yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Тринидад Перез Хуарез (Ромита)

Тринидад Перез Хуарез — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ромита муниципалитеты составына керә.

# Тринидад Перез Хуарез (Ромита)
## Географиясе

Тринидад Перез Хуарез Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Тринидад Перез Хуарез (Ромита)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Тринидад Перез Хуарез (Ромита)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# (2729) Урумчи

(2729) Урумчи (лат. Urumqi) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2729) Урумчи
## Тарихы

1979 елның 18 октябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 UA2» саналган.
# (15674) 1978 RR7

(15674) 1978 RR7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15674) 1978 RR7
## Тарихы

1978 елның 2 сентябрендә К.-И. Лагерквист тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 RR7» саналган.
# Каррион-де-лос-Кондес

Каррион-де-лос-Кондес (исп. Carrión de los Condes) — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Каррион-де-лос-Кондес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 63,37 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 830 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Санта-Мария-дэль-Чедро

Санта-Мария-дэль-Чедро — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. Козенца провинциясе составына керә.

# Санта-Мария-дэль-Чедро
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 110 метр биеклектә урнашкан. Гризолия, Орсомарсо, Вербикаро һәм Скалея коммуналары белән чиктәш.
# Шчотки

Шчотки (белар. Шчоткі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.

# Шчотки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Вильногирск

Вильногирск (укр. Вільногірськ, рус. Вольногорск) — Украинаның Днипропетровск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 23766 кеше (2014).

# Вильногирск
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Вильногирск Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.

# Вильногирск
## Тарих

1956 елда нигезләнгән.

# Вильногирск
## Халык

Туган тел буенча состав, 2001: украин теле — 81,4%, рус теле — 18,3%.
# Воля-Цирусова

Воля-Цирусова — Польшаның Лодзь воеводалыгы Дмосин гминаcында урнашкан авыл.

# Воля-Цирусова
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Казацки

Казацки (белар. Казацкі) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.

# Казацки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Пачапава (Пинский районы)

Пачапава (белар. Пачапава) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.

# Пачапава (Пинский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Аннополь (Любартивский повяты)

Аннополь — Польшаның Люблин воеводалыгы Коцк гминаcында урнашкан авыл.

# Аннополь (Любартивский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Җанкел

Җанкел (каз. Жанкел) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Җанкел
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Доганлы (Ешилһисар)

Доганлы (төр. Doğanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Ешилһисар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Луис Инасиу Лула да Силва

Луис Инасиу Лула да Силва (порт. Luiz Inácio Lula da Silva, 1945 елның 27 октябре, Бразилия, Пернамбуку, Каэтес) ― Бразилия сәясәтчесе һәм дәүләт эшлеклесе, Бразилия Федератив Республикасының 35нче (2003—2011) һәм 2022 елның октябрендә сайланган 39нчы президенты. Бразилиянең Эшчеләр партиясен гамәлгә куючыларның берсе һәм шәрәфле рәисе.

# Луис Инасиу Лула да Силва
## Тәрҗемәи хәле

1945 елның 27 октябрендә Пернамбуку штатының Каэтес муниципалитетында Аристидис Инасиу да Силва һәм Эуридиси Феррейра ди Мелуның сигез балалы гаиләсендә җиденче бала булып туган. Гаилә таркалган, әтисе 1978 елда вафат.
Лула системалы белем алмаган, ун яшькә кадәр укый-яза белмәгән. Эшли башлау һәм гаиләсенә булышу өчен дүртенче сыйныфтан соң мәктәптә укуын калдыра. Хезмәт юлы 12 яшендә урамда сатучы һәм аяк киемен чистартучы һөнәре белән башланган. 14 яшендә бакыр эшкәртү заводына эшкә урнашкан. 18 яшендә токарь-механик курсларын тәмамлаган. Эшчеләр берлеге эшендә катнаша башлый һәм берлектә берничә мөһим вазифа били.

# Луис Инасиу Лула да Силва
## Сәяси карьерасы

1980 елның 10 февралендә (хәрби диктатура вакытында) бер төркем галимнәр, зыялылар һәм яшьләр лидерлары, шул исәптән Лула да Силва, сул идеологиягә нигезләнгән прогрессив Эшчеләр партиясен нигезли. 1983 елда Бразилия профсоюзлар федерациясен (порт. Central Única dos Trabalhadores, CUT) төзүдә катнаша. 1986 елда Лула да Силва федераль депутат итеп сайлана. 1989 елгы президент сайлауларында икенче турда Фернанду Афонсу Колор ди Мелуга оттыра.

