yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Морган-Гайтс (Колорадо)

Морган-Гайтс — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Морган-Гайтс (Колорадо)
## Географиясе

Морган-Гайтс халык санын алу урыны мәйданы — 0,739002 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Бериндей

Бериндей — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. Деняса (коммуна) коммунасына карый.

# Бериндей
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 63 метр биеклектә урнашкан.
# Зур Боровой

Зур Боровой — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Пижма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.

# Зур Боровой
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300212103000078724
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007872
* Бассейн коды — 03.05.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# HD190165

HD190165 — Аккош йолдызлыгында урнашкан kA3hF0.5mF3(III) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,53 ± 0,009 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Зур Уса (Усы кушылдыгы)

Зур Уса (Сарт-Ю) — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Уса елгасының сул ярыннан 565 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 98 км.

# Зур Уса (Усы кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000065544
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006554
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Целестини

Целестини — Польшаның Великопольское воеводалыгы Малянув гминасында урнашкан авыл.

# Целестини
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Брезон

Брезон (фр. Brezons) — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
# Ванкувер (Вашиңтон)

Ванкувер (ингл. Vancouver) — АКШның Вашиңтон штатында урнашкан шәһәр.

# Ванкувер (Вашиңтон)
## Тарих

1857 дә нигезләнә.

# Ванкувер (Вашиңтон)
## Кардәш шәһәрләр

* Дзёё, Япония
# Илмасте

Илмасте (эст. Ilmaste) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Шакир Сәлим

Шакир Сәлим (кырымтат. Şakir Selim; чын исеме Шакир Сәлим улы Сәлимов, кырымтат. Şakir Selim oğlu Selimov; 1942 елның 10 апреле — 2008 елның 18 ноябре) — кырымтатар шагыйре һәм тәрҗемәчесе, 1982 елдан ССРБ Язучылар берлеге әгъзасы.

# Шакир Сәлим
## Тормыш юлы

Шакир Сәлим 1942 елның 10 апрелендә Кырым ССРның Бөек-Асс авылында туган. Сөрген вакытында ике яшьтә гаиләсе белән бергә Үзбәкстан ССР составында Сәмәрканд өлкәсенең Җамбай районына эләгә. 1974 елда Сәлим Сәмәрканд университетының филология факультетын тәмамлый.
11 ел дәвамында Сәлим Җамбайда башлангыч мәктәп укытучысы булып эшли, 1971 елдан Ташкәнттагы «Ленин байрагьы» газетасының үз хәбәрчесе була һәм Сәмәрканд өлкәсе радиосының кырымтатар тапшырулары бүлеген җитәкли. 1989 елда шагыйрь Кырымга әйләнеп кайта, анда Акмәсҗиттә кырымтатар һәм рус телләрендә нәшер ителгән «Достлукъ» (соңрак — «Достлукъ — Къырым», «Къырым»; хәзер — «Qırım») газетасы редакторы урынбасары була. 1997 елдан «Йылдыз» журналының баш мөхәррире булып эшли.

# Шакир Сәлим
## Язучы эшчәнлеге

Шакир Сәлим 1963 елда басыла башлый. Сәлимнең беренче шигъри китабы 1971 елда чыга, аның артыннан тагын 7 китап чыга. 1992 елда шагыйрь Украина Язучылар берлегенең 30га якын әгъзасын берләштергән Кырымтатар язучылары советын җитәкли. Шигырь эшчәнлегеннән тыш, ул кырымтатар теленә сәнгать тәрҗемәләре белән дә шөгыльләнгән.

# Шакир Сәлим
## Язучы эшчәнлеге
### Шигъри җыентыклар

* «Акъбардакъ» (1971)
* «Севги алеви» (1978)
* «Дуйгъуларым» (1975)
* «Уянув» (1982)
* «Еллерни динъле» (1986)
* «Тюшюндже» (1997)
* «Къырымнаме» (2006)
* «Къырымнаме II» (2008)

# Шакир Сәлим
## Язучы эшчәнлеге
### Тәрҗемәләр

Шакир Сәлим А. Пушкин («Кавказ тоткыны»), М. Лермонтов (шигырьләр), Т. Шевченко («Катерина»), А. Мицкевич («Кырым сонетлары», 1997 елда Польшада ике телдә аерым китап булып бастырыла) әсәрләрен кырымтатар теленә тәрҗемә иткән. Кырымтатар драма театры аның тәрҗемәсендә берничә спектакль куйган: Н. Гогольның «Никах», Шекспирның «Макбет», Мостай Кәримнең «Айлы төндә».

