yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Якуб Зекки

Якуб Зекки (чын исеме — Якуб Мурат улы Умеров; 1917елның 18 августы, Янҗу — 1977, Жданов, Донецк өлкәсе) — кырым татар телендә язган совет язучысы һәм журналисты. СССР Язучылар берлеге әгъзасы (1975). Бөек Ватан сугышы әгъзасы. КПСС әгъзасы (1940).

# Якуб Зекки
## Биографиясе

1917 елның 18 августында Таврия губернасының Янҗу авылында туган (хәзерге Бакчасарай районына карый). Бакчасарай педагогик көллиятен тәмамлаган (1935). Ягъя Байбуртлы, Әбләй Шамил һәм Осман Әмит тәэсирендә әдәбият белән кызыксына башлый. Бакчасарай районы «Ударник» газетасында эшли, 1937 елда ул үзенең «Кара чекмен» (Кара чикмән) дигән беренче хикәясен бастыра.
1940 елда ул ВКП(б)га керә.
Бөек Ватан сугышы елларныда Одесса, Севастополь, Керч һәм Новороссийскны яклауда катнашкан. Ул разведка бүлеге командиры, старшина була. Сугыш беткәч, Донецкта яши, анда төзелеш оешмаларында икътисадчы булып эшли. 1975 елдан ул СССР Язучылар берлеге әгъзасы. « Ленин байрагы» газетасында басылган. Аның берничә әсәре рус теленә тәрҗемә ителгән. Язучының иҗаты фәлсәфи, әхлакый һәм этик проблемаларга юнәлтелгән.
Ул 1977 елның июнендә Мариупольдә 60 яшендә үлә.

# Якуб Зекки
## Китаплары

* «Бахт анахтары» («Бәхет ачкычы», 1969, Ташкент)
* «Къытыкълы икяелер» («Кызыклы хикәяләр», 1972, Ташкент)
# Мёмлинген

Мёмлинген — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Мёмлинген
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Мёмлинген
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 18,45 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 148 метр биеклектә урнашкан.
# IC 770

IC 770 — Сөмбелә йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 770
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 770, 2MASX J12130229-0433122, PGC 1056625, 2dFGRS TGN121Z333, 6dFGS gJ121302.3-043312, NPM1G -04.0396 һәм LEDA 1056625 буларак та сурәтләнә.
# Ауст-сюр-Си

Ауст-сюр-Си (фр. Aouste-sur-Sye, фр. Aoste һәм фр. Aouste) — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
# Сен-Жюлья-де-Бек

Сен-Жюлья-де-Бек (фр. Saint-Julia-de-Bec) — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
# Каменьщизна (Мазовия воеводалыгы)

Каменьщизна — Польшаның Мазовия воеводалыгы Рыбно гминасында урнашкан авыл.

# Каменьщизна (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Баевица

Баевица (серб. Бајевица) — Сербиянең Рашка округы Нови-Пазар җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Баевица
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 543 метр биеклектә урнашкан.

# Баевица
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Белен (Мюнстер)

Белен — Алманиянең Төньяк Райн-Вестфалия җирендә урнашкан коммуна.

# Белен (Мюнстер)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 31,35 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 62 метр биеклектә урнашкан.
# (18390) 1992 JD3

(18390) 1992 JD3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18390) 1992 JD3
## Тарихы

1992 елның 7 маенда Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 JD3» саналган.
# IC 358

IC 358 — Сәвер йолдызлыгы чикләрендә урнашкан линзовидная галактика .

# IC 358
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 358, MCG+03-11-006, UGC 2940, PGC 14382, 2MASX J04034287+1953415, Z 466-9, Z 0400.8+1945, UZC J040342.9+195342, 2MFGC 3324, NPM1G +19.0125, LEDA 14382 һәм Gaia DR2 50562283452005376 буларак та сурәтләнә.
# Бадемли (Аксеки)

Бадемли (төр. Bademli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аксеки илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# NGC 7656

NGC 7656 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7656
## Тарихы

Әлеге галактика 1885 елда Америка астрономы Francis Leavenworth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (5593) Jonsujatha

(5593) Jonsujatha (лат. Jonsujatha) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5593) Jonsujatha
## Тарихы

1991 елның 9 маенда Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 JN1» саналган.
# Дубровники

Дубровники (белар. Дуброўнікі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.

