыш вакытында райдер рамны үз күчәре тирәли әйләндерә, аны тота, үз күчәре тирәсендә рульне бора, шуннан соң рамны кире якка бора. Трюк 2016 елда ясалган.
* QUINT WHIP
Бишле тэйлвип — һавада велосипедның үз күчәре тирәсендә биш әйләнеше. Иреккә кадәр 4 тейлвиптагы рекорд 10 елга якын сакланган. Трюк 2017 елда ясалган.
# Сыйтабак

Сыйтабак яки поднос — савыт-саба яки ашамлык куеп йөртү өчен чите ирнәүле, түгәрәк яки озынча, сай калай яисә пластмасса савыт.
# Киттебеф

Киттебеф (фр. Quittebeuf) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Янушувка (Мазовия воеводалыгы)

Янушувка — Польшаның Мазовия воеводалыгы Збучин гминасында урнашкан авыл.

# Янушувка (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Воля-Любянковска

Воля-Любянковска — Польшаның Лодзь воеводалыгы Гловно гминаcында урнашкан авыл.

# Воля-Любянковска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 500 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 500 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
III гасыр — IV гасыр — V гасыр — VI гасыр — VII гасыр :
Хронологик таблица :
500 (биш йөзенче) ел — кәбисә ел, юлиан тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 500 елы, I меңьеллыкның 500 елы, V гасырның 100 елы, V гасырның 10 унъеллыгының 10 елы, 500 елларның 1 елы. 500 елдан бирле 1524 ел үтте.

# 500 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:500 елда туганнар

# 500 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:500 елда вафатлар
# Вхинице

Вхинице (чех. Vchynice) — Чехиянең Устецк крае Литомержице һәм Q89474248? районында урнашкан авыл.

# Вхинице
## Географиясе

Мәйданы — 5,210719 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 204 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Вхинице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Вхинице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Вхинице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 344 |
| 1880 | 374 |
| 1890 | 397 |
| 1900 | 478 |
| 1910 | 522 |
| 1921 | 480 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 464 |
| 1950 | 402 |
| 1961 | 426 |
| 1970 | 399 |
| 1980 | 353 |
| 1991 | 294 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 312 |
| 2014 | 307 |
| 2016 | 297 |
| 2017 | 305 |
| 2018 | 306 |
| 2019 | 304 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 307 |
| 2021 | 314 |
| 2021 | 277 |
| 2022 | 319 |
| 2023 | 322 |
| 2024 | 335 |
# Вокина (Флорида)

Вокина — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Вокина (Флорида)
## Географиясе

Вокина халык санын алу урыны мәйданы — 8,349322 км², 8,350925 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 195 Фут биеклектә урнашкан.
# Широка-Поляна

Широка-Поляна — Болгариянең Хасково өлкәсендә урнашкан авыл. Хасково җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Широка-Поляна
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 317 метр биеклектә урнашкан.
# Жерленка

Жерленка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Держа елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Жерленка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010100612110000001521
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110000152
* Бассейн коды — 08.01.01.006
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Гаць-Варцка

Гаць-Варцка — Польшаның Лодзь воеводалыгы Варта гминаcында урнашкан авыл.

# Гаць-Варцка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (2011) Ветерания

(2011) Ветерания (лат. Veteraniya) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2011) Ветерания
## Тарихы

1970 елның 30 августында Смирнова Т. М. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1970 QB1» саналган.
# (16540) 1991 PO16

(16540) 1991 PO16 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16540) 1991 PO16
## Тарихы

1991 елның 7 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PO16» саналган.
# Каз баш-аягыннан бәлеш

Каз баш-аягы турап пешерелгән бәлеш — татар халкында элек-электән иң тәмле, үзенчәлекле ризыкларның берсе. Гадәттә баш-аяк бәлешен авылда көз көне каз суйганнан соң пешерелә башлыйлар.

