yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Илдар Гаянов

Илдар Гаянов, Илдар Ихсан улы Гаянов, баш. Ғаянов Илдар Ихсан улы, рус. Гаянов Ильдар Ихсанович (19.03.1957) — рәссам, РФ рәссамнар берлеге әгъзасы (1998). Салават Юлаев премиясе лауреаты (2004). Император сәнгать академиясе (Петербург) әгъзасы.

# Илдар Гаянов
## Тәрҗемәи хәле

1957 елның 19 мартында БАССР Балтач районы Сәйтәк авылында туган. Свердловск сәнгать училищесынең (хәзерге И.Д. Шадр исемендәге Екатеринбург сәнгать училищесы) сынлы-сәнгать-педагогика бүлеген (педагог Г.С. Метелев сыйныфы) тәмамлаган (1982).
* 1982-1986 Сәйтәк урта мәктәбе укытучысы.
* 1986 елдан Уфада яши һәм иҗат итә.

# Илдар Гаянов
## Иҗаты

Үсмерчагында рәсем сәнгатенә юлны авылдашы һәм туганы рәссам Зөфәр Гаянов күрсәтә.
Төрле жанрларда һәм мәүзүгъта иҗат ителгән 100 дән артык картинасы бар. Контраст төсләр кулланып, картиналарында үзенчә яңгыравыклы колорит тудыра.
Картиналар: «Бакчадагы кыз» (Девушка в саду, 1990), «Балконда» (На балконе, 1996) Пейзажлар: «Кышкы төн» (Зимняя ночь, 1996), «Яз» (Весна, 1996) Аллегорияләр: «Төн» (Ночь, 1997), «Полифем белән пейзаж» (Пейзаж с Полифемом, 1998), «Бәйрәм» (Праздник, 1998) Портретлар: «Рәссам Зөфәр Гаянов портреты» (1995), «Венера Зиянчурадан» (1996), «Композитор Рафаил Касыймов портреты» (1999), «Композитор Роза Сәхәветдинова портреты».
1999-2004 елларда тарихка һәм сугыш темасына (баталь жанрга) мөрәҗәгать итә. «Иван IV янында башкорт илчеләре» (Башкирские послы у Ивана IV) картинасын яза.
1812 елгы Ватан сугышында башкорт атлыларының катнашуы турында (Ф.Г. Исмәгыйлев белән автордаш булып) зур полотнолар ясый: «Березино янында сугыш» (Битва под Березино), «Бородино янында сугыш» (Битва под Бородино), «Башкорт гаскәре Парижда» (Башкирское войско в Париже).
2002-2004 елларда Салават Юлаевка багышланган «Салават турында хикәятләр» («Сказания о Салавате») исемле картиналар шәлкемен (Ф.Г. Исмәгыйлев белән автордаш булып) иҗат итә: «Үсмерчак» (Отрочество), «Ата һәм ул» (Отец и сын), «Чакыру» (Призыв), «Салаватның Пугачев белән очлрашуы» (Встреча Салавата с Пугачёвым), «Уса кирмәнен камау» (Осада Осинской крепости).

# Илдар Гаянов
## Күргәзмәләре

1988 елдан республика дәрәҗәсендәге, 2000 елдан халыкара күргәзмәләрдә (барлыгы 14) катнаша. Күргәзмәдә катнашкан беренче картинасы — «Өйгә» (Домой).
7 шәхси күргәзмәсен оештыра: Уфада (1992, 1995, 2009), Казанда (1996) һ.б.
Хезмәтләре Башкорт дәүләт сәнгать музеенда (Уфа), «Казан» милли мәдәният үзәге музеенда (Казан), Чуаш дәүләт сәнгать музеенда (Чабаксар), УГАЭСның «Academia» галереясында (Уфа), Россия һәм чит илләрдә шәхси тупланмаларда саклана.
Ат спорты һәм атбагучылык музеен (Уфа) оештыруда катнаша

# Илдар Гаянов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2004 Салават Юлаев премиясе — 1812 елгы Ватан сугышы темасын ачкан һәм Салаватка багышланган картиналары өчен (Ф.Г. Исмәгыйлев белән бергә).
# Дедебейли (Чемишгезек)

Дедебейли (төр. Dedebeyli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Чемишгезек илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (14227) 1999 XW85

(14227) 1999 XW85 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14227) 1999 XW85
## Тарихы

1999 елның 7 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XW85» саналган.
# (10134) 1993 HL6

(10134) 1993 HL6 (лат. 1993 HL6) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10134) 1993 HL6
## Тарихы

1993 елның 17 апрелендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 HL6» саналган.
# Декстер (Миннесота)

Декстер — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Декстер (Миннесота)
## Тарихы

Декстер шәһәре елда нигезләнгән.

