yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# HD46671

HD46671 — Яссы Тау йолдызлыгында урнашкан A3mA5-A7 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,2 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Тирадентис-ду-Сул

Тирадентис-ду-Сул — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Тирадентис-ду-Сул
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 234,482 км².
# Дуллен

Дуллен (фр. Dullin) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Ле-Пон-де-Бовуазен кантонына карый.

# Дуллен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,31 км².
# Ичмелер (Мармарис)

Ичмелер (төр. İçmeler) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Мармарис илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ранчо Сан Педро (Тетипак)

Ранчо Сан Педро — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Тетипак муниципалитеты составына керә.

# Ранчо Сан Педро (Тетипак)
## Географиясе

Ранчо Сан Педро Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Ранчо Сан Педро (Тетипак)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Ранчо Сан Педро (Тетипак)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Леонтина (Мазовия воеводалыгы)

Леонтина — Польшаның Мазовия воеводалыгы Якубув гминасында урнашкан авыл.

# Леонтина (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Фейжо (Алмада)

Фейжо — Португалиянең Сетубал округына керә торган фрегезия. Алмада муниципалитетына карый.

# Фейжо (Алмада)
## Географиясе

Мәйданы — 4,2 км².
# Кавак (Маден)

Кавак (төр. Kavak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Маден илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сент-Елали-д'Еме

Сент-Елали-д'Еме (фр. Sainte-Eulalie-d'Eymet) — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
# Көрмәзе

Көрмәзе — Дим елгасы кушылдыгы. Башкортстанның Бишбүләк районы, Миякә районы биләмәләрендә ага. Елга Дим елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.

# Көрмәзе
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010201312111100024595
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111102459
* Бассейн коды — 10.01.02.013
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Асавая (Маларыта районы)

Асавая (белар. Асавая) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Маларыта районында урнашкан авыл.

# Асавая (Маларыта районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# 314 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 314 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
II гасыр — III гасыр — IV гасыр — V гасыр — VI гасыр :
Хронологик таблица :
314 (өч йөз ундүртенче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча җомга көнне башлана. Бу безнең эраның 314 елы, I меңьеллыкның 314 елы, IV гасырның 14 елы, IV гасырның 2 унъеллыгының 4 елы, 310 елларның 5 елы. 314 елдан бирле 1710 ел үтте.

# 314 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:314 елда туганнар

# 314 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:314 елда вафатлар
# Тубылгытау

Тубылгытау — исемнәре татар халык риваятьләрендә сакланган болгар шәһәрләре арасында иң кечкенәсе.
Ул Шушма елгасы бу­енда, хәзерге Яңа Чишмә районы­ның Югары Никиткино авылы янында, яшәгән булган. Бу авылның исемен борынгы болгар шәһәре хөрмәтенә Тубыл­гытау дип үзгәртәләр.
Шәһәрлек өч яктан Шушма ел­гасы ярына тоташа торган текә тау-чокырлар, ә бер ягыннан агач һәм балчык ныгытмалар белән әй­ләндереп алынган. Аның мәйданы 2 гектардан артмый. Ул зур шәһәр түгел, ә хәрби ныгытма булган. Тубылгытауның тарихына бәйләнешле мәгълүматлар язма документлар да сакланмаган. Археологлар да аны ныклап өйрәнмәгән.
# Зелёне-Друге

Зелёне-Друге — Польшаның Подлясье воеводалыгы Сувалки гминасында урнашкан авыл.

# Зелёне-Друге
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# AKAP8

AKAP8 (ингл. A-kinase anchoring protein 8) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Дунаева (Беларусия)

Дунаева (белар. Дунаева) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Капыльский районында урнашкан авыл.

# Дунаева (Беларусия)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Казтело ди Токи (Сьена)

Казтело ди Токи — Италиянең Тоскана төбәге Монтичано өязендә урнашкан торак пункт.

# Казтело ди Токи (Сьена)
## Географиясе

Казтело ди Токи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Казтело ди Токи (Сьена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Өзакдамар (Акчаабат)

Өзакдамар (төр. Özakdamar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Акчаабат илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# SLFN11

SLFN11 (ингл. Schlafen family member 11 һәм Schlafen family member 11) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сан-Педру-де-Оливейра

Сан-Педру-де-Оливейра — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Брага һәм Guisande e Oliveira (São Pedro) муниципалитетына карый.

