yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Илдус Тәлгат улы Әхмәтҗанов

Камал театры артисты Илдус Әхмәтҗанов белән бутамагыз
Илдус Әхмәтҗанов, Илдус Тәлгат улы Әхмәтҗанов, рус. Ахметзянов Ильдус Талгатович (1966 елның 20 июле, Чистай, ТАССР, РСФСР, ССРБ) — хуҗалык эшлеклесе, сәясәтче, Чистай районы башлыгы (2010-2014), РФ Федераль Мәҗлесенең Федераль шурасы әгъзасы (ТР Дәүләт шурасыннан Татарстан вәкиле) (2014 елның 1 октябреннан). «Бердәм Россия» сәяси фиркасе әгъзасы.

# Илдус Тәлгат улы Әхмәтҗанов
## Тәрҗемәи хәле

1966 елның 20 июлендә Татарстан АССР Чистай шәһәрендә туган. Чистай совхоз-техникумын кызыл дипломга (1988), «икътисадчы-менеджер» белгечлеге буенча ЛИНК халыкара менеджмент институтын (Бөекбритания Ачык университеты) (2002), «инженер-конструктор» белгечлеге буенча А.Н. Туполев исемендәге Казан дәүләт техник университетын (2004) тәмамлаган. 1984-1986 елларда хәрби хезмәттә булган.

# Илдус Тәлгат улы Әхмәтҗанов
## Хезмәт юлы

* 1988-1989 Чистай-совхоз-техникумы ВЛКСМ комитеты сәркатибе.
* 1989-1992 Казан шәһәре Вахитов районы азык-төлек сәүдәсе идарәсенең «Темп» кооперативында: әгъза (1989-1990), рәис урынбасары (1990-1992).
* 1992-1996 Чистай шәһәре «Чистай ЛТД» ЧҖИ каршындагы «Торговый дом» магазины директоры.
* 1996-2010 Чистай шәһәре «Универсалторг» оешмасында: күмәртәләп-ваклап сату оешмасы ҖЧҖ коммерция директоры (1996-1999), генераль директор (1999-2005), холдинг ширкәте директорлар шурасы рәисе (2005-2010).
* 2010-2014 Чистай районы башлыгы.
* 2014 елда V чакырылыш ТР Дәүләт шурасы депутаты итеп сайлана.
* 2014 елның 1 октябреннан РФ Федераль Мәҗлесенең Федераль шурасы (РФ ФМ ФШ) әгъзасы, 2015 елның октябреннан РФ ФМ ФШ каршындагы агросәнәгать һәм табигатьне файдалану мәсьәләләре буенча шура әгъзасы.

# Илдус Тәлгат улы Әхмәтҗанов
## Хезмәтләре

Чистай шәһәрен РФ туристлык «энҗесе»нә әйләндерү максатыннан кабул ителгән «Чистай-2020» («Чистай шәһәр-музей») программасы.

# Илдус Тәлгат улы Әхмәтҗанов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2005 «Казанның меңьеллыгы истәлегенә» медале
* 2011 «Фидакарь хезмәт өчен» медале

# Илдус Тәлгат улы Әхмәтҗанов
## Гаиләсе

Хатыны Сәндия, эшмәкәр
* өч кызы .
# Пронькасы

Пронькасы (чуаш. Пранькка, рус. Пронькасы) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Пронькасы
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Пронькасы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 81 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Урыс Ноледуры

Рус Ноледуры (чирм. Руш Нольдӱр, рус. Русский Ноледур) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан авыл.

# Урыс Ноледуры
## Сәгать поясы

Урыс Ноледуры Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Урыс Ноледуры
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (69,5%), руслар (23,7%), татарлар (6,8%).
# Костанай

Костанай (каз. Qostanaı, Қостанай, рус. Костанай) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан шәһәр, аның административ үзәге.

# Костанай
## Тарих

Шәһәр статусын 1893 елдан башлап йөртә.

# Костанай
## Шәхесләр

* Фидаил Ибраһимов (1938―2020), РФ халык рәссамы (2020).
* Хәйдәр Сәйбаталов (1923―2018), рәссам-график, доцент.
* Шамил Фәхретдинов (1952), бию ансамбле һәм мәктәбе җитәкчесе, Казакъстанның атказанган мәдәният эшлеклесе (2008).
# Лауэнау

Лауэнау — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Лауэнау
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 16,25 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 135 метр һәм 87 метр биеклектә урнашкан.
# Янгасы

Янгасы (чуаш. Янкас, рус. Янгасы) — Чуашстанның Кызыл Армия районында урнашкан авыл.

# Янгасы
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Янгасы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 261 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%) алып тора.
# Выла

Выла (чуаш. Атмалкасси, рус. Выла) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.

# Выла
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Выла
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 210 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Ойан

һәм
Ойан — Португалиянең Авейру округына керә торган фрегезия. Оливейра-ду-Байру муниципалитетына карый.

# Ойан
## Географиясе

Мәйданы — 26,74 км².
# Төмән җәмигъ мәчете

Төмән җәмигъ мәчете, Хәлиф Гомәр исемендәге Төмән җәмигъ мәчете (рус. Тюменская соборная мечеть имени халифа Умара) – Төмән өлкәсе административ үзәге Төмән шәһәрендә урнашкан мөселман гыйбадәтханәсе (җәмигъ мәчете). Төмән өлкәсе мөселманнары Диния нәзарәте карамагында.

# Төмән җәмигъ мәчете
## Тарих

Төмән җәмигъ мәчете Төмәннең Үзәк административ округында (1996 елга кадәр ― Төмәннең Үзәк районы), 1970 елда шәһәр составына кертелгән татар авылы Яңавыл (хәзерге Парфеново бистәсе) территориясендә, шәһәр үзәгеннән 5 км ераклыкта урнашкан. Хәзерге таш мәчет элек борынгы агач мәчет булган территориядә төзелