yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Акчай (Сапанҗа)

Акчай (төр. Akçay) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Сапанҗа илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ашагычакмак (Елдызэли)

Ашагычакмак (төр. Aşağıçakmak) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Елдызэли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Вулпуешть

Вулпуешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Михеешть (коммуна, Вилча) коммунасына карый.

# Вулпуешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Паласи (Кеһтна)

Паласи (эст. Palasi) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
# Азамбужейра

Азамбужейра — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. Azambujeira e Malaqueijo муниципалитетына карый.

# Азамбужейра
## Географиясе

Мәйданы — .
# Бетел-Айленд (Калифорния)

Бетел-Айленд — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Бетел-Айленд (Калифорния)
## Географиясе

Бетел-Айленд халык санын алу урыны мәйданы — 14,501754 км², 14,411147 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Питерборо

Питерборо (ингл. Peterborough) — Англиянең Кембриҗшир графлыгында урнашкан шәһәр.

# Питерборо
## Тарих

Рум империясе заманында нигезләнгән.

# Питерборо
## Кардәш шәһәрләр

* Алькала-де-Энарес, Испания (1986)
* Бурж, Франция (1957)
* Винница, Украина (1991)
* Фирзен, Германия (1981)
* Форли, Италия (1981)
* Фоҗҗа, Италия
* Әнн-Арбор, Америка Кушма Штатлары
# Перавоз (Расонский районы)

Перавоз (белар. Перавоз) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Расонский районында урнашкан авыл.

# Перавоз (Расонский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Плаунь

Плаунь — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Мильтюш елгасының сул ярына тамагыннан 80 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 12 км.

# Плаунь
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200512115200004374
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200437
* Бассейн коды — 13.01.02.005
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Папарело (Вибо Валенция)

Папарело — Италиянең Калабрия төбәге Джерокарне өязендә урнашкан торак пункт.

# Папарело (Вибо Валенция)
## Географиясе

Папарело Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Папарело (Вибо Валенция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Непржевазка

Непржевазка (чех. Nepřevázka) — Чехиянең Урта Чехия крае Млада-Болеслав һәм Млада-Болеслав районында урнашкан авыл.

# Непржевазка
## Географиясе

Мәйданы — 6,044305 км², 6,044 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 235 метр биеклектә урнашкан.

# Непржевазка
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Непржевазка
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Непржевазка
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 427 |
| 1880 | 479 |
| 1890 | 470 |
| 1900 | 513 |
| 1910 | 471 |
| 1921 | 470 |
| 1930 | 455 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 357 |
| 1961 | 368 |
| 1970 | 332 |
| 1980 | 294 |
| 1991 | 277 |
| 2001 | 321 |
| 2011 | 420 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 416 |
| 2016 | 417 |
| 2017 | 422 |
| 2018 | 430 |
| 2019 | 429 |
| 2020 | 422 |
| 2021 | 416 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 449 |
| 2022 | 421 |
| 2023 | 434 |
| 2024 | 422 |
# Акарҗа (Сиваслы)

Акарҗа (төр. Akarca) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Сиваслы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Думитрештий-Фаце

Думитрештий-Фаце — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. Думитрешть (коммуна) коммунасына карый.

# Думитрештий-Фаце
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 357 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Куряс

Куряс — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае , Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ирень елгасының уң ярыннан 170 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.

# Куряс
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100812111100013224
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111101322
* Бассейн коды — 10.01.01.008
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Нецики

Нецики — Польшаның Подлясье воеводалыгы Вонсош гминасында урнашкан авыл.

# Нецики
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Салита (Лука)

Салита — Италиянең Тоскана төбәге Борго-а-Моццано өязендә урнашкан торак пункт.

# Салита (Лука)
## Географиясе

Салита Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Салита (Лука)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фазани (Кампобасо)

Фазани — Италиянең Молизе төбәге Черчемаджоре өязендә урнашкан торак пункт.

# Фазани (Кампобасо)
## Географиясе

Фазани Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Фазани (Кампобасо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Собемирово

Собемирово — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Славобоже гминаcында урнашкан авыл.

# Собемирово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Липовчице

һәм
Липовчице — Польшаның Лодзь воеводалыгы Кодромб гминаcында урнашкан авыл.

# Липовчице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бик-Үти

Бик-Үти — Татарстан Республикасының Буа районындагы авыл.
Халык саны — 270 тирәсендә. Почта индексы — 422414.

# Бик-Үти
## Тарих

XVI гасырда нигезләнгән.

# Бик-Үти
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Бик-Үти
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.1 °C | -10.3 °C | -5.3 °C | 5.5 °C | 14.2 °C | 18.9 °C | 20.7 °C | 18.4 °C | 12.8 °C | 5 °C | -3.8 °C | -9.3 °C | 4.7 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
# Олан (Слуцкий районы)

Олан (белар. Уланава) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Слуцкий районында урнашкан авыл.

# Олан (Слуцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Әсгать Сәлах

Әсгать Сәлах – татар язучысы, Әлмәт таңнары газетасының беренче мөхәррире.

# Әсгать Сәлах
## Тәрҗемәи хәл

Язучы Әсгать Сәлах (Әсгать Сәхап улы Сәлахов) 1935 елның 5 гыйнварында Татарстанның хәзерге Әлмәт районы Елховой авылында крестьян гаиләсендә туа. Әтисе Ватан сугышында хәбәрсез югалганлыктан, балачагы һәм үсмер еллары дүрт бала белән тол калган әнисе Мөсәвәрә тәрбиясендә, сугыш чоры һәм сугыштан соңгы заманның кырыс шартларында уза. Шулай булса да Әсгать укырга, белем алырга омтыла: 1949 елда Елховой җидееллык мәктәбен тәмамлагач, егерме чакрымдагы Лашман авылы урта мәктәбендә укуын дәвам иттерә. 1952 елда, ниһаять, өлгергәнлек аттестаты ала. Шул ук елны ул туган авылы сельпосында хисапчы булып эшли башлый. Тагын бераздан, Әлмәттә нефть бораулаучылар мәктәбен тәмамлап, Баулыда бораулаучы хезмәтендә.
1954–1957 елларда гаскәри хезмәт мөддәтен тутырып кайтканнан соң, Ә.Сәлах бораулаучы хезмәтен дәвам иттерә. Бер үк вакытта, 1960 елда Казан дәүләт университетының журналистика бүлегендә читтән торып укый башлап, 1965 елда матбугат эшенә күчә: Әлмәттә урысча чыга торган «Знамя труда» газетасы редакциясендә әүвәл сәнәгать бүлеге мөдире, соңга таба мөхәррир урынбасары вазифаларын башкара. Аның газета белән хезмәттәшлеге берөзлексез егерме биш ел дәвам итә. Шул дәвердә әлеге газета һәм аның татарча дубляжы битләрендә Ә.Сәлахның ике дистәгә якын очеркы, тарихи язмалары, хикәяләре дөнья күрә.
Үткән гасырның сиксәненче еллар ахыры – туксанынчы еллар башында СССРның таркалуы һәм милли өлкәләрдә демократик хәрәкәт җанлану, мөстәкыйльлек өчен көрәш көчәю шартларында Әсгать Сәлах, язучы-журналист буларак, үзенең каләмен татар халкының милли мәнфәгатьләрен яклауга, тоталитар совет режимының җитмеш ел буе халыклар өстенә китергән золымын фаш итүгә юнәлтә. 1990 елда ул Әлмәт төбәгендә милли рухлы, мөстәкыйль татар газетасы «Әлмәт таңнары»н оештыру эшенә күп көч куя, газетаның милли кыйбласын билгеләп, 1999 елның урталарына чаклы аның мөхәррире була.
1990–2000 еллар арасында газетада язучының биш дистәгә якын төрле характердагы язмалары – публицистик-сәяси мәкаләләре, очерклары, хикәяләре, нәсерләре, юлъязмалары, хатирә-истәлекләре басыла. 1997 елда «Мирас» китап нәшриятында язучының шундый язмаларыннан сайлап төзелгән «Аккан сулар» исемле беренче китабы, аннан соң 1999–2006 елларда Чаллы һәм Казан нәшриятларында «Балыкчы малайлар» дигән хикәяләр җыентыгы, «Аккан сулар», «Соңгы вальс», «Каеннар юлы» исемле повестьлары, «Бараҗ токымы» дигән тарихи-публицистик әсәре дөнья күрә.
1997 елда Рафаил Төхфәтуллин премиясе бирелә.
Ул – Татарстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре.
Ә.Сәлах – 2001 елдан Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы.
2022 елның 4 августында озакка сузылган каты авырудан соң вафат.
# Калининград

