yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# 570 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 570 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
IV гасыр — V гасыр — VI гасыр — VII гасыр — VIII гасыр :
Хронологик таблица :
570 (биш йөз җитмешенче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча чәршәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 570 елы, I меңьеллыкның 570 елы, VI гасырның 70 елы, VI гасырның 7 унъеллыгының 10 елы, 570 елларның 1 елы. 570 елдан бирле 1454 ел үтте.

# 570 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:570 елда туганнар

# 570 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:570 елда вафатлар
# Гарәпшаһ хан

Гарәпшаһ хан яки Гарәпшәһ Мөззаффар (рус чыгананакларында Арапша-хан) - Шейбани нәселеннән чыккан Алтын Урда ханы (1377-1380). Каһанбәк хан улы, Җучи ыругыннан, Шейбани ханы нәселеннән чыккан. Алтын Урданың низаглашу чорында идарә иткән хан.
1377 елда Гарәпшаһ хан җитәкчелегендәге гаскәр Пьяна янындагы сугышта Иван 2 Дмитрий улы җитәкчелегендәге бердәм рус гаскәрен тар-мар итә.

# Гарәпшаһ хан
## Тарих

1376 елда Мәскәү гаскәр башлыгы һәм Литва кенәзе Дмитрий Боброк-Волынский Урта Иделгә һөҗүм итә, талау явы нәтиҗәсендә 5000 сум ала.
1376 елда Гарәпшаһ рус талау һөҗүмнәрен туктатыр өчен Мамай морзаны яклап Новосильский кенәзлегенә каршы җавап явын оештыра.
Рус бөек кенәзе Дмитрий Иван улы зур гаскәр җыя, ләкин соңгы мизгелдә яшь кенәз Иван гаскәр башлыгы итеп билгеләнә.

# Гарәпшаһ хан
## Тарих
### Пьяна янындагы сугыш (1377)

1377 елда Гарәпшаһ хан җитәкчелегендәге гаскәр Пьяна янындагы сугышта Иван 2 Дмитрий улы җитәкчелегендәге бердәм рус гаскәрен тар-мар итә.
Татар гаскәренең саны зур булмаганга карамастан рус гаскәре бозыклыгы сәбәпле тар-мар ителә, менә рус чыганагыннан өземтә:
* «начаша ловы за зверми и птицами творити, и потехи деюще, не имея ни малейшаго сомнения... Простые воины последовали их примеру: бросали оружие, предавались пьянству и бражничеству».
Сугыш барышында мордва кенәзләре татар гаскәренә юл күрсәтеп булышалар. 2 августта Гарәпшаһ хан һөҗүм итә башлый, руслар Пьяна елгасына таба кача һәм анда камап алынып бетерелә. Сугыш нәтиҗәсендә кенәзләр Семен Михаил улы, Иван Дмитрий улы вафат булганнар.
Гарәпшаһ рус талау яулары җавабына үч итә: 5-7 августта Түбән Новгород шәһәрен талап яндыра. Пьяна янындагы сугыштан соң Гарәпшаһ хан Түбән Новгород, Рязань шәһәрләрен басып ала.

# Гарәпшаһ хан
## Тарих
### Сарайда хакимлеге

Гарәпшаһ исемле тәңкәләр 1377-1378 елларда Сарай шәһәрендә сугыла.
1380 елда Туктамыш хан Сарай шәһәрен басып ала һәм Гарәпшаһ хакимлеге тәмамлана. Туктамыш хан Алтын Урда тәхетенә утырганнан соң Җанибәк хан үлгәннән соң башланган низаглашу чоры туктала.
# Йиржиков (Брунтал)

Йиржиков (чех. Jiříkov) — Чехиянең Моравия-Силезия крае Брунталь һәм Q12042025? районында урнашкан авыл.

# Йиржиков (Брунтал)
## Географиясе

Мәйданы — 35,296017 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 445 метр биеклектә урнашкан.

