yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Знаменски (Сухой Лог шәһәр бүлгесе)

Знаменское (рус. Знаменское) — Свердловск өлкәсенең Сухой Лог шәһәр округы составына керүче авыл.

# Знаменски (Сухой Лог шәһәр бүлгесе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Знаменски (Сухой Лог шәһәр бүлгесе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%).
# Целна (Чехия)

Целна (чех. Celná) — Чехиянең Устецк крае Кржимов районында урнашкан авыл.

# Целна (Чехия)
## Географиясе

Мәйданы — 0,959 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 735 метр биеклектә урнашкан.

# Целна (Чехия)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Целна (Чехия)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Целна (Чехия)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 54 |
| 1880 | 37 |
| 1890 | 43 |
| 1900 | 32 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 48 |
| 1921 | 51 |
| 1930 | 63 |
| 1950 | 2 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 0 |
| 1970 | 2 |
| 1980 | 2 |
| 1991 | 0 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 8 |
| 2011 | 3 |
| 2021 | 14 |
# Видач (Кросненский повяты)

һәм
Видач — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Мейсце-Пястове гминасында урнашкан авыл.

# Видач (Кросненский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Франис Сәйфуллин

Франис Әскәрҗан улы Сәйфуллин (1950 елның 4 сентябре, Дуван районы, Башкорт АССР, ССРБ) — Россия дәүләт һәм сәяси эшлеклесе. III һәм IV чакырылыш Россия Федерациясе Федераль Собраниесе Дәүләт Думасы депутаты. «Бердәм Россия» партиясе әгъзасы.

# Франис Сәйфуллин
## Тормыш юлы

Франис Сәйфуллин 1950 елның 4 сентябрендә Башкорт АССРның Дуван районында туган. Урта мәктәпне тәмамлаганнан соң, 1968 елда Совет Армиясендә хезмәт итә. 1970—1980 елларда Киров исемендәге колхозда механизатор, агроном булып эшли. 1975 елда Дуван авыл хуҗалыгы техникумын тәмамлый, ә 1981 елда Башкорт авыл хуҗалыгы институтын тәмамлый. 1980 елдан Рухта авыл советы башкарма комитеты рәисе, «Урал» колхозы рәисе.
1990 елда Башкортстан Республикасы Югары советына депутат итеп сайлана. 1991—1993 елларда Дуван районы администрациясе башлыгы була. 1993 елда Фәнис Сәйфуллин Башкортостан Республикасы Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрының беренче урынбасары, ә 1995 елда авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министры итеп билгеләнә
1999 елның декабрендә өченче чакырылыш Дәүләт Думасына сайлауларда 8 нче номерлы Туймазы бермандатлы сайлау округы буенча сайлана. 2003 елның декабрендә дүртенче чакырылыш Дәүләт Думасына 3 нче номерлы Калинин бермандатлы сайлау округы буенча сайлана. Дәүләт Думасында аграр мәсьәләләр комитетына керә. 2008—2013 елларда IV чакырылыш Башкортстан Республикасы Дәүләт собраниесенең аграр мәсьәләләр, экология һәм табигатьтән файдалану комитеты рәисе вазыйфасын били. 2013 елдан бирле V чакырылыш Башкортостан Республикасы Дәүләт Советы рәисе урынбасары булып эшли.

# Франис Сәйфуллин
## Бүләкләр

* «Башкортстан Республикасының атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре» мактаулы исеме;
* Башкортстан Республикасының мактау грамотасы;
* Россия Федерациясе Дәүләт Думасының мактау грамотасы

# Франис Сәйфуллин
## Закон чыгару эшчәнлеге

1999—2007 елларда, III һәм IV чакырылыш Дәүләт Думасы депутаты вәкаләтләрен үтәү дәвамында, 11 закон чыгару инициативасы һәм федераль законнар проектларына төзәтмә авторы була.
# Марямполь (Опочинский повяты)

Марямполь — Польшаның Лодзь воеводалыгы Парадыж гминаcында урнашкан авыл.

