yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Прага (Сан Луис де ла Паз)

Прага — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мексика һәм Сан-Луис-де-ла-Пас муниципалитеты составына керә.

# Прага (Сан Луис де ла Паз)
## Географиясе

Прага Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Прага (Сан Луис де ла Паз)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Прага (Сан Луис де ла Паз)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Аврамавка

Аврамавка (белар. Аўрамаўка) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.

# Аврамавка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Трантель

Трантель (фр. Trentels) — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Зур Нядэйта

Зур Нядэйта — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Адзьва елгасының сул ярыннан 220 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 51 км.

# Зур Нядэйта
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000070333
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007033
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Гаевко

Гаевко — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Дравско-Поморске гминаcында урнашкан авыл.

# Гаевко
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Нью-Касл (округ, Делавэр)

Нью-Касл — Америка Кушма Штатларының Делавэр штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уилмингтон шәһәре.

# Нью-Касл (округ, Делавэр)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1673 елда оештырыла.

# Нью-Касл (округ, Делавэр)
## Территориясе

Округ мәйданы 1103 км² тәшкил итә.
# Кече Әмҗе

Кече Әмҗе – Тол кушылдыгы. Пермь краеның Барда районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 42 км.

# Кече Әмҗе
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды – 10010101012111100015018
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды – 111101501
* Бассейн коды – 10.01.01.010
* ГӨ буенча саны – 11
* ГӨ буенча чыгарылышы – 1
# Малий Нераець

Малий Нераець — Словениянең Чрномель (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Малий Нераець
## Географиясе

Мәйданы — 0,6 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 157,2 метр биеклектә урнашкан.
# Леланд Һартвелл

Леланд Һартвелл (30 октябрь 1939(1939-10-30) (84 яшь), Лос-Анджелес, Калифорния, Америка Кушма Штатлары — , ) — генетик, биолог, университет профессоры, тереклек химиячесе (Америка Кушма Штатлары). Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе (2001).
# Ронч де Буоз (Белуно)

Ронч де Буоз — Италиянең Венеция төбәге Тайбон-Агордино өязендә урнашкан торак пункт.

# Ронч де Буоз (Белуно)
## Географиясе

Ронч де Буоз Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ронч де Буоз (Белуно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ильфесхайм

Ильфесхайм (алман. Ilvesheim) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Ильфесхайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,89 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 102 метр һәм 100 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 7617

NGC 7617 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7617
## Тарихы

Әлеге галактика 1864 елда Алмания астрономы Heinrich d'Arrest тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Базыли

Базыли (белар. Базылі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.

# Базыли
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Касар-де-Касерес

Касар-де-Касерес (исп. Casar de Cáceres) — Испаниянең Касерес провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Касар-де-Касерес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 130 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 365 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Иваново (Благоевград өлкәсе)

Иваново — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. Петрич җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Иваново (Благоевград өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 790 метр биеклектә урнашкан.
# Кель (Риоха)

Кель (исп. Quel) — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Кель (Риоха)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 54,78 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 490 метр биеклектә урнашкан.
# Ранчо-Гранде (Нью-Мексико)

һәм
Ранчо-Гранде — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Ранчо-Гранде (Нью-Мексико)
## Географиясе

Ранчо-Гранде халык санын алу урыны мәйданы — 1,128119 км², 1,127467 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 6345 Фут биеклектә урнашкан.
# Биккари

Биккари — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. Фоҗа провинциясе составына керә.

# Биккари
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 450 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Альберона, Кастеллуччо-Вальмаджоре, Челле-ди-Сан-Вито, Фаэто, Лучера, Розето-Вальфорторе һәм Троя коммуналары белән чиктәш.
# Амбриер

Амбриер (фр. Ambrières) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Сан Мигел дел Монте (Тетипак)

Сан Мигел дел Монте — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Тетипак муниципалитеты составына керә.

