yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# HD199343

HD199343 — Төлке йолдызлыгында урнашкан kA5mF0 һәм A M A5-F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,78 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Сан-Лоренсо (Балеар утраулары)

Сан-Лоренсо (кат. Sant Llorenç des Cardassar) — Испаниянең Балеар утраулары провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Сан-Лоренсо (Балеар утраулары)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 81,98 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 74 метр биеклектә урнашкан.
# Киндерчәләр

Киндерчәләр (лат. Cannabaceae) — икеөлешлеләргә керүче үсемлекләр гайләлеге. Әлеге гайләлеккә киндер (cannabis) һәм колмак (humulus) ыруглары керә.
# Сыдыклыкумаркач (Кыршеһир)

Сыдыклыкумаркач (төр. Sıdıklıkumarkaç) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кыршеһир иле Кыршеһир илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ходоша (Харгита)

Ходоша — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. Сермаш (коммуна) коммунасына карый.

# Ходоша (Харгита)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Лопинья

Лопинья (фр. Lopigna) — Франциянең Көньяк Корсика департаментына караган коммуна, Севи-Сорру-Чинарка кантонына карый.
# Рангджунг

Рангджунг (ингл. Rangjung) — Бутан дәүләтенең Трашиганг дзонгхагында урнашкан авыл.

# Рангджунг
## Географиясе

Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1 109 метр биеклектә 27°21′43″ т. к. 91°40′41″ кб. о. координаталы буенча урнашкан.
# (2493) Элмер

(2493) Элмер (лат. Elmer) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2493) Элмер
## Тарихы

1978 елның 1 декабрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Гарвард обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 XC» саналган.
# 418 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 418 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
III гасыр — IV гасыр — V гасыр — VI гасыр — VII гасыр :
Хронологик таблица :
418 (дүрт йөз унсигезенче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча сишәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 418 елы, I меңьеллыкның 418 елы, V гасырның 18 елы, V гасырның 2 унъеллыгының 8 елы, 410 елларның 9 елы. 418 елдан бирле 1606 ел үтте.

# 418 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:418 елда туганнар

# 418 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:418 елда вафатлар
# Сан Пабло (Кортазар)

Сан Пабло — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Кортасар муниципалитеты составына керә.

# Сан Пабло (Кортазар)
## Географиясе

Сан Пабло Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Пабло (Кортазар)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Пабло (Кортазар)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Ранчо Нуево эль Романсе (Харал дел Прогресо)

Ранчо Нуево эль Романсе — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Хараль-дель-Прогресо муниципалитеты составына керә.

# Ранчо Нуево эль Романсе (Харал дел Прогресо)
## Географиясе

Ранчо Нуево эль Романсе Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Ранчо Нуево эль Романсе (Харал дел Прогресо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ранчо Нуево эль Романсе (Харал дел Прогресо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Пуасси

Пуасси (фр. Poissy) — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
# Сондри

Сондри — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Мронгово гминасында урнашкан авыл.

# Сондри
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Девекорусу (Келкит)

Девекорусу (төр. Devekorusu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Келкит илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Жлебске Хваловице

Жлебске Хваловице (чех. Žlebské Chvalovice) — Чехиянең Пардубице крае Хрудим һәм Хрудим районында урнашкан авыл.

# Жлебске Хваловице
## Географиясе

Мәйданы — 3,592735 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 385 метр биеклектә урнашкан.

# Жлебске Хваловице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Жлебске Хваловице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Жлебске Хваловице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 373 |
| 1880 | 422 |
| 1890 | 415 |
| 1900 | 444 |
| 1910 | 490 |
| 1921 | 476 |
| 1930 | 456 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 416 |
| 1961 | 365 |
| 1970 | 307 |
| 1980 | 200 |
| 1991 | 115 |
| 2001 | 88 |
| 2011 | 94 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 92 |
| 2016 | 106 |
| 2017 | 125 |
| 2018 | 122 |
| 2019 | 124 |
| 2020 | 130 |
| 2021 | 136 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 140 |
| 2022 | 137 |
| 2023 | 136 |
| 2024 | 135 |
# Коныс (авыл)

Коныс (каз. Қоныс) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Коныс (авыл)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Ешилова (Акдениз)

Ешилова (төр. Yeşilova) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Акдениз илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Знаменка (Диңгез буе крае)

Знаменка (рус. Знаменка) — Диңгез буе краеның Пожарский районында урнашкан авыл.

