yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Мартанда

Мартанда (Санскрит телендә: मार्तंड, Mārtanda) — Индуизмда Адитьялар дип аталган Ведик Кояш Илаһларының сигезенчесе һәм соңгысы булып тора. Ул Адититан туганга күрә Адитья буларак мәгълүм.

# Мартанда
## Этимология

«Mârtânda» теонимы «mârta» сүзенннән килеп чыккан, моның мәгънәсе «үле» яки «үсмәгән» (сүз «mri», «үләргә» сүзе үткән заман сыйфат фигыленнән «mrita») һәм «ânda», ягъни, «йомырка» яки «кош» сүзе белән бәйле. Исем үле Кояш яки офык сызыгы артына киткән Кояш өчен атама булып тора.

# Мартанда
## Искә алынганы

Ригведаның 72 Гимнының 10 китабында мондый шигырь бар:
       8 Восьмеро сыновей у Адити,
       Которые рождены из (ее) тела.
       С семерыми она присоединилась к богам,
       Мартанду отбросила прочь.
       С семерыми сыновьями Адити
       Присоединилась к первому поколению.
       К потомству, как и к смерти,
       Она снова привела Мартанду.
Башта Адитиның бары тик җиде угылы булган, әмма соңрак ул Мартанда дигән сигезенче улын тудырган. Гәрчә Ригведаның башка гимннарында ул башка Адитьялар белән Сурьяның формасы буларак искә алынса да, өстә китерелгән шигырьдән аңлашылганча Адити аннан баш тарткан.
Тайттирия Араньякада шулай дип әйтелгән:
       Tat parâ Mârtândam â abharat
       (Ул Мартанданы тумышка һәм үлемгә алып куйган)
Башка урында Араньяка Адитиның сигез улларының исемнәрен атый: Митра, Варуна, Дхатри, Арьяман, Амша, Бхага, Индра һәм Вивасват. Әмма ул сигез улларның кайсысы Мартандага тәңгәл икәне тәгаенләнми.
Ведадан соң чорда Адитьялар саны уникегә кадәр арткач, канонга Вивасват исеме өстәлгән булган. Вивасват һәм Мартанда еш тәңгәл китерелә.
Җамму һәм Кашмирда Анантнагда Мартанд Кояш Храмы Мартандага багышланган. Хәзерге заманда храм хәрабәләрдә ята һәм анда Мартандага бүтән табынмыйлар. Храмның хәзерге заман алыштырмасы булып Мартанд Тирт атамасы астында янәшә урнашкан комплекс булып тора.
«Адипарва»да Мартанда — Яма Раджның улы һәм "Кояш улы" дип аталган Мануның әтисе. Традицион рәвештә Ману Вивасватның яки Сурьяның улы дип санала.

# Мартанда
## Шулай ук карарга мөмкин

* Һинд дине Илаһлары

# Мартанда
## Киңәшләр

* ↑ . pp. 159–. ISBN 978-1-935501-47-3.
* ↑ Arctic Home in the Vedas, B G Tilak
* ↑ The Rig Veda/Mandala 10/Hymn 72 - Wikisource, the free online library.
* ↑ The Taittirîya Aranyaka, I, 13, 2-3
* ↑ глава 70 // Адипарва.
* ↑ Солнечная династия // Брокгауз һәм Ефрон энциклопедик сүзлеге: 86 томда (82 том һәм 4 өстәмә). Санкт-Петербург: 1890—1907.
# (12395) Ричнельсон

(12395) Ричнельсон — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12395) Ричнельсон
## Тарихы

1995 елның 8 февралендә Дэвид Эшер тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 CD2» саналган.
# Ястшембе (Липновский повяты)

Ястшембе — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Липно гминаcында урнашкан авыл.

# Ястшембе (Липновский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Аяспаша (Сарай)

Аяспаша (төр. Ayaspaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Сарай илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Анапурус

Анапурус — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.

# Анапурус
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 608,274 км².
# Погожала-Весь

Погожала-Весь — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Милорадз гминасында урнашкан авыл.

# Погожала-Весь
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Брузненго

Брузненго — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Биелла провинциясе составына керә.

# Брузненго
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 200 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Курино, Массерано, Роазио һәм Ровазенда коммуналары белән чиктәш.
# Доброслав (Лодзь воеводалыгы)

Доброслав — Польшаның Лодзь воеводалыгы Лютутув гминаcында урнашкан авыл.

