yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Виннен

Виннен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Виннен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,26 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 428 метр биеклектә урнашкан.
# Камил Әбләзов

Камил Әбләзов — Сарытау татарларының төбәк милли-мәдәни автономиясе рәисе, Бөтендөнья татар конгрессының Милли шура рәисе урынбасары.
1954 елның 31 августнда Волгоград өлкәсе Камышлы районындагы Дворянское авылында туган. Сарытау икътисад институтын тәмамлый.
1987 елда шәхси бизнес белән шөгыльләнә башлый. Хәзерге вакытта “Нарат-К” җаваплылыгы чикләнгән җәмгыятенең директорлар шурасы рәисе булып тора. Шулай ук ул Татарстан Республикасының Сарытау өлкәсендәге сәүдә вәкиле, Сарытау губернаторы киңәшчесе.
Сарытауда татар гимназиясе ача һәм бу уку йортына матди яктан ярдәм итә.
2012 елда ике томлы «История татар» исемле китап язып, бастырып чыгарды.
# Шерман (Көньяк Дакота)

Шерман — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Шерман (Көньяк Дакота)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Шерман (Көньяк Дакота)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,668062 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 457 метр биеклектә урнашкан.
# Идүкәй белән Морадым

Идүкәй белән Морадым(баш. Иҙеүкәй менән Мораҙым)— дастан, башкорт халкының милли мирасы, әдәби әсәр (фольклор әсәре). 14 нче гасыр ахыры — 15 нче гасыр башы вакыйгалары, Алтын Урда таркалу һәм куәтле Аксак Тимер дәүләте барлыкка килү вакыты сурәтләнә.
Төп персонаж Идүкәйне тарихи İdegäy белән чагыштыру дөрес түгел мөмкин. Эпоста Идүкәй үзенең Урал улы, башкорт батыры икәнлеген раслай:
   Барысы мактаган Уралтау
   Барына ана — Уралтау,
   Барына ата — Уралтау!
   Шунда үскән мин батыр
   Миңә дә ата — Уралтау!

# Идүкәй белән Морадым
## Тарих

Эпосның тексты ике басма буенча билгеле.
Беренчесе 1940 елда «Кызыл Башкортстан» гәзитенең 26 апрельдән 23 майга белән саннарында (№ 95-98, 100, 101, 103-108, 110-116) матбугат. Кулъязмасы Гыйльми архивта саклана: ф. З, оп. 12, д. 220, стандарт кагызда 232 бит. Гәзиттә дә, кулъязмада да әсәрнең исеме астына «Башкорт халык эпосы. Мөхәммәтша Бурангол тарафыннан язып алынган вариантларның берсе» дип куелган, язып алынган телендә (Дим сөйләшендә: «һ» урынына — «с», «л» урынына — «д», «к». Мәсәлән: сөйләү — сөйләү, сайлау — сайлау, эшләү — эшләү, тояклы — тояклы) бирелүе турында искәрмә корулы, әммә кайдан, кайчан, кемнән язып алынуы әйтелмәгән.

# Идүкәй белән Морадым
## Сюжет

Бу тарихи кобаерның сюжеты әллә ни катлаулы һәм буталчык түгел. Алтын Урда ханы Туктамыш башкортларны үзенә җитди буйсындырырга тели, аның биләренең байтагын үз ягына аудара. Моңа Илекәй батыр гына баш бирми йөри.
Хан аны үз яклы һәм үз кешесе итер өчен сараена чакырып, егетләр, баш бәк итеп куя. Идүкәй хан сараенда баш бәк булып яхшы гына эшләп тә китә. Ләкин моннан бик көнләшкән Сәләхи бәк Туктамыш ханның ханбикәсе ярдәмендә Идекәйгә яла яка һәм ханнан үтертергә җыена. Изеүкәй сарайдан качып чигенергә мәҗбүр була. Упы сарайга кире кайтырга чакырып җибәргән өндәүләр зе нәтиҗә бирми. Туктамыш хан үзен һаман тотып үтерер, дип. Изеүкәй еракка. Урта Азияга Чатыр хаига качып китә.
Кадерле Чатыр ханның урланган кызы Фирдәвесне коткарып, ханга алып кайтып, аның киәүе ук булып китә. Чатыр аннан гаскәр алып. Идүкәй Туктамыш ханга каршы яуга чыга һәм аны гаскәре белән кыйратып ташлый. Туктамыш хан һәлак була. Идүкәйнең Морадым исемле улы башкортлар арасында үсеп батыр булып җитә. Ата белән ул бер-берсен белми озак яши.
Аннары күрешсәләр дә, дошманнары алар арасын боза. Уралга кайткач кына Изеүкәй белән Моразым үзара аңлашалар.
Идүкәй улы Морадым атасының азатлык өчен көрәшен дәвам итә. Бу төп сюжет сызыгы сарай эчендәге төрле вакигалар белән аралаштырып бара.
# (3976) Лиза