# Марямполь (Опочинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бхутамата

Һинд динендә Бхутамата куркыныч һәм усал Алиһә, Дэвиның формасы.
# Вукс

Вукс (фр. Voulx) — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Ай-Лемы

Ай-Лемы — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ай-Лемын елгасының уң ярына тамагыннан 44 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 19 км.

# Ай-Лемы
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200046362
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204636
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Le Korbüzie

Le Korbüzie (frantsuzça Le Corbusier) çın iseme Şarl-Eduar Jannere-Gri (Charles-Edouard Jeanneret-Gris, 1887-1965) - Eswiçrädän çıqqan Fransa miğmarı , modernizm pionerı, millätara miğmariät stileneñ wäkile, rässam, dizayner.
Korbüzie belän Frenk Lloyd Rayt berrättän miğmariätne üstergän miğmarlar isemlegenä kerä.
Korbüzie proyektları buyınça törle illärdä - Eswiçrä, Fransa, Almaniä, AQŞ, Argintin, Yapunstan, Rusiä, Hindstan, Braziliädä küp binalar tözelgän.
Korbüziene Andre Malro, Cavaharlal Neru yaqlağannar.
Korbüzie miğmariätenä böyek Rusiä şağire Brodskiy "Rotterdam köndälege" äsäreneñ özegen bağışlağan.:
   У Корбюзье то общее с Люфтваффе, что оба потрудились от души над переменой облика Европы. Что позабудут в ярости циклопы, то трезво завершат карандаши.

# Le Korbüzie
## İcat

* Ştutgart yortı
* Assambleyä binası
* Chandigarh High Court
* Palace of Assembly Chandigarh
* Korbusierhaus Berlin
# Виллер-ла-Виль (Франция)

Виллер-ла-Виль (фр. Villers-la-Ville) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Виллер-ла-Виль (Франция)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,87 км².
# Кэррол (округ, Миссури)

Кэррол — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Кэрролтон шәһәре.

# Кэррол (округ, Миссури)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1833 елда оештырыла.

# Кэррол (округ, Миссури)
## Халкы

2019 елда халык саны 9535 кеше тәшкил иткән.

# Кэррол (округ, Миссури)
## Территориясе

Округ мәйданы 1800 км² тәшкил итә.
# Карамелето (Бьела)

Карамелето — Италиянең Пьемонт төбәге Толленьйо өязендә урнашкан торак пункт.

# Карамелето (Бьела)
## Географиясе

Карамелето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Карамелето (Бьела)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (17719) 1997 XV1

(17719) 1997 XV1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17719) 1997 XV1
## Тарихы

1997 елның 2 декабрендә Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 XV1» саналган.
# Буяк (Мазовия воеводалыгы)

Буяк — Польшаның Мазовия воеводалыгы Скарышев гминасында урнашкан авыл.

# Буяк (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Әпәй (уен)

Әпәй — татар балалар уены. Уен җәй көне ачык һавада ир балалар арасында да, кыз балалар арасында да уйнала.

# Әпәй (уен)
## Уйнау тәртибе

Иң элек санашу юлы белән «әби» белән «көтүче» сайлана. Әби башка балаларны әпәй итеп тезеп утырта да үзе чыбык белән җир казып утыра. Көтүче аңа килә дә алар түбәндәгечә сөйләшәләр:
— Әби, нәрсә казыйсың?
— Арпа-көрпә казыймын.
— Арпа-көрпәң аш булсын, Тамагыңа таш булсын.
Олы киленең малай тапсын,
Әби, миңа бер әпәең бир әле.
— Ала алсаң йолкып ал!
Шулай дигәч, көтүче бер әпәйне үз өенә алып китә һәм тагын әби янына килә. Шул рәвешле көтүче барлык ипиләрне ташып бетерә һәм уен яңадан башлана.
# Казе Тропеа (Трапани)

Казе Тропеа — Италиянең Сицилия төбәге Трапани өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Тропеа (Трапани)
## Географиясе

Казе Тропеа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казе Тропеа (Трапани)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# POLE

POLE (ингл. DNA polymerase epsilon, catalytic subunit һәм DNA polymerase epsilon catalytic subunit A) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# IC 5335

IC 5335 — Тукан йолдызлыгы чикләрендә урнашкан линзовидная галактика .