# Доброслав (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ликоть (село)

Ликоть — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Лютовиска гминасында урнашкан авыл.

# Ликоть (село)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Казтел Мадруцо (Тренто)

Казтел Мадруцо — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Мадруццо өязендә урнашкан торак пункт.

# Казтел Мадруцо (Тренто)
## Географиясе

Казтел Мадруцо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казтел Мадруцо (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сидар-Сити (Юта)

Сидар-Сити — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан шәһәр.

# Сидар-Сити (Юта)
## Тарихы

Сидар-Сити шәһәре 11 ноябрь 1851 елда нигезләнгән.

# Сидар-Сити (Юта)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 93,114355 км², 95,395862 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1782 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Аугустувка (Люблин воеводалыгы)

Аугустувка — Польшаның Люблин воеводалыгы Семень гминаcында урнашкан авыл.

# Аугустувка (Люблин воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ранчо эль Родео (Леон)

Ранчо эль Родео — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Леон муниципалитеты составына керә.

# Ранчо эль Родео (Леон)
## Географиясе

Ранчо эль Родео Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Ранчо эль Родео (Леон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ранчо эль Родео (Леон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Ульянова (Бяльковшчынски авыл советы)

Ульянова (белар. Ульянова) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.

# Ульянова (Бяльковшчынски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Мурадие

Мурадие (төр. Muradiye) — Төркия Җөмһүриятенең Ван иленә караган бер шәһәре.
# Ресен (Босилеград)

Ресен (серб. Ресен ) — Сербиянең Пчинья округы Босилеград җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Ресен (Босилеград)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 822 метр биеклектә урнашкан.

# Ресен (Босилеград)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Гаворрано

Гаворрано — Италиянең Тоскана төбәгендә урнашкан коммуна. Гроссето провинциясе составына керә.

# Гаворрано
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 273 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Гроссето, Роккастрада, Кастильоне-делла-Пеская, Масса-Мариттима һәм Скарлино коммуналары белән чиктәш.
# Икикара (Соргун)

Икикара (төр. İkikara) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Соргун илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Амзача (коммуна)

Амзача — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан коммуна.

# Амзача (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 130,47 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Амзача, Касича һәм Дженерал-Скеришоряну авыллары урнашкан.
# Эсс

Эсс — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга КАР/ОБЬ/1162/86/908 кушыла. Елга озынлыгы 233 км.

# Эсс
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Конда елгасы. Кече елга бассейны — Конда, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010600112115300015767
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301576
* Бассейн коды — 14.01.06.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Престонсбург (Кентукки)

Престонсбург — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.

# Престонсбург (Кентукки)
## Тарихы

Престонсбург шәһәре 1818 елда нигезләнгән.

# Престонсбург (Кентукки)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 36,523297 км², 33,412539 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 193 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Фән һәм мәктәп (журнал)

* Татар матбугаты порталы
«Фән һәм мәктәп» ( рус. «Наука и школа») — 1996 елның октябреннан 2015 елның февраленә кадәр Татарстанның Яр Чаллы шәһәрендә укытучылар һәм тәрбиячеләр өчен нәшер ителгән фәнни-педагогик һәм методик айлык журнал. 2015 елның февралендә чыгудан туктый.

# Фән һәм мәктәп (журнал)
## Тарих

1996 елның октябреннән татар һәм рус телләрендә нәшер ителә. Беренче мөхәррир — Г. Х. Сәмигуллин, биология фәннәре кандидаты, Яр Чаллы өзлексез белем бирү институты ректоры. Журналны нәшер итә башлаган чорда язучы Факил Сафинның хезмәте зур була.

# Фән һәм мәктәп (журнал)
## Нәшир һәм гамәлгә куючы

* I — Өзлексез белем бирү институты (Яр Чаллы).
* II — Яр Чаллы социаль-педагогик технологияләр һәм ресурслар институты (НИСПТР).

# Фән һәм мәктәп (журнал)
## Темалары

* Укытучыларның, галимнәрнең һәм уку-укыту йортлары җитәкчеләренең гамәли юнәлешле булган һәм укытучыларга–тәрбиячеләргә көндәлек эшләрендә ярдәм итәрдәй фәнни-методик темага язылган мәкаләләре.
* Мәгариф оешмаларының инновацион һәм алдынгы эш тәҗрибәсен тирәнтен яктыртуга багышланган аерым (махсус) саннар.