(3976) Лиза (лат. Lise) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3976) Лиза
## Тарихы

1983 елның 6 маенда Н. Томас тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 JM» саналган.
# Региональ Классик Вайшнав Университеты

Региональ Классик Вайшнав Университеты (русча Региональный Классический Вайшнавский Университет) Казакъстан һәм Кавказ буенча GBC (ИСККОН идарә оешмасы) тарафыннан һәм Урал буенча GBC тарафыннан аның мәрхәмәте Чайтанья Чаран Чандра Прабху алкышы булган проект. Проект ЦОСКР белем бирү бүлеге тарафыннан хупланган. Остазлар халыкара сертификациягә ия.
Биредә гаудия-вайшнавизмның төрле темалары (Бхагавад Гита, Илаһларга өйдә табыну, Шри Ишопанишад, Шримад Бхагаватам, һ.б.) буенча белем алу мөмкинчелеге булып курсны узу турында сертификат алу мөмкинчелеге бар. Остазларга дакшина (акча) бирү каралган. Проектны барлыкка китерүче булып Омск шәһәреннән Омск Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте бүлеге рәисе Гопишвара дас тора.
# Горюша (Домжале)

һәм
Горюша — Словениянең Домжале (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Горюша (Домжале)
## Географиясе

Мәйданы — 2,99 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 311 метр биеклектә урнашкан.
# Флор-дел-Рио (Техас)

Флор-дел-Рио — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Флор-дел-Рио (Техас)
## Географиясе

Флор-дел-Рио халык санын алу урыны мәйданы — 0,039714 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Берекетли (Бесни)

Берекетли (төр. Bereketli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Бесни илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Нортлейк (Техас)

Нортлейк — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Нортлейк (Техас)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Нортлейк (Техас)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 43,982586 км², 44,041038 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 210 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Виньяга (Виченца)

Виньяга — Италиянең Венеция төбәге Кьямпо өязендә урнашкан торак пункт.

# Виньяга (Виченца)
## Географиясе

Виньяга Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Виньяга (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сен-Сори

Сен-Сори (фр. Saint-Saury) — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
# HD71297

HD71297 — Гидра йолдызлыгында урнашкан A3/4IV спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,59 ± 0,009 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Хацянавшчына

Хацянавшчына (белар. Хацянаўшчына) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Минский районында урнашкан авыл.

# Хацянавшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Цона Порто (Падова)

Цона Порто — Италиянең Венеция төбәге Бруджине өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Порто (Падова)
## Географиясе

Цона Порто Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Цона Порто (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шатонёф-сюр-Шер

Шатонёф-сюр-Шер (фр. Châteauneuf-sur-Cher һәм фр. Montagne-sur-Cher) — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
# Юва (Элмалы)

Юва (төр. Yuva) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Элмалы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Речной (Чиләбе өлкәсе)

Речной (рус. Речной) — Чиләбе өлкәсенең Уй районы составына керүче авыл.

# Речной (Чиләбе өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Речной (Чиләбе өлкәсе)
## Сәгать поясы

Речной (Чиләбе өлкәсе) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Речной (Чиләбе өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (58%), татарлар (6%), башкортлар (35%).
# Яваровшчына

Яваровшчына (белар. Явароўшчына) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Смалявицкий районында урнашкан авыл.

# Яваровшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Сан-Педру (Вила-ду-Порту)

Сан-Педру — Португалиянең Азор утраулары округына керә торган фрегезия. Вила-ду-Порту муниципалитетына карый.

# Сан-Педру (Вила-ду-Порту)
## Географиясе

Мәйданы — 18,49 км².
# Эрколано

Эрколано — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Неаполь провинциясе составына керә.

# Эрколано
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 44 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Масса-ди-Сомма, Поллена-Троккья, Сан-Джорджо-а-Кремано, Сант'Анастазия, Сомма-Везувия, Торре-дель-Греко, Треказе, Боскотреказе, Оттавьяно, Портичи һәм Сан-Себастьяно-аль-Везувио коммуналары белән чиктәш.
# Мугла (Болгария)

Мугла — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. Смолян җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Мугла (Болгария)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1354 метр биеклектә урнашкан.
# (6956) Holbach

(6956) Holbach (лат. Holbach) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6956) Holbach
## Тарихы

1988 елның 13 февралендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 CX3» саналган.
# Дольни Огай

Дольни Огай (словак. Dolný Ohaj) — Словакиянең Нове-Замки округында урнашкан авыл.

# Дольни Огай
## Тарихы

Авыл 1293 елда нигезләнгән.

# Дольни Огай
## Географиясе

Мәйданы — 17,03 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 124 метр биеклектә урнашкан.

