yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# HD44293

HD44293 — Күгәрчен йолдызлыгында урнашкан A0(IIIp)s спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,74 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Самотино

Самотино — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. Бяла җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Самотино
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 130 метр биеклектә урнашкан.
# Яңа Юл (Зиянчура районы)

Яңа Юл — Башкортстанның Зиянчура районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453380, ОКАТО коды — 80226816004.

# Яңа Юл (Зиянчура районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 196 кешенең яшәве мәгълүм.
# Гөлзада Камартдинова

Гөлзада Камартдинова - актриса. 1988 елның 14 октябрендә ТАССРның Буа районы М.Вахитов авылында туган. 2008 елда Тәтеш педагогика училищесын тәмамлый һәм Буа дәүләт драма театрында артист булып эшли. 2018 елда Татарстанның атказанган артисты исеме бирелә.

# Гөлзада Камартдинова
## Театрда сәхнәләштергән рольләре

* Дог ("Арслан булса Сарбай", Х.Ибраһим - 2008)
* Әүдәки ("Кияүләр", Т.Миңнуллин - 2008)
* Люция ("666 нумер", Р.Куни - 2009)
* Кырмыска ("Киндер сюрприз", А.Зарипов - 2009)
* Дания ("Әкәмәт кәмит", Ә.Камалиев - 2009)
* Фәридә, Оксана (Алсу томан артында", Р.Сәгъди- 2009)
* Ана, шәфкать туташы ("Киллер", Д.Салихов - 2010)
* Сәркәй әби ("Көтү", Б.Сәләхов - 2011)
* Хөрмия ("Утын пүләне", Р.Сәгъди - 2012)
* Җәмилә ("Ничарадан бичара", М.Камолетти - 2012)
* Карга ("Бүре баласы Пожарный", А.Зарипов- 2012)
* Аю ("Новогодние приключения Маши и Медведя”, А.Хөснетдинова- 2012)
* Тиен ("Светофор", А.Зарипов - 2013)
* Наф-Наф ("Веселые поросята", Р.Букаев - 2013)
* Айзарә Ахатовна ("Эх,кызлар", Т.Миңнуллин - 2013)
* Рәисә ("Кодалар-кодачалар", С.Латыпов - 2013)
* Дидюка ("Новогодние приключения друзей", Р.Садриев - 2013)
* Регина ("Булса да була икән", Р.Хоудон- 2014)
* Төлке ("Новый год на лесной опушке", А.Козлов - 2014)
* Песи ("Сказка про то, как...", А.Козлов - 2014)
* Ифритка ("Волшебная лампа Алладина", Д.Ю.Краснов-Немарский - 2015)
* Мәдинә ("Байбичәләр", К.Людвиг - 2015)
* Төлке ("А где же Снегурочка?", А.Зарипов - 2015)
* Саҗидә ("Килә ява, килә ява...", З.Хәким - 2016)
* Кар кызы ("Как Маша Снегурочку спасала", Б.Гәрәев - 2016)
* Озимова Надежда Михайловна ("Дуракуены", В.Жеребцов - 2017)
* Наилә ("Ирле ялгыз хатын", Д.Сәлимҗанов - 2017)
* Хозяйка попугая, Попугай Ганза, Обезьянка, Разбойник ("Айболит", К.И.Чуковский - 2017)
* Кадрия ("Адвокат", Т.Хәкимов - 2017)
* Ләбибә ("Афәрин, Артист!”, Р.Харис - 2017)
* Злюка-базюка ("Волшебный лес, или битва за посох", Б.Гәрәев - 2017)
* Туктарова Айгөл Фәритовна ("Урам себеркесе", В.Жеребцов - 2018)
* Төлке ("Сказка зимнего леса", Б.Гәрәев - 2018)
* Сөембикә, Рәисә, Нәфисә ("Абага", Р.Зәйдулла - 2018)
* Мать Маши ("Вдох-выдох", Ю.Тупикина - 2018)
* Директорша ("В футляре", А.П.Чехов - 2018)
* Агафья Тихоновна ("Брак", Н.В.Гоголь - 2019)
* Тамара ("Благодать", А.Соломонов - 2019)
* Ширин Ширази ("Иранская конференция", И.Вырыпаев - 2019)
* Дания («Әкәмәт-кәмит», Ә.Камалиев - 2019)
* Марина, Васюта («Тайга», А.Вампилов - 2019)
* Барыня ("Барыня", И.С.Тургенев - 2020)
# VMA21