# Фән һәм мәктәп (журнал)
## Таралуы

Беренче елларда Россия өлкәләрендә, соңгы вакытта Татарстан җөмһүрияте (нигездә, Чулман аръягы) шәһәрләре һәм районнары буенча абүнәчеләргә айга 1 мәртәбә таратыла. 64 биттән тора.

# Фән һәм мәктәп (журнал)
## Басмаханә

* «Яр Чаллы басмаханәсе» ААҖ (Яр Чаллы, Низаметдинов урамы, 28).
* «Печатная Галерея» ҖЧҖ (Яр Чаллы, Тимер юлчылар урамы,73).

# Фән һәм мәктәп (журнал)
## Ябылу сәбәбе

Икътисад кыенлыклары аркасында ябыла.

# Фән һәм мәктәп (журнал)
## Мөхәрририят

* Баш мөхәррир — Ф. З. Мостафина, ректор.
* Баш мөхәррир урынбасары — И. И. Баһавиев
* Җаваплы сәркатип — Р. В. Маслова
* Техник мөхәррир — Г. М. Шәрәфетдинова
# Вязовка (Татарстан)

Вязовка — Татарстан Республикасының Бөгелмә районына керүче авыл.

# Вязовка (Татарстан)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.1 °C | -10.3 °C | -5.3 °C | 5.5 °C | 14.2 °C | 18.9 °C | 20.7 °C | 18.4 °C | 12.8 °C | 5 °C | -3.8 °C | -9.3 °C | 4.7 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

# Вязовка (Татарстан)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча биредә 639 кеше яши.
# Ташдибек (Первари)

Ташдибек (төр. Taşdibek) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Первари илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Серепене (Кьети)

Серепене — Италиянең Абруцци төбәге Мильянико өязендә урнашкан торак пункт.

# Серепене (Кьети)
## Географиясе

Серепене Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Серепене (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Рамил Нуртдинов

Рамил Нуртдинов, Рамил Кәүсәр улы Нуртдинов (1957 елның 10 октябре, СССР, РСФСР, БАССР, Илеш районы, Әшмән) ― муниципаль хезмәткәр, педагогика фәннәре кандидаты (1991), Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре, Россия Федерациясе һәм Башкортстан Республикасының мәгариф отличнигы. Илеш районы турында китапларның авторы һәм автордашы.

# Рамил Нуртдинов
## Тәрҗемәи хәле

1957 елның 10 октябрендә Башкортстан АССР Илеш районы Ишкар авыл шурасына керүче Әшмән авылында туган. «Физика һәм математика укытучысы» белгечлеге буенча Бөре педагогика институтын тәмамлагач, 1980―1981 елларда Илеш районы Игъмәт авылы урта мәктәбендә укытучы һәм мәктәп директоры булып эшләгән. Политология буенча Свердловск югары партия мәктәбен (1989), Казан дәүләт педагогика институты каршындагы аспирантураны (1991) тәмамлаган. «Авыл укучыларын терлекчелеккә дәрестән тыш эш системасында әзерләү» темасына педагогика фәннәре кандидатлыгына диссертация яклаган.
1981―1991 елларда ВЛКСМның Илеш райкомы беренче секретаре, КПССның Илеш райкомы пропаганда һәм агитация бүлеге инструкторы һәм бүлек мөдире, идеология буенча секретарь.
1992―1995 елларда ― район администрациясенең яшьләр эшләре буенча бүлек мөдире.
1995 елдан ― Илеш муниципаль районы администрациясенең бүлек мөдире, администрация башлыгының кадрлар белән эшләү буенча урынбасары; муниципаль хезмәт, мәгълүмати-аналитик һәм кадрлар эше бүлеге башлыгы.
«Бердәм Россия» партиясенең Илеш җирле бүлеге секретаре.
40 гыйльми публикация бастырган, Илеш районы турында китапларның авторы һәм автордашы (бер китабы ике тапкыр Советлар Союзы Герое Муса Гәрәевка багышланган). «Илеш районы. Энциклопедия» (Илишевский район. Энциклопедия) белешмә басмасының (Уфа, 2010)) автор-төзүчесе.