# Знаменка (Диңгез буе крае)
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# Знаменка (Диңгез буе крае)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (84%), украиннар (16%).
# Моцевичы

Моцевичы (белар. Моцевічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.

# Моцевичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Сагринь-Колония

Сагринь-Колония — Польшаның Люблин воеводалыгы Вербковице гминаcында урнашкан авыл.

# Сагринь-Колония
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Спарта (Төньяк Каролина)

Спарта — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Спарта (Төньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Спарта (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 6,230845 км², 6,230849 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 892 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (17237) 2000 EC50

(17237) 2000 EC50 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17237) 2000 EC50
## Тарихы

2000 елның 7 мартында К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 EC50» саналган.
# Дудештий-Веки (коммуна)

Дудештий-Веки — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан коммуна.

# Дудештий-Веки (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 95,64 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 78 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Дудештий-Веки, Кеглевич һәм Колония-Булгаре авыллары урнашкан.
# Сотана (Җенова)

Сотана — Италиянең Лигурия төбәге Даванья өязендә урнашкан торак пункт.

# Сотана (Җенова)
## Географиясе

Сотана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Сотана (Җенова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Скваеле (Ровиго)

Скваеле — Италиянең Венеция төбәге Пинкара өязендә урнашкан торак пункт.

# Скваеле (Ровиго)
## Географиясе

Скваеле Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Скваеле (Ровиго)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Грониңен

Грониңен (нид. Groningen) — Нидирланның Грониңен правинсәсендә урнашкан шәһәр.

# Грониңен
## Тарих

11 нче гасырдан билгеле.
# Александровски (Куергазы районы)

Александровскᴎ — Башкортстанның Куергазы районында урнашкан авыл.
пучᴛы индексы — ?, ГАТОБК коды — ?.

# Александровски (Куергазы районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 3 кешенең яшәве мәгълүм.
# Казе ди Дентро (Сондрио)

Казе ди Дентро — Италиянең Ломбардия төбәге Грозьо өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе ди Дентро (Сондрио)
## Географиясе

Казе ди Дентро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казе ди Дентро (Сондрио)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Понте Досо (Ферара)

Понте Досо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Ченто өязендә урнашкан торак пункт.

# Понте Досо (Ферара)
## Географиясе

Понте Досо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Понте Досо (Ферара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 3589

NGC 3589 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3589
## Тарихы

Әлеге галактика 1793 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Гудысь

Гудысь — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга Порыш елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 43 км.

# Гудысь
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100112111100001297
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100129
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Елифушагы (Чермик)

Елифушагы (төр. Elifuşağı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чермик илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ранчо эль Кармен (Ометепек)

Ранчо эль Кармен — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ометепек муниципалитеты составына керә.

# Ранчо эль Кармен (Ометепек)
## Географиясе

Ранчо эль Кармен Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Ранчо эль Кармен (Ометепек)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Ранчо эль Кармен (Ометепек)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Бральия (Реҗо Эмилия)

Бральия — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Монтеккьо-Эмилия өязендә урнашкан торак пункт.

# Бральия (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Бральия Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Бральия (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гарбор-Блаффс (Флорида)

Гарбор-Блаффс — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гарбор-Блаффс (Флорида)
## Географиясе

Гарбор-Блаффс халык санын алу урыны мәйданы — 2,512696 км², 2,50697 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 10 Фут биеклектә урнашкан.
# Казе Капучини (Пескара)

Казе Капучини — Италиянең Абруцци төбәге Карпинето-делла-Нора өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Капучини (Пескара)
## Географиясе

Казе Капучини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Капучини (Пескара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Акшокы (Каркаралы районы)

Акшокы (каз. Ақшоқы) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Акшокы (Каркаралы районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Потлоджи (коммуна)

Потлоджи — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан коммуна.