# Каз баш-аягыннан бәлеш
## Бәлешкә камыр әзерләү

Баш-аяк бәлеше пешерү өчен гадәттә башта төче камыр басыла. Әче камырны да файдаланырга була. Берсен зур, икен­чесен кечерәк итеп камырны икегә бүләләр. Зуррак кисәкне куна өстендә ярты сантиметр чамасы калынлыгында түгәрәкләп жәяргә кирәк. Җәймәне җәеп бетергәч майлаган табага тара­тып салалар. Аңа түбәндә күрсәтелгәнчә хәзерләнгән баш-аяк-лар салына, май сибелә һәм камырның кечерәк кисәгеннән капкач җәеп, өстенә каплана.

# Каз баш-аягыннан бәлеш
## Бәлешнең эчлеген хәзерләү

Каз башы яхшылап йолкына. Телен калдырып, томшыгы кисеп алына, башы аскы яктан ярыла да кайнар суга тыгып пешекләнә. Авыз эчендәге лайлалы катлау һәм теленең тиресе кубарып алына һәм тагын бер кат салкын суда юыла.
Каз аякларын сүрән генә утка куеп алалар. Ут өстендә кыз­дыргач, аларның тиресе куыкланып кабарып китә һәм бик җиңел куба. Тиресен кубарып алганнан соң, аякларны юарга кирәк. Казның баш-аяклары шактый эре итеп (аяклары буынлап) турала.
Туралган баш-аякка чистартылган һәм дүрткә ярып турал­ган бәрәңге, суган кушыла, борыч, тоз сибеп бәлеш ясала. Шул­па җибәрү өчен бәлешнең капкачына тишем ясап камырдан бөке тыгыла.

# Каз баш-аягыннан бәлеш
## Бәлешне пешерү

Бәлеш мичтә 1,5—2 сәгать утыргач, аны мичтән алалар, кап­качындагы бөкесен ачып эченә шулпа салалар да бөкесен кап­лап яңадан мичкә тыгып куялар. Зур бәлешләр пешерә торган мич кызу булганлыктан, бәлешнең өсте катмасын өчен, аңа суда чылатылган чиста кәгазь яки суда баскан арыш камырын­нан каплама ясап ябалар.
Бәлеш пешеп өлгергәч, аны табынга кайнар килеш, табасы белән куялар.

# Каз баш-аягыннан бәлеш
## Рецепт

Бер зур бәлешкә: 1,5—2 килограмм камыр, 2 килограмм каз баш-аягы, 1,5—2 килограмм бәрәңге, 400 грамм шулпа, 200 грамм суган, эченә салу өчен 200 грамм сары май, бәлеш өстенә сөртү һәм таба майлау өчен 50 грамм май, кирәк кадәр тоз, бо­рыч алына.
# Олы Тихая

Олы Тихая — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Песчаная елгасының сул ярына тамагыннан 129 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 45 км.

# Олы Тихая
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь елгалары кушылган урындан Барнавыл каласына кадәр, Алей елгасын кетрмичә . Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200312115100008085
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100808
* Бассейн коды — 13.01.02.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Тужа-Вильча

Тужа-Вильча — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Тлухово гминаcында урнашкан авыл.

# Тужа-Вильча
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Скакунка (Чик кушылдыгы)

Скакунка — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Чик елгасының сул ярына тамагыннан 74 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 10 км.

# Скакунка (Чик кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Новосибирск сусаклагычынан Чулым елгасы менән кушылгансы, Иняи һәм Томь елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200712115200006680
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200668
* Бассейн коды — 13.01.02.007
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Шкофлиця

һәм
Шкофлиця — Словениянең Шкофлиця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Шкофлиця
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 302 метр биеклектә урнашкан.
# Гладна-Монтане

Гладна-Монтане — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. Фирдя (коммуна) коммунасына карый.

# Гладна-Монтане
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 235 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мосница

Мосница — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кокшеньга елгасының уң ярыннан 68 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 34 км.

# Мосница
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300212103000031377
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003137
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Борки (Бжезинский повяты)

Борки — Польшаның Лодзь воеводалыгы Дмосин гминаcында урнашкан авыл.

