yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Дым (Вашка кушылдыгы)

Дым — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Вашка елгасының сул ярына тамагыннан 462 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 26 км.

# Дым (Вашка кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлсәү посына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03030000112103000046477
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103004647
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Эчкен татарлары

Эчкен татарлары — Курган һәм Чиләбе өлкәләре территориясендә яшәүче татарларның субэтносы, көнкүрештә татар теленең урта диалектының эчкен сөйләшен кулланалар. Себер һәм Урал яклары татарларының күпчелеге кебек үк, үзләрен аерым этник җәмгыять буларак аермыйлар һәм татарлар дип саныйлар.

# Эчкен татарлары
## Атамалары

Эчкен татарлары Урал артына Казан ханлыгы алынганнан соң күченгән. Исәт елгасы кушылдыкларының берсе булган Эчкен елгасына кадәр барып җиткәч, алар биредә үз авылларын булдырырга карар кылганнар. Әлеге торак пунктны һәм елга кушылдыгын алар «Эцкен» (эчкен, ичкин) дип атыйлар – татар әдәби телендә «эчәргә» дигән мәгънәгә туры килә.

# Эчкен татарлары
## Тарих

Эчкен татарларын формалаштыруда Идел буе татарлары (казан, касыйм татарлары, мишәрләр), себер татарлары, шулай ук аз санда башкорт кабиләләре, нугайлар, шулай ук руслар катнашкан. Идел буе татарларының Курган һәм Чиләбе өлкәләре территорияләренә урнашуы Казан ханлыгы җимерелгәннән соң башлана. Эчкен татарларының беренче авылы булып Эчкен авылы (хәзер Курган өлкәсе Шадрин районы Йолдыз авыл җирлеге Йолдыз авылы). 1586 елда Эчкен авылыннан Чиләбе өлкәсенең көнчыгыш һәм Курган өлкәсенең көнбатыш территориясенә унике гаилә күчеп китеп төпләнә.
XVII гасыр уртасыннан миграция көчәя. XVIII гасырда монда казакларга язылган татарлар урнаша башлый. Рәсми документларда, XVIII — XIX гасырларда, халык санын алу вакытында эчен татарлары йә башкорт, йә мишәр катлавына караган, ә халыкта «Себер юлы татарлары» термины кулланылган.
Алар янәшәсендә яшәүче башкортлардан аермалы буларак, эчкен татарлары элек-электән икмәк, балыкчылык һәм сәүдә белән шөгыльләнгәннәр, мәдәни халык булып саналганнар, язма сүзне югары бәяләгәннәр, китап сәнгате һәйкәлләренә сакчыл караганннар.
Архив мәгълүматларына караганда, XIX гасыр ахырында һәр эчкен татары авылында мәчет һәм аның каршында мәдрәсә була. Мәдрәсәдә, нигездә, малайлар белем алса, кызлар абыстайларда, ягъни иске татар телендә укый һәм яза белүче хатын-кызларда белем алганнар.

# Эчкен татарлары
## Таралышлары

Эчкен сөйләше вәкилләре Чиләбе өлкәсенең Усман (рус. Усманово), Үзбәгәрәк (Усть-Багаряк), Ачлыкүл (Ачлыкулево), Октябрь (Октябрьск) һәм Курган өлкәсенең Өчкүл (Учкулево), Әмәнкүл (Иванково), Тозау (Тузово), Әлмән (Альменево), Бишнәк (Вишняково), Өчкүл (Трехозерки), Кара елга (Черные речки), Эчкен (Юлдус), Себергән (Сибиркино), Тагыл (Кызылбай), Тарсук (Терсюк) авылларында яшиләр.
# Хускар

Хускар (исп. Júzcar) — Испаниянең Малага провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Хускар
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 33 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 600 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Овидий (кратер)

Овидий — Меркурий планетасының 69°30′ к. к. 23°00′ кб. о. координаталары буенча урнашкан 40 километрлы кратеры.

# Овидий (кратер)
## Исеме

Кратер Борынгы Рим шагыйре Овидий хөрмәтенә аталган.
# Гарвин (Оклахома)

Гарвин — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гарвин (Оклахома)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1894 елда нигезләнгән.

