yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Овен (шәһәр)

Овен (алман. Owen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Овен (шәһәр)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,7 км² (31 декабрь 2017), 9,7 км² (1961). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 391 метр биеклектә урнашкан.
# Висока Едле

Висока Едле (чех. Vysoká Jedle) — Чехиянең Устецк крае Мисто районында урнашкан авыл.

# Висока Едле
## Географиясе

Мәйданы — 3,775 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 650 метр биеклектә урнашкан.

# Висока Едле
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Висока Едле
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Висока Едле
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 180 |
| 1880 | 146 |
| 1890 | 150 |
| 1900 | 148 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 136 |
| 1921 | 138 |
| 1930 | 121 |
| 1950 | 44 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 42 |
| 1970 | 41 |
| 1980 | 29 |
| 1991 | 11 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 14 |
| 2011 | 28 |
| 2021 | 39 |
# Прованси

Прованси (фр. Provency) — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
# Табанөзү (Битлис)

Табанөзү (төр. Tabanözü) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Битлис илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Виллага

Виллага — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Виченца провинциясе составына керә.

# Виллага
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 45 метр биеклектә урнашкан. Албетоне, Val Liona, Цовенчедо, Barbarano Mossano һәм Соссано коммуналары белән чиктәш.
# Кастросеррасин

Кастросеррасин (исп. Castroserracín) — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Кастросеррасин
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 21 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1148 метр биеклектә урнашкан.
# Миладиновци (Добрич өлкәсе)

Миладиновци — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. Добричка җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Миладиновци (Добрич өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 237 метр биеклектә урнашкан.
# Енори (Көньяк Каролина)

Енори — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Енори (Көньяк Каролина)
## Географиясе

Енори халык санын алу урыны мәйданы — 4,066 км², 4,01 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Очен-Яун

Очен-Яун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Агрн-Еган елгасының сул ярына тамагыннан 53 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 24 км.

# Очен-Яун
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100112115200043812
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204381
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# FNDC9

FNDC9 (ингл. Fibronectin type III domain containing 9 һәм Fibronectin type III domain-containing protein 9) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ифтенка

Ифтенка — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Линда елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Ифтенка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010300512110000017404
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110001740
* Бассейн коды — 08.01.03.005
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Фенчика

Фенчика — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. Абремуц (коммуна) коммунасына карый.

# Фенчика
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# NGC 4664

NGC 4664 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4664
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Эскимагара (Нусайбин)

Эскимагара (төр. Eskimağara) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Нусайбин илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Пантано 112 (Козенца)

Пантано 112 — Италиянең Калабрия төбәге Виллапьана өязендә урнашкан торак пункт.

# Пантано 112 (Козенца)
## Географиясе

Пантано 112 Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Пантано 112 (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ипхофен

Ипхофен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Ипхофен
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Ипхофен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 78,06 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 250 метр биеклектә урнашкан.
# Бабець-Ржали

Бабець-Ржали — Польшаның Мазовия воеводалыгы Росцишево гминасында урнашкан авыл.

# Бабець-Ржали
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Спиритвуд (Төньяк Дакота)

Спиритвуд — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Спиритвуд (Төньяк Дакота)
## Географиясе

Спиритвуд халык санын алу урыны мәйданы — 2,268055 км², 2,268053 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1480 Фут биеклектә урнашкан.
# Белёвице (Лодзь воеводалыгы)

Белёвице — Польшаның Лодзь воеводалыгы Опочно гминаcында урнашкан авыл.

# Белёвице (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ландскрона

Ландскрона, яки Ландскруна (шведча Landskrona - җир таҗы) - Охта борынында, Охта елгасы Невага койган урында урнашкан, 1300 елда шведлар тарафыннан нигез салынган ныгытма. 1301 елда рус гаскәрләре тарафыннан алына һәм тулысынча җимерелә.