# Шакир Сәлим
## Хәтер

* Судактагы урам Шакир Сәлим исеме белән аталган.
# Формика (Модена)

Формика — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Савиньяно-суль-Панаро өязендә урнашкан торак пункт.

# Формика (Модена)
## Географиясе

Формика Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Формика (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (12745) 1992 UL2

(12745) 1992 UL2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12745) 1992 UL2
## Тарихы

1992 елның 21 октябрендә Ё. Мидзуно, Т. Фурута тарафыннан Кани (город) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 UL2» саналган.
# Ленки-Велики

һәм
Ленки-Велики — Польшаның Великопольское воеводалыгы Каменец гминасында урнашкан авыл.

# Ленки-Велики
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Усекай

Усекай (Зур Усекай) — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае , Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Аспа елгасының сул ярыннан 32 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.

# Усекай
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100812111100013309
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111101330
* Бассейн коды — 10.01.01.008
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Троли-Луар

Троли-Луар (фр. Trosly-Loire) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Сеенице

Сеенице — Словениянең Требне (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Сеенице
## Географиясе

Мәйданы — 0,75 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 448,3 метр биеклектә урнашкан.
# (14717) 2000 CJ82

(14717) 2000 CJ82 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14717) 2000 CJ82
## Тарихы

2000 елның 4 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 CJ82» саналган.
# Зачрет

һәм
Зачрет — Словениянең Целе (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Зачрет
## Географиясе

Мәйданы — 0,77 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 250 ± 1 метр һәм 249 метр биеклектә урнашкан.
# Ояно (Рьети)

Ояно — Италиянең Лацио төбәге Петрелла-Сальто өязендә урнашкан торак пункт.

# Ояно (Рьети)
## Географиясе

Ояно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Ояно (Рьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (1716) Питер

(1716) Питер (лат. Peter) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1716) Питер
## Тарихы

1934 елның 4 апрелендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1934 GF» саналган.
# Вя Коле Норд (Тревизо)

Вя Коле Норд — Италиянең Венеция төбәге Сан-Пьетро-ди-Фелетто өязендә урнашкан торак пункт.

# Вя Коле Норд (Тревизо)
## Географиясе

Вя Коле Норд Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Вя Коле Норд (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 4175

IC 4175 — чикләрендә урнашкан йолдыз һәм галактика .

# IC 4175
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4175, LEDA 1625424, 2MASX J13054747+2022288, SDSS J130547.47+202228.9 һәм Gaia DR2 3943194085590961664 буларак та сурәтләнә.
# Фресинету

Фресинету — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. Добрословень (коммуна) коммунасына карый.

# Фресинету
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Салпада-Яха (Танлова-Яха кушылдыгы)

Салпада-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Танлова-Яха елгасының уң ярына тамагыннан 142 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 27 км.

# Салпада-Яха (Танлова-Яха кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Салехард каласынан тамагына кадәр . Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300212115300034623
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115303462
* Бассейн коды — 15.02.03.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Валья

Валья — Италиянең Тоскана төбәгендә урнашкан коммуна. Флоренция провинциясе составына керә.

# Валья
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 290 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Сан-Пьеро-а-Сьеве, Каленцано, Фьезоле, Сесто-Фьорентино, Борго-Сан-Лоренцо һәм Скарперия-э-Сан-Пьеро коммуналары белән чиктәш.
# Заветное (Диңгез буе крае)

Заветное (рус. Заветное) — Диңгез буе краеның Чугуевка районында урнашкан авыл.

# Заветное (Диңгез буе крае)
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# Заветное (Диңгез буе крае)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%), украиннар (6%).
# Аметиста-ду-Сул

Аметиста-ду-Сул — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Аметиста-ду-Сул
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 93,49 км².
# Серо Ханзадян

Cepó Николаевич Ханзадян (әрм. Սերո Նիկոլայի Խանզադյան, 1915—1998) — әрмән совет язучысы.

