yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Шри Рана Викрама

Падука Шри Рана Викрама ('Ранавикрама') Шри Викрама Вира һәм аның хатыны Нила Панҗадиның өлкән улы һәм Сингапура патшалыгының өченче Раджасы булган. Ул "Раджа Муда" буларак мәгълүм булган һәм Бендахара Тун Перпатиһ Мука Берҗаҗарның кызына өйләнгән. Ул 1362 елдан 1375 елга кадәр хөкем сөргән. Сингапурага каршы алдан килгән кампаниясе уңышлы булмаса да, Ява хроникасы Нагаракретагама 1365 елда Сингапураны Маҗапаһитның буйсынган төбәгенә кертә. Аның хөкеме вакытында Рана Вира Керма Суматра Мөселман Патшалыгы Пеуреулак белән дипломатик элемтәләр урнаштырган. Шулай ук аның вакытында гадәти булмаган көче булган риваять кешесе Баданг Рама Викраманың сарай янында көчен күрсәткән.
# Броньол (Верона)

Броньол — Италиянең Венеция төбәге Соммакампанья өязендә урнашкан торак пункт.

# Броньол (Верона)
## Географиясе

Броньол Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Броньол (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Болтия

Болтия — Словениянең Лития (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Болтия
## Географиясе

Мәйданы — 1,1 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 357,2 метр биеклектә урнашкан.
# (7662) 1994 RM1

(7662) 1994 RM1 (лат. 1994 RM1) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7662) 1994 RM1
## Тарихы

1994 елның 3 сентябрендә Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 RM1» саналган.
# (5308) Hutchison

(5308) Hutchison (лат. Hutchison) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5308) Hutchison
## Тарихы

1981 елның 28 февралендә Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 DC2» саналган.
# Гәрәй

Гәрәй — әдәби псевдоним.
* Әюп Гәрәй (1910-1967), шагыйрь.
* Йосыф Гәрәй (1904-1988), язучы.
* Рәшит Гәрәй (1931), шагыйрь.
* Шамил Гәрәй (1916-1946), шагыйрь.
# Сан Мигелито (Сан Мигел Тотолапан)

Сан Мигелито — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Сан-Мигель-Тотолапан муниципалитеты составына керә.

# Сан Мигелито (Сан Мигел Тотолапан)
## Географиясе

Сан Мигелито Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Сан Мигелито (Сан Мигел Тотолапан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Сан Мигелито (Сан Мигел Тотолапан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Ансмон

Ансмон (фр. Ancemont) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Алтыньяйла (Герзе)

Алтыньяйла (төр. Altınyayla) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Герзе илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Педраса

Педраса (исп. Pedraza) — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Педраса
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 31,58 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1068 метр биеклектә урнашкан.
# Уткерк

Уткерк (фр. Houtkerque) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Ворму кантонына карый.
# Довер (Баффало, Висконсин)

Довер — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Довер (Баффало, Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 93,8 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 261 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Домброва (Милицкий повяты)

Домброва — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Кроснице гминасында урнашкан авыл.

# Домброва (Милицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Выгада (Кобрынский районы)

Выгада (белар. Выгада) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.

# Выгада (Кобрынский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Ататүрк (Саруһанлы)

Ататүрк (төр. Atatürk) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Саруһанлы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Юзефин (гмина Якубув)

Юзефин — Польшаның Мазовия воеводалыгы Якубув гминасында урнашкан авыл.

# Юзефин (гмина Якубув)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# IC 623

IC 623 — Секстант йолдызлыгы чикләрендә урнашкан спираль галактика .

# IC 623
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 623, 2MASX J10352103+0333298, UGC 5748, PGC 31356, MCG+01-27-017, SDSS J103521.00+033330.1, Z 37-85, Z 1032.8+0349, UZC J103521.0+033330 һәм LEDA 31356 буларак та сурәтләнә.
# Орзучи (Лука)

Орзучи — Италиянең Тоскана төбәге Барга өязендә урнашкан торак пункт.

# Орзучи (Лука)
## Географиясе

Орзучи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Орзучи (Лука)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Домброва (гмина Тшидник-Дужи)

Домброва — Польшаның Люблин воеводалыгы Тшидник-Дужы гминаcында урнашкан авыл.

# Домброва (гмина Тшидник-Дужи)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Паризивци

Паризивци (словак. Parihuzovce) — Словакиянең Снина округында урнашкан авыл.

# Паризивци
## Тарихы

Авыл 1567 елда нигезләнгән.