# Сан Мигел дел Монте (Тетипак)
## Географиясе

Сан Мигел дел Монте Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Сан Мигел дел Монте (Тетипак)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Сан Мигел дел Монте (Тетипак)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Насухлар (Енипазар)

Насухлар (төр. Nasuhlar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Енипазар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Перишор (Бистрица-Несеуд)

Перишор — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. Загра (коммуна) коммунасына карый.

# Перишор (Бистрица-Несеуд)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 670 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Досталлы

Досталлы (әзери. Dostallı) — Әзербайҗанның Җәлилабад районына караган авыл.
# Ортакөй (Айбасты)

Ортакөй (төр. Ortaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Айбасты илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Липавка (Мёрский районы)

Липавка (белар. Ліпаўка) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.

# Липавка (Мёрский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# .ag

.ag — Антигуа һәм Барбуданың югары дәрәҗәле милли домены.
# Блеквуд (Нью-Джерси)

Блеквуд — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Блеквуд (Нью-Джерси)
## Географиясе

Блеквуд халык санын алу урыны мәйданы — 3,197654 км², 3,199159 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 14 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Казело (Козенца)

Казело — Италиянең Калабрия төбәге Сан-Марко-Арджентано өязендә урнашкан торак пункт.

# Казело (Козенца)
## Географиясе

Казело Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казело (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ванаминго (Миннесота)

Ванаминго — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Ванаминго (Миннесота)
## Тарихы

Ванаминго шәһәре елда нигезләнгән.

# Ванаминго (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 3,709036 км², 3,635843 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 321 метр биеклектә урнашкан.
# Витроль-ан-Люберон

Витроль-ан-Люберон (фр. Vitrolles-en-Luberon) — Франциянең Воклюз департаментына караган коммуна.

# Витроль-ан-Люберон
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 16,15 км².
# HD221767

HD221767 — Пегас йолдызлыгында урнашкан A2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,88 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Збечно

Збечно (чех. Zbečno) — Чехиянең Урта Чехия крае Раковник һәм Раковник районында урнашкан авыл.

# Збечно
## Географиясе

Мәйданы — 15,145689 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 235 метр биеклектә урнашкан.

# Збечно
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Збечно
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Збечно
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1310 |
| 1880 | 1297 |
| 1890 | 1256 |
| 1900 | 1224 |
| 1910 | 1270 |
| 1921 | 1242 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 1270 |
| 1950 | 1327 |
| 1961 | 846 |
| 1970 | 734 |
| 1980 | 586 |
| 1991 | 472 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 437 |
| 2014 | 478 |
| 2016 | 507 |
| 2017 | 522 |
| 2018 | 529 |
| 2019 | 559 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 559 |
| 2021 | 570 |
| 2021 | 583 |
| 2022 | 568 |
| 2023 | 604 |
| 2024 | 613 |
# Масарикос

Масарикос (гал. Mazaricos) — Испаниянең Ла-Корунья провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Масарикос
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 188,3 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 310 метр биеклектә урнашкан.
# Ка дел Понте (Пяченца)

Ка дел Понте — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Пьяченца өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка дел Понте (Пяченца)
## Географиясе

Ка дел Понте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ка дел Понте (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Любинье (Велико Градиште)

Любинье (серб. Љубиње ) — Сербиянең Браничево округы Велико-Градиште җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Любинье (Велико Градиште)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 203 метр биеклектә урнашкан.

# Любинье (Велико Градиште)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# IGFBP3

IGFBP3 (ингл. Insulin like growth factor binding protein 3 һәм Insulin-like growth factor binding protein 3 isoform b) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Кыршау (гимнастика)

Кыршау - нәфис гимнастика коралы. Кулланылыш заманында табигый көчләр тәэсире астында үз рәвешен саклый алучы материал - гадәттә пластик яки агачтан ясала.
# Сяльцо (Полацкий районы)

Сяльцо (белар. Сяльцо) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.

# Сяльцо (Полацкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Фосалунга (Тревизо)

Фосалунга — Италиянең Венеция төбәге Веделаго өязендә урнашкан торак пункт.

# Фосалунга (Тревизо)
## Географиясе

Фосалунга Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Фосалунга (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Региомонтан (ай кратеры)

Региомонтан (лат. Regiomontanus) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 127 км булган кратер.

