yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Җангали Шөгеров

Җангали Җанмөхәммәт улы Шөгеров (рус. Еналей Енмаметевич Шугуров) - (туган елы билгесез, Алатыр - вафаты 1616, Казан) — татар кенәзе (бәге), 1615—16 еллардагы соңгарак Җангали күтәрелеше тип аталган Урта Идел буенда рус булмаган халыклар күтәрелеше җитәкчесе дип санала.

# Җангали Шөгеров
## Тарих

Чуалышлар 1615 елның августында, патша Михаил Фёдорович указы нигезендә, “бишенче акча” җыю башлангач килеп чыга. “Бишенче акча” - халыкның күчемсез милегенең һәм керемнең бишенче өлеше кадәр салым түләү. Казан краена салым җыючылар җибәрелә, алар исә мөмкин кадәр күбрәк акча җыергә тырыша.Бу халыкның ризасызлыгын тудыра,1615 елның ноябрендә дулкынланулар башлана. 1616 ел башында хәрәкәт бөтен Казан краен чолгап ала.
Баш күтәрүчеләргә, бер фараз буенча, Алатыр татары кенәз Җангали Шөгеров җитәкчелек итә. Алар Сарапул, Арзамас, Мөрәм, Зөя, Казан якларын яулап алалар.
Чуалыш вакытында Җангали Ялган Дмитрий I ягын кабул итә. 1609 елда кенәзләр Б. Еникеев һәм Иван Смаилев белән бергә Свияжск һәм Казанга сәфәр оештыра, әмма гыйнвар аенда баш күтәрүчеләр Ф.И. Шереметьевның җәза отрядыннан, ә март аенда Бурундуки авылы янында Казан гаскәрләреннән җиңелә.
Баш күтәрү В.Т. Долгорукий һәм С. П. Гагарин җитәкчелегендә хәрби команда тарафыннан басыла. Җитәкче үзе Емей Сөндөков белән тотыла һәм 1616 елда Казанда җәзалап үтерелә.

# Җангали Шөгеров
## Шәхесе буенча фаразлар

Күтәрелеш үзәге нәкъ менә Казан өязе була. Кенәз Җангали Шөгеров тумышы белән Алатырдан булган һәм Казанга мөнәсәбәте булмаган. Аның улы Бибарс Шөгеров та Алатыр белән бәйле чыганакларда искә алына. Протоиерей Евфимий Малов бастырган грамотада икенче «карак» — казанлы Еналей (Җангали) Еммеметев (Елмаметев, Енмаметев) бар. Бу күтәрелешнең лидеры нәкъ менә Җангали Енмаметев булуы файдасына сөйли. «Карамзин хронографы»ның фаразланган авторы арзамаслы Баим Болтин, мөгаен, Казан Җангалисен күрше Алатырдан Җангали Шөгеров белән бутагандыр, бу аермаларга китергәндер.
# Пон-л'Аббе

Пон-л'Аббе (фр. Pont-l'Abbé һәм фр. Pont-Marat) — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
# Бәҗирәван (Бәрдә)

Бәҗирәван (әзери. Bəcirəvan) — Әзербайҗанның Бәрдә районына караган авыл.
# Апач (Башкортстан)

Апач — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452933, ГАТОБК коды — 80237820002.
# Канталупо ин Сабина

Канталупо ин Сабина — Италиянең Лацио төбәге Риети өязендә урнашкан торак пункт.

# Канталупо ин Сабина
## Географиясе

Канталупо ин Сабина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Канталупо ин Сабина
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Канталупо ин Сабина
## Халкы

| Ел | Халык саны |
| 2017 | 1690 |
| 2018 | 1682 |
| 2023 | 1656 |
# Ил Фабро (Прато)

Ил Фабро — Италиянең Тоскана төбәге Кантагалло өязендә урнашкан торак пункт.