# Ландскрона
## Тарихы

Швед хөкүмәте Нева елгасында швед шәһәре торгызу Новгород Республикасы мәнфәгатьләренә кагылганга, поход җитди әзерләнгәннәр. Корабльләр һәм сугышчылар, алдан сатып алынган бик күп азык-төлек әзерләнә. Походта катнашу өчен Италиядән тәҗрибәле мастер-фортификатор ялланган, аңа Швециядән күп кенә осталар ярдәм итәргә тиеш булган. Поход башында Торгильс Кнутссон, Швециянең хакиме торган. Походта 30-50 кораб һәм 1100 сугышчы катнашыр дип көтелгән. Беркайчан да Нева тамагына мондый зур дошман флоты кермәгән була.
Шведлар Стокгольмнан 1300 елның 30 маенда чыккан.
Ныгытмага нигез салу урыны, мөгаен, алдан сайлап алынган булгандыр. Ландскрон Охта елгасы Невага койган урында төзи башлана. Бу диңгезгә иң якын, беркайчан да су басмас урын була, соңыннан шул ук урында Нева тамагы авылы барлыкка килүе очраклы түгел, ә өч йөз елдан соң биредә Ниеншанц ныгытмасы төзелә.
Шведларның һөҗүме новгородлыларга көтелмәгән хәл була. Князь Андрей Александрович булмый. Шуңа да карамастан, новгородлылар контрһөҗүм өчен көч җыя башлаганнар. Тиздән шведлар русларның Ладога күленең бер утравында көч туплавын хәбәр итә. Ныгытма әле төзелмәгән, шуңа күрә швед командованиесе русларга беренчерәк һөҗүм итергә хәл иткән. Корабларда зур отряд җибәрелә, ләкин күлгә чыккач, ул штурмга эләгә һәм көнбатыш ярга борылырга мәҗбүр була. Сугышчылар көрәшне кичереп, тирә-юнь авылларны талау белән шөгыльләнәләр, тик бишенче көнгә баскач, шведларның запаслары бетә һәм алар Ландскронга әйләнеп кайтырга мәҗбүр булалар. Чикләвек утравында швед заставасы калдырыла. Рус гаскәрләре якынлашканда алар Ландскронга чигенәләр.
Ныгытма әле төзелеп бетмәгән булса да, тирәсе чокырлар белән әйләндреп алынган була, руслар, ныгытмага якынлашып һөҗүм ясыйлар, көрәш каты була, әмма шведлар, һөҗүм ясап, штурмны кире кайтаруга ирешәләр. Руслар урман кырына чигенә, шуннан соң яклар бер тәүлеккә тынычлык төзегәннәр. Швед гаскәрләре яңа сугышка әзерләнә башлагач рус гаскәрләре киткән булып чыга. Күрәсең, новгородлыларның командованиесе әлеге шартларда Ландскронны ала алмыйлар дигән нәтиҗәгә килгән.
Новгородлылар киткәннән соң шведлар ныгытмалар төзүне көзгә кадәр дәвам итәләр. Ныгытма төзелгәч, анда 300 сугышчының гарнизоны калдырыла, ә калган гаскәрләр өйләренә кайтып китә. Швед флоты Стокгольмга 1300 елның 29 сентябрендә әйләнеп кайта.

# Ландскрона
## Археологик тикшеренүләр

1992 елдан башлап П.Е. Сорокин җитәкчелегендә Охта борынында археологик күзәтүләр һәм мәдәни катламны тикшерү алып барыла. 2000 еллар уртасында бу урында эшлекле квартал — Охта-үзәк төзү планлаштырыла. 2006 елдан күздә тотылган төзелеш урынында киң күләмле сакчылык археологик казу эшләре башлана, аның барышында Ниеншанцның валлары һәм чокырлары, ә алдагы тикшеренүләр вакытында Ландскрон ныгытмасын тикшерүләр башлана. Ныгытма көтелгәннән күпкә яхшырак сакланган булып чыга.
# Отлук (Миһалыччык)

Отлук (төр. Otluk) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Миһалыччык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Аксе (Чаерова)

Аксе (төр. Akse) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Чаерова илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Шайтанка (Кеть кушылдыгы)

Шайтанка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елга Кеть елгасының уң ярына тамагыннан 1208 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 54 км.