# Луис Инасиу Лула да Силва
## Президентлык

2002 елгы сайлауларда Лула да Силва беренче турда 46,4% һәм икенче турда 61,3% тавыш җыеп, президент итеп сайлана.
2006 елгы сайлауларда беренче турда 48,6% һәм икенче турда 60,8% тавыш җыеп, яңадан президент итеп сайлана. 2000-елларда Лула да Силваның төп пунктлары катгый финанс сәясәте алып бару һәм инфляция контроле булган сәясәте ярдәмендә Бразилиядә зур икътисади һәм социаль алгарыш була. Бразилиядә социаль тигезсезлек соңгы ярты гасырда минималь күрсәткечкә төшә: 1994 елдан 2010 елга кадәр илдә ярлылык дәрәҗәсе 67,3 % ка кими, бу кимүнең 50 % ы да Силваның президентлык елларына туры килә.
2010 елда «Time» журналы Лула да Силваны «дөньяның иң йогынтылы кешесе» дип атаган.
2017 елның 12 июлендә, коррупция һәм акча юу эше буенча, 9,5 елга төрмәгә ябуга хөкем ителгән. 2019 елның ноябрендә иреккә чыгарылган. 2021 елның мартында Бразилия Федераль югары суды Лула да Силваны барлык гаепләүләрне кире каккан.
2022 елның октябрендә Лула да Силва президент сайлауларында гамәлдәге ил башлыгы Жаир Болсонаруны җиңә (беренче турда 48,4% һәм икенче турда 50,9% тавыш җыя).

# Луис Инасиу Лула да Силва
## Гаилә хәле

1969 елда Мария де Лурдеска өйләнгән, хатыны 1971 елда үлгән. 1974 елда тол хатын Марицага өйләнгән, өч улы туган (ул шулай ук Марицаның беренче никахыннан булган улын кабул иткән). Шул ел башында Мириам Кордейрудан никахтан тыш кызы Луриан туган.
# Мавританиядә ислам

Мавританиядә ислам (гарәп. الإسلام في موريتانيا‎) ― дәүләт дине. Ил халкының (4,4 млн кеше, 2018 елга) 99,2 % ы ― мөселманнар.

# Мавританиядә ислам
## Тарих

Мавритания территориясендә Ислам VIII гасырда тарала башлый. Ил территориясе аша кәрван сәүдә юллары уза, алар буенча илгә мөселман сәүдәгәрләре һәм вәгазьчеләр үтеп керә. XI гасыр урталарында Мавритания территориясе Мәгъриб илләрен һәм төньякта мөселман Испаниясен яулап алган Әлмүрәбиләр дәүләтен(ингл.)татар. формалаштыру үзәкләренең берсе була. Әлмүрәбиләр дәүләте таркалганнан соң, XII гасыр урталарында Мавритания кабиләләре асылда бәйсез булалар. Урта гасырларда Мавритания Мәгърибтә ислам дине йогынтысын таратуның төп районнарыннан берсе буларак мәгълүм була. Мавританиядә дәрвиш кардәшлекләре аерым йогынтыга ия була; XVI гасырда аларның ролен көчәйтүдә шәех Сиди Әхмәд Беккаи мөһим роль уйный. XIX гасырга Тиҗания, Кадыйрия, XIX гасыр ахыры — XX гасыр урталарында Хамалия һәм Фадилия тәгълиматлары аеруча зур йогынты ясый. XV―XVI гасырларда Марокко хөкүмәте Мавританиядә үз йогынтысын көчәйтергә омтылган. XV гасыр башында Мавританиягә европалылар: португаллар, голландлар, французлар үтеп керә башлый. 1659 елда Сенегал елгасы тамагында Сен-Луи фортына нигез салынганнан соң, французларның илгә үтеп керүе көчәя.
XVIII гасыр урталарында Сенегал елгасы үзәнендә имам Насретдиннең теократик дәүләте барлыкка килә. XVII гасырның II яртысында Мавритания территориясендә Трарза һәм Бракна әмирлекләре формалаша. XVIII гасыр уртасында үзәк Мавританиядә Адрар һәм Тагант әмирлекләре барлыкка килә. 1850-елларда французлар сугышлар нәтиҗәсендә әмирлекләрне отышсыз шартнамәләр төзергә мәҗбүр итәләр, шулар ярдәмендә төбәктә Франция йогынтысы көчәйгән. XIX гасыр ахыры — XX гасыр башында колонизаторларга каршы җиһад игълан иткән Суфичылык кардәшлекләре оеша. XIX―XX гасырлар чигендә Көнбатыш Сахара төбәгенең күп кенә кабиләләренең французларга каршы изге көрәшен шәех Ма әл-Айнин җитәкли. 1901―1904 елларда илнең абруйлы рухи лидерлары ярдәменә таянган француз колониаль эшлеклесе Ксавье Копполани(ингл.)татар. миссиясе нәтиҗәсендә, Франция Мавританияне үзенең протектораты дип игълан итә. 1912 елда Мавритания территориясе тулысынча французлар тарафыннан контрольдә тотыла. Француз администрациясе илнең дини җитәкчеләре – марабутлар(ингл.)татар. һәм шәехләр(ингл.)татар. ярдәменнән файдалана.
1960 елда бәйсезлеккә ирешкәч, Мавритания Ислам республикасы дип игълан ителә. 1985 ел Конституциясе исламны дәүләт дине дип игълан итә һәм Мавританиядә шәригать кануннарын урнаштыра.

# Мавританиядә ислам
## Саны

Мавритания халкының 99,2 % ы – ислам тарафдары. Аларның күбесе Мәлики мәзһәбе сөнниләре. Шулай ук Суфичылык тәгълимате вәкилләре, әхмәдияләр бар.

# Мавританиядә ислам
## Мәчетләр

Мавританиядә 8000 мәчет төзелгән. XIV гасырда төзелгән Шингетти җамигъ мәчете(ингл.)татар. ― илнең иң борынгы мәчете. 2004 елда Согуд Гарәбстаныннан кергән акчага төзелгән Согуд мәчете(ингл.)татар. иң матуры булып санала.
* Согуд мәчете
# Казаклар

Казакълар белән бутамагыз.
Казаклар (tat.lat. Qazaklar, Kazaklar(үле сылтама)) — ирекле кешелер буларак Ауразия далаларында формалашкан этносоциаль төркем. Алтын Урдада һәм борынгы татар ханлыкларында казаклар — түбән гаскәри дәрәҗәсе, иң кыю батырлардан берсе. Бүгенге казакларның токымнары — кыпчаклар, татарлар, казакълар, ногайлар, нагайбәкләр, үзбәкләр, украин һәм руслардан гайре Ауразиядә яшәгән башка халыклар.

# Казаклар
## Сүз чыгышы

«Казак» сүзе татар теленнән килеп чыккан. Аның чыгышының берничә аңлатмасы бар.
* Беренче юрама буенча «казак» сүзе — түбәндәдәге Иделдә яшәгән татарлардан килеп чыккан. Аларда «ак каз» — иң турылыклы, кыю, чистә кош булганлыктан тотем (олылый торган хайван) булган. Шушы юраманы хәзерге казакларның төшенчәләре исбатлыйлар:
    «есаул» — татар сүзләреннән «йөз» «авыл» килеп чыккан — йөзавыл — йөз авылларда сайланган гаскәр башлыгы.
    «атаман» — татар сүзеннән «ата», «атай» (шуңа күрә рус телендә «батька» булып та исемләнә)
    «улан» татар сүзеннән «оглан» килеп чыккан
    казак диалектларында күп татар сүзләре бар (буерак, урман, яр һәм бүтән). Казаклар турында Шолоховның бөек әсәрендә «Тын Дон» күп татар теленнән чыккан сүзләр тупланган.
* Икенче юрама буенча «казак» качак дигәнне аңлата.
* Кайбер гәлимнәр исә «казак» сүзе гарәп сүзе «гази»-дән («азат сугышчы») чыккан дип уйлый. Бу сүздән хәзерге казакъ халкы исеме дә килеп чыгуы мөмкин.

# Казаклар
## Тарих

Алтын Урда заманда «казак»-лар инде билгеле булганнар. Кайбер элеккеге тарихчылар Алтын Урданың гаскәрен «казаклар» дип атап йөрткән. Казаклар — Алтын Урданың хәрби катлавы булган.
Шул татар хәрби катлавы исеменнән Россия Империясендә Казаклар хәрби катлавы килеп чыккан.
# Вюрцбург

Вюрцбург — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Вюрцбург
## Географиясе

Коммуна мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Казчина Гаҗоло (Милано)

Казчина Гаҗоло — Италиянең Ломбардия төбәге Чернуско-суль-Навильо өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Гаҗоло (Милано)
## Географиясе

Казчина Гаҗоло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казчина Гаҗоло (Милано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Плауру

Плауру — Румыниянең Тулча жудецында урнашкан авыл. Чаталкиой (коммуна) коммунасына карый.

# Плауру
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Алибейчифтлиги (Чан)

Алибейчифтлиги (төр. Alibeyçiftliği) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Чан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Чимешәнка (Ягыл-Ях кушылдыгы)

Чимешәнка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ягыл-Ях елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Чимешәнка (Ягыл-Ях кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010800112115200030362
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203036
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Велика Шевниця

Велика Шевниця — Словениянең Требне (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Велика Шевниця
## Географиясе

Мәйданы — 1,17 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 304,5 метр биеклектә урнашкан.
# Акшенас

Акшенас — Россия территориясеннән ага торган елга. Мордовиянең Рузай районы, Сарански биләмәләрендә ага. Елга башы Пенза өлкәсенең Исса районында. Сарански эчендә Карнай елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.

