yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Даниил Элмен

Даниил Элмен (Семөнов) ({{{4}}} [29] декабрь 1885, Исмәндәр, Ядернә өязе, Казан губернасы, Россия империясе—3 сентябрь 1932, Ильинка, Чуаш АССР, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе) — чуаш совет дәүләт эшлеклесе, Беренче бөтендөнья сугышында катнашучы.
Сембер чуаш укытыучылары мәктәбендә (?-?), Кызыл профессура институтында (1924-1929) укыган. Ядернә өяз шурасы башкарма комитеты рәисе (1918), Россия СФСР милләтләр эшләре халык комиссарлыгы чуаш бүлеге мөдире (1918-20), Чуаш инкыйлаби комитеты рәисе (1920), РК(б)Ф вакытлы Чуаш өлкә комитеты рәисе (1920-1921), Чуаш хезмәт коммунасы өлкә шурасы башкарма комитеты рәисе (1920-1921), РК(б)Ф Чуаш өлкә комитеты җаваплы сәркәтибе (1922-1924), Түбән Новгород коммунистик университеты (педагогия институты) сәяси икътисад кафедрасы доценты (1929-1932).
# Маево (Вармия-Мазурия воеводалыгы)

Маево — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Милеево гминасында урнашкан авыл.

# Маево (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Долене Грчеве

Долене Грчеве — Словениянең Ново Место (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Долене Грчеве
## Географиясе

Мәйданы — 0,82 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 310,2 метр биеклектә урнашкан.
# Инҗесу (Сусуз)

Инҗесу (төр. İncesu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Сусуз илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Падохов

Падохов (чех. Padochov) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Ославани районында урнашкан авыл.

# Падохов
## Географиясе

Мәйданы — 2,494 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Падохов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Падохов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Падохов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 503 |
| 1880 | 528 |
| 1890 | 613 |
| 1900 | 640 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 675 |
| 1921 | 955 |
| 1930 | 955 |
| 1950 | 823 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 803 |
| 1970 | 751 |
| 1980 | 663 |
| 1991 | 560 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 553 |
| 2011 | 559 |
| 2021 | 596 |
# Агуа-Бранка (Алагоас)

Агуа-Бранка — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Алагоас штатына карый.

# Агуа-Бранка (Алагоас)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 454,719 км².
# Лос Пласерес (Агваскальентес)

Лос Пласерес — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Агуаскальентес муниципалитеты составына керә.

# Лос Пласерес (Агваскальентес)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лос Пласерес (Агваскальентес)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Вамик (Орегон)

Вамик — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Вамик (Орегон)
## Географиясе

Вамик халык санын алу урыны мәйданы — 3,122983 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 511 метр һәм 1676 Фут биеклектә урнашкан.
# Дёвиль

Дёвиль (фр. Deuxville) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Дёвиль
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,23 км².
# Кундрау татарлары

Кундрау татарлары (кундрау ногайлары, ногайлар-кундраулар, кундралар) — Әстерхан өлкәсенең Володарск районы Кундрау авылында яшәүче төрки телле әстерхан татарлары составындагы этник төркем. Ислам динен тоталар.
Халык санын алу кысаларында кундралылар әстерхан, казан һәм башка татарлар белән берләшкәннәр. Тарихи яктан бу нугай күчмә кабиләләре.

# Кундрау татарлары
## Тарих

Калмыклар Идел буе далаларына килгәч, XVIII-XVIII гасырның беренче чирегендә рус самодержавиесе һәм калмык ханнары арасында төп нугай төркемнәренә буйсындыру өчен көрәш бара. Нугайлар составында тулуганлыларның ата-бабалары булган.
Калмыклар Джунгарияга күчкәч, 1771 елда нугай кабиләләренең төркемнәре Әстерханга якынлаша. Бу вакытка йорт татарлары Иделнең сул як ярында хәзерге Идел буе районы территориясендә урнашкан, ә тулуганлыларның күчмә төркеме хәзерге Нариман районының Сүләнке авылына язылган булган.
Толыган авылы төзелү турындагы беренче архив документлары 1770 елда, Сүләнке авылына язылган «кундрау» төркеме Иделнең сул як ярында (хәзерге Растопуловка авылыннан ерак түгел) яңа авыл төзегәч, карый. 1892 елда «Мангыт» калкулыгында, Макарка ерганагы буенда Иске Толыган авылында яшәүчеләрнең бер өлеше (292 кеше) «Кундрау» дип аталган яңа авылга нигез сала. Нугайлар күченүнең хуҗалык сәбәпләреннән тыш, тарихчылар нәсел буенча бүленүләрен дә карый.