VMA21 (ингл. Vacuolar ATPase assembly factor VMA21) — X-хромосома аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Добирчень (коммуна)

Добирчень — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан коммуна.

# Добирчень (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 58,47 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Добирчень, Биволари, Бретень, Чишменешть, Ливада һәм Мургуца авыллары урнашкан.
# Яцник

Яцник — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Яцник
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 62,24 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 22 метр биеклектә урнашкан.
# Тарньод (Валле д'Аоста)

Тарньод — Италиянең Валле д'Аоста төбәге Шаллан-Сен-Виктор өязендә урнашкан торак пункт.

# Тарньод (Валле д'Аоста)
## Географиясе

Тарньод Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Тарньод (Валле д'Аоста)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гаведо (Маса-Карара)

Гаведо — Италиянең Тоскана төбәге Мулаццо өязендә урнашкан торак пункт.

# Гаведо (Маса-Карара)
## Географиясе

Гаведо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Гаведо (Маса-Карара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 1035

IC 1035 — Үгезкөтүче йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 1035
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1035, 2MASX J14381019+0920093, MCG+02-37-028, PGC 52305, Z 75-97, UZC J143810.2+092011, Z 1435.7+0933, GASS 29090, SDSS J143810.20+092009.7, LEDA 52305 һәм SDSS J143810.21+092009.8 буларак та сурәтләнә.
# Языҗа (Кыбрысҗык)

Языҗа (төр. Yazıca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Кыбрысҗык илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (6338) Isaosato

(6338) Isaosato (лат. Isaosato) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6338) Isaosato
## Тарихы

1992 елның 16 октябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 UO4» саналган.
# Ударная

Ударная (белар. Ударная) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.

# Ударная
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Швабов

Швабов (чех. Švábov) — Чехиянең Высочина крае Йиглава һәм Йиглава районында урнашкан авыл.

# Швабов
## Географиясе

Мәйданы — 4,997255 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 584 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Швабов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Швабов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Швабов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 199 |
| 1880 | 196 |
| 1890 | 181 |
| 1900 | 206 |
| 1910 | 194 |
| 1921 | 220 |
| 1930 | 203 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 139 |
| 1961 | 134 |
| 1970 | 121 |
| 1980 | 121 |
| 1991 | 97 |
| 2001 | 89 |
| 2011 | 66 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 72 |
| 2016 | 69 |
| 2017 | 76 |
| 2018 | 71 |
| 2019 | 74 |
| 2020 | 69 |
| 2021 | 69 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 75 |
| 2022 | 80 |
| 2023 | 81 |
| 2024 | 90 |
# 328 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
VI гасыр (б. э. к.) — V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
328 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр IV гасырга кергән ел.

# 328 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:328 елда (б. э. к.) туганнар

# 328 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:328 елда (б. э. к.) вафатлар
# Мария де ла Луз (Сан Хосе Итурбиде)

Мария де ла Луз — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Хосе-Итурбиде муниципалитеты составына керә.

# Мария де ла Луз (Сан Хосе Итурбиде)
## Географиясе

Мария де ла Луз Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Мария де ла Луз (Сан Хосе Итурбиде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Мария де ла Луз (Сан Хосе Итурбиде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Сектор Лазаро Карденас (Хесус Мария)

Сектор Лазаро Карденас — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Хесус-Мария муниципалитеты составына керә.