# Региомонтан (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Региомонтан (Йоганн Мюллер) (1436—1476) хөрмәтенә бирелә.

# Региомонтан (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# HD88182

HD88182 — Гидра йолдызлыгында урнашкан A5III спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,23 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Яңа Тинчәле (Буа районы, Кыят авыл җирлеге)

Яңа Тинчәле — Татарстан Республикасының Буа районына керүче авыл.

# Яңа Тинчәле (Буа районы, Кыят авыл җирлеге)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.1 °C | -10.3 °C | -5.3 °C | 5.5 °C | 14.2 °C | 18.9 °C | 20.7 °C | 18.4 °C | 12.8 °C | 5 °C | -3.8 °C | -9.3 °C | 4.7 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

# Яңа Тинчәле (Буа районы, Кыят авыл җирлеге)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча биредә 87 кеше яши.
# Маисеевичы

Маисеевичы (белар. Маісеевічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.

# Маисеевичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Яланг (Трашиянгце дзонхагы)

Яланг (ингл. Yalang) — Бутан дәүләтенең Трашиянгце дзонгхагында урнашкан авыл.

# Яланг (Трашиянгце дзонхагы)
## Географиясе

Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2 593 метр биеклектә 27°26′00″ т. к. 91°38′00″ кб. о. координаталы буенча урнашкан.
# Сан Мигел дел Сауз (Мануел Добладо)

Сан Мигел дел Сауз — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мануэль-Добладо муниципалитеты составына керә.

# Сан Мигел дел Сауз (Мануел Добладо)
## Географиясе

Сан Мигел дел Сауз Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Мигел дел Сауз (Мануел Добладо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Мигел дел Сауз (Мануел Добладо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Озын көй

Озын көй — татар, шулай ук башкорт халык музыкасы жанры, музыка фольклористикасында мелодик стиль.

# Озын көй
## Тарихы

Озын көй - татарларда музыкаль экспрессиянең югары очы. Татарларда Казан ханлыгы чорыннан ук музыка мәдәнияте социаль һәм конфессиональ билгеләре буенча халык иҗатына хас авыл һәм шәһәр музыкаль мәдәниятенә бүленеп үсеш кичерә. Татарларда халык музыкасы һәм профессиональ музыка аерылып карала башлый. Бу үзенчәлекләр Казан татарлары музыкаль мәдәниятендә акрынлап лирик интонация белән җырлана торган озын көй жанры формалашуга этәргеч бирә. Ул көйнең яңгырау киңлеге һәм төрлелегендә җырчының иҗат фантазиясенә бәйле рәвештә аерым иҗекләрне сузып җырлауда күренә. Башкортларда озын көй — мелос стиленең вокал һәм инструменталь (курай) башлангычларның үзара бәйләнеше белән кызыксынланган үзенчәлекле синтез ул.
Җыеннарда халык җырчыларының һәм курайчыларның ярышын үткәрү озын көй үсешенә ярдәм итә.
Милли уен коралы булган курай да озын көй формалашуына зур йогынты ясый. Бу фактны халык моңнарының киң диапазонлы булуы дәлилли.
Озын көй стилендәге башлангыч җырлар 1893 елда Н. Ф. Катанов тарафыннан язып алына. Беренче өлгеләре 1897 елда С. Г. Рыбаков тарафыннан «Җаек мөселманнарының көнкүреш тасвирламасы белән музыкасы һәм җырлары» китабында бастырыла.

