yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Аройо де лос Кокос (Коюка де Бенитез)

Аройо де лос Кокос — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Коюка-де-Бенитес муниципалитеты составына керә.

# Аройо де лос Кокос (Коюка де Бенитез)
## Географиясе

Аройо де лос Кокос Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Аройо де лос Кокос (Коюка де Бенитез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Аройо де лос Кокос (Коюка де Бенитез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Сари-д’Орчино

Сари-д’Орчино (фр. Sari-d’Orcino) — Франциянең Көньяк Корсика департаментына караган коммуна, Севи-Сорру-Чинарка кантонына карый.
# Палявая Рэчыца

Палявая Рэчыца (белар. Палявая Рэчыца) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Жабинскавский районында урнашкан авыл.

# Палявая Рэчыца
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Шошони (Калифорния)

Шошони — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Шошони (Калифорния)
## Географиясе

Шошони халык санын алу урыны мәйданы — 74,361911 км², 74,36192 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 483 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Габрешевци

Габрешевци — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. Трекляно җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Габрешевци
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 733 метр биеклектә урнашкан.
# Шейһлер (Һавза)

Шейһлер (төр. Şeyhler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Һавза илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# FBXW4

FBXW4 (ингл. F-box and WD repeat domain containing 4) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (12544) 1998 QX9

(12544) 1998 QX9 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12544) 1998 QX9
## Тарихы

1998 елның 17 августында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QX9» саналган.
# Маса Баса (Терни)

Маса Баса — Италиянең Умбрия төбәге Нарни өязендә урнашкан торак пункт.

# Маса Баса (Терни)
## Географиясе

Маса Баса Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Маса Баса (Терни)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Згличин-Витови

Згличин-Витови — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.

# Згличин-Витови
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD84360

HD84360 — Җилкәннәр йолдызлыгында урнашкан A3/5(m)-A8-F2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,86 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Венгерки

Венгерки — Польшаның Великопольское воеводалыгы Вжесня гминасында урнашкан авыл.

# Венгерки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Форт-Томас (Аризона)

Форт-Томас — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Форт-Томас (Аризона)
## Географиясе

Форт-Томас халык санын алу урыны мәйданы — 22,460682 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2713 Фут биеклектә урнашкан.
# Огорельцево (Киров өлкәсе)

Огорельцево (рус. Огорельцево) — Киров өлкәсенең Луза районында урнашкан авыл.

# Огорельцево (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Огорельцево (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Огорельцево (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Огорельцево (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Дионисий (Дьяченко)

Диониси (рус. Дмитрий Иванович Дьяченко, 1882, — 12 сентябрь 1967(1967-09-12), Сан-Франциско, Калифорния, Америка Кушма Штатлары) — праваслау дин эшлеклесе, Питтсбург һәм Көнбатыш Вирджиния (1947-1951), Бостон (1951-1956), Чикаго һәм Миннеаполис (1956-1957), Нью-Йорк (1957-1958) епискобы, Сан-Франөиско һәм Калифорния архиепискобы (1958-1960).
# (18065) 2000 AM41

(18065) 2000 AM41 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18065) 2000 AM41
## Тарихы

2000 елның 3 гыйнварында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 AM41» саналган.
# Витрилив

Витрилив — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Дыдня гминасында урнашкан авыл.

# Витрилив
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# GSC4036-680

GSC4036-680 — Кассиопея йолдызлыгында урнашкан A2p: спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,86 ± 0,05 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Врхово (Радече)

Врхово — Словениянең Радече (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Врхово (Радече)
## Географиясе

Мәйданы — 1,95 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 194,3 метр биеклектә урнашкан.
# Абадан (Пурсаклар)

Абадан (төр. Abadan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Пурсаклар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Хут

Хут (гарәп. الحوت‎ — «зур балык») — кояш тәкъвимендә 20 февральдән 20 марткача дәвам итүче 12 нче ай. Исем тиешле йолдызлык исеменнән.