# Гарвин (Оклахома)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,3 квадрат миль, 4,980908 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 149 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Александр Магарин

Александр Магарин (3 май 1970(1970-05-03) (54 яшь), Зур Аксу, Чүпрәле районы, Татарстан АССР, РСФСР, СССР — , ) — журналист, теле-алып баручы. 1993-1994 елларда «Сувар» гәҗитендә (Казан): җаваплы сәркәтип, баш мөхәррир урынабсары, Чуашстанның мәдәният министрлыгында мәгълүмати сәясәт һәм ММЧ бүлеге башлыгы (2009-2012), Чуашстан китап пулаты директоры (2012-2013), «Чувашия» ДТРК директоры (2014-2016).
# (11018) 1983 CZ2

(11018) 1983 CZ2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11018) 1983 CZ2
## Тарихы

1983 елның 15 февралендә Н. Томас тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 CZ2» саналган.
# Теләүбиргән Җумаморатов

Теләүбиргән Җумаморатов, Теләүбиргән Күпбатулла улы Җумаморатов, (каракалп. Тилеўберген Қуппатулла улы Жумамуратов, Tilewbergen Jumamuratov (1915 елның 15 июне, Каракалпакстан, Муйнак районы, Акдәрья — 1990 елның 2 апреле, Нүкис) — язучы, тәрҗемәче, 1957 елдан ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (1965 елдан ССРБ әдәби фонды әгъзасы), Үзбәкстан ССР (1969) һәм Каракалпакстан АССР (1957) халык шагыйре, Каракалпакстан АССРның Бердах исемендәге дәүләт бүләге иясе (1971).

# Теләүбиргән Җумаморатов
## Тәрҗемәи хәле

1915 елның 15 июнендә хәзерге Каракалпакстанның Муйнак районы Амудәрья авылында диһкән гаиләсендә туган. Бик яшьли әтисеннән ятим кала. Әнисенең тырышлыгы белән мәдрәсәдә белем ала, 1931-1932 елларда Арал шәһәрендә уку комбинатында, 1936-1937 елларда Түрткүл шәһәрендә укытучылар әзерләү курсларында укый, читтән торып Ташкәнт Урта Азия дәүләт университетының тарих факультетын (1947), югары фирка мәктәбен тәмамлаган.

# Теләүбиргән Җумаморатов
## Хезмәт юлы

1933-1937 елларда Муйнакта кибет мөдире.
1937-1942 елларда Муйнак районы Марат исемендәге урта мәктәп укытучысы.
1942-1944 елларда Муйнак районының «Кызыл балыкшы» (тат. Кызыл балыкчы) газетасы мөхәррире.
1945-1949 елларда ВКП(б) Муйнак райкомының пропаганда һәм үгетләү бүлеге мөдире.
1949-1951 елларда Каракалпакстан АССР матбугат идарәсе башлыгы урынбасары.
1951-1954 елларда республика радиокомитетында әдәби-нәфис тапшырулар бүлеге мөдире.
1957-1961 елларда «Совет Каракалпакстаны» газетасының матур әдәбият бүлеге мөхәррире.
1961-1963 елларда «Амудәрья» журналының һәм республика китап нәшриятының матур әдәбият бүлеге мөдире.
1963-1983 елларда Каракалпакстан АССР язучылар берлегендә өлкән әдәби киңәшче.
1983 елдан пенсиядә.

# Теләүбиргән Җумаморатов
## Иҗаты

Т. Җумаморатов — шагыйрь, прозаик һәм драматург. Кечкенәдән әйтеш (айтыс) ярышларында катнашып, борынгыдан килгән импровизация серләренә өйрәнә. Беренче шигыре 1937 елда дөнья күрә.
Китаплары: «Йөрәк мәхәббәте» (1956), «Дуслык» (1959), «Сайланма әсәрләр» (1967), «Мәкәрҗә сылу» (1973), «Яшерен сөю» (1958) һ.б. Каракалпак дәүләт театрында «Кызлар шаяруы», «Күтәрелгән әләм» пьесалары куела. А.С. Пушкин, М.Ю. Лермонтов, Гомәр Хәйям, Алишер Нәваи, Мәхтүмкули, Габдулла Тукай, Анна Ахматова, Сергей Щипачев, Муса Җәлил, В. Шефнер, С. Олейник әсәрләрен каракалпак теленә тәрҗемә иткән.

# Теләүбиргән Җумаморатов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 1969 Үзбәкстанның халык шагыйре
* 1957 Каракалпакстанның халык шагыйре
* 1971 Каракалпакстан АССРның Бердах исемендәге дәүләт премиясе
* Хөрмәт Билгесе ордены
* Халыклар дуслыгы ордены

# Теләүбиргән Җумаморатов
## Гаиләсе

Хатыны Урынбаскан Хуҗабазарова (1922-1985). 1939 елда өйләнешкәннәр. Балалары:
* уллары Байрон (1940), Морат (1959), кызлары Асия (1945), Зөһрә (1951), Замира (1953), Мәликә (1956), Диләрә (1962).