# Декстер (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 3,736803 км², 3,885674 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 433 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Наталья Линден

Наталья Агап кызы Линден (1887 ел — 1963 ел 4 сентябрь) — Россия галим-сейсмологы, совет сейсмологиясенә нигез салучыларның берсе.

# Наталья Линден
## Биографиясе

1887 елда Нократ губернасының Шуна авылында крестьян гаиләсендә туган.
Авыл мәктәбен, ике сыйныфлы училищены һәм Нократ хатын-кыз гимназиясен (1905) тәмамлый. 1905 елда Бестужев югары хатын-кыз курсының физика-математика факультетына (Санкт-Петербург) укырга керә, аны 1912 елның маенда тәмамлый.
Фәннәр академиясенең сейсмология бүлегендә эшли, аннары ул СССР Фәннәр академиясенең сейсмология институты итеп үзгәртелә.
Беренче совет сейсмик станцияләрдә сейсмик аппаратура урынлаштыруда катнаша. 1920-че еллар башыннан ССРБ сейсмик станцияләр челтәренең җаваплы телесеймик бюллетень төзүчесе.
А. Я. Левицкаяның Кырым-Кара диңгез регионының һәм Линден Наталья Агап кызының Арктика һәм Урта Азиянең сейсмология күренешләре буенча хезмәтләре, сейсмология белән районның геологиясе арасында элемтә турында сорау куярга һәм җир тетрәүле регионда барган тектоник процеслар элемтәсе итеп карарга мөмкинлек бирә. Халык хуҗалыгы максатында кулланылган системалаштыру карталары аларның тикшеренүләренең практик сөземтәсе булып тора.
Физика-математика фәннәре кандидаты.
1963 елның 4 сентябрендә вафат була.

# Наталья Линден
## Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

- Ленин ордены (1953).
- Хезмәт Кызыл Байрак ордены (10.06.1945)

# Наталья Линден
## Басмалары

** Каталог глубокофокусных землетрясений по данным сейсмической сети СССР за 1909—1944 годы. Москва изд-во и 2-я тип. Изд-ва АН СССР 1947
** О землетрясении 20 XI 1933 г. в Баффиновом заливе и распределении сейсмических очагов в Арктике [Текст] / Н. В. Райко, Н. А. Линден. О сейсмичности Арктики / Д. И. Мушкетов ; Н. В. Райко, Н. А. Линден. — М. : Изд-во АН СССР, 1935. — 15 с. + 1 вкл. л. — (Труды Сейсмологического института / АН СССР ; № 61).
** Саваренский Е. Ф., Линден Н. А., Массарский С. И. Землетрясения Туркмении и Ашхабадское землетрясение 1948 г.// Изв. АН СССР. Сер.геофиз.1953.
# Ернандес (Нью-Мексико)

, һәм
Ернандес — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Ернандес (Нью-Мексико)
## Географиясе

Ернандес халык санын алу урыны мәйданы — 4,40207 км², 4,402049 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# DEFB125

DEFB125 (ингл. Defensin beta 125) — кешенең 20-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Нюча-Яга (Татляга-Яга кушылдыгы)

Нюча-Яга — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Татляга-Яга елгасының уң ярына тамагыннан 57 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 49 км.

# Нюча-Яга (Татляга-Яга кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15030000112115300047552
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115304755
* Бассейн коды — 15.03.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Туймазы (станция)

Туймазы (рус. Туймазы) — Куйбышев тимер юлының Башкортстан төбәгенә караган тимер юл станциясе. Акбаш — Чишмә сызыгының бер өлеше.
1914 тә нигезләнә.
Нигезләнгән көненнән Идел-Бөгелмә, 1921 дән Самар-Зылатаус, 1936 дан Куйбышев, 1949 тән Уфа, 1959 тән янә Куйбышев тимер юлы эчендә.
# Князевка (Кым кушылдыгы)

Князевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга Кым елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Князевка (Кым кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100112111100001020
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100102
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Яглыҗа (Эфлани)

Яглыҗа (төр. Yağlıca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Эфлани илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# NGC 6676

NGC 6676 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6676
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Lewis Swift тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Тепозан (Сан Фелипе)

Тепозан — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Фелипе муниципалитеты составына керә.

