# Диңгез буе өлкәсе

Диңгез буе өлкәсе (рус. Приморская область) — Россия империясе составында административ-территориаль берәмлек.
Өлкәнең үзәге — Николаевск (1856—1880 елларда), Хабарау (1880—1888 елларда), Владивосток (1888—1920 елларда).

# Диңгез буе өлкәсе
## География
### Чиктәшлек

| Як | Өлкә |
| Төньяк | Камчатка өлкәсе, Якутск өлкәсе |
| Төньяк-көнбатыш | Амур өлкәсе |
| Көньяк-көнбатыш | Кытай |
| Көнчыгыш | Сахалин өлкәсе (диңгез буенча) |

# Диңгез буе өлкәсе
## Тарих

Диңгез буе өлкәсе Көнчыгыш Себернең дмңгез буендагы территорияләрдән (Камчатка белән) 1856 елда оештырыла. 1857 елда аның составыннан Амур өлкәсе чыгарыла. 1858 елда, Айгун договоры буенча, аның составына Амурның унъягы, Уссури елгасы һәм Япон диңгезе арасындагы җирләре кертеләләр. 1880 елда өлкәнең идарәсе Николаевсктан Хабарауга күчерелә; шул ук елда өлкә составыннан Владивосток порты һәм Муравьёв-Амурский ярымутравы аерылып чыгарылалар һәм Владивосток хәрби губернаторлыгына кертеләләр.
1884 елда өлкә составыннан Сахалин отделы (1909 елдан — Сахалин өлкәсе) аерылып чыгарыла; шул ук елда Амур буендагы генерал-губернаторлыгы оештырыла: аның составына Диңгез буе, Амур, Байкал арты һәм Сахалин өлкәләре кертеләләр. 1888 елда Владивосток губернаторлыгы яңадан Диңгез буе өлкәсе составына кертеләләр; шул ук елда өлкәнең идарәсе Владивостокка күчерелә.
1909 елда өлкә составыннан Камчатка өлкәсе аерып чыгарыла.

# Диңгез буе өлкәсе
## Административ бүленеш

1909-1917 елларда:
* Төньяк Уссури округасы
* Уссури округасы
* Уда округасы
* Хабарау округасы

# Диңгез буе өлкәсе
## Халык

Туган тел буенча состав (1897 елдагы җанисәп буенча):
| Тел | Кешеләр саны | % |
| рус | 76 292 | 40,15 |
| украин | 33 326 | 17,54 |
| кытай | 30 699 | 16,16 |
| корея | 24 297 | 12,79 |
| эвенк | 10 289 | 5,41 |
| гиляк | 4 231 | 2,22 |
| поляк | 3 197 | 1,68 |
| япон | 2 094 | 1,10 |
| яһуд | 1 570 | 0,83 |
| татар | 1 034 | 0,54 |
| алман | 601 | 0,32 |
| мордва | 380 | 0,20 |
| белорус | 274 | 0,14 |
| якут | 230 | 0,12 |
| литва | 209 | 0,11 |
| бурят | 178 | 0,09 |
| латыш | 124 | 0,07 |
| чиркәс | 124 | 0,07 |
| башка телләр | 881 | 0,46 |
| Округа | рус | украин | кытай | корея | эвенк | гиляк | поляк | япон |
| Уда | 40,6 % | ... | 8,5 % | 1,8 % | 17,3 % | 23,1 % | 1,1 % | 1,3 % |
| Уссури | 67,9 % | 2,8 % | 16,0 % | 4,5 % | 6,2 % | ... | ... | ... |
| Хабарау | 49,7 % | 4,5 % | 17,1 % | 2,6 % | 20,4 % | ... | 1,4 % | 1,2 % |
| Төньяк Уссури | 33,6 % | 25,2 % | 17,1 % | 17,9 % | ... | ... | 2,0 % | ... |

# Диңгез буе өлкәсе
## Өлкәнең җитәкчелеге
### Хәрби губернаторлар

| Исем | Звание | |
| Пётр Казакевич | контр-адмирал | 06.12.1856—04.04.1865 |
| Иван Фуругельм | контр-адмирал | 04.04.1865—20.04.1870 |
| Александр Кроун | контр-адмирал | 20.04.1870—07.07.1875 |
| Густав Эрдман | контр-адмирал | 07.07.1875—04.06.1880 |
| Михаил Тихменёв | генерал-майор | 04.06.1880—29.04.1881 |
| Иосиф Баранов | генерал-майор | 29.04.1881—30.08.1888 |
| Павел Унтербергер | генерал-лейтенант | 01.10.1888—27.05.1897 |
| Диан Субботич | генерал-майор | 11.06.1897—10.09.1898 |
| Николай Чичагов | генерал-лейтенант | 04.01.1899—18.01.1903 |
| Алексей Колюбакин | генерал-майор | 18.01.1903—19.09.1905 |
| Василий Флут | генерал-майор | 19.09.1905—01.01.1910 |
| Иван Свечин | генерал-майор | 01.01.1910—03.10.1911 |
| Михаил Манакин | генерал-майор | 30.10.1911—1913 |
| Арсений Сташевский | генерал-лейтенант | 1913—1915 |
| Владимир Толмачёв | генерал-лейтенант | 1915—1917 |