yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ота (махсус район)

Ота (яп. 大田区) — Япония дәүләтенең Токио префектурасында урнашкан шәһәр.

# Ота (махсус район)
## Тарихы

Ота шәһәре 1947 елның 13 мартында шәһәр статусын ала.

# Ота (махсус район)
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 674590 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 11345 кеше тәшкил иткән.

# Ота (махсус район)
## Географиясе

Шәһәр территориясе 59.46 км² тәшкил итә.

# Ота (махсус район)
## Кардәш шәһәрләр

* Мисато, Япония (5 ноябрь 2005)
* Сейлем (Массачусетс), Америка Кушма Штатлары (18 гыйнвар 1991)
* Томи, Япония (ноябрь 2004)
* Хигасимацусима, Япония (12 ноябрь 2016)
* Чаоян, Кытай (21 сентябрь 1998)
# Шадзюны

Шадзюны (белар. Шадзюны) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.

# Шадзюны
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# (16561) Ролз

(16561) Ролз — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16561) Ролз
## Тарихы

1991 елның 3 ноябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 VP7» саналган.
# Зарэчча (Давгапольски авыл советы)

Зарэчча (белар. Зарэчча) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.

# Зарэчча (Давгапольски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# (14551) Itagaki

(14551) Itagaki — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14551) Itagaki
## Тарихы

1997 елның 22 октябрендә T. Окуни тарафыннан Нанъё обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 UN8» саналган.
# HD202711

HD202711 — Аккош йолдызлыгында урнашкан B9 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,37 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Страхонёвице

Страхонёвице (чех. Strachoňovice) — Чехиянең Высочина крае Йиглава һәм Q89269406? районында урнашкан авыл.

# Страхонёвице
## Географиясе

Мәйданы — 4,339135 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 513 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Страхонёвице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Страхонёвице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Страхонёвице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 168 |
| 1880 | 177 |
| 1890 | 159 |
| 1900 | 165 |
| 1910 | 150 |
| 1921 | 165 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 143 |
| 1950 | 133 |
| 1961 | 143 |
| 1970 | 132 |
| 1980 | 97 |
| 1991 | 95 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 82 |
| 2014 | 81 |
| 2016 | 84 |
| 2017 | 82 |
| 2018 | 81 |
| 2019 | 83 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 87 |
| 2021 | 95 |
| 2021 | 93 |
| 2022 | 93 |
| 2023 | 93 |
| 2024 | 92 |
# Чифтликкөй (Якутие)

Чифтликкөй (төр. Çiftlikköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Якутие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Силя

Силя — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Орлешть (коммуна) коммунасына карый.

# Силя
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# C7orf43

C7orf43 (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Быеклы (Кочарлы)

Быеклы (төр. Bıyıklı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Кочарлы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Чарлтон (Массачусетс)

һәм
Чарлтон — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Чарлтон (Массачусетс)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1735 елда нигезләнгән.

# Чарлтон (Массачусетс)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 43,8 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 273 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Подулши

Подулши (чех. Podůlší) — Чехиянең Кралове Градец крае Йичин һәм Йичин районында урнашкан авыл.

# Подулши
## Географиясе

Мәйданы — 1,380236 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 345 метр биеклектә урнашкан.

# Подулши
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Подулши
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Подулши
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 297 |
| 1880 | 249 |
| 1890 | 246 |
| 1900 | 221 |
| 1910 | 202 |
| 1921 | 188 |
| 1930 | 177 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 140 |
| 1961 | 137 |
| 1970 | 117 |
| 1980 | 124 |
| 1991 | 171 |
| 2001 | 241 |
| 2011 | 255 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 263 |
| 2016 | 257 |
| 2017 | 255 |
| 2018 | 258 |
| 2019 | 259 |
| 2020 | 259 |
| 2021 | 260 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 237 |
| 2022 | 252 |
| 2023 | 255 |
| 2024 | 251 |
# Форт-Дюшен (Юта)

Форт-Дюшен — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Форт-Дюшен (Юта)
## Географиясе

Форт-Дюшен халык санын алу урыны мәйданы — 19,86886 км², 19,868863 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1521 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гүлөрен (Шаркышла)

Гүлөрен (төр. Gülören) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Шаркышла илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Подури (Арджеш)

Подури — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. Корби (коммуна) коммунасына карый.

# Подури (Арджеш)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Гатов (Чехия)

Гатов (чех. Hatov) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Borotín районында урнашкан авыл.

