yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Сәет Ягафәров

Сәет Ягафәров (Сәет батыр, Сәфәр хан) — 1681-1684 еллардагы башкорт күтәрелеше җитәкчеләренең берсе. Башкорт старшинасы, мулла.

# Сәет Ягафәров
## Биографиясе

Сәет Ягафәров чыгышы белән руханилар гаиләсеннән була.

# Сәет Ягафәров
## Башкорт күтәрелешләрендә катнашуы

Дин иреген саклау - Башкортстанның Россия составына кушылу шартларының берсе иде, әмма акрынлап христиан диненә көчләп күчерү сәясәте кырыс төс ала. 1681 елның 16 маенда чукынмаган алпавытлардан һәм вотчиннардан утарларын тартып алу турында боерык чыга. Әлеге патша указы игълан ителгәннән соң, җирле түрәләр һәм православие дин әһелләре мөселман феодалларын чукындыруга мәҗбүр итәргә, ә алар аша төбәкнең крестьян халкын да христианлаштырырга омтылганнар.
Сәет Ягафәров 1681 елның июненнән Башкортстанның Казан, Нугай, Усы һәм Себер даругалары территориясендә ихтилалга әзерлек буенча агитацион эш алып бара.
1681 елның көзендә башланган башкортлар восстаниесе мөселманнарның ризасызлыгы басылып чыга. Аның төп юлбашчысы Сеит Ягъфәров булды, ул исламның эшлекле остазы булды.
1682 елның апреленнән алып баш күтәрүчеләрнең Кама аръягындагы ныгытмаларына һөжүменә, Көңгер һәм Уфаны камауга җитәкчелек итә. Күтәрелеш барышында Сәфәр хан исеме астында башкорт ханы дип игълан ителә.
Күтәрелеш май аена бөтен төбәкне чолгап алды. Баш күтәрүне бастыру буенча уңышсыз омтылышлар хөкүмәтне, указны гамәлдән чыгару һәм восстаниедә катнашучыларның барысын да гафу итү вәгъдәсе белән, башкортларга мөрәҗәгать итәргә мәҗбүр итте. Көчек Юлаев җитәкчелегендәге баш күтәрүчеләрнең берләшүе көрәшне туктата һәм хөкүмәткә үтенеч язуы белән мөрәҗәгать итә, ә икенче өлеше - Сәет җитәкчелегендә - көрәшне дәвам итә. Күтәрелеш барышында ул үзен «Сәфәр хан» дип игълан итә.
Баш күтәрүне бастыру буенча гомуми җитәкчелек Казан воеводасы П. В. Шереметевка йөкләнә. 1682 елның 28 маенда баш күтәрүчеләргә каршы Уфа шәһәреннән Уфа дворяннарыннан зур отряд килә, Мәәскәүдән дә укчылардан, казаклардан торган отряд та килгән. 1682 елның июнь башында Ык елгасы буенда Кама аръягы ныгытмалары янында патша хөкүмәт гаскәрләре белән зур сугыш була, аның барышында баш күтәрүчеләр җиңелә, ә фетнә башлыгы Сәет Ягъфәров яралана.
Баш күтәрүчеләр арасында килеп чыккан низагтан соң, 1682 елда июлендә калмык ханы Әюкә белән ихтилалга кораллы ярдәм турында килешү төзи. Башкорт һәм калмыкларның Сәет батыр җитәкчелегендәге берләшкән отрядлары башлыча Ҡазан, Нугай һәм Усы даругалары территорияләрендә сугыша. 1683 ел башында калмыклар ихтилалдан читләшә, башкорт отрядлары көрәшне 1684 елның көзенә кадәр дәвам итә. Сәет батырның ртабангы язмышы билгесез.
Әхмәтзәки Вәлиди Туган язуынча, 1704-1711 елгы баш күтәрүләр чорында башкортлар Бәрсүән буендагы Казый мәчетендә королтайга җыелалар, анда Алдар тархан (750 башкорт белән бергә), 1707 елда казакълар арасына качкан Сәет батырның улы (500 казакъ белән бергә) килә. Корылтайда алар Уфага һөжүм итергә карар итәләр.
# (9129) 1998 HU144

(9129) 1998 HU144 (лат. 1998 HU144) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9129) 1998 HU144
## Тарихы

1998 елның 21 апрелендә LINEAR тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HU144» саналган.
# Целле

Целле — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Целле
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 176,02 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 40 метр биеклектә урнашкан.
# Рошия-де-Амарадия (коммуна)

Рошия-де-Амарадия — Румыниянең Горж жудецында урнашкан коммуна.

