yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Андрей Каргинов

Андрей Каргинов (Андрей Олег улы Каргинов, русча Андрей Олегович Каргинов) – халыкара дәрәҗәдәге спорт остасы, «Дакар 2014» җиңүчесе.

# Андрей Каргинов
## Тәрҗемәи хәле

1976 елның 21 февралендә Яр Чаллыда туган. Әтисе милләте буенча осетин, Владикавказда туган, әнисе рус. Әти-әнисе Якутиянең Мирный шәһәрендә таныша. 1970 еллар уртасында Чаллыга күчеп килә. Әтисе озак еллар КамАЗның фәнни-техник үзәегендә эшли.
Яр Чаллыда картинг-клубта шөгыльләнә. «Пионер», «Юниор» картларында узыша.
Кама политехника институтын тәмамлый (2005).
КамАЗ-Мастер командасына урнаша.

# Андрей Каргинов
## Һөнәри спорт баскычлары

Картинг буеча Татарстан чемпионы.
2005 елда КамАЗ-Мастер командасына алалар. Югары уку йортында укыганда КамАЗ фәнни-техник үзәгендә практика уза, шунда команда эшчәнлеге белән таныша.
2006 елдан команданың экипажында механик буларак халыкара ярышларда катнаша башлый.
2007 елда «Хазар даласы» ярышында йөртүче буларак катнаша.
2008 елда яраланып, ярышта катнаша алмый.
2010 елда «Ралли Дакар»да Илгизәр Мәрдиев экипажында механик, V урынны алалар.
2011 елда йөртүче буларак Россия чемпионатында җиңүче, «Ефәк юлы» раллиенда III урынны ала.
2012 елда «Ралли Дакар»да беренче тапкыр йөртүче буларак катнаша. Финишка IV булып килә. Ярышта, авыр травма алгач, Курганда Илизаров клиникасында дәваланган хәлдә катнаша.
2013 елда аның экипажы III урынны ала. Финишка машинасы өч тәгәрмәчтә килә.

# Андрей Каргинов
## Җиңүләре

* 2006 ел, «Хазар даласы», В. Чагин экипажында механик — I урын
* 2006 ел, «Калмыкия», И. Мәрдиев экипажында механик — I урын
* 2007 ел, «Хазар даласы», йөртүче (пилот) — III урын
* 2008 ел, «Тын Дон» Россия чемпионатының этабы, йөртүче — II урын
* 2010 ел, «Хазар даласы», йөртүче — II урын
* 2010 ел, «Ралли Дакар И. Мәрдиев экипажында механик — V урын
* 2011 ел, «Каган алтыны», йөртүче — I урын
* 2011 ел, Ралли-рейд буенча Россия чемпионаты, йөртүче — I урын
* 2011 ел, «Ефәк юлы» раллие — «Дакар» сериясе, йөртүче — III урын
* 2012 ел, «Ралли Дакар», йөртүче— IV урын
* 2013 ел, «Ралли Дакар», йөртүче — III урын
* 2013 ел, «Каган алтыны», йөртүче— I урын
* 2014 ел, «Ралли Дакар», йөртүче — I урын

# Андрей Каргинов
## Бүләкләре

* 2008 ел —ААҖ «КамАЗ» Мактау грамотасы
* 2010 ел — II дәрәҗә Ватан алдындагы хезмәтләр өчен орденының медале
* 2010 ел — Яр Чаллы шәһәренең «Шәһәр алдындагы хезмәтләре өчен» аерымлык билгесе
* 2013 ел — «Данлы хезмәт өчен» /«За доблестный труд» (Татарстан) медале
* 2014 ел — «Осетия даны өчен» медале
# Гөкчеөз (Наллыһан)

Гөкчеөз (төр. Gökçeöz) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Наллыһан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ледбал

Ледбал — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шулма елгасының уң ярыннан 63 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.

# Ледбал
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Суда, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы елгалары бассейндары, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010200212110000008002
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110000800
* Бассейн коды — 08.01.02.002
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Свенск

Свенск (белар. Свенск) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Славгарадский районында урнашкан авыл.

