yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Шарлевиль-Мезьер

Шарлевиль-Мезьер (фр. Charleville-Mézières) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Виллер-Семёз кантонына карый.

# Шарлевиль-Мезьер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 31.44 км².
# Болын-Балыкчы мәчете

Болын-Балыкчы мәчете - Татарстанның Апас районы Болын-Балыкчы авылында урнашкан мәчет.

# Болын-Балыкчы мәчете
## Тарихы

Авыл мәчете XX гасырның 30 елларында кулланыштан чыгарылып гасыр азагында яңадан торгызыла.
# Со-ле-Шамплон

Со-ле-Шамплон (фр. Saulx-lès-Champlon) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Жарновець (Диңгез буе воеводалыгы)

Жарновець — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Крокова гминасында урнашкан авыл.

# Жарновець (Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Эль Саусильо (Куерамаро)

Эль Саусильо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Куэрамаро муниципалитеты составына керә.

# Эль Саусильо (Куерамаро)
## Географиясе

Эль Саусильо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Саусильо (Куерамаро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Саусильо (Куерамаро)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Эне

Эне яки йомшаклап әйткәндә - энекәш — баланың ата-анасының олырак баласына карата үзеннән яшькә кечерәк булган ир-ат туганы, кардәше.
Шулай ук, үзеңнән кечерәк ят яки туган булган ир кешеләргә дә, кайвакыт, энем диләр.
# Хойбах (Вюртемберг)

Хойбах (алман. Heubach) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Хойбах (Вюртемберг)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 25,78 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 466 метр биеклектә урнашкан.
# Годув (Силезия воеводалыгы)

һәм
Годув — Польшаның Силезия воеводалыгы Годув гминасында урнашкан авыл.

# Годув (Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Морозовка (Чиләбе өлкәсе)

Морозовка (рус. Морозовка) — Чиләбе өлкәсенең Бреды районы составына керүче авыл.

# Морозовка (Чиләбе өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Морозовка (Чиләбе өлкәсе)
## Сәгать поясы

Морозовка (Чиләбе өлкәсе) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Морозовка (Чиләбе өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (62%), татарлар (15%), украиннар (23%).
# Шаболовская (метро станциясе)

«Шаболовская» метро станциясе (рус. станция метро «Шаболовская») — Мәскәү метрополитенының Калуга-Рига сызыгының метро станциясе.
Станция 1980 елның 5 ноябрь көнендә ачыла.
Мәскәү шәһәренең Гагарин районында урнашкан.
# (6196) 1991 UO4

(6196) 1991 UO4 (лат. 1991 UO4) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6196) 1991 UO4
## Тарихы

1991 елның 28 октябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 UO4» саналган.
# Лубно (Лодзь воеводалыгы)

Лубно — Польшаның Лодзь воеводалыгы Дашина гминаcында урнашкан авыл.

# Лубно (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кастаньто

Кастаньто — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Кунео провинциясе составына керә.

# Кастаньто
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 350 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Барбареско, Кастеллинальдо, Гуарене, Мальяно-Альфиери, Нейве һәм Вецца-д'Альба коммуналары белән чиктәш.
# (20185) 1997 AC7

(20185) 1997 AC7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20185) 1997 AC7
## Тарихы

1997 елның 9 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 AC7» саналган.
# Щапов урамы (Казан)

Щапов урамы (рус. улица Щапова) — Казанның тарихи үзәгендә урнашкан урам. Пушкин урамыннан башланып, Курашов урамы белән киселештә тәмамлана. Кочетов тыкрыгы, Маяковский/Гоголь, Мөштәри һәм Толстой урамнары белән кисешә. Тарихчы, Казан университеты профессоры Афанасий Щапов (1831-1876) исемен йөртә.

# Щапов урамы (Казан)
## Тарих

Октябрь инкыйлабына кадәр Иске Чүлмәк урамы (рус. Старо-Горшечная) дип аталган. Хәзерге исемен 1927 елның 2 ноябреннән йөртә.

# Щапов урамы (Казан)
## Урам белән бәйле шәхесләр

* Александр Вишневский
* Василий Мосолов
* Владимир Иванов
* Гомәр Биләлев
* Евлампий Будрин
* Илиодор Износков
* Ладимер Иванов
* Михаил Чебоксаров
* Сергей Сперански

# Щапов урамы (Казан)
## Игътибарга лаек объектлар

* 20нче йорт — Бакый Урманче музее
# (12108) 1998 KJ48

(12108) 1998 KJ48 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12108) 1998 KJ48
## Тарихы

1998 елның 22 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 KJ48» саналган.
# Кармо

Кармо (фр. Carmaux) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.