# Кундрау татарлары
## Тел һәм мәдәният

Л.Ш. Арсланов кундраулар теле йорт татарлары теленә хас билгеләре белән йорт һәм карагаш телләре арасында тора дип билгеләп үтә. Кундраулылар шулай ук әдәби татар телендә дә сөйләшәләр.
Кундрау авылында «Кундрау» ансамбле эшләп килә. Туй традицияләренә "Баянга бастыру" дигән йоланы – кияү йортында кәләшнең очрашуын да кертергә була. Йола җырлар белән үрелеп бара, бирелгән кәләшне әнисеннән, кияү әнисеннән тапшыралар.

# Кундрау татарлары
## Аш

Кундрауларның төп милли ризыкларының берсе - катлама пәрәмәче (итле пәрәмәч).
# Фарашдереси (Шаркышла)

Фарашдереси (төр. Faraşderesi) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Шаркышла илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Бервайлер

Бервайлер — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Бервайлер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,11 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 288 метр биеклектә урнашкан.
# Вонвал (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

Вонвал — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Любень-Куявский гминаcында урнашкан авыл.

# Вонвал (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Supergravitatsiä

Supergravitatsiä yäki yış qına küp ülçämle gravitatsiä - östämä ülçämnär, supersimmetriä häm gravitatsiä nigezendä yasalğan fizik teoriälärneñ ataması.
Bu töşençä "Böyek Berläşterü" teoriäsen tözegändä häm supersimmetriäne qullanğanda, kertelgän.
Suppersimmetriä yärdämendä kisäkçeklär-superpartner belän bäyle intensiv kvant fluktuatsiäläre öleşçä qısqartıla häm gravitatsiäneñ kvant mexanikasında qarşılıqlar kimetelä.
# Виттонвиль

Виттонвиль (фр. Vittonville) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Виттонвиль
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,03 км².
# Помари (Виченца)

Помари — Италиянең Венеция төбәге Камизано-Вичентино өязендә урнашкан торак пункт.

# Помари (Виченца)
## Географиясе

Помари Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Помари (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вальтер Кон

Вальтер Кон (, 9 март 1923(1923-03-09), Вена, Беренче Аустрия Җөмһүрияте — 19 апрель 2016(2016-04-19) (93 яшь), Санта-Барбара, Калифорния, Америка Кушма Штатлары) — физик, университет профессоры, химик (Канада, Америка Кушма Штатлары, Австрия). Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1998).

# Вальтер Кон
## Белем

Торонто университеты, Гарвард университеты дигән уку йортларында белем алган.

# Вальтер Кон
## Оешмаларда әгъзалык

Лундын кыйрал җәмгыяте, Аустрия фәннәр академиясе, АКШ милли фәннәр академиясе, Квант молекуляр фәннең халыкара академиясе, Америка сынлы сәнгать һәм фәннәр академиясе, Рәсәй фәннәр әкәдимиясе, Америка фәлсәфә җәмгыяте, Бавария фәннәр академиясе дигән оешмаларда әгъза булган.
# Синька (Тихвинка кушылдыгы)

Синька — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Вологда өлкәсе, Новгород өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Тихвинка елгасының сул ярына тамагыннан 46 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 26 км.

# Синька (Тихвинка кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Молога башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ока бассейны кушылмай).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010200112110000005910
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110000591
* Бассейн коды — 08.01.02.001
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# (15955) Йоганнгмунден

(15955) Йоганнгмунден — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15955) Йоганнгмунден
## Тарихы

1998 елның 26 гыйнварында E. Meyer тарафыннан Davidschlag обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 BS13» саналган.
# Недзьведзь (Лимановский повяты)

Недзьведзь — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Недзведзь (гмина) гминасында урнашкан авыл.

# Недзьведзь (Лимановский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Витцин

Витцин — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Витцин
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 18,79 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 30 метр биеклектә урнашкан.
# (2623) Zech

(2623) Zech (лат. Zech) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2623) Zech
## Тарихы

1919 елның 22 сентябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «A919 SA» саналган.
# Чехине

Чехине (чех. Čechyně) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Роусинов районында урнашкан авыл.

# Чехине
## Географиясе

Мәйданы — 4,72 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 235 метр биеклектә урнашкан.

# Чехине
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Чехине
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Чехине
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 438 |
| 1880 | 460 |
| 1890 | 438 |
| 1900 | 459 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 518 |
| 1921 | 555 |
| 1930 | 584 |
| 1950 | 526 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 508 |
| 1970 | 451 |
| 1980 | 395 |
| 1991 | 365 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 402 |
| 2011 | 385 |
| 2021 | 430 |
# Старына (Вяликадолецки авыл советы)

Старына (белар. Старына) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.

