yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Купчановка

Купчановка (каз. Купчановка) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Купчановка
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Сен-Ган

Сен-Ган (фр. Saint-Gand) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Сен-Ган
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,83 км².
# Аккая (Эрегли)

Аккая (төр. Akkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# STK40

STK40 (ингл. Serine/threonine kinase 40) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Лишер

Лишер (фр. Lichères) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Виндем (Нью-Гэмпшир)

Виндем — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Виндем (Нью-Гэмпшир)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1742 елда нигезләнгән.

# Виндем (Нью-Гэмпшир)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 27,9 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 59 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# HD251944

HD251944 — Җәүза йолдызлыгында урнашкан A0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,46 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Монтиселло (Арканзас)

Монтиселло — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.

# Монтиселло (Арканзас)
## Тарихы

Монтиселло шәһәре 18 декабрь 1849 елда нигезләнгән.

# Монтиселло (Арканзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 28,582605 км², 28,582557 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 89 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Маклейн (Виргиния)

Маклейн — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Маклейн (Виргиния)
## Географиясе

Маклейн халык санын алу урыны мәйданы — 64,450065 км² (2016). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 87 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мальмор-дю-Конта

Мальмор-дю-Конта (фр. Malemort-du-Comtat) — Франциянең Воклюз департаментына караган коммуна.

# Мальмор-дю-Конта
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,92 км².
# Бельрен

Бельрен (фр. Belrain) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Җамалетдин Хөрәмшин

Җамалетдин Хөрәмшин (Җамалетдин Хөрәмшә улы Хөрәмшин, 1877, Каран, Бүздәк вулысы, Бәләбәй өязе, Уфа губернасы, Россия империясе — 19 декабрь 1937(1937-12-19), Томск, Новосибирск өлкәсе, РСФСР, СССР) — җәмәгать эшлеклесе, мулла, Уфа губернасыннан I чакырылыш РИ Дәүләт Думасы депутаты.
# Qazan Operatsiäse

Qazan Operatsiäse ul Räsäy Watandaşlar Suğışı barışında bulğan xärbi bäreleş. 1918. cäy azağında Qazannı KomUç häm Çex-Slovak Korpusı basıp alalar. Bolşeviklar, Qazannan küçep, tire-yağında köçlären cíıp, azat itü operatsiäsen ütkärälär.
1918. yılnıñ 5-10 sentäberendä Qızıl armiäneñ Könçığış frontı 5. Armiäse (komandir Pötr Slaven), Arça törkeme ğäskäri berämlekläre (komandir Woldemar Azin) häm İdel buyı xärbi flotiliäse (komandir F. F. Raskolnikov) suğışların alıp baralar. Töp burıçları - KomUç Xalıq Armiäseneñ Qazan törkeme belän Çex-Slovak korpusınıñ İdel buyı armiäsen (komandir A. P. Stepanov) tar-mar itü, Qazannı alu.
5. Armiäneñ Uñyaq yar buyı törkeme İdel buyı xärbu flotiliäse yärdämendä 7 sentäberdä İdelgä yaqınlaşuğa ireşä, Sulyaq yar buyı törkeme (komandir Yan Yudin) Qazansu tamağına kilep çığa. Arça törkeme şul uq könne Kinderle, Keçe Klıki awılların suğışıp ala. 9 sentäberdä Qazannıñ könbatış çitenä Nikolay Markin citäkçelegendä flotiliä matrosları belän uqçılar desantı höcüm itä häm platzdarmnı yawlap ala. Sulyaq yar buyı törkeme belän Arça törkeme suğışçıları şul uq könne şähärne qamap alalar. 10 sentäberdä öç taraftan beryulı höcüm itü näticäsendä Qazan azat itelä.

# Qazan Operatsiäse
## Räsäyneñ altın rezervı

Çex yawına qädär Qazan bankında Räsäy altın zapası saqlağan. Qızıllar anı küçerelümäkçe bulğan da, şundıy xäzinä Aqlarğa qalğan. Anıñ kiläse yazmışı bigesez, läkin Kolçak aşa Yaponnarğa tapşıru uylanıla. Ekzotik versiälärdän Altay takları ber küldä batu atap bula.
# Береча Вас

һәм
Береча Вас — Словениянең Метлика (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Береча Вас
## Географиясе

Мәйданы — 1,4 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 303 метр биеклектә урнашкан.
# Сасновичы

Сасновичы (белар. Сасновічы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.

# Сасновичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Прилоадже

Прилоадже — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Кийнень коммунасына карый.

# Прилоадже
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Чертала

Чертала — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга ? елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 311 км.

# Чертала
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010800112115200029960
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202996
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Берники (Свислацкий районы)

Берники (белар. Бернікі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.

# Берники (Свислацкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Пицолано (Салерно)

һәм
Пицолано — Италиянең Кампания төбәге Фишано өязендә урнашкан торак пункт.

# Пицолано (Салерно)
## Географиясе

Пицолано Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Пицолано (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Регя

Регя — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. Виишоара (коммуна, Бихор) коммунасына карый.

# Регя
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# IC 3321

IC 3321 — чикләрендә урнашкан астрономик җисем һәм эмиссионная галактика .

# IC 3321
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3321, AGC 732117, SDSS J122546.17+260456.9, SDSS J122546.18+260456.9 һәм Gaia DR2 4008452402801032704 буларак та сурәтләнә.
# Брага (Верона)

Брага — Италиянең Венеция төбәге Каприно-Веронезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Брага (Верона)
## Географиясе

Брага Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Брага (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Җелезное (Төньяк Казакъстан өлкәсе)

Җелезное (каз. Железное) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Җелезное (Төньяк Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Бродниця-Дольна

һәм
Бродниця-Дольна — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Картузы гминасында урнашкан авыл.

# Бродниця-Дольна
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вая (Чеснава кушылдыгы)

Вая — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Вологда өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Чеснава елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.

# Вая (Чеснава кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010200412110000004774
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110000477
* Бассейн коды — 08.01.02.004
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Сен-Робер (Коррез)

Сен-Робер (фр. Saint-Robert, фр. Bel-Air һәм фр. Mont-Bel-Air) — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
# Ольша (Түбән Силезия воеводалыгы)

Ольша — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Милич гминасында урнашкан авыл.

# Ольша (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пало-Верде (Калифорния)

Пало-Верде — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Пало-Верде (Калифорния)
## Географиясе

Пало-Верде халык санын алу урыны мәйданы — 1,529282 км², 1,529278 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 71 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Әртә шәһәр округы

Әртә шәһәр округы (рус. Артинский городской округ) — Свердловск өлкәсе составына керүче шәһәр округы. Көнбатыш идарә округынә керә.
Административ үзәк — Әртә шәһәр тибындагы бистәсе.

# Әртә шәһәр округы
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (77,7%), чирмешләр (13,4%), татарлар (7,8%).

# Әртә шәһәр округы
## Халык
### Күренекле кешеләр

* Рузанна Хәбибуллина, Габдулла Кариев исемендәге Казан Татар дәүләт яшь тамашачы театры артисты (2015 елдан).

# Әртә шәһәр округы
## Административ бүленеш

Әртә шәһәр округы составына 59 торак пункт керә.
# Оль-э-Ренод

Оль-э-Ренод (фр. Ols-et-Rinhodes) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Вильнёвуа-э-Вильфраншуа кантонына карый.

# Оль-э-Ренод
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,82 км².
# Бозконуре (Пяченца)

Бозконуре — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Феррьере өязендә урнашкан торак пункт.

# Бозконуре (Пяченца)
## Географиясе

Бозконуре Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Бозконуре (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Луиза Бәйрәмова

Луиза Бәйрәмова (1935―2022) - совет һәм Россия галим-филологы, педагог, чагыштырма фразеология һәм фразеография өлкәсендә белгеч, филология фәннәре докторы (1984), профессор (1987). КДУның атказанган профессоры (2009). Фән һәм техника өлкәсендә Татарстан Республикасы Дәүләт премиясе лауреаты (2003). Татарстанның атказанган фән эшлеклесе (1993).

# Биографиясе

Луиза Кәрим кызы Бәйрәмова 1935 елның 10 декабрендә туа.
* 1955-1960 елларда Казан университетының филология факультетында белем ала. Аны отличие белән тәмамлый.
* 1960 елдан Казан университетында педагоглык эшчәнлеген башлый: аспирант, ассистент һәм өлкән укытучы, 1970 елдан — доцент, 1987 елдан — рус теле һәм аны укыту методикасы кафедрасы профессоры.
* 1966 елда Л.К.Бәйрәмова «Перевод на татарский язык русских придаточных определительных предложений с относительным словом, „который“ и экспериментальная оценка на ЭЦВМ некоторых вопросов перевода этих предложений» дигән темага кандидатлык диссертациясен яклап, филология фәннәре кандидаты дәрәҗәсен ала.
* 1984 елда «Фразеология произведений В. И. Ленина и принципы её перевода на татарский язык»» дигән темага докторлык диссертациясен яклап, филология фәннәре докторы итеп билгеләнә.
* 1987 елда ВАК приказы белән аңа — профессор гыйльми исеме бирелә.
* 2009 елда "КДУның атказанган профессоры" дигән мактаулы исем бирелә.

# Биографиясе
## Фәнни-педагогик эшчәнлеге

Бәйрәмованың төп фәнни-педагогик эшчәнлеге лексикология, рус теле фразеологиясе, аксиологик фразеология һәм аның фразеографик тасвирламасы, дөньяның төрле телле картинасын чагылдыру кебек мәсьәләләр белән бәйле. Аның фәнни җитәкчелегендә рус, татар һәм инглиз телләрендә фразеологик гыйбарәләр өйрәнелә, аксиологик плюрализм нигезендә икетеллелекне үстерү факторлары билгеләнә. Казан[Казан университеты|КДУ]да "Казан лингвистика мәктәбе" һәм «Чагыштырма лексикология" кебек дисциплиналар укыта.
Мактаулы исемнәре ТРның атказанган фән эшлеклесе
# IC 1286

IC 1286 — Аждаһа йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика һәм инфракызыл чыганак .

# IC 1286
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1286, PGC 61666, UGC 11191, IRAS 18153+5534, 2MASX J18161427+5535277, IRAS F18152+5534, MCG+09-30-010, Z 279-7, Z 1815.3+5533, UZC J181614.2+553527 һәм LEDA 61666 буларак та сурәтләнә.
# Ранчо Фелис Лорензо Мартинез (Акапулко де Хуарез)

Ранчо Фелис Лорензо Мартинез — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Акапулько-де-Хуарес муниципалитеты составына керә.

# Ранчо Фелис Лорензо Мартинез (Акапулко де Хуарез)
## Географиясе

Ранчо Фелис Лорензо Мартинез Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Ранчо Фелис Лорензо Мартинез (Акапулко де Хуарез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Ранчо Фелис Лорензо Мартинез (Акапулко де Хуарез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Вулька-Поклонна

һәм
Вулька-Поклонна — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Ракув гминасында урнашкан авыл.

# Вулька-Поклонна
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# IC 5280

IC 5280 — Тукан йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 5280
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 5280, ESO-LV 109-0330, 2MASX J23035011-6512283, ESO 109-33, PGC 70372, 6dFGS gJ230350.2-651228, SGC 230040-6528.7, LEDA 70372, APMBGC 109-092+023 һәм Gaia DR2 6393169771987383424 буларак та сурәтләнә.
# Жонвиль-ан-Вуавр

һәм
Жонвиль-ан-Вуавр (фр. Jonville-en-Woëvre) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# IC 5047

IC 5047 — чикләрендә урнашкан Викимедианың кабатлау бите .

# IC 5047
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
# Тиро а Сеньо (Терни)

Тиро а Сеньо — Италиянең Умбрия төбәге Терни өязендә урнашкан торак пункт.

# Тиро а Сеньо (Терни)
## Географиясе

Тиро а Сеньо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Тиро а Сеньо (Терни)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Уязд (Поддембицкий повяты)

Уязд — Польшаның Лодзь воеводалыгы Вартковице гминаcында урнашкан авыл.

# Уязд (Поддембицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ашагысүтлү (Рефахие)

Ашагысүтлү (төр. Aşağısütlü) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Рефахие илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (2568) Максутов

(2568) Максутов (лат. Maksutov) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2568) Максутов
## Тарихы

1980 елның 13 апрелендә Зденка Ваврова тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 GH» саналган.
# Нар Урини

Нар Урини (паспортта — Ираида Алексеевна Петрова; 16 март, 1913 Җилбулак-Матвеевка авылы, Бәләбәй өязе, Уфа губернасы — 4 октябрь, 1983, Мәскәү) — прозаик, шагыйрә, драматург, язучы.

# Нар Урини
## Тәрҗемәи хәле

1913 елның 16 мартында Уфа губернасы Елбулак-Матвеевка авылында (хәзерге Башкортстан Республикасы) туган. Казан чуаш педагогия техникумыда укыган. Аннан соң Чуаш дәүләт академия драма театрының театр студиясендә, Россия театр сәнгате институтында (1931 – 1934), Ленинград музыка училищесында белем алган.
Ленинград камалышы елларында Нар Урини Ленинград госпитальләрендә шәфкать туташы булып эшләгән. 1943-1946 елларда ул Ырынбур шәһәрендә заводның җыр һәм бию ансамблен җитәкли. 1946 елда Мытищи шәһәренең «Путь к победе»(«Җиңүгә юл») гәзитәсендә эшли. Беренче тапкыр үзенең әдәби әсәрен 1955 елда бастырган."Родная Волга"("Туган Идел") журналында. 1980 елда ССРБ Язучылар берлеге әгъзасы була.
Ул 1983 елның 4 октябрендә озак вакытлы авырудан соң вафат була.