# Потлоджи (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 51,99 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Потлоджи, Питару, Поду-Кристиний, Роминешть (Димбовица) һәм Влесчень авыллары урнашкан.
# (12551) 1998 QQ39

(12551) 1998 QQ39 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12551) 1998 QQ39
## Тарихы

1998 елның 17 августында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QQ39» саналган.
# Губкинский

Губкинский (рус. Губкинский) — Россия Федерациясенең Ямал-Ненец автономияле округындә урашкан шәһәр.
Халык саны — 27 346 кеше (2016).

# Губкинский
## Сәгать поясы

Губкинский Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Губкинский
## Тарих

Шәһәр тибындагы бистә статусын 1988 елдан, шәһәр статусын 1996 елдан башлап йөртә.

# Губкинский
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (61,6%), украиннар (12,2%), татарлар (7,1%), башкортлар (3,5%), белоруслар (2,5%), комыклар (1,7%), молдаваннар (1,6%), әзериләр (1,1%).

# Губкинский
## Дин
### Ислам

* Җәмигъ мәчете

# Губкинский
## Икътисад

Шәһәр хасил итүче ширкәт — ААҖ "Роснефть-Пурнефтегаз".
# Гари (Малмыж районы)

Гари (рус. Гари) — Киров өлкәсенең Малмыж районында урнашкан авыл.

# Гари (Малмыж районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Гари (Малмыж районы)
## Сәгать поясы

Гари (Малмыж районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Гари (Малмыж районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# TGM5

TGM5 (ингл. Transglutaminase 5) — кешенең 15-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гринбрайер (округ, Көнбатыш Вирджиния)

Гринбрайер — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Вирджиния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Льюисберг шәһәре.

# Гринбрайер (округ, Көнбатыш Вирджиния)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1778 елда оештырыла.

# Гринбрайер (округ, Көнбатыш Вирджиния)
## Территориясе

Округ мәйданы 2640,7 км² тәшкил итә.
# Ньютон (Массачусетс)

Ньютон — Америка Кушма Штатларының Массчусетс штатында урнашкан шәһәр.

# Ньютон (Массачусетс)
## Тарихы

Ньютон шәһәре 1688 елда нигезләнгән.

# Ньютон (Массачусетс)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 47,024679 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 30 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Нойштифт-Иннерманцинг

Нойштифт-Иннерманцинг — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Санкт-Пёльтен округы составына керә.

# Нойштифт-Иннерманцинг
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 298 метр биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
# Василий Голубков

Василий Васильевич Голубков (1880 елның 20 гыйнвары, Вичуга авылы, Кинешем өязе, Кострома губернасы, Россия империясе — 1968 елның 8 феврале, Мәскәү, ССРБ) — галим-педагог, филолог-методист, педагогика фәннәре докторы, профессор, РСФСР педагогика фәннәре академиясенең хакыйкый әгъзасы (1950), РСФСРның Атказанган фән эшлеклесе.