# Ил Фабро (Прато)
## Географиясе

Ил Фабро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Ил Фабро (Прато)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ка Базтела (Римини)

Ка Базтела — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Мизано-Адриатико өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка Базтела (Римини)
## Географиясе

Ка Базтела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ка Базтела (Римини)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Генрикув-Уроче

һәм
Генрикув-Уроче — Польшаның Мазовия воеводалыгы Пясечно гминасында урнашкан авыл.

# Генрикув-Уроче
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Цтимержице

Цтимержице (чех. Ctiměřice) — Чехиянең Урта Чехия крае Млада-Болеслав һәм Млада-Болеслав районында урнашкан авыл.

# Цтимержице
## Географиясе

Мәйданы — 1,662285 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 275 метр биеклектә урнашкан.

# Цтимержице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Цтимержице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Цтимержице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 152 |
| 1880 | 153 |
| 1890 | 153 |
| 1900 | 154 |
| 1910 | 194 |
| 1921 | 209 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 179 |
| 1950 | 142 |
| 1961 | 131 |
| 1970 | 115 |
| 1980 | 92 |
| 1991 | 84 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 93 |
| 2014 | 134 |
| 2016 | 138 |
| 2017 | 140 |
| 2018 | 141 |
| 2019 | 142 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 146 |
| 2021 | 143 |
| 2021 | 147 |
| 2022 | 138 |
| 2023 | 146 |
| 2024 | 143 |
# Балалар өчен Евровидение җыр бәйгесендә Белорусия

Балалар өчен Евровидение җыр бәйгесендә Белорусия 8 тапкыр катнашкан. Ул бәйгедә 2 тапкыр, 2005 һәм 2007 елларда, җиңү яулаган. Җырлар, гадәттә, рус телендә башкарылган.

# Балалар өчен Евровидение җыр бәйгесендә Белорусия
## Катнашулар

| Ел | Җырчы | Җыр | Урын | Баллар |
| 2003 | Ольга Сацюк | «Бие» | 4 | 104 |
| 2004 | Егор Волчек | «Минем белән җырла» | 14 | 9 |
| 2005 | Ксения Ситник | «Без бергә» | 1 | 149 |
| 2006 | Андрей Кунец | «Яңа көн» | 2 | 129 |
| 2007 | Алексей Жигалкович | «Дуслар белән» | 1 | 137 |
| 2008 | Дарья Надина, Алина Молош, Карина Жукович | «Беларусь йөрәге» | 6 | 86 |
| 2009 | Юрий Демидович | «Тылсымлы куян» | 9 | 48 |
| 2010 | Даниил Козлов | «Музыкага ут» | 5 | 85 |
| 2011 | | | | |

# Балалар өчен Евровидение җыр бәйгесендә Белорусия
## Катнашулар
### 2003 ел

Беларусь бәйгенең ачылу вакытыннан бирле катнаша.

# Балалар өчен Евровидение җыр бәйгесендә Белорусия
## Катнашулар
### 2006 ел

Халыкара бәйгедә Андрей Кунец 129 балл җыеп, икенче урынга лаек булды.

# Балалар өчен Евровидение җыр бәйгесендә Белорусия
## Катнашулар
### 2007 ел

Халыкара бәйгедә Алексей 137 балл җыеп, беренче урынга лаек булды.

# Балалар өчен Евровидение җыр бәйгесендә Белорусия
## Катнашулар
### 2008 ел

Халыкара бәйгедә Белорусия 86 бал җыеп, 6 урынга лаек булды.

# Балалар өчен Евровидение җыр бәйгесендә Белорусия
## Катнашулар
### 2009 ел

2009 елда бәйгедә катнашырга 63 заявка килгә. Алар арасыннан финалга 17 җырчы гына чыга алынган.
# Тазка (Венеция)

Тазка — Италиянең Венеция төбәге Скорце өязендә урнашкан торак пункт.

# Тазка (Венеция)
## Географиясе

Тазка Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Тазка (Венеция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Озтерия Бачикето (Тревизо)

Озтерия Бачикето — Италиянең Венеция төбәге Марено-ди-Пьяве өязендә урнашкан торак пункт.

