yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Олы Сосновка (Мари Иле)

Олы Сосновка (чирм. Пӱнчысола, рус. Большая Сосновка) — Мари Илнең Волжск районында урнашкан авыл.

# Олы Сосновка (Мари Иле)
## Сәгать поясы

Олы Сосновка (Мари Иле) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Олы Сосновка (Мари Иле)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (95,8%), руслар (4,2%).
# Эльвира Һадиева

Эльвира Рафил кызы Һадиева (Эльвира Һади, Эльвира Һадиева-Йылмаз, рус. Эльвира Рафилвна Хадиева; 1989, Балтач, Балтач районы, ТАССР, ССРБ) — шагыйрә, Саҗидә Сөләймәнова исемендәге (2014), «Белла» Россия-Италия (2017) премияләре лауреаты, Татарстанның Язучылар берлеге әгъзасы (2016).

# Эльвира Һадиева
## Биографиясе

Эльвира Һади 1989 елда Балтач бистәсендә туган. Казан дәүләт университетын (татар филологиясе факультетын) тәмамлаган. Казан федераль университетының Халыкара мөнәсәбәтләр, тарих һәм көнчыгышны өйрәнү институтының алтаистика һәм Кытайны өйрәнү кафедрасы ассистенты.
Бүгенге көндә «Ялкын» журналында эшли, шулай ук 2016 елда «Казан» журналының 9-нчы санында басылып чыга.
2017 елда «Белла» Россия-Италия премиясенең «Казанга кагылу» номинациясендә җиңә. Премия лауреатлары гадәттәгечә Таруста басып торган Белла Әхмәдуллинаның мессерер һәйкәленең кечерәйтелгән күчермәләрен алалар..

# Эльвира Һадиева
## Гаиләсе

Кияүдә, кызы — Нәсибә Әкин.

# Эльвира Һадиева
## Китаплары

* «Бүгенгендәй ихлас булалмам».

# Эльвира Һадиева
## Бүләк һәм премияләре

* Саҗидә Сөләймәнова исемендәге премия лауреаты (2014).
* «Белла» Россия-Италия премиясе лауреаты (2017).
# Мильязиш

Мильязиш — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. União das Freguesias de Milhazes, Vilar de Figos e Faria муниципалитетына карый.

# Мильязиш
## Географиясе

Мәйданы — .
# Мидойнш (Табуа)

Мидойнш — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. Табуа муниципалитетына карый.

# Мидойнш (Табуа)
## Географиясе

Мәйданы — 19,98 км².
# Ле-Марш

Ле-Марш (фр. Les Marches) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Монмельян кантонына карый.

# Ле-Марш
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,35 км².
# Лачислед

Лачислед (серб. Лаћислед) — Сербиянең Расина округы Александроватс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Лачислед
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 206 метр биеклектә урнашкан.

# Лачислед
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Вознесенское (Ормар районы)

Вознесенское (чуаш. Вӑтакас, рус. Вознесенское) — Чуашстанның Ормар районында урнашкан авыл.

# Вознесенское (Ормар районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Вознесенское (Ормар районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 203 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%) алып тора.
# Югары Кожлаер

Югары Кожлаер (чирм. Кожлаер, рус. Верхний Кожлаер) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.

# Югары Кожлаер
## Сәгать поясы

Югары Кожлаер Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Югары Кожлаер
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (97%), руслар (3%).
# Кече Укмас

Кече Укмас — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы авыл.
Почта индексы — 422649.

# Кече Укмас
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.9 °C | -10.9 °C | -5.8 °C | 4.5 °C | 13.4 °C | 18.5 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.1 °C | 4.4 °C | -4.8 °C | -10.2 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

# Кече Укмас
## Шәхесләр

* Флюра Абдуллина (1963), телевидение дикторы, журналист, татар мәдәнияте үзәге җитәкчесе. ТР атказанган сәнгать эшлеклесе (2023).
* Миргазиз Укмаси (Зәбиров, 1884―1948), татар драматургы, шагыйрь, дин әһеле.
# Лашкув

һәм
Лашкув — Польшаның Великопольское воеводалыгы Близанув гминасында урнашкан авыл.