# Рамил Нуртдинов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре
* Россия Федерациясенең мәгариф отличнигы
* Башкортстан Республикасының мәгариф отличнигы
# Баглыҗа (Аҗыгөл)

Баглыҗа (төр. Bağlıca) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Невшеһир иле Аҗыгөл илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Липа (Мерклин)

Липа (чех. Lípa) — Чехиянең Карловы Вары крае Мерклин (Карлови Вари) районында урнашкан авыл.

# Липа (Мерклин)
## Географиясе

Мәйданы — 3,913 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Липа (Мерклин)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Липа (Мерклин)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Липа (Мерклин)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 152 |
| 1880 | 166 |
| 1890 | 167 |
| 1900 | 187 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 200 |
| 1921 | 188 |
| 1930 | 220 |
| 1950 | 98 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 40 |
| 1970 | 15 |
| 1980 | 9 |
| 1991 | 4 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 17 |
| 2011 | 41 |
| 2021 | 34 |
# Ханмәммәдбинә

Ханмәммәдбинә (әзери. Xanməmmədbinə) — Әзербайҗанның Загатала районына караган авыл.
# Амплиясион ла Кал (Саламанка)

Амплиясион ла Кал — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Саламанка муниципалитеты составына керә.

# Амплиясион ла Кал (Саламанка)
## Географиясе

Амплиясион ла Кал Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Амплиясион ла Кал (Саламанка)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Амплиясион ла Кал (Саламанка)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Фольварк (Штумский повяты)

Фольварк — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Стары-Дзежгонь гминасында урнашкан авыл.

# Фольварк (Штумский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Белоключевка (Чиләбе өлкәсе)

Белоключевка (рус. Белоключевка) — Чиләбе өлкәсенең Троицк районы составына керүче авыл.

# Белоключевка (Чиләбе өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Белоключевка (Чиләбе өлкәсе)
## Сәгать поясы

Белоключевка (Чиләбе өлкәсе) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Белоключевка (Чиләбе өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (82%), казахлар (14%).
# (1570) Брунония

(1570) Брунония (лат. Brunonia) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1570) Брунония
## Тарихы

1948 елның 9 октябрендә Сильвен Арен тарафыннан Уккел обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1948 TX» саналган.
# Казчина Седоне (Павия)

Казчина Седоне — Италиянең Ломбардия төбәге Церболо өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Седоне (Павия)
## Географиясе

Казчина Седоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казчина Седоне (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кече Завязка

Кече Завязка — Россия территориясеннән ага торган елга. Волгоград өлкәсе, Воронеж өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Зур Завязка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.

# Кече Завязка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010200412107000007668
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107000766
* Бассейн коды — 05.01.02.004
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Хасанпаша (Инегөл)

Хасанпаша (төр. Hasanpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Инегөл илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Формат

Формат (алман. format, фр. format < лат. forma — тышкы кыяфәт):
* китап, бит, кәртәчкә зурлыгы һәм башка шуның кебекләр (мисаллар: кәгазь форматы, китап форматы);
* информацион объектның билгеле төзелеше (мисал: файл форматы);
* нинди дә булса вакыйганың яки чараның төзү һәм тапшыру ысулы, үткәрү формасы (мәсәлән: очрашу форматы).
* идарә органы белән хупланган кагыйдәләр, тәртипләр җыелмасы һ. б. ш. Шулай ук эш итү исемлеге, берәр нәрсәнең исемлеге формат була ала.

# Формат
## Формат төрләре

* Кәгазь форматы — кәгазь битенең стандартлаштырылган зурлыгы.
* Сәнгать әсәре форматы — билгеле жанрга һәм стильгә туры килгән әсәрнең үзенчәлекле эчке оешмасы.
* Радио станциясенең яки телеканалның тапшыру форматы, һәм аның бирелеш стандарты (типажы), шул исәптән жанрлар буенча да: яңалык, спорт, юмористик һ. б.
* Кинематограф форматы — кинофильмның сыйфатын билгеләгән кулланыла торган киноэлпәнең (киңлек, кадр зурлыгы), кинотөшерү һәм кинопроекцион аппаратларның һәм тавыш җиһазларының техник характеристиклары җыелмасы.