# Озтерия Бачикето (Тревизо)
## Географиясе

Озтерия Бачикето Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Озтерия Бачикето (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Серавале (Асти)

Серавале — Италиянең Пьемонт төбәге Асти өязендә урнашкан торак пункт.

# Серавале (Асти)
## Географиясе

Серавале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Серавале (Асти)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Калово

Калово — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. Малко-Тырново җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Калово
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 254 метр биеклектә урнашкан.
# Фраксионамьенто Кампестре дел Сол (Леон)

Фраксионамьенто Кампестре дел Сол — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Леон муниципалитеты составына керә.

# Фраксионамьенто Кампестре дел Сол (Леон)
## Географиясе

Фраксионамьенто Кампестре дел Сол Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Фраксионамьенто Кампестре дел Сол (Леон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Фраксионамьенто Кампестре дел Сол (Леон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Юсса

Юсса (фр. Ussat) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, От-Арьеж кантонына карый.
# Иттиредду

Иттиредду — Италиянең Сардиния төбәгендә урнашкан коммуна. Сассари провинциясе составына керә.

# Иттиредду
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 313 метр биеклектә урнашкан. Бонорва, Нугеду-Сан-Николо, Морес һәм Оцьери коммуналары белән чиктәш.
# Добрска-Колёния

Добрска-Колёния — Польшаның Мазовия воеводалыгы Рачёнж гминасында урнашкан авыл.

# Добрска-Колёния
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Рози (Виченца)

Рози — Италиянең Венеция төбәге Фара-Вичентино өязендә урнашкан торак пункт.

# Рози (Виченца)
## Географиясе

Рози Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Рози (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Санта Колета дел Райо (Апасео эль Гранде)

Санта Колета дел Райо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Апасео-эль-Гранде муниципалитеты составына керә.

# Санта Колета дел Райо (Апасео эль Гранде)
## Географиясе

Санта Колета дел Райо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Санта Колета дел Райо (Апасео эль Гранде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Санта Колета дел Райо (Апасео эль Гранде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Кировка (Диңгез буе крае)

Кировка (рус. Кировка) — Диңгез буе краеның Ханкай районында урнашкан авыл.

# Кировка (Диңгез буе крае)
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# Кировка (Диңгез буе крае)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (81%), украиннар (19%).
# IC 3829

IC 3829 — Гидра йолдызлыгы чикләрендә урнашкан линзовидная галактика .

# IC 3829
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3829, ESO-LV 442-0240, PGC 43558, GSC 06705-00091, 2MASX J12513251-2746587, ESO 442-24, IRAS F12488-2730, MCG-05-30-010, AM 1248-273, SGC 124851-2730.7, LEDA 43558 һәм Gaia DR2 3495423537163587840 буларак та сурәтләнә.
# Покровка (Мамлют районы)

Покровка (каз. Покровка) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Покровка (Мамлют районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Мезонне (Де-Севр)

Мезонне (фр. Maisonnay) — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
# Бартня-Гура (Подлясье воеводалыгы)

Бартня-Гура — Польшаның Подлясье воеводалыгы Филипув гминасында урнашкан авыл.

# Бартня-Гура (Подлясье воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дозморка

Дозморка — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Шежамка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.

# Дозморка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200212103000022897
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002289
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Гайсах

Гайсах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Гайсах
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Гайсах
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 38,55 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 735 метр биеклектә урнашкан.
# ZNF350

ZNF350 (ингл. Zinc finger protein 350) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Стара Ястшомбка (Подлясье воеводалыгы)

Стара Ястшомбка — Польшаның Подлясье воеводалыгы Снядово гминасында урнашкан авыл.

# Стара Ястшомбка (Подлясье воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вильтанез

Вильтанез (фр. Villetaneuse) — Франциядә урнашкан коммуна, Иль-де-Франс регионы Сен-Сен-Дени департаментында урнашкан.
# Райнбёллен

Райнбёллен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Райнбёллен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 16,36 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 409 метр биеклектә урнашкан.
# Февзи Чакмак (Синҗан)

Февзи Чакмак (төр. Fevzi Çakmak) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Синҗан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Здрое (Тухольский повяты)

Здрое — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Цекцын гминаcында урнашкан авыл.