# Паризивци
## Географиясе

Мәйданы — 9,52 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 428 метр биеклектә урнашкан.

# Паризивци
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Кеплер кануннары

Кеплер кануннары — күренекле астроном Тихо Браге күзәтүләре нигезендә Иоһанн Кеплер чыгарган өч эмпирик нисбәт.
Әлеге өч канун планетаның идеаль гелиоүзәк орбитасын тасвирлый. Классик механика кысаларында ике җисем мәсьәләсенең чишелешеннән чыгарыла (${\frac {m_{p}}{m_{s}}}$ → 0 очрагы өчен, биредә $m_{p}$, $m_{S}$ — Кояш һәм планета массалары).

# Кеплер кануннары
## Кеплерның беренче кануны (эллипслар кануны)

Эллипс формасы $e={\frac {c}{a}}$ нисбәте белән тасвирлана, биредә $c$ - эллипс үзәгеннән фокуска кадәр аралык (фокуслар асрасындагы ераклык), ${a}$ — зур ярым күчәр (эллипсның иң зур диаметры).
$e$ нисбәте - эксцентриситет дип атала. $c=0$, димәк $e=0$ очрагында эллипс әйләнәгә әверелә.

# Кеплер кануннары
## Кеплерның икенче кануны (мәйданнар кануны)

Кояш системасы өчен әлеге канун белән бәйләнгән төшенчәләр: перигелий - Кояшка орбитаның иң якын ноктасы һәм афелий - Кояштан орбитаның иң ерак ноктасы.
Кеплерның икенче кануны буенча Кояш тирәсендә планета тигез хәрәкәтләнми: афелийдәге тизлегенә караганда перигелийдә зуррак сызыкча тизлегенә ия.
Ел саен гыйнвар башында Җир перигелий аша узганда тизрәк хәрәкәт итә.
Июль башында Җир афелий аша узганда әкренрәк хәрәкәт итә.

# Кеплер кануннары
## Кеплерның өченче кануны (гармоник канун)

${\frac {T_{1}^{2}}{T_{2}^{2}}}={\frac {a_{1}^{3}}{a_{2}^{3}}}$,
биредә $T_{1}$ и $T_{2}$ — планеталарның Кояш тирәсендәге әйләнү периодлары, $a_{1}$ һәм $a_{2}$ — планеталарның орбиталары зур ярым күчәрләр озынлыклары.
Әлеге канун иярченнәр өчен дә үтәлә.
Исаак Ньютон Кеплерның өченче кануны төгәл булмавын күрсәткән, чынында канунда планетаның массасы керә:
${\frac {T_{1}^{2}(M+m_{1})}{T_{2}^{2}(M+m_{2})}}={\frac {a_{1}^{3}}{a_{2}^{3}}}$,
биредә $M$ — Кояш массасы, $m_{1}$ һәм $m_{2}$ — планеталар массалары
Шуннан орбиталь периодлар һәм орбиталар билгеле булганда, планеталар һәм иярченнәр массаларын билгеләргә була.
# Тревенан

Тревенан (фр. Trévenans) — Франциянең Бельфор җире департаментында урнашкан коммуна.
# IC 2833

IC 2833 — чикләрендә урнашкан йолдыз .

# IC 2833
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2833 буларак та сурәтләнә.
# Лугавыя (Вилейский районы)

Лугавыя (белар. Лугавыя) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.

# Лугавыя (Вилейский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Эргенушагы (Козан)

Эргенушагы (төр. Ergenuşağı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Козан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Нюайе-сюр-Бутон

Нюайе-сюр-Бутон (фр. Nuaillé-sur-Boutonne) — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Павлувек (Пултуский повяты)

Павлувек — Польшаның Мазовия воеводалыгы Пултуск гминасында урнашкан авыл.

# Павлувек (Пултуский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (3703) Волконская

(3703) Волконская (лат. Volkonskaya) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3703) Волконская
## Тарихы

1978 елның 9 августында Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 PU3» саналган.
# Словениядә ислам

Словениядә ислам (словен. Islam v Sloveniji) — Словения территориясендә ислам дине. Рәсми мәгълүматлар буенча, Словения халкының (2 078 мең кеше) 3,60 % ы (74 мең кеше) — Ислам дине тарафдары (2020).