# Старына (Вяликадолецки авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Бусьер-ан-Камбрези

Бусьер-ан-Камбрези (фр. Boussières-en-Cambrésis) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Кодри кантонына карый.
# Шенпынар (Айваҗык)

Шенпынар (төр. Şenpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Айваҗык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Вишнье Нимецьке

Вишнье Нимецьке (словак. Vyšné Nemecké) — Словакиянең Собранце округында урнашкан авыл.

# Вишнье Нимецьке
## Тарихы

Авыл 1372 елда нигезләнгән.

# Вишнье Нимецьке
## Географиясе

Мәйданы — 4,63 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 124 метр биеклектә урнашкан.

# Вишнье Нимецьке
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# (6979) Сигэфуми

(6979) Сигэфуми (лат. Shigefumi) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6979) Сигэфуми
## Тарихы

1993 елның 12 сентябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 RH» саналган.
# Кече Минина

Кече Минина — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе , Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Подломка елгасының сул ярыннан 96 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.

# Кече Минина
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03010000112103000003216
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000321
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Рэгуляры

Рэгуляры (белар. Рэгуляры) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.

# Рэгуляры
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Вайген

Вайген — Словениянең Песниця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Вайген
## Географиясе

Мәйданы — 2,29 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 299,5 метр биеклектә урнашкан.
# Уездец (Чиченице)

Уездец (чех. Újezdec) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Чиченице районында урнашкан авыл.

# Уездец (Чиченице)
## Географиясе

Мәйданы — 4,816 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 410 метр биеклектә урнашкан.

# Уездец (Чиченице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Уездец (Чиченице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Уездец (Чиченице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 158 |
| 1880 | 187 |
| 1890 | 172 |
| 1900 | 178 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 178 |
| 1921 | 187 |
| 1930 | 176 |
| 1950 | 123 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 120 |
| 1970 | 93 |
| 1980 | 68 |
| 1991 | 60 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 144 |
| 2011 | 77 |
| 2021 | 39 |
# Пунтоне (Пиза)

Пунтоне — Италиянең Тоскана төбәге Бьентина өязендә урнашкан торак пункт.

# Пунтоне (Пиза)
## Географиясе

Пунтоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Пунтоне (Пиза)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Серито де Бермехо (Тарандаквао)

Серито де Бермехо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Тарандакуао муниципалитеты составына керә.

# Серито де Бермехо (Тарандаквао)
## Географиясе

Серито де Бермехо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Серито де Бермехо (Тарандаквао)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Серито де Бермехо (Тарандаквао)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Бютье (Югары Сона)Бютье

Бютье (фр. Buthiers) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Бютье (Югары Сона)Бютье
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,69 км².
# Дилеу-Веки

Дилеу-Веки — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. Огра (коммуна) коммунасына карый.

# Дилеу-Веки
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Любинка (гмина Плесьна)

Любинка — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Плесьна гминасында урнашкан авыл.

# Любинка (гмина Плесьна)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Армантьер-сюр-Авр

Армантьер-сюр-Авр (фр. Armentières-sur-Avre) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Руа Паулида (Кунео)

Руа Паулида — Италиянең Пьемонт төбәге Бардже өязендә урнашкан торак пункт.

# Руа Паулида (Кунео)
## Географиясе

Руа Паулида Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Руа Паулида (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Халыкара Славян Каналы

Халыкара Славян Каналы (рус. Международный Славянский Канал, укр. Міжнародний Слов'янський Канал, ингл. Slavonic Channel International) — рус, украин һәм инглиз телләрендә тапшырулар чыгаручы славян каналы.
Бөтен дөнья славяннарының һәм барлык славян җәмгыятьләренең эшчәнлеген төрле яктан ачу, аларның борынгы тарихын барлау, бай мәдәниятләрен күрсәтү өчен барлыкка китерелгән. Ул көне-төне эшли һәм 1 млрд 202 млн кеше яшәгән җирне каплап ала. Тапшырулар бер үк вакытта дүрт телдә: русча, украинча, инглизчә һәм телевизион продуктны җитештерүче ил телендә алып барыла. Киләчәктә тапшыру бер үк вакытта славян илләре телләрендә, шулай ук французча, немецча, испанча, португалча, гарәпчә һәм кытайча алып барылачак.

# Халыкара Славян Каналы
## Тарих

Элеккеге ССРБ җирлегеннән иярчен аркылы тапшыру тәҗрибәсе булып Украина территориясеннән "Халыкара Славян каналы"ның эшли башлавы санала. Тәҗрибә рәвешендә эфирга чыгу 1994 елның 14 декабреннән 1995 елның 15 маена кадәр алып барыла. Проект авторлары булып Иваненко Владимир Александрович һәм Иваненко Валерия Владимировна торалар.
# Бивер (Арканзас)

Бивер — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Бивер (Арканзас)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,419171 км², 1,41917 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 284 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# PSRC1

PSRC1 (ингл. Proline and serine rich coiled-coil 1 һәм Proline/serine-rich coiled-coil protein 1) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Берекетли (Решадие)

Берекетли (төр. Bereketli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Решадие илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Танджипахо (приход, Луизиана)

Танджипахо — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан приход. Үзәге - Амит шәһәре.

# Танджипахо (приход, Луизиана)
## Тарихы

Рәсми рәвештә 1869 елда оештырыла.

# Танджипахо (приход, Луизиана)
## Территориясе

Мәйданы 823 км² тәшкил итә.
# Пуерта де Льяве (Мануел Добладо)

Пуерта де Льяве — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мануэль-Добладо муниципалитеты составына керә.

# Пуерта де Льяве (Мануел Добладо)
## Географиясе

Пуерта де Льяве Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Пуерта де Льяве (Мануел Добладо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Пуерта де Льяве (Мануел Добладо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Уизотитла (Таско де Аларкон)

Уизотитла — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Таско-де-Аларкон муниципалитеты составына керә.

# Уизотитла (Таско де Аларкон)
## Географиясе

Уизотитла Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Уизотитла (Таско де Аларкон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Уизотитла (Таско де Аларкон)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# NGC 1374

NGC 1374 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1374
## Тарихы

Әлеге галактика 1837 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Милли көрәш

Көрәш, милли көрәш (баш. Көрәш, чуаш. Кӗрешӳ, төр. Güreş, үзб. Kurash) — төрки халыкларның милли спорт төре. Татар-башкортларда, чуашларда Сабан туе, Җыен һәм Акатуй бәйрәмнәренең мөһим элементы булып тора.
Көрәш — иң борынгы спорт төрләреннән берсе. Ул бигрәк тә төрки дәүләтләрдә киң таралган. Үзбәкстан, Кыргызстан, Монголия милли көрәше татар көрәшенә охшаш. Ләкин аларда аяк чалырга рөхсәт ителә, ә татар көрәшендә — тыела. Татар көрәшендәгечә кул көчен кулланып, көндәшне әйләндереп аркасына салу исә аларда юк.
Көрәш Россиядә милли спорт төрләре исемлегенә кертелгән. Бөтенроссия ярышларында җиңүчеләргә спорт мастеры исеме бирелә.
* Сембер сабан туенда, 2012 ел

# Милли көрәш
## Татарча көрәш Дөнья чемпионаты. Казан, 2011

Казан тарихында беренче тапкыр милли көрәш буенча дөнья чемпионаты узды. «Ак Барс» көрәш сараена Корея, Иран, Таҗикстан, Беларус, Молдова, Казакъстан, Кыргызстан, Үзбәкстан һәм башка илләрдән (барысы — 27 ил) 120 спортчы килде.
Көрәш биш авырлык категориясендә барды: 65, 75, 85, 100 һәм 100 кг-нан артык. 65 кг-га кадәрге категориядә Татарстан егете Руслан Нургалиев җиңде. Икенче урынны Кыргызстан спортчысы Мурзабәк Кочкоров алды, ә өченче урынга Таҗикстаннан Сухробчан Ериев лаек булды.
Тагын бер Татарстан егете — Казан спортчысы Лениз Абдуллин 85 кг кадәрге категориядә тагын бер алтын медаль алды, «көмеш» Молдова республикасыннан Юрий Малаяга эләкте, ә «бронза» Төркмәнстанга, Шохрад Мамедов белән бергә китте.
Россия җыелма командасы спортчысы Руслан Юсупов 75 кг-га кадәрге категориядә иң көчлеләрдән булды. Икенче һәм өченче урыннар Беларустан Ринат Гафиятуллин һәм Молдова егете Игорь Бешляга эләкте.
Башкортстанның Федоровка районы батыры Рәдиф Акчурин 100 кг авырлыкта дөнья чемпионы булды. Көмеш медаль Монголия спортчысы Адиябәт Надианга тапшырылды, ә «бронза» Беларус батыры Дмитрий Смольскийга эләкте. 100 кг-нан артык булган категориядә чемпион исеменә Ижаудан Таһир Хуҗигалиев лаек булды. Икенче урынны Таҗикстаннан Мурадҗан Туйгиев яулады, өченче урын Молдова спортчысы Сергей Радуканныкы булды.
Команда зачетында Россия җыелма командасы 250 очко җыйды, икенче урында — Беларус җыелма командасы (208 очко), өченче урында — Молдова җыелма командасы (177 очко).
# Падлессе (Жлобинский районы)

Падлессе (белар. Падлессе) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.

# Падлессе (Жлобинский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.