# Гатов (Чехия)
## Географиясе

Мәйданы — 0,62 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Гатов (Чехия)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Гатов (Чехия)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Гатов (Чехия)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 53 |
| 1880 | 39 |
| 1890 | 54 |
| 1900 | 52 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 55 |
| 1921 | 58 |
| 1930 | 47 |
| 1950 | 33 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 35 |
| 1970 | 30 |
| 1980 | 20 |
| 1991 | 18 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 12 |
| 2011 | 4 |
| 2021 | 11 |
# Сант'Иларио Баганца (Парма)

Сант'Иларио Баганца — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Фелино өязендә урнашкан торак пункт.

# Сант'Иларио Баганца (Парма)
## Географиясе

Сант'Иларио Баганца Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сант'Иларио Баганца (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бентония (Миссисипи)

Бентония — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Бентония (Миссисипи)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Бентония (Миссисипи)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 3,689257 км², 3,689253 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 60 метр биеклектә урнашкан.
# Фундан (Эспириту-Санту)

Фундан — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Эспириту-Санту штатына карый.

# Фундан (Эспириту-Санту)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 288,724 км².
# Гарадаг (Агсу)

Гарадаг (әзери. Qaradağ) — Әзербайҗанның Агсу районына караган авыл.
# Темтас

Темтас (Ястребинка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сухона елгасының сул ярыннан 21 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 26 км.

# Темтас
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — елганың башыннан алып Төньяк Двина Вычерга елгасына койганчыга чаклы, Юг һәм Сухона елгаларын кертмичә (инештән Көбән гидротөененә чаклы). Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100312103000009937
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000993
* Бассейн коды — 03.02.01.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Деэри

Деэри (фр. Dehéries) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Като-Камбрези кантонына карый.
# Беррингтон (Род-Айленд)

Беррингтон — Америка Кушма Штатларының Род-Айленд штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Беррингтон (Род-Айленд)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1653 елда нигезләнгән.

# Беррингтон (Род-Айленд)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 15,4 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Липова (Түбән Силезия воеводалыгы)

Липова — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Кондратовице гминасында урнашкан авыл.

# Липова (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Телпаш (коммуна)

Телпаш — Румыниянең Долж жудецында урнашкан коммуна.

# Телпаш (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 37,69 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Телпаш, Мофлешть, Нистой, Пуциней һәм Сочень авыллары урнашкан.
# Медьер

Медьер (фр. Maidières) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Медьер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 1,81 км².
# Бартоу (Флорида)

Бартоу — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.

# Бартоу (Флорида)
## Тарихы

Бартоу шәһәре 1851 елда нигезләнгән.

# Бартоу (Флорида)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 135,533883 км², 135,416621 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 37 метр биеклектә урнашкан.
# Виктор Григорьев (1939)

Виктор Григорьев (Виктор Михаил улы Григорьев, 12 гыйнвар 1939(1939-01-12) (85 яшь), Уфа, РСФСР, СССР — , ) — Кояш физикасы, Кояш активлыгы, астрофизик әсбаплар төзү өлкәләрендә галим, физика-математика фәннәре докторы (1991), РФА мөхбир әгъзасы (2000).
# Селино Басо (Бергамо)

Селино Басо — Италиянең Ломбардия төбәге Сант'Омобоно-Терме өязендә урнашкан торак пункт.

# Селино Басо (Бергамо)
## Географиясе

Селино Басо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Селино Басо (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# 556 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 556 — Милади тәкъвим буенча VI гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 556 — безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
* 556 — сан.
# Вяликия Чучавичы

Вяликия Чучавичы (белар. Вялікія Чучавічы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Лунинецкий районында урнашкан авыл.

# Вяликия Чучавичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Трентон (Вашингтон, Висконсин)

Трентон — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Трентон (Вашингтон, Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 33,5 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 274 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бозиору (коммуна)

Бозиору — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан коммуна.

# Бозиору (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3679 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Бозиору, Будуйле, Фишич, Геванеле, Гресия, Извоареле, Нуку, Скеень (Румыния), Улмет һәм Вевелучиле авыллары урнашкан.
# Вылкович

Вылкович — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. Джебел җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Вылкович
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 322 метр биеклектә урнашкан.
# HD77939

HD77939 — Компас йолдызлыгында урнашкан A5/7III(m) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,5 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Порецкое районы

һәм
Порецкое районы (чуаш. Пăрачкав районĕ) — Чуашстанның көньяк-көнбатышындагы муниципаль район.
Административ үзәге — Порецкое авылы.

