yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Панфиловка (Немда кушылдыгы)

Панфиловка – Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Немда елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Панфиловка (Немда кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны – (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды – 08010300412110000013988
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды – 110001398
* Бассейн коды – 08.01.03.004
* ГӨ буенча саны – 10
* ГӨ буенча чыгарылышы – 0
# Анновка (Бәләбәй районы)

Анновка — Башкортстанның Бәләбәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452027, ГАТОБК коды — 80209813001.
# Сеймур (Висконсин)

Сеймур — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан шәһәр.

# Сеймур (Висконсин)
## Тарихы

Сеймур шәһәре 1868 елда нигезләнгән.

# Сеймур (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 6,980333 км², 6,924289 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 239 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Псков ныгытмасы

Псков ныгытмасы — Псковның оборона корылмалары, үзәге булып Кром (Псков Кремле) тора.

# Псков ныгытмасы
## Тарихы

Кирмән урта гасырлардагы күпчелек чик буе калалары кебек үк нигезләүдән — ныгытма белән уратып алынган туплавык төзүдән башлана. Ныгытма һәм шәһәрнең нигезләү датасы билгеле түгел. Бары аның беренче тапкыр искә алу датасы гына билгеле — 903 ел. Псков Кремле (Кром) биләмәсендәге археологик казу эшләре анда 8-9 нчы гасырларда, анда булган славян җирләрендә, җир һәм агач ныгытмаларга ия булуын күрсәтә. Шул ук вакытта шәһәрнең булуын «Повесть временных лет» та раслый — 903 елда кенәз Игорнең «Псковтан» Ольганы кәләш итеп алуын хәбәр итә.
Беренче таш ныгытмалар XIII гасыр уртасында төзелә. XV гасыр башында артиллерия үсеше белән бәйле Псков ныгытмаларын башнялар белән ныгыталар. Псков ныгытмасы XVI гасырда иң яхшы рус ныгытмаларының берсе булып торган. Территория мәйданы 2,15 квадрат километр (215 гектар) тәшкил итә, аны 9 чакрымга сузылган, 40 манара, 14 капу, стена, манара һәм җир асты юллары белән ныгытылган 5 сызык таш ныгытма белән ураталар.

# Псков ныгытмасы
## Диварлары

Псков ныгытмасы биш даими формалашкан ныгытма сызыгына ия:
1. Псков һәм Великая елгалары тамакларында Кромның үзенең стеналары. Көньякта Кромны Довмонт каласыннан «Перси» (Перша, яки Довмонт дивары) — көньякта (ал як Кром стеналары) аерып тора. Төп башнялар — көньякта — Смердья (хәзер — Довмонт) һәм Великая (Лубянский) — хәзерге Троицк (Часовая) — читләреннән «Персей» — Смердья капкалары белән (сакланмаган) һәм Зур капкалар һәм захаб белән аерыла. 1400 елда Кромның төньягында Кутекрома башнясы, көнчыгышта — Урта манара (Снетовой костер) һәм Псков елгасы яры буйлап Персейга кадәр таш дивар төзелә.
2. Довмонт шәһәре диварларына (төньяктагы «Персей»дан (Довмонт стеналары) башка) ныгытманың кенәз Довмонт (1266-1299 елларда идарә итә) посады урынында төзелгән көньякка дәвамы. Биредә административ үзәк күчерелә, XIV гасырда ул Довмонт шәһәре (беренче тапкыр «Довмонт шәһәре» 1370 елда телгә алына) дип атала башлый. XV гасырда биредә Рыбницкий (Изге капу өстендәге манара) һәм Власьевская манарасы төзелә.
3. Борис посадник дивары (1309). Бу дивар сакланмаган: ул хәзерге Профсоюз урамы сызыгы буйлап үтә һәм Псков (Кром ягына) елгасында, Буй эченнән Петр һәм Павел чиркәве янында тәмамлана.
4. Урта шәһәр дивары (1375 ел) сакланмаган диярлек — хәзерге Пушкин урамы буйлап үтә һәм Мстислав башнясына барып төртелә (1375 ел).
5. Окольный шәһәре стеналары Псков аръягына дәвам итә. Гомумән алганда, Псков аръягының Засаленный һәм Гремячая урамнары буйлап диварның бер өлешеннән тыш, сакланган.
# Велька Вес-над-Иплом

Велька Вес-над-Иплом (словак. Veľká Ves nad Ipľom) — Словакиянең Вельки-Кртиш округында урнашкан авыл.

