yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Медерешень

Медерешень — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. Иклензел (коммуна) коммунасына карый.

# Медерешень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Аки (шәһәр)

Аки (яп. 安芸市) — Япония дәүләтенең Коти префектурасында урнашкан шәһәр.

# Аки (шәһәр)
## Тарихы

Аки шәһәре 1954 елның 1 августында шәһәр статусын ала.

# Аки (шәһәр)
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 20555 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 64.8 кеше тәшкил иткән.

# Аки (шәһәр)
## Географиясе

Шәһәр территориясе 317.34 км² тәшкил итә.

# Аки (шәһәр)
## Кардәш шәһәрләр

* Анан, Япония
* Мурото, Япония
* Сидзукуиси, Япония
* Тацуно (Хиого), Япония
* Томисато, Япония
* Хиросима, Япония
# Антрим (сан алу урыны, Нью-Гэмпшир)

Антрим — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Антрим (сан алу урыны, Нью-Гэмпшир)
## Географиясе

Антрим халык санын алу урыны мәйданы — 11,792447 км², 11,7 км², 11,698915 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 709 Фут һәм 218 метр биеклектә урнашкан.
# Додув

Додув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Радземице гминасында урнашкан авыл.

# Додув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гымылгышлаг (Хачмаз)

Гымылгышлаг (әзери. Qımılqışlaq) — Әзербайҗанның Хачмаз районына караган авыл.
# Малий Кум

Малий Кум — Словениянең Загоре-об-Сави (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Малий Кум
## Географиясе

Мәйданы — 0,86 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 811,5 метр биеклектә урнашкан.
# Слупя (Кече Польша воеводалыгы)

һәм
Слупя — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Йодловник гминасында урнашкан авыл.

# Слупя (Кече Польша воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD213637

HD213637 — Дәлү йолдызлыгында урнашкан A(pEuSrCr) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,582 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Акмезар (Гүлагач)

Акмезар (төр. Akmezar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Аксарай иле Гүлагач илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# NGC 5316

NGC 5316 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5316
## Тарихы

Әлеге галактика 1826 елда Шотландия астрономы James Dunlop тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 22.86 см (9 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Изү

Изү – татар хатын-кызларының бизәнү әйберләренең берсе. Ул тукыма нигездә эшләнә, күкрәк турысына күлмәк өстеннән киелә. Изүне көрәк рәвешендә, төрле төстәге тасмалардан теккәннәр, тоташ һәм челтәр тәңкәләр, йомры сәдәфләр, төсле ташлар, төймәләр белән бизәгәннәр. Изүнең бизәлешенә карап, аны кигән хатын-кызның хыял байлыгы, зәвыгы турында фикер йөртергә мөмкин булган.
Изүне, түш уемын каплап, күлмәк өстеннән кигәннәр. Уем каплангач, изү төрле авыруларны һәм явыз рухларны тәнгә кертми дип инанганнар. Изү шактый затлы бизәнү әйбере, һәм аны күлмәк өстеннән киеп, кунакка, төрле бәйрәмнәргә йөргәннәр.
Изү күп очракта тукымага парча яки укалы тасмалар куеп тегелгән. Чит-читләре төсле, ешрак – кызыл балитәкләр белән читләнгән. Парча изүләрне тәңкә такмыйча шул килеш тә кигәннәр. Укалы изүләр исә төрле ювелир әйберләр белән бизәлгән. Өске өлешендәге бәйләвечләр белән изүне муенга бәйләгәннәр, түбәнге өлеше күлмәккә ныгытып куелган.
Ачык уемлы камзул астыннан күренеп торган бәйрәмчә затлы изүләр төрледән-төрле төсләре, формасы, бизәлеше белән күзләрнең явын алган. Изү бизәлешендә дә , хәситәдәге кебек үк, яссы яисә төрле тәңкәләрдән файдаланганнар.
Тәңкәләргә үсемлек-чәчәк бизәкләре дә, сырлы-сырлы гарәп язулары да төшерелгән. Кайчагында изүгә, кечкенә коръән савытлары, шулай ук тамчысыман яисә йомры сәрке сәдәфләр, көмеш кыңгыраучыклар, сәркедән коелган күбәләкләр, бал кортлары тегелгән.
Татар авыллары янәшәсендә яшәгән башкорт, удмурт, керәшен хатын-кызлары исә изүләре тоташтырып тегелгән күлмәкләр киеп йөргәннәр. Керәшен, мишәр, чуваш, мордва һәм башкорт халыкларында “тамакса” дигән әйбер киң таралган. Анысы тукымадан ярымай рәвешендә кисеп тегелгән һәм сәйлән, төсле пыяла, мәрҗән, акча-тәңкәләр тезеп бизәлгән.