# Дольни Огай
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Кастельсир

Кастельсир (кат. Castellcir) — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Кастельсир
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 34,2 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 773 метр биеклектә урнашкан.
# Сетник

һәм
Сетник — Словениянең Доброва-Полхов Градець җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Сетник
## Географиясе

Мәйданы — 8,1 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 645 метр биеклектә урнашкан.
# Тревере

Тревере (фр. Tréveray) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Витшток (Мекленбург-Алгы Померания)

Витшток — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Витшток (Мекленбург-Алгы Померания)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,85 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 7 метр биеклектә урнашкан.
# Авҗылар (Артуклу)

Авҗылар (төр. Avcılar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Артуклу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бехово (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

Бехово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Джицим гминаcында урнашкан авыл.

# Бехово (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кампань-ле-Вардрек

Кампань-ле-Вардрек (фр. Campagne-lès-Wardrecques) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Барати

Барати — Италиянең Тоскана төбәге Пьомбино өязендә урнашкан торак пункт.

# Барати
## Географиясе

Барати Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Барати
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кынзин-Еган

Кынзин-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Вах елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.

# Кынзин-Еган
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011000112115200040678
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204067
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Сухи Барок

Сухи Барок (белар. Сухі Барок) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.

# Сухи Барок
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Ешилкөй (Каш)

Ешилкөй (төр. Yeşilköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Каш илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# HD82944

HD82944 — Гидра йолдызлыгында урнашкан A1(m)A5-A7/9 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 11,38 ± 0,12 һәм 9,03 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Шпенгавск

һәм
Шпенгавск — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Старогард-Гданьски гминасында урнашкан авыл.

# Шпенгавск
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Биле-Гезки

Биле-Гезки — Польшаның Мазовия воеводалыгы Богуты-Пянки гминасында урнашкан авыл.

# Биле-Гезки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дерекөй (Кумлуҗа)

Дерекөй (төр. Dereköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Кумлуҗа илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Дюрнау (Гёппинген)

Дюрнау (алман. Dürnau) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Дюрнау (Гёппинген)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,37 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 427 метр биеклектә урнашкан.
# Збжа (Стараховицкий повяты)

Збжа — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Павлув гминасында урнашкан авыл.

# Збжа (Стараховицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чехи (Свидницкий повяты)

Чехи — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Явожина-Слёнска гминасында урнашкан авыл.

# Чехи (Свидницкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ализ-Сент-Рен

Ализ-Сент-Рен (фр. Alise-Sainte-Reine) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Венаре-Ле-Лом кантонына карый.

# Ализ-Сент-Рен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3.83 км².
# Пештиго (Висконсин)

Пештиго — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан шәһәр.

# Пештиго (Висконсин)
## Тарихы

Пештиго шәһәре елда нигезләнгән.

# Пештиго (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 8,294934 км², 8,293576 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 604 Фут биеклектә урнашкан.
# Габделкоддус Ашарин

Габделкоддус (Абдуль Куддусс) Ашарин (рус. Николай Иванович Ашарин, 1962 елның 3 августы, СССР, РСФСР, Омск өлкәсе, Называевск) ― ислам дине әһеле, 2013 елдан Свердловск өлкәсе мөселманнарының Диния нәзарәте (Үзәк мөфтият) (рус. ЦРО ДУМ СО Центральный муфтият) рәисе, мөфти.

# Габделкоддус Ашарин
## Тәрҗемәи хәле

1962 елның 3 августында Омск өлкәсе Называевск шәһәрендә күп балалы гаиләдә тугызынчы бала булып туган. 1969-1972 елларда Называевск шәһәренең 78нче, 1972-1977 елларда 198нче санлы мәктәпләрендә белем алган. Совет Армиясендә хәрби хезмәтне Семипалатинск шәһәрендә (Казакъстан ССР) узган. Унике ел Свердловск өлкәсе мәдәният учреждениесен җитәкләгән. 1989 елдан генерал-полковник Альберт Михайлович Макашовның, депутат Тамара Петровна Токареваның, Свердловск өлкәсе Закон чыгару җыены рәисе Людмила Валентиновна Бабушкинаның ярдәмчесе булып эшли.