# Теләүбиргән Җумаморатов
## Хәтер

* Нүкистә урамга исеме бирелгән.
* Каракалпакстанда берничә мәктәп аталган.
# Җароса Равицоне (Потенца)

Җароса Равицоне — Италиянең Базиликата төбәге Потенца өязендә урнашкан торак пункт.

# Җароса Равицоне (Потенца)
## Географиясе

Җароса Равицоне Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Җароса Равицоне (Потенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Слабодка (Браславский районы)

Слабодка (белар. Слабодка) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.

# Слабодка (Браславский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Оара

Оара (эст. Oara) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
# HD176388

HD176388 — Телескоп йолдызлыгында урнашкан A2mA7-A8 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,21 ± 0,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Гута (Лебядзянкавски авыл советы)

Гута (белар. Гута) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бялыницкий районында урнашкан авыл.

# Гута (Лебядзянкавски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Тржебовле

Тржебовле (чех. Třebovle) — Чехиянең Урта Чехия крае Колин һәм Колин районында урнашкан авыл.

# Тржебовле
## Географиясе

Мәйданы — 10,967177 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 252 метр биеклектә урнашкан.

# Тржебовле
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Тржебовле
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Тржебовле
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1012 |
| 1880 | 1005 |
| 1890 | 1021 |
| 1900 | 981 |
| 1910 | 966 |
| 1921 | 976 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 937 |
| 1950 | 743 |
| 1961 | 618 |
| 1970 | 542 |
| 1980 | 487 |
| 1991 | 428 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 390 |
| 2014 | 467 |
| 2016 | 502 |
| 2017 | 507 |
| 2018 | 510 |
| 2019 | 515 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 541 |
| 2021 | 551 |
| 2021 | 579 |
| 2022 | 568 |
| 2023 | 597 |
| 2024 | 569 |
# Навумавка (Бешанковицкий районы)

Навумавка (белар. Навумаўка) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.

# Навумавка (Бешанковицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Степанковичи

һәм
Степанковичи — Польшаның Люблин воеводалыгы Хрубешув гминасында урнашкан авыл.

# Степанковичи
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD277115

HD277115 — Йөкче йолдызлыгында урнашкан A5 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,5 ± 0,05 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (12158) Tape

(12158) Tape — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12158) Tape
## Тарихы

1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1101 T-2» саналган.
# Эс-Эн-Пи-Джи (Пенсильвания)

Эс-Эн-Пи-Джи — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Эс-Эн-Пи-Джи (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1978 елда нигезләнгән.

# Эс-Эн-Пи-Джи (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2 км², 2,011915 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Рәис Галимов

Рәис Мостафа улы Галимов — 1946 елда туган. ССРБнең халыкара класслы спорт мастеры, 1971 елда җилкәнле көймәдә узышу буенча Ауропа чемпионатында көмеш медаль алды. XX җәйге Олимпия уеннарында катнашты.
# Жель

Жель (фр. Gelles) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
# Гөзэли (Сивас)

Гөзэли (төр. Gözeli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Сивас илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Кече Урашная

Кече Урашная — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елга Кеть елгасының уң ярына тамагыннан 896 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 30 км.

# Кече Урашная
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кеть елгасы. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Чулымдан Кеть елгасына кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010600112115200025340
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202534
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Нетолице (Марквартице)

Нетолице (чех. Netolice) — Чехиянең Кралове Градец крае Марквартице районында урнашкан авыл.

# Нетолице (Марквартице)
## Географиясе

Мәйданы — 0,674 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Нетолице (Марквартице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Нетолице (Марквартице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Нетолице (Марквартице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 86 |
| 1880 | 105 |
| 1890 | 82 |
| 1900 | 102 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 82 |
| 1921 | 74 |
| 1930 | 73 |
| 1950 | 68 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 57 |
| 1970 | 28 |
| 1980 | 22 |
| 1991 | 16 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 11 |
| 2011 | 10 |
| 2021 | 13 |
# Морн-а-л'О

Морн-а-л'О (фр. Morne-à-l’Eau) — Франциянең Гваделупа департаментына караган коммуна, Морн-а-л’О кантонына карый.

# Морн-а-л'О
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 63,56 км².
# Түбән Болмызы

Түбән Балмазы — Башкортстанның Караидел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452360, ГАТОБК коды — 80234832003.
# Эселер (Улус)

Эселер (төр. Eseler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Улус илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Портье (Франция)

Портье (фр. Portieux) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Дай Лот (Белуно)

Дай Лот — Италиянең Венеция төбәге Borgo Valbelluna өязендә урнашкан торак пункт.