# Сан-Педру-де-Оливейра
## Географиясе

Мәйданы — .
# Ләрмәруд

Ләрмәруд (әзери. Lərmərud) — Әзербайҗанның Лерик районына караган авыл.
# 260 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 260 — Милади тәкъвим буенча I гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 260 — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
* 260 — сан.
# Дияс Дивертидос, Парке (Сан Франсиско де лос Ромо)

Дияс Дивертидос, Парке — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Сан-Франсиско-де-лос-Ромо муниципалитеты составына керә.

# Дияс Дивертидос, Парке (Сан Франсиско де лос Ромо)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Дияс Дивертидос, Парке (Сан Франсиско де лос Ромо)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Карси (Плешевский повяты)

Карси — Польшаның Великопольское воеводалыгы Голухув гминасында урнашкан авыл.

# Карси (Плешевский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кристина Эсебуа

Кристина Эсебуа (гөрҗ. ქრისტინე ესებუა) - Грузин укчысы, Олимпия укчылары бәйгесендә катнашучы. Ул дүрт Олимпия уеннарында катнашкан.

# Кристина Эсебуа
## 2004 Җәйге Олимпия уеннары

Эсебуа Грузияне 2004 елгы җәйге Олимпия уеннарында яклаган. Хатын-кызларның шәхси рейтингында ул 636 балл белән (72 ату) 22 нче урында бара. Беренче нокаут турында ул 43нче урында баручы Һиндстаннан Рина Кумарига туры килә. Эсебуа матчны 153: 49 исәбе белән оттыра һәм ярышлардан китә.

# Кристина Эсебуа
## Җәйге Олимпия уеннары 2008

2008-нче елда Пекинда узган җәйге Олимпия уеннарында Эсебуа рейтинг турын 643 балл белән тәмамлый. Ул беренче турда Юки Хаяшины җиңеп, соңгы уенда 17 нче төшеп калучы була. 102:102 исәбе белән уйнап, җиңүне ачыклау өчен атыш кирәк була, анда Эсебуа тугыз очко җыя, Хаяши - сигез. Киләсе турда Эсебуаның көндәше Эльпида Романзи була, һәм матч нәтиҗәләре өстәмә тур ярдәмендә хәл ителергә тиеш була. Бу вакыт Романзи ун балл җыеп тугыз балл җыйган Эсебуаны узып киләсе раундына чыга.

# Кристина Эсебуа
## 2012 җәйге Олимпия уеннары

2012 җәйге Олимпия уеннарында Эсебуа рейтинг турыннан соң 34нче урында була. Ул беренче турда Денисс ван Ламунны җиңә, икенчесендә Ли Сун Дзинга җиңелә.

# Кристина Эсебуа
## Җәйге Олимпия уеннары 2016

Эсебуа Грузияне 2016-нчы Рио-де-Жанейрода узган Олимпия уеннарында яклый. Эсебуа Юлия Лобженидзе һәм Хатуна Нариманидзе белән берлектә команда ярышларында катнашалар. Грузин укчылары беренче турда Мексика җыелма командасына 0: 6 исәбе белән оттыралар. Беренче турдан соң 45нче булып, Эсебуа беренче турда Һиндстанлы Дипика Кумарига туры килә һәм 4:6 исәбе белән җиңелә.

# Кристина Эсебуа
## Искәрмәләр (үзгәртү)

* ↑ Rio 2016 Archery Results Book.
# Грышаны (Вицебский районы)

Грышаны (белар. Грышаны) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.

# Грышаны (Вицебский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Паустри

Паустри — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Гурово-Илавецке гминасында урнашкан авыл.

# Паустри
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Наносы

Наносы (белар. Наносы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.

# Наносы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Кодач

Кодач (рус. Кодач) — Коми Республикасының Троицко-Печорск районында урнашкан авыл.

# Кодач
## Климат

Кодач климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Кодач
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (100%).
# Хайлаха-Яха

Хайлаха-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Мессояха елгасының уң ярыннан 268 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.