# Дубровники
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# (11670) Fountain

(11670) Fountain — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11670) Fountain
## Тарихы

1998 елның 6 гыйнварында Марк Буйе тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 AU9» саналган.
# Елена Боннэр

Елена Георгий кызы Боннэр (рус. Еле́на Гео́ргиевна Бо́ннэр) — Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе һәм Россия җәмәгать эшлеклесе, диссидент, хокук яклаучы һәм публицист. Андрей Сахаровның җәмәгате.
Ул 1923 елның 15 февралендә Төрекмәнстанда, бәлшәвикләр гаиләсендә туа. 1937 елда аның әтисе дә, әнисе дә Сталин режимы тарафыннан репрессияләнә, төрмәдән исән килеш әнисе генә кайта. 1941 елда Елена үз теләге белән сугышка китә, анда шәфкать туташы булып хезмәт итә, каты яралана.
Сугыштан соң Боннэр Ленинградтагы медицина институтына керә. Сталин хакимиятенә карата тәнкыйди сүзләр әйткәне өчен ул бу уку йортыннан куып чыгарала, Сталин вафат булганнан соң гына яңадан анда кайтарыла. 1965 елда коммунистлар фиркасенә кушыла, әмма 1972 елда аннан чыга һәм кеше хокукларын үтәүне даулаган совет диссидентлары сафына кушыла. Соңрак үзенең компартиягә керү адымын Боннэр үз тормышындагы иң зур хата дип атый.
1972 елда ул күренекле диссидент, академик Андрей Сахаровка кияүгә чыга. 1975 елда Ослода (Норвегия) Тынычлык өчен Нобель премиясен алу тантанасында вәкиллек итә.
1976 ел маенда Боннэр белән Сахаров Мәскәү Һельсинки төркемен оештыру мөрәҗәгатен имзалый, 1980 елда академик Сахаров белән бергә Горький шәһәренә сөргенгә җибәрелә. Аннан алар Горбачев карары белән 1986 елның декабрендә генә кайтарыла.
Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе таркалып, Россия җитәкчелегенә либераллар килгәннән соң, Елена Боннэр Россия президенты каршындагы Кеше хокуклары комиссиясендә әгъза булып тора, әмма 1994 елның 28 декабрендә аннан чыга — шушы адымын ул, чечен сугышын башлаган режим белән хезмәттәшлек итә алмавы белән аңлата.
Соңгы елларында ул Америка Кушма Штатларында яши, ләкин Россиядәге иҗтимагый-сәяси хәлләрне һәрдаим күзәтеп бара. Мәсәлән, 2010 ел мартында ул «Путин китәргә тиеш!» дигән мөрәҗәгатькә беренче булып имзасын куйды.
Елена Боннэр 2011 елның 18 июнендә Бостон шәһәрендә вафат була.
# Кабара

Кабара (фр. Cabara һәм окс. Cabarà) — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
# Мөхәммәтгали Закиров

Закиров Мөхәммәтгали Закир улы — партия һәм дәүләт эшлеклесе.

# Мөхәммәтгали Закиров
## Биографиясе

1907 елның 8 августында Нөнәгәр авылында урта хәлле крестьян гаиләсендә туган. Нөнәгәр мәктәбендә башлангыч белем ала. Укуын Чепья мәктәбендә дәвам итә. 1920 елда гаиләдәге сигез туган ятим кала һәм Мөхәммәтгалигә укуын ташларга туры килә. 1920—1924 елларда ул йорт хуҗалыгын алып бара, кече туганнарын карый. 1924—1926 елларда авылның таза тормышлы кешесе Корбангалиевтә батрак була. 1926 елдан Киров өлкәсенең Константиновка авылындагы пыяла заводында ташчы, урман кисүче булып эшли. Шушыннан 1929 елда эшче-крестьян Кызыл Армиясе сафларына алына, полк мәктәбендә укый, полктагы укытучылар хәзерләү курсларына җибәрелә. Курсларны тәмамлагач хезмәттәшләрен укыта.

# Мөхәммәтгали Закиров
## Туган төбәктә укытучы хезмәте

1931 елда туган авылына кайта һәм балалар укыта башлый. Бер ел Борнак башлангыч мәктәбе мөдире була. 1933 елда район мәгариф бүлеге аны белемен тирәнәйтү максаты белән Чистай педагогия техникумы каршындагы курсларга җибәрә. Аны тәмамлау белән 1935 елга кадәр Шода җидееллык мәктәбен җитәкли, актив җәмәгать эше алып бара, берничә ел элек кенә оештырылган колхозның партия ячейкасы секретаре була.