Калинингра́д (1255 елга кадәр — Твангсте; 1946 елга кадәр — Көнигсберг, рус. Калининград; пол. Królewiec, литв. Karaliaučius) — Россия шәһәре, Калиниград өлкәсенең административ үзәге. Илнең иң көнбатыш өлкә үзәге.
Преголя елгасының Калининград култыгына кою урынында урнашкан. 2010 елның җанисәбе буенча шәһәрдә 431 902 кеше яши.
Калининград — халык саны буенча Төньяк-Көнбатыш федераль бүлгенең икенче (беренче — Петербург), Балтыйк буе төбәгендә өченче (Рига һәм Вилнүстән калыша). Эре транспорт төене: тимер юл һәм шоссе юллары; диңгез һәм елга портлары; «Храброво» халыкара аэропорты. Калиниградта Россия ХДФның Балтыйк флоты штабы урнашкан.
Эре машиналар төзү үзәге, металлурия, җиңел, полиграфия сәнәгатьләре дә үсеш алганнар.

# Калининград
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар — 87,4%, украиннар — 4,1%, белоруслар — 3,8%.

# Калининград
## Административ бүленеш

Калининград шәһәре 3 районга бүленә:
* Ленинград районы
* Совет районы
* Үзәк районы

# Калининград
## Кызыклы факт

1938—1996 елларда Калининград исемен шулай ук Мәскәү өлкәсендәге Королёв шәһәре йөрткән.

# Калининград
## Танылган шәхесләр

* Лада Дэнс (1966), җырчы.
# Алексей Фёдорович Адашев

Алексей Фёдор улы Ада́шев (1510 - 1561, Юрьев-Ливонский) - Ива́н IV Явыз патшасының якыны, воевода, окольничий. Шулай ук патша шәхси архивының башлыгы, аның сакчысы булган.
# Посети (Торино)

Посети — Италиянең Пьемонт төбәге Лузернетта өязендә урнашкан торак пункт.

# Посети (Торино)
## Географиясе

Посети Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Посети (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Генерал-Инзово

Генерал-Инзово — Болгариянең Ямбол өлкәсендә урнашкан авыл. Тунджа җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Генерал-Инзово
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 157 метр һәм 171 метр биеклектә урнашкан.
# Затон (күл)

Зато́н күле - Идел алды төбәгендәге күл. Элекке су юлында сакланып калган. Зөя елгасының сулъяк тугаенда. Буа районы Адав-Толымбай авылыннан 2,1 км төньяк-көнчыгыштарак.
Су өслегенең мәйданы 10,5 га. Озынлыгы 2270 м, иң зур киңлеге 80 м. Формасы сузынкы, урак сыман.
Күл ял итү урыны булып тора.
# Хырмандалы (Биләсувар)

Хырмандалы (әзери. Xırmandalı) — Әзербайҗанның Биләсувар районына караган авыл.
# Дамир Нуриев

Дамир Нуриев (18 март 1941 ел) — галим-философ. 1970-1976, 1993-2011 елларда һәм 2014 елдан Башкорт дәүләт университеты укытучысы, шул исәптән 2000-2011 елларда фәлсәфә һәм социология факультеты деканы, фәлсәфә тарихы һәм фән кафедрасы мөдире. Фәлсәфә фәннәре докторы (1996), профессор (1996). Башкортстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе (2004), Россия Федерациясенең почетлы югары һөнәри белем бирү хезмәткәре (1998).

# Дамир Нуриев
## Биографиясе

Дамир Әхмәт улы Нуриев 1941 елның 18 мартында Башкорт АССРның (хәзер БашкортстанРеспубликасы) Салават районы Көсәпәй авылында крестьян гаиләсендә туган.
Урта белемне Аркавыл урта мәктәбендә ала. 1970 елда Башкорт дәүләт университетының физика-математика факультетын тәмамлый һәм фәлсәфә кафедрасында ассистент итеп эшкә калдырыла. 1973-1975 елларда Мәскәү дәүләт университетында, табигый факультетларның фәлсәфә кафедрасы аспирантурасында укый һәм «фәлсәфә фәннәре кандидаты» гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый.
1976 елдан Дамир Нуриев Уфада заводта социолог булып эшли, 1978 елдан хезмәт эшчәлеген Стәрлетамак дәүләт педагогия институтында (хәзер Башкорт дәүләт университетының Стәрлетамак филиалы) дәвам итә: ассистент һәм өлкән укытучы була. 1981-1987 елларда Башкорт дәүләт медицина институтында (хәзер Башкорт дәүләт медицина университеты) шул ук вазифаларны башкара, ә 1988-1993 елларда шушы ук уку йортында доцент булып эшли.
1993 елдан Дамир Әхмәт улы — Башкорт дәүләт университетында: башта доцент, 1996 елдан — профессор, фәлсәфә кафедрасы мөдире вазифасын башкаручы, 2000 елдан — фәлсәфә һәм социология факультеты деканы, фәлсәфә һәм фән тарихы кафедрасы мөдире.