# Велька Вес-над-Иплом
## Тарихы

Авыл 1252 елда нигезләнгән.

# Велька Вес-над-Иплом
## Географиясе

Мәйданы — 9,21 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 134 метр биеклектә урнашкан.

# Велька Вес-над-Иплом
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Серевилле

Серевилле (фр. Sérévillers) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Велиҗанлы (Козан)

Велиҗанлы (төр. Velicanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Козан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Остри-Камень (Вармия-Мазурия воеводалыгы)

Остри-Камень — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Орнета гминасында урнашкан авыл.

# Остри-Камень (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Энмелен авыл җирлеге

Энмелен авыл җирлеге — Чукотка автономияле округының Провидения районы составына кергән административ берәмлек. Үзәге — Энмелен авылы.

# Энмелен авыл җирлеге
## Состав

Энмелен авыл җирлегенә Энмелен авылы керә.
# Миранда теле

Миранда теле (миранде́с, үзатамасы mirandés яки lhéngua mirandesa) — төньяк-көнчыгыш Португалиянең (Миранда-ду-Дору, Вимиозу, Могадору муниципалитетлары) кечкенә территория халык сөйләшә торган роман теле. Португаль теле белән беррәттән рәсми статуска ия.

# Миранда теле
## Тарихы

Миранд теле кимендә XII гасырдан бирле (Португалиянең барлыкка килүе) аерым тел булып тора. Миранд теленең тамырлары латин теленең сөйләм юрамасында, анда Пиреней ярымутравының төньягында сөйләшкәннәр. Борынгы Леон теленең варисы. Шулай итеп, миранда теле хәзерге Астурия теле һәм Леон теленә якын, бергә алар Астурлеон тел континуумына керәләр.
XIX гасырда Португалия этнографы Жозе Лейте де Вашконселуш тарафыннан тасвирланган. 1986 елдан бирле тел мәктәпләрдә өйрәтелә.
1999 елның 29 январеннан бирле Португалия Парламенты карары белән миранда теленә бу телдә сөйләшә торган төбәкләрдә икенче рәсми тел статусы бирелгән булган.
# Сан-Педру-де-Ваде

Сан-Педру-де-Ваде — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. Понти-да-Барка муниципалитетына карый.

# Сан-Педру-де-Ваде
## Географиясе

Мәйданы — 2,7 км².
# 929 ел (б. э. к.)

929 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр X гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
XII гасыр (б. э. к.) — XI гасыр (б. э. к.) — X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 929 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:929 елда (б.э.к.) туганнар

# 929 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:929 елда (б.э.к) вафатлар
# Бартошевице (Великопольское воеводалыгы)

Бартошевице — Польшаның Великопольское воеводалыгы Ютросин гминасында урнашкан авыл.

# Бартошевице (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вилюйск

Вилюйск (рус. Вилюйск, сах. Бүлүү) — Россия Федерациясенең Саха Җөмһүриятендә урнашкан шәһәр.
Халык саны —
* Н/Д кеше (
* Н/Д)
* Н/Д.

# Вилюйск
## Сәгать поясы

Вилүйск Якутск вакыты (Yakutsk Time Zone, YAKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +9:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +6 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+6 итеп күрсәтелә.

# Вилюйск
## Тарих

Шәһәр стaтусын 1783 елдан башлап йөртә.

# Вилюйск
## Халык

* Н/ДМилләтләр (2010): сахалар (92,2%), урыслар (4,3%), эвенклар (1,1%).

