yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Фельс-ам-Ваграм

Фельс-ам-Ваграм — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Тульн округы составына керә.

# Фельс-ам-Ваграм
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 208 метр биеклектә урнашкан. Хоэнварт-Мюльбах-ам-Манхартсберг, Гросриденталь, Кирхберг-ам-Ваграм, Графенвёрт, Графенегг һәм Штрас-им-Штрассертале коммуналары белән чиктәш.
# Альбион (Индиана)

Альбион — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Альбион (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Альбион (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 4,941858 км², 4,941857 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 291 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Михаил Морозов

Морозов Михаил Михайлович (1897, 18 февраль, Мәскәү — 9 май, 1952, шунда ук) — совет әдәбият гыйлеме һәм театр белгече, педагог, тәржемәче, бөтен гомерен Шекспир ижатын өйрәнүгә багышлаган, Шекспирны өйрәнү гыйлеменә нигез салучыларның берсе.

# Михаил Морозов
## Биографиясе

Морозов Михаил Михайлович фабрикант Морозовлар гаиләсендә туган. Атасы — Морозов Михаил Абрамович (1871-1903) — эшкуар, меценат, сынлы сәнгать коллекционеры («Джентльмен» исеме астында билгеле булган); әнисе — Мамонтова Маргарита Кирилловна (1873-1958). Кече апасы — пианистка Морозова Мария Михайловна (1904-1964). Бөек Британиядә инглиз телен һәм әдәбиятын өйрәнә. Рәсәйгә кайтып, Мәскәү дәүләт университетының филология факультетын тәмамлый. 1920-нче еллардан алып театр режиссеры була, театр тарихы буенча лекцияләр укый, тәрҗемә белән шөгыльләнә. Соңрак инглиз теле укытучысы булып эшли, инглиз телендә инглиз әдәбияты тарихы буенча лекцияләр укый. Шекспирның "Гамлет"ын инглиз телендә басмага әзерли, аңа җентекле аңлатма бирүдән тыш, аның өчен махсус сүзлек төзи. 30 нчы елларда театрда эшләвен дәвам итә, Шекспирның спектакльләрен куюны консультант сыйфатында гамәлгә ашыра. 1937 елда Шекспир кабинетын булдыра һәм ВТО карамагындагы көнбатыш аурупа театрын җитәкли. Бөтенсоюз Шекспир конференцияләре белән җитәкчелек итә. Мәскәү дәүләт университетының филология факультетында шекспир семинарларын алып бара. 1949 елда, космополитизм белән көрәшү вакытында, Шекспир кабинеты ябылганнан соң, Мәскәүдә инглиз телендә чыгарылган News журналының баш мөхәррире итеп тәгаенләнә.
1952 елда вафат була. Введенский зыяратында җирләнгән(10 уч.).

# Михаил Морозов
## Гаиләсе

* 1нче хатыны — Туркестанова Варвара Александровна (1896-1941).
** Улы — Михаил Михайлович-(1922-1967).
* 2-нче хатыны — Татьяна Романовна Рогаль-Левицкая.
* 3-нче хатыны — Буромская-Морозова Евгения Михайловна (1909-1996), тол хатын һәм М. М. Морозов мирасын нәшер итеп чыгаручы.

# Михаил Морозов
## Морозовның эшләре

* «Шекспир пьесаларына аңлатма» (1941);
* «Шекспир совет сәхнәсендә» (1947);
* «Шекспир» (ЖЗЛ, 1947)
* «Төрле еллардагы шигырлар» (1983)

# Михаил Морозов
## Искәрмә

* 1 2 3 Морозов Михаил Михайлович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / мөхәррир А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135https://wikidata.org/wiki/Track:Q649https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737
* ↑ Голицын К. Н. Записки князя Кирилла Николаевича Голицына / [сост. и аннот. имен. указ. А. К. Голицына]. — М. : Радуга, 2008. С. 287—289, 293, 586.
* ↑ Дворяне: книга памяти (То). Заклейменные властью. әлеге чыганактан 2019-11-19 архивланды.
* ↑ ф. 2526 Морозов Михаил Михайлович (1897—1952) — литературовед. РГАЛИ. әлеге чыганактан 2020-01-17 архивланды.
* ↑ М. М. Морозов. Театр Шекспира (составитель Буромская-Морозова Евгения Михайловна). М. : ВТО, 1984., archived from the original on 2021-11-24, retrieved 2021-11-24
# Лез-Орм (Вьенна)

Лез-Орм (фр. Les Ormes) — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
# Мутье-су-Шантемерль

Мутье-су-Шантемерль (фр. Moutiers-sous-Chantemerle) — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
# Малу (Бирла, Арджеш)

Малу — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. Бирла коммунасына карый.

# Малу (Бирла, Арджеш)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Сен-Жермен-д'Естей

Сен-Жермен-д'Естей (фр. Saint-Germain-d'Esteuil) — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
# Көлсылу (мультфильм, 1950)

* Кино порталы
«Көлсылу» (ингл. Cinderella) — Walt Disney Productions тарафыннан 1950 елда чыгарылган американ мультфильм. Disney анимацион фильмнар исемлегендә 12нче фильм.
# Виллар-Фонтен

Виллар-Фонтен (фр. Villars-Fontaine) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Нюи-Сен-Жорж кантонына карый.

# Виллар-Фонтен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 24,63 км².
# Покровка (Яковлевка районы)

Покровка (рус. Покровка) — Диңгез буе краеның Яковлевка районында урнашкан авыл.

# Покровка (Яковлевка районы)
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# Покровка (Яковлевка районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%), украиннар (8%).
# Мацуко (Бьела)

Мацуко — Италиянең Пьемонт төбәге Valdilana өязендә урнашкан торак пункт.

# Мацуко (Бьела)
## Географиясе

Мацуко Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Мацуко (Бьела)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 5152

IC 5152 — Һинд йолдызлыгы чикләрендә урнашкан неправильная галактика .

# IC 5152
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда PGC 67908, 2MASX J22024152-5117471, ESO 237-27, IRAS 21594-5132, IC 5152, ESO-LV 237-0270, HIPASS J2202-51, AM 2159-513, 6dFGS gJ220241.5-511747, SGC 215926-5132.3, PSCz P21594-5132, LEDA 67908 һәм [VDD93] 238 буларак та сурәтләнә.
# Монтадас

Монтадас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.

# Монтадас
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 32 км².
# Бичице-Дольне

һәм
Бичице-Дольне — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Хелмец гминасында урнашкан авыл.

# Бичице-Дольне
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гроба (Виченца)

Гроба — Италиянең Венеция төбәге Алтисимо өязендә урнашкан торак пункт.

# Гроба (Виченца)
## Географиясе

Гроба Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Гроба (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гөксу (Кепез)

Гөксу (төр. Göksu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Кепез илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Аруэйрас-ду-Итаин

Аруэйрас-ду-Итаин — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.

# Аруэйрас-ду-Итаин
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 257,162 км².
# Берзовия (коммуна)

Берзовия — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан коммуна.

# Берзовия (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13,27 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Берзовия, Физеш (Караш-Северин) һәм Гертениш авыллары урнашкан.
# Мирасол

Мирасол — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Мирасол
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 243,2 км².
# Мейданкөй (Черкеш)

Мейданкөй (төр. Meydanköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Черкеш илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Голобок

Голобок (серб. Голобок) — Сербиянең Подунай округы Смедеревска-Паланка җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Голобок
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 81 метр биеклектә урнашкан.

# Голобок
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Булат (Яшел Үзән районы)

Булат — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районындагы авыл.
Халык саны — 196 тирәсендә. Почта индексы — 422510.

# Булат (Яшел Үзән районы)
## Тарих

Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән

# Булат (Яшел Үзән районы)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар — 78%.

# Булат (Яшел Үзән районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.5 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 4.9 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.9 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.4 °C | -9.7 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
# Пайн-Велли (Висконсин)

Пайн-Велли — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Пайн-Велли (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 33,5 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 316 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сент-Эсташ (Югары Савойя)

Сент-Эсташ (фр. Saint-Eustache) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Сено кантонына карый.

# Сент-Эсташ (Югары Савойя)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2,67 км².
# Селавиза

Селавиза — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. Арганил муниципалитетына карый.

# Селавиза
## Географиясе

Мәйданы — 15,27 км².
# Валерий Белоног

Валерий Белоног (13 декабрь 1938(1938-12-13) (85 яшь), Днипро, Украина Совет Социалистик Республикасы, СССР — , ) — машиналар төзү технологиясе өлкәсендә галим, техник фәннәр нәмзәте (1985), профессор (1994). 1965 елдан Казан моторлар төзү җитештерү берләшмәсендә: генераль директор урынбасары (1981-1985, 1992-?), «Союз» ТКБ тәҗрибә заводы директоры (1985-1992).
# Номбур

Номбур — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Цильма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.

# Номбур
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300212103000079561
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007956
* Бассейн коды — 03.05.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Франзча (Сондрио)

Франзча — Италиянең Ломбардия төбәге Ланцада өязендә урнашкан торак пункт.

# Франзча (Сондрио)
## Географиясе

Франзча Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Франзча (Сондрио)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кет теле

Кет теле - Енисей телләр гаиләсенә кергән тел. Изолят тел булып тора. Язуы кириллица язуына нигезләнгән.
# Штефень

Штефень — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. Мерень (коммуна, Телеорман) коммунасына карый.

# Штефень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 73 метр биеклектә урнашкан.
# Лубеник

Лубеник (словак. Lubeník) — Словакиянең Ревуца округында урнашкан авыл.

# Лубеник
## Тарихы

Авыл 1427 елда нигезләнгән.

# Лубеник
## Географиясе

Мәйданы — 5,81 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 274 метр биеклектә урнашкан.

# Лубеник
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Турборг Недреос

Турборг Недреос (норв. Torborg Nedreaas; 1906 елның 13 ноябре, Берген — 1987 елның 30 июне, Несодден) — Норвегия хатын-кыз язучысы. Проза әсәрләре, шигырьләр һәм драматургия авторы.

# Турборг Недреос
## Тормышы һәм иҗаты

Чиновник гаиләсендә туган. Белем алгач, 1923 елдан Бергенда музыка укытучысы булып эшләгән. Соңрак Лейрвикка күченгән. Балачакта күп тапкырлар йөргән Лейрвик аның берничә әсәренең вакыйгалар урыны булып тора. Үзенең беренче китабын, Før det ringer tredje gang новеллалар җыентыгын, язучы 1945 елда гына бастырган. 1947 елдан Недреос Осло янындагы Несодденда ирекле язучы буларак яшәгән. Әдәби иҗаттан тыш, ул телевидение белән дә хезмәттәшлек иткән. Аның Av Måneskinn gror det ingenting романы буенча 1987 елда режиссёр Арильд Бринкман нәфис фильм төшергән.

# Турборг Недреос
## Бүләкләре

* Норвегия тәнкыйтьчеләре ассоциациясе премиясе 1950
* Доблоуг премиясе 1964
* Төньяк советның әдәби премиясенә номинация 1972
* Норвегия академиясе премиясе 1986
# Алаайгыр

Алаайгыр (каз. Алаайғыр) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Алаайгыр
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Беиле-Кируй

Беиле-Кируй — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. Луета (коммуна) коммунасына карый.

# Беиле-Кируй
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 730 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Смидари

Смидари (чех. Smidary) — Чехиянең Кралове Градец крае Градец-Кралове һәм Q89660618? районында урнашкан авыл.

# Смидари
## Географиясе

Мәйданы — 27,973814 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 238 метр биеклектә урнашкан.

# Смидари
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Смидари
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Смидари
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 3395 |
| 1880 | 3587 |
| 1890 | 3626 |
| 1900 | 3682 |
| 1910 | 3796 |
| 1921 | 3371 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 3038 |
| 1950 | 2264 |
| 1961 | 2245 |
| 1970 | 1933 |
| 1980 | 1735 |
| 1991 | 1559 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 1507 |
| 2014 | 1577 |
| 2016 | 1555 |
| 2017 | 1541 |
| 2018 | 1550 |
| 2019 | 1533 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 1523 |
| 2021 | 1506 |
| 2021 | 1526 |
| 2022 | 1527 |
| 2023 | 1562 |
| 2024 | 1563 |
# Лымбака-Яха

Лымбака-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Об култыгы урнашкан. Елга озынлыгы 91 км.

# Лымбака-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300312115300046489
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115304648
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Расинэли

Расинэли (белар. Расінэлі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.

