yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Андес (Нью-Йорк)

Андес — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Андес (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Андес (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 112,36 квадрат миль, 3,091909 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 489 метр биеклектә урнашкан.
# Черниговски (Агаповка районы)

Черниговский (рус. Черниговский) — Чиләбе өлкәсенең Агаповка районы составына керүче авыл.

# Черниговски (Агаповка районы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Черниговски (Агаповка районы)
## Сәгать поясы

Черниговски (Агаповка районы) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Черниговски (Агаповка районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (78%), казахлар (16%).
# Вилейшы

Вилейшы (белар. Вілейшы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.

# Вилейшы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Нгарка-Япта-Яха

Нгарка-Япта-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Япта-Яха елгасының сул ярыннан 12 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 63 км.

# Нгарка-Япта-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15010000112115300040665
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115304066
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Хатиплер (Манавгат)

Хатиплер (төр. Hatipler) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Манавгат илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сут

Сут яки сок — бар дөньяда да таралган азык продукты. Җиләк-җимешләрдән сыгылган сутлар иң таралган төрләре булып саналалар. Шулай ук, башка үсемлекләрдән сыгылган сутлар да була, мәсәлән шикәр камышы суты.
Сутлар ике төрле була:
* Яңа сыгылган яки табигый, натураль.
* Яңартылган — концентрирлаштырылган суттан ясалган.
Россия законнары буенча сут — ул «яхшы сыйфатлы, өлгергән, яңа яки киптерелгән җиләк-җимешләрдән яки яшелчәләрдән физик рәвештә, аның үзенчәлекләрен саклап һәм сокка сыйфатлы үзенчәлекләр булдырып, сыгылган, әчемәгән, ләкин әчергә сәләтле сыек азык продукты».
# Ломас де Буенависта (Пурисима дел Ринкон)

Ломас де Буенависта — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Пурисима-дель-Ринкон муниципалитеты составына керә.

# Ломас де Буенависта (Пурисима дел Ринкон)
## Географиясе

Ломас де Буенависта Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Ломас де Буенависта (Пурисима дел Ринкон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ломас де Буенависта (Пурисима дел Ринкон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Йошкар Ушем

Йошкар Ушем (чирм. Йошкар Ушем, рус. Йошкар Ушем) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.

# Йошкар Ушем
## Сәгать поясы

Йошкар Ушем Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Йошкар Ушем
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# PEBP1

PEBP1 (ингл. Phosphatidylethanolamine binding protein 1) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Розгановце

Розгановце (словак. Rozhanovce) — Словакиянең Кошице-периферия округында урнашкан авыл.

# Розгановце
## Тарихы

Авыл 1270 елда нигезләнгән.

# Розгановце
## Географиясе

Мәйданы — 22,21 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 218 метр биеклектә урнашкан.

# Розгановце
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Маклейн (округ, Кентукки)

Маклейн — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Калхун шәһәре.

# Маклейн (округ, Кентукки)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1854 елда оештырыла.

# Маклейн (округ, Кентукки)
## Территориясе

Округ мәйданы 658 км² тәшкил итә.
# Гурки (Велка Хмелиштна)

Гурки (чех. Hůrky) — Чехиянең Урта Чехия крае Велка Хмелиштна районында урнашкан авыл.

# Гурки (Велка Хмелиштна)
## Географиясе

Мәйданы — 1,878 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Гурки (Велка Хмелиштна)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Гурки (Велка Хмелиштна)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Гурки (Велка Хмелиштна)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 21 |
| 1880 | 28 |
| 1890 | 18 |
| 1900 | 16 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 18 |
| 1921 | 21 |
| 1930 | 20 |
| 1950 | 9 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 7 |
| 1970 | 4 |
| 1980 | 2 |
| 1991 | 2 |
| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2001 | 0 | |
| 2011 | 0 | |
# Малое Ситна

Малое Ситна (белар. Малое Сітна) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.

# Малое Ситна
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Санта Мария (Кальяри)

Санта Мария — Италиянең Сарденья төбәге Виллапутцу өязендә урнашкан торак пункт.

# Санта Мария (Кальяри)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вулька-Доманёвска

Вулька-Доманёвска — Польшаның Мазовия воеводалыгы Пшитык гминасында урнашкан авыл.