# Хайлаха-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000212115300073097
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115307309
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Якимавцы

Якимавцы (белар. Якімаўцы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.

# Якимавцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Аргаяш районы

Аргаяш районы (рус. Аргаяшский район, баш. Арғаяш районы) — Чиләбе өлкәсендә ураншкан административ-территориаль берәмлек.
Административ үзәге — Аргаяш авылы.

# Аргаяш районы
## География
### Чиктәшлек

| Як | Район |
| Төньяк | Карабаш, Кыштым шәһәр округлары, Кәсле районы |
| Төньяк-көнчыгыш | Коншак районы |
| Көньяк-көнчыгыш | Сосновка районы |
| Көньяк | Чибәркүл районы |
| Көнбатыш | Мияс шәһәр округы |
Район территориясенең 26 % урманнар, 11 % — сулыклар белән капланган.

# Аргаяш районы
## Тарих

Район 1930 елның 20 августта Башкорт АССР составында оештырылган. 1934 елның гыйнварда-ноябрьдә Аргаяш милли округы составында булган.

# Аргаяш районы
## Халык

| 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002 | 2010 |
| 47 563 | 44 932 | 43 667 | 43 733 | 42 808 | 41 375 |
Милли состав: башкортлар — 60 %, руслар — 30 %, татарлар — 5 %

# Аргаяш районы
## Административ бүленеш

| № | Муниципаль берәмлеге | Үзәге | АТП саны | Халык саны (2002), кеше |
| 1 | Акбаш авыл җирлеге | Акбаш | 8 | 3 336 |
| 2 | Аргаяш авыл җирлеге | Аргаяш | 1 | 10 170 |
| 3 | Аязгол авыл җирлеге | Аязгол | 9 | 2 176 |
| 4 | Байрамгол авыл җирлеге | Байрамгол | 9 | 3 289 |
| 5 | Дербишева авыл җирлеге | Дербишева | 7 | 2 903 |
| 6 | Ишалино авыл җирлеге | Ишалино | 2 | 1 939 |
| 7 | Камышевка авыл җирлеге | Камышевка | 6 | 2 490 |
| 8 | Кузнецкое авыл җирлеге | Кузнецкое | 9 | 3 353 |
| 9 | Кулуево авыл җирлеге | Кулуево | 13 | 5 896 |
| 10 | Норкино авыл җирлеге | Норкино | 5 | 2 832 |
| 11 | Худайбердинский авыл җирлеге | Худайбердинский | 6 | 1 557 |
| 12 | Яраткулова авыл җирлеге | Яраткулова | 10 | 2 867 |

# Аргаяш районы
## Икътисад

Районда бөртекле, бөртекле-кузаклы культураларны, бәрәңгене, яшелчәләрне үстерәләр.
Алтын руданың, кара мәрмәрнең чыганаклары.
Өялге бальнеология курорты

# Аргаяш районы
## Танылган шәхесләр

* Гали Зөлкәрнәев (1905, Сарыкүлмәк - 1982, Уфа) - язучы, БАССР язучылар берлеге рәисе, «Кызыл Башкортстан» газетасының, «Октябрь» журналының баш мөхәррире.
* Кәтибә Кинҗәбулатова (1920-2012) – язучы, шагыйрә. БАССР атказанган мәдәният хезмәткәре (1980), «Башкортстан кызы» журналының беренче баш мөхәррире.
# Алтринджен

Алтринджен — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. Богда (коммуна) коммунасына карый.

# Алтринджен
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 149 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Олы Раус

Олы Раус — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ковенская елгасының сул ярына тамагыннан 68 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 35 км.

# Олы Раус
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020100112115300018798
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301879
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Фьеро (Беневенто)

Фьеро — Италиянең Кампания төбәге Апиче өязендә урнашкан торак пункт.

# Фьеро (Беневенто)
## Географиясе

Фьеро Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Фьеро (Беневенто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Капанеле (Болонья)

Капанеле — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Кастильоне-дей-Пеполи өязендә урнашкан торак пункт.