# Нар Урини
## Китаплар

* «Тятюк»: Повесть. Чабаксар: Чуваш Китап Нәшрияты, 1969.169 б. — чуаш телендә.
* «Кун-çул юппинче» (Юл чатында): шигъри трагедия. Чабаксар: Чуваш Китап Нәшрияты, 1973.- 136 б. — чуаш телендә. (Ибн Фадланның Идел буе Болгарына илчелеге турында)
* «Телейпе Илем» (Бәхет Һәм Матурлык): шигъри трагедия. Чабаксар: Чуваш Китап Нәшрияты, 1981.144 б. — чуаш телендә. («Кун-çул юппинче» трагедиясенең икенче варианты)
* «Савпипе Кришна»(Савби һәм Кришна), (1975).
* «Пурнăç çиппи» (Тормыш җепләре), (1979).
# Кудильеро

Кудильеро (исп. Cudillero) — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Кудильеро
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 100,78 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Ключи (станса)

к·б·ү Зөя — Сембер :
Ключи (рус. Ключи) — Горький тимер юлы Казан бүлекчәсенең станциясе. Татарстанның Буа районы территориясендә урнашкан. Якындагы торак пункт — Җиде Кизләү авылы.
# Акчадаг

Акчадаг (төр. Akçadağ) — Төркия Җөмһүриятенең Малатья иленә караган бер шәһәре.
# Түменбай

Түменбай (каз. Түменбай) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Түменбай
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Блек-Вулф (Висконсин)

Блек-Вулф — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Блек-Вулф (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 108 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 228 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вилаҗо Капанине (Леко)

Вилаҗо Капанине — Италиянең Ломбардия төбәге Кремено (Италия) өязендә урнашкан торак пункт.

# Вилаҗо Капанине (Леко)
## Географиясе

Вилаҗо Капанине Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Вилаҗо Капанине (Леко)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Чиньче

Чиньче — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Калиново гминасында урнашкан авыл.

# Чиньче
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Урсоая (Вранча)

Урсоая — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. Региу (коммуна) коммунасына карый.

# Урсоая (Вранча)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 609 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Морели (Торино)

Морели — Италиянең Пьемонт төбәге Кумьяна өязендә урнашкан торак пункт.

# Морели (Торино)
## Географиясе

Морели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Морели (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Долни-Драгойча

Долни-Драгойча — Болгариянең Габрово өлкәсендә урнашкан авыл. Дряново җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Долни-Драгойча
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 404 метр биеклектә урнашкан.
# Сосновка (Татарстан)

Сосновка — Татарстан Республикасының Кайбыч районында урнашкан кечкенә авыл.

# Сосновка (Татарстан)
## Тарих

19 гасырда нигезләнгән.

# Сосновка (Татарстан)
## Халык саны

| 2002 | 2010 | 2011 |
| 56 | 25 | 36 |
Милли составы (2010): руслар — 100%.

# Сосновка (Татарстан)
## Халык саны
### Күренекле кешеләре

* Анатолий Сластунин — ТР атказанган мәдәният эшлеклесе.

# Сосновка (Татарстан)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.5 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 4.9 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.9 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.4 °C | -9.7 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
# Уришор

Уришор — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. Кешею (коммуна) коммунасына карый.

# Уришор
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Хакимов Эдвар Морат улы

Хакимов Эдвар Морат улы (12.04.1938, ТАССРның Чистай шәһәре), геолог, философ, фәлсәфә фәннәре докторы (1993), профессор (1994). Казан университетын тәмамлый (1962), Көнбатыш Себер геология идарәсендә эшли (1965 елга кадәр, Новокузнецк шәһәре Кемеров өлкәсе). 1968-2011 елларда Казан педагогика институтында физ. география һәм геология кафедрасы мөдире (1985-2001). 2011 елдан Казан университетының Экология һәм география институтының география һәм крайны өйрәнү кафедрасы профессоры. Табигать белеменең фәлсәфи проблемалары буенча хезмәтләр. Балалар һәм үсмерләр өчен хикәяләр авторы, үзәк журналларда басылган һәм союздаш һәм халыкара фотокүргәзмәләрдә тәкъдим ителгән табигать турында фотография эшләре. РФ мәгариф һәм фән академиясенең Почетлы хезмәткәре (2004)
# Ренгельдорф

Ренгельдорф (фр. Ringeldorf) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Ренгельдорф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2,78 км².
# Лез-Иль

Лез-Иль (фр. Les Ilhes) — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
# Порту-Лусена

Порту-Лусена — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Порту-Лусена
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 250,078 км².
# Сент-Пол (Миннесота)

Сент-Пол — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Сент-Пол (Миннесота)
## Тарихы

Сент-Пол шәһәре 1854 елда нигезләнгән.

# Сент-Пол (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 145,497628 км², 145,498945 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 214 ± 1 метр биеклектә урнашкан.