# Дамир Нуриев
## Фәнни эшмәкәрлеге

Профессор Дамир Нуриевның фәнни тикшеренүләре философиянең мөһим мәсьәләләре — онтология, гносеология, логика һәм фәннең методологик нигезләрен өйрәнүгә багышланган. Аларга багышланган 80 нән артык гыйльми хезмәте, шул исәптән дистәгә якын монография дөнья күргән. Галимнең докторлык диссертациясе фәлсәфи категория буларак "материя"нең нигезләрен ачыклауга багышланган.

# Дамир Нуриев
## Гыйльми хезмәтләре

рус телендә:
** Сущность субстанциально-атрибутивного подхода к определению материи. Философско-социологические проблемы науки. — М, 1977.
** Единство теоретического и эмпирического в формировании научной картины мира. Научная картина мира: основание, формирование, развитие. — Уфа, 1987.
** О предмете диалектического материализма. Диалектический материализм: вчера, сегодня завтра. — М, 1989.
** Категория материи, ее место и роль в философии. Ч.1 и 2. — Уфа, 1989
** Понятие материи в философии (системный анализ). — Уфа, 1995.
** Гносеологическое и методологическое основания категории «материя». — Уфа, 1995.
** Историческое, логическое и мировоззренческое основания категории «материя». — Уфа, 1996.
** Логические отношения понятий. — Уфа, 1997.
** Логика. (В соавт.). — Уфа, 2001.

# Дамир Нуриев
## Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре

* Башкортстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе (2004)
* Россия Федерациясенең почетлы югары һөнәри белем бирү хезмәткәре (1998).
# NGC 1480

NGC 1480 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1480
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Сен-Пьерр-де-Лож

Сен-Пьерр-де-Лож (фр. Saint-Pierre-des-Loges) — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
# Казеле (Модена)

Казеле — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Монтефьорино өязендә урнашкан торак пункт.

# Казеле (Модена)
## Географиясе

Казеле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казеле (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Агова

Агова (белар. Агова) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Иванавский районында урнашкан авыл.

# Агова
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Акымлы (Едису)

Акымлы (төр. Akımlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Едису илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Тарумирин

Тарумирин — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Тарумирин
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 731,753 км².
# Энтильио (Варезе)

Энтильио — Италиянең Ломбардия төбәге Maccagno con Pino e Veddasca өязендә урнашкан торак пункт.

# Энтильио (Варезе)
## Географиясе

Энтильио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Энтильио (Варезе)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (17949) 1999 JA18

(17949) 1999 JA18 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17949) 1999 JA18
## Тарихы

1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JA18» саналган.
# IC 4223

IC 4223 — Сөмбелә йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 4223
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4223, PGC 46397, IC 4223E, 2MASX J13185520+0747443, AGC 231337, SDSS J131855.21+074743.7, Z 44-64, Z 1316.4+0803, UZC J131855.2+074745, LEDA 46397 һәм Gaia DR2 3731290982005439360 буларак та сурәтләнә.
# Кадь (Пра кушылдыгы)

Кадь — Россия территориясеннән ага торган елга. Рязань өлкәсе, Владимир өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Пра елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.

# Кадь (Пра кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010102312110000026412
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110002641
* Бассейн коды — 09.01.01.023
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Паттензен

Паттензен — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Паттензен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 67,13 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 63 метр һәм 67 метр биеклектә урнашкан.
# (16118) Therberens

(16118) Therberens — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16118) Therberens
## Тарихы

1999 елның 7 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XQ56» саналган.
# Мота Газталди (Кунео)

Мота Газталди — Италиянең Пьемонт төбәге Каваллермаджоре өязендә урнашкан торак пункт.

# Мота Газталди (Кунео)
## Географиясе

Мота Газталди Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Мота Газталди (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Синигальия (Виченца)

Синигальия — Италиянең Венеция төбәге Торри-ди-Куартезоло өязендә урнашкан торак пункт.