# Кармо
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,16 км².
# Җунгардагы аю көпшәсе

Җунгардагы аю көпшәсе (лат. Aconítum soongáricum) — аю табаны ыругларның бер төре казаякчалар гаиләлегеннән күпъеллык, агулы үләнчел үсемлек.

# Җунгардагы аю көпшәсе
## Тышкы күренешләре

Күпъеллык биек үлән үсемлек, 2-2,5 см озынлыктагы һәм 1 см га кадәр юанлыктагы үзара кушылып үскән тәсбихсыман, эре конуссыман бүлбеләрдән торган горизонталь тамырчалы. Сабагы туры утары, 1,3 см га кадәр биеклектә, шәрә яки төкчәле. Яфраклары тирән бармаксымантеленмә, алмаш торышлы, озын саплы һәм яфрак пластикасы түгәрәк-йөрәксыман гомуми формалы. Чәчәк ату чорында сабагының астагы яфраклары корый. Оешма чәчәкләре – бишкә бүленгән шәмәхә касәле эре зимогорф чәчәкләрдән торган өч чук. Өске касә яфракчыгы озын үткен очлы шлем шикелле, дугасыман бөгелгән. Таҗы редукцияләнгән, кыскарган. Җимеше – күп орлыклы өч оялы яфракчы. Июльдә – сентябрьдә чәчәк ата, орлыклары августта - октябрьдә өлгерә.

# Җунгардагы аю көпшәсе
## Таралулар һәм кулланышлары

Урта Азия һәм Казакстанның көнчыгыш өлешендә биек тау урманнарында таралган. Дару чымалына үсемлекнең тамыр-бүлбеләрен һәм җир өсте өлешләрен файдаланалар. Бүлбеләрендә крахмал, органик кислоталар һәм аконитин, зонгорин, моноацетил-зонгорин алколоидлары бар. Аконитның барлык төрләре дә бик агулы, алколоидларның микъдары үсемлекнең төренә һәм үсү шартларына карап дистәләрчә төрле булырга мөмкин. Аконит акофит һәм эхинор препаратлары составына кергән. Хәзерге вакытта аконит бүлбеләре, агулы булганлыктан, медицинада файдаланылмый. Халык медицинасында аның төнәтмәләрен һәм мазьларын авыртуны басучы дару буларак тәнгә сөрткәннәр. Аконит белән агулану тын алу тукталудан үлемгә китерергә мөмкин. Аконитның тамыр-бүлбеләрен көз көне хәзерлиләр, аларны балчыкларыннан чистарталар, суда чайкыйлар һәм тиз генә киптерәләр. Үләнен чәчәк атканда җыялар.
# Тарасенки (Вицебский районы)

Тарасенки (белар. Тарасенкі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.

# Тарасенки (Вицебский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Лэруй-Яха (Сямтуй-Яха кушылдыгы)

Лэруй-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сямтуй-Яха елгасының сул ярыннан 22 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.

# Лэруй-Яха (Сямтуй-Яха кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000212115300076777
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115307677
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Мерунцишу (Бузеу)

Мерунцишу — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. Пэтырладжеле коммунасына карый.

# Мерунцишу (Бузеу)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 292 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Индонезия Пусака

"Индонезия Пусака" (тәрҗемәсе Индонезия мирасы) ул композиторы sapta ksvara kusbini булган патриотик җыр. Ул гадәттә Индонезия Бәйсезлеге Көнен бәйрәм итүдә уйнала. SCTV телевидение челтәре һәр кичне җырны ябылу мелодиясе итеп уйната.

# Индонезия Пусака
## Шигырьләре

Беренче куплет:
tanah air beta Pusaka abadi nan jaya Indonesia sejak dulu kala Selalu dipuja-puja bangsa
Reff:
Di sana tempat lahir beta Dibuai, dibesarkan bunda Tempat berlindung di hari tua Tempat akhir menutup mata
Икенче куплет:
Sungguh indah tanah air beta Tiada bandingnya di dunia Karya indah Tuhan Maha Kuasa Bagi bangsa yang memujanya
Reff:
Indonesia ibu pertiwi Kau kupuja, kau kukasihi Tenagaku bahkan pun jiwaku Kepadamu rela kuberi

# Индонезия Пусака
## Тәрҗемәсе

Беренче куплет:
Индонезия Ватаным мәңге хәзинәм Индонезия борынгы вакытлардан бирле гел милләтләр тарафыннан мактала
Reff:
Шунда мин туган булганмын Мине анам караган, үстергән Олы яшеңдә сыену өчен урын Күзләремне йомар өчен соңгы урын
Икенче куплет:
Я, Индонезия, сәнгатьтәгечә гүзәл Башка илләр чагыштырылып булмаска мөмкин Куәтле ХОДАЙ эше Аны мактаган дәүләт өчен
Reff:
Индонезия, газиз ана, Мин сине шашып яратам, мин сине яратам Бар көчемне, хәтта тормышымны Сиңа вәгъдә итәм, я Ватаным.
# Эль Мангал (Коюка де Бенитез)

Эль Мангал — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Коюка-де-Бенитес муниципалитеты составына керә.