# Лашкув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сәлимов

Сәлимов — татар һәм башкорт фамилиясе. Гарәп теленнән кергән «Сәлим» («сәламәт», «саф») исеменнән ясалган.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
* Абдулла Сәлимов – матросовчы.
* Венер Сәлимов
** Венер Сәлимов – ТР атказанган юристы, ТР КГБ рәисе (1993-1999).
** Венер Сәлимов – татар эстрада җырчысы.
* Габдрахман Сәлимов (1926—1990), биюче, хореограф, либретто язучы.
* Гата Сәлимов (15.12.1928 — 24.11.1997) — татар артисты, актер, режиссер.
* Дмитрий Сәлимов – табиб, медицина хезмәте майоры (Волгоград хәрби госпитале).
* Марсель Сәлимов – язучы, журналист, «Һәнәк» журналы баш мөхәррире булып эшләгән.
* Мәхмүт Сәлимов (1960), хәрби хезмәткәр, язучы (Ростов-на-Дону).
* Мөхәррәм Сәлимов (1935), инженер-металлург, үзешчән композитор. БАССР атказанган мәдәният хезмәткәре (1990).
* Ниязбай Сәлимов (27.09.1958) – журналист, «Башҡортостан» газетасы директоры-баш мөхәррире (2011).
* Радик Сәлимов – композитор.
* Хәйдәр Сәлимов (Үзе, 1884—?), сатирик шагыйрь, журналист, укытучы.
* Хәлил Сәлимов – татар теле белгече, филология фәннәре докторы.
* Фәнәс Сәлимов – футболчы («Кайрат» командасы), Казакъстан ватандашы.
* Шамил Сәлимов – РФ атказанган табибы, медицина хезмәте полковнигы (отставкадагы) (Волгоград өлкә клиник хосписы).
* Шакир Сәлимов (1942—2008), шагыйрь, тәрҗемәче.

# Сәлимов
## Сәлимова

* Дания Сәлимова – телче-галим, филология фәннәре докторы.
* Роза Сәлимова (1964), педагогика фәннәре кандидаты (2000), доцент, УФҺТУ Стәрлетамак филиалы кафедра мөдире.
# Кече Кулеял

Кече Кулеял (чирм. Эҥерӱмбал Шале, рус. Малый Кулеял) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.

# Кече Кулеял
## Сәгать поясы

Кече Кулеял Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кече Кулеял
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Лауда-Кёнигсхофен

Лауда-Кёнигсхофен (алман. Lauda-Königshofen) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Лауда-Кёнигсхофен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 94,47 км² (2003). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 192 метр биеклектә урнашкан.
# Лацарето ди Мецо

Лацарето ди Мецо — Италиянең Ломбардия төбәге Вогера өязендә урнашкан торак пункт.

# Лацарето ди Мецо
## Географиясе

Лацарето ди Мецо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Лацарето ди Мецо
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Латеиз (Удине)

Латеиз — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Саурис өязендә урнашкан торак пункт.

# Латеиз (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Алан Елга

Алан Елга — Татарстан Республикасының Саба районындагы авыл.
Халык саны — 351 тирәсендә. Почта индексы — 422053.

# Алан Елга
## Тарих

XVIII гасырда нигезләнгән.

# Алан Елга
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Алан Елга
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11 °C | -5.7 °C | 3.8 °C | 12.5 °C | 17.9 °C | 19.9 °C | 17 °C | 11.4 °C | 3.8 °C | -5.3 °C | -10.4 °C | 3.6 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.

# Алан Елга
## Шәхесләр

* Ризат Рамазанов (1990), җырчы, Башкортстанның (2024) һәм Татарстанның (2025) атказанган артисты.
# Югары Чуча

Югары Чуча (чирм. Кӱшыл Чучо, рус. Верхняя Чуча) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.

# Югары Чуча
## Сәгать поясы

Югары Чуча Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Югары Чуча
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (85%), руслар (15%).
# Лготско

Лготско (чех. Lhotsko) — Чехиянең Злин крае Злин һәм Q89187600? районында урнашкан авыл.