# Здрое (Тухольский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вильяс дел Кампо Уно (Леон)

Вильяс дел Кампо Уно — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Леон муниципалитеты составына керә.

# Вильяс дел Кампо Уно (Леон)
## Географиясе

Вильяс дел Кампо Уно Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Вильяс дел Кампо Уно (Леон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Вильяс дел Кампо Уно (Леон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Пянмегорино (Җенова)

Пянмегорино — Италиянең Лигурия төбәге Ореро өязендә урнашкан торак пункт.

# Пянмегорино (Җенова)
## Географиясе

Пянмегорино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Пянмегорино (Җенова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Власова

Власова ― фамилия.
* Евгения Власова (Поплавская, 1978), Украина җырчысы, модель.
* Татьяна Власова:
** Татьяна Власова (1905—1986), психология фәннәре докторы (1972), профессор (1976), СССР ПФА академигы (1982).
** Татьяна Власова (1915—2008), география фәннәре докторы (1970), Мәскәү педагогия дәүләт университеты профессоры (1970).
# Прокоцице

Прокоцице — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Бейсце гминасында урнашкан авыл.

# Прокоцице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Делень (Васлуй)

һәм
Делень — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. Делень (коммуна, Васлуй) коммунасына карый.

# Делень (Васлуй)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 247 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Урушринга

Урушринга (Санскрит телендә: uruśṛn̍ga उरुशृङ्ग, турыдан-туры мәгънәдә. югары пик белән) - ул Төньяк Һиндстанның Һинд дине гыйбадәтханәсе архитектурасында төп шихара манарасының яннарында өстәме калкып торучы манара. Урушринга шихарадан кечкенәрәк һәм таррак, һәм алар кушылган җирдә нәкъ өстә урыннан башка кушыла. Ул гыйбадәтханә тарафыннан бирелүче биеклек сиземен көчәйтә һәм терәк буларак берникадәр структур тәэминат бирә ала, шулай ук гыйбадәтханәнең изге тау буларак визуаль символизмына өсти.
Алар еш изге корылманың җир дәрәҗәсендә шихарага ратха проекцияләрен кабатлап катлаулы формасын чагылдыра. Урушингалар белән шихараның стиле сехари буларак мәгълүм. Мәшһүр Кһаҗураһо Һәйкәлләр Төркемендә күп гыйбадәтханәләрнең сехари манаралары бар, күбесенең юк. Кандарийя Махадэва Гыйбадәтханәсендә шихара тирәли 84 урушрингасы бар. Урушринга төп шихара формасын кабатлый, һәм еш аның өстендә Кандарийя Махадэва Гыйбадәтханәсендә кебек үк үз амалакасы бар.

# Урушринга
## Билгеләмәләр

* ↑ Harle, 219
* 1 2 Pdf file about the Khajuraho temples(үле сылтама)Калып:Dead link
* ↑ Michell, 69-70
* ↑ Harle, 233-235; Michell, 121-123
# FOXJ3

FOXJ3 (ингл. Forkhead box J3, Forkhead box J3, isoform CRA_b һәм Forkhead box protein J3) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Петрона (Фиренца)

Петрона — Италиянең Тоскана төбәге Скарперия-э-Сан-Пьеро өязендә урнашкан торак пункт.

# Петрона (Фиренца)
## Географиясе

Петрона Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Петрона (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ясно-Поле

Ясно-Поле — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. Марица җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Ясно-Поле
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 160 метр биеклектә урнашкан.
# Присдарело

Присдарело — Италиянең Калабрия төбәге Джойоза-Ионика өязендә урнашкан торак пункт.

# Присдарело
## Географиясе

Присдарело Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Присдарело
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гарбувек

Гарбувек — Польшаның Лодзь воеводалыгы Тушин гминаcында урнашкан авыл.

# Гарбувек
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Генрикув (Здунсковольский повяты)

Генрикув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Здуньска-Воля гминаcында урнашкан авыл.