# Габделкоддус Ашарин
## Дин әһеле

23 яшенә кадәр атеист булган, православие, яһүд дине белән кызыксынган, әмма 2002 елда исламга килгән, исемен Габделкоддуска (гарәп. Изгенең колы‎) алыштырган. Свердловск өлкәсе мөселманнарының төбәк Диния нәзарәтендә мөфти Сибәгатулла Сәйдуллин белән эшләгән, аңа мөстәкыйль мөфтият ― Урал мөселманнары Диния нәзарәте (Урал мөфтияте) төзергә ярдәм иткән. 2010 елның 5 апрелендә Екатеринбургның «Изге кәлимәт» җирле мөселман дини оешмасына имам-хатыйб итеп сайлана. Шул ук елда Урал мөфтияте Россия Ислам ризалыгы ассоциациясе (Бөтенроссия мөфтияте) составына кергәч, аның ревизия комиссиясендә рәис урынбасары булып эшли.
2012 елда мөфти Сибәгатулла Сәйдуллин белән килеп чыккан низагтан соң, өч дини оешманы берләштергән мөстәкыйль мөфтият – Свердловск өлкәсе мөселманнарының Диния нәзарәте (Үзәк мөфтият) төзергә ният итә.
2013 елның 14 апрелендә Үзәк мөфтият Россия юстиция министрлыгының Свердловск өлкәсе буенча Баш идарәсендә рәсми теркәлү узган. 2013 елдан Үзәк мөфтиятнең рәисе булараак, Свердловск өлкәсенең 5 торак пунктында (Пышма, Югары Саллы, Тәүде, Екатеринбург, Большие Брусяны) гыйбадәт йортлары ачуда ярдәм иткән.
2013 елда Ашарин, ул җитәкләгән мөфтият югары мөфти Тәлгать Таҗетдиннең сәясәтенә рухи ориентлашачагын билгеләп үтсә, 2015 елда Россия Федерациясе мөселманнарының Диния нәзарәтенә (рәисе — мөфти Равил Гайнетдин) кушылырга ниятләвен әйтә. Нәтиҗәдә, 2016 елда Ашарин җитәкләгән Үзәк мөфтият Россия мөселманнары Дини җыены (рәисе – мөфти Альбир Крганов) составына кергән.
Мәчетләрне милли билге буенча төзүгә каршы чыга. ИГИЛ эшчәнлегенә каршы тору буенча эш алып бара.
2015 елда җаваплы мөхәррире Ашарин булган «ИГИЛ – Исламныкы түгел !» (имамнарга һәм дәүләт хезмәткәрләренә ярдәмгә материаллар җыентыгы) басылып чыккан.
# Изолалта (Верона)

Изолалта — Италиянең Венеция төбәге Вигазьо өязендә урнашкан торак пункт.

# Изолалта (Верона)
## Географиясе

Изолалта Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Изолалта (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 3555

IC 3555 — чикләрендә урнашкан эмиссион томанлык .

# IC 3555
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3555 буларак та сурәтләнә.
# (18719) 1998 HH138

(18719) 1998 HH138 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18719) 1998 HH138
## Тарихы

1998 елның 21 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HH138» саналган.
# Чирка (Кулой кушылдыгы)

Чирка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кулой елгасының сул ярыннан 53 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.

# Чирка (Кулой кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03030000312103000042880
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103004288
* Бассейн коды — 03.03.00.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Буһара (Сивриһисар)

Буһара (төр. Buhara) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сивриһисар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Серо Колорадо (Валье де Сантияго)

Серо Колорадо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Валье-де-Сантьяго муниципалитеты составына керә.

# Серо Колорадо (Валье де Сантияго)
## Географиясе

Серо Колорадо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Серо Колорадо (Валье де Сантияго)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Серо Колорадо (Валье де Сантияго)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Сцелидозавр

Сцелидозаврлар (лат. Scelidosaurus) — орнитишийлар тәртибенең һәм тиреофорлар астәртибенең беренче вәкилләренең берсе. Ике тулы скелет, ике баш сөяге, берничә сөякләр һәм сөякле пластиналар буенча билгеле.

# Сцелидозавр
## Исем тарихы

1861 елда Дж. Хэррисон билгесез хайванның тулы булмаган калдыкларын тапкан. Алар шушы җанварның систематик урыны турында бернәрсә дә әйтә алмаганнар, әмма аның динозавр булуы турында гипотеза барлыкка килгән. Ричард Оуэн аңа scelidosaurus дигән исем кушкан. Соңрак Хэррисон тарафыннан тапкан скелетның динозаврларга карамаганын дәлилләгәннәр, ә «сцелидозавр» исемен 1985 елда тапкан динозаврга биргәннәр.

# Сцелидозавр
## Тышкы кыяфәт

Биек түгел, ләкин озынлыкка дүрт метрга җиткән, акрын, йөгерә алмаган динозавр юра чорының башында яшәгән. Ул дүрт аякта йөргән, әмма ике аякка баса да алган. Башка тиреофорларның кебек, аның арткы аяклары алгыларыннан зуррак иде. Тешләре конус формалы, яфракларга охшаш булганнар. Баш сөякләре бер сөяккә бергәләштерелгән, аркасы шиплар һәм тамчыга охшаш пластиналар белән капланган иде. Пластиналар арасында алтыпочмаклы чешуя бар иде. Палеонтологларның фикеренчә, сцелидозавр (яки аның якын туганы) анкилозаврларның бабасы булырга мөмкин иде.