# Расинэли
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Подсоснина

Подсоснина — Польшаның Люблин воеводалыгы Лукова гминаcында урнашкан авыл.

# Подсоснина
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дөнья океаны

Дөнья океаны — гидросфераның төп өлеше, җир өстендәге төп су тупланмасы. Дөнья океаны Җир өслегенең 3/4 өлешен биләп тора. Дөнья океаны — беркайда да өзелми торган бердәм су пространствосы. Аның теләсә кайсы ноктасыннан, коры җир аша үтмичә, икенче бер ноктасына барып була.
Дөнья океанында бик зур коры җир участоклары — кыйтгалар һәм чагыштырмача зур булмаган участоклар — утраулар бар. Җирдә иң зур утрау — Гренландия, ләкин ул да әле иң кечкенә кыйтга — Австралиядән 3,5 тапкыр кечерәк. Бер-берсенә якын урнашкан утраулар төркеме архипелаг дип атала. Вулканик Гавай утраулары архипелагка мисал булып тора.
Материк һәм утрауларның океан эченә кереп торган өлешен ярымутраулар диләр. Ярымутраулар өч яктан су белән уратып алынган, ә дүртенче яктан коры җир белән тоташкан.
Материклар һәм утраулар бердәм Дөнья океанын дүрт өлешкә — дүрт океанга бүлә.
* Дүрт океан арасында иң зурысы — Тын океан.
* Атлантик океан мәйданы буенча икенче урында тора.
* Һинд океаны Атлантик океаннан кечерәк. Ләкин ул биләп торган
мәйданга Төньяк Америка, Көньяк Америка һәм Африка иркенләп урнаша алыр иде.
океанга караганда 14 тапкыр кечерәк. Океан — планетабызның иң төньяк өлешендә, шуңа күрә аның барлык ярлары да — көньяк ярлар.
күрсәтергә тәкъдим итә. Аның төньяк чиген Африканың, Көньяк Американың һәм Тасмания утравының көньяк нокталарын тоташ- тыручы сызык буенча үткәрәләр
# Кадыкөй (Юрегир)

Кадыкөй (төр. Kadıköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Юрегир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Биләсуар

Биләсуар (әзери. Biləsuvar) — Азәрбайҗанның Биләсуар районында урнашкан шәһәр.
# Спорминоре

Спорминоре — Италиянең Трентино — Альто-Адидже төбәгендә урнашкан коммуна. Трентино провинциясе составына керә.

# Спорминоре
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 515 метр биеклектә урнашкан. Камподенно, Спормаджоре һәм Тон коммуналары белән чиктәш.
# Михаил Источников

Михаил Источников (рус. Михаил Константинович Источников, 10 гыйнвар 1865(1865-01-10), Гомәр, Гомәр вулысы, Мамадыш өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 1918, Җидекүл бушлыгы, Кавал вулысы, Казан өязе, Казан губернасы, РСФСР) — Рус праваслау чиркәве рухание, илаһиятче, укытучы.
# Гызгаетды

Гызгаетды (әзери. Qızqayıtdı) — Әзербайҗанның Нефтчала районына караган авыл.
# Анбахан (Буҗак)

Анбахан (төр. Anbahan) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Бурдур иле Буҗак илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Фатыйх Субаев

Фатыйх Субаев (Фатыйх Йосып улы Субаев, 5 июль 1911(1911-07-05), Кыскаелга, Бәләбәй өязе, Уфа губернасы, Россия империясе — 26 сентябрь 1978(1978-09-26) (67 яшь), Уфа, БАССР, РСФСР, СССР) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
# Каракиыр

Каракиыр (каз. Қарақиыр) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Каракиыр
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Газилер (Ылгаз)

Газилер (төр. Gaziler) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Ылгаз илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# 62 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 62 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) — I гасыр — II гасыр — III гасыр :
Хронологик таблица :
62 (алтмыш икенче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча җомга көнне башлана. Бу безнең эраның 62 елы, I меңьеллыкның 62 елы, I гасырның 62 елы, I гасырның 7 унъеллыгының 2 елы, 60 елларның 3 елы. 62 елдан бирле 1962 ел үтте.