# Дай Лот (Белуно)
## Географиясе

Дай Лот Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Дай Лот (Белуно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шо-ла-Лотьер

Шо-ла-Лотьер (фр. Chaux-la-Lotière) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Шо-ла-Лотьер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,88 км².
# Айдыньяйла (Ибрады)

Айдыньяйла (төр. Aydınyayla) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Ибрады илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Форада Из Оляз (Кальяри)

Форада Из Оляз — Италиянең Сарденья төбәге Саррок өязендә урнашкан торак пункт.

# Форада Из Оляз (Кальяри)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Селма (Төньяк Каролина)

Селма — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Селма (Төньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре 11 февраль 1873 елда нигезләнгән.

# Селма (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 12,541069 км², 12,555915 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 53 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ташаяк урамы (Казан)

Ташаяк урамы (рус. улица Ташаяк) — Казанның Вахитов районындагы кечкенә урам. Ярминкә урамы белән Сул Болак урамнары киселешеннән башлана. Сәетгалиев урамы белән киселештә тәмамлана. Мәскәү, Коротченко урамнары белән кисешә. Казан ханлыгы чорында Идел буеның иң зур ярминкәсе булган Ташаяк ярминкәсе исемен йөртә.

# Ташаяк урамы (Казан)
## Тарих

Элекке исеме Яңа-Кирмән урамы (рус. улица Новокремлевская). 2005 елда Казан администрациясе башлыгы карары белән, Меңъеллык мәйданы дип үзгәртелгән Ташаяк мәйданының исемен тарихта калдыру өчен әлеге урамның исеме Ташаяк урамы итеп үзгәртелгән.

# Ташаяк урамы (Казан)
## Игътибарга лаек объектлар

* 2а йорты — Үзәк стадион
* 2в йорты — Футбол манежы, балалар-яшьләр спорт мәктәпләре
* янәшәдә Спорт сарае (Мәскәү урамы, 1)
* янәшәдә Пирамида сәүдә-күңел ачу үзәге (Мәскәү урамы, 3)
* янәшәдә Меңъеллык мәйданы
* Болакка чыгу юлы
* янәшәдә «Кирмән» метро тукталышы
* Казан Кирмәне күренә
* Цирк күренә (Меңъеллык мәйданы, 2)
# Повож

Повож — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Юмиж елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Повож
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300112103000027579
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002757
* Бассейн коды — 03.02.03.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Бейкөй (Сарыҗакая)

Бейкөй (төр. Beyköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сарыҗакая илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ротабиле (Фрозиноне)

Ротабиле — Италиянең Лацио төбәге Бовилле-Эрника өязендә урнашкан торак пункт.

# Ротабиле (Фрозиноне)
## Географиясе

Ротабиле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Ротабиле (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Негослав (Любуш воеводалыгы)

һәм
Негослав — Польшаның Любуш воеводалыгы Дрезденко гминасында урнашкан авыл.

# Негослав (Любуш воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чайьяка (Сунгурлу)

Чайьяка (төр. Çayyaka) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Сунгурлу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Т-50

Т-50 — Икенче бөтендөнья сугышы вакытындагы совет җиңел танк. 1940 елны 174 номерлы Ленинград заводында эшләп чыгаралган Семён Гинзбург җитәкчелегендә эшләп чыгарылган.
1941 елны Т-50 Эшче--Крестьян Кызыл армияга корал итеп алына, һәм 174 номерлы завод аны серияләп чыгара башлай.

# Т-50
## Техник сыйфатламалары
### Бәямәләре

* Озынлыгы, мм: 5200
# Порычы

Порычы (белар. Порычы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Валожынский районында урнашкан авыл.

# Порычы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# HD67459

HD67459 — Җилкәннәр йолдызлыгында урнашкан A1/2mA7-A9 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,63 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Светлы (Вицебский районы)

Светлы (белар. Светлы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.

# Светлы (Вицебский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Хумптруп

Хумптруп (алман. Humptrup) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Хумптруп
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 16,99 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 7 метр биеклектә урнашкан.
# Бича (Иртыш кушылдыгы)

Бича — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе, Курган өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Иртыш елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 160 км.

# Бича (Иртыш кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бассейны притоков Иртыша от Ишема до Тобола, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010400112115300012120
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301212
* Бассейн коды — 14.01.04.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Повязынь

Повязынь (белар. Повязынь) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Маладзечанский районында урнашкан авыл.

# Повязынь
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.