# Вулька-Доманёвска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (2993) Венди

(2993) Венди (лат. Wendy) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2993) Венди
## Тарихы

1970 елның 4 августында биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Перт обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1970 PA» саналган.
# Шалькендорф

Шалькендорф (фр. Schalkendorf) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Шалькендорф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,21 км².
# Окроугла (Бланско)

Окроугла (чех. Okrouhlá) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Босковице, Бланско һәм Босковице районында урнашкан авыл.

# Окроугла (Бланско)
## Географиясе

Мәйданы — 6,694951 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 597 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Окроугла (Бланско)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Окроугла (Бланско)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Окроугла (Бланско)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 561 |
| 1880 | 567 |
| 1890 | 544 |
| 1900 | 607 |
| 1910 | 611 |
| 1921 | 598 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 572 |
| 1950 | 608 |
| 1961 | 647 |
| 1970 | 563 |
| 1980 | 511 |
| 1991 | 522 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 528 |
| 2014 | 570 |
| 2016 | 576 |
| 2017 | 584 |
| 2018 | 589 |
| 2019 | 588 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 608 |
| 2021 | 616 |
| 2021 | 580 |
| 2022 | 617 |
| 2023 | 617 |
| 2024 | 614 |
# Тио Хулио (Апасео эль Гранде)

Тио Хулио — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мексика һәм Апасео-эль-Гранде муниципалитеты составына керә.

# Тио Хулио (Апасео эль Гранде)
## Географиясе

Тио Хулио Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Тио Хулио (Апасео эль Гранде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Тио Хулио (Апасео эль Гранде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Фервъю (Мекленбург округы, Виргиния)

Фервъю — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Фервъю (Мекленбург округы, Виргиния)
## Географиясе

Фервъю халык санын алу урыны мәйданы — 2,755881 км², 2,755879 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Зур Кызыл урам, 51 (Казан)

Зур Кызыл урам, 51 — Казанның Зур Кызыл урамында урнашкан, 1916 елда төзелгән бина.
# Иван Миллер

Иван Миллер (алман. Johann Müller (Miller), 1 июль 1750(1750-07-01), Германия — 1 август 1823(1823-08-01) (73 яшь), Казан, Россия империясе) — тарихчы, географ, Казан халык училищесы директоры (1816-1823).
# Алдея-ди-Жуан-Пириш

Алдея-ди-Жуан-Пириш — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. Aldeia do Bispo, Águas e Aldeia de João Pires муниципалитетына карый.

# Алдея-ди-Жуан-Пириш
## Географиясе

Мәйданы — .
# Николай Шихалеев

Николай Шихалеев (1923, 19 декабрь , Шихалево авылы - 1997 ел, 28 февраль, Пенза ) - Совет инженеры.СССР Авиация сәнәгате министрлыгы "ЭРА" фәнни җитештерү берләшмәсенең Генераль директоры (1961-1987). СССР дәүләт премиясе лауреаты (1973).