# Шайтанка (Кеть кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кеть елгасы. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Чулымдан Кеть елгасына кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010600112115200024633
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202463
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Седлещани

һәм
Седлещани — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Баранув-Сандомерский гминасында урнашкан авыл.

# Седлещани
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мелроз (Миннесота)

Мелроз — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Мелроз (Миннесота)
## Тарихы

Мелроз шәһәре елда нигезләнгән.

# Мелроз (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 8,592605 км², 8,592611 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 367 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вилини-Русь

Вилини-Русь — Польшаның Подлясье воеводалыгы Шепетово гминасында урнашкан авыл.

# Вилини-Русь
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кампаниле I (Фрозиноне)

Кампаниле I — Италиянең Лацио төбәге Арче өязендә урнашкан торак пункт.

# Кампаниле I (Фрозиноне)
## Географиясе

Кампаниле I Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Кампаниле I (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тамды (Җамбыл өлкәсе)

Тамды (каз. Тамды) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Тамды (Җамбыл өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Сату-Ноу (Липенешть, Прахова)

Сату-Ноу — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. Липенешть (коммуна) коммунасына карый.

# Сату-Ноу (Липенешть, Прахова)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 229 метр биеклектә урнашкан.
# Сырата Веке (Фылешти)

Сырата Веке (рум. һәм молдав. Sărata Veche ) — Молдова Республикасының Фылешти районына караган авыл.
# Сан Франчезко д'Асизи (Бергамо)

Сан Франчезко д'Асизи — Италиянең Ломбардия төбәге Клузоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Франчезко д'Асизи (Бергамо)
## Географиясе

Сан Франчезко д'Асизи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Сан Франчезко д'Асизи (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Монтет (Валле д'Аоста)

Монтет — Италиянең Валле д'Аоста төбәге Морже өязендә урнашкан торак пункт.

# Монтет (Валле д'Аоста)
## Географиясе

Монтет Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Монтет (Валле д'Аоста)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 1750

IC 1750 — Хут йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 1750
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1750, PGC 7266, 2MASX J01561856+0404346, UGC 1412, 2MFGC 1468, Z 413-7, RASSCALS SRGb119.032, CAIRNS J015618.50+040434.0, UZC J015618.5+040434, Z 0153.8+0350 һәм LEDA 7266 буларак та сурәтләнә.
# Мразов

Мразов (чех. Mrázov) — Чехиянең Карловы Вары крае Тепла районында урнашкан авыл.

# Мразов
## Географиясе

Мәйданы — 3,432 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Мразов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Мразов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Мразов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 158 |
| 1880 | 170 |
| 1890 | 153 |
| 1900 | 163 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 169 |
| 1921 | 178 |
| 1930 | 194 |
| 1950 | 101 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 89 |
| 1970 | 99 |
| 1980 | 98 |
| 1991 | 75 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 73 |
| 2011 | 60 |
| 2021 | 51 |
# Дрэбск

Дрэбск (белар. Дрэбск) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Лунинецкий районында урнашкан авыл.

# Дрэбск
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Җәнүп тавышы (гәҗит)

Җәнүп тавышы — көнлек гәҗит. Россия Көньягындагы төрки-татар эшче һәм демократик оешмалары башкарма комитеты органы. 1918 елда Харковь шәһәрендә татар телендә нәшер ителә.
# Норт-Джадсон (Индиана)

Норт-Джадсон — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Норт-Джадсон (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Норт-Джадсон (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,860554 км², 2,860553 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 217 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (7321) 1979 MZ2

(7321) 1979 MZ2 (лат. 1979 MZ2) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7321) 1979 MZ2
## Тарихы

1979 елның 25 июнендә Элеанор Хелин, Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 MZ2» саналган.
# Фаца-луй-Нан

Фаца-луй-Нан — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. Козиень (коммуна) коммунасына карый.

# Фаца-луй-Нан
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 440 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Роккетта-Палафеа

Роккетта-Палафеа — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Асти провинциясе составына керә.