# Синигальия (Виченца)
## Географиясе

Синигальия Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Синигальия (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 5187

IC 5187 — Тукан йолдызлыгы чикләрендә урнашкан тәэсирле галактика .

# IC 5187
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 5187, ESO 146-16, PGC 68536, ESO-LV 146-0160, 2MASX J22181776-5936247, IRAS F22149-5951, 6dFGS gJ221817.8-593625, LEDA 68536 һәм APMBGC 146-034-012 буларак та сурәтләнә.
# Бжозувка-Коронна

Бжозувка-Коронна — Польшаның Подлясье воеводалыгы Чарна-Белостоцка гминасында урнашкан авыл.

# Бжозувка-Коронна
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ливерпуль (Техас)

Ливерпуль — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Ливерпуль (Техас)
## Тарихы

Ливерпуль шәһәре елда нигезләнгән.

# Ливерпуль (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,764421 км², 2,764427 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 6 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вак тәңкәле сарыканат

* Балыклар порталы
* Хайваннар порталы
* Биология порталы
Вак тәңкәле сарыканат (лат. Plagiognathops microlepis) — карплылар гаиләсендәге төче су балыгы. Озынлыгы 70 см га кадәр һәм 6 кг авырлыкка кадәр җитәргә мөмкин.
Аның озынлыгы 35—46 см, авырлыгы 1—1,3 кг. Яшәвенең 4-5 нче елында җенси җитлегә. Уылдык чәчкән мәле июнь-июль айларына тура килә. 6 ел яшиләр.
Рәсәйнең Кызыл китабына кертелгән.
# Бәләбәй педагогика көллияте

Бәләбәй педагогика көллияте — дәүләт бюджет урта һөнәри белем бирү мәгариф учреждениесе. Башкортстан Республикасының Бәләбәй шәһәрендә урнашкан. 1914 елда Бәләбәй укытучылар семинариясе буларак эшли башлый.

# Бәләбәй педагогика көллияте
## Тарихы

1914 елда Уфада чуаш укытучылар семинариясе ачыла. Аның белән 1918 елның 1 ноябреннән халык мәгарифе эшлеклесе П. М. Миронов җитәкчелек итә.
Укытучылар семинарияләре нигезендә ачылган өч еллык педагогик курслар 1920 елда «рус һәм татар, чуаш педагогия техникумы», ә 1922 елда «Урал алды чуаш педагогия техникумы» итеп үзгәртелә
1930 елда Башкорт АССР-ының чуаш халкы күпләп яшәгән Бәләбәй каласына күчерәләр. 1940 елда Бәләбәй татар педагогика техникумы Бәләбәй татар-башкорт педагогика техникумы белән берләштерелә. 1941 елда Бәләбәй педагогия училищесы белем бирү учреждениесе исемен ала.1955 елда уку йорты составына Дәүләкән педагогика училищесы керә. Башкорт, татар, чуаш, рус бүлекләрендә башлангыч класслар укытучылары әзерләнә. 1994 елда башкорт бүлеге ачыла. 1969 елдан ВЛКСМ-ның 50 еллыгы исемендәге мактаулы исемне йөртә.
2001 елдан училище педагогика көллиятенә үзгәртеп корыла (оештыручылары — Башкортстан Республикасының мәгариф Министрлыгы).
1912 елда елда төзелгән көллият бинасы архитектура һәйкәле булып тора. Ел саен анда төбәк-ара «Илһам чишмәләре» фестивале үткәрелә. Фатих Кәрим исемендәге әдәби бүләк тапшырыла.
# (10623) 1997 YP7

(10623) 1997 YP7 (лат. 1997 YP7) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10623) 1997 YP7
## Тарихы

1997 елның 27 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 YP7» саналган.
# Мущаж

Мущаж — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Смыкув гминасында урнашкан авыл.

# Мущаж
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Берганти

Берганти (фр. Berganty) — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
# IC 5350

IC 5350 — Сынчы йолдызлыгы чикләрендә урнашкан эллиптик галактика .

# IC 5350
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 5350, ESO 471-14, MCG-05-56-009, ESO-LV 471-0140, GSC 06987-00742, PGC 72396, 2MASX J23471464-2757283, 2dFGRS TGS194Z033, 6dFGS gJ234714.7-275728, LEDA 72396, APMBGC 471+018-099, DUGRS 471-007 һәм [S96b] ACO 4038 11 буларак та сурәтләнә.