# 62 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:62 елда туганнар

# 62 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:62 елда вафатлар
# Шатле (Мен һәм Луара)

Шатле (фр. Châtelais) — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
# (14374) 1989 SA

(14374) 1989 SA — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14374) 1989 SA
## Тарихы

1989 елның 21 сентябрендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 SA» саналган.
# Мерунцей (коммуна)

Мерунцей — Румыниянең Олт жудецында урнашкан коммуна.

# Мерунцей (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 60,15 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Мерунцей, Беленешть һәм Малу-Рошу авыллары урнашкан.
# Ние

Ние (фр. Nyer) — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Ану (Мёрт һәм Мозель)

Ану (фр. Anoux) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Ану (Мёрт һәм Мозель)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,88 км².
# UNKL

UNKL (ингл. Unk like zinc finger) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Друметтас-Кларафон

Друметтас-Кларафон (фр. Drumettaz-Clarafond) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Ла-Мот-Серволе кантонына карый.

# Друметтас-Кларафон
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,38 км².
# Миддлтаун (Виргиния)

Миддлтаун — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Миддлтаун (Виргиния)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,02821 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 218 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сент-Мерис (Канзас)

Сент-Мерис — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.

# Сент-Мерис (Канзас)
## Тарихы

Сент-Мерис шәһәре 1869 елда нигезләнгән.

# Сент-Мерис (Канзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 3,067327 км², 3,067333 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 291 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 2077

NGC 2077 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2077
## Тарихы

Әлеге галактика 1826 елда Шотландия астрономы Джеймс Данлоп тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 22.86 см (9 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Экзофтальм

Экзофтальм — күзнең алга артык күчүе, бу ретробульбар аралык чирләре яки орбита куышлыгының аз күләме белән бәйле була ала (сирәгрәк). Күз чыгып тору асимметриясе авыруны өстән һәм арттан караганда яхшырак ачыклана (рәс. 6.2б). Иң мөһиме түбәндәге билгеләр санала.
1. Экзофтальм юнәлеше мөмкин булган чиргә күрсәтә ала. Мәсәлән, каверноз гемангиома яки КН шешләре кебек мускул конусы эчендә урнашкан күләмле ясалулар күчәрле экзофтальмга китерә, ә мускул бүрәнкәсеннән тыш урнашкан ясалулар гадәттә күчү белән экзофтальмга китерә, аның юнәлеше ясалуның урнашуы белән билгеләнә.
2. Экзофтальм күләмен орбитаның тышкы читенә пластик сызгычны куеп (рәс. 6.3а) яки Һертель экзофтальмометры белән үлчәп була, соңгысын кулланганда мөгезкатлау очы көзгеләрдә күренә, ә экзофтальм дәрәҗәсен аларда булган бүлем буенча үлчәнә. (рәс. 6.3б). Авыру басып торганда яки ятканда үлчәү ясау дөресрәк. 20 мм'дан зуррак сан экзофтальм булуын күрсәтә һәм экзофтальмның абсолют санына карамастан күзләр арасында чыгып торуда 2 мм аерма шикле санала. Дәрәҗәсе буенча экзофтальм җиңел (21-23 мм), уртача (24-27 мм) һәм чагылганга (28 мм яки аннан да күбрәк) бүленә. Шулай ук күз ярыгы киңлеген һәм лагофтальмны да исәпкә алырга кирәк.
3. Псевдоэкзофтальмны йөз асимметриясендә, күзнең бер яклы шактый зураюында (мәсәлән, югары миопия яки буфтальмда), бер яктан кабакларның ретракциясендә яки икенче якта энофтальм булганда күзәтеп була.
# Льяно Гранде (Леон)

Льяно Гранде — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Леон муниципалитеты составына керә.

# Льяно Гранде (Леон)
## Географиясе

Льяно Гранде Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Льяно Гранде (Леон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Льяно Гранде (Леон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# (14054) Dušek

(14054) Dušek — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14054) Dušek
## Тарихы

1996 елның 12 гыйнварында галинәр тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 AR» саналган.
# Һәмзәли (Шәрур)

Һәмзәли (әзери. Həmzəli) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Шәрур районына караган авыл.
# Ямник (Врхника)

Ямник — Словениянең Врхника (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Ямник (Врхника)
## Географиясе

Мәйданы — 0,52 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 631 ± 1 метр биеклектә урнашкан.