# Мөхәммәтгали Закиров
## Район күләмендә җитәкчелек хезмәте

1935 елның апрелендә ВКП(б)ның Балтач район комитеты аны үз аппаратына инструктор итеп ала һәм 1937 елның октябрендә эшче-крестьян депутатларының район Советы башкарма комитеты рәисе итеп тәкъдим итә. 1941 елның ахырында Татарстан Республикасының Краснокаршинск МТСының сәяси бүлеге начальнигы итеп билгеләнә. Сәяси бүлекләр бетерелгәннән соң 1943 елда хезмәт ияләре депутатларының Кайбыч район Советы башкарма комитеты рәисе итеп сайлана. 1944 елдан 1950 елга кадәр ВКП(б)ның Нурлат район комитетының беренче секретаре булып эшли.
1950—1952 елларда М. З. Закиров — республика партия мәктәбе тыңлаучысы. Аны тәмамлагач Калинин районына партия райкомының беренче секретаре итеп җибәрелә. 1959 елда районнарны берләштерү чорында Калинин районы Актаныш районына кушыла һәм М.Закиров 1963 елга кадәр КПССның Актаныш райкомының беренче секретаре булып эшли.
1963 елда районнар урынына колхоз-совхоз җитештерү идарәләре оеша. М.Закиров — 1963—1965 елларда Арча колхоз-совхоз җитештерү идарәсенең партия оешмасы секретаре.

# Мөхәммәтгали Закиров
## Республика күләмендә җәмәгать эшләре

1952 елдан 1966 елга кадәр КПССның Татарстан Өлкә комитеты әгъзасы. Дүртенче (1955—1959), бишенче (1959—1963), алтынчы (1963—1967) чакырылыш Татарстан АССР Югары Советы депутаты, 1959—1967 елларда — аның Президиумы әгъзасы. КПССның егерме беренче съезды делегаты, КПСС Үзәк Комитетының 1961 елгы гыйнвар пленумы эшендә катнаша.

# Мөхәммәтгали Закиров
## Дәүләт бүләкләре

М. З. Закиров биш мәртәбә Татарстан АССР Югары Советы Грамотасы белән бүләкләнде. 1959 елда аңа Бөтенсоюз халык хуҗалыгы казанышлары күргәзмәсенең алтын медале бирелде. 1950 елда «Почет билгесе» орденына лаек булды.

# Мөхәммәтгали Закиров
## Вафаты

Тынгысыз һәм сәләтле җитәкче М. З. Закиров 1972 елның 1 маенда Казан шәһәрендә вафат булды, Яңа Бистәдәге татар зиратына күмелде.
# IC 785

IC 785 — Карга йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 785
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 785, IRAS 12204-1256, MCG-02-32-007, PGC 40167, GSC 05532-00612, 2MASX J12230205-1313253, 6dFGS gJ122302.1-131325, PSCz Q12204-1256, NPM1G -12.0404 һәм LEDA 40167 буларак та сурәтләнә.
# Аркдейл (Төньяк Каролина)

Аркдейл — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.

# Аркдейл (Төньяк Каролина)
## Тарихы

Аркдейл шәһәре елда нигезләнгән.

# Аркдейл (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 21,746061 км², 21,329122 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 265 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Нова Весь-Решельска

Нова Весь-Решельска — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Биштынек гминасында урнашкан авыл.

# Нова Весь-Решельска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Зейтинли (Шаһинбей)

Зейтинли (төр. Zeytinli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шаһинбей илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Стационе Росано (Виченца)

Стационе Росано — Италиянең Венеция төбәге Роза өязендә урнашкан торак пункт.

# Стационе Росано (Виченца)
## Географиясе

Стационе Росано Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Стационе Росано (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бертеникур

Бертеникур (фр. Berthenicourt) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Мичурино (Тимирязев районы)

Мичурино (каз. Мичурино) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Мичурино (Тимирязев районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Буле-Мозель (округ)

Буле-Мозель — Франциядәге округ (фр. Arrondissement). Мозель департаментына карый.

# Буле-Мозель (округ)
## Географиясе

Мәйданы — 722 км². Округ 3 кантоннан тора, алар үз чиратында 96 коммунага бүленгән.
# Жабокреки

Жабокреки (словак. Žabokreky) — Словакиянең Мартин округында урнашкан авыл.