# Капанеле (Болонья)
## Географиясе

Капанеле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Капанеле (Болонья)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Хорошаево

Хорошаево — Башкортстанның Караидел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452367, ГАТОБК коды — 80234884009.
# Сарыполат (Малкара)

Сарыполат (төр. Sarıpolat) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Малкара илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# NGC 3206

NGC 3206 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3206
## Тарихы

Әлеге галактика 1793 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Карпат җир тетрәве (1977)

1977 елда Карпат җир тетрәве (шулай ук Бухарест яки Вранча җир тетрәве; рум. Cutremurul din 1977; Болгарияда - Вранча җир тетрәве) - хәзерге Румын тарихында иң көчле һәм иң һәлакәтле җир тетрәве. Ул 1977 елның 4 мартында урындагы вакыт буенча сәгать 21:22 башлана һәм 55 секунд дәвам итә. 1940 елдагы Карпат җир тетрәве вакытындагы кебек, җир асты селкенүләре Көнчыгыш Европа тигезлегенең бик зур территориясендә, шул исәптән Мәскәү һәм Ленинградта сизелә.

# Карпат җир тетрәве (1977)
## Вакыйгалар барышы

Җир тетрәвенең үзәге Вранча өязендә, Карпат сырты бөгелешендә була, шуңа күрә аны (Болгарияда атаган кебек) Вранча җир тетрәве дип тә атыйлар. Сейсмик челтәрләр буенча магнитуда 7,2-7,5 тәшкил итә. Җир тетрәве үзәгенең интенсивлыгы 8-9 балга җитә, хәтта Мәскәүдә 4-5-баллы селкенүләр теркәлә һәм бөтен Балкан ярымутравы өлкәсе буйлап ачык сизелә. Иң һәлакәтле җир асты тулкындары көньяк-көнчыгышта Вранча — Бухарест — Свиштов сызыгы буйлап үтә.

# Карпат җир тетрәве (1977)
## Корбаннар һәм җимереклекләр

Рәсми мәгълүматлар буенча, Румынияда корбаннар саны 1578 кешегә җитә, шуларның 1424 (90 %) Бухарест 33 катлы бинасы астында һәлак була. Илнең беркатлы төзелешләр урнашкан авыллар районнарында корбаннар чагыштырмача аз була. Шул ук вакытта 11 300-дән артык кеше җәрәхәтләнә һәм якынча 35 000 төзелеш зыян күрә. Дунайның икенче ярында, Свиштов шәһәрендә, Болгарияда өч күп фатирлы йорт җимерелә, анда 100 кеше һәлак була.
# Кунак йорты (Казан)

* Мәдәният порталы
Кунак йорты (Казан) (рус. Гостиный двор (Казань)) – Россиянең һәм Татарстанның архитектори һәм тарихи һәйкәле саналучы бина, илкүләм дәрәҗәдә әһәмияткә ия мәдәният мирасы ядкәре. Казан шәһәренең Кремль урамы, 2 / Чернышевский урамы, 6 адресы буенча урнашкан. Бинада ТР милли музее урнашкан.