# Рошия-де-Амарадия (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 41,9 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Рошия-де-Амарадия, Бекень, Дялу-Вией, Руджет, Сечуриле, Стежару һәм Шитоая авыллары урнашкан.
# Гурки-к-Млинка

Гурки-к-Млинка — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Броды гминасында урнашкан авыл.

# Гурки-к-Млинка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Салино (Җенова)

Салино — Италиянең Лигурия төбәге Не өязендә урнашкан торак пункт.

# Салино (Җенова)
## Географиясе

Салино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Салино (Җенова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сайрар баркылдык

Сайрар баркылдык (чуар сандугач, лат. Turdus philomelos) — баркылдыклар ыругыннан зур булмаган сайрар кош. Аурупа, Кече Азия һәм Себердә очрый.
Гәүдә озынлыгы 21–25 см, канат озынлыгы 11–12 см, канатлар колачы 34–39 см, авырлыгы 55–100 г.
* 1 2 3 Integrated Taxonomic Information System — 1999.https://wikidata.org/wiki/Track:Q82575https://wikidata.org/wiki/Track:P815
* 1 2 IOC World Bird List Version 6.3 — 2016. — doi:10.14344/IOC.ML.6.3https://wikidata.org/wiki/Track:Q27042747
* ↑ World Bird List: IOC World Bird List — 6.4 — IOU, 2016. — doi:10.14344/IOC.ML.6.4https://wikidata.org/wiki/Track:Q27907675https://wikidata.org/wiki/Track:Q1325616
* ↑ IOC World Bird List. Version 7.2 — 2017. — doi:10.14344/IOC.ML.7.2https://wikidata.org/wiki/Track:Q29937193
# Монте Сан Вито (Перуҗа)

Монте Сан Вито — Италиянең Умбрия төбәге Скеджино өязендә урнашкан торак пункт.

# Монте Сан Вито (Перуҗа)
## Географиясе

Монте Сан Вито Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Монте Сан Вито (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Павел Ханжин

Павел Ханжин (рус. Павел Семёнович Ханжин, 20 июнь 1924(1924-06-20), Тәтеш, Тәтеш кантуны, Татарстан АССР, РСФСР, СССР — 15 октябрь 2007(2007-10-15) (83 яшь), Дүшәнбе, Таҗикстан) — Советлар Берлеге каһарманы (1943).
# NGC 7509

NGC 7509 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7509
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Lewis Swift тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Погоржи (Малечов)

Погоржи (чех. Pohoří) — Чехиянең Устецк крае Малечов районында урнашкан авыл.

# Погоржи (Малечов)
## Географиясе

Мәйданы — 1,994 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Погоржи (Малечов)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Погоржи (Малечов)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Погоржи (Малечов)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 67 |
| 1880 | 62 |
| 1890 | 67 |
| 1900 | 61 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 64 |
| 1921 | 71 |
| 1930 | 64 |
| 1950 | 38 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 29 |
| 1970 | 17 |
| 1980 | 19 |
| 1991 | 13 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 20 |
| 2011 | 29 |
| 2021 | 41 |
# Лештинка (Светла над Сазавоу)

Лештинка (чех. Leštinka) — Чехиянең Высочина крае Светла-над-Сазавоу районында урнашкан авыл.

# Лештинка (Светла над Сазавоу)
## Географиясе

Мәйданы — 4,254 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Лештинка (Светла над Сазавоу)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лештинка (Светла над Сазавоу)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лештинка (Светла над Сазавоу)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 124 |
| 1880 | 127 |
| 1890 | 113 |
| 1900 | 104 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 144 |
| 1921 | 154 |
| 1930 | 161 |
| 1950 | 106 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 116 |
| 1970 | 164 |
| 1980 | 124 |
| 1991 | 96 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 35 |
| 2011 | 36 |
| 2021 | 38 |
# Млачиште

Млачиште (серб. Млачиште) — Сербиянең Ябланич округы Срна-Трава җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Млачиште
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1335 метр биеклектә урнашкан.

# Млачиште
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Кетебай (Түркестан өлкәсе)

Кетебай (каз. Кетебай) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Кетебай (Түркестан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Торкио (Парма)

Торкио — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Фонтевиво өязендә урнашкан торак пункт.

# Торкио (Парма)
## Географиясе

Торкио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Торкио (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Суырлы

Суырлы (каз. Суырлы) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Суырлы
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Гөзуҗу (Ташлычай)

Гөзуҗу (төр. Gözucu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Ташлычай илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Чигдемлик (Амасья)

Чигдемлик (төр. Çiğdemlik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Амасья илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Посьвентне (Түбән Силезия воеводалыгы)

Посьвентне — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Осечница гминасында урнашкан авыл.