# Жабокреки
## Тарихы

Авыл 1282 елда нигезләнгән.

# Жабокреки
## Географиясе

Мәйданы — 5,231 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 426 метр биеклектә урнашкан.

# Жабокреки
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Бег-де-Беарн

Бег-де-Беарн (фр. Baigts-de-Béarn) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
# Флёранс (кантон)

Флёранс — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
# Сан Маркос Истлавак (Хосе Хоакин де Эрера)

Сан Маркос Истлавак — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. José Joaquín de Herrera Municipality муниципалитеты составына керә.

# Сан Маркос Истлавак (Хосе Хоакин де Эрера)
## Географиясе

Сан Маркос Истлавак Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Сан Маркос Истлавак (Хосе Хоакин де Эрера)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Сан Маркос Истлавак (Хосе Хоакин де Эрера)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Еңбек (Костанай өлкәсе)

Еңбек (каз. Еңбек) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Еңбек (Костанай өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Кавасбашы (Зара)

Кавасбашы (төр. Kavasbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Зара илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Вя Нуова (Болонья)

Вя Нуова — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Медичина өязендә урнашкан торак пункт.

# Вя Нуова (Болонья)
## Географиясе

Вя Нуова Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Вя Нуова (Болонья)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 3056

IC 3056 — Сөмбелә йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика һәм HI (21cm) чыганак .

# IC 3056
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3056, VCC 119, EVCC 207, SDSS J121436.93+124842.6, MCG+02-31-056, UGC 7249, Z 69-95, ALFALFA 1-190, UZC J121437.4+124847, Z 1212.1+1305, DDO 114, CAIRNS J121437.48+124847.9, PGC 39113 һәм LEDA 39113 буларак та сурәтләнә.
# Топика (Индиана)

Топика — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Топика (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Топика (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 4,307404 км², 4,499684 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 282 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (51) Немауза

(51) Немауза (лат. Nemausa) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (51) Немауза
## Тарихы

1858 елның 22 гыйнварында А. Лоран тарафыннан Ним обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
# Бөюк Хоҗавар

Бөюк Хоҗавар (әзери. Böyük Xocavar) — Әзербайҗанның Масаллы районына караган авыл.
# (17254) 2000 GG137

(17254) 2000 GG137 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17254) 2000 GG137
## Тарихы

2000 елның 12 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 GG137» саналган.
# Валленборн

Валленборн — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Валленборн
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,23 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 425 метр биеклектә урнашкан.
# Азизие

Азизие (төр. Aziziye) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесенең Эрзурум иленә караган бер илчедер.

# Азизие
## Географиясе

Илче мәйданы — .
# Яңа Сарай (Бәләбәй районы)

Яңа Сарай — Башкортстанның Бәләбәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452032, ОКАТО коды — 80209810005.
# Сан-Салвадор-ди-Лорделу

Сан-Салвадор-ди-Лорделу — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Паредиш муниципалитетына карый.

# Сан-Салвадор-ди-Лорделу
## Географиясе

Мәйданы — 9,25 км².
# Сёль

Сёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Мезень елгасының сул ярына тамагыннан 552 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 14 км.

# Сёль
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03030000112103000044220
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103004422
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Боздагы (Фатса)

Боздагы (төр. Bozdağı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Фатса илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Светлица (Нюмыд кушылдыгы)

Светлица — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Нюмыд елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.

# Светлица (Нюмыд кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200112103000015685
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001568
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# RAD54L

RAD54L (ингл. RAD54 like һәм DNA repair and recombination protein RAD54-like) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Татар кызы (бәйге)

«Татар кызы» — халыкара матурлык, сәләт һәм милли традицияләр бәйгесе. Төп максаты — татар кызларының күркәм сыйфатларын һәм осталыгын күрсәтү, татар халкының гореф-гадәтләрен, телен, мәдәниятен саклау һәм үстерү.

# Татар кызы (бәйге)
## Тарихы

Беренче тапкыр 2011 елда Чиләбе өлкәсендә Лена Рафиковна Колесникова башлангычы белән үткәрелә. Шуннан соң төбәкара һәм халыкара дәрәҗәгә күтәрелә. Сайлап алу этаплары ел саен Россиянең дистәләгән төбәкләрендә һәм чит илләрдә уза.
«Татар кызы» халыкара бәйгесен гамәлгә куючылар — Бөтендөнья татар конгрессы һәм Татарстан Республикасының Мәдәният министрлыгы. Башкарма директоры Гыйниятуллина Гүзәлия Шамил кызы.