# Серо Ханзадян
## Биографиясе

Серо Ханзадян 1915 елның 20 ноябрендә (3 декабрь) Россия империясе, Елизаветополь губернасы, Гориста крестьян гаиләсендә туган.
Җидееллык мәктәпне тәмамлагач, язучы шәһәр педагогика техникумына укырга керә. 1934 елда педагогия техникумын тәмамлаганнан соң, Гори авылында укытучы булып эшли.
1937 елда Серо Ханзадянның әтисе Николай Ханзадянны Ереван төрмәсендә дашнак дип гаепләп атып үтерәләр. Ул олы абыйсы белән туган шәһәреннән чыгып китә. Ул Татев авылында берничә ел әрмән теле һәм әдәбиятын укыта, аннары шәһәр милиция мәктәбендә эшли
Бөек Ватан сугышында катнашкан.
Бөек Ватан сугышында катнашкан. 1941 елның июленнән Көнбатыш фронтта сугышкан. 1941 елда каты яралана һәм госпитальгә җибәрелә. 1942 елның апреленнән — миномет взводы командиры һәм 2-се укчылар дивизиясенең 261-се укчылар полкының миномет ротасы командиры. Волхов, Ленинград, 2-Балтыйк барча, 2 нче һәм 3-нче Белорус фронтларында сугыша. Катнашучы Синявский, Мгинский, Ленинград-Новгород, Новгород-Лужский, Псков-Островская, Балтыйк буе һәм Рига операцияләрендә, дошманның Курлянд төркеме белән алышларда катнаша.
1943 елдан ВКП(б) әгъзасы.
Сугыштан соң язучы «Безнең полк кешеләре» романы белән тәкъдим итә, шул рәвешле әрмән әдәбиятына сугыш темасын кертә, беренче һәм Икенче бөтендөнья сугышлары арасында үзенчәлекле элемтә булдыра, әлеге роман аша әрмән сугышчысын данлый.
Ул 1998 елда 83 яшендә вафат була

# Серо Ханзадян
## Бүләкләре һәм премияләре

* Социалистик Хезмәт Герое (16.11.1984)
* Ленин ордены (16.11.1984)
* I дәрәҗә ватан сугышы ордены (11.03.1985)
* II дәрәҗә Ватан сугышы ордены (11.04.1945)
* ике Хезмәт Кызыл Байрак ордены (27.06.1956; 04.12.1975)
* Кызыл Йолдыз ордены (19.03.1944)
* "Почёт Билгесе"ордены (02.12.1965)
* медалләр
* Әрмән ССР-ның дәүләт премиясе
* Ереванның почётлы гражданы (1985).
# PLEKHB2

PLEKHB2 (ингл. Pleckstrin homology domain containing B2 һәм Pleckstrin homology domain containing, family B (Evectins) member 2, isoform CRA_b) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (18871) Grauer

(18871) Grauer — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18871) Grauer
## Тарихы

1999 елның 11 ноябрендә Ч. Джулз тарафыннан Фаунтин-Хиллс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 VQ12» саналган.
# Шоймешть

Шоймешть — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. Чептура коммунасына карый.

# Шоймешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 199 метр биеклектә урнашкан.
# Таверне (Перуҗа)

Таверне — Италиянең Умбрия төбәге Корчано өязендә урнашкан торак пункт.

# Таверне (Перуҗа)
## Географиясе

Таверне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Таверне (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (4445) Джимстрэттон

(4445) Джимстрэттон (лат. Jimstratton) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4445) Джимстрэттон
## Тарихы

1985 елның 15 октябрендә К. Судзуки, Т. Урата тарафыннан Тоёта (город) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 TC» саналган.
# (17159) 1999 KG15

(17159) 1999 KG15 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17159) 1999 KG15
## Тарихы

1999 елның 18 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 KG15» саналган.
# Зиненезинтла (Чилапа де Алварез)

Зиненезинтла — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Чилапа-де-Альварес муниципалитеты составына керә.

# Зиненезинтла (Чилапа де Алварез)
## Географиясе

Зиненезинтла Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Зиненезинтла (Чилапа де Алварез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Зиненезинтла (Чилапа де Алварез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# HD164584

HD164584 — Кавәс йолдызлыгында урнашкан F2II-III спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,34 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Брезъяк

Брезъяк (серб. Брезјак) — Сербиянең Мачва округы җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Брезъяк
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 150 метр биеклектә урнашкан.

# Брезъяк
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Голушовице

Голушовице — Польшаның Ополе воеводалыгы Глубчице гминасында урнашкан авыл.

# Голушовице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 7669

NGC 7669 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7669
## Тарихы

Әлеге галактика 1865 елда Италия астрономы Gaspare Ferrari тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 24.13 см (9.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Бюрен (Вестфалия)

Бюрен — Алманиянең Төньяк Райн-Вестфалия җирендә урнашкан коммуна.