# Роккетта-Палафеа
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 423 метр биеклектә урнашкан. Каламандрана, Кассинаско, Кастель-Больоне, Монтабоне, Бистаньо һәм Сессаме коммуналары белән чиктәш.
# NGC 2639

NGC 2639 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2639
## Тарихы

Әлеге галактика 1788 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Буенависта де Валтьера (Саламанка)

Буенависта де Валтьера — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Саламанка муниципалитеты составына керә.

# Буенависта де Валтьера (Саламанка)
## Географиясе

Буенависта де Валтьера Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Буенависта де Валтьера (Саламанка)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Буенависта де Валтьера (Саламанка)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Баница

Баница — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. Седжата (коммуна) коммунасына карый.

# Баница
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 57 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (13500) Viscardy

(13500) Viscardy — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13500) Viscardy
## Тарихы

1987 елның 6 августында галинәр тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 PM» саналган.
# Монтаньи-ан-Вексен

Монтаньи-ан-Вексен (фр. Montagny-en-Vexin) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Минер (ай кратеры)

Минер (лат. Mineur) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 72,28 км булган кратер.

# Минер (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Анри Минёр (1899—1954) хөрмәтенә бирелә.

# Минер (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# (16267) Mcdermott

(16267) Mcdermott — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16267) Mcdermott
## Тарихы

2000 елның 7 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 JY43» саналган.
# Акмагара (Бозова)

Акмагара (төр. Akmağara) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Бозова илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бральия (Ферара)

Бральия — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Портомаҗоре өязендә урнашкан торак пункт.

# Бральия (Ферара)
## Географиясе

Бральия Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Бральия (Ферара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сенеркия

Сенеркия — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Авеллино провинциясе составына керә.

# Сенеркия
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 600 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Ачерно, Кампaнья, Ольвето-Читра, Вальва һәм Калабритто коммуналары белән чиктәш.
# Долне Добравице

Долне Добравице — Словениянең Метлика (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Долне Добравице
## Географиясе

Мәйданы — 3,12 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 168,2 метр биеклектә урнашкан.
# Девелиөрен (Караташ)

Девелиөрен (төр. Develiören) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Караташ илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Дабрамысли (Чашницкий районы)

Дабрамысли (белар. Дабрамыслі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.

# Дабрамысли (Чашницкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# (19732) 1999 XF165

(19732) 1999 XF165 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19732) 1999 XF165
## Тарихы

1999 елның 8 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XF165» саналган.
# Ранчо Марино Пачука Дос (Ометепек)

Ранчо Марино Пачука Дос — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ометепек муниципалитеты составына керә.

# Ранчо Марино Пачука Дос (Ометепек)
## Географиясе

Ранчо Марино Пачука Дос Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Ранчо Марино Пачука Дос (Ометепек)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Ранчо Марино Пачука Дос (Ометепек)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Раон-л'Етап

Раон-л'Етап (фр. Raon-l'Étape) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Нова-Мутун

Нова-Мутун — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.

# Нова-Мутун
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 9544,574 км².
# Жепово (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)

Жепово — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Чаплинек гминаcында урнашкан авыл.

# Жепово (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Иридо-ясмык бикләнүе

1. Патогенез. КЭБ арту микросферик ясмык белән бәбәк бикләнү нәтиҗәсендә барлыкка килә, аның бәйләвеч аппаратының өлеше зарарланган була һәм булган бәйләвеч җепселләре күгән вазифасын башкара (рәс. 13.346).
2.Дәвалау бәбәк бикләнүен мидриатиклар яки лазерлы иридэктомия ярдәмендә бетерүдән тора. Миотикларны билгеләү ярамый, чөнки бу бәбәк бикләнү дәрәҗәсен көчәйтә ала. Икенче күздә кисәтүче лазерлы иридэктомияне башкаралар.
# Эстансия дел Кармен де Мараватио (Салватьера)

Эстансия дел Кармен де Мараватио — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сальватьерра муниципалитеты составына керә.

# Эстансия дел Кармен де Мараватио (Салватьера)
## Географиясе

Эстансия дел Кармен де Мараватио Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эстансия дел Кармен де Мараватио (Салватьера)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эстансия дел Кармен де Мараватио (Салватьера)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.