# Татар кызы (бәйге)
## Бәйге этаплары

Беренче чиратта катнашучы кызлар үз өлкәсендәге оештыру комитетына гариза җибәрә һәм кастинг үтә. Шуннан соң сайлап алынган кызлар бәйгенең төбәк ярымфиналына әзерлекне башлый. Алар өчен аш-су, кул эшләре, сәхнә осталыгы, вокал, бию, дефиле буенча күптөрле остаханәләр, шулай ук тарих, гореф-гадәтләр, сәламәтлек, гаилә тормышы серләре, матурлык һәм мода, психологиягә кагылышлы күптөрле лекцияләр, истәлекле урыннарга экскурсияләр оештырыла. Төп сынаулар арасында интеллектуаль бәйге, аш-су, кул эшләре бәйгесе һәм иҗади чыгыш бар. Киләсе этап — төбәк дәрәҗәсендәге финал. Әлеге чара зур тантаналы бәйрәм рәвешендә уздырыла. Катнашучылар сәхнәдә дефиле, җыр, милли бию, нәфис сүз һ.б. осталыкларын күрсәтә һәм жюри тарафыннан бәяләнә. Җиңү һәм өлкәнең «Татар кызы» титулын яулаган кыз, башка өлкәләрдә җиңүчеләр белән беррәттән Халыкара бәйгегә чакырыла.
Бәйгенең халыкара этабы шулай ук ярымфинал һәм финал өлешләреннән тора. Ярымфинал Казанда ике атна дәвамында үтә һәм үз эченә остаханәләр, лекцияләр, эксурсияләр һәм сынауларны ала. Финал уза торган өлкә - узган елгы җиңүче кызның төбәге. Бәйгенең финалы һәр елны югары дәрәҗәдә, тантаналы рәвештә уза һәм чын матурлык бәйрәменә әверелә. Җиңүчегә бирелә торган төп бүләк - күчмә таҗ һәм автомобиль. Шулай ук финалда катнашкан кызларның һәрберсе үзенә караган титулга, истәлекле хәситәгә һәм бүләкләргә ия була.

# Татар кызы (бәйге)
## Халыкара финал узган шәһәрләр һәм җиңүче кызлар

2016 ел, 3 сентябрь — Чиләбе, «Трактор» боз аренасы. Җиңүче — Башкортостаннан Эдельвейс Ихсанова
2017 ел, 24 октябрь — Уфа, «Башкортостан» дәүләт концертлар залы. Җиңүче — Казаннан Гөлназ Гатина
2018 ел, 16 ноябрь — Казан, Татар академия дәүләт опера һәм балет театры. Җиңүче — Удмуртиядән Диләрә Гыйльметдинова
2019 ел, 27 сентябрь — Ижау, Удмурт дәүләт Опера һәм балет театры. Җиңүче — Ташкәнттан Лилия Каюмова
2023 ел, 17 сентябрь — Ташкент, «Туркистон» концерт залы. Җиңүче — Пензадан Альбина Медведева
# (5253) Фрэдклиффорд

(5253) Фрэдклиффорд (лат. Fredclifford) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5253) Фрэдклиффорд
## Тарихы

1985 елның 15 декабрендә S. Singer-Brewster тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 XB» саналган.
# Бостанөзү (Караман)

Бостанөзү (төр. Bostanözü) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Караман иле Караман илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сент-Лукас (Айова)

Сент-Лукас — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Сент-Лукас (Айова)
## Тарихы

Сент-Лукас шәһәре 6 март 1900 елда нигезләнгән.

# Сент-Лукас (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,689164 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 322 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Епино-ле-Вов

Епино-ле-Вов (фр. Épineau-les-Voves) — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
# Иския (Кьети)

Иския — Италиянең Абруцци төбәге Кастель-Френтано өязендә урнашкан торак пункт.

# Иския (Кьети)
## Географиясе

Иския Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Иския (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 2774

NGC 2774 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2774
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (1756) Джакобини

(1756) Джакобини (лат. Giacobini) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1756) Джакобини
## Тарихы

1937 елның 24 декабрендә Андре Патри тарафыннан Ницца обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1937 YA» саналган.
# Алтункалем (Акшеһир)

Алтункалем (төр. Altunkalem) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Акшеһир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).