# Вилюйск
## Шәхесләр

* Дора Васильева (1938―2018), әдәбият галиме, филология фәннәре докторы, Россия Язучылар берлеге әгъзасы.
# Оксфорд (Мэриленд)

Оксфорд — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Оксфорд (Мэриленд)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1683 елда нигезләнгән.

# Оксфорд (Мэриленд)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,141091 км², 2,141103 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вилмот (Висконсин)

Вилмот — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Вилмот (Висконсин)
## Географиясе

Вилмот халык санын алу урыны мәйданы — 3,548077 км², 3,581417 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 748 Фут биеклектә урнашкан.
# Хигасимацусима

Хигасимацусима (яп. 東松島市) — Япония дәүләтенең Мияги префектурасында урнашкан шәһәр.

# Хигасимацусима
## Тарихы

Хигасимацусима шәһәре 2005 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.

# Хигасимацусима
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 43238 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 424 кеше тәшкил иткән.

# Хигасимацусима
## Географиясе

Шәһәр территориясе 101.86 км² тәшкил итә.

# Хигасимацусима
## Кардәш шәһәрләр

* Будзен, Япония (8 май 2018)
* Ота, Япония (12 ноябрь 2016)
* Сарабецу, Япония (28 август 1997)
* Хигасимацуяма, Япония (7 ноябрь 2015)
* Хигасине, Япония (11 декабрь 2011)
# Рок (округ, Небраска)

Рок — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Бассет шәһәре.

# Рок (округ, Небраска)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1885 елда оештырыла.

# Рок (округ, Небраска)
## Территориясе

Округ мәйданы 2611,54 км² тәшкил итә.
# Маунт-Стерлинг (Айова)

Маунт-Стерлинг — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Маунт-Стерлинг (Айова)
## Географиясе

Маунт-Стерлинг халык санын алу урыны мәйданы — 8,534414 км², 1,031378 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 207 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Афшар (Бала)

Афшар (төр. Afşar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бала илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (15344) 1994 PA2

(15344) 1994 PA2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15344) 1994 PA2
## Тарихы

1994 елның 9 августында PCAS тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 PA2» саналган.
# Гростимиг

Гростимиг — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.

# Гростимиг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 20,1 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 113 метр биеклектә урнашкан.
# Сукромля (Держа кушылдыгы)

Сукромля — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Держа елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.

# Сукромля (Держа кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010100612110000001538
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110000153
* Бассейн коды — 08.01.01.006
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Рюлли (Уаза)

Рюлли (фр. Rully) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# IC 5275

IC 5275 — Пегас йолдызлыгы чикләрендә урнашкан оптик икеле йолдыз .

# IC 5275
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
# Милагрос

Милагрос (исп. Milagros) — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Милагрос
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 22,036 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 848 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бертонаци (Парма)

Бертонаци — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Барди өязендә урнашкан торак пункт.

# Бертонаци (Парма)
## Географиясе

Бертонаци Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Бертонаци (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сендулешть (коммуна)

Сендулешть — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан коммуна.

# Сендулешть (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 22,48 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 454 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Сендулешть һәм Копечень авыллары урнашкан.
# (9111) Matarazzo

(9111) Matarazzo (лат. Matarazzo) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9111) Matarazzo
## Тарихы

1997 елның 28 гыйнварында П. Сиколи, Ф. Манка тарафыннан Сормано обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 BD2» саналган.
# (11839) 1986 QX1

(11839) 1986 QX1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11839) 1986 QX1
## Тарихы

1986 елның 27 августында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 QX1» саналган.
# Панҗаби