# Изү
## Тарихы

Этнографлар татар изүен шушы җирлектә яшәгән угро-фин халыклары мирасы дип исәплиләр. Чөнки Чулман бенда IV-V гасырларда яшәгән азелин кабиләләре каберлекләрендә көрәк сыман формада булып, изүне хәтерләткән яссы металл пластиналар табылган. Алтай төрекләренең тукыма һәм шулай ук металл күкрәкчәләре белән дә бәйләп карыйлар. Андыйлары Пазырык курганнарыннан табылган, һәм алар безнең эрага кадәр II-I меңьеллыкларга карый дип фараз ителә.
Пазырык күкрәкчәләрендәге көрәк сыман форма, мех җирлек өстенә тегелгән буй-буй күн кисәкләре; бала күкрәкчәсендәге ярымтүгәрәк тәңкәләр һәм алтын йөгертелгән сайгак сыннары – болар барысы да татар изүенең килеп чыгышы турында сөйли.
# Нуево Эхидо де Сан Лорензо (Ирапуато)

Нуево Эхидо де Сан Лорензо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ирапуато муниципалитеты составына керә.

# Нуево Эхидо де Сан Лорензо (Ирапуато)
## Географиясе

Нуево Эхидо де Сан Лорензо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Нуево Эхидо де Сан Лорензо (Ирапуато)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Нуево Эхидо де Сан Лорензо (Ирапуато)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Биновец

Биновец (чех. Bynovec) — Чехиянең Устецк крае Дечин һәм Q89474234? районында урнашкан авыл.

# Биновец
## Географиясе

Мәйданы — 6,362612 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 379 метр биеклектә урнашкан.

# Биновец
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Биновец
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Биновец
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 613 |
| 1880 | 620 |
| 1890 | 625 |
| 1900 | 608 |
| 1910 | 610 |
| 1921 | 523 |
| 1930 | 529 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 302 |
| 1961 | 286 |
| 1970 | 275 |
| 1980 | 216 |
| 1991 | 215 |
| 2001 | 223 |
| 2011 | 287 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 290 |
| 2016 | 307 |
| 2017 | 312 |
| 2018 | 333 |
| 2019 | 339 |
| 2020 | 337 |
| 2021 | 335 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 335 |
| 2022 | 335 |
| 2023 | 342 |
| 2024 | 343 |
# Монталфольио (Пезаро һәм Урбино)

Монталфольио — Италиянең Марке төбәге Сан-Лоренцо-ин-Кампо өязендә урнашкан торак пункт.

# Монталфольио (Пезаро һәм Урбино)
## Географиясе

Монталфольио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Монталфольио (Пезаро һәм Урбино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (16876) 1998 BV6

(16876) 1998 BV6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16876) 1998 BV6
## Тарихы

1998 елның 24 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 BV6» саналган.
# Терме ди Фонтецкио (Перуҗа)

Терме ди Фонтецкио — Италиянең Умбрия төбәге Читта-ди-Кастелло өязендә урнашкан торак пункт.

# Терме ди Фонтецкио (Перуҗа)
## Географиясе

Терме ди Фонтецкио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Терме ди Фонтецкио (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кособа (Казталов районы)

Кособа (каз. Қособа) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Кособа (Казталов районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Морада-Нова-ди-Минас

Морада-Нова-ди-Минас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Морада-Нова-ди-Минас
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 2084,612 км².
# Мушына (Верхнядзвинский районы)

Мушына (белар. Мушына) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.

# Мушына (Верхнядзвинский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Туманы (Богородское районы)

Туманы (рус. Туманы) — Киров өлкәсенең Богородское районында урнашкан авыл.

# Туманы (Богородское районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Туманы (Богородское районы)
## Сәгать поясы

Туманы (Богородское районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Туманы (Богородское районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# (9671) Гемера

(9671) Гемера (лат. Hemera) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9671) Гемера
## Тарихы

1997 елның 5 октябрендә Л. Коткова тарафыннан Ондржеёв обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 TU9» саналган.
# IC 5269

IC 5269 — Көньяк Балык йолдызлыгы чикләрендә урнашкан линзовидная галактика .

# IC 5269
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 5269, PGC 70110, ESO 406-32, 2MASX J22574365-3601344, ESO-LV 406-0320, GSC 07511-00749, MCG-06-50-017, AGC 35810, 6dFGS gJ225743.7-360134, SGC 225457-3617.6, LEDA 70110, DUGRS 406-003, APMBGC 406-075+065 һәм Gaia DR2 6553990420045344640 буларак та сурәтләнә.
# Мусуль

Мусуль (серб. Мусуљ) — Сербиянең Пчинья округы Босилеград җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Мусуль
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1155 метр биеклектә урнашкан.