# Лготско
## Географиясе

Мәйданы — 2,954974 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 363 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Лготско
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лготско
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Лготско
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 171 |
| 1880 | 190 |
| 1890 | 224 |
| 1900 | 196 |
| 1910 | 206 |
| 1921 | 229 |
| 1930 | 250 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 237 |
| 1961 | 258 |
| 1970 | 247 |
| 1980 | 247 |
| 1991 | 240 |
| 2001 | 239 |
| 2011 | 248 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 271 |
| 2016 | 266 |
| 2017 | 276 |
| 2018 | 271 |
| 2019 | 275 |
| 2020 | 274 |
| 2021 | 269 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 248 |
| 2022 | 263 |
| 2023 | 288 |
| 2024 | 303 |
# Югары Ирзеи

Югары Ирзеи (чуаш. Тури Ирçе, рус. Верхние Ирзеи ) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429071. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253885003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000002200.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Югары Ирзеи
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 186 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
# Lui de Broyl

Lui Viktor Pyer Raymon, 7-nçe hertsog Brülyi yäki Lui de Broyl (fransuzça Louis-Victor-Pierre-Raymond, 7ème duc de Broglie, Louis de Broglie; 1892-1987) - Fransiä fizik-teoretiğı, kvant mexanikasına nigez saluçılarnıñ berse, Nobel premiäse iäse (1929). Fransiä Fännär Akademiäse äğzası (1933 yıldan) häm anıñ särkätibe.
Lui de Broyl kvant teoriäseneñ töp mäs'äläläre buyınça fänni mäqälälär avtorı.
Lui de Broyl material' kisäkçeklär dulqınça üzlekläre turında faraz itä häm şundıy matdä dulqınnarı töşençäse nigezedä kvant (dulqınça) mexanikası tözelä.
Radiofizika, qırnıñ klassik häm kvant teoriäse, termodinamikağa zur öleş kertä.

# Lui de Broyl
## Tormış yulı

Lui de Broyl tanılğan aqsöyäk ğailäsennän çığa. Familiä wäkilläre berniçä ğasır däwamında Fransiädä möhim xärbi häm säyäsi wazifalar başqarğan.
Ätise Napoleon yanaralı de Segür onıqına öylängän bulğan.
1913 yılda Lui Parij universitetın tämamlıy. Soñraq sapör bularaq xärbi xezmättä bula häm Berençe Bötendönya suğışında elemtä belän şöğellänä.
1923 yılda Lui matdä dulqınnarı turında mäşhür farazın täqdim itä häm dulqınça mexanikağa nigez sala.
Bu açış öçen 1929 yılda Lui de Broyl Nobel premiäsenä layıq bula.
# Рибейран (Вила-Нова-ди-Фамаликан)

һәм
Рибейран — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Вила-Нова-ди-Фамаликан муниципалитетына карый.

# Рибейран (Вила-Нова-ди-Фамаликан)
## Географиясе

Мәйданы — 10,91 км².
# Латыгаличы

Латыгаличы (белар. Латыгалічы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.

# Латыгаличы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# İttifaq âl-Möslimin

İttifaq âl-Möslimin (Möselmannar berlege), Räsäy imperiäse Möselmannarınıñ liberal-demokratik yünäleşle säyäsi partiäse. 1906. yılda Berençe Bötenräsäy möselmannar qorıltayı qararı belän oyıştırıla. Programması: konstitusion parlament monarxiäse, demokratik ireklärne tanu, däwlät fondındağı cirlär belän alpawıtlardan mäcbüri sattırılğan cirlärne krästiännärgä bülep birü, barlıq din häm millätlärneñ däwlät aldında tigez xoxuqlılığı öçen köräşü, mäçet-mädräsä mölkätlären Möselmannarğa qaytarıp birüne taläp itü h.b.
Oyıştıruçıları: Ä. Äxtämev, Y. Aqçura, S. Alkin, İsmäğil Gasprinski, R. İbrahimov, Ğ. Tupçıbaşev, S. Canturin, Ä. Maqsudi h.b. Daimi eşläwçe Üzäk Komität häm Üzäk Büro saylana. Däwlät Dumalarında oyışqan Möselmannar fraksiäse eşenä yoğıntısı zur bula.
Firqä äğzaları Dumada Möselmannar mädäniäte häm mäğärife üseşenä tä'sire bulırday qanunnar täqdim itälär. Räsäy säyäsi oyışmaları arasında İttifaq âl-Möslimin Kadetlarğa yaqın mönäsäbättä tora. 1908. yılda partiä tarqaluın beldersä dä, urındağı (mäs., Qazandağı) büleklär eşçänleklären tuqtamílar.
Qazanda basılğan Äxbär, Qazan möxbire gäzetläre İttifaq âl-Möslimin yoğıntısında bula.
1906-1907. yıllarda firqäneñ 3 qorıltayı uzdırıla.
# Пояриш (Фрейшу-ди-Эшпада-а-Синта)

һәм
Пояриш — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. Фрейшу-ди-Эшпада-а-Синта муниципалитетына карый.

# Пояриш (Фрейшу-ди-Эшпада-а-Синта)
## Географиясе

Мәйданы — 40,74 км².
# Каминг-аут

Каминг-а́ут (инг. coming out of the closet — шкафтан чыга, гадәттә кыскартыла — coming out) — кешенең сексуаль яки җенси азчылыкка керүен ачык һәм ирекле рәвештә тану процессы, яисә мондый процесс нәтиҗәсе.
«Каминг-аут» термины беренче чиратта лесбияннар, гейлар, бисексуаллар һәм трансгендер кешеләргә карата кулланыла (абб. ҺБТК, инг. LGBT яки LGBTQ), алар инде сексуаль ориентациясен яки җенес үзенчәлекләрен башкалардан яшермиләр. «Каминг-аут» сүзе турыдан-туры алынган инглизчә белдерүдән алынган (шкафтан чыгу өчен кыска — туры мәгънәдә «шкафтан чыгу», «караңгылыктан чыгу» мәгънәсендә).
# Яшгилде

Яшгилде (чуаш. Яшкилт, рус. Яшкильдино ) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429316. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216880008. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700010800.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.

# Яшгилде
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 199 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
# Хыркасы (Чабаксар районы)

Хыркасы (чуаш. Хыркасси, рус. Хыркасы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Хыркасы (Чабаксар районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Хыркасы (Чабаксар районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 635 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (90%), руслар (9%) алып тора.
# Сумки (Мари Ил)

һәм
Сумки (таулы чирм. Сумка, рус. Сумки) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан сала.

# Сумки (Мари Ил)
## Сәгать поясы

Сумки (Мари Ил) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Сумки (Мари Ил)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (50%), урыслар (50%).
# Әлмәт дәүләт нефть институты

Әлмәт дәүләт нефть институты — Әлмәттә эшләүче, нефть сәнәгате өчен кадрлар әзерләүче югары уку йорты.

# Әлмәт дәүләт нефть институты
## Тарих

1956 елда Әлмәттә И.М.Губкин исемендәге Мәскәү нефть һәм газ институтының читтән торып уку бүлеге ачыла. Алга таба ул институтның филиалы буларак эшли башлый. 1992 елның июлендә исә уку йорты базасында мөстәкыйль институт булдырыла. 2003 елдан бирле уку йорты Әлмәт дәүләт нефть институты буларак эшли.

# Әлмәт дәүләт нефть институты
## Гөмүм күрсәткечләр

Бүген институтта 6000нән артык студент, тыңлаучы һәм аспирант белем ала. Уку йортының укытучы-профессорлар составы 350 югары квалификацияле фәнни хезмәткәрдән гыйбарәт. Аларның күбесе фәнни дәрәҗәгә ия фән кандидатлары һәм фән докторлары.
Әлмәт дәүләт нефть институты галимнәре һәм студентлары Россиядә генә түгел, чит илдә үткәрелә торган конкурсларда һәм конференцияләрдә актив катнашалар.

# Әлмәт дәүләт нефть институты
## Студент тормышы

Югары уку йорты студентлар, укытучылар һәм институт хезмәткәрләре арасында сәламәт яшәү рәвешен пропагандалау өчен максатчан эш алып бара. Институтта «Сәламәтлек марафоны» дигән программа эшли. «Буревестник» спорт клубында 11 спорт секциясе булдырылган.

# Әлмәт дәүләт нефть институты
## Шәхесләр
### Укытучылар

    Шулай ук карагыз: Төркем:Әлмәт дәүләт нефть институты укытучылары.
| туу датасы | Исем | әлма-матер | һөнәр төре | Викиҗыентыктагы төркем | үлем датасы |
| 1941-09-11 | Valery D. Zimin | Пермь дәүләт университеты | физик | | |

# Әлмәт дәүләт нефть институты
## Шәхесләр
### Тәмамлаучылар

    Шулай ук карагыз: Төркем:Әлмәт дәүләт нефть институтын тәмамлаучылар.
# Игенче (журнал)