# Словениядә ислам
## Тарих

Ислам — Словениядә тарафдарлары саны буенча христианлыктан соң икенче урындагы дин. Словениянең 2 миллионнан артык халкының 3, 60 % ын мөселманнар тәшкил итә. Тарафдарлары саны буенча ислам католик диненнән соң икенче дин саналса да, ил территориясендә бер генә мәчет тә булмый. Илдә бердәнбер кечкенә мәчетне 1916 елда Лог шәһәрчегендә Босния мөселманнары төзегән булган. Беренче бөтендөнья сугышы тәмамланганнан соң, мәчетне җимергәннәр.
Словениядә мөселманнар саны 1960 һәм 1970-елларда Югославиянең башка республикаларыннан күченгән эчке мигрантлар исәбенә кисәк арта.

# Словениядә ислам
## Оешмалар

Словениядә берничә ислам дини оешмасы эшли: Словения Ислам җәмгыяте (словен. Islamska skupnost v Republiki Sloveniji) һәм Словениянең мөселман берләшмәсе (словен. Slovenska muslimanska skupnost). Ике оешма да хәнәфи мәзһәбе кысаларында эшли.

# Словениядә ислам
## Мөселманнар милләте буенча

| Милләт | Саны (кеше) | Процент |
| Босниялеләр | 38,923 | 73.64 % |
| Албаннар | 5,237 | 11.03 % |
| Словеннар | 1,506 | 3.17 % |
| Чегәннәр | 868 | 1.83 % |
| Каратаулылар | 634 | 1.33 % |
| Македониялеләр | 507 | 1.07 % |
| «Югославлар» | 55 | 0.12 % |
| Серблар | 53 | 0.11 % |
| Хорватлар | 30 | 0.06 % |
| Маҗарлар | 8 | 0.02 % |
| Пакистанлылар | 8 | 0.02 % |
| Башкалар | 2306 | 4.86 % |
| Барлыгы (2002 ел) | 47,488 | 100 % |

# Словениядә ислам
## Мәчет

    Төп мәкалә: Любляна мәчете
2004 елда Любляна муниципалитеты мәчет төзелешенә рөхсәт биргән, әмма халыкның католик өлеше протесты аркасында төзелешне берничә елга кичектерергә туры килгән. Любляна мәчете — Словения ислам җәмгыятенең, мәчет төзелешенә каршы көчләрне җиңеп, күпьеллык тырышлыгы нәтиҗәсендә төзелгән мәчет. Төркия дин эшләре вакыфы (Diyanet) мәчет төзү өчен биш миллион евро торган җир участогы сатып алуда ярдәм күрсәткән. Төзелеш бәясе 12 миллион евро тәшкил итә. Әлеге сумманың 70% ын Катар әмиренең ислам фонды каплый.
# HD49922

HD49922 — Кил йолдызлыгында урнашкан A2mA7-A9 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,06 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Инегазили (Сунгурлу)

Инегазили (төр. İnegazili) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Сунгурлу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Джан-Фил (Флорида)

Джан-Фил — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Джан-Фил (Флорида)
## Географиясе

Джан-Фил халык санын алу урыны мәйданы — 12,223795 км², 12,223796 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 47 метр биеклектә урнашкан.
# Серинсу (Нарман)

Серинсу (төр. Serinsu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Нарман илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Крайгорци

Крайгорци — Болгариянең Шумен өлкәсендә урнашкан авыл. Вырбица җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Крайгорци
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 391 метр биеклектә урнашкан.
# Честер

Честер (ингл. Chester) — Англиянең Чешир графлыгында урнашкан шәһәр.

# Честер
## Тарих

Рум империясе заманында нигезләнгән.

# Честер
## Кардәш шәһәрләр

* Лейквуд, Америка Кушма Штатлары
* Лөррах, Германия
* Сенигаллия, Италия
# Дольне-Гронди

Дольне-Гронди — Польшаның Великопольское воеводалыгы Пыздры гминасында урнашкан авыл.

# Дольне-Гронди
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Оппенхайм

Оппенхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Оппенхайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,1 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 87 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Казчиноти (Лоди)

Казчиноти — Италиянең Ломбардия төбәге Терранова-дей-Пассерини өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчиноти (Лоди)
## Географиясе

Казчиноти Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казчиноти (Лоди)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сера ди Пиро Параголо (Козенца)

Сера ди Пиро Параголо — Италиянең Калабрия төбәге Бьянки өязендә урнашкан торак пункт.

# Сера ди Пиро Параголо (Козенца)
## Географиясе

Сера ди Пиро Параголо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Сера ди Пиро Параголо (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Алпу (Позанти)

Алпу (төр. Alpu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Позанти илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Җума (Мудурну)

Җума (төр. Cuma) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Мудурну илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Фурчений-Ной

Фурчений-Ной — Румыниянең Галац жудецында урнашкан авыл. Космешть (коммуна, Галац) коммунасына карый.

