yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Григорий Петровский

Григорий Иван улы Петровский (рус. Петровский Григорий Иванович, укр. Григорій Іванович Петровський, 23 гыйнвар (4 февраль) 1878(18780204), Печенеги, Волчанск өязе, Харьков губернасы — 9 гыйнвар 1958, Мәскәү) — инкыйлабчы, ССРБ фирка һәм дәүләт эшлеклесе.

# Григорий Петровский
## Тәрҗемәи хәле

Һөнәрмәнд гаиләсендә туган. Украин милләтеннән. Харковь рухани семинариясендә ике ярым ел укыган, акча җитмәве сәбәпле укуын дәвам иттерә алмаган. 1898 дән РСДЭФ әгъзасы. Ике мәртәбә кулга алынган булган (1900, 1903). Беренчы рус инкыйлабы вакытында ыстачкы комитетын җитәкли.
1912 дә Мариупольдәге «Провиданс» заводы кырдыручысы Григорий Петровский Екатеринослав губернасы эшчеләр куриясеннән IV Дәүләт Думасы депутаты итеп сайлана. Бер үк вакытта «Правда» гәзитенең рәсми нәшире.
1914 тә кулга алына, 1915 тә Туруханск төбәгенә гомерлек сөргенгә хөкем ителә; 1916 дә Якутск өлкәсенә күчерелә.
Февраль инкыйлабыннан соң азат була. Июньгә хәтле Якутия комиссары, һәм Якутск Ватандашлар куркынычсызлыгы комитеты рәисе. Аннары фирка әмере белән Донбасска җибәрелә; РСДЭФның Екатеринослав губерна комитетының рәисе, Екатеринослав шәһәр думасы һәм Россия Җөмһүрияте Вакытлы Шурасы әгъзасы.
* 1917 нең ноябреннән — РСФСР эшке эшләр халык кәмисәре.
* 1919—1938 дә УССР ҮБК рәисе, бер үк вакытта 1922 дән ССРБ ҮБК рәисләреннән берсе, 1938—1939 гг. заместитель Председателя Президиума Верховного Совета ССРБ.
* 1939 дә «халык дошманнары эшчәнлегенә юл куючылык»та гаепләнеп фиркадән чыгарыла һәм барлык вазыйфалрдан читләштерелә.
1940 тан үлгәнчегә хәтле ССРБ инкыйлаб музее директоры урынбасары. БҮБК һәм ССРБ ҮБК әгъзасы, ССРБ ЮШ депутаты (1 чакырылыш).
Мәскәүнең Кызыл мәйданында җирләнгән.

# Григорий Петровский
## Гаиләсе

Балалары: Леонид (1902—1941) — совет хәрби эшлеклесе, сугышта һәлак булган; Пётр (1899—1941) — репрессияләр корбаны.

# Григорий Петровский
## Хәтер

* Әлеге вакытта Петровский исемен Луганск өлкәсендәге Петровское (Луганск өлкәсе) шәһәре йөртә.
# Этон

Этон (фр. Aiton) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Сен-Пьер-д’Альбиньи кантонына карый.

# Этон
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 16,29 км².
# Өчйорт-Шомырша

Өчйорт-Шомырша (Өчызба, чуаш. Виçпÿрт Шăмăршă, рус. Трехизб-Шемурша ) — Чуашстанның Шомырша районында авыл.

# Өчйорт-Шомырша
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 463 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
# Лгота (Лгота-Власенице)

Лгота (чех. Lhota) — Чехиянең Высочина крае Лгота-Власенице районында урнашкан авыл.

# Лгота (Лгота-Власенице)
## Географиясе

Мәйданы — 3,009 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Лгота (Лгота-Власенице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лгота (Лгота-Власенице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лгота (Лгота-Власенице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 125 |
| 1880 | 106 |
| 1890 | 118 |
| 1900 | 123 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 116 |
| 1921 | 117 |
| 1930 | 93 |
| 1950 | 78 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 75 |
| 1970 | 51 |
| 1980 | 37 |
| 1991 | 26 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 25 |
| 2011 | 14 |
| 2021 | 18 |
# Албахтино

Албахтино (чуаш. Супар, рус. Албахтино) — Чуашстанның Кызыл Армия районында урнашкан авыл.

# Албахтино
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Албахтино
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 229 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Лореда

һәм
Лореда — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. Аркуш-ди-Валдевеш муниципалитетына карый.

# Лореда
## Географиясе

Мәйданы — .
# Мармелуш

Мармелуш — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. Barcel, Marmelos e Valverde da Gestosa муниципалитетына карый.

# Мармелуш
## Географиясе

Мәйданы — .
# Олы Олыкъял

Олы Олыкъял (чирм. Кугу Олыкъял, рус. Большой Олыкъял) — Мари Илнең Волжск районында урнашкан авыл.

# Олы Олыкъял
## Сәгать поясы

Олы Олыкъял Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Олы Олыкъял
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (92,4%), украиннар (4,8%), руслар (2,9%).
# Регу (Португалия)

һәм
Регу — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Селорику-ди-Башту муниципалитетына карый.

# Регу (Португалия)
## Географиясе

Мәйданы — 17,09 км².
# Моледу (Каминья)

Моледу — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. Moledo e Cristelo муниципалитетына карый.

# Моледу (Каминья)
## Географиясе

Мәйданы — 7,02 км².
# Әлмәт таңнары

Әлмәт таңнары — Әлмәт муниципаль районының рәсми басмасы. Атнага ике тапкыр чыга. Җомга саны төсле итеп, 20 полосада чыга.

# Әлмәт таңнары
## Тарих

1990 елга кадәр районда «Знамя» газетасының дубляжы – “Хезмәт байрагы” чыгып килә. 1990 елда Әлмәттә Татар иҗтимагый үзәге бүлеге төзелде һәм аның карары, калабыз һәм районыбызның татар милләтеннән булган халкы теләге белән мөстәкыйль татар газетасы “Әлмәт таңнары” туды. Беренче мөхәррире – язучы Әсгать Сәлах (1990-99)
Әлмәт шәһәр партия комитеты карарында: “Мөстәкыйль татар газетасын шәһәр һәм район оешмалары резервы хисабына финансларга”, диелгән иде. Газетаның беренче мөхәрриренә, газета чыга башлаганчы ук, аннан соң да ел буе бер җитәкчедән икенчесенә кул сузып, ярдәм сорап йөрергә туры килде. “Әлмәт таңнары” чыга башлау белән халкыбызның сөенеп, кызыксынып укый торган басмасына әверлде. Беренче елда аның тиражы 4380 гә, икенче елда 7448 гә җитте.
1999 елда Әсгать Салаховтан мөхәррир вазифасын Гөлгенә Кәримова кабул итеп ала. Газета 2008 елга кадәр шәһәр һәм район карамагында иде, ә аннан соң барлык районнардагы басмалар, шул исәптән "Әлмәт таңнары" да "Татмедиа" җәмгыяте канаты астына күчерелде. 2012 елның II яртыеллыгыннан газетаны "Знамя труда" газетасы белән бер филиалга (директоры Сәрия Исхакова) берләштерделәр. Газета укучылар арасында рус гәҗите тәрҗемәсенә әйләнмәс микән дип шөбһәләнүчеләр дә булды. Без һаман да моннан 25 ел элек тоткан кыйблабыздан тайпылмыйча, мөстәкыйль газета булып чыгуыбызны дәвам итәбез. 2012 елда газетага баш мөхәррир итеп Гөлназ Гыйззәтуллина билгеләнә.
"Татмедиа" АҖ составындагылар арасында иң яхшы район басмасы булып исәпләнә. 2014 елгы нәтиҗә буенча ул «Ел лидеры» булып танылды.
# Лаудон-Велли (Виргиния)

Лаудон-Велли — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Лаудон-Велли (Виргиния)
## Географиясе

Лаудон-Велли халык санын алу урыны мәйданы — 4,903417 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 92 метр биеклектә урнашкан.
# Себер федераль округы

Себер федераль округы (рус. Сибрский федеральный округ) — Россиянең Азия өлешендә урнашкан административ-территориаль берәмлек. РФ президентының 2000 елның 13 май карары нигезендә корыла.
Үзәге — Новосибирск шәһәре.
Округның мәйданы бөтен Россия мәйданының 30 %ын алып тора. Халык саны — 12 082 698 кеше (2010 ел, Россия халкының 13,5 %ы).
Округта дүрт республика бар, автономияле окурглар юк.