# Эль Мангал (Коюка де Бенитез)
## Географиясе

Эль Мангал Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Мангал (Коюка де Бенитез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Мангал (Коюка де Бенитез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Катела

Катела (эст. Katela) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Засценак (Лагойский районы)

Засценак (белар. Засценак) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Лагойский районында урнашкан авыл.

# Засценак (Лагойский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Сенна-Комаско

Сенна-Комаско — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Комо провинциясе составына керә.

# Сенна-Комаско
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 296 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Канту, Капьаго-Интимьано, Комо, Куччиаго һәм Каснате-кон-Бернате коммуналары белән чиктәш.
# Реймер (Теннесси)

Реймер — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан шәһәр.

# Реймер (Теннесси)
## Тарихы

Реймер шәһәре елда нигезләнгән.

# Реймер (Теннесси)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 4,423663 км², 4,423665 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 125 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сержипи

Сержипи (порт. Sergipe) — Бразилия штатларының берсе.
Башкаласы — Аракажу шәһәре.

# Сержипи
## Тарих

1822 елда барлыкка килгән.

# Сержипи
## Административ бүленеш

645 бәләдия (2019).

# Сержипи
## Табигать

* Каатинга
# Моченец

Моченец — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе , Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лала елгасының сул ярыннан 164 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Моченец
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100212103000013041
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001304
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Муржу

Муржу (фр. Mourjou) — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
# Нови (Котовице)

Нови (чех. Nový) — Чехиянең Пльзень крае Котовице районында урнашкан авыл.

# Нови (Котовице)
## Географиясе

Мәйданы — 1,547 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Нови (Котовице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Нови (Котовице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Нови (Котовице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 96 |
| 1880 | 123 |
| 1890 | 163 |
| 1900 | 157 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 170 |
| 1921 | 161 |
| 1930 | 166 |
| 1950 | 110 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 107 |
| 1970 | 96 |
| 1980 | 63 |
| 1991 | 57 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 56 |
| 2011 | 66 |
| 2021 | 46 |
# GSC3313-746

GSC3313-746 — Персей йолдызлыгында урнашкан F2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,34 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Дзенцёли-Ближше

Дзенцёли-Ближше — Польшаның Мазовия воеводалыгы Стердынь гминасында урнашкан авыл.

# Дзенцёли-Ближше
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Калава (Польша)

һәм
Калава — Польшаның Любуш воеводалыгы Мендзыжеч гминасында урнашкан авыл.

# Калава (Польша)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пьер-Персе (коммуна)

Пьер-Персе (фр. Pierre-Percée) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Пьер-Персе (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,93 км².
# Пяно деле Вити (Бреша)

Пяно деле Вити — Италиянең Ломбардия төбәге Провальо-д'Изео өязендә урнашкан торак пункт.

# Пяно деле Вити (Бреша)
## Географиясе

Пяно деле Вити Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Пяно деле Вити (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Велёдруж

Велёдруж — Польшаның Мазовия воеводалыгы Пшасныш гминасында урнашкан авыл.

# Велёдруж
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Atom (веб-технология)

Atom — чыганакларны тасвирлау форматы һәм аларны бастыру протоколын берләштергән веб-технологияләренең уртак атамасы.

# Atom (веб-технология)
## Atom форматында тасма мисалы

Блог мисалы:

# Atom (веб-технология)
## Шулай ук кара

* RSS
* FeedSync
* GData
* OData
* ↑ https://tools.ietf.org/html/rfc4287
# HD111176

HD111176 — Көньяк Хачнда урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,71 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Лос Запотес (Петатлан)

Лос Запотес — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Петатлан муниципалитеты составына керә.

# Лос Запотес (Петатлан)
## Географиясе

Лос Запотес Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Лос Запотес (Петатлан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Лос Запотес (Петатлан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Гальегос-дель-Пан

Гальегос-дель-Пан (исп. Gallegos del Pan) — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Гальегос-дель-Пан
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 15,35 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 695 метр биеклектә урнашкан.
# Прадачо (Варезе)

Прадачо — Италиянең Ломбардия төбәге Кадельяно-Виконаго өязендә урнашкан торак пункт.

# Прадачо (Варезе)
## Географиясе

Прадачо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Прадачо (Варезе)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Алпина (Арканзас)

Алпина — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Алпина (Арканзас)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 3,470602 км², 3,469713 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 348 ± 1 метр һәм 346 метр биеклектә урнашкан.
# Бөрнли

Бөрнли (ингл. Burnley) — Англиянең Ләңкәшир графлыгында урнашкан шәһәр.