# Озын көй
## Тасвирлама

Озын көйне башкарган җырчылар арасында, гадәттә, югары тавышлар (ирләрдә — тенор, баритон; хатыннарда - сопрано,меццо-сопрано) өстенлек итә.
Көйнең интонацион яктан ачык, киң диапазонлы һәм көй үсешенең түбәнәя барып тәмамлануы озын көйнең төп үзенчәлеге булып тора. Шуларга ярты тынсыз тавышлар рәтенә таяну, һәр иҗекне сузып катлаулы мелодик борылышка кору, речитатив төзелеш һәм ымлыклар аша җырның тәэсирен арттыру хас. Озын көй гадәттә курайга кушылып башкарыла, аның гармун яки баян озатуында инструменталь версияләр да була.
Башкорт һәм татар озын көенең төп аермасы, әле С.Габәши ассызыклаган, децима, октава һ.б. киң интервалларның кулланылышында. Татар озын көендә әлеге интерваллар, кагыйдә буларак, салмак көй бормалары арасында яшерелә, ә башкортларда көйне өзеп ап-ачык алынулары да мөмкин.

# Озын көй
## Башкаручылар

Озын көйнең күренекле башкаручылары булып Рәшит Ваһапов, Илһам Шакиров, Әлфия Афзалова, Хәйдәр Бигичев, Зилә Сөнгатуллина, Сөләйман Абдуллин, Гали Хәмзин, Идрис Газиев, Газиз Әлмөхәммәтов, Флюра Килдиярова, Мәгафүр Хисмәтуллин һ. б. тора.

# Озын көй
## Шулай да карагыз

* Озын көйләр исемлеге
# Едов

Едов (чех. Jedov) — Чехиянең Высочина крае Намешт-над-Ославоу районында урнашкан авыл.

# Едов
## Географиясе

Мәйданы — 3,673 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 430 метр биеклектә урнашкан.

# Едов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Едов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Едов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 186 |
| 1880 | 211 |
| 1890 | 207 |
| 1900 | 201 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 213 |
| 1921 | 187 |
| 1930 | 178 |
| 1950 | 121 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 149 |
| 1970 | 115 |
| 1980 | 91 |
| 1991 | 70 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 68 |
| 2011 | 49 |
| 2021 | 71 |
# Ревере

Ревере — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Borgo Mantovano провинциясе составына керә.

# Ревере
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 16 метр биеклектә урнашкан. Маньякавалло, Боргофранко-суль-По, Пьеве-ди-Кориано, Серравалле-а-По, Вилла-Пома һәм Остилья коммуналары белән чиктәш.
# Ранчо-Банкет (Техас)

Ранчо-Банкет — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Ранчо-Банкет (Техас)
## Географиясе

Ранчо-Банкет халык санын алу урыны мәйданы — 7,41687 км², 7,416867 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 28 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Лабова

Лабова — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Лабова гминасында урнашкан авыл.

# Лабова
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Трейл-Сайд (Колорадо)

һәм
Трейл-Сайд — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Трейл-Сайд (Колорадо)
## Географиясе

Трейл-Сайд халык санын алу урыны мәйданы — 1,855942 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Заскале (Келецкий повяты)

Заскале — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Стравчин гминасында урнашкан авыл.

# Заскале (Келецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Блежой (коммуна)

Блежой — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан коммуна.

# Блежой (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 20,24 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Блежой, Плоештиори һәм Цинцерень авыллары урнашкан.
# Е-ле-Морю

Е-ле-Морю (фр. Heiltz-le-Maurupt) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# (3768) Монро

(3768) Монро (лат. Monroe) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3768) Монро
## Тарихы

1937 елның 5 сентябрендә Сирил Джексон тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1937 RB» саналган.
# Ольсбах

Ольсбах (алман. Ohlsbach) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Ольсбах
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,14 км² (1961). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 181 метр һәм 174 метр биеклектә урнашкан.
# Мәҗит Кавиев

Мәҗит Кавиев (Мәҗит Сәлим улы Кавиев, 4 гыйнвар 1908(1908-01-04), Ис, Верхотур өязе, Пермь губернасы, Россия империясе — 26 гыйнвар 1966(1966-01-26) (58 яшь), Казан, Татарстан АССР, РСФСР, СССР) — геолог, геология-минералогия фәннәре докторы (1964). 1936 елдан Татарстан геология тресында: геолог, партия башлыгы, баш инженер, фәнни тәҗрибәханә мөдире. 1946 елдан ССРБ ФА КФ Геология институтында тәҗрибәханә мөдире.