# Посьвентне (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Едигөзе (Элазыг)

Едигөзе (төр. Yedigöze) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Элазыг илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Залшин

Залшин — Польшаның Мазовия воеводалыгы Мохово гминасында урнашкан авыл.

# Залшин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (9303) 1986 QH3

(9303) 1986 QH3 (лат. 1986 QH3) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9303) 1986 QH3
## Тарихы

1986 елның 29 августында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 QH3» саналган.
# Приҗоньери (Перуҗа)

Приҗоньери — Италиянең Умбрия төбәге Беттона өязендә урнашкан торак пункт.

# Приҗоньери (Перуҗа)
## Географиясе

Приҗоньери Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Приҗоньери (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Оанча (Бреила)

Оанча — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан авыл. Роману (коммуна) коммунасына карый.

# Оанча (Бреила)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Реджелло

Реджелло — Италиянең Тоскана төбәгендә урнашкан коммуна. Флоренция провинциясе составына керә.

# Реджелло
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 390 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Figline e Incisa Valdarno, Монтеминьяио, Пелаго, Риньяно-сулл'Арно, Кастель-Сан-Никколо һәм Castelfranco Piandiscò коммуналары белән чиктәш.
# Балыклыкүл (Авыргазы районы)

Балыклыкүл — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан татар авылы.

# Балыклыкүл (Авыргазы районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 417 кешенең яшәве мәгълүм.

# Балыклыкүл (Авыргазы районы)
## Авыл белән бәйле шәхесләр

* Габдессаләм Габдерәхимев
* Дәүләт Шәһи улы Аритҡолов
* Сөнгатулла Бикбулат
# Теләче туган якны өйрәнү музее

* Мәдәният порталы
Теләче туган якны өйрәнү музее (рус. Тюлячинский краеведческий музей) — Татарстанның Теләче районы үзәге Теләче авылында урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). Теләче төбәге тарихы белән таныштыра.

# Теләче туган якны өйрәнү музее
## Тарих

1996 елның 12 августында нигез салына. 1997 елдан — ТР милли музее филиалы.
2011 елдан — муниципаль бюджет оешмасы. Музей бер катлы агач бинада урнашкан.

# Теләче туган якны өйрәнү музее
## Экспонатлар

Мәйданы 149,7 кв. м. Музей фондында 3 840 саклау берәмлеге.
Экспозициядә этнография әйберләре, авыл хуҗалыгы, һөнәрче-кәсепчеләрнең эш кораллары, йортта ясалган җиһазлар, кирәк-яраклар, савыт-саба, милли чигү үрнәкләре күрсәтелә. Музейда челтәр, җәймә, ашъяулык, кулъяулык тупланмасы саклана. Татар йорты интерьеры торгызылган. 1950—1980 еллар арасындагы Теләче авылы тарихы яктыртыла. «Бөек Ватан сугышында теләчеләр» бүлеге бар. Теләче районы Түбән Саурыш авылында туган Дан орденының тулы кавалеры (1944, 1944, 1946) Габдулла (Абдулла) Мотыйгулла улы Мотыйгуллинга махсус почмак багышланган. Тамырлары Теләче районыннан булган ТАССР атказанган артисты җырчы Таһир Габдулла улы Якуповка (1946—1999) күргәзмә эшләнгән.
# Азизли (Йозгат)

Азизли (төр. Azizli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Йозгат илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Речани (Болгария)

Речани — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. Смолян җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Речани (Болгария)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1173 метр биеклектә урнашкан.
# Татары (Валожынский районы)

Татары (белар. Татары) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Валожынский районында урнашкан авыл.

# Татары (Валожынский районы)
## Тарихы

Авыл 1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Вилейский өязе (1927 елдан Молодечно өязе) Гарадок гминасы составында булган.

# Татары (Валожынский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.

# Татары (Валожынский районы)
## Халык саны

* 1866 елда авылда 84 кеше, 9 хуҗалык исәпләнгән.
* 1921 елда авылда 157 кеше, 27 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 159 кеше, 29 хуҗалык исәпләнгән.
# Окалев (Лодзь воеводалыгы)

һәм
Окалев — Польшаның Лодзь воеводалыгы Острувек гминаcында урнашкан авыл.

# Окалев (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Җароле (Верона)

Җароле — Италиянең Венеция төбәге Костермано өязендә урнашкан торак пункт.