# Свенск
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Витин

Витин (чех. Vitín) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Ческе-Будейовитсе районы һәм Ческе-Будеёвице районында урнашкан авыл.

# Витин
## Географиясе

Мәйданы — 7,616054 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 503 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Витин
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Витин
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Витин
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 454 |
| 1880 | 439 |
| 1890 | 406 |
| 1900 | 435 |
| 1910 | 491 |
| 1921 | 534 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 498 |
| 1950 | 492 |
| 1961 | 497 |
| 1970 | 383 |
| 1980 | 307 |
| 1991 | 260 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 246 |
| 2014 | 399 |
| 2016 | 428 |
| 2017 | 438 |
| 2018 | 446 |
| 2019 | 459 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 456 |
| 2021 | 459 |
| 2021 | 456 |
| 2022 | 457 |
| 2023 | 463 |
| 2024 | 489 |
# Виллар-Лубьер

Виллар-Лубьер (фр. Villar-Loubière) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Сен-Фирмен кантонына карый.

# Виллар-Лубьер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 22,63 км².
# Хшонстувек (Ленчицкий повяты)

Хшонстувек — Польшаның Лодзь воеводалыгы Ленчица гминаcында урнашкан авыл.

# Хшонстувек (Ленчицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Токарева (Каменск-Уральски шәһәр округы)

Токарева (рус. Токарева) — Свердловск өлкәсенең Каменск-Уральский шәһәр округы составына керүче авыл.

# Токарева (Каменск-Уральски шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Токарева (Каменск-Уральски шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
# Ривервью (Мичиган)

Ривервью — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.

# Ривервью (Мичиган)
## Тарихы

Ривервью шәһәре елда нигезләнгән.

# Ривервью (Мичиган)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 11,609454 км², 11,609457 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 183 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бурлак (тукталыш)

Бурлак (рус. Бурлак) — Чиләбе өлкәсенең Карабаш шәһәр округы составына керүче авыл.

# Бурлак (тукталыш)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Бурлак (тукталыш)
## Сәгать поясы

Бурлак (тукталыш) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Бурлак (тукталыш)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (33%), башкортлар (67%).
# Собетинци

Собетинци — Словениянең Марковци (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Собетинци
## Географиясе

Мәйданы — 1,73 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 216,6 метр биеклектә урнашкан.
# Свит-Спрингс (Миссури)

Свит-Спрингс — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Свит-Спрингс (Миссури)
## Тарихы

Свит-Спрингс шәһәре 1838 елда нигезләнгән.

# Свит-Спрингс (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 4,346972 км², 4,346965 км² (1 апрель 2010), 4,346973 км² (1 апрель 2020), 4,307043 км² (1 апрель 2020), 0,03993 км² (1 апрель 2020). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 217 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (3709) Полипет

(3709) Полипет (лат. Polypoites) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3709) Полипет
## Тарихы

1985 елның 14 октябрендә Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 TL3» саналган.
# Грейстон (Пенсильвания)

Грейстон — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Грейстон (Пенсильвания)
## Географиясе

Грейстон халык санын алу урыны мәйданы — 0,317303 км², 0,313796 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1096 Фут биеклектә урнашкан.
# Яйлымлы (Ашкале)

Яйлымлы (төр. Yaylımlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Ашкале илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Некрасов-Вескыд

Некрасов-Вескыд — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ирь-Ю елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Некрасов-Вескыд
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200212103000022392
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002239
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Дарковице

Дарковице (чех. Darkovice) — Чехиянең Моравия-Силезия крае Опава һәм Q89207980? районында урнашкан авыл.

# Дарковице
## Географиясе

Мәйданы — 5,140572 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 242 метр биеклектә урнашкан.

# Дарковице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Дарковице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Чешская Силезия тарихи төбәгенә караган.