# Хут
## Моны да кара

* Хут йолдызлыгы
# Монтарло-ле-Рьоз

Монтарло-ле-Рьоз (фр. Montarlot-lès-Rioz) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Монтарло-ле-Рьоз
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,66 км².
# Роквелл (Айова)

Роквелл — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Роквелл (Айова)
## Тарихы

Роквелл шәһәре елда нигезләнгән.

# Роквелл (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 7,724701 км², 7,7247 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 340 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Фонтана (Лоди)

Фонтана — Италиянең Ломбардия төбәге Лоди, Chiosi d’Adda Vigadore һәм Chiosi di Porta d’Adda өязендә урнашкан торак пункт.

# Фонтана (Лоди)
## Географиясе

Фонтана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Фонтана (Лоди)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Фонтана (Лоди)
## Халкы

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2001 | 304 | |
# Петрокаменски (Горноуральски шәһәр округы)

Петрокаменское (рус. Петрокаменское) — Свердловск өлкәсенең Горноуральский шәһәр округы составына керүче авыл.

# Петрокаменски (Горноуральски шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Петрокаменски (Горноуральски шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
# Заезд (Ческа Скалице)

Заезд (чех. Zájezd) — Чехиянең Кралове Градец крае Ческа-Скалитсе районында урнашкан авыл.

# Заезд (Ческа Скалице)
## Географиясе

Мәйданы — 1,677 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Заезд (Ческа Скалице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Заезд (Ческа Скалице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Заезд (Ческа Скалице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 259 |
| 1880 | 279 |
| 1890 | 302 |
| 1900 | 325 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 317 |
| 1921 | 292 |
| 1930 | 280 |
| 1950 | 216 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 212 |
| 1970 | 195 |
| 1980 | 178 |
| 1991 | 198 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 195 |
| 2011 | 199 |
| 2021 | 203 |
# Шомон-Порсьен

Шо (фр. Chooz) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Живе кантонына карый.

# Шомон-Порсьен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13.08 км².
# Цулияни (Верона)

Цулияни — Италиянең Венеция төбәге Лацизе өязендә урнашкан торак пункт.

# Цулияни (Верона)
## Географиясе

Цулияни Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Цулияни (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# CSH1

CSH1 (ингл. Chorionic somatomammotropin hormone 1 һәм Chorionic somatomammotropin hormone 2) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Поцо Куку (Бари)

Поцо Куку — Италиянең Апулия төбәге Кастеллана-Гротте өязендә урнашкан торак пункт.

# Поцо Куку (Бари)
## Географиясе

Поцо Куку Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Поцо Куку (Бари)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Янов над Нисоу

Янов над Нисоу (чех. Janov nad Nisou) — Чехиянең Либерец крае Яблонец-над-Нисоу һәм Яблонец-над-Нисоу районында урнашкан авыл.

# Янов над Нисоу
## Географиясе

Мәйданы — 14,71512 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 560 метр биеклектә урнашкан.

# Янов над Нисоу
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Янов над Нисоу
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Янов над Нисоу
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 3967 |
| 1880 | 3713 |
| 1890 | 4135 |
| 1900 | 4400 |
| 1910 | 4664 |
| 1921 | 4045 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 4236 |
| 1950 | 1857 |
| 1961 | 1780 |
| 1970 | 1542 |
| 1980 | 1321 |
| 1991 | 1012 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 1143 |
| 2014 | 1389 |
| 2016 | 1393 |
| 2017 | 1418 |
| 2018 | 1431 |
| 2019 | 1456 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 1492 |
| 2021 | 1475 |
| 2021 | 1428 |
| 2022 | 1411 |
| 2023 | 1488 |
| 2024 | 1509 |
# Ацвеж (Свеча районы)

Ацвеж (рус. Ацвеж) — Киров өлкәсенең Свеча районында урнашкан авыл.

# Ацвеж (Свеча районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Ацвеж (Свеча районы)
## Сәгать поясы

Ацвеж (Свеча районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Ацвеж (Свеча районы)
## Тарих

1763 елда нигезләнгән.

# Ацвеж (Свеча районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%).
# Ножед

Ножед — Словениянең Изола (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Ножед
## Географиясе

Мәйданы — 0,54 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 213 метр биеклектә урнашкан.
# Провинстаун (сан алу урыны, Массачусетс)

Провинстаун — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Провинстаун (сан алу урыны, Массачусетс)
## Географиясе

Провинстаун халык санын алу урыны мәйданы — 13,55877 км², 13,557571 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 0 Фут биеклектә урнашкан.
# 413 ел (б. э. к.)

{{Ел өчен навигация|-413

# Вакыйгалар =
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:413 елда (б. э. к.) туганнар

# Вакыйгалар =
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:413 елда (б. э. к.) вафатлар
# Вольск районы

Вольск районы (рус. Вольский район) — Сарытау өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Вольск шәһәре.

# Вольск районы
## География
### Чиктәшлек

| Як | Район яки төбәк |
| Төньяк | Сембер өлкәсе |
| Көнчыгыш | Хвалын районы |
| Көньяк | Маркс, Балакау районнары |
| Көнбатыш | Базарлы Караболак, Балтай, Воскресенское районнары |

# Вольск районы
## Тарих

Район 1928 елның 23 июлендә Түбән Идел краеның Вольск округы эчендә оештырылган. Аның составына элекке Сарытау губернасы Вольск өязе территориясенең өлеше кертелгән.
1936 елда Вольскига өлкә буйсынуындагы шәһәр статусы бирелә, Вольск районы исә бетерелә.
1951 елда район торгызыла, аның составына бетерелгән Киң Карамыш районы территориясе кертелгә.
1960 район районга бетерелгән Черкасское районы җирләре кушыла.
1996 елда Шиган бистәсе шәһәргә үзгәртеп корыла һәм район составыннан чыгарыла. 2005 елда Вольск шәһәре район белән берләштерелә.

# Вольск районы
## Халык

Милли состав (2010): урыслар (91,8%), татарлар (1,5%), украиннар (1,3%), әрмәннәр (1,3%), чуашлар (1,1%).

# Вольск районы
## Административ бүленеш

Вольск районы составына 2 шәһәр җирлеге һәм 13 авыл җирлеге керә.
# Малошув (Свентокшиж воеводалыгы)

Малошув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Скальбмеж гминасында урнашкан авыл.

# Малошув (Свентокшиж воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Екмеккочу (Мерам)

Екмеккочу (төр. Ekmekkoçu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Мерам илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# ВонТынга

ВонТынга (Вондога, Орлица) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе , Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Воже күле - Свидь елгасы урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.

# ВонТынга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03010000112103000000376
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000037
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Вествуд (округ Джефферсон, Кентукки)

Вествуд — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.

# Вествуд (округ Джефферсон, Кентукки)
## Тарихы

Вествуд шәһәре елда нигезләнгән.

# Вествуд (округ Джефферсон, Кентукки)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,1 квадрат миль, 0,31325 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# (16204) 2000 CT33

(16204) 2000 CT33 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16204) 2000 CT33
## Тарихы

2000 елның 4 февралендә К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 CT33» саналган.
# Урта Ель

Урта Ель — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Югары Лупья елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.

# Урта Ель
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200212103000024129
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002412
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Ангиоидлы сырлар

Ангиоидлы сырлар Брух мембранасының калынайган, кальцификацияләнгән һәм патологик уалучан сыгылмалы һәм коллагенлы катламындагы ярылулардан гыйбарәт (рәс. 17.31а).

# Ангиоидлы сырлар
## Диагностика

1. Билгеләре
* «Әфлисун тышчасы» күренеше — арткы котыпның пигментлы тимгеллеге. Еш очрый, әмма юка ангиоидлы сырлар игътибарсыз калырга мөмкин (рәс. 17.31б).
* Челтәркатлауның гадәти кан тамырлары астында урнашкан тигезсез тешле кырый белән сызыклы соргылт яки кызгылт-көрән өлкәләр. Сырлар бер-берсе белән бәйләнеп, КНД тирәли боҗрасыман сын ясый һәм аннары перипапилляр өлкә чигеннән тыш радиаль тарала (рәс. 17.31в).
2. ФАГ сырлар өстендә ЧПЭ «тәрәзсыман» кимчелекләре өчен гиперплазия өлкәләренә туры килгән үзгәрүчән гипофлюоресценция белән гиперфлюоресценцияне ачыклый. ФАГ шулай ук ХТ ачыкларга мөмкинлек бирә (рәс. 17.31г).
3. Күрү нерв дискы друзалары (рәс. 17.31д).