# IC 5335
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 5335, IRAS 23329-6740, ESO-LV 77-0250, 2MASX J23354732-6723492, ESO 77-25, AM 2332-674, 6dFGS gJ233547.4-672349, SGC 233255-6740.3, PSCz Q23329-6740, PGC 71846, LEDA 71846 һәм APMBGC 077-046-128 буларак та сурәтләнә.
# Маяковски очлы тау түбәсе

Маяковски очлы тау түбәсе (таҗ. Қуллаи Маяковскӣ) — Таҗикстан Памирында, Шаһдәрә тау сыртында урнашкан тау түбәсе.
# Манаса, вача, кармана

Манаса, вача, кармана ул өч Санскрит сүзе. Манаса сүзе акылга карый, вача сөйләмга һәм кармана гамәлләргә карый.
Берничә Һиндстан телләрендә бу өч сүз бергә шәхестән туры килү халәтен тасвирлау өчен куллана. Манаса, вача, кармана шигаре берәү фикерләре, сөйләме һәм гамәлләре туры килү халәтенә ирешергә омтылырга тиеш дигән сүз.

# Манаса, вача, кармана
## Санскрит сүзләре

Түбәндәге билгеләмәләр Артур Энтони Макдонеллның Санскрит сүзлегеннән:
* मनस(үле сылтама) яки манаса: "акыл (акыл операцияләре һәм эмоцияләр урнашу урыны дигән киңрәк мәгънәдә)"
* वाचा(үле сылтама) яки вача: "сөйләм, сүз"
* कार्मण(үле сылтама) яки кармана: "гамәлгә карый торган яки аннан килеп чыккан"
Бу өч сүз Маһабһаратамда очрый 13.8.16:
       कर्मणा मनसा वापि वाचा वापि परंतप / यन मे कृतं बराह्मणेषु तेनाद्य न तपाम्य अहम
       "Браһманаларда фикердә, сүздә һәм гамәлдә эшләгәнмнең дәвамында, мин хәзер бернинди авырту сизмим (гәрчә мин уклар ятагында ятсам да)."
Бу өч сүз шулай ук Гуру Гитаның кимендә бер юрамасында очрый:
       कर्मणा मनसा वाचा सर्वदाऽऽराधयेद्गुरुम् । दीर्घदण्डं नमस्कृत्य निर्लज्जौ गुरुसन्निधौ ॥ ५१ ॥

# Манаса, вача, кармана
## Трикаранасуддһи

Трикаранашуддһи (1) манаса (фикер), (2) вача (сүз/сөйләм) һәм (3) кармана (кылган эш/гамәл) һәм алар арасында туры килүнең сафлыгы һәм берлегенә ишарә итә. Һиндстанның рухи әйтеме бөек кешеләрдә ("Маһатма") бу туры килүнең булуы турында сөйли: "Манассекам, Вачассекам, Карманьекам Маһаатманам". Трикаранасуддһи фикеренең еш чагылдырыла торган 'Фикереңне сөйлә, әйтүеңне бар' әйтеменә берникадәр бәйләнеше бар.
Трикаранасуддһи һәм җитәкчелектә эффективлык арасында бәйләнеш турында өйрәнү булган.

# Манаса, вача, кармана
## Шулай ук карарга мөмкин

* Өч бик акыллы маймыл
* Трикайя
* Христиан Конфитеор догасында "фикер, сүз һәм гамәл" фразасы бар: peccavi nimis cogitatione, verbo et opere ("Мин фикердә, сүздә һәм гамәлдә бик күп гөнаһ кылдым")
* Зәрдөштлек "Һумата, Һухта, Һуваршта" яки "Яхшы Фикерләр, Яхшы Сүзләр, Яхшы Гамәлләр" принципы шулай ук Фараваһарда символлаштырылган.
# SART1

SART1 (ингл. Spliceosome associated factor 1, recruiter of U4/U6.U5 tri-snRNP) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бүюкпынар (Кареси)

Бүюкпынар (төр. Büyükpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Кареси илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Эль Саусильо (Леон)

Эль Саусильо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Леон муниципалитеты составына керә.