# Мусуль
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# (12774) Pfund

(12774) Pfund — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12774) Pfund
## Тарихы

1994 елның 12 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 PH22» саналган.
# Марина ди Сант'Иларио дело Йонио

Марина ди Сант'Иларио дело Йонио — Италиянең Калабрия төбәге Сант'иларио-делло-Йонио өязендә урнашкан торак пункт.

# Марина ди Сант'Иларио дело Йонио
## Географиясе

Марина ди Сант'Иларио дело Йонио Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Марина ди Сант'Иларио дело Йонио
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (5708) Меланхолия

(5708) Меланхолия (лат. Melancholia) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5708) Меланхолия
## Тарихы

1977 елның 12 октябрендә Пауль Вильд тарафыннан Циммервальд обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 TC1» саналган.
# Пирҗамал

Пирҗамал (әзери. Pircamal) — Әзербайҗанның Хоҗалы районына караган авыл.
# Жампах (Усти над Орлици)

Жампах (чех. Žampach) — Чехиянең Пардубице крае Усти-над-Орлици һәм Q12042036? районында урнашкан авыл.

# Жампах (Усти над Орлици)
## Географиясе

Мәйданы — 5,550059 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 382 метр биеклектә урнашкан.

# Жампах (Усти над Орлици)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Жампах (Усти над Орлици)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Жампах (Усти над Орлици)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 538 |
| 1880 | 496 |
| 1890 | 561 |
| 1900 | 521 |
| 1910 | 510 |
| 1921 | 397 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 382 |
| 1950 | 237 |
| 1961 | 388 |
| 1970 | 262 |
| 1980 | 303 |
| 1991 | 326 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 304 |
| 2014 | 281 |
| 2016 | 279 |
| 2017 | 278 |
| 2018 | 272 |
| 2019 | 283 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 299 |
| 2021 | 297 |
| 2021 | 292 |
| 2022 | 281 |
| 2023 | 294 |
| 2024 | 293 |
# Чемшер

Чемшер — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга Лопья елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Чемшер
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100112111100003307
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100330
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Шлеттау

Шлеттау (алман. Schlettau) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Шлеттау
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 21,22 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 612 метр биеклектә урнашкан.
# Риу-Бранку-ду-Иваи

Риу-Бранку-ду-Иваи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.

# Риу-Бранку-ду-Иваи
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 385,595 км².
# CATSPERE

CATSPERE (ингл. Catsper channel auxiliary subunit epsilon) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Дмитрий Сергеев

Дмитрий Сергеев (Дмитрий Степан улы Сергеев, 30 октябрь 1922(1922-10-30), Анински, Өфә кантуны, БАССР, РСФСР — 13 март 2003(2003-03-13) (80 яшь), Уфа, Башкортстан, Россия) — Советлар Берлеге каһарманы (1945). Польша территориясендәге сугышларда күрсәткән батырлыклар өчен бүләкләнгән.
# Трбосилье (Лозница)

Трбосилье (серб. Трбосиље ) — Сербиянең Мачва округы Лознитса җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Трбосилье (Лозница)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 272 метр биеклектә урнашкан.

# Трбосилье (Лозница)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Синкраю-Силванией

Синкраю-Силванией — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. Добрин (коммуна) коммунасына карый.

# Синкраю-Силванией
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Вайлдер (Кентукки)

Вайлдер — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.

# Вайлдер (Кентукки)
## Тарихы

Вайлдер шәһәре елда нигезләнгән.

# Вайлдер (Кентукки)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 9,812465 км², 9,846106 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 165 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Слупя (Энджейовский повяты)

һәм
Слупя — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Слупя гминасында урнашкан авыл.

# Слупя (Энджейовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Нова Эдлянка

Нова Эдлянка — Польшаның Люблин воеводалыгы Усцимув гминаcында урнашкан авыл.

# Нова Эдлянка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Adam Olearius

Adam Oleariy (yaqınça 1599-1671), Alman säyäxätçese.
1633-1634 yıllarda Şlezwig-Holşteyn ilçelege belän Räsäygä kilä.
1635-1639 yıllarda İdel buylap İranğa barıp qayta. İke märtäbä Qazanda tuqtalış yasıy, şähär küreneşlären surätli (1636-1638).
"Moskoviägä häm İranğa Holştein ilçelegeneñ säyäxät taswirları..." (1647) säyäxätnamäsendä İdel töbägendä yäşäwçe xalıqlarğa, ş.i. tatarlarğa bağışlanğan öleşlär bar. Säğdi'neñ "Gölstan" äsären farsı telennän alman telenä tärcemä itä.

# Adam Olearius
## Räsemnär

Olearius sälätle graver buldı. Menä Qazan suräte:
# Венжувка (Вармия-Мазурия воеводалыгы)

Венжувка (пол. Wężówka) — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Выдмины гминасында урнашкан авыл.