# Йиржиков (Брунтал)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Йиржиков (Брунтал)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Йиржиков (Брунтал)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1781 |
| 1880 | 1796 |
| 1890 | 1697 |
| 1900 | 1503 |
| 1910 | 1383 |
| 1921 | 1335 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 1282 |
| 1950 | 640 |
| 1961 | 544 |
| 1970 | 397 |
| 1980 | 392 |
| 1991 | 316 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 304 |
| 2014 | 284 |
| 2016 | 258 |
| 2017 | 266 |
| 2018 | 276 |
| 2019 | 270 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 281 |
| 2021 | 295 |
| 2021 | 311 |
| 2022 | 323 |
| 2023 | 329 |
| 2024 | 337 |
# Йыгевесте

Йыгевесте (эст. Jõgeveste) — Эстониянең Валгамаа өязендә урнашкан авыл.
# Сан-Мауро-ди-Салине

Сан-Мауро-ди-Салине — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Верона провинциясе составына керә.

# Сан-Мауро-ди-Салине
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 804 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Бадия-Калавена, Ровере-Веронезе, Треньяго, Вело-Веронезе һәм Верона коммуналары белән чиктәш.
# Сенонкур

Сенонкур (фр. Senoncourt) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Сенонкур
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,26 км².
# Воевудки-Дольне

Воевудки-Дольне — Польшаның Мазовия воеводалыгы Беляны гминасында урнашкан авыл.

# Воевудки-Дольне
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ястребац (Буяновац)

Ястребац (серб. Јастребац ) — Сербиянең Пчинья округы Буяноватс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Ястребац (Буяновац)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 611 метр биеклектә урнашкан.

# Ястребац (Буяновац)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Инөнү (Феризлы)

Инөнү (төр. İnönü) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Феризлы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Вячеслав Кебич

Вячеслав Кебич (10 июнь 1936(19360610), Конюшевшчина, Новогрудек воеводалыгы, Польша – 9 декабрь 2020 ел) — беларус һәм совет дәүләт эшлеклесе.
Беларус политехника институтын (1958) бетергән.
Минск станоклар төзү заводы баш инженеры, директоры (1973-1978), Киров ис. Минск кискеч һәм тартып эшкәртә торган станколар чыгару заводы генераль директоры (1978-1980), Беларус КФ Минск шәһәр комитеты икенче сәркәтибе (1980-еллар), БССР дәүләт планы рәисе (1985-1990), Беларус ССР, аннары бәйсез Беларус Министрлар шурасы рәисе (1990-1994), Беларус сәүдә-икътисад берлеге рәисе (1994-х.в.). СБКФ ҮК әгъзасы (1990-1991), ССРБ халык депутаты, 1-2 чакырылышлары Беларус Милли мәҗлесе вәкилләр пулаты депутаты.
# Шире-ан-Монтрей

Шире-ан-Монтрей (фр. Chiré-en-Montreuil) — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
# Төйтә

Төйтә (кырг. Түйтө) — Кыргыз Республикасында Талас өлкәсенең Бакай-Ата районындагы авыл.

# Төйтә
## Халык

Халык исәбе — 1033 кеше.
# Йейтс (округ, Нью-Йорк)

Йейтс — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Пенн-Ян шәһәре.

# Йейтс (округ, Нью-Йорк)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1823 елда оештырыла.

# Йейтс (округ, Нью-Йорк)
## Территориясе

Округ мәйданы 974 км² тәшкил итә.
# Верниржов

Верниржов (чех. Vernýřov) — Чехиянең Урта Чехия крае Хлистовице районында урнашкан авыл.

# Верниржов
## Географиясе

Мәйданы — 2,331 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Верниржов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Верниржов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Верниржов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 152 |
| 1880 | 152 |
| 1890 | 139 |
| 1900 | 142 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 150 |
| 1921 | 139 |
| 1930 | 141 |
| 1950 | 86 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 76 |
| 1970 | 58 |
| 1980 | 34 |
| 1991 | 25 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 28 |
| 2011 | 21 |
| 2021 | 24 |
# Аксөгүт (Кемалие)

Аксөгүт (төр. Aksöğüt) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Кемалие илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Бараць

Бараць — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Мерджинень (коммуна, Бакеу) коммунасына карый.

# Бараць
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 179 метр биеклектә урнашкан.
# Прасат Муанг Там

Прасат Муанг Там (тай. ปราสาทเมืองต่ำ — түбәнлектә крепость) — Таиландта, Исан тарихи кырыенда, Бурирам провинциясендә кхмер гыйбадәтханәләре комплексы.

# Прасат Муанг Там
## Географиясе

Камбоджа чигеннән ерак түгел сүнгән янартаудан ерак түгел урнашкан. Бу тауның өстендә башка, күбрәк мәгълүм булган, Пханом Рунг гыйбадәтханәләр комплексы урнашкан.

# Прасат Муанг Там
## Тарихы

Муанг Там X һәм XI гасырлар арасында Ангкор-Ват стиленда Кхмер империясе чәчәк аткан вакытта, Таиланд аның составында булган вакытта төзелгән. Аның урнашуы Ангкор-Тхомнан (Камбоджада хәзерге Сиемреап) Пхимайга (Таиланд, Накхонратчасимага юлга рәхмәтле. Гыйбадәтханә Һинд дине Шива Ходаена багышланган һәм өч гасыр функцияләгән, шуннан соң бөлгән.

# Прасат Муанг Там
## Архитектурасы

Муанг Тамнан төньякка таба озынлыгы 1000 м һәм киңлеге 500 м булган Барай күле урнашкан. Ул Меру тавын (Һинд дине космологиясе буенча Галәм үзәге булган) камап алган океанның символы булып тора. Муанг Там комплексы янтра һәм мандалага охшаган квадрат формага ия. Башка кхмер гыйбадәтханә комплексларына караганда ул шактый кечкенә. Диварлары латерит ташыннан төзелгән. Һәрбер якның үзәгендә капкалар оештырылган, аларның көнчыгыштагылары үзәк керү булып тора. Комплекс чикләрендә дүрт Г-формасындагы буа бар, аларның баскычлары суга алып бара. Сулыкларының почмакларында биш башлы нагалар куелган. Буалар Меру тавы тирәли океанның символлары булып тора.
Эчтәге изге урынга һинд дине церемонияләре алып барылган киң урам алып бара. Ул өч узу һәм гопуралар белән квадрат галерея белән уратылган. Галерея һинд космологиясе буенча кешеләр яши торган кыйтганың - Джамбудвипиның чикләренең символы булып тора. Изге урынга узулар өстендәге тоташтыргычлар Шива, Ума һәм башка һинд дине мифологиясе шәхесләрен күрсәткән X гасыр киселгән барельефлар сакланган.
Изге урында биш манара пранг урнашкан (дүртесе кече һәм бер үзәктәге - зур), алар комташтан ясалган һәм түбән платформада. Меру тавының символы булган үзәк пранг сакланып калмаган. Шулай ук монда һинд диненең изге язмалары сакланган китапханә булган.

# Прасат Муанг Там
## Туризм

Муанг Тамнан хәзерге Бурирам шәһәренә кадәр 50 километр. Җәмәгать транспорты белән гыйбадәтханәгә кадәр барып җитү катлаулы, шуңа күрә анда туристик төркемнәр составында яки үз машинада бару кулай. Бурирамда Муанг Тамга турны теләсә нинди кунакханәдә сатып алырга була. Гыйбадәтханә комплексы иртәнге сәгать алтыдан кичке сәгать алтыга кадәр ачык, билет бәясе - 100 тай баты.
# Камбарка

Камбарка (рус. Камбарка, удм. Камбарка) — Удмуртиядә урнашкан шәһәр, Камбарка районының административ үзәге.
Халык саны — 11 028 кеше (2010).

# Камбарка
## География

Шәһәр Камбарка (Чулман кушылдыгы) елгада, Ижаудан 116 километрга көньяк-көнчыгышка таба урнаша. Казан — Екатеринбург тимер юлда станция. Иң якындагы шәһәрләр: Нефтекама, Сарапул, Агыйдел, Яңавыл, Чайковски.

# Камбарка
## Тарих

Камбарка 1767 елда тимер ясау, һәм чуен кою заводы янында бистә буларак нигезләнгән.
1781—1923 елларда — Пермь губернасы Уса өязе составында.
1923—1937 елларда — Урал өлкәсе составында. 1936 елда шәһәр тибындагы бистә статусын ала.
1937 елда Удмурт АССР составына кертелә.
1945 елда шәһәр статусын ала.

