# 12 сентябрь

12 сентябрь — Милади тәкъвимендә тугызынчы айның уникенче көне. Ел ахырына кадәр 110 көн кала.
* Тарих порталы
* Вакыт порталы
* Бәйрәмнәр порталы
Дөнья тарихында бу көн:

# 12 сентябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Халыкара

* Берләшкән Милләтләрнең көньяк илләренең бер-берсе белән хезмәттәшлеге көне (рус.).

# 12 сентябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Милли

* Кабо-Верде — милли көн (рус.).
* Мексика — Изге Патрик батальоны (рус.) гаскәрләрен асылу аркылы үтерелүен искә алу көне.
* Россия Федерациясе — Программалаучы көне (рус.), кәбисә елларда (рус.) елның 256 көне.
* Хәбәшстан — 1974 елгы милли инкыйлаб көне, император Хайле Селассие I (рус.) тәхетеннән төшерелә.

# 12 сентябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре
#### Һөнәри

* Программалаучы көне (рус.), кәбисә елларда (рус.) елның 256 көне.

# 12 сентябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре
#### Өлкә

* АКШ / Мэриленд штаты — Яклаучылар көне (ингл.), 1814.
* Бразилия:
** Санта-Катарина штатындагы Каноиньяс (рус.) шәһәре нигезләнү көне (1911)
** Сан Паулу штатындагы { Жагуариуна (рус.) шәһәре көне (1954).
* Испания / Балеар утраулары автоном җәмгыяте (рус.) — Мальорка (рус.) утравы көне (исп.): 1276 елда Хайме II (рус) патшалыкка чыгу көне).
* Россия Федерациясе / Сембер өлкәсе — Яралу көне (ингл.)

# 12 сентябрь
## Вакыйгалар

* 1906 — «Азат халык» газетасы ябыла, аның мөхәррире Галиәсгар Камал мәхкәмә алдында җавап тота.
* 1934 — Латвия, Литва һәм Эстония сәяси берлек төзиләр.
* 1974 — Хәбәшстан императоры Хайле Селассие I тәхеттән бәреп төшерелә.
* 1990 — Алмания берләшү килешүен имзалый.
* 2008 — Ирек Мортазин үз блогында Минтимер Шәймиевнең үлеме турында хәбәр урнаштыра.
* 2010 — Төркиядә конституцион үзгәрешләр турында референдум уза.

# 12 сентябрь
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:12 сентябрь көнне туганнар
* 1570 — Һенри Һудзон, инглиз диңгезчесе.
* 1860 — Фелия Литвин,
* 1861 — Владимир Арнольдов,
* 1877 — Александр Арбузов,
* 1891 — Михаил Верещагин,
* 1897 — Ирен Жолио-Күри,
* 1904 — Александр Панков,
* 1904 — Шәмсетдин Рафиков,
* 1905 — Борис Шульгин, Советлар Берлеге каһарманы, генерал-лейтенант.
* 1908 — Сергей Князев, КПССның Татарстан өлкә комитеты сәркатибе.
* 1913 — Хәерниса Сафина, татар язучысы.
* 1919 — Михаил Хитёв,
* 1920 — Хильда Циммерман,
* 1922 — Михаил Зевахин,
* 1927 — Сафуан Муллагалиев, татар шагыйре.
* 1929 — Яков Бергер,
* 1930 — Акира Сузуки,
* 1931 — Роже Планшон,
* 1931 — Хәниф Хәйруллин, татар язучысы, журналист.
* 1934 — Григорий Бондаренко,
* 1937 — Назыйм Ханзафаров, Татарстан Дәүләт гербы идеясе авторы, филология фәннәре докторы.
* 1939 — Ион Устиян,
* 1940 — Дамир Шәрәфетдинов, язучы, журналист, спортчы, галим.
* 1940 — Йоахим Фраңк,
* 1942 — Виктор Иванов,
* 1944 — Владимир Спиваков,
* 1944 — Галина Бутырева, коми шагыйрәсе, язучысы, журналист.
* 1945 — Ричард Талер,
* 1950 — Рөстәм Бадамшин,
* 1952 — Зелимхан Яндарбиев, Чичәнстан сәяси һәм рухи эшлеклесе.
* 1952 — Марат Дәүкәев, балет артисты (ССРБ-РФ-АКШ).
* 1957 — Владимир Миронов,
* 1957 — Ханс-Флориан Циммер, алман кинокомпозиторы.
* 1961 — Роза Хәйруллина, татар театр һәм кино артисты.
* 1965 — Сергей Меликов,
* 1967 — Лилия Мәхмүтова,
* 1977 — Дашкын Гүлмәммәдов, каракалпак сәяси лидеры, шат.
* 1980 — Яо Мин,
* 1990 — Ләйсән Фәтхетдинова, татар язучысы, журналист, тапшырулар алып баручы.
* 1997 — Джулия Керн,

# 12 сентябрь
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:12 сентябрь көнне вафатлар
* 1813 — Эдмунд Рәндолф,
* 1913 — Михаил Стрижевский,
* 1931 — Жозеф ле Бри,
* 1931 — Рене Мемең,
* 1938 — Яков Галахов,
* 1939 — Фёдор Раскольников,
* 1941 — Һанс Шпеман,
* 1943 — Хәким Хәсәнов, әсирлектә җәзалап үтерелгән пулеметчы, Советлар Берлеге Каһарманы.
* 1957 — Георгий Яшин,
* 1967 — Дионисий,
* 1973 — Вальтер Рудольф Һесс,
* 1981 — Анастасия Жузе, география, гидробиология һәм палеонтология белгече.
* 1981 — Эуҗенио Монтале,
* 1989 — Сәет Шәкүров, татар драматургы.
* 1992 — Нәкый Исәнбәт, татар язучысы, драматург, Г. Тукай исемендәге Дәүләт бүләге лауреаты.
* 1996 — Николай Авхимович,
* 2005 — Алексей Безруких,
* 2006 — Рәүф Әһлиуллин,
* 2013 — Василий Седугин,
* 2016 — Пётр Девяткин,
* 2022 — Альберт Галиев,