# Фурчений-Ной
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 62 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Нина Лужная

Нина Петровна Лужная (1905-1993) — совет органик булмаган химия галиме. Химия фәннәре докторы (1951).

# Нина Лужная
## Биографиясе

1905 елда Дондагы Ростов шәһәрендә эшче гаиләсендә туган. 1928 елда Ростов дәүләт университетының педагогия факультетының табигать фәннәре бүлеген тәмамлый һәм ике ел Төньяк Кавказ хезмәт саклау институтында эшли.
1931 елда Фәннәр академиясенең физик химия институты (ИФХАН) аспирантурасына укырга керә; химия фәннәре докторы, ССРБ Фәннәр академиясе академигы, физик-химик системаларны анализлау ысуллары комплексы авторы Н. С. Курнаков җитәкчелегендә укый һәм соңыннан аның кулы астында эшли.
1937-1942 елларда профессор С. 3. Макаров бригадасы составында югары актив кальций хлориды алу өстендә эшли.
Химия фәннәре докторы (1950) — эрегән тозлар өлкәсендә тикшеренүләр һәм микродисперслы каты тоз эретмәләрен өйрәнгәне өчен химия фәннәре докторы дәрәҗәсе бирелә (1950).
1940 нчы еллардан Россия Фәннәр академиясенең Н. С. Курнаков исемендәге гомуми һәм органик булмаган химия институты лабораториясе мөдире.
Тоз системаларының физик-химик анализы һәм ярымүткәргечләр химиясе өлкәсендә тикшеренүләр авторы. Натрий сульфаты тапканда селте эретмәләрен карбоналлау алымын эшли, югары актив кальций гипохориты алауга өлгәшә.
ССРБ Дәүләт премиясе белән бүләкләнгән.
Дон зиратында җирләнгән.

# Нина Лужная
## Хезмәтләре

Общая химия [Текст] : учеб. пособие для студентов ун-тов / Я. А. Угай; соавтор и рец.: Н. П. Лужная, Н. И. Никурашина. — Москва : Высшая школа, 1977. — 408 с. — Библиогр.: с. 401. — Предм. указ.: с. 402—406.

# Нина Лужная
## Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

*Өченче дәрәҗә Сталин премиясе (1941) — югары актив кальций гипохлориты алу ысулы уйлап тапканы өчен.
# Липово (гмина Штабин)

Липово — Польшаның Подлясье воеводалыгы Штабин гминасында урнашкан авыл.

# Липово (гмина Штабин)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шеррингтон (ай кратеры)

Шеррингтон (лат. Sherrington) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 18,8 км булган кратер.

# Шеррингтон (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Чарльз Скотт Шеррингтон (1856—1952) хөрмәтенә бирелә.

# Шеррингтон (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
# Каранты (Кавак)

Каранты (төр. Karantı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Кавак илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Манреса

Манреса (исп. Manresa, кат. Manresa) — Испаниянең Каталония автономияле төбәгендә урнашкан шәһәр.
# Мез (Эро)

Мез (фр. Mèze) — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
# Музупонити

Музупонити — Италиянең Калабрия төбәге Мелито-ди-Порта-Сальво өязендә урнашкан торак пункт.

# Музупонити
## Географиясе

Музупонити Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Музупонити
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Айдар хан

Айдар яки Айдар хан (آیدار، حیدر, tat.lat. Aydar(үле сылтама)) (VIII гасыр-865) — Идел буе Болгары дүртенче хәкиме, Тукый илтәбәр улы.
Айдар хан хәкимлеге вакытында Ислам дине Идел буе Болгары дәүләтенә килә.
Айдар үлеменнән соң, Шилки (Шилкка) 865 елда Болгар тәхетендә утырган.
# Сату-Ноу (Паринча, Бакеу)

Сату-Ноу — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Паринча (коммуна) коммунасына карый.

# Сату-Ноу (Паринча, Бакеу)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 370 метр биеклектә урнашкан.
# Бяла (авыл)

Бяла — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. Сливен җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Бяла (авыл)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 480 метр биеклектә урнашкан.
# Мисбах Хәлиуллин

Мисбах Хәлиулла улы Хәлиуллин (1916 елның 12 марты, Сугышлы авылы — 1983 елның 18 апреле, Казан, РСФСР, ССРБ) — Советлар Берлеге каһарманы. Штурм авиация полкы эскадрилья командиры, капитан.