# Камбарка
## Икътисад

* Машиналар төзү заводы
* «Металлист» заводы
* «Корд» фабрикасы
* Агач комбинаты

# Камбарка
## Фотогалерея

* Камбарка буасы
# Кавказ сугышы

Кавказ сугышы (1763/1817—1864) — Россия империясе составына Кавказны кушу белән бәйле империалистик сугыш.
Кавказның көнбатышында каршылыкны абхазлар һәм адыгэ халыклары күрсәтә, көнчыгышта — Имам Шамил тарафыннан Чичәнстан һәм Дагыстан имамлыгына берләштерелгән тауда яшәүче халыклар.
Сугышта һәм сугыштан соң бик күп җирле халык һәлак була, Кавказ халыклары Госман империясенә күчеп китәргә мәҗбүр булалар.
# Николай Хлудов

Николай Гаврила улы Хлудов — (25 ноябрь 1850 ел, Брянск, Орёл губернасы, Россия империясе — 23 июнь, 1935 ел, Алматы, Казакъ АССР, СССР ) — рәссам, портретчы, иконоязчы, Заилия крае пейзажисты һәм көнкүреш рәссамы

# Николай Хлудов
## Биографиясе

Хлудов Николай Гаврилович Брянск арсеналының сызымчы һәм фейерверкер гаиләсендә туган. Аның әтисе Гавриил Васильевич-Десна елгасының сул як ярыннан камера-обскура ярдәмендә башкарылган Брянск график панорамасы авторы (1857) .
Ул Одесса рәсем мәктәбендә укыган (1872-1874), аннары Санкт-Петербургтагы шәхси сәнгать остаханәләрендә, Гоголевский остаханәсендә укуын дәвам итә .
1877 елдан ул Верный шәһәрендә (хәзерге Алматы ) яшәгән. Хлудов сызымчы, ә соңрак Семиречск өлкә идарәсе межевигы булып эшли, геолог И.В. Игнатьев һәм ботаник А. Н. Красновның Хан-Тенгри тау төркемен (1886) һәм профессор И. В. Мушкетовның Верный җир тетрәүен өйрәнү буенча экспедицияләрендә топограф һәм рәссам буларак катнаша (1887) ; археология үзешчәннәренең Төркестан түгәрәге әгъзасы, Россия географик җәмгыятенең Семиреченск бүлегенә нигез салучы .
1904-1907 елларда Хлудов архитектор А.П.Зенков проекты буенча төзелгән Верный Кафедраль соборының беренче иконостасын буяды.
1910-1917 елларда-югары башлангыч училищеда рәсем һәм сызым укытучысы, укытучылар семинариясе һәм хатын-кызлар гимназиясе укытучысы. 1918-1919 елларда Верный авыл хуҗалыгы техникумында рәсем һәм сызым укыта. Шул ук вакытта казакъ даласына чыга һәм күп рәсем ясый
1921 елдан ул студия мөдире булып эшли, анда омтылышлы артистлар белән эшли. Совет чорында ул беренче казах һәм кыргыз рәссамнарын профессиональ әзерләүдә мөһим роль уйный. Төрле вакытта Хлудовның укучылары-Әбелхан Кастеев (1904-1973) , Алексей Бортников (1909-1980) һәм Пишпектән Семен Чуйков (1902-1980).
Совет Семиречьесының 1 нче сәнгать күргәзмәсен (1925), шәхси күргәзмәне (1921-30 еллар) оештыручы, «СССР халыклары сәнгате» (1927), «Казахстан АССР сәнгате» (1934, көнчыгыш халыклары музее) Мәскәү күргәзмәләрендә катнаша.

# Николай Хлудов
## Хлудов картиналары

Хлудов — ул вакыттагы казах кешеләре тормышыннан алынган сюжетлар буенча күп картиналар авторы . Аның мирасының иң мөһим өлеше — 211 картиналар Казахстанның Үзәк музеенда һәм А .Кастеев исемендәге Казахстан дәүләт сәнгать музеенда саклана
2010 елда Казахстан Үзәк дәүләт музеенда Верный шәһәрендә гомере буе диярлек яшәгән һәм эшләгән бу рус рәссамы әсәрләре белән "Н. Г. Хлудов залы” ачыла .
Н.Г. Хлудов әсәрләре шулай ук Мәскәү, Санкт-Петербург, Бишкәк һәм Алматы музейларында саклана.
2007 елга алынган мәгълүматларга караганда, Үзәк Азиянең барлык рәссамнары арасыннан Николай Хлудов һәм Сергей Калмыковның эшләрен ешрак ясыйлар . Ю.О. Домбровскийның "Хранитель древностей» китабында Н.Г. Хлудовка һәм аның иҗатына тулысынча дүртенче бүлек багышлана.:

# Николай Хлудов
## Хәтер

* Хлудов урамы Казахстан башкаласы Астананың Чубара өлкәсендә бар.
* 2013 елда "Казпочта «Европа» «сериясендә Хлудовның «Жасаул» картинасы төшерелгән 10 маркадан торган почта блогын чыгарды. Европа почта операторлары ассоциациясе конкурсында марка 48 катнашучы арасында призлы өченче урынны алды .
# Аройо Тронко (Сочистлавака)

Аройо Тронко — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Xochistlahuaca Municipality муниципалитеты составына керә.