# Генрикув (Здунсковольский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Астравы (Лоевский районы)

Астравы (белар. Астравы) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Лоевский районында урнашкан авыл.

# Астравы (Лоевский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Искәндәр Гыйләҗев

Искәндәр Аяз улы Гыйләҗев (31 август, 1958, Казан шәһәре) − татар халкы тарихы белгече, галим, педагог.

# Искәндәр Гыйләҗев
## Тормыш юлы

Tатар тарихы белгече, галим, педагог Искәндәр Аяз улы Гыйләҗев 1958 елның 31 августында Казан шәһәрендә язучы Аяз Гыйләҗев гаиләсендә дөньяга килә. Казанның 94 нче мәктәбендә урта белем алганнан соң, 1979 елда ул Казан дәүләт университетының тарих-филология факультетын тәмамлый. Мәскәүдә аспирантурада укып, 1983 елның маенда «XVIII йөзнең икенче яртысында Урта Иделдә татар крестьяннары» дигән темага кандидатлык диссертациясе яклый. Искәндәр Гыйләҗев 1982-1985 елларда Г.Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм тарих институтында, 1985 елдан Казан дәүләт университетының СССР тарихы кафедрасында ассистент, өлкән укытучы, доцент, 1999 елдан татар халкы тарихы кафедрасында доцент булып эшли. 2000 елның ноябрендә Казан дәүләт университетында «Икенче бөтендөнья сугышы елларында төрки-мөселман хәрби әсирләре һәм эмигрантлары арасында коллаборационизм хәрәкәте» темасына докторлык диссертациясе яклый. 2011 елга кадәр Искәндәр Гыйләҗев университетның татар филологиясе һәм тарихы факультеты деканы, татар халкы тарихы кафедрасы мөдире. Казан университетының яңа җитәкчелеге студентларның татар факультетын яклау пикетына чыгуын деканга сылтап, аны эшеннән алалар.
2015―2024 елларда ― Татар энциклопедиясе һәм төбәкне өйрәнү институты директоры.
Аның төп фәнни кызыксыну өлкәсе ХIХ-ХХ йөзләрдә Европа, Азиядәге татар диаспорасы тарихы, татар иҗтимагый хәрәкәте һәм иҗтимагый фикер үсеше. Галимнең туксаннан артык фәнни хезмәте, өч монографиясе басылып чыга. Ул археографик экспедицияләрдә катнашып килә һәм җитәкчелек итә. Ике тапкыр Германиядә фәнни стажировкада була. Искәндәр Гыйләҗев милләтебезең киләчәге булган татар теле, татар әдәбияты, татар тарихы белгечләре әзерләүнең үзәгендә тора. Мәктәпләр өчен тарих буенча дәреслекләр яза. Татар теле язмышына караган публицистик мәкаләләр бастыра, чыгышлар ясый. 2008 елда ул Татарстан Язучылар берлеге идарәсенә сайлана.
Татарстан Җөмһүриятенең атказанган фән эшлеклесе.
# Иске Сикияз

Иске Сикияз — Башкортстанның Тәтешле районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 226 кешенең яшәве мәгълүм.
ᴨyчты индексы — 452845, ГАТОБК коды — 80250865004.
# Ташкүмәк

Ташкүмәк, рус. Таштокомяк, (рус. Кашкамяк, Качатокомяк — ялгыш әйтелешләр) — Оз елгасының уң кушылдыгы. Пенза өлкәсенең Камешкир районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Оз елгасының уң ярыннан 118 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 33 км.

# Ташкүмәк
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры елгасы, инештән Сыры һидротөененә чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010500112110000035680
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003568
* Бассейн коды — 08.01.05.001
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Эль Десагве, Леон (Леон)

Эль Десагве, Леон — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Леон муниципалитеты составына керә.

# Эль Десагве, Леон (Леон)
## Географиясе

Эль Десагве, Леон Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Десагве, Леон (Леон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Десагве, Леон (Леон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.