Панҗаби (Гурмукһи: ਪੰਜਾਬੀ, Шаһмукһи: پن٘جابی /pʌnˈdʒɑːbi/ кайвакыт Пәнҗаби дип языла) ул Һиндстан суб-кыйтгасында һәм дөньяда 125 млн сөйләшүчесе булган Һинд-Арий теле. Ул Пәнҗаб мәдәни төбәгенең этнолингвистик төркеме Пәнҗаблыларның туган теле. Пәнҗаб төбәге төньяк-көнбатыш Һиндстанны һәм көнчыгыш Пакистанны кертә. Пакистанда көнбатыш Панҗаби телендә 65 млн нан артык кеше сөйләшә. Панҗаби Пакистанда иң күп сөйләшелә торган тел. Һиндстанда сөйләшүчеләр саны буенча 11-енче тел һәм Һиндстан суб-кыйтгасында сөйләшүчеләр саны буенча өченче тел. Ул Берләшкән Корольлекнең асаба Британия телләре һәм Лях теленнән соң сөйләшүчеләр саны буенча өченче теле. Ул шулай ук Канадада Инглиз теле, Француз теле, Мандарин теле һәм Кантон теленнән соң сөйләшүчеләр саны буенча бишенче тел. Ул Америка Кушма Штатларында сөйләшүчеләр саны буенча егерме алтынчы тел һәм Австралиядә унынчы тел. Көнбатыш Панҗаби дөньяда сөйләшүчеләр саны буенча егерме сигезенче тел. Панҗаби Һинд-Арий телләре арасында лексик тон куллануы белән гадәти түгел. Һиндстанда Пәнҗабта тел өчен рәсми язма булып Гурмукһи тора, шул ук вакытта Пакистанда Пәнҗабта Шаһмукһи язмасы кулланыла; тарихи һәм хәзерге вакытта башка милли һәм асаба язмалар кулланыла.
# Серчин (Сөке)

Серчин (төр. Serçin) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Сөке илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бядки

Бядки — Польшаның Великопольское воеводалыгы Кротошин гминасында урнашкан авыл.

# Бядки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Фино-дель-Монте

Фино-дель-Монте — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Бергамо провинциясе составына керә.

# Фино-дель-Монте
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 662 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Кастьоне-делла-Презолана, Сонгаваццо, Роветта һәм Оноре коммуналары белән чиктәш.
# (9890) 1995 SY2

(9890) 1995 SY2 (лат. 1995 SY2) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9890) 1995 SY2
## Тарихы

1995 елның 20 сентябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 SY2» саналган.
# Бен (Йонна)

Бен (фр. Beine) — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
# Юхары Агҗаязы

Юхары Агҗаязы (әзери. Yuxarı Ağcayazı) — Әзербайҗанның Агдаш районына караган авыл.
# Мервины

Мервины (белар. Мервіны) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Клецкий районында урнашкан авыл.

# Мервины
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Серрюэль

Серрюэль (фр. Serruelles) — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
# Ейгюранд

Ейгюранд — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
# Фабрика (Кунео)

Фабрика — Италиянең Пьемонт төбәге Мороццо өязендә урнашкан торак пункт.

# Фабрика (Кунео)
## Географиясе

Фабрика Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Фабрика (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Балабанлы (Муратлы)

Балабанлы (төр. Balabanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Муратлы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Карабантес (Сория)

Карабантес (исп. Carabantes) — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Карабантес (Сория)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 16,31 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 979 метр биеклектә урнашкан.
# Вортон (Техас)

Вортон — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Вортон (Техас)
## Тарихы

Вортон шәһәре 1846 елда нигезләнгән.

# Вортон (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 19,479358 км², 19,479357 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 31 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Буштенари

Буштенари — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. Телега (коммуна) коммунасына карый.

# Буштенари
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 540 метр биеклектә урнашкан.
# (19735) 1999 XN212

(19735) 1999 XN212 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19735) 1999 XN212
## Тарихы

1999 елның 14 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XN212» саналган.
# Вельково

Вельково (серб. Вељково) — Сербиянең Бор округы Неготин җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Вельково
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 74 метр биеклектә урнашкан.

# Вельково
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Перадзельнае

Перадзельнае (белар. Перадзельнае) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.

# Перадзельнае
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Блеки (Кентукки)

Блеки — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.

# Блеки (Кентукки)
## Тарихы

Блеки шәһәре 1915 елда нигезләнгән.