# Себер федераль округы
## Округның составы

Юкка чыккан субъектлар:
# Рамада

Рамада — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. Одивелаш муниципалитетына карый.

# Рамада
## Географиясе

Мәйданы — 3,86 км².
# Парадинья-Нова

Парадинья-Нова — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. Izeda, Calvelhe e Paradinha Nova муниципалитетына карый.

# Парадинья-Нова
## Географиясе

Мәйданы — .
# Күлхири (Кызыл Армия районы)

Күлхири (чуаш. Кӳлхӗрри, рус. Кюльхири) — Чуашстанның Кызыл Армия районында урнашкан авыл.

# Күлхири (Кызыл Армия районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Күлхири (Кызыл Армия районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 171 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Пизенеры (Шумшеваш авыл җирлеге)

Пизенеры (чуаш. Пиҫенер, рус. Пизенеры) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.

# Пизенеры (Шумшеваш авыл җирлеге)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Пизенеры (Шумшеваш авыл җирлеге)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 55 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Раху

Раху (Санскрит телендә: राहु; символы: ) ул Һинд текстларында тугыз төп астрономик җисемнәрнең берсе Наваграхаларның берсе. Башка җидесеннән аермалы буларак, Раху күләгә шәхес булып тора, ул тотылуларның нәтиҗәсе булып тора һәм метеорларның патшасы. Раху айның Җир тирәли прецессион орбитасында менүен чагылдыра. Раху гадәттә Кету белән парда килә, ул шулай ук күләгә планета булып тора. Раху йогынтысы астында булган көн вакыт Раху кала дип атала һәм алкышлы булмаган булып таныла. Һинду астрологиясе буенча Раху һәм Кетуның орбиталь циклы 18 ел һәм алар бер-берсеннән орбита буенча һәрвакыт 180 градуста (шулай ук тумыш карталарында да). Бу айның прецессион орбитасы яки Җирнең эклиптик яссылыгында айның менүче һәм төшүче төеннәрнең ~18 ел әйләнү циклы белән тәңгәл килә. Бу шулай ук 223 синодик ай периоды (якынча 6585,3211 көн, яки 18 көн, 11 көн, 8 сәгать)кә, сароска туры килә, ул Кояш һәм Айның тотылуларын алдан әйтү өчен кулланылырга мөмкин. Раху Шани (Сатурн) белән бергә Сукояр зодиак билгесе белән хөкем итә. Астрономик яктан, Раху һәм Кету Кояш һәм Айның күк сферасы белән хәрәкәтләнгәндә юллары киселеше нокталарын билгели. Шулай итеп Раху һәм Кету тәңгәл килгән рәвештә төньяк һәм көньяк ай төеннәре дип атала. Кояш һәм Ай бу нокталарның берсендә булганда тотылулар булуы Кояш һәм Айның елан тарафыннан йотылуы аңлавына сәбәп бирә. Раху Кояш тотылу өчен җаваплы.

# Раху
## Астрология

Һинд дине астрологиясендә Раху материализмны, бәлане, куркуны, канәгать булмауны, мәҗнүн булуны чагылдыра. Раху сәясәтчеләр һәм оккульт фәннәре белән ассоциацияләнә. Кету кебек, Раху шулай ук Кояш һәм Айга каршы дошман булып тора. Гадәттә астрологиядә ул яман планета булып таныла.