* Татар матбугаты порталы
Игенче - Казанда басылган авыл хуҗалыгы турында журнал. 1921 елдан 1954 елга кадәр татар телендә, 1954 елдан 1962 елга кадәр татар һәм рус телләрендә басыла. Башта аена ике тапкыр, 1938 елдан айга бер тапкыр чыга. Исемнәре алышынып торган - иң башта "Игенче", 1930 елдан - «Күмәк хуҗалык», 1932-1933 һәм 1935 еларда - «Колхоз бригадиры», 1934 елда - «Югары уңышка», 1949 елның сентябреннән - «Колхоз бригадасы», 1954 елдан - «Татарстан авыл хуҗалыгы».
# Рәмис Латыйпов

Рәмис Латыйпов ― журналист, «Татар-информ» мәгълүмат агентлыгының татар редакциясе, «Интертат» электрон газетасының, «Татмедиа» АҖ филиалы «Атна вакыйгалары» газетасының баш мөхәррире (2016―2025). Татарстан Республикасының атказанган матбугат һәм массакүләм коммуникацияләр хезмәткәре (2023). Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы (2024 елдан).

# Рәмис Латыйпов
## Тәрҗемәи хәле

1977 елның 11 июнендә Арча районы хәзер инде юкка чыккан Яңа Әтнә (хәзер Әтнә районына кергән Яңа Әтнә авылы түгел) авылында туган. Яңа Кенәр мәктәбендә, 1994—1997 елларда Арча педагогия көллиятендә укый. 2004 елда КДУ нын журналистика факультетын тәмамлый. 1998—2005 елларда ТРК "Эфир"да редактор һәм корреспондент булып эшли. 2004—2005 елларда «Татарстан» журналында, 2005—2016 елларда ТНВ да «7 дней» тапшыруында эшли. «Татарстан», «Чаян» журналларында, «Ирек мәйданы», «Татарстан яшьләре», «Безнен гәҗит», «Отражение», «Акчарлак» газеталарында мәкаләләре басыла. 2016 елдан 2025 елга кадәр «Татар-информ» мәгълүмат агентлыгының татар редакциясе, 2017 елдан «Интертат» сайты, "Атна вакыйгалары"газетасының да баш редакторы.
Журналистикадан башка буш вакытында урманнарда кырмаска ояларын эзләп, шуларны үлчәп йөри. 2019 елның октябрь аенда Кукмара районы Сәрдекбаш авыл җирлегенә кергән Тырыш авылы янындагы чыршы урманында Россиянең иң зур кырмыска оясын тапкан. 2020 елның октябрендә бу кырмыска оясы рекордлар китабына кертелде һәм шул хакта таныклык бирелде.
«Казан утлары» журналының 2020 елның июль санында «Салдат мәхәббәте» дигән хикәясе басылган.

# Рәмис Латыйпов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2020 елның 23 декабрендә «Ярдәм» фонды медале белән бүләкләнгән.
* 2023 елның апрелендә «Мәйдан» журналы редакциясе Татарстан Язучылар берлегенең Чаллы бүлеге белән берлектә оештырган «Бу заман шундый заман ул…» әдәби бәйгесе җиңүчесе ― «Повесть» номинациясендә («Чәчәк» әсәре белән).
* 2023 ― Татарстан Республикасының атказанган матбугат һәм массакүләм коммуникацияләр хезмәткәре
# Ле-Бюрго

Ле-Бюрго (фр. Le Burgaud) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Латышы (Шаркавшчынский районы)

Латышы (белар. Латышы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шаркавшчынский районында урнашкан авыл.

# Латышы (Шаркавшчынский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Мата-Моришка

Мата-Моришка — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. Guia, Ilha e Mata Mourisca муниципалитетына карый.

# Мата-Моришка
## Географиясе

Мәйданы — .
# Ле-Кенель-Обри

Ле-Кенель-Обри (фр. Le Quesnel-Aubry) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Хора-Сырма (Ишаки авыл җирлеге)

Хора-Сырма (чуаш. Хура Ҫырма, рус. Хора-Сирма) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Хора-Сырма (Ишаки авыл җирлеге)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Хора-Сырма (Ишаки авыл җирлеге)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 163 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Лготка (Злата Олешнице)

Лготка (чех. Lhotka) — Чехиянең Либерец крае Злата Олешнице (Яблонец над Нисоу) районында урнашкан авыл.

