yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Лоретто (Пенсильвания)

Лоретто — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Лоретто (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1816 елда нигезләнгән.

# Лоретто (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,479165 км², 2,479161 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1929 Фут биеклектә урнашкан.
# Барко (Порденоне)

Барко — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Правиздомини өязендә урнашкан торак пункт.

# Барко (Порденоне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кольдуек

Кольдуек — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Барбургазы елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.

# Кольдуек
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100312115100005247
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100524
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Лемон-Гроув (Калифорния)

Лемон-Гроув — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.

# Лемон-Гроув (Калифорния)
## Тарихы

Лемон-Гроув шәһәре елда нигезләнгән.

# Лемон-Гроув (Калифорния)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 10,045431 км², 10,049899 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 136 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Хан (ай кратеры)

Хан (лат. Hahn) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 87,5 км булган кратер.

# Хан (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Фридрих фон Ган (1741—1805) хөрмәтенә бирелә.

# Хан (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Коин (Вымь кушылдыгы)

Коин — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Вымь елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 136 км.

# Коин (Вымь кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200212103000021418
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002141
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Гореня Вас (Иванчна Гориця)

Гореня Вас — Словениянең Иванчна Гориця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Гореня Вас (Иванчна Гориця)
## Географиясе

Мәйданы — 1,24 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 318,9 метр биеклектә урнашкан.
# Плоце (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)

Плоце — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Злоценец гминаcында урнашкан авыл.

# Плоце (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Островите (Гнезненский повяты)

һәм
Островите — Польшаның Великопольское воеводалыгы Тшемешно гминасында урнашкан авыл.

# Островите (Гнезненский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гуадамур

Гуадамур (исп. Guadamur) — Испаниянең Толедо провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Гуадамур
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 37 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 640 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# IC 4009

IC 4009 — чикләрендә урнашкан йолдыз .

# IC 4009
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4009 буларак та сурәтләнә.
# Югары Моисей

Югары Моисей — Россия территориясеннән ага торган елга. Белгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Валуй елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.

# Югары Моисей
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Донец (бассейнның Россия өлеше), елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010400312107000012056
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107001205
* Бассейн коды — 05.01.04.003
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# (5224) Аббе

(5224) Аббе (лат. Abbe) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5224) Аббе
## Тарихы

1982 елның 21 февралендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 DX3» саналган.
# Триттау

Триттау (алман. Trittau) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Триттау
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 28,59 км² (2017), 28,58 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 36 метр биеклектә урнашкан.
# Мильюзо

Мильюзо — Италиянең Калабрия төбәге Серрастретта өязендә урнашкан торак пункт.

# Мильюзо
## Географиясе

Мильюзо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Мильюзо
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Атаҗан Ходайшукуров

Атаҗан Ходайшукуров, Атаҗан Абдулла улы Ходайшукуров (каракалп. Atajan Xudayshukurov, үзб. Отажон Худойшукуров, Otajon Xudoyshukurov; 1944 елның 10 апреле, СССР, Үзбәкстан ССР, Каракалпакстан АССР, Түрткүл районы, Түрткүл ― 1994 елның 22 декабре, Үзбәкстан, Хәрәзем вилаяте, Үргәнеч) ― халык җырларын башкаручы җырчы, музыкант, шагыйрь, композитор һәм актер. Каракалпакстан АССР (1969), Үзбәкстан ССР (1977), Татарстан АССР (1981) һәм Төрекмәнстанның (1993) халык артисты. Үзбәкстан ССРның Хәмзә Хәкимзадә исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты (1974).

# Атаҗан Ходайшукуров
## Тәрҗемәи хәле

1944 елның 10 апрелендә Каракалпакстан АССР Түрткүл районы үзәге Түрткүл шәһәрендә туган. Түрткүлдә Ломоносов исемендәге 1нче урта мәктәптә укыган.
Ул танылган үзбәк җырчылары Камилҗан Атаниязовта (1917-1975), Назир карый һәм Җуманазар Бекчановта белем алган.
1963 елдан Каракалпак дәүләт филармониясе (2018 елдан Үзбәкстан дәүләт филармониясенең Каракалпакстан республика бүлеге) солисты.
Репертуарында «Феруз I—II», «Хоразм Сегоҳи», «Бозургоний», «Кушчинор», «Гулузорим», «Самарқанд ушшоғи» җырлары, «Кимни севар ёрисан», «Баҳром ва Гуландом», «Айрилиқ», «Авазхон» поэмалары, шулай ук төрекмән, азәрбайҗан, каракалпак, казакъ һәм кыргыз халык җырлары һ. б. урын алган булган. Атаҗан Ходайшукуров җырчы һәм үзе башкара торган җырлар («Галәмдә бер», «Беренче мәхәббәтем» кебек 300 дән артык җыр) авторы буларак та билгеле.
1994 елның 22 декабрендә вафат була.