# Аройо Тронко (Сочистлавака)
## Географиясе

Аройо Тронко Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Аройо Тронко (Сочистлавака)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Аройо Тронко (Сочистлавака)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Барбутлы

Барбутлы — кырым татар фамилиясе.
* Мансур Барбутлы — кино операторы, хәрби корреспондент, РСФСРның атказанган сәнгать эшлеклесе.
* Яхъя Барбутлы — кырымтатар галиме-лингвисты, укытучы, язучы.
# Оесе (Пыһья-Пәрнумаа)

Оесе (эст. Oese) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
# Хшонстувек (Згерский повяты)

Хшонстувек — Польшаның Лодзь воеводалыгы Паженчев гминаcында урнашкан авыл.

# Хшонстувек (Згерский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Александра балалар приюты (Алабуга)

Ф.Г. Черновның Александра балалар приюты — Татарстан Республикасы Алабуга шәһәрендә урнашкан һәм өч корылмадан торган XIX гасыр уртасы архитектура һәйкәле, ул үз тарихының зур өлешен ятим балалар һәм караучысыз балаларны тәрбияләү өчен билгеләнгән. Хәзерге вакытта биредә Алабуга балалар йорты урнашкан.

# Александра балалар приюты (Алабуга)
## Тарихы

Александра приюты бинасы 1852—1859 елларда А.С. Плесковскийның «төзелеш отряды поручигы» проекты буенча беренче гильдия сәүдәгәре һәм Алабуганың мактаулы гражданы Федор Григорьевич Черновның улы Дмитрий Федорович акчасына төзелә. Приют исемен императрица Александра Федоровна хөрмәтенә ала, ул аны ачуга үзенең шәхси рөхсәтен бирә. Ятим балалар өчен йортны Федор Григорьевич бер ел элек янгында һәлак булган кече кызына багышлый.
Хәйрия учреждениесен тоту һәм аны ташлап киткән кызларга финанс ярдәме күрсәтү өчен приютның махсус Иҗтимагый банкы төзелә, аның беренчел капиталын 58 000 сумга Фёдор Григорьевич үзе тәэмин итә. Билгеле булганча, барлык приютларда да балалар бары 10 яшькә кадәр генә тәрбияләнә, ә биредә түгәрәк ятимнәр балигъ булганга кадәр яки кияүгә чыкканчы ук кала ала; тәрбияләнүчеләрнең иң яхшылары чыгарылганда бүләккә 3000 сум көмеш ала. Приют йортындагы барлык бүлмәләр 20 гә кадәр; иң мөһиме — кабул итү бүлмәсе, зур якты бүлмә, яхшы җиһазланган, император Николаевич, императрицалар Мария Александровна, Александра Федоровна, батша варисы Николай Александрович һәм приют попечителе графиня Строганова портретлары белән бизәлгән. Класс бүлмәләре янында — кул эшләре өчен бүлмә, аннары директорлар бүлмәсе. Коридорның икенче ягында - йокы бүлмәсе, монда өстәл һәм шкаф белән өч рәт карават бар. Балаларны яхшы күзәтү өчен Күзәтүче ярдәмчесенең йокы бүлмәсе; надзиратель бүлмәләре Приют белән җылы коридор белән тоташкан Аста бер бүлмәдә ашханә. Калганнары буш кала. Кухня махсус янкормада урнашкан, шуңа күрә приют бүлмәләренә начар ис дә килми; ул приют белән җылы коридорга тоташтырылган. Хастаханә Күзәтүченең фатир өстенә урнаштырыла, ул ике якты җылы бүлмәдән тора һәм нинди дә булса авыру очрагында калган балаларның сәламәтлегенә йогынты ясамасын өчен. башка бүлмәләрдән шактый ерак тора.
# 282 нче балалар бакчасы (Казан)

282 нче балалар бакчасы — Казанның Мәскәү районында урнашкан белем бирү оешмасы.
1990-елларгача органик синтез заводы карамагындагы балалар бакчасы булган.