# Раху
## Буддачылык мифологиясе

Раху Пали Канонының Самьютта Никаядан пар язмада тәфсилләп искә алынган. Чандима Сутта һәм Сурийя Суттада Раху аларны Буддага ихтирам күрсәтүче кыска шигырь сөйләргә мәҗбүр итеп азат иткәнче Сурьяга, Кояш Илаһына һәм Чандрага, Ай Илаһына һөҗүм итә. ref>Candima Sutta</ref> Будда Рахуга аларны азат итү өчен кушылып җавап бирә, моны Раху "башы җиде өлешкә ярылганчы" эшли. Ике күк Илаһлары тарафыннан җырланган шигырь һәм Будда шуннан соң Буддачылык литургиясенә монахлар тарафыннан саклану догалары буларак кертелгән булган.

# Раху
## Һинд дине риваятьләрендә

Раху Пураник риваятьләре жанрында бар. Хикәяләр Ходайлар һәм Асуралар үлемсезлек эликсиры Амрита алу өчен Сөт Океаныныннан (Кшир Сагар) май язганда иң борынгы тарихка кадәр чорлар. Раху шул вакытта булган һәм үзе белән горурлыгы белән көрәшкән. Мохини, Вишнуның хатын-кыз аватары, Амританы Дэваталарга өләшә башлаган. Шулай да бер Данава, Сварбһану, дэваталар рәтендә утырган һәм Амританы эчкән. Кояш Ходай һәм Ай Ходае аны күргәннәр һәм Моһинига мәгълүм иткәннәр; шулай да, ул вакытка Сварбһану инде үлемсез булып киткән. Мохини буларак Вишну Сварбхануның башын Сударшана Чакра белән кискән. Рахукету үлә алмаган, әмма аның башы башка тәненнән аерылып Раху буларак мәгълүм булган, ә калган тәне Кету буларак мәгълүм булган. Шул чарадан соң Раху һәм Кетуга Җирдә кеше тормышларына йогынты ясарга җаваплылык бирелгән булган.
# Лготи Потштейна

Лготи Потштейна (чех. Lhoty u Potštejna) — Чехиянең Кралове Градец крае Рихнов-над-Кнежноу һәм Q89660586? районында урнашкан авыл.

# Лготи Потштейна
## Географиясе

Мәйданы — 5,720365 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 335 метр биеклектә урнашкан.

# Лготи Потштейна
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лготи Потштейна
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лготи Потштейна
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 453 |
| 1880 | 491 |
| 1890 | 499 |
| 1900 | 429 |
| 1910 | 397 |
| 1921 | 395 |
| 1930 | 390 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 350 |
| 1961 | 383 |
| 1970 | 345 |
| 1980 | 310 |
| 1991 | 278 |
| 2001 | 255 |
| 2011 | 269 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 302 |
| 2016 | 307 |
| 2017 | 314 |
| 2018 | 322 |
| 2019 | 322 |
| 2020 | 335 |
| 2021 | 342 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 343 |
| 2022 | 346 |
| 2023 | 345 |
| 2024 | 342 |
# Олы Ноля

Олы Ноля (чирм. Кугу Ноля, рус. Большая Ноля) — Мари Илнең Медведево районында урнашкан авыл.

# Олы Ноля
## Сәгать поясы

Олы Ноля Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Олы Ноля
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (78,8%), руслар (21,3%).
# Красное Иваново

Красное Иваново (таулы чирм. Красное Иваново, рус. Красное Иваново) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.

# Красное Иваново
## Сәгать поясы

Красное Иваново Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Красное Иваново
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (100%), .
# Чодраял (Морке районы)

Чодраял (чирм. Чодраял, рус. Чодраял) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.