# Порецкое районы
## Җәгъpафия

Порецкое районы Чуашстанның көньяк-көнбатышында урнашкан. Район территориясе 845,3 дүрᴛᴋел ᴋиламитер. Төньякта Шөмерлә белән, көнчыгышта Ибриси, көньякта Алатыр районнары һәм Мордовия белән, ә көнбатышта Ηижгаp өлкәсе белән чиктәш.

# Порецкое районы
## Халык

Халык саны 13 900 кеше (2010 елга).
Милли cастaфы: мaрдьıвалар — 21%, руслар — 74%.

# Порецкое районы
## Административ бүленеше

Районда 2004 елдан 12 авыл жирлегендә 39 авыл урнашкан.

# Порецкое районы
## Икътисад

Сәнәгать: торф, сөт, крахмал, агач эшкәртү предприятияләре.
Авыл хуҗалыгында төп тармаклар: сөт, ит, бәрәңге, яшелчә, колмак җитештерү.
# Энсдорф (Түбән Австрия)

Энсдорф — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Амштеттен округы составына керә.

# Энсдорф (Түбән Австрия)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 250 метр биеклектә урнашкан. Энс (шәһәр), Санкт-Панталеон-Эрла һәм Санкт-Фалентин (Түбән Австрия) коммуналары белән чиктәш.
# Асри (Һалылые)

Асри (төр. Asri) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалылые илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Побали

Побали (белар. Побалі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.

# Побали
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Грязка

һәм
Грязка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Пшеворск гминасында урнашкан авыл.

# Грязка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Згорний Оток

Згорний Оток — Словениянең Радовлиця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Згорний Оток
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 502,5 метр биеклектә урнашкан.
# Скшипня

Скшипня — Польшаның Великопольское воеводалыгы Чермин гминасында урнашкан авыл.

# Скшипня
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кокал (Бразилия)

Кокал — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.

# Кокал (Бразилия)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1269,066 км².
# Дерели (Дөшемеалты)

Дерели (төр. Dereli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Дөшемеалты илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Минхайм

Минхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Минхайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,4 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 120 метр биеклектә урнашкан.
# Волокпом

Волокпом (рус. Волокпом) — Коми Республикасының Сысола районында урнашкан авыл.

# Волокпом
## Климат

Волокпом климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Волокпом
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (91%), руслар (9%).
# Һайфоң

Һайфоң (вьетн. Haiphong) — Вьетнамның үзәккә буйсына торган шәһәрләрнең берсе.

# Һайфоң
## Тарих

Хәзерге статусын 1955 елдан башлап йөртә.

# Һайфоң
## Кардәш шәһәрләр

* Владивосток, Россия
* Инчон, Көньяк Корея
* Китакүчү, Япония (18 апрель 2014)
* Ливорно, Италия
* Санкт-Петербург, Россия (2006)
* Сиэтл, Америка Кушма Штатлары
* Тиәнҗин, Кытай
# Дварцы

Дварцы (белар. Дварцы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.

# Дварцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Чабаксар култыгы

Чабаксар култыгы (рус. Чебоксарский залив, чуаш. Шупашкар кӳлмекĕ) – ике буадан торучы Чабаксар шәһәренең мәдәни-күңел өлеше.
Култыгына Сугутка һәм Чебоксарка елгалар коялар. Култык аша җәяүлеләр күпере салынган.
Чабаксар култыгы янында түбәндәге объектлар урнашалар: Ана-Яклаучы һәйкәле, Кызыл мәйдан, Җырчылар аланы.
Култык чабаксарлыларның вакыт уздыру урыны буларак таныш.

# Чабаксар култыгы
## Тарих

Элек култык урынында шәһәрнең иске өлеше урнашкан; Чабаксар ГЭСны төзелү сәбәпле ул су астында калу зонасына эләккән.
# Хине (Севниця)

Хине — Словениянең Севниця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Хине (Севниця)
## Географиясе

Мәйданы — 0,54 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 316,6 метр биеклектә урнашкан.
# Борго Фака (Порденоне)

Борго Фака — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Аццано-Дечимо өязендә урнашкан торак пункт.