# Бюрен (Вестфалия)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 170,97 км², 170,99 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 230 метр биеклектә урнашкан.
# (20317) Hendrickson

(20317) Hendrickson — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20317) Hendrickson
## Тарихы

1998 елның 29 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FD144» саналган.
# Гурген Саакян

Гурген Серобович Саакян (әрм. Գուրգեն Սերոբի Սահակյան; 1913 елның 10 сентябре, Сарнахпюр, Россия империясе — 2000 елның 26 марты, Ереван, Әрмәнстан) — совет һәм әрмән физик-теоретигы, астрофизик, физика-математика фәннәре докторы (1963), профессор (1964).
Әрмән ССР ФА академигы (1982), Әрмән ССРның атказанган фән эшлеклесе (1970).

# Гурген Саакян
## Тормыш юлы

Әрмәнстанның Сарнахпюр авылында (ул вакытта — Ани районы) туган. 1939 елда Ереван дәүләт университетын тәмамлый һәм шул ук елдан анда эшли башлый.
Бөек Ватан сугышында катнашкан, 1945 елда Кызыл Йолдыз ордены белән бүләкләнә. Сугыштан соң Ереван университетында эшли, 1950 елдан — теоретик физика кафедрасы мөдире, 1967—1972 елларда — физик факультет деканы. 1950—1962 елларда Ереван физик институтында, 1962—1970 елларда Бюракан астрофизика обсерваториясендә эшли.
Төп хезмәтләре күк җисемнәренең үтә тыгызлыгы теориясе өлкәсенә карый. Виктор Амбарцумян белән берлектә беренче тапкыр термодинамик матдәләрнең атом-төш тыгызлыкларында һәм аннан югарырак булган үзенчәлекләренә системалы рәвештә тикшерү үткәрә, барлыкка килгән барион газдан йолдызлар модельләрен төзи. Гиперон йолдызлар турында төшенчәне кертә.
Ул беренче булып электроннарның нуклоннарга эластик таралышындагы почмак бүленешен анализлап, нуклоннар структурасын өйрәнә. $\pi -$мезоннарның бозылган йолдыз матдәләренең термодинамикасында ролен өйрәнә. Ул алдан уйланган нейтронизация эффекты урынына пионизация эффектының булуын, шулай ук тыгызлыкның якынча 500 тапкырга сикерү белән бергә барган ​​электрон-атом-төш плазмасыннан өзлексез атом-төш матдәсе торышына күчүне билгели.

# Гурген Саакян
## Бүләкләр

* Ленин ордены (20.08.1986).
* 2 дәрәҗә Ватан сугышы ордены (6.04.1985).
* Кызыл Йолдыз ордены (28.09.1945).
* Халыклар Дуслыгы ордены (17.06.1981).
* «Владимир Ильич Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан» медале (1970).
* «Бөек Ватан сугышында Алманияне җиңгән өчен» медале (30.09.1945).
* Әрмәнстан ССРның атказанган фән эшлеклесе (23.12.1970).

# Гурген Саакян
## Басмалар

* Саакян Г. С. Основы релятивистской теории гравитации (Учебно-вспомогательное пособие). — Ер.: Издательство Ереванского университета, 1987.
* Саакян Г. С. Пространство — время и гравитация. — Ер.: Издательство Ереванского университета, 1985.
* Саакян Г. С. Физика нейтронных звезд. — Ер.: Издательство Ереванского университета, 1995.
# Жабинка (Польша)

Жабинка — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Круклянки гминасында урнашкан авыл.

# Жабинка (Польша)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Блиндхайм

Блиндхайм — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Блиндхайм
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Блиндхайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 26,4 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 415 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 1026

NGC 1026 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1026
## Тарихы

Әлеге галактика 1864 елда Алмания астрономы Альберт Март тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Сан Леонардо (Асколи Пичено)

Сан Леонардо — Италиянең Марке төбәге Гроттаммаре өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Леонардо (Асколи Пичено)
## Географиясе

Сан Леонардо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Леонардо (Асколи Пичено)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гуль (Франция)

Гуль (фр. Goulles) — Франциянең Коррез департаментына караган коммуна, Сент-Фортюнад кантонына карый.

# Гуль (Франция)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 33,40 км².
# Блидари (Бакеу)

Блидари — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Кеюць (коммуна) коммунасына карый.

# Блидари (Бакеу)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 224 метр биеклектә урнашкан.
# (10746) Muhlhausen

(10746) Muhlhausen (лат. Muhlhausen) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10746) Muhlhausen
## Тарихы

1989 елның 10 февралендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 CE6» саналган.
# Ружанувка

Ружанувка — Польшаның Любуш воеводалыгы Седлиско гминасында урнашкан авыл.

# Ружанувка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.