# Николай Шихалеев
## Биография

Николай Кузьмич Шихалеев 1923 елның 19 декабрендә Мари АССРның Шихалеево авылында туган.
Н.К.Шихалеев хезмәт юлын 1941 елдан унҗиде яшендә Серго Орджоникидзе исемендәге 124 нче Казан заводында һәм СССР авиация сәнәгатенең халык комиссариаты С.П. Горбунов исемендәге 22 нче Казан авиация заводында башлый.Сугыш чорында завод хәрби продукция, аерым алганда, Пе-2 хәрби самолетларын, фронт авиациясе ихтыяҗлары өчен чыгару белән шөгыльләнә. .
1949 - 1956 елларда Казан авиация институтында белем ала.
1956 - 1958 елларда баш технолог итеп билгеләнә.
1958 - 1961 елларда СССР Авиация сәнәгате министрлыгының 163 нче номерлы Пенза заводында баш инженер булып эшли .
1961 елдан 1987 елга кадәр, егерме алты ел дәвамында Н.К. Шихалеев Пенза тикшеренүләр һәм җитештерү берләшмәсенең СССР Авиация сәнәгате министрлыгы "ЭРА" фәнни җитештерү берләшмәсенең Генераль директоры
Н. К. Шихалеев җитәкчелегендә һәм турыдан — туры катнашында «Эра» фәнни-җитештерү берләшмәсендә СССР авиация сәнәгатендә яңа юнәлеш — тренажерлар төзелеше булдырыла, Советлар Союзында авиация һәм космос тренажерларын серияле җитештерү һәм чыгару буенча бердәнбер гамәли база була.
Н. К. Шихалеев җитәкчелегендә предприятиедә кырыктан артык төрле тренажер эшләнә, «Энергия — Буран» космик программасын тормышка ашыруга зур өлеш керә.Предприятие эшләнмәләре дөньяның төрле илләренә утыздан артык предприятиегә озатылган.Авиация сәнәгатендәге казанышлары өчен СССР Югары Советы Президиумы Указы белән Н.К. Шихалеев Октябрь Инкыйлабы ордены, ике Хезмәт Кызыл Байрак ордены һәм "Хөрмәт Билгесе"ордены белән бүләкләнә. .
1973 елда СССР Министрлар Советы Указы белән "Авиация сәнәгатендә тренажерлар төзү тармагын булдырган өчен» Н.К.Шихалеев СССР дәүләт премиясенә лаек була .
Ул 1997 елның 28 февралендә үлә һәм Пенза шәһәрендә күмелә.

# Николай Шихалеев
## Бүләкләре

* Октябрь Инкыйлабы ордены
* ике Хезмәт Кызыл байрак ордены
* Хөрмәт Билгесе ордены
* СССР дәүләт премиясе (1973 ) - Авиация сәнәгатендә тренажерлар төзү тармагын булдырган өчен

# Николай Шихалеев
## Хәтер

* Пензада, Свердлова урамында ФҖБ "Энергия" бинасында Н.К. Шихалеевка язулы мемориаль такта куела : "Шихалеев Николай Кузьмич (1923-1997) СССР дәүләт премиясе лауреаты, илебез авиация тренажер төзелешенә нигез салучыларның берсе. Гомеренең 40 елдан артык өлешен предприятиягә багышлый, 1961 елдан 1987 елга кадәр җитәкчелек итте"
# Җумһуриет (Рейһанлы)

Җумһуриет (төр. Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Рейһанлы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сайпынар (Караисалы)

Сайпынар (төр. Saypınar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Караисалы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сен-Сирк-Суяге

Сен-Сирк-Суяге (фр. Saint-Cirq-Souillaguet һәм фр. Belarbre) — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
# Жюй

Жюй (фр. Juilles) — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
# Ваббасика (Арканзас)

Ваббасика — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Ваббасика (Арканзас)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,949707 км², 0,949706 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 62 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Каптива (Флорида)

Каптива — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Каптива (Флорида)
## Географиясе

Каптива халык санын алу урыны мәйданы — 27,005611 км², 27,031228 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гиндерешть

Гиндерешть — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. Күстәнҗә өязе коммунасына карый.

# Гиндерешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Халид Зыя Ушаклыгөл

Халит Зыя Ушаклыгөл (төрекчә Halid Ziya Uşaklıgil, 1866 — 1945 елның 27 марты) — төрек язучысы, шагыйрь һәм драматургы. Госманлы дәүләтенең соңгы дәверләрендә барлыкка килгән Әдәбияти Җәдидә («Яңа әдәбият») хәрәкәте әгъзасы, күпсанлы әдәби хәрәкәтләр һәм оешмаларга нигез салуда катнашучы, озак еллар Сәрвәти-Фүнүн («Белем байлыгы») журналында язышучы автор. Габделхәмит II солтанны даими һәм катгый рәвештә тәнкыйтьләве сәбәпле, иҗатының күпчелек өлеше Госманлы хөкүмәтенең цензурасына эләгә.
Ушаклыгөлнең хикәяләре, пьесалары, новелла һәм эсселары киң танылу ала. 1899 елда язылган Ашкы Мәмнү («Тыелган мәхәббәт») романтик повесте аеруча данлыклы әсәргә әверелә, аның нигезендә берничә тапкыр халыкара танылган телесериаллар төшерелә.