# Ангиоидлы сырлар
## Фараз

Фараз шикле, чөнки 70% артык пациентларда күрү мөмкинлекләре начарлану түбәндәге сәбәпләрдән була.
1. ХТ күрү югалтуның иң еш сәбәбе була. Традицион лазерлы фотокоагуляция ХТ юкстафовеаль яки экстрафовеаль урнашуында уңышлы була ала, әмма рецидивның һөҗүмчән барышының куркынычлыгы югары. Субфовеаль ХТ ФДТ куллану нәтиҗәле була ала.
2. Хориоидея ертылулары күзнең чагыштырмача әһәмиятсез җәрәхәте нәтиҗәсендә барлыкка килә һәм субретиналь кан савуына китерә ала (рәс. 17.31е). Бу проблемалар белән пациентларга контактлы спорт төрләре белән шөгыльләнү куркынычлыгы һәм туп белән уйнаганда саклагыч күзлекләрен куллану кирәклеге турында аңлатырга кирәк.
3. Фовеаль өлкәгә сырлар салыну.

# Ангиоидлы сырлар
## Системалы чирләр белән бәйләнеш

Якынча 50% пациентларда түбәндәге чирләрнең берсесе бар.
1. Сыгылмалы псевдоксантома иң еш катнашма була һәм якынча 85% пациентларда барышка ике күз дә, гадәттә гомернең 2 декадасында тартыла. Андый катнашма Гренблад-Страндберг синдромы буларак билгеле (24 бүлекне кара).
2. 6 типтагы Элерс-Данлос синдромы (күзнең склерозлы) — проколлагенның лизилгидроксилазасы кимчелеге белән бәйле аутосом-доминантлы нәселдәнлек төре белән коллагенның сирәк патологиясе. Чирнең 11 субтибын ачыклыйлар, әмма 6 тип кына офтальмологик күренешләр белән була (24 бүлекне кара).
3. Педжет чире — сөяк тукымасының артык резорбциясе һәм аның ясалуы бозылуы белән сыйфатланган сөякләрнең хроник көчәюче метаболик чире (24 бүлекне кара). Ангиоидлы сырлар сирәк очрый һәм якынча 2% очракта ачыклана.
4. Гемоглобинопатияләр ангиоидлы сырлар белән түбәндәге очракларда бәйле була: гомозиготалы ураксыман күзәнәкле анемия (HbSS), ураксыман анемия генын таратучылар (HbAS), HbS-талассемия, гемоглобинопатия С (HbSC), гемоглобинопатия H (HbH), гомозиготалы зур Р-талассемия, арадаш Р-талассемия һәм кечкенә Р-талассемия.
# Соялка

Соялка (Сойла, Сояльская) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пинега елгасының сул ярыннан 92 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.

# Соялка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300312103000038757
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003875
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Покровка (Костанай өлкәсе)

Покровка (каз. Покровка) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Покровка (Костанай өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# HD73609

HD73609 — Җилкәннәр йолдызлыгында урнашкан A2mA3-F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,9 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Гривна

Украина гривнасы (укр. гривня, IPA: /ˈɦrɪu̯nʲɑ/) — Украинаның акча берәмлеге.
1 гривна 100 тиенгә бүленә. ISO 4217 стандарты буенча акча берәмлеге коды — UAH, сан коды — 980.
Акча берәмлеге исеме әле Киев Русе заманыннан кулланыла. Хәзерге Украинада рәсми төстә 1996 елның 2 сентябрендә кабул ителде.