# Атаҗан Ходайшукуров
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 1967 ― Каракалпакстан АССР атказанган артисты
* 1969 ― Каракалпакстан АССР халык артисты
* 1977 ― Үзбәкстан ССР халык артисты
* 1981 ― Татарстан АССР халык артисты
* 1993 ― Төрекмәнстанның халык артисты
* 1974 ― Үзбәкстан ССРның Хәмзә Хәкимзадә исемендәге Дәүләт премиясе
* 2021 ― «Фидокорона хизматлари учун» ордены (вафатыннан соң) ― Ватаныбыз суверенитетының рухи нигезләрен ныгытудагы, халыкның мәдәниятен күтәрүдәге, җәмгыятьтә игелек һәм гаделлек, патриотизм һәм толерантлык кыйммәтләрен раслаудагы онытылмаслык казанышлары, кабатланмас һәм якты иҗади эшчәнлеге, милли бәйсезлек идеяләренә тугрылык, киләчәк буыннарга бай мирас, нәтиҗәле тормыш юлы һәм халык йөрәгендә тирән эз калдырган үрнәк кешелек сыйфатлары өчен

# Атаҗан Ходайшукуров
## Хәтер

* 1999 елдан яшь җырчыларның Атаҗан Ходайшукуров исемендәге Республика конкурсы үткәрелә.
* Төрекмәнстанның Элликкала районы (үзәге Бөстан шәһәре) һәм Түрткүлдәге урам, аллея һәм бакчага исеме бирелгән.
* Түрткүдәге яшәгән йортында музей оештырылган.
# CLIC2

CLIC2 (ингл. Chloride intracellular channel 2) — X-хромосома аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# IC 4835

IC 4835 — Тавис йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 4835
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4835, ESO 141-41, IRAS F19112-5819, 2MASX J19152747-5814169, ESO-LV 141-0410, PGC 62970, 6dFGS gJ191527.5-581417 һәм LEDA 62970 буларак та сурәтләнә.
# Форествилл (Скайлкилл округы, Пенсильвания)

Форествилл — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Форествилл (Скайлкилл округы, Пенсильвания)
## Географиясе

Форествилл халык санын алу урыны мәйданы — 2,2 км², 2,251537 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 860 Фут биеклектә урнашкан.
# Эль Борбольон (Текпан де Галеана)

Эль Борбольон — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Текпан-де-Галеана муниципалитеты составына керә.

# Эль Борбольон (Текпан де Галеана)
## Географиясе

Эль Борбольон Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Борбольон (Текпан де Галеана)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Борбольон (Текпан де Галеана)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Свесери (Тренто)

Свесери — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Совер өязендә урнашкан торак пункт.

# Свесери (Тренто)
## Географиясе

Свесери Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Свесери (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# CEP76

CEP76 (ингл. Centrosomal protein 76) — кешенең 18-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бад-Айблинг

Бад-Айблинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Бад-Айблинг
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Бад-Айблинг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 41,4 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 498 метр биеклектә урнашкан.
# Ферсиг

Ферсиг — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. Сатулунг (коммуна) коммунасына карый.

# Ферсиг
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Инглиз префиксы

Инглиз префиксы - Инглиз сүзден тамыры алдынан куелган аффикслар.

# Инглиз префиксы
## Исемлеге

| Префикс | Әһәмияте | Үрнәге |
| a- | Кылым > прогрессив аспекты белән предикатив сыйфат | afloat - су астында йөзә торган, atremble - калтырану торган |
| after- | соң | aftermanth - нәтиҗәләр |
| anti- | каршы | anti-freeze, antivirus, anticlimax, Antichrist - антифриз, антивирус, антиклимакс, Антихрист |
| back- | кушымта | backhoe - кире көрәк тибындагы экскаватор, backfire - каршы килгән янгын (урман янгыны туктату өчен) |
| be- | йогынтысын күрсәтергә, җиһазландырылган, урап алыу | bedeviled - газаплау, becalm - тынычландыру, bedazzle - чагылдыру, bewitch - гашыйк итү яки гипноз итү |
| by- | аз тикшерелгән, киләсе | byway - аз тикшерелгән өлкә, bypass - урау яки резерв юлы, byproduct - икенчел продукт |
| co- | бергәләп, килә, озата | co-worker - коллега, coordinator - координатор, cooperation -хезмәттәшлек |
| de- | кире тәэсире, котылу | de-emphasize |
| dis- | not, opposite of | disloyal, disagree |
| dis- | reverse action, get rid of | disconnect, disinformation |
| down- | from higher/greater to lower/lesser | download, downright, downbeat |
| en-, em- | to make into, to put into, to get into | empower, enmesh |
| ex- | former | ex-husband, ex-boss, ex-colleague, ex-friend |
| fore- | before, in front | forearm, forerunner, forebode |
| hind- | after | hindsight, hindquarters |
| mid- | middle | midstream, midlife |
| midi- | medium-sized | midi-length, Midibus |
| mini- | small | minimarket, mini-room, minivan |
| mis- | wrong, astray | misinformation, misguide, misfortune |
| off- | non-standard, away | off-color, offish, offset |
| on- | immediate proximity, locative | onset, onlook, ongoing, oncoming |
| out- | better, faster, longer, farther | outreach, outcome, outlier |
| over- | excessive, above | overreact, overact, overbearing |
| post- | after, behind | post-election, post-graduation, post-war |
| pre- | before | prevent, previous, pre-election, pre-enter, pre-select |
| pro- | for, forward, in favor of | propulsion, propound, pro-life |
| re- | again, back | redo, revisit, rerun, reorganize |
| self- | self | self-sufficient, self-explanatory |
| step- | family relation by remarriage | stepbrother, stepmother |
| twi- | two | twibill, twilight |
| un- | not, against, opposite of | unnecessary, unequal, undesirable, unhappy |
| un- | reverse action, deprive of, release from | undo, untie, unexpected, unlock |
| under- | below, beneath, lower in grade or dignity, lesser, insufficient | underachieve, underpass, understand, undergo |
| up- | greater, higher, or better | upgrade, uplift, upright |
| with- | against, back, away (from) | withstand, withhold |
# Айнсон

Айнсон (исп. Ainzón) — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Айнсон
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 40,456968 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 429 ± 30 метр биеклектә урнашкан.
# HD194187

HD194187 — Телескоп йолдызлыгында урнашкан A3mA7-F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,94 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Голеешть

Голеешть — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. Голеешть (коммуна) коммунасына карый.

# Голеешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 38 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Муса Хөсәенов

Муса Хөсәенов, Муса Гарифулла улы Хөсәенов (рус. Муса Арифулаевич Хусейнов; 1930 — 2006) — төзүче-бетончы, Социалистик Хезмәт Герое (1966).

# Муса Хөсәенов
## Биографиясе

1930 елның 8 мартында Төньяк Кавказ краеның Ачыкулак районы Камыш-Борын авылында крестьян гаиләсендә туган.
1946 елда ФЗУны ташчы һөнәре буенча тәмамлый һәм Грозныйда эшли башлый.
1951 елдан 1954 елга кадәр армиядә хезмәт итә.
Запаска чыкканнан соң Затеречный бистәсенә эшкә килә.
1958 елда СМУ базасында бригада җитәкли, ул торак йортлар да, җитештерү объектлары да төзи башлый. Аның җитәкчелегендә сөт заводы һәм газ эшкәртү заводы төзелә.
2006 елның 28 гыйнварында вафат була һәм Нефтекумск шәһәрендә җирләнә.

# Муса Хөсәенов
## Бүләкләре

* Социалистик Хезмәт Герое.
* Ике Ленин ордены, медальләр белән бүләкләнгән.
# RAB10

RAB10 (ингл. RAB10, member RAS oncogene family) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сен-Тибо (Эна)

Сен-Тибо (фр. Saint-Thibaut) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Санта Хулия, Лас Палмитас (Ринкон де Ромос)

Санта Хулия, Лас Палмитас — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Ринкон-де-Ромос муниципалитеты составына керә.

# Санта Хулия, Лас Палмитас (Ринкон де Ромос)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Санта Хулия, Лас Палмитас (Ринкон де Ромос)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Чопея

Чопея — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. Синтемерия-Орля (коммуна) коммунасына карый.

# Чопея
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Бод (Румыния)

Бод — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. Бод (коммуна) коммунасына карый.

# Бод (Румыния)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 493 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мануел Салас (Окампо)

Мануел Салас — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Окампо муниципалитеты составына керә.

