# Нагешвара Гыйбадәтханәсе

Нагешвара гыйбадәтханәсе комплексы (шулай ук биредә Нагешвара һәм Наганатхешвара дип тә атала) Һиндстанда, Карнатака штатының Бангалор шәһәр районында кечкенә Бегур шәһәрчегендә урнашкан. Язмалардан Бегур кайчандыр Веппур һәм Келеле дип аталганы мәгълүм (безнең эраның 580-625 елларда Көнбатыш Ганга Патшасы Дурвинитаның Моллаһалли бөек язмасы. Гыйбадәтханә комплексы эчендә ике изге урын Көнбатыш Ганга Династиясе патшалары Нитимарга I (шулай ук Эреганга Нитимарга исеме бар, як. 843-870) һәм Эреяппа Нитимарга II (шулай ук Эреганга Нитимарга II исеме бар, як. 907-921) тапшырылган булган. Калган изге урыннар төбәктә Чола Династиясе хөкеменә карый дип таныла. Эпиграфист Р.Нарасимһачар тарафыннан гыйбадәтханә комплексында 890 ел белән даталанган "Бенгалуру сугышы"н (хәзерге Бангалор шәһәре) тасвирлый торган Борынгы Каннада язмасы табылган булган. Язма "Epigraphia Carnatica"-да язылган (өстәмә 10 том). Бу Бенгалуру дип аталган урынның булуның иң иртә шәһадәтнамәсе.

# Нагешвара Гыйбадәтханәсе
## Гыйбадәтханә планы

Нагешвара гыйбадәтханәсенең sanctum-ны ачык залга (“агра-мантапа”) алып баручы “зур ябык зал” ((маһа-мантапа яки наварагна) тоташтыручы гади шакмак sanctum-ы (гарбһагриһасы) бар. Ачык залга керү көньяк-көнбатыш һәм төньяк-көнбатыш почмакларда балюстрада баскычлары аша. Ачык залда тышкы дүрт багана арасында бүлектә “лотос платформада” (“падма-питһа”) Нанди (Ходай Шиваның атланган хайваны яки “вахана”сы) алты тигез булмаган пространстволы баганасы бар. Ак гранит баганалар дизайн буенча гади; шакмак нигез (питһа), тигез аскы өлеш һәм үзәктә дулкынлы сигез почмак белән. Гыйбадәтханәдә ачык һәм ябык залларны күрсәтеп күп өлешләр соңгы вакытта янә төзекләндерелгән булган. Sanctum-да Ходай Шиваның универсаль символы линга бар. Ябык залда (наваранга) түшәмнең стиле хасиятләре Көнбатыш Ганга булып тора, сигез панель сыннары шакмак рәшәткәләрдә (алар ашта-дик-палака) дип атала, аларда дүрт куллы Ума-Маһешвара (хатыны Парвати белән Ходай Шива) бар). Ачык залның түшәмендә үзәгендә Шива һәм Парвати утырган сурәте белән рәшткә-сыман потлар бар. Залда тотылган башка потлар арасында Маһишасурмардини (Дурга Алиһәсенең формасы), уникаль ике куллы Ганеша һәм Калабһайрава (Шива формасы). Вертикаль ишек яңагында (саха) лианаларда ганалар (Һинд дине мифологиясеннән Ходай Шиваның ярдәмчеләре) типик сурәтләре бар һәм ахырларда лотослар (падма) бар. Ишек яңагының түбәсендә, тоташтыргыч (“лалата”) үзәгендә, һәр ягында филләр белән Гаджалакшми (Лакшми Алиһәсенең формасы) сурәте. Нагешварасвами гыйбадәтханәсе, шулай ук Көнбатыш Ганга конструкциясе, көнчыгышка карый, аның sanctum өчен планы шакмак, вестибюль, ачык залы, түшәме сигез багана белән тотылган “мукһа-мантапа” дип аталган сүтелгән залы бар. “Мукһа-мантап”та Нанди сурәте урнаштырылган, ул “Нанди-мантапа” (Нанди залы) өчен хезмәт итә. Керүнең нигезе (“двара”) яннарында ярдәм итүче хатыннары белән Ганга-Ямуна сурәтләре белән нишалар. Бу Чалукья-Раштракута йогынтысы.
* Бегурда 9-ынчы гасыр гыйбадәтханәсе (сурәт якынча 1868 елда төшерелгән), авторы Һенри Диксон, Һиндстан Археология Өйрәнүе Тупланмаларыннан
* Нагешвара гыйбадәтханәсендә Нанди мантапа. Һиндстанда, Карнатака штатында Бангалор шәһәр районында кечкенә шәһәр Бегурда урнашкан Нагешвара гыйбадәтханә комплексы.