# Эль Саусильо (Леон)
## Географиясе

Эль Саусильо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Саусильо (Леон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Саусильо (Леон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Калечанка

Калечанка (белар. Калечанка) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.

# Калечанка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# LRPPRC

LRPPRC (ингл. Leucine rich pentatricopeptide repeat containing) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Равоза-Магредиз (Удине)

Равоза-Магредиз — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Поволетто өязендә урнашкан торак пункт.

# Равоза-Магредиз (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бярозавшчына

Бярозавшчына (белар. Бярозаўшчына) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Барысавский районында урнашкан авыл.

# Бярозавшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Йувале (Болцано)

Йувале — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Кастельбелло-Чиардес өязендә урнашкан торак пункт.

# Йувале (Болцано)
## Географиясе

Йувале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Йувале (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Берлек (Темер районы)

Берлек (каз. Бірлік) — Казакъстанның Актүбә өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Берлек (Темер районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# HMGN4

HMGN4 (ингл. High mobility group nucleosomal binding domain 4 һәм High mobility group nucleosomal binding domain 4, isoform CRA_a) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Омихатиман

Омихатиман (яп. 近江八幡市) — Япония дәүләтенең Сига префектурасында урнашкан шәһәр.

# Омихатиман
## Тарихы

Омихатиман шәһәре 2010 елның 21 мартында шәһәр статусын ала.

# Омихатиман
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 69116 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 451 кеше тәшкил иткән.

# Омихатиман
## Географиясе

Шәһәр территориясе 153.09 км² тәшкил итә.

# Омихатиман
## Кардәш шәһәрләр

* Грәнд-Рәпидс, Америка Кушма Штатлары
* Левенворт, Америка Кушма Штатлары
* Мацумаэ, Япония (3 октябрь 1984)
* Миръяң, Көньяк Корея
# Марбл (Колорадо)

Марбл — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Марбл (Колорадо)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Марбл (Колорадо)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,021828 км², 1,02183 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2436 метр биеклектә урнашкан.
# Гута-Юзефув (Люблин воеводалыгы)

Гута-Юзефув — Польшаның Люблин воеводалыгы Шастарка гминаcында урнашкан авыл.

# Гута-Юзефув (Люблин воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Наталья Менчинская

Менчинская Наталья Александр кызы (1905—1984) — совет галим-психологы, педагогия фәннәре докторы (1952), профессор, ССРБ Педагогия фәннәре академиясенең әгъза-корреспонденты (1968).
Үсеш һәм педагогик психология өлкәсендә белгеч, ССРБда укыту психологиясенә нигез салучыларның берсе. 100 дән артык фәнни эш авторы.

# Наталья Менчинская
## Биографиясе

1905 елның 15 гыйнварында Ялтада земство табибы гаиләсендә туган.
1927 елда Кырым педагогия институтын (хәзер В. И. Вернадский исемендәге милли Таврия университеты) тәмамлый һәм 2 нче Мәскәү дәүләт университеты каршындагы гыйльми педагоглык институты аспирантурасында укуын дәвам итә (1930 елдан), анда совет психологы Л. С. Выготский җитәкчелегендә укучыларда арифметик гамәл үсеше проблемалары буенча кандидатлык диссертациясе яклый.
Аспирантураны тәмамлаганнан соң, 1930 елдан, Урал индустриаль-педагогия институтында (хәзер Урал дәүләт педагогия университеты) укыта. 1932 елдан Наталья Менчинская Мәскәүдә РСФСР Педагогия фәннәре академиясенең Психология институтында (хәзер Россия елда Фәннәр академиясенең Психология институты) эшли, укучының уку һәм акыл үсеше психологиясе лабораториясе мөдире була (1937-1981). 1952 елда «Психология обучения арифметик» темасына докторлык диссертациясе яклый, 1955 елда ул аерым дәреслек булып басып чыгарыла. 1955-1965 елларда институтның фәнни эшләр буенча директор урынбасары һәм гыйльми секретаре була.
Мәскәүдә 1984 елның 6 июлендә вафат була. Мәскәүдә Ваганьковский зиратында җирләнгән.