# 282 нче балалар бакчасы (Казан)
## Тарих

1969 елда нигезләнә.

# 282 нче балалар бакчасы (Казан)
## Уку-укыту эшчәнлеге

160 балага 26 бала караучы белем бирә.
# Дзикувко

Дзикувко — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Барлинек гминаcында урнашкан авыл.

# Дзикувко
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# IC 4037

IC 4037 — Тазылар йолдызлыгы чикләрендә урнашкан астрономик җисем һәм LINER .

# IC 4037
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4037, LEDA 2141402, 2MASX J13001939+3900092 һәм SDSS J130019.41+390009.4 буларак та сурәтләнә.
# Тихон Алехин

Тихон Алөхин (Тихон Егор улы Алөхин, 21 май 1913(1913-05-21), Стәрлетамак өязе, Уфа губернасы, Россия империясе — 1970, Уфа, РСФСР, БАССР, СССР) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1948).
# Душе

Душе — Польшаның Подлясье воеводалыгы Радзилув гминасында урнашкан авыл.

# Душе
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Седмигорки

Седмигорки (чех. Sedmihorky) — Чехиянең Либерец крае Карловице районында урнашкан авыл.

# Седмигорки
## Географиясе

Мәйданы — 5,509 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Седмигорки
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Седмигорки
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Седмигорки
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 240 |
| 1880 | 261 |
| 1890 | 272 |
| 1900 | 234 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 233 |
| 1921 | 238 |
| 1930 | 341 |
| 1950 | 280 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 180 |
| 1970 | 174 |
| 1980 | 181 |
| 1991 | 162 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 143 |
| 2011 | 134 |
| 2021 | 194 |
# ERGIC2

ERGIC2 (ингл. ERGIC and golgi 2 һәм Endoplasmic reticulum-Golgi intermediate compartment protein 2) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Майдан-Радлинский

Майдан-Радлинский — Польшаның Люблин воеводалыгы Божехув гминаcында урнашкан авыл.

# Майдан-Радлинский
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ястребник

Ястребник — Словениянең Шмартно-при-Литии (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Ястребник
## Географиясе

Мәйданы — 1,63 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 542,2 метр биеклектә урнашкан.
# Банатски Двор

Банатски Двор (серб. Банатски Двор) — Сербиянең Воеводина автоном крае Житиште җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Банатски Двор
## Географиясе

Урта Дунай тигезлегенең көньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 68 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Банатски Двор
## Климаты

Климат уртача, континенталь. Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Июльнең уртача температурасы 22 — 24 °C, гыйнварның -1,2 — 2,6 °C. Явым-төшем күләме елына 550-750 мм.
# Борки (Энджейовский повяты)

Борки — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Енджеюв гминасында урнашкан авыл.

# Борки (Энджейовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ранчито Вьехо (Чилпансинго де лос Браво)

Ранчито Вьехо — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Чильпансинго-де-лос-Браво муниципалитеты составына керә.

# Ранчито Вьехо (Чилпансинго де лос Браво)
## Географиясе

Ранчито Вьехо Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Ранчито Вьехо (Чилпансинго де лос Браво)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Ранчито Вьехо (Чилпансинго де лос Браво)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Корноухово

* Корноухово (Балык Бистәсе районы) — Татарстан Республикасы Балык Бистәсе районында урнашкан авыл.
* Корноухово (Кайбыч районы) — Татарстан Республикасы Кайбыч районында урнашкан авыл.
# Рузед

Рузед (фр. Rouzède) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Боярские

Боярские (рус. Боярские) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.

# Боярские
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Боярские
## Сәгать поясы

Боярские Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Боярские
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Кейп-Мей (округ, Нью-Джерси)

Кейп-Мей — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Кейп-Мей-Корт-Хаус шәһәре.

# Кейп-Мей (округ, Нью-Джерси)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1692 елда оештырыла.

# Кейп-Мей (округ, Нью-Джерси)
## Территориясе

Округ мәйданы 660 км² тәшкил итә.
# Узунзиярет (Сиверек)

Узунзиярет (төр. Uzunziyaret) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Сиверек илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).