# Дарковице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 499 |
| 1880 | 567 |
| 1890 | 679 |
| 1900 | 865 |
| 1910 | 872 |
| 1921 | 989 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 1003 |
| 1950 | 1090 |
| 1961 | 1207 |
| 1970 | 1159 |
| 1980 | 1186 |
| 1991 | 1177 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 1217 |
| 2014 | 1343 |
| 2016 | 1366 |
| 2017 | 1367 |
| 2018 | 1367 |
| 2019 | 1363 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 1352 |
| 2021 | 1356 |
| 2021 | 1291 |
| 2022 | 1358 |
| 2023 | 1385 |
| 2024 | 1380 |
# Пленица

Пленица — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. Пленица (коммуна) коммунасына карый.

# Пленица
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 174 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Агва Нуева (Санта Круз де Хувентино Росас)

Агва Нуева — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Санта-Крус-де-Хувентино-Росас муниципалитеты составына керә.

# Агва Нуева (Санта Круз де Хувентино Росас)
## Географиясе

Агва Нуева Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Агва Нуева (Санта Круз де Хувентино Росас)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Агва Нуева (Санта Круз де Хувентино Росас)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Гомәр (Таштамак авыл советы)

Гомәр — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453495, ГАТОБК коды — 80205843002.

# Гомәр (Таштамак авыл советы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 85 кешенең яшәве мәгълүм.
# Чуаш Майнасы

Чуаш Майнасы — Татарстан Республикасының Алексеевск районындагы авыл.
Почта индексы — 422922.

# Чуаш Майнасы
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.9 °C | -10.9 °C | -5.8 °C | 4.5 °C | 13.4 °C | 18.5 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.1 °C | 4.4 °C | -4.8 °C | -10.2 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

# Чуаш Майнасы
## Шәхесләр

* Валерий Барышников (1930-2004), инженер.
# Дәф

Дәф (әзери. dəf, фар. دف, әрм. դափ, гарәп. دف‎), азәрбайҗаннарда - гавал (әзери. Qaval), үзбәкләр һәм таҗикларда - дойра (таҗ. дойра) — гарәп-фарсыларда һәм төрки халыкларда, шул исәптән татарларда да, таралыш тапкан бәрмә музыка уен коралы. Азәрбайҗан, таҗик, үзбәк, фарсы, әрмән, татар һ.б. халыкларның академик һәм популяр музыкасында әһәмиятле урынга ия.

# Дәф
## Тасвирлама

Дәф агач тугымга сузылган мәрсин тиресеннән ясала. Соңгы вакытта мәрсин тиресе пластик белән дә алмаштырыла. Тугымга кайбер вакытта махсус чыңлау тавышын булдыру максаты белән 60-70кә якын тимер алкалар да беркетелә.

# Дәф
## Уйнау осталыгы

Дәфче, аны ике кул белән тотып, бармак белән уйный, кайбер вакытта бер кулы белән тотып икенче кулы белән суга. Азәрбайҗаннарның мугам, тәсниф кебек традицион жанрларында дәфне куллану зарур. Тар, кәманча һәм дәф азәрбайҗаннан музыкасында мугам триосын тәшкил итә. Күп очракта җырчы берьюлы дәфтә дә уйный.

# Дәф
## Татар сәнгатендә чагылышы

Татар профессиональ музыкасында дәф беренчеләрдән Солтан Габәшинең 1910-елларда язылган мелодекламацияләрендә һ.б. әсәрләрендә дә урын ала. Алмаз Монасыйповның "Тукай аһәңнәре" поэмасында оркестрның төп уен коралларының берсе - дәф. Бүгенге көндә татар дәф уен коралы осталыгын тергезү өстендә Геннадий Макаров хезмәтен алып бара һәм уен коралында музыка да башкара.
# Лев Кертман

Лев Кертман (рус. Лев Ефимович Кертман, 1 сентябрь 1917(1917-09-01), Киев, Киев гөбернәсе, Россия республикасы — 30 ноябрь 1987(1987-11-30) (70 яшь), Мәскәү, СССР) — СССР тарихчысы, инглизне өйрәнүче, тарих фәннәре докторы (1961), Пермь дәүләт университетының гомуми тарих (1956-1974) һәм яңа һәм өр-яңа тарих (1974-1987) кафедралары мөдире.
# Муратбейли (Сарыоглан)

Муратбейли (төр. Muratbeyli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Сарыоглан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Вобика (Висконсин)

Вобика — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Вобика (Висконсин)
## Географиясе

Вобика халык санын алу урыны мәйданы — 6,258835 км², 6,259101 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Эдмундс (округ, Көньяк Дакота)

Эдмундс — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Ипсвич шәһәре.

# Эдмундс (округ, Көньяк Дакота)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1873 елда оештырыла.

# Эдмундс (округ, Көньяк Дакота)
## Территориясе

Округ мәйданы 2981,3 км² тәшкил итә.
# Бенитез (Херекуаро)

Бенитез — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Херекуаро муниципалитеты составына керә.

# Бенитез (Херекуаро)
## Географиясе

Бенитез Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Бенитез (Херекуаро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Бенитез (Херекуаро)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Бенак (Югары Пиреней)

Бенак (фр. Bénac) — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Минден (Небраска)

Минден — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан шәһәр.

# Минден (Небраска)
## Тарихы

Минден шәһәре 1876 елда нигезләнгән.

# Минден (Небраска)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 5,589919 км², 5,567399 км² (1 апрель 2010), 5,706885 км² (1 апрель 2020). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 662 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Колюткино (Белоярски шәһәр округы)

Колюткино (рус. Колюткино) — Свердловск өлкәсенең Белоярский шәһәр округы составына керүче авыл.

# Колюткино (Белоярски шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Колюткино (Белоярски шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%), украиннар (6%).
# Норымтэли-Няргель-Кы

Норымтэли-Няргель-Кы — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кыпа-Няргель-Кы елгасының сул ярыннан 1 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.

# Норымтэли-Няргель-Кы
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000112115300066021
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306602
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Вульпе (Эна)

Вульпе (фр. Voulpaix) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Яңа Кыпчак (Әлшәй районы)

Яңа Кыпчак — Башкортстанның Әлшәй районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 778 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 452114, ОКАТО коды — 80202831001.

# Яңа Кыпчак (Әлшәй районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Шәфикъ Әпсәләмов

Шәфикъ Әпсәләмев (Шәфикъ Гафиятулла улы Әпсәләмев, 1906, Чистай, Казан губернасы, Россия империясе — 1942, Козельск, Смоленск өлкәсе, РСФСР, СССР) — СССР сәясәт эшлеклесе, БК(б)Фнең Кукмара (1937) һәм Югары Ослан (1939) район кәмититләренең беренче сәркатибе, ТАССР игенчелек халык комиссары (1937).

# Шәфикъ Әпсәләмов
## Биографиясе

1906 елда Чистайда туган. Икенче мәгълүмат буенча, Пермь губернасының Чусовой бистәсендә туган. Чистай балалар йортында тәрбияләнгән.
1922 елда ВЛКСМ сафларына керә, 1926 елдан — ВКП(б) әгъзасы. 1928-1931 елларда РКК сафларында хезмәт итә. Хәрби хезмәтеннән соң Татар коммунистия университетын тәмамлый, Саба машина-трактор станциясенең Полит бүлеге башлыгы булып эшли.
1937 елның апреленнән ноябренә кадәр ВКП(б) Кукмара райкомының беренче секретаре. 1939 елда - Югары Ослан райкомының беренче секретаре. 1937 елда Татарстан АССРның игенчелек халык комиссары вазыйфасына билгеләнә.
1937 елның 12 декабрендә (Чистай округы буенча) сайлаулар нәтиҗәсендә Татарстан АССРдан 1 нче чакырылыш СССР Югары Советы депутаты итеп сайлана. Бер үк вакытта Татарстан АССР Югары Советы депутаты итеп сайлана.
1938 елда К. А. Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясенең зооинженерлар факультетына укырга керә.
Бөек Ватан сугышы башлану белән Казанның Мәскәү районы Хәрби комиссариаты тарафыннан чакырыла; 12 нче ат-артиллерия дивизиясенең өлкән политругы вазыйфасында эшли. 1941 елның 29 декабрендә авыр яраланып, 1942 елның башында вафат була. Козельскида, шәһәр скверында туганнар каберлегендә җирләнгән.
# Ачыкдере (Антакья)

Ачыкдере (төр. Açıkdere) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Антакья илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Башня

Башня (белар. Башня) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Иванавский районында урнашкан авыл.

# Башня
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Долни Полубни

Долни Полубни (чех. Dolní Polubný) — Чехиянең Либерец крае Десна районында урнашкан авыл.

# Долни Полубни
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Долни Полубни
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Долни Полубни
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Долни Полубни
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Одрано-Воля

Одрано-Воля — Польшаның Мазовия воеводалыгы Гродзиск-Мазовецкий гминасында урнашкан авыл.

# Одрано-Воля
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Күгәрчен районы татар авыллары

Күгәрчен районы (рус. Кугарчинский район, баш. Күгәрсен районы) — Башкортстан Республикасының көнбатыш өлешендә урнашкан район.
Районда барлыгы 114 авыл бар, шуларның 9-ы татар авылы.
Күгәрчен районында татар авыллары: Увар (Багдашкино), Акман (яки Ибрай), Иске Хвалын, Газиз, Дәүләтша утары, Кызылташ (Күгәрчен авылы кешеләре нигези), Калдар, Сатлык һәм районга исем биргән Күгәрчен.
Башкортлаштыру шаукымында Калдар, Дәүләтша утары, Акман, Сатлык авылларын 1979 елдан башкорт авыллары итеп яздыралар. Татарлар башка авыларда да өлешчә башкортлар дип яздырылган.
Увар авылында казан татарлары яши, керәшеннәр дә яшәгән, тик соңгылары XX гасыр башында дин иреге рөхсәт ителгәч исламга кайта. Күгәрчен авылында да казан татарлары яши, бирегә Зиянчура районындагы Күгәрчен авылыннан күченгәннәр, чыгышлары — Минзәлә якларыннан. Кызылташ авылын бу район Күгәрчен авылы кешеләре нигези. Акман белән Калдар авылларына Казан губернасыннан татарлар күченгән, Газиз, Дәүләтша утары алардан бүленеп чыккан авыллар. Сатлык үзе элек кечкенә рус авылы булса да, аның составына Увар авылыннан бүленеп чыккан Юлдыбай авылын керткәннәр, шуңа да татарлар бүген 3тән 4ен алып торалар (яртысы башкорт дип яздырылган). Иске Хвалында Хвалын өязеннән килеп төпләнгән руслар яшәгән, соңгы еллада татарлар күченеп халыкның 80 алып торалар.
Татар авылларында татар теленең минзәлә сөйләшенең бәләбәй урынчылыгы таралган. Казан татарлары авылларында минзәлә сөйләшенең үзенчәлекләре юкка чыккан диярлек, татар әдәби теле өчен хас вариантлар өстенлек итә, шул ук вакытта стәрлетамак сөйләше йогынтысы бар.
Юкка чыккан татар авыллары: Баш-Бөркет.
# Вяликия Укропавичы

Вяликия Укропавичы (белар. Вялікія Укропавічы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Лагойский районында урнашкан авыл.

# Вяликия Укропавичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Безьдзядка

Безьдзядка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Колачице гминасында урнашкан авыл.

# Безьдзядка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ле-Гран-Лан

Ле-Гран-Лан (фр. Le Grand-Lemps) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Ле-Гран-Лан кантонына карый.

# Ле-Гран-Лан
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12,90 км².
# Еникөй (Ширан)

Еникөй (төр. Yeniköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Ширан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Косҗар

Косҗар (каз. Қосжар) — Казакъстанның Кызылорда өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Косҗар
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Вальево

Вальево (серб. Ваљево) — Сербиянең Колубара округы җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Вальево
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Вальево
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Нокс (округ, Техас)

Нокс — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Бенджамин шәһәре.

# Нокс (округ, Техас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1858 елда оештырыла.

# Нокс (округ, Техас)
## Халкы

2019 елда халык саны 4253 кеше тәшкил иткән.

# Нокс (округ, Техас)
## Территориясе

Округ мәйданы 2212 км² тәшкил итә.