# Василий Голубков
## Тормыш юлы

Василий Голубков 1880 елның 20 гыйнварында Кинешем өязенең Вичуга авылында туа. Әтисе — Кострома губернасы Кинешем өязендә Вичуга тимер юл станциясе башлыгы ярдәмчесе. Василий Голубков авыл мәктәбендә укый, ун яшендә Шуй гимназиясенең I сыйныфына укырга керә, аны 1898 елда тәмамлый. Аннары Мәскәү университетының тарих-филология факультетына укырга керә, аны 1903 елда тәмамлый. Мәскәү университетын тәмамлаганнан соң, Кострома шәһәрендә эшли, гимназияләрдә укыта: ир-атлар гимназиясендә — рус теле һәм әдәбияты, хатын-кызлар гимназиясенең VIII сыйныфында башлангыч белем бирү методикасы, аннан соң земство статистигы була һәм газетада хезмәттәшлек итә. 1906 елдан соң Мәскәүдә яши, рус теле һәм әдәбияты, Потоцкая шәхси хатын-кызлар гимназиясендә методика һәм психологияне укыта, аннары педагогик совет рәисе булган Львовлар хатын-кызлар гимназиясендә укыта. Василий Голубков Тилль фабрикасы каршындагы эшче мәктәптә, Пречистен эш курсларында әдәбият буенча дәресләр үткәрә.
1909 елда Голубков укытучылар өчен үзенең «Нәфис әдәбиятны өйрәнүнең һәм язма эшләрне төзүнең яңа юлы» дигән беренче әсбабын бастыра, 1912 елда «Урта мәктәпнең кече сыйныфларында язма эшләр» дигән мәкалә басыла.
1916 елның декабрендә—1917 елның гыйнварында рус теле укытучыларының I Бөтенроссия корылтаенда катнаша, анда югары сыйныфларда язма эшләр кую мәсьәләсенә багышланган доклад укый. 1928 елның гыйнварында Бөтенроссия сүзлекчеләр конференциясендә доклад белән чыгыш ясый.
Бөек Октябрь социалистик революциясеннән соң Голубков хезмәт мәктәбе укытучысы була, ир-атлар гимназиясендә, Практик институтта һәм эш факультетында, Гуманитар педагогика институтында, Мәктәп эше методлары институтында, Фәнни педагогика институтында укыта. Аннан соң, 1925 елдан В. И. Ленин исемендәге Мәскәү дәүләт педагогика институтында укытучы булып эшли. В. И. Ленин исемендәге Мәскәү дәүләт педагогика университетында Голубков әдәбият һәм рус телен укыту методикасы кафедрасына нигез салучы һәм җитәкчесе була.
Василий Голубков 1944 елдан РСФСР педагогика фәннәре академиясенең Укыту методлары институтының тарих-филология фәннәре бүлеге мөдире була, аңа РСФСРның Атказанган фән эшлеклесе мактаулы исеме бирелә.
Профессор 20гә якын фән кандидаты һәм докторы әзерләгән. Фәнни эшләр авторы булып тора, алар арасында: «Сәнгать әсәрләрен өйрәнүнең яңа юлы һәм язма эшләр төзү» (1909), «Сәнгать әсәрләрен өйрәнүгә кулланма. Әсәрләрне һәм аларга тәнкыйть мәкаләләрен карау өчен планнар һәм сораулар» (1915), «II дәрәҗә мәктәпләр өчен әдәби-нәфис хрестоматия» (1925), «Замандаш язучылар» (1925), «А. П. Чехов осталыгы» (1958), «Горький мәктәптә» (1960), «Тургеневның сәнгать осталыгы» (1960), «Әдәбиятны укыту методикасы» (1962), «Телдән сөйләм осталыгы» (1967).
1968 елның 8 февралендә Мәскәүдә вафат була.
# Вале Санта Феличита (Виченца)

Вале Санта Феличита — Италиянең Венеция төбәге Романо-д'Эццелино өязендә урнашкан торак пункт.

# Вале Санта Феличита (Виченца)
## Географиясе

Вале Санта Феличита Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Вале Санта Феличита (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сэрвач (Вилейский районы)

Сэрвач (белар. Сэрвач) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.

# Сэрвач (Вилейский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Ломас де ла Асунсион, Эль Пухидо (Сан Фелипе)

һәм
Ломас де ла Асунсион, Эль Пухидо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Фелипе муниципалитеты составына керә.

# Ломас де ла Асунсион, Эль Пухидо (Сан Фелипе)
## Географиясе

Ломас де ла Асунсион, Эль Пухидо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Ломас де ла Асунсион, Эль Пухидо (Сан Фелипе)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ломас де ла Асунсион, Эль Пухидо (Сан Фелипе)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# RPS6KA2

RPS6KA2 (ингл. Ribosomal protein S6 kinase A2) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# NGC 2635

NGC 2635 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2635
## Тарихы

Әлеге галактика 1835 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Мак-Клюр (ай кратеры)

Мак-Клюр (лат. McClure) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 23,96 км булган кратер.

# Мак-Клюр (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Роберт Мак-Клур (1807—1873) хөрмәтенә бирелә.

# Мак-Клюр (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# За землю и волю (гәҗит)

За землю и волю — иҗтимагый-сәяси гәҗит. Сул эсерләр (интернационалистлар) фиркасенең Казан губерна комитеты, Казан керәстиян депутатлары шурасының башкарма комитеты һәм эсерләр фиркасенең хәрби оешмасы органы. 1917 елның августыннан 1918 елның 19 июленә кадәр Казан шәһәрендә атнага өч тапкыр рус телендә нәшер ителә, барлыгы 180 саны чыга.