# Тепозан (Сан Фелипе)
## Географиясе

Тепозан Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Тепозан (Сан Фелипе)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Тепозан (Сан Фелипе)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Михаил Зайцев (1891)

Михаил Зайцев (Михаил Георгий улы Зайцев, 28 февраль 1891(1891-02-28) яки 28 февраль (12 март) 1891, Бәти, Чуел өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 5 сентябрь 1970, Казан, РСФСР, СССР) — байтарлык фәннәре докторы (1936). профессор (1941). ТАССРның атказанган фән эшлеклесе (1961). 1925-1934 һәм 1952-1963 елларда Казан байтарлык институтында, 1952 елдан байтарлык-санитар экспертизасы кафедрасы мөдире. 1934-1952 елларда Киров авыл хуҗалыгы институтында шул ук вазыйфада. Хайваннар итен экспертизалауга караган фәнни хезмәтләр авторы.
# Паола (Канзас)

Паола — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.

# Паола (Канзас)
## Тарихы

Паола шәһәре 1855 елда нигезләнгән.

# Паола (Канзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 13,692794 км², 13,785076 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 279 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Нове Блоново

һәм
Нове Блоново — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Ласин гминаcында урнашкан авыл.

# Нове Блоново
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Поремби-Стари

Поремби-Стари — Польшаның Мазовия воеводалыгы Добре гминасында урнашкан авыл.

# Поремби-Стари
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Реду (Модена)

Реду — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Нонантола өязендә урнашкан торак пункт.

# Реду (Модена)
## Географиясе

Реду Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Реду (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Монтрей-сюр-Бреш

Монтрей-сюр-Бреш (фр. Montreuil-sur-Brêche) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Гросхарри

Гросхарри (алман. Großharrie) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Гросхарри
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13,17 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 31 метр биеклектә урнашкан.
# Васькино (Санчурск районы)

Васькино (рус. Васькино) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.

# Васькино (Санчурск районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Васькино (Санчурск районы)
## Сәгать поясы

Васькино (Санчурск районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Васькино (Санчурск районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%), чирмешләр (2%).
# Тярсоре-Яха

Тярсоре-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пяседай-Яха елгасының сул ярыннан 88 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 26 км.

# Тярсоре-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15010000112115300041242
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115304124
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# NGC 5966

NGC 5966 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5966
## Тарихы

Әлеге галактика 1787 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Эне Михкельсон

Эне Михкельсон ( эст. Ene Mihkelson; 21 октябрь 1944(19441021) , Таммекйола, Имавер мәхәлләсе, Вильянди округы, Эстония - 20 сентябрь, 2017) - Эстония шагыйрәсе һәм язучысы, әдәбият белгече тәнкыйтьчесе. Тартуның мактаулы гражданины .

# Эне Михкельсон
## Биография

Тарту университетының филология факультетын тәмамлаганнан соң, укытучы булып эшли һәм Эстония әдәби музеенда эшләп ала .

# Эне Михкельсон
## Иҗаты

Ул 1967 елда беренче тапкыр үзен таныта. Беренче шигырьләр җыентыгы 1978 нче елда дөнья күрә.
Ул 13 шигырь җыентыгы, дүрт роман, берничә кыска хикәя, очерк һәм тәнкыйть мәкаләсе авторы. Эне Михкельсонның әдәби әсәрләренең төп темалары - Эстония мифологиясе, туган ил тарихы һәм үз-үзеңне танып-белү.