# Лготка (Злата Олешнице)
## Географиясе

Мәйданы — 2,424 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Лготка (Злата Олешнице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лготка (Злата Олешнице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лготка (Злата Олешнице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 363 |
| 1880 | 343 |
| 1890 | 302 |
| 1900 | 297 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 230 |
| 1921 | 202 |
| 1930 | 235 |
| 1950 | 137 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 131 |
| 1970 | 105 |
| 1980 | 66 |
| 1991 | 46 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 38 |
| 2011 | 29 |
| 2021 | 37 |
# Бәли (Чуашстан)

Бәли (чуаш. Çĕнçырма, рус. Беляево ) — Чуашстанның Янтык районында урнашкан авыл.

# Бәли (Чуашстан)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 399 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (97,8%).
# Li Honcañ

Li Honcañ (qıt. trad. 李鴻章, qıt. ğad. 李鸿章, pinyin Lǐ Hóngzhāng; 1823 yılnıñ 15 fevrale, Hefey — 1901 yılnıñ 7 noyäbre, Beyciñ) — XIX ğasırnıñ Çiñ imperiäseneñ iñ abruylı sanovniklarınıñ berse.

# Li Honcañ
## Biografiäse

Berençe tapqır Li Honcañ taypinnar kütäreleşen bastıruda ayırılıp torğan häm 1867 yılda Ciañsu häm Anhuey provinsiäläre namestnigı itep bilgelängän. 1868 yılda niancunnar kütäreleşen basqan, monıñ öçen sarı kofta, tawis qäläme häm täxet warisı tärbiäçese isemenä layıq bulğan.
1870 yılda Cili provinsiäse namestnigı bulğan häm Täncin şähärendä urnaşqan. Ul üz torışın Qıtaynıñ iñ bay keşeläre arasına kerü öçen qullanğan: opium mäke säwdäsendä monopoliä urnaştırğan häm cawaplı postlarğa tuğannarın kütärgän.
1876 yılnıñ 21 avgustında Li Honcañ Çifu konvensiäsen imzalağan. XIX ğasırnıñ soñğı unyıllıqlarında awır awıru Li faktik räweştä Qıtaynıñ tışqı säyäsäte belän citäkçelek itkän. Näq menä ul Yaponiä belän Şimonoseki tınıçlıq kileşüwen (1895) häm Räsäy imperiäse häm Qıtay arasında berlek kileşüwen (1896) imzalağan, şunıñ näticäsendä anıñ iseme Qıtay tarixında tigez bulmağan kileşülär çorındağı kimsetülär sinonimına äwerelgän. E. Uxtomskiynıñ memuarları buyınça, kileşüne imzalarğa rizalıq birgän öçen aña Räsäy xökümätennän öç million sum külämendä rişwät wäğdä itelgän (ber genä ala alğan).
Anıñ Mäskäwgä vizitına Mäsnitskaya uramındağı Çäy yortı Qıtay stilendä bizälgän.
1896 yılnıñ 18 (30) mayında Xodınka qırında faciğä bulğan, anıñ näticäsendä meñnän artıq keşe häläq bulğan. Şul uq könne kiç belän Fransiä ilçelegendä II Nikolay tac kiüwe säbäple bäyräm balı planlaştırılğan. Böyek kenäz Aleksandr Mixayloviç patşanı balğa barmasqa kündergän, ämmä II Nikolay, şulay da, anda bulğan. Awrupa turnese waqıtında Qıtay imperator komissarı Li Honcañ waqiğalarnıñ iñ kürenekle şahitı bulğan.
1900 yılda Sigez däwlät alyansı belän İhetuan kütäreleşenä reaksiä turında söyläşülär alıp barğan. Ul şulay uq imperatritsa Tsısinı Yomğaqlaw protokolın eşlägändä täqdim itkän.
# Манадаш

Манадаш — Португалиянең Азор утраулары округына керә торган фрегезия. Велаш муниципалитетына карый.

# Манадаш
## Географиясе

Мәйданы — 12,5 км².
# Лаубах (Хунсрюк)

Лаубах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Лаубах (Хунсрюк)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,02 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 470 метр биеклектә урнашкан.
# Вотлан (Әлек районы)

Вотлан (чуаш. Вутлан, рус. Вотланы) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.

# Вотлан (Әлек районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Вотлан (Әлек районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 220 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.