# Сектор Лазаро Карденас (Хесус Мария)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сектор Лазаро Карденас (Хесус Мария)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Патерна-де-Ривера

Патерна-де-Ривера (исп. Paterna de Rivera) — Испаниянең Кадис провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Патерна-де-Ривера
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 14 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 127 метр биеклектә урнашкан.
# Незбудска Лучка

Незбудска Лучка (словак. Nezbudská Lúčka) — Словакиянең Жилина округында урнашкан авыл.

# Незбудска Лучка
## Тарихы

Авыл 1439 елда нигезләнгән.

# Незбудска Лучка
## Географиясе

Мәйданы — 8,21 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 357 метр биеклектә урнашкан.

# Незбудска Лучка
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Миколин Вострав

Миколин Вострав (белар. Міколін Востраў) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Светлагорский районында урнашкан авыл.

# Миколин Вострав
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# ZNRF2

ZNRF2 (ингл. Zinc and ring finger 2 һәм Zinc and ring finger 2, isoform CRA_b) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гавац Бивио Скуоле (Белуно)

Гавац Бивио Скуоле — Италиянең Венеция төбәге Валь-ди-Зольдо өязендә урнашкан торак пункт.

# Гавац Бивио Скуоле (Белуно)
## Географиясе

Гавац Бивио Скуоле Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Гавац Бивио Скуоле (Белуно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пелицана (Лука)

Пелицана — Италиянең Тоскана төбәге Пьеве-Фошиана өязендә урнашкан торак пункт.

# Пелицана (Лука)
## Географиясе

Пелицана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Пелицана (Лука)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# 678 ел (б. э. к.)

678 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VII гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) — V гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 678 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:678 елда (б.э.к.) туганнар

# 678 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:678 елда (б.э.к) вафатлар
# Чутай

Чутай — Татарстан Республикасының Балтач районындагы татар авылы. Исеме Чутай елгасы атамасы буенча. Почта индексы — 422248.

# Чутай
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11 °C | -5.7 °C | 3.8 °C | 12.5 °C | 17.9 °C | 19.9 °C | 17 °C | 11.4 °C | 3.8 °C | -5.3 °C | -10.4 °C | 3.6 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.

# Чутай
## Авылда туган күренекле шәхесләр

* Васил Булатов, Советлар Берлеге Каһарманы.
* Харис Салихҗан, дин эшлеклесе, язучы.
# Деречифтлик (Гөрдес)

Деречифтлик (төр. Dereçiftlik) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Гөрдес илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Морелова-Яха

Морелова-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 47 км.

# Морелова-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300060893
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306089
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Нуманлар (Кастамону)

Нуманлар (төр. Numanlar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Кастамону илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Високе

Високе (чех. Vysoké) — Чехиянең Высочина крае Ждяр-над-Сазавоу һәм Q89267403? районында урнашкан авыл.

# Високе
## Географиясе

Мәйданы — 6,5201 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 614 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Високе
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Високе
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия һәм Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Високе
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 298 |
| 1880 | 265 |
| 1890 | 288 |
| 1900 | 270 |
| 1910 | 283 |
| 1921 | 253 |
| 1930 | 223 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 197 |
| 1961 | 212 |
| 1970 | 190 |
| 1980 | 190 |
| 1991 | 144 |
| 2001 | 123 |
| 2011 | 145 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 163 |
| 2016 | 181 |
| 2017 | 185 |
| 2018 | 200 |
| 2019 | 192 |
| 2020 | 192 |
| 2021 | 195 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 194 |
| 2022 | 189 |
| 2023 | 192 |
| 2024 | 199 |
# Актас (Төньяк Казакъстан өлкәсе)

Актас (каз. Ақтас) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Актас (Төньяк Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Гиорак

Гиорак — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. Чумегиу (коммуна) коммунасына карый.

# Гиорак
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 95 метр биеклектә урнашкан.
# Долец (Тырговиште өлкәсе)

Долец — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. Попово җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Долец (Тырговиште өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 360 метр биеклектә урнашкан.
# Воля-Жицинска (гмина Вельгомлини)

Воля-Жицинска — Польшаның Лодзь воеводалыгы Вельгомлыны гминаcында урнашкан авыл.

# Воля-Жицинска (гмина Вельгомлини)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ярей-Яха (Зур Ямсовей кушылдыгы)

Ярей-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Зур Ямсовей елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Ярей-Яха (Зур Ямсовей кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300059941
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305994
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Сен-Бонне-лез-Алье

Сен-Бонне-лез-Алье (фр. Saint-Bonnet-lès-Allier) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
# HD7410

HD7410 — Хут йолдызлыгында урнашкан A5 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,07 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Ибраһим I

Ибраһи́м I (осм. ابراهيم اول‎ – İbrâhîm-i evvel , төр. Birinci İbrahim) (1615 елның 5 ноябре – 1648 елның 12 августы) – Госман империясе солтаны, 1640–1648 елларда идарә иткән.
# Мәгариф эшчесе (журнал)

Мәгариф эшчесе — айлык фәнни-педагогик журнал. РСФСР мәгариф халык комиссариатының социаль тәрбияләү бүлеге органы. 1926 елның гыйнварыннан 1931 елның гыйнварына кадәр Мәскәү шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 52 саны чыга. Мөхәррирләр – Ибраһим Юманколов, Идрис Агишев.
# NGC 1310

NGC 1310 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1310
## Тарихы

Әлеге галактика 1835 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Кайгынташ (Варто)

Кайгынташ (төр. Kaygıntaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Варто илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Руппах-Гольдхаузен

Руппах-Гольдхаузен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Руппах-Гольдхаузен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,4 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 270 метр биеклектә урнашкан.
# Ашмянцы (Вавкавыский районы)

Ашмянцы (белар. Ашмянцы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.

# Ашмянцы (Вавкавыский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Фискаль

Фискаль (исп. Fiscal) — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Фискаль
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 170,064281 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 768 метр биеклектә урнашкан.
# Старе Техановице

Старе Техановице (чех. Staré Těchanovice) — Чехиянең Моравия-Силезия крае Опава һәм Q12042031? районында урнашкан авыл.

# Старе Техановице
## Географиясе

Мәйданы — 7,493582 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 480 метр биеклектә урнашкан.

# Старе Техановице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Старе Техановице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Чешская Силезия тарихи төбәгенә караган.

# Старе Техановице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 479 |
| 1880 | 486 |
| 1890 | 461 |
| 1900 | 461 |
| 1910 | 433 |
| 1921 | 412 |
| 1930 | 382 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 263 |
| 1961 | 234 |
| 1970 | 174 |
| 1980 | 135 |
| 1991 | 136 |
| 2001 | 138 |
| 2011 | 155 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 148 |
| 2016 | 155 |
| 2017 | 151 |
| 2018 | 157 |
| 2019 | 149 |
| 2020 | 141 |
| 2021 | 137 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 126 |
| 2022 | 133 |
| 2023 | 132 |
| 2024 | 128 |
# 728 ел (б. э. к.)

728 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VIII гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 728 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:728 елда (б.э.к.) туганнар

# 728 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:728 елда (б.э.к) вафатлар
# Мәтәүтамак

Мәтәүтамак — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452796, ГАТОБК коды — 80251830004.
# Кайгылы (Сөке)

Кайгылы (төр. Kaygılı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Сөке илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# NGC 367

NGC 367 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 367
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Фрэнк Муллер тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Гоголовице (Милицкий повяты)

Гоголовице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Милич гминасында урнашкан авыл.

# Гоголовице (Милицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Хата-Яга

Хата-Яга (Хат-Яга) — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Колва елгасының сул ярыннан 62 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 81 км.

# Хата-Яга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000073037
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007303
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Флемлинген

Флемлинген — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Флемлинген
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,87 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 196 метр биеклектә урнашкан.
# Прокопьевка

Прокопьевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Летка елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.

# Прокопьевка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300212111100031815
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103181
* Бассейн коды — 10.01.03.002
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1