# Венжувка (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Искавыл

Мукшы Каратае, Искавыл (рус. Мордовский Каратай, мрд.-кар. Искавыл) — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422827.

# Искавыл
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.8 °C | -10.8 °C | -5.7 °C | 4.6 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.6 °C | -10 °C | 4.1 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
# Добра Вода (Бржезнице)

Добра Вода (чех. Dobrá Voda) — Чехиянең Урта Чехия крае Бржезнитсе районында урнашкан авыл.

# Добра Вода (Бржезнице)
## Географиясе

Мәйданы — 1,295 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Добра Вода (Бржезнице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Добра Вода (Бржезнице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Добра Вода (Бржезнице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 125 |
| 1880 | 66 |
| 1890 | 50 |
| 1900 | 51 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 56 |
| 1921 | 57 |
| 1930 | 59 |
| 1950 | 40 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 30 |
| 1970 | 41 |
| 1980 | 33 |
| 1991 | 28 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 25 |
| 2011 | 65 |
| 2021 | 45 |
# Инохоса-дель-Дуке

Инохоса-дель-Дуке (исп. Hinojosa del Duque) — Испаниянең Кордова провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Инохоса-дель-Дуке
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 531,47 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 542 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Урыс Казиле

Рус Казиле — Татарстан Республикасының Питрәч районындагы авыл.
Почта индексы — 422794.

# Урыс Казиле
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.8 °C | -10.8 °C | -5.7 °C | 4.6 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.6 °C | -10 °C | 4.1 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
# Пески (Слободской районы)

Пески (рус. Пески) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.

# Пески (Слободской районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Пески (Слободской районы)
## Сәгать поясы

Пески (Слободской районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Пески (Слободской районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: арлар (92%).
# Кичуг

Кичуг — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе , Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пушма елгасының сул ярыннан 64 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 82 км.

# Кичуг
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100212103000011450
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001145
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# GOLGA7

GOLGA7 (ингл. Golgin A7) — кешенең 8-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Золончени (Криулени)

Золончени (рум. һәм молдав. Zolonceni ) — Молдова Республикасының Криулени районына караган авыл.
# Мейпл (Висконсин)

Мейпл — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Мейпл (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 32,1 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 321 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Жиков (Чехия)

Жиков (чех. Žikov) — Чехиянең Пльзень крае Петровице Сушице районында урнашкан авыл.

# Жиков (Чехия)
## Географиясе

Мәйданы — 2,119 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Жиков (Чехия)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Жиков (Чехия)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Жиков (Чехия)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 135 |
| 1880 | 144 |
| 1890 | 114 |
| 1900 | 120 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 131 |
| 1921 | 125 |
| 1930 | 110 |
| 1950 | 63 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 37 |
| 1970 | 37 |
| 1980 | 48 |
| 1991 | 31 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 20 |
| 2011 | 14 |
| 2021 | 16 |
# Күршә

Күршә (рус. Татарщино) — Тамбов өлкәсенең Рассказово районында урнашкан татар авылы.
Күршә авыл җирлегенең (Татарщинский сельсовет) үзәге (барлыгы ике авыл).
Авыл җирләре 1697 елда йомышлы татар Тениш морза кенәз Долотказинга бирелә. Бу вакыт 101 кеше искә алына.
XIX гасырда авылда мәчет, мәдрәсә дә булуы билгеле.

# Күршә
## Күренекле кешеләре

* Зәйнулла Булушев (1886–1965), ТАССР юстиция халык комиссары урынбасары, ТАССР прокуроры урынбасары (1922–1924).
# Лормане

һәм
Лормане — Словениянең Ленарт (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Лормане
## Географиясе

Мәйданы — 3,73 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 250 метр биеклектә урнашкан.
# Ибраһим бине Хуҗаш әл-Казани

Ибраһим бине Хуҗаш әл-Казани (XVIII гасыр — 1825) — дин эшлеклесе, илаһиятче. Казан өязе Утар-Аты һәм Яңа Кишет авыллары мәдрәсәләрендә имам-хатыйп, шуннан соң Казанның 1 нче җәмигъ мәчетендә имам-хатыйп, мәдрәсә мөдәррисе. Мөселман илаһиятенә багышланган хезмәтләр авторы.
# Вудленд-Парк (Колорадо)

Вудленд-Парк — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан шәһәр.

# Вудленд-Парк (Колорадо)
## Тарихы

Вудленд-Парк шәһәре елда нигезләнгән.

# Вудленд-Парк (Колорадо)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 17,110832 км², 16,916911 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 8465 Фут биеклектә урнашкан.
# Гүзелли (Шефаатли)

Гүзелли (төр. Güzelli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Шефаатли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).