# Наталья Менчинская
## Хезмәтләре

Н. А. Менчинскаяның тикшеренүләре баланың психикасы үсеше һәм уку психологиясенең мөһим проблемалары белән бәйле була. Аның өч монографиясе педагогия фәннәре академиясенең премияләренә лаек була. Галимнең төп басмалары:
* «Психология обучения арифметик» (1955);
* «Психология усвоения знаний в школе» (в соавторстве с Д.Н.Богоявленским, 1959);
* «Вопросы методики и психологии обучения арифметик в начальных классах» (в соавторстве с М.И.Моро, 1965);
* «Вопросы мственного развития ребенка» (1970);
* «Психологические проблемы активности личности в обучении» (1971);
* «Психологические проблемы неуспеваемость школьников» (1971).
# Экс-ан-Прованс (округ)

Экс-ан-Прованс — Франциядәге округ (фр. Arrondissement). Буш-дю-Рон департаментына карый.

# Экс-ан-Прованс (округ)
## Географиясе

Мәйданы — 1532 км². Округ 10 кантоннан тора, алар үз чиратында 44 коммунага бүленгән.
# Як-130

Як-130 (НАТО кодификациясе буенча: Mitten — «Рукавица» — «Бияләй») — россия күнегү-хәрби очкычы, Яковлев исемендәге тәҗрибә-конструкторлык бюросы Италиянең Aermacchi компаниясе белән берлектә эшләнгән,
Баш конструкторлар-Николай Долженков, Виталий Нарышкин һәм Константин Попович.

# Як-130
## Тарих

Яңа КХО төзүгә конкурс 1980-еллар ахырында игълан ителә. Яңа машина ике двигательле универсаль очкыч очучыларны әзерләү өчен тиеш иде , Россия Хәрби-һава көчләре ике проектны сайлаган — Як-130 һәм МиГ-АТ.

# Як-130
## Коралда

* Россия — 93 Як-130, 2018 елга торышы буенча
# Райн (Лех)

Райн — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Райн (Лех)
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Райн (Лех)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 77,13 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 402 метр биеклектә урнашкан.
# Мировяне

Мировяне — Болгариянең София шәһәр өлкәсендә урнашкан авыл. Столична һәм Novi Iskar District җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Мировяне
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 519 метр биеклектә урнашкан.
# Мадага-Сандивей

Мадага-Сандивей — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сандивей елгасының сул ярыннан 5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 30 км.

# Мадага-Сандивей
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000072702
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007270
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Асинники (Расонский районы)

Асинники (белар. Асіннікі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Расонский районында урнашкан авыл.

# Асинники (Расонский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# IC 3911-2

IC 3911-2 — чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 3911-2
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
# Рәүф Бәратов

Рәүф Бәратов (таҗ. Рауф Баротов, 10 октябрь 1921(1921-10-10), Пуладан, Кукан өязе, Фәрганә өлкәсе, Төркистан Айрат Сәвит Сатсиялислар Җөмһүрияте, РСФСР — 15 гыйнвар 2013(2013-01-15) (91 яшь), Казан, Россия) — СССР һәм Таҗикстан геологы, геология-минералогия фәннәре докторы, профессор (1968), ТаҗССР ФАнең хакыйкый әгъзасы (1968), ТаҗССР дәүләт пермиясе лауреаты (1970), Таҗикстан ФАнең геология институты директоры (1953-1988).
# Санта Порада (Кальяри)

Санта Порада — Италиянең Сарденья төбәге Ута өязендә урнашкан торак пункт.

# Санта Порада (Кальяри)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Восьенн (Уаза)

Восьенн (фр. Vauciennes) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Палессе (Глыбоцкий районы)

Палессе (белар. Палессе) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.

# Палессе (Глыбоцкий районы)
## Тарихы

1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Плісa гминасы составында авыл.

# Палессе (Глыбоцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.

# Палессе (Глыбоцкий районы)
## Халык саны

* 1921 елда авылда 26 кеше, 4 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 36 кеше, 8 хуҗалык исәпләнгән.