# Пермь губернасы

Пермь губернасы (рус. Пермская губерния, коми-пермякча Перем губерния) — Россия империясенең һәм РСФСР административ берәмлеге.

# Пермь губернасы
## География
### Чиктәшлек

| Як | Губерна |
| Төньяк-көнбатыш | Вологда губернасы |
| Төньяк-көнчыгыш Көнчыгыш | Тубыл губернасы |
| Көньяк-көнчыгыш | Ырынбур губернасы |
| Көньяк-көнбатыш | Уфа губернасы |
| Көнбатыш | Вятка губернасы |

# Пермь губернасы
## Тарих

1737 елда Казан губернасының Чырдин, Соликам һәм Көнгер өязләре, Казан губернасының Көнгер провинциясенә берләшкәннәр (үзәк шәһәре — Көнгер).
1780 елның 20 ноябрендә (1 декабрьдә) патшабикә Екатерина II Пермь калгайлыгының оештыру турында карары астында имза куя. Пермь калгайлыгы үз эчендә Пермь һәм Екатеринбург өлкәләренә бүленә.
Башта Пермь калгайлыгы 16 өязгә бүленгән була: Пермь өлкәсе эчендә: Пермь өязе, Чырдин өязе, Саликам өязе, Оханск өязе, Уса өязе, Көнгер өязе, Кызылъяр өязе һәм Обвинск өязе;
Екатеринбург өлкәсе эчендә: Екатеринбург өязе, Верхотурье өязе, Камышлы өязе, Ирбет өязе, Шадрин өязе, Чиләбе өязе, Далматово өязе һәм Алапаевск өязе.
1783 елда Чиләбе өязе Ырынбур губернасына күчкән.
1796 елда Алапаевск, Даламатов һәм Обвинск өязләре юкка чыгарылалар.
1919 елның 15 июлендә Пермь губернасы составыннан Екатеринбург губернасы аерылып чыгарыла.
1920 елның 4 ноябрендә Вятка губернасының Сарапул өязе Пермь губернасы составына тапшырылган.
1923 елның 3 ноябрендә Пермь губернасы юкка чыгарыла, ә аның территориясе Урал өлкәсенә кертелә.

# Пермь губернасы
## Халык

Туган тел буенча состав (1897 елдагы җанисәп буенча):
| Тел | Кешеләр саны | % |
| рус | 2 705 327 | 90,35 |
| коми-пермяк | 92 641 | 3,09 |
| башкорт | 85 935 | 2,85 |
| татар | 46 711 | 1,56 |
| мишәр | 21 163 | 0,71 |
| мари | 15 687 | 0,52 |
| удмурт | 6 505 | 0,22 |
| типтәр | 5 295 | 0,18 |
| коми | 4 474 | 0,15 |
| манси | 2 838 | 0,09 |
| украин | 2 028 | 0,07 |
| поляк | 1 980 | 0,07 |
| яһүд | 1 761 | 0,06 |
| алман | 947 | 0,03 |
| чегән | 375 | 0,01 |
| белорус | 266 | 0,01 |
| казакъ | 152 | 0,01 |
| башка телләр | 757 | 0,03 |
| Уезд | рус | коми-пермяк | башкорт | татар | мари | мишәр һәм типтәр | удмурт | коми |
| Верхотурье өязе | 96,8% | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... |
| Екатеринбург өязе | 96,6% | ... | 2,1% | ... | ... | ... | ... | ... |
| Ирбет өязе | 98,1% | ... | ... | 1,0% | ... | ... | ... | ... |
| Камышлы өязе | 99,7% | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... |
| Кызылъяр өязе | 77,9% | ... | 8,4% | 5,7% | 5,9% | 1,6% | ... | ... |
| Көнгер өязе | 96,6% | ... | ... | 2,0% | ... | ... | ... | ... |
| Уса өязе | 82,7% | ... | 10,7% | 4,3% | ... | ... | 1,8% | ... |
| Оханск өязе | 99,7% | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... |
| Пермь өязе | 94,9% | ... | 1,3% | 2,6% | ... | ... | ... | ... |
| Саликам өязе | 70,5% | 28,4% | ... | ... | ... | ... | ... | ... |
| Чырдин өязе | 73,1% | 25,4% | ... | ... | ... | ... | ... | 1,1% |
| Шадрин өязе | 89,0% | ... | 4,9% | ... | ... | 5,6% | ... | ... |
| Дин | Кешеләр саны | % |
| Православие | 2 597 177 | 86,74 |
| Староверлар | 218 396 | 7,29 |
| Ислам | 151 495 | 5,06 |
| Башка диннәр | 27 234 | 0,91 |

# Пермь губернасы
## Губернаның җитәкчелеге
### Генерал-губернаторлар

| Исем | |
| Евгений Кашкин | 07.05.1780—1788 |
| Алексей Волков | 1789—26.01.1797 |
| Карл Модерах | 1804—22.03.1811 |

# Пермь губернасы
## Губернаның җитәкчелеге
### Наместниклык хакимнәре

| Ф. И. О. | |
| Иван Ламб | 1781—1782 |
| Илья Колтовский | 1782—1796 |

# Пермь губернасы
## Губернаның җитәкчелеге
### Губернаторлар

| Ф. И. О. | |
| Карл Модерах | 1797—1804 |
| Богдан Гермес | 1806—1818 |
| Антон Криденер | 1818—26.03.1824 |
| Кирилл Тюфяев | 26.03.1824—16.03.1831 |
| Гавриил Селастенник | 16.03.1831—15.04.1837 |
| Илья Огарев | 15.04.1837—06.05.1854 |
| Павел Клушин | 15.06.1854—24.11.1855 |
| Пётр Замятин | 24.11.1855—19.11.1857 |
| Константин Огарев | 19.11.1857—07.09.1860 |
| Александр Лашкарёв | 07.09.1860—22.04.1865 |
| Бернгард Струве | 22.04.1865—02.10.1870 |
| Николай Андреевский | 13.11.1870—21.04.1878 |
| Валериан Енакиев | 21.04.1878—18.07.1882 |
| Александр Анастасьев | 06.08.1882—11.04.1885 |
| Василий Лукошков | 11.04.1885—17.12.1892 |
| Пётр Погодин | 17.12.1892—11.06.1897 |
| Дмитрий Арсеньев | 11.06.1897—14.03.1903 |
| Александр Наумов | 14.03.1903—05.1905 |
| Александр Ключарёв | 1905 |
| Александр Болотов | 24.11.1905—31.12.1909 |
| Виктор Лопухин | 31.12.1909—28.02.1911 |
| Иван Кошко | 28.02.1911—1914 |
| Михаил Любич-Ярмолович-Лозина-Лозинский | 1914—1917 |