# Бөрнли
## Тарих

Урта гасырларда нигезләнгән.

# Бөрнли
## Кардәш шәһәрләр

* Витри-сюр-Сен, Франция
# Строево (Болгария)

Строево — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. Марица җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Строево (Болгария)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 186 метр биеклектә урнашкан.
# Юкарыдонурлу (Чаршамба)

Юкарыдонурлу (төр. Yukarıdonurlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Чаршамба илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Казан лингвистика мәктәбе

Казан лингвистика мәктәбе - тел гыйлемендәге юнәлешләрнең берсе. Иң танылган вәкилләреннән И.А.Бодуэн де Куртенэ$^{[1]}$ һәм аның укучылары - Н.В.Крушевский, В.А.Богородицкий һәм башка фән әһелләре. Нигезчесе Бодуэн де Куртенэ исемен дә йөртә (Бодуэн де Куртенэ мәктәбе).
Казан мәктәбе лингвистилары тел төзелеше, морфонология, лингвистик типология һәм психолингвистика мәсәләләре белән кызыксынганнар, бу өлкәләрдә үз вакыты өчен шактый яңа булган аңлатмалар керткәннәр.

# Казан лингвистика мәктәбе
## Лингвистика мәктәбенең тарихы
### И.А.Бодуэн де Куртенэ

И.А.Бодуэн де Куртенэ Казан университетында 1874 елдан башлап укыта башлый: башта - доцент буларак, аннары профессор дәрәҗәсенә күтәрелә. Бодуэн де Куртенэ кырында берничә лингвисттан торган төркем барлыкка килә: Н.В.Крушевский, В.А.Богородицкий һәм С.К.Булич.

# Казан лингвистика мәктәбе
## Лингвистика мәктәбенең тарихы
### Н.В.Крушевский

1876нчы елдан башлап Казанда Н.В.Крушевский яши башлый, Казан университетындагы Бодуэн де Куртенэ дәресләренә йөри. Ул фонетика (гомуми һәм рус), санскрит (борынгы Һиндстанның изге теле) һәм роман телләренең чагыштырмача грамматикасы турында дәресләр бирә. 1883нче елда якланган диссертациясе ("Очерк науки о языке") тел гыйлеменә багышланган була.

# Казан лингвистика мәктәбе
## Лингвистика мәктәбенең тарихы
### В.А.Богородицкий

И.А.Бодуэн де Куртенэның укучысы шулай ук В.А.Богородицкий да булган. Рус фонетикасы, рус теленең диалектологиясе, санскрит һәм Һинд-Европа телләренең чагыштырмача грамматикасы буенча дәресләр биргән. Шулай ук тюркология, татар лингвистикасы белән дә шөгыльләнгән.

# Казан лингвистика мәктәбе
## Сөйләм авазлары турында эзләнүләр
### Фонетика һәм морфонология
#### Фонемалар турында фән

И.А.Бодуэн де Куртенэның казанышларының берсе - ул беренчеләрдән булып авазларның конкрет, физиологик өйрәнеүн авазларның абстракт мәгънәләреннән, сөйләм йөртүченең фикерендә булган төшенчәләрдән аерган. Бу абстракт авазларны атау өчен ул Фердинанд де Соссюрның(1878) язмасындагы "фонема" дигән сүзне куллана, Бодуэн де Куртенэ кулланган мәгънә Фердинанд де Соссюрныкыннан аерыла (фонема эченә ул морфемалар җыелмасын ала). Шулай итеп тел гыйлемендә яңа фән - фонология барлыкка килә.

# Казан лингвистика мәктәбе
## Сөйләм авазлары турында эзләнүләр
### Фонетика һәм морфонология
#### Морфонология - тәңгәллекләр системасы

Н.В.Крушевский тарафыннан беренче синхроник тәңгәллекләр системасы барлыкка килә.
* Рус телендәге "арткы рәт сузыклар арлдыннан калын тартыклар - алгы рәт сузыклар алдыннан нечкә тартыклар" тәңгәллеге, "басымлы - басымсыз" (свет - светить,
* Тарихи тәңгәллекләр(диахроник) - трус - трясти
* Сүз төзелеше, морфемалар белән бәйләнештә булган тәңгәллекләр (строить - застраивать)

# Казан лингвистика мәктәбе
## Сүз төзелеше һәм морфология

И.А.Бодуэн де Куртенэ, Н.В.Крушевский, В.А.Богородицкий уйлавынча, морфология - сүз төзелеше, сүз үзгәреше турында фән, шунлыктан сүз төзелешен морфологиягә кертеп караганнар.
1870нче елларда И.А.Бодуэн де Куртенэ морфеманың билгеләмәсен бирә