# Халид Зыя Ушаклыгөл
## Тормыш юлы

Халит Зыя Ушаклыгөл 1866 нчы елда Истанбулда туа. Туган шәһәрендә үк ул башлангыч мәктәпкә йөри, аннары Фатих Рөшдиясе урта мәктәбендә укый. 1879 елда гаиләләре Измирга күченә. Шулай итеп, ул урта белемен Измирда, хәзер Измир Ататүрк Лисеси дип аталган мәктәптә тәмамлый. Соңрак ул әрмән католик мәктәбендә укып, француз телен өйрәнә һәм беренче әдәби тәрҗемәләрен башкара.
Ушаклыгөл 1886 елда «Хезмәт» (Hizmet) газетасына нигез сала. 1896 елдан соң аның әсәрләре Аурупадагы әдәби стильләрне кабул итүе белән танылган төрек әдәби журналы «Сәрвәти-Фүнүн»дә басыла.
Аның «Бозылган язмышлар» романы 1901 елда Госманлы дәүләте цензурасына дучар булгач, ул романнар бастыруын туктата. Бу елларда ул 1908 елгы Яшь төрекләр инкыйлабыннан ачылган «Мәхәсин» хатын-кызлар журналына яза. Моннан тыш, аның «Фәрди һәм иптәшләре» романы журналда серия булып басыла. «Бозылган язмышлар» исә Төркия җөмһүрияткә әверелгәч, 1923 елда гына нәшер ителә.
Ушаклыгөлнең баштагы иҗат стиле башлыча француз романтизмына нигезләнгән, романнарының күпчелеге дә бәхетсез мәхәббәт темасы белән бәйле. Аның иҗаты чордаш төрек әдәбиятыннан конкретрак формасы белән аерылып тора. Ул, гарәп һәм фарсы алынмаларын куллану аша, үзенең аерым иҗат телен тудыра дип тә әйтәләр.
Ушаклыгөлнең прозасы татар әдәбиятына, аерым алганда, Шәриф Камалның инкыйлабка кадәрге прозасына берникадәр тәэсир иткән.
Соңгы елларында язучы Истанбул янындагы Сан-Стефано авылында яши. 1926 елда һәр торак пунктка төрекчә атама бирү турында канун кабул ителгәч, ул бу авылга Яшелкөй (Яшел авыл) исемен бирергә тәкъдим итә.
# Александр Бендецкий

Александр Бендецкий, Александр Григорий улы Бендецкий, рус. Бендецкий Александр Григорьевич (1911-1943) — язучы, тәрҗемәче, Татар дәүләт филармониясе артисты. Бөек Ватан сугышында фронтта концерт куйганда мина кыйпылчыгы тиеп, госпитальдә вафат була. ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (1940). КПСС әгъзасы (1942).

# Александр Бендецкий
## Тәрҗемәи хәле

1911 елның 16 гыйнварында Полтава губернасы (хәзерге Украинаның Черкассы өлкәсе) Золотоноша шәһәрендә кустарь гаиләсендә туган.

# Александр Бендецкий
## Хезмәт юлы

Туган шәһәрендә 7 еллык мәктәпне тәмамлагач, Ташкәнтка күчеп китә. Анда тире-күн заводында өйрәнчек булып, мамык игү трестында хисапчы булып, химик чистарту әртиле идарәсендә экономист булып эшли.
1932 елда Казанга күчеп килә. 1934 елга кадәр Торгсинның Татарстан конторында экономист, 1939 елга кадәр Татарстан китап нәшриятының план бүлегендә экономист. Эштән аерылмыйча укып, рабфак тәмамлагач, Казан коммуналь төзелеш мөһәндисләре институтына укырга керә. 3 нче курстан Казан дәүләт педагогия институтының кичке бүлегенә күчә. 1939 елның августыннан Татар дәүләт филармониясе артисты.

# Александр Бендецкий
## Бөек Ватан сугышы

Сугыш башлангач, ТАССР халык комиссарлары шурасы каршындагы сәнгать эшләре буенча идарә А. Бендецкийны ансамбль составында хәрби бүлгеләргә хезмәт күрсәтү өчен фронтка җибәрә. 1942 елның февралендә Костромада, мартта Ивановода хәрбиләр алдында чыгыш ясыйлар. 1942 елда КПСС сафына алына.
1943 елның 29 апрелендә снаряд кыйпылчыгы тиеп, авыр яралана һәм госпитальдә вафат була.