# Чодраял (Морке районы)
## Сәгать поясы

Чодраял (Морке районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Чодраял (Морке районы)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Шакиров

Шакиров – фамилия. Гарәп теленнән кергән «Шакир» (гарәп. شاكر‎ ― «шөкер итүче, күргән яхшылыкларны онытмаучы») исеменнән ясалган.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
* Әзһәр Шакиров (22.02.1940), артист, РСФСР (1988), ТАССР (1974) халык артисты, Тукай премиясе (1998).
* Дамир Шакиров (1956), медицина фәннәре докторы (2002), профессор (2006).
* Данис Шакиров (1968), БТК башкарма комитеты җитәкчесе.
* Илдар Шакиров(1958), педагогика фәннәре кандидаты, Кайбыч районы мәгариф бүлеге мөдире (1993-2018), 2019 елдан Кайбыч ягы музее җитәкчесе.
* Илһам Шакиров (15.02.1935), җырчы, Россия һәм ТАССР халык артисты, Тукай премиясе (1970).
* Максим Шакиров (21.11.1967), альпинист.
* Мидхәт Шакиров (1916-2004), фирка-дәүләт эшлеклесе.
* Минсәгыйть Шакиров (01.06.1948―15.01.2023), ТР муниципаль берәмлекләр шурасы рәисе.
* Үлмәскол Шакиров (1922-1998), Советлар берлеге Каһарманы, өлкән сержант.
* Ринат Шакиров (1962), пианист. РФ атказанган, ТР халык артисты.
* Самат Шакир (Шакиров) (1924-1988), язучы.
* Станислав Шакиров (23.03.1967), мари җырчысы
# Аң

Бу мәкалә фәлсәфи төшенчә турында. Психология фәнендәге терминның аңлатмасы өчен, Аң (психология) мәкаләне карагыз.
Аң - тыштагы яки үз эчендәге берәр әйберне (объектны) тану сыйфаты яки хәле. Субъектлык, тану, сизгерлек, тәҗрибәне яшәү (сизү) яки хис итү мөмкинлеге, уяу булу, аерым бер шәхес булуны тою, һәм акылның контроль итүче система буларак билгеләнгән иде. Билгеләүдә очраткан кыенлыкларга карамастан, фәлсәфәчеләрнең күбесе аңның нәрсә булуын киң таралган уртак интуитив аңлауның барлыгы белән килешә. en:Max Velmans һәм Susan Schneider язган The Blackwell Companion to Consciousness китабында белдерелгәненчә: "Билгеле бер мизгелдә таныганыбыз һәрнәрсә аңыбызның бер өлешен билгели; бу сәбәпле аңлы тою тәҗрибәсе бер үз заманда тормышыбызның иң таныш һәм иң серле аспекты булып тора."
Рене Декарт һәм Джон Локк заманыннан бирле фәлсәфәчеләр аңнын табигатен аңларга һәм анын төп сыйфатларын билгеләргә торышалар. Аң фәлсәфәсендәге төп сораулар арасына керүче мәсьәләләр:
* төшенчәнең фундаменталь ышанычлылык (ингл.);
* аңны кайчан булса механистик (ингл.) юлы белән аңлатыла алыначагы;
* кешечел булмаган аңнын барлыгы һәм аны таный алу юллары;
* аңның тел белән бәйләнеше;
* менталь һәм физик халәтләр яки сыйфатлар арасында дуалистик (ингл.) аерманы таләп итмәгән юл белән аңны аңлау мөмкинлеге;
* һәм компьютер яки роботларның аңлы була алу мөмкинлеге.
# Әлфия Заһидуллина

Әлфия Гафиятулла кызы Заһидуллина (рус. Загидуллина, Альфия Гафиатулловна, ингл. Älfiä Ğ. Zahidullina, 7 сентябрь 1936(1936-09-07), Кукан, Үзбәкстан ССР, СССР - 26 июнь 2004(2004-06-26) (67 яшь), Казан, Россия) — җырчы (сопрано), педагог. ТАССРның халык артисткасы (1981), РСФСРның атказанган артисткасы (1987).

# Әлфия Заһидуллина
## Тәрҗемәи хәле

* 1966 елда Казан консерваториясен тәмамлый (Зөләйха Хисмәтуллина сыйныфы).

# Әлфия Заһидуллина
## Хезмәт юлы

* 1963-1976 — Татар опера һәм балет театры солисткасы,
* 1976-1988 — Татар филармониясе солисткасы.
* 1969-2001 — Казан консерваториясендә укыта.