# Акшенас
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010500212110000038352
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003835
* Бассейн коды — 08.01.05.002
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# (12590) 1999 RN125

(12590) 1999 RN125 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12590) 1999 RN125
## Тарихы

1999 елның 9 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RN125» саналган.
# Долуташ (Сарай)

Долуташ (төр. Dolutaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Сарай илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# HD161841

HD161841 — Гакрәп йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,57 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Камберленд (Мэн)

Камберленд — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Камберленд (Мэн)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Камберленд (Мэн)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 26,25 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 0 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Пезкатора (Павия)

Пезкатора — Италиянең Ломбардия төбәге Виҗевано өязендә урнашкан торак пункт.

# Пезкатора (Павия)
## Географиясе

Пезкатора Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Пезкатора (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дреготень

Дреготень — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. Реметя (коммуна, Бихор) коммунасына карый.

# Дреготень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# HD205607

HD205607 — Җәди йолдызлыгында урнашкан A3mA7-A9 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,69 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (15410) 1997 YZ

(15410) 1997 YZ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15410) 1997 YZ
## Тарихы

1997 елның 19 декабрендә Франк Зольтовский тарафыннан Вумера обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 YZ» саналган.
# Кретей (округ)

Кретей — Франциядәге округ (фр. Arrondissement). Валь-де-Марн департаментына карый.

# Кретей (округ)
## Географиясе

Мәйданы — 146 км². Округ 25 кантоннан тора, алар үз чиратында 23 коммунага бүленгән.
# Седлиште (Йичин)

Седлиште (чех. Sedliště) — Чехиянең Кралове Градец крае Йичин һәм Йичин районында урнашкан авыл.

# Седлиште (Йичин)
## Географиясе

Мәйданы — 1,590491 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 240 метр биеклектә урнашкан.

# Седлиште (Йичин)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Седлиште (Йичин)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Седлиште (Йичин)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 250 |
| 1880 | 260 |
| 1890 | 258 |
| 1900 | 253 |
| 1910 | 202 |
| 1921 | 220 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 182 |
| 1950 | 139 |
| 1961 | 137 |
| 1970 | 124 |
| 1980 | 115 |
| 1991 | 96 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 96 |
| 2014 | 103 |
| 2016 | 100 |
| 2017 | 102 |
| 2018 | 103 |
| 2019 | 99 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 97 |
| 2021 | 102 |
| 2021 | 103 |
| 2022 | 101 |
| 2023 | 102 |
| 2024 | 95 |
# (11785) Migaic

(11785) Migaic — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11785) Migaic
## Тарихы

1973 елның 2 гыйнварында Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1973 AW3» саналган.
# Плигавки (Мёрский районы)

Плигавки (белар. Плігаўкі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.

# Плигавки (Мёрский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Сен-Фильбер-де-Буен

Сен-Фильбер-де-Буен (фр. Saint-Philbert-de-Bouaine) — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
# Елнать (Горьковское (Елнать кушылдыгы)

Елнать — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Горьковское сусаклагычы янындагы Елнать елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 54 км.

# Елнать (Горьковское (Елнать кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010300412110000013865
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110001386
* Бассейн коды — 08.01.03.004
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# NGC 618

NGC 618 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 618
## Тарихы

Әлеге галактика 1827 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Томашувка (гмина Неджвиця-Дужа)

Томашувка — Польшаның Люблин воеводалыгы Неджвица-Дужа гминасында урнашкан авыл.

# Томашувка (гмина Неджвиця-Дужа)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ле-Плесси-Тревиз

Ле-Плесси-Тревиз (фр. Le Plessis-Trévise) — Франциянең Валь-де-Марн департаментында урнашкан коммуна.
# Казе Окаро (Ровиго)

Казе Окаро — Италиянең Венеция төбәге Порто-Толле өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Окаро (Ровиго)
## Географиясе

Казе Окаро Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Окаро (Ровиго)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лос Наранхос (Леон)

Лос Наранхос — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Леон муниципалитеты составына керә.

# Лос Наранхос (Леон)
## Географиясе

Лос Наранхос Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Лос Наранхос (Леон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лос Наранхос (Леон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Горня Стара Вас

Горня Стара Вас — Словениянең Шкоцян (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Горня Стара Вас
## Географиясе

Мәйданы — 0,72 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 285,2 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 4511

NGC 4511 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4511
## Тарихы

Әлеге галактика 1790 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.