# Борго Фака (Порденоне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пшибимеж

һәм
Пшибимеж — Польшаның Любуш воеводалыгы Новогруд-Бобжаньский гминасында урнашкан авыл.

# Пшибимеж
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 4077

NGC 4077 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4077
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Алексей Нечаев

Алексей Нечаев (Алексей Василий улы Нечаев, 31 гыйнвар 1864(1864-01-31), Казан, Россия империясе — 8 сентябрь 1915(1915-09-08) (51 яшь), Санкт-Петербург, Санкт-Петербург губернасы, Россия империясе) — РИ геологы, палеонтолог, геология һәм минералогия докторы (1898), Казан һәм Киев университетлары профессоры.
# Пендлтон (Көньяк Каролина)

Пендлтон — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Пендлтон (Көньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Пендлтон (Көньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 10,442536 км², 9,816 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 260 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ганска (Миннесота)

Ганска — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Ганска (Миннесота)
## Тарихы

Ганска шәһәре елда нигезләнгән.

# Ганска (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,629233 км², 0,628116 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 310 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Тшикоси

Тшикоси — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Копшивница гминасында урнашкан авыл.

# Тшикоси
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Закалче-Вельке

Закалче-Вельке — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Бане-Мазурске гминасында урнашкан авыл.

# Закалче-Вельке
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (20536) Tracicarter

(20536) Tracicarter — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20536) Tracicarter
## Тарихы

1999 елның 7 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RF81» саналган.
# Галинеа (Җенова)

Галинеа — Италиянең Лигурия төбәге Меле өязендә урнашкан торак пункт.

# Галинеа (Җенова)
## Географиясе

Галинеа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Галинеа (Җенова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ми-38

Ми-38 (tat. lat. Mi-38(үле сылтама)) — Россия күпмаксатлы урта ераклыклы боралагы. "Ми-38 боралагы" Россия хөкүмәте тарафыннан акча белән тәэмин ителә. Хәрби һәм граждан бурычларының үтәве өчен кулланачак.
"Ми-38 боралагы" 2015 елдан Казан боралак заводында серияләп җитештерә башларга тиеш.
Ми-38 боралагы иске Ми-8, Ми-17 паркы алмаштырырга тиеш.

# Ми-38
## Очу-техникалык бәяләмәләре
### Сыйдырышлыгы

* Экипаж: 2 кеше
* Пассажир: 30 кеше (адым 75см)

# Ми-38
## Очу-техникалык бәяләмәләре
### Зурлыгы

** Күтәрүче винт киңлеге: 21,1 м
** Руль винты киңлеге: 3,84 м
** Тулы озынлыгы: 25 м
** Фюзеляҗ озынлыгы19,95 м
** Фюзеляҗ киңлеге: 4,5 м
** Тулы биеклеге: 6,98 м

# Ми-38
## Очу-техникалык бәяләмәләре
### Авырлык

** Буш: 8300 кг
** Менү авырлыгы: 14200 кг
** Иң зур менү авырлыгы: 15600 кг
** Тышкы йөк мөмкинлеге: 6000 кг
** Эчке йөк мөмкинлеге: 5000 кг

# Ми-38
## Очу-техникалык бәяләмәләре
### Куәт җайланмасы

** Двигатель ГТ-2хPWTS, Pratt&Whitney
** Менү егәрлеге: 2 500 ат көче
** Иң зур егәрлек: 3 600 ат көче

# Ми-38
## Очу-техникалык бәяләмәләре
### Очу бәяләмәләре

* Керәйсер тизлеге: 295 км/сәг
* Иң зур тизлек: 320 км/сәг
* Очыш ераклыгы: 1300 км
* Файдалы йөк 3 300 кг белән ераклыгы: 900 км
* Түшәм: 5100 м
* Статик түшәме: 3 100 м

# Ми-38
## Очу-техникалык бәяләмәләре
### Салон

** Озынлыгы: 8 700 мм
** Киңлеге: 2 340 мм
** Биеклеге: 1 800 мм
** Күләме: 29,5 м3

# Ми-38
## Тасвирлама

Ми-8 — бервинталы ысулының, бишлопастьле күтәрүче винты һәм дүртлопастьле Х-гәүдәле рүл винты белән боралагы. Егәр-сеңдерү тәгәрмәчләре. Ми-38 агрегат ресурсы 3-4 тапкыр күбрәк, көч сарыф итү 2 мәртәбә азрак Ми-8 боралагына караганда.