# Мануел Салас (Окампо)
## Географиясе

Мануел Салас Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Мануел Салас (Окампо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Мануел Салас (Окампо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# GSC3594-132

GSC3594-132 — Аккош йолдызлыгында урнашкан A2IIIm спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,737 ± 0,027 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Марио Манҗукич

Марио Манҗукич (хорв. Mario Mandžukić, 21 май 1986(1986-05-21) (38 яшь), Славонски-Брод, Хырватстан Айрат Җөмһүрияте, Югославия Социалистик Федератив Республикасы — , ) — Хорватия футболчысы (һөҗүмче), 2018 елгы дөнья футбол чемпионатының көмеш призчысы, Хорватия (2007–08, 2008–09, 2009–10), Алмания (2012–13, 2013–14) һәм Италия (2015–16, 2016–17, 2017–18) чемпионы, Хорватия (2007–08, 2008–09), Алмания (2012–13, 2013–14) һәм Италия (2015–16, 2016–17, 2017–18) кубоклары иясе, Алмания (2012), УЕФА (2013), Испания (2014) һәм Италия (2015) суперкубоклары иясе, клублар арасында дөнья чемпионы (2013), УЕФА Чемпионнар лигасы җиңүчесе (2012–13). Хорватия чемпионатының (2009) һәм Хорватиянең (2012, 2013) Ел уенчысы, Хорватиянең Ел спортчысы (2013), 2012 елгы Европа футбол чемпионатының иң күп туп кертүчеләрнең берсе (3 туп).

# Марио Манҗукич
## Кызыклы факт

2018 елгы дөнья футбол чемпионатында 15 июльдә Мәскәүнең «Лужники» стадионында Хорватия белән Франция арасында узган финал матчында:
* 18нче минутта үзләренең (хорватлар) капкасына туп кертә.
* 69нчы минутта көндәшләре (французлар) капкасына туп кертә.
# CRYGS

CRYGS (ингл. Crystallin gamma S) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Магазия (Бакеу)

Магазия — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Рекитоаса (коммуна) коммунасына карый.

# Магазия (Бакеу)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 217 метр биеклектә урнашкан.
# Кичке азан (шигырь)

«Кичке азан. Һәм мәнзун, һәм мәнсур» шигыре– Габдулла Тукайның 1906 елда язылган шигыре.

# Кичке азан (шигырь)
## Тарих

Беренче тапкыр «Әл-гасрел җәдит» журналының 1906 ел №11 (ноябрь) санында, аннары «Фикер» газетасының шул ук елгы 26 ноябрь санында (№44) «Һәм мәнзун, һәм мәнсур» исеме белән басыла. 1907 елгы «4 нче дәфтәр»гә кертелгән. Ул китапның икенче (1909), өченче (1913) басмаларында исеме «Кичке азан. Һәм мәнзун, һәм мәнсур» дип үзгәртелгән. Ләкин шул чор матбугаты телендә шигырь «Кичке азан» дип исемләнгән.

# Кичке азан (шигырь)
## Үзенчәлекләр

Бу шигырен Тукай М.Ю.Лермонтовның «Звезда» дигән шигыре үлчәменә охшатып, татар телендә дүрт иҗекле үлчәмдә шигырь тудыру тәҗрибәсе буларак язылды, дип тәкъдим итә.
1913 елда Тукай бу шигырен тагын берничә әсәрләре белән бергә, «чүп-чар» дип атый.

# Кичке азан (шигырь)
## Чыганак

* Габдулла Тукай. Әсәрләр / төзүчеләр һәм редакторлар: Гали Халит, Рашат Гайнанов, Рәис Даутов. — Казан: Татарстан китап нәшрияты, 1985. — Т. 1.
# Улумесҗит (Болу)

Улумесҗит (төр. Ulumescit) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Болу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Гай-Мали

Гай-Мали — Польшаның Великопольское воеводалыгы Обжицко гминасында урнашкан авыл.

# Гай-Мали
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сантьягу-де-Субаррифана

һәм
Сантьягу-де-Субаррифана — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Пенафиел муниципалитетына карый.

# Сантьягу-де-Субаррифана
## Географиясе

Мәйданы — .
# Сәрвәров

Сәрвәров ― фамилия.
* Наил Сәрвәров (1946), Татар опера һәм балет театры балет биючесе. ТАССР халык артисты (1987).
* Рөстәм Сәрвәров (1960), җырчы, продюссер.
# CSF1

CSF1 (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гуадалькасар

Гуадалькасар (исп. Guadalcázar) — Испаниянең Кордова провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Гуадалькасар
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 72,37 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 158 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Форначе (Виченца)

Форначе — Италиянең Венеция төбәге Виллага өязендә урнашкан торак пункт.

# Форначе (Виченца)
## Географиясе

Форначе Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Форначе (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.