# Эне Михкельсон
## Иҗаты
### Шигырьләр җыентыгы

* «Selle talve laused» (Зимние слова, 1978)
* «Ring ja nelinurk» (Круг и четырехугольник, 1979)
* «Algolekud» (1980)
* «Tuhased tiivad» (Крылья, покрытые пеплом, 1982)
* «Igiliikuja» (1985)
* «Tulek on su saatus» (Приходить — это твоя судьба, 1987)
* «Elujoonis» (Рисунок жизни, 1989)
* «Võimalus õunast loobuda» (Возможность отказаться от яблока, 1990)
* «Hüüdja hääl. Luuletusi 1988—1991» (Глас вопиющего. Стихи 1988-1991, 1993)
* «Pidevus neelab üht nuga» (1997)
* «Kaalud ei kõnele: valitud luuletusi 1967-97» (2000)
* «Uroboros», koostanud Kajar Pruul (2004)
* «Torn» (2010)
* Лягушки в высокой траве (стихи, 2016)

# Эне Михкельсон
## Иҗаты
### Проза

* «Matsi põhi» (Мужицкая основа, романы, 1983)
* «Korter» (Квартира, роман, 1985)
* «Объяснения к литературе» (1986)
* «Nime vaev» (1994)
* «Surma sünnipäev. Novelle ja laaste» (Рассказы, 1996)
* «Ahasveeruse uni» (2001)
* «Katkuhaud» (Могила чумы, 2007)

# Эне Михкельсон
## Бүләкләре

Күпсанлы Эстониянең әдәбият премияләре лауреаты.
* 2006 - Гердер премиясе
* 2015 - Мәдәният өлкәсендә гомерлек эше өчен Эстония дәүләт премиясе (искиткеч өзлексез иҗади эшчәнлеге өчен, бүләк күләме 64,000 евро)
# Сарыобалы

Сарыобалы (каз. Сарыобалы) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Сарыобалы
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Оф

Оф (төр. Of) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесенең Трабзон иленә караган бер илчедер.

# Оф
## Географиясе

Илче мәйданы — .
# Баранка Перико (Тлакоапа)

Баранка Перико — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Tlacoapa муниципалитеты составына керә.

# Баранка Перико (Тлакоапа)
## Географиясе

Баранка Перико Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Баранка Перико (Тлакоапа)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Баранка Перико (Тлакоапа)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Көмеш кыңгырау (гәҗит)

* Татар матбугаты порталы
«Көмеш кыңгырау» — Татарстанның Яр Чаллы шәһәрендә 1993 елдан нәшер ителүче балалар һәм яшүсмерләр өчен татарча гәҗит. Татарстанда чыгып килүче бердәнбер республика балалар газетасы. Атнага сигез битле 1 саны чыга. «Татмедиа» АҖ филиалы.

# Көмеш кыңгырау (гәҗит)
## Тарих

1993 елның апрелендә «Шәһри Чаллы» балалар һәм яшүсмерләр өчен «Көмеш кыңгырау» кушымтасы белән чыга башлый. Балалар иҗаты йортында җитәкче булып эшләү дәверендә Факиль Әмәк «Көмеш кыңгырау» газетасын булдыруда турыдан-туры катнаша. 1996 елның 1 гыйнварыннан «Көмеш кыңгырау» мөстәкыйль газета булып чыга. Индексы 31700. Адресы: Яр Чаллы, Автозавод районы, 27/19.

# Көмеш кыңгырау (гәҗит)
## Ш. Галиев премиясе

2019 елда газета мөхәррияте ТР Язучылар берлеге белән Шәүкәт Галиев исемендәге премия булдырган.

# Көмеш кыңгырау (гәҗит)
## Баш мөхәррирләр

* 2023 елның октябренә кадәр ― Ризидә Гасыймова (Резеда Алвирдовна Гасимова)
* 2023 елның октябреннән ― Айсылу Сәлимова
# NGC 2075

NGC 2075 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2075
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ибельбах

Ибельбах — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. Грац-Умгебунг округы составына керә.

# Ибельбах
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 580 метр биеклектә урнашкан. Санкт-Михаэль-ин-Оберштайермарк коммуналары белән чиктәш.
# Пурма

Пурма — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ушма елгасының сул ярыннан 22 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 28 км.

# Пурма
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502512111200008703
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111200870
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Юмаисат (кратер)

Юмаисат (лат. Jumaisat) — Венера планетасының
координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 7,5 километр озынлыкта булган кратеры.