# Формат
## Компьютер белемендәге форматлар

* Файл форматы — бирелмәләрнең компьютер файлындагы тасвирлама төзелеше.
** Текст форматы — текст бирелмәләрен саклау форматы.
** График формат — график мәгълүматнең (фото һәм рәсемнәр) саклау форматы.
** Аудио форматы — тавыш файлларын саклау форматы.
** Видео форматы — видеомәгълүмат саклау форматы; шулай ук экран яклары нисбәте: 4:3, 14:9, 16:9.
* Ачык формат — һәркем алырлык (аның тасвирламасы ябык түгел) санлы бирелмәләрнең саклау спецификациясе.

# Формат
## Форматлау

* Дискны форматлау — компьютер дискын (каты дискны, дискетны) билгеләп чыгу процессы — аны логик өлешләргә (секторларга, юлларга) аеру һәм билгеләү. Форматлаганда дисктагы барлык мәгълүмат юк ителә (кайчакта кире кайтарып була).
# Александр Василевский

Александр Михаил улы Василевский (рус. Александр Михайлович Василевский, 1895-1977) – Совет гаскәр башлыгы, Советлар Берлеге Маршалы (1943), Гомуми штаб башлыгы, Югары Сәргаскәрлек Ирәгенең әгъзасы.
Бөек Ватан сугышында Гомуми штаб башлыгы буларак иң мөһим сугыш операцияләрен оештыруда катнашкан (1942-1945).
1945 елның февраленнән 3-нче Белорус фронты белән җитәкчелек итә, Көнигсбергны алу операциясен җитәкләгән.
1945 елда Совет-Япония сугышында Ерак Көнчыгыш совет гаскәрләренең башлыгы. Япония Империясен тиз тар-мар итүдә зур роль уйнаган.
1949-1953 елларда – Кораллы Көчләр министры, ССРБ Хәрби министры.
Советлар Берлеге ике тапкыр Каһарманы (1944, 1945), "Җиңү" ордены ике тапкыр кавалеры (1944, 1945).
# Дакудава 2

Дакудава 2 (белар. Дакудава 2) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.

# Дакудава 2
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Браҗи (Виченца)

Браҗи — Италиянең Венеция төбәге Трисино өязендә урнашкан торак пункт.

# Браҗи (Виченца)
## Географиясе

Браҗи Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Браҗи (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бычкиатик (Һендек)

Бычкиатик (төр. Bıçkiatik) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Һендек илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Маслау

Маслау (Маслова) — Төмән өлкәсенең Тубыл районында урнашкан торак пункт.

# Маслау
## Сәгать поясы

Маслау Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Маслау
## Тарих

Октябрь инкыйлабына кадәр Тубыл губернасының Тубыл өязенә караган.

# Маслау
## Халык

Милләтләр (2010): татарлар — 66,0%, руслар — 28,7%, чегәннәр — 3,3%, чуашлар — %.
# Камено (Шентюр)

һәм
Камено — Словениянең Шентюр (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Камено (Шентюр)
## Географиясе

Мәйданы — 2,08 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 289 метр биеклектә урнашкан.
# Сергей Гаврилов

Сергей Гаврилов (Сергей Алексей улы Гаврилов, 20 сентябрь 1914(1914-09-20), Иваново, Шуя өязе, Владимир губернасы, Россия империясе — 21 май 1983(1983-05-21) (68 яшь), Уфа, РСФСР, СССР) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1975).
# Каза Вентура (Салерно)

Каза Вентура — Италиянең Кампания төбәге Салерно өязендә урнашкан торак пункт.

# Каза Вентура (Салерно)
## Географиясе

Каза Вентура Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Каза Вентура (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Буллиальд (ай кратеры)

Буллиальд (лат. Bullialdus) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 60,72 км булган кратер.

# Буллиальд (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Исмаэль Буйо (1605—1694) хөрмәтенә бирелә.

# Буллиальд (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Домбье-Куявски

Домбье-Куявски — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.

# Домбье-Куявски
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (8953) 1998 FC61

(8953) 1998 FC61 (лат. 1998 FC61) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8953) 1998 FC61
## Тарихы

1998 елның 20 мартында LINEAR тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FC61» саналган.
# Алчылы (Дэлиҗе)

Алчылы (төр. Alçılı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кырыккале иле Дэлиҗе илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Перт (Югары Марна)

Перт (фр. Perthes) — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.