# Кунак йорты (Казан)
## Тарих

Әле Казан ханлыгы чорында ук Казан шәһәренең хәзерге 1 Май мәйданы урнашкан калкулыгында базар (яки кәрвансарай) булганы билгеле. Иван IV Казанны яулап алгач та базар урынын үзгәртмәгән.
1566 елда инде Казан кирмәненең Спас манарасы каршысында гына, шәһәргә килгән кунаклар (сәүдәгәрләр) өчен кибетләре, тауар саклау амбарлары булган агачтан төзелгән Кунак йорты торган. Шунда ук таможня да урнашкан булган. Мәйданны «Казан сәүдәсе» (рус. Казанский торг ) исеме белән атап йөрткәннәр. ХVI гасыр ахырына мәйданда 365 кибет, 250 вак сәүдә ноктасы булган. Анда сәүдә ел буена барган. Кунак йорты артында Николай Чудотворец чиркәве торганы да билгеле. ХVI гасыр ахырында кунак йортында һәм аның тирәсендә бары тик сәүдәгәрләр генә яши һәм сәүдә итә алган.
XVII гасыр ахырында агач бина урынына таштан яңа бина корыла. Бина эчендә постау рәте, вак-төяк сату рәте, Себер рәте, тимер рәте булган. Якын-тирәдә тагын 23 сату рәте булган: көмеш, буяу, прәннек, тасма, кафтан, бүрек, тире, сабын, итек, юфть, май, солод, чүлмәк, чүпрәк, кием, оек, йозак, иске-москы, бияләй, ипи, тәмәке сату рәтләре,тимерче, итче, балыкчы рәтләре.
1770 елда архитектор В.И. Кафтырев Кунак йортын шәһәр кварталы кадәр зурлыкка җиткереп яңадан кора. Кибетләр саны 777 гә җитә.
1773-1775 еллардагы крәстияннар сугышында Емельян Пугачевның тупчылары Кунак йорты янынан Казан кирмәненә туптан ата. Пугачев яуларыннан соң бина бик озак ташландык хәлдә була.
Кунак йорты озак вакыт шәһәрдәге сәүдәне үз кулында тота. 1782 елның 8 июнендә шәһәрнең башка биналарында да сәүдә нокталары ачарга рөхсәт ителгәч, Кунак йортының әһәмияте бермә-бер кими. Кунак йорты янәшәсендә ХХ гасыр урталарына кадәр эшләгән базарны халык «Толчок» дип йөрткән.
1797 елгы янгыннан бинага зур зыян килә.

# Кунак йорты (Казан)
## Тасвирлама

1798 елда Казанга килгән Россия патшасы Павел I бинаны торгызырга куша. Бина ХIХ гасырның буеннан буена үзгәрешләр кичерә һәм гасыр ахырына гына хәзерге кыяфәтен ала. 1800-1815 елларда архитектор Ф.Е. Емельянов проекты буенча төзелә. Воскресенская урамы ягыннан ике катлы, Кече Проломная урамы ягыннан өч катлы итеп салына. Үзәк фасадын 18 колонналы портик бизи. Беренче катта урамнардан йорт ишегалдына узар өчен 3 капкасы була.
1895 елда Кунак йортының бер бүлгесен шәһәр музее итеп раслагач, И. Колмаков бинаның төньяк-көнбатыш өлешен үзгәртеп кора.
1815 елда янгында Кунак йорты да яна. Ремонт өчен 16 700 сум тотыла.
1842 елгы янгыннан соң янәдән корганда элекке бинада булган колонналар, галереяны, пилястраларны торгызып маташмыйлар. Яңа үзәк керү юлында картушлар һәм амур сыннары пәйда була.
1895 елгы кыяфәтенә туры китереп, 1995 елда (музейның 100 еллыгына) архитектор С.А. Козлова бинаның төньяк-көнбатыш бүлгесен янәдән торгыза.
# Либерк

Либерк (чех. Liberk) — Чехиянең Кралове Градец крае Рихнов-над-Кнежноу һәм Q89660586? районында урнашкан авыл.

# Либерк
## Географиясе

Мәйданы — 54,054419 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 455 метр биеклектә урнашкан.

# Либерк
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Либерк
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Либерк
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 4047 |
| 1880 | 4067 |
| 1890 | 4078 |
| 1900 | 3706 |
| 1910 | 3361 |
| 1921 | 3061 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 2718 |
| 1950 | 792 |
| 1961 | 838 |
| 1970 | 889 |
| 1980 | 707 |
| 1991 | 724 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 699 |
| 2014 | 685 |
| 2016 | 710 |
| 2017 | 706 |
| 2018 | 707 |
| 2019 | 704 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 708 |
| 2021 | 710 |
| 2021 | 686 |
| 2022 | 675 |
| 2023 | 681 |
| 2024 | 677 |
# Аблен-Сен-Назер

Аблен-Сен-Назер (фр. Ablain-Saint-Nazaire һәм фр. Ablain-la-Montagne) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Санта Хертрудис (Моролеон)

Санта Хертрудис — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Моролеон муниципалитеты составына керә.

# Санта Хертрудис (Моролеон)
## Географиясе

Санта Хертрудис Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Санта Хертрудис (Моролеон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Санта Хертрудис (Моролеон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.