# Юмаисат (кратер)
## Исеме

Юмаисат кратеры кумык хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
# Михаил Егоров

Михаил Егоров, рус. Михаил Алексеевич Егоров — Советлар Берлеге Каһарманы (1946 ел, 8 май). М.В. Кантария белән рейхстаг түбәсенә Җиңү байрагы кадаучы (1945 ел, 1 май).

# Михаил Егоров
## Тормыш юлы

1923 елның 5 маенда Смоленск өлкәсе Рудня районы Ермошенки авылында туган. Башлангыч белем алгач, күмәк хуҗалыкта эшләгән.

# Михаил Егоров
## Бөек Ватан сугышында

Смоленск өлкәсе басып алынгач, партизаннар отрядына кушыла. 1944 елның декабреннән Кызыл гаскәрдә. 1- Белорус фронтының 3- удар армиясенең 150- укчы дивизиясе 756-укчы полкы разведчигы.

# Михаил Егоров
## Җиңү байрагы

Берлинда рейхстагны штурмлаган вакытта лейтенант А.П. Берест җитәкчелегендә Мелитон Кантария белән 3- удар армиянең хәрби шурасы рәсми раслаган Җиңү байрагын рейхстаг түбәсенә кадыйлар. 1946 елның 8 маенда әлеге батырлык өчен Советлар Берлеге Каһарманы исеме бирелә. 1947 елда хәрби хезмәтен төгәлли.

# Михаил Егоров
## Сугыштан соң

Смоленск шәһәрендә хуҗалык-фирка мәктәбен тәмамлый. Рудня сөт-консерв комбинатында эшли.
Юл һәлакәтендә фаҗигале рәвештә һәлак була.

# Михаил Егоров
## Хәтер

* Смоленск шәһәрендә урамга һәм Смоленск өлкәсе Монастырщина бистәсендә тыкрыкка исеме бирелгән.
* Рудня шәһәрендә яшәгән фатирында музей булдырылган.
* 1965-1992 «Берлин шәһәренең шәрәфле ватандашы».
* Рудня шәһәрендә ветераннар скверында бюсты урнаштырылган (автор — РФ халык рәссамы А.Г. Сергеев).
* Сынчы Иван Першудчев һәйкәлен ясый.

# Михаил Егоров
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Советлар Берлеге Каһарманы (1946 ел, 8 май).
* Ленин ордены (1946 ел, 8 май).
* «Алтын Йолдыз» медале (№ 6972) (1946 ел, 8 май).
* Кызыл Йолдыз ордены
* III дәрәҗә Дан ордены (30.04.1945)
* I дәрәҗә Ватан алдындагы казанышлар өчен ордены (АДР).
# Капаклы (Везиркөпрү)

Капаклы (төр. Kapaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Везиркөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Биргиш (коммуна)

Биргиш — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан коммуна.

# Биргиш (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 99,9 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Биргиш, Апош, Игишу-Веки, Пелишор, Вечерд һәм Злагна авыллары урнашкан.
# 1230-еллар (б. э. к.)

2 меңьеллык (б. э. к.) :
XV гасыр (б. э. к.) — XIV гасыр (б. э. к.) — XIII гасыр (б. э. к.) — XII гасыр (б. э. к.) — XI гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
1230-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 1239 елда башланган һәм б. э. к. 1230 елда тәмамланган унъеллык.
# Жукойни Жалядския

Жукойни Жалядския (белар. Жукойні Жалядскія) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.

# Жукойни Жалядския
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Инвернале (Мачерата)

Инвернале — Италиянең Марке төбәге Чессапаломбо өязендә урнашкан торак пункт.

# Инвернале (Мачерата)
## Географиясе

Инвернале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Инвернале (Мачерата)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кротц-Спрингс (Луизиана)

Кротц-Спрингс — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Кротц-Спрингс (Луизиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1909 елда нигезләнгән.

# Кротц-Спрингс (Луизиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 4,488143 км², 4,488144 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 9 метр биеклектә урнашкан.
# Быстрыца (Полацкий районы)

Быстрыца (белар. Быстрыца) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.

# Быстрыца (Полацкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Боэций (кратер)

Боэций — Меркурий планетасының 0°54′ к. к. 73°30′ кб. о. координаталары буенча урнашкан 120 километрлы кратеры.

# Боэций (кратер)
## Исеме

Кратер рим сәясәтчесе Аниций Манлий Торкват Северин Боэций хөрмәтенә аталган.