# Әлфия Заһидуллина
## Танылуы

* Партияләр: Сусылу («Түләк һәм Сусылу», Н.Җиһанов), Сәрвәр («Башмаклар», Җ.Фәйзи), Микаела («Кармен», Ж.Бизе), һәм башкалар.
* Укучылар арсында – Георгий Ибушев, Зөфәр Хәйретдинов, Илсур Сафин.
# Торханы (Кызыл Чутай районы)

Торханы (чуаш. Турхан, рус. Торханы ) — Чуашстанның Кызыл Чутай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429043. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97226825006. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101100005900.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Торханы (Кызыл Чутай районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 170 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
# Борма (Самар өлкәсе)

Борма (рус. Борма) — Самар өлкәсенең Елхау районында урнашкан сала.

# Борма (Самар өлкәсе)
## Сәгать поясы

Борма (Самар өлкәсе) Самар вакыты (Samara Time Zone, SAMT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +4:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +1 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+1 итеп күрсәтелә.

# Борма (Самар өлкәсе)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (84,9%), чуашлар (8,4%).
# Татарстан Республикасының Атказанган икътисадчысы

Татарстан Республикасының Атказанган икътисадчысы (рус. заслуженный экономист Республики Татарстан, ингл. Merited Economist of the Republic of Tatarstan) — Татарстан Республикасы дәүләт бүләге, мактаулы исемнәренең(рус.)татар. берсе. 1983 елның 21 мартында булдырылган.
Татарстан Рәисе (1991 елга кадәр — ТАССР ЮШ Президумы) тарафыннан бирелә.
Бүләкләнүчеләр саны — 626 кеше (1997), 1822 кеше (1.01.2015).

# Татарстан Республикасының Атказанган икътисадчысы
## Бүләкләнү нигезе

белгечлекләре буенча кимендә 10 ел эшләүче югары квалификацияле икътисадчыларга, бухгалтерларга, икътисад һәм финанс эшчәнлеге өлкәсендәге башка белгечләргә предприятиенең, учреждениенең, оешманың югары икътисадый күрсәткечләргә ирешүенә, республиканың һәм аның аерым территорияләренең икътисадый үсешенә ярдәм итә торган икътисад һәм финанс эшләрен, исәпкә алуны һәм контрольдә тотуны яхшыртудагы һәм камилләштерүдәге, икътисад фәнен үстерүдәге, кадрлар әзерләүдәге зур казанышлары өчен

# Татарстан Республикасының Атказанган икътисадчысы
## Ияләре

    Шулай ук карагыз: Төркем:Татарстанның атказанган икътисадчылары.
| Ел | Исем | туу датасы | үлем датасы |
| | Александр Груничев | 1975-12-10 | |
| | Тәлгать Габдуллин | 1951-08-22 | |
| | Филзә Хәмидуллин | 1936-01-03 | 2022-01-05 |
| 1985 | Вячеслав Данилов | 1937-10-30 | |
| | Гүзәл Хәбетдинова | 1969-11-14 | |
# 1927 ел

2 меңьеллык :
XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр — XXII гасыр :
Хронологик таблица :
1927 (бер мең тугыз йөз егерме җиденче) ел — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 1927 елы, II меңьеллыкның 927 елы, XX гасырның 27 елы, XX гасырның 3 унъеллыгының 7 елы, 1920 елларның 8 елы. 1927 елдан бирле 98 ел үтте.

# 1927 ел
## Вакыйгалар

* 11 апрель — Белорусия конституциясе кабул ителде.
* 3 июль — Татар теленең латин әлифбасына күчүе турында игълан ителә.
* 9 сентябрь — Казанда Татар мәдәнияте йорты ачыла.
* 7 ноябрь — беренче тапкыр эфирга «Татарстан» радиосы чыга.

# 1927 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1927 елда туганнар
* 7 февраль — Галия Таһирова, Татарстанның атказанган артисты.
* 23 февраль — Мәхмүт Даутов, юллар төзүче, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
* 28 февраль — Мәрди Рафиков, язучы һәм журналист.
* 28 февраль — Юныс Әхмәтҗанов, татар ашчысы.
* 28 февраль — Хәлиф Курбатов, тел галиме, фән докторы.
* 3 март – Равил Балтанов, татар галиме, философ һәм социолог.
* 8 март — Габриэль Гарсиа Маркес, Колумбия язучы-прозаигы, журналист, матбагачы һәм сәяси эшлекле.
* 18 март — Валентин Ерашов, язучы.
* 16 май —
** Җәүдәт Вилкиев, КДПИ профессоры.
** Рөстәм Башкуров, татар әдәбияты белгече.
* 25 май — Миргазыян Юныс, татар язучысы.
* 28 июль — Рәшит Ибраһимов, язучы, пилот-очучы.
* 30 июль — Харис Салихҗан, татар дин эшлеклесе.
* 25 август — Зәет Мәҗитов, татар шагыйре.
* 12 сентябрь — Сафуан Муллагалиев, татар шагыйре.
* 15 сентябрь — Зилфәт Басыйров, рәссам, сынчы.
* 9 октябрь — Празат Исәнбәт, татар режиссеры.
* 28 октябрь — Роза Макагонова, кино актрисасы, РСФСР атказанган артисты.
* 21 ноябрь — Тамара Носова, РФ кино актрисасы, РФ халык артисты.
* 29 ноябрь — Әхәт Фазылҗанов, журналист, язучы.
* 5 декабрь — Әкъдәс Бикколов, химик.
* 8 декабрь — Әхсән Баян, шагыйрь.
* 21 декабрь — Мәхмүт Хәсәнов, язучы.
* 25 декабрь — Мөсәгыйть Хәбибуллин, язучы.
* 27 декабрь — Венера Шәрипова, җырчы.

# 1927 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1927 елда вафатлар
* 28 февраль — Нури Сакаев, актер һәм режиссер.
* 24 июль — Акутагава Рюноскэ, япон язучысы.
* 27 август — Иван Харитонов, нәшир, басмаханә хуҗасы.
* 24 декабрь — Владимир Бехтерев, табиб.
# Чашкасола

Чашкасола (чирм. Чашка, рус. Чашкасола) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.

# Чашкасола
## Сәгать поясы

Чашкасола Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Чашкасола
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%), руслар .
# Коми-пермьнәр

Ко́ми-пермяклар яки пермяклар; (үзатамасы — коми морт, коми отир, коми-пермяккез) — күбесенчә Россиядә яшәүче финн-угыр төркеме халкы. 1920-енче елларга кадәр үз атам булып пермяклар, пермичлар, пермяннар булган. Хәзерге вакытта коми-пермяк этнонимы кулланыла. 2010 елда Коми-пермякларның саны 95 мең кеше дип саналган. Пермь краеның төньяк-көнбатышында яшиләр: край составындагы административ-территориаль берлек — Коми-Пермяк округында, Красновишер муниципаль районында, Язьва елгасы буенча — коми-язьвинецлар, Киров өлкәсендә (Афанасьево муниципаль районында) — зюздин пермяклары.
# Вурманкасы (Вурман-Сюктер авыл җирлеге)

Вурманкасы (чуаш. Вӑрманкасси, рус. Вурманкасы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Вурманкасы (Вурман-Сюктер авыл җирлеге)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Вурманкасы (Вурман-Сюктер авыл җирлеге)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 827 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (94%) алып тора.
# Лацарето (Варезе)

Лацарето — Италиянең Ломбардия төбәге Ведано-Олона өязендә урнашкан торак пункт.

# Лацарето (Варезе)
## Географиясе

Лацарето Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Лацарето (Варезе)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Югары Памъялы

Югары Памъялы (чирм. Ӱлыл Памъял, рус. Верхние Памъялы) — Мари Илнең Звенигово районында урнашкан авыл.

# Югары Памъялы
## Сәгать поясы

Югары Памъялы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Югары Памъялы
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (94,2%), руслар (5,8%).