# Мисбах Хәлиуллин
## Тормыш юлы

Мисбах Хәлиуллин 1916 елның 12 мартында Самара губернасының Бөгелмә өязе Сугышлы авылында (хәзер — Татарстанның Лениногорск районы) туа. Милләте буенча татар. Җирле колхозда эшли.
1934 елда Минзәлә авыл хуҗалыгы техникумын тәмамлый, алган белгечлек буенча Яр Чаллыда район җир бүлегендә эшли. 1936 елда комсомол чакыруы буенча очучылар мәктәбенә укырга керә. Аны тәмамлаганнан соң очучылар әзерләү курсларында катнаша.
Бөек Ватан сугышы башлангач фронтка китәргә тели, әмма ике елга якын яшь очучыларның очыш һәм хәрби осталыгын күтәрү белән шөгыльләнергә туры килә. Шуңа күрә 1943 елның маеннан гына фронтка җибәрелә.
783 нче штурм полкы эскадрильясы белән командалап, капитан Мисбах Хәлиуллин үзен оста җитәкче һәм югары категорияле очучы-штурмовик итеп таныта. Командованиенең биремнәрен үтәгәндә ул чишүнең гадәти булмаган яңа юлларын тапкан. Эскадрилья белән Гродненск өлкәсенең Волковыск шәһәре янындагы дошманның хәрби техника һәм гаскәрләрнең туплану урынына юл тотканда, очучылар фронт сызыгын курсны башка районга тоткан сыман узалар, аннары, кискен борылыш ясап, немецлар өчен көтмәгәндә килеп чыгалар. Штурмчылар дүртенче тапкыр барган вакытта гына дошманның зенитчылары шуны аңлый, ләкин соң була. Хәлиуллин төркеме гитлерчыларның оборона чикләрен штурмлап, пехотага һөҗүм итәргә булыша, артиллеристларга позицияләрдә дошман гаскәрләрен җимерергә булыша, танк бригадасына оборонадан чыгарга ярдәм итә. 1945 елның апреленә Мисбах Хәлиуллин эскадрильясы 88 хәрби очыш ясый, 16 сугышта 3 самолётны бәреп төшерә.
ССРБ Югары Шурасы Президиумының 1945 елның 18 августындагы Указы белән командованиенең сугышчан биремнәрен үрнәк үтәгән һәм батырлык күрсәткән өчен капитан Мисбах Хәлиуллинга Ленин ордены һәм «Алтын Йолдыз» медале тапшырылып, Советлар Берлеге каһарманы исеме бирелә.
Бөек Ватан сугышы тәмамланганнан соң Мисбах Хәлиуллин хәрби авиациядә хезмәт итүен дәвам итә. 1958 елда запаска китә. Казанда яшәгән. 1983 елның 18 апрелендә Казанда вафат була, Яңа Татар зиратында җирләнгән.

# Мисбах Хәлиуллин
## Бүләкләр

* Советлар Берлеге Каһарманы (1945 елның 18 апреле):
** «Алтын Йолдыз» медале
** Ленин ордены
* өч Кызыл Байрак ордены;
* Александр Невский ордены;
* I дәрәҗә Ватан сугышы ордены;
* «Сугышчан хезмәтләре өчен» медале;
* Кызыл Йолдыз ордены.

# Мисбах Хәлиуллин
## Хәтер

* Бөгелмә һәм Лениногорск шәһәрләренең Каһарманнар аллеясында Мисбах Хәлиуллин бюсты куелган.
* Лениногорскта урамнарның берсе аның исемен йөртә.
# (18953) Laurensmith

(18953) Laurensmith — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18953) Laurensmith
## Тарихы

2000 елның 24 августында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 QR114» саналган.
# Туль-Сент-Круа

Туль-Сент-Круа (фр. Toulx-Sainte-Croix, фр. Toulx һәм фр. Toulx-la-Montagne) — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
# Гайовна (Криштофови Гамри)

Гайовна (чех. Hájovna) — Чехиянең Устецк крае Криштофови Гамри районында урнашкан авыл.

# Гайовна (Криштофови Гамри)
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 730 метр биеклектә урнашкан.

# Гайовна (Криштофови Гамри)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Гайовна (Криштофови Гамри)
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Гайовна (Криштофови Гамри)
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Серексеу

Серексеу — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Шибот (коммуна) коммунасына карый.

# Серексеу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Эхзен

Эхзен (алман. Oechsen) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Эхзен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12,53 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 400 метр биеклектә урнашкан.