# Блеки (Кентукки)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,16388 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 307 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# SBNO2

SBNO2 (ингл. Strawberry notch homolog 2) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Фелия Литвин

Франсуаза Жанна Васильевна Литвинова (кызлыкта Шютц), сәхнә исеме Фелия (Фели, Фекла, Фани) Литвин (Félia Litvinne; 31 август (12 сентябрь) 1860, Санкт-Петербург, Россия Империясе -12 октябрь 1936 ел, Париж, Франция ) — җырчы.

# Фелия Литвин
## Биографиясе

Әнисе Канадада туган, Шотландия полковнигы Мунро де Фаулның һәм француз хатын-кызы Лару ханымның оныгы. Бабасы, полковник Джон Мунроны, Ф. Купер " Последний из Могикан" әсәрендә геройларының берсе итеп ясый . Музыка һәм җырга Италиянең иң яхшы укытучыларында өйрәнә
15 яшеннән ул Парижда яши, анда өч ел дәвамында Барт-Бандералидан, аннары Полина Виардонан (1880-нче еллар башы) җыр дәресләре ала. 16 яшендә ул беренче тапкыр Парижның "Плейель" залында чыгыш ясый, анда Леонораның ариясен җырлый ( "Трубадур" ). Соңрак ул Бордода, Женевада, Нью-Йоркта (Метрополитен операсы) җырлый. 1886-1887 еллар мизгелендә Брюссель " Ла Монна " театрында чыгыш ясый.
1888 елда ул Римда һәм Венециядә җырлый, Парижның "Гранд опера" театры сәхнәсендә чыгыш ясый. Аннары аны Неапольгә (Teatro San Carlo) һәм Mилaнга ( 1890, Teatro alla Scala ) чакыралар. Шул ук елның октябрендә ул Мәскәү Зур театрында беренче тапкыр чыгыш ясый, аннары Санкт-Петербургның Мариинский театрында җырлый һәм Одессаның Италия операсына чакыру ала.
1892 елда ул Мадридта, 1895 елда Марсельдә, соңрак Миланда, Монте-Карлода җырлый.
1897 елда Метрополитен операсында уңышлы гастрольләрдән соң, ул АКШ шәһәрләрендә гастрольләрдә була.
1903 елда ул "Император патшалыгының солисты" исемен ала.
1915 елда җырчының соңгы спектакле опера сәхнәсендә була (Монте-Карло, Аида, Энрико Карузо белән бергә).
1917 елда ул Парижның "Гранд опера" театры сәхнәсендә А.де Палигнакның "Джудит " операсында күренә
Ул Фонтенблодагы консерваториядә (профессор) укыта. Ул Франциянең Мактау легионы белән бүләкләнде ( 1927 ). Парижда һәм Санкт-Петербургта граммофонга 39 әсәре язылган.
# HD11325

HD11325 — Көньяк Гидра йолдызлыгында урнашкан A2mA5-A7 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,46 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Каратас (Җамбыл өлкәсе)

Каратас (каз. Қаратас) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Каратас (Җамбыл өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Черазо

Черазо — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Салерно провинциясе составына керә.

# Черазо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 340 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Ашеа, Кастельнуово-Чиленто, Куккаро-Ветере, Футани, Нови-Велия, Валло-делла-Лукания һәм Сан-Мауро-ла-Брука коммуналары белән чиктәш.
# Канлычай (Карапүрчек)

Канлычай (төр. Kanlıçay) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Карапүрчек илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# PGLYRP3

PGLYRP3 (ингл. Peptidoglycan recognition protein 3) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Монвиль

Монвиль (фр. Montville) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Десмонте де лос Араиза (Окампо)

Десмонте де лос Араиза — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Окампо муниципалитеты составына керә.

# Десмонте де лос Араиза (Окампо)
## Географиясе

Десмонте де лос Араиза Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Десмонте де лос Араиза (Окампо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Десмонте де лос Араиза (Окампо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.