# Борки (Бжезинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Калмакшабын

Калмакшабын (каз. Қалмақшабын) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Калмакшабын
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Тәкәле

Тәкәле (рус. Текаль) — Бирдәш (Иек бас. кушылдыгы). Башкортстанның Зилаер районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 19 км.

# Тәкәле
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 12010000612112200005750
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112200575
* Бассейн коды — 12.01.00.006
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# NGC 5281

NGC 5281 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5281
## Тарихы

Әлеге галактика 1751 елда Франция астрономы Nicolas Lacaille тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 1.27 см (0.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ка Брезолин (Венеция)

Ка Брезолин — Италиянең Венеция төбәге Меоло өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка Брезолин (Венеция)
## Географиясе

Ка Брезолин Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ка Брезолин (Венеция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Валеа Русулуй (Фылешти)

Валеа Русулуй (рум. һәм молдав. Valea Rusului ) — Молдова Республикасының Фылешти районына караган авыл.
# ZNF200

ZNF200 (ингл. Zinc finger protein 200) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бреэн

Бреэн (фр. Bréhain) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Бреэн
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,59 км².
# Олег Голтвянский

Олег Николай улы Голтвянский (укр. Голтвянський Олег Миколайович, 8 синтәбер 1980, Харьков) — украин хәрби, дәүләт, сәясәт эшлеклесе.

# Олег Голтвянский
## Тәрҗемәи хәл

Олег Голтвянский Харьков шәhәрендә туган. Милли хәрәкәттә, казаклар хәрәкәте торгызуында катнашкан. Полтава халкы җирле советына депутат итеп сайланган булган. 2009 нчы елда Украин милли берләшмәсен җитәкли башлаган. Украина hәм Рәсәй территориярендә төрле сәяси акцияләренең оештыручысы булып тора. 2012 нче елда Харковта узган нелегаль миграциягә каршы акцияләрдә катнашкан өчен кулага алына hәм мәхкәмәгә эләгә. Янукович режимына каршы чыгып Евромәйдан оыштыручыларының берсе була. Антитеррористик операисенә үз теләге белән Донбасска киткән. Печерск батальонының җитәксесе булган. Соңрак Люботин шәhәре депутаты итеп сайланыла 2016 нчы елдан башлап 2020 елга кадәр Махсус операцияләр гаскарендә хөзмәт иткән. Каршылык хәрәкәте доктринасының автордашы. 2020 нче елда Олег Голтвянский Югары Радага болотироватся иткән, ләкин соңрак үзенең кандидатурасын кире алган. 2021 нче елдан башлап Олег Голтвянский Диңгез пехотасының контр. диверсия бүлеге командиры булып тора.
# HD181615

HD181615 — Кавәс йолдызлыгында урнашкан F2p спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 4,61 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Мино (Бьела)

Мино — Италиянең Пьемонт төбәге Меццана-Мортильенго өязендә урнашкан торак пункт.

# Мино (Бьела)
## Географиясе

Мино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Мино (Бьела)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тепетлапа (Атенанго дел Рио)

Тепетлапа — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Атенанго-дель-Рио муниципалитеты составына керә.

# Тепетлапа (Атенанго дел Рио)
## Географиясе

Тепетлапа Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Тепетлапа (Атенанго дел Рио)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Тепетлапа (Атенанго дел Рио)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Сысь-Ю

Сысь-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Кук-Ю елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 61 км.

# Сысь-Ю
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200112103000014770
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001477
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# NGC 1031

NGC 1031 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1031
## Тарихы

Әлеге галактика 1836 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (18187) 2000 QQ53

(18187) 2000 QQ53 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18187) 2000 QQ53
## Тарихы

2000 елның 25 августында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 QQ53» саналган.
# Бореби

Бореби — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Бореби
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 348,116 км².
# Гравзон

Гравзон (фр. Graveson) — Франциянең Буш-дю-Рон департаментына караган коммуна.

# Гравзон
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 23,54 км².
# ZNF319

ZNF319 (ингл. Zinc finger protein 319 һәм Zinc finger protein 319) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.