# Александр Бендецкий
## Иҗаты

Кыска иҗат гомерендә (1938-1943) Татарстан китап нәшриятында 4 китабы басылып чыга. Күмәк җыентыкларда — «Ватан» (Родина, 1940), «Канга кан» (Кровь за кровь, 1942), «Советская Татария» газетасында шигырьләре, хикәяләре, очерклары басылган.

# Александр Бендецкий
## Иҗаты
#### Тәрҗемәләре

Татар әдипләренең әсәрләрен русчага тәрҗемә итә. Габдулла Тукайның «Шүрәле», «Печән базары, яхуд Яңа Кисекбаш», «Туган авыл», Абдулла Алишның «Әнием әкиятләре», Таҗи Гыйззәтнең «Ташкыннар» пьесасын (Гадел Кутуй белән бергә), Сибгат Хәким, Гадел Кутуй, Нәби Дәүли шигырьләрен тәрҗемә иткән.
Иң соңгы тәрҗемә әсәре — Ш. Зәйнинең «Шүрәле» пьесасы.

# Александр Бендецкий
## Китаплары

* Он вернется. Казан, ТКН, 1938.
* Ёлка. Казан, ТКН, 1939.
* На границе. Казан, ТКН, 1940.
* Азбука Великой Отечественной войны. Казан, ТКН, 1941.
* За честь родной страны. Казан, ТКН, 1941.
# Ватылька

Ватылька — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Таз елгасының сул ярыннан 792 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 273 км.

# Ватылька
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000112115300065727
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306572
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Орандж-Гроув (Техас)

Орандж-Гроув — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Орандж-Гроув (Техас)
## Тарихы

Орандж-Гроув шәһәре елда нигезләнгән.

# Орандж-Гроув (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,803061 км², 2,803059 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 59 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Чарнавосава

Чарнавосава (белар. Чарнавосава) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Крупский районында урнашкан авыл.

# Чарнавосава
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Караваева (Мелик кушылдыгы)

Караваева (Безлесенца) — Мелик елгасы кушылдыгы. Сарытау өлкәсенең Балашов районы биләмәләрендә ага. Елганың башы Аркадак районында, тамагы Мелик елгасының уң ярыннан 36 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Караваева (Мелик кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Хопер елгасы, инештән Ворона елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010200112107000005940
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107000594
* Бассейн коды — 05.01.02.001
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Балаир (Эсем кушылдыгы)

Балаир — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ишем елгасының уң ярыннан 390 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.

# Балаир (Эсем кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ишем елгасы, РФ белән Казакъстан чигеннән тамагына чаклы, Зур Ухватны кертмичә. Кече елга бассейны — Ишем (бассейнның Россия өлеше), елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010300212115300011477
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301147
* Бассейн коды — 14.01.03.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Тараканова

Тараканова (Тараканова) — Төмән өлкәсенең Яркәү районында урнашкан торак пункт.

# Тараканова
## Сәгать поясы

Тараканова Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Тараканова
## Тарих

Октябрь инкыйлабына кадәр Тубыл губернасының Төмән өязенә караган.

# Тараканова
## Халык

Милләтләр (2010): татарлар — 62,5%, руслар — 37,5%.
# Бурунсузлар (Ислаһие)

Бурунсузлар (төр. Burunsuzlar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Ислаһие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Манча-Реаль

Манча-Реаль (исп. Mancha Real) — Испаниянең Хаэн провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Манча-Реаль
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 97 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 770 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Терки (Техас)

Терки — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Терки (Техас)
## Тарихы

Терки шәһәре елда нигезләнгән.

# Терки (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,118793 км², 2,118795 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 711 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Посьтем-Юнко

Посьтем-Юнко — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Микит-Ю елгасының уң ярыннан 23 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.

# Посьтем-Юнко
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000067968
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006796
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Карадаг (Алашеһир)

Карадаг (төр. Karadağ) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Алашеһир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# C11orf1

C11orf1 (ингл. Chromosome 11 open reading frame 1) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.