# Җароле (Верона)
## Географиясе

Җароле Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Җароле (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кирлогань (коммуна)

Кирлогань — Румыниянең Олт жудецында урнашкан коммуна.

# Кирлогань (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 27,71 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Кирлогань, Бекулешть, Чепари, Скорбура һәм Ступина авыллары урнашкан.
# Стрмець-на-Предели

Стрмець-на-Предели — Словениянең Бовець (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Стрмець-на-Предели
## Географиясе

Мәйданы — 12,04 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 955,1 метр биеклектә урнашкан.
# Юкәлекүл (Дүртөйле районы, Тәкәрлек авыл советы)

Юкәлекүл — Башкортстанның Дүртөйле районында урнашкан авыл. Тәкәрлек авыл советына карый. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 141 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 452310, ОКАТО коды — 80224837004.

# Юкәлекүл (Дүртөйле районы, Тәкәрлек авыл советы)
## Шәхесләр

* Зиф Имамов (1940–2006), журналист, БР атказанган мәдәният хезмәткәре.
# Нова Весь (Кракивский повяты)

Нова Весь — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Скала гминасында урнашкан авыл.

# Нова Весь (Кракивский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Суц (Валле д'Аоста)

Суц — Италиянең Валле д'Аоста төбәге Лилльян өязендә урнашкан торак пункт.

# Суц (Валле д'Аоста)
## Географиясе

Суц Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Суц (Валле д'Аоста)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тицирлигу

Тицирлигу — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. Берка (коммуна) коммунасына карый.

# Тицирлигу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 372 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Тампикито (Сан Дьего де ла Унион)

Тампикито — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Диего-де-ла-Унион муниципалитеты составына керә.

# Тампикито (Сан Дьего де ла Унион)
## Географиясе

Тампикито Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Тампикито (Сан Дьего де ла Унион)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Тампикито (Сан Дьего де ла Унион)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Рәис Заһидуллин

Рәис Заһидуллин — берничә мәгънәгә ия гыйбарә.
* Рәис Заһидуллин (1932-1998), машина йөртүче, Социалистик Хезмәт Каһарманы.
* Рәис Заһидуллин (1972), Сембер өлкәсе мәгариф хезмәткәре.
# Домбрувка (гмина Красоцин)

Домбрувка — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Красоцин гминасында урнашкан авыл.

# Домбрувка (гмина Красоцин)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (16022) Wissnergross

(16022) Wissnergross — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16022) Wissnergross
## Тарихы

1999 елның 10 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CJ86» саналган.
# Ясиково

Ясиково (серб. Јасиково) — Сербиянең Бор округы Майданпек җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Ясиково
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 504 метр биеклектә урнашкан.

# Ясиково
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Пайн-Гиллс (Флорида)

Пайн-Гиллс — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Пайн-Гиллс (Флорида)
## Географиясе

Пайн-Гиллс халык санын алу урыны мәйданы — 32,960913 км², 33,002117 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 112 Фут биеклектә урнашкан.
# Будчице

Будчице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Завоня гминасында урнашкан авыл.

# Будчице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 1531 ел

2 меңьеллык :
XIV гасыр — XV гасыр — XVI гасыр — XVII гасыр — XVIII гасыр :
Хронологик таблица :
1531 (бер мең биш йөз утыз беренче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча якшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1531 елы, II меңьеллыкның 531 елы, XVI гасырның 31 елы, XVI гасырның 4 унъеллыгының 1 елы, 1530 елларның 2 елы. 1531 елдан бирле 493 ел үтте.

# 1531 ел
## Вакыйгалар

* Конкистадор Франсиско Писарро Перуга басып керә.

# 1531 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1531 елда туганнар

# 1531 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1531 елда вафатлар
* 11 октябрь — Ульрих Цвингли, швейцар реформаторы.
# Гейикгөлү (Никсар)

Гейикгөлү (төр. Geyikgölü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Никсар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ун-Почмес-Юган

Ун-Почмес-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Могот-Лейм-Посл кылымыгының сул ярына тамагыннан 9 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 24 км.

# Ун-Почмес-Юган
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр . Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300112115300029682
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302968
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Завужаль

Завужаль (белар. Завужаль) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рэчыцкий районында урнашкан авыл.

# Завужаль
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# HD180055

HD180055 — Бөркет йолдызлыгында урнашкан A1IV спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,86 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# RNF125

RNF125 (ингл. Ring finger protein 125 һәм E3 ubiquitin-protein ligase RNF125) — кешенең 18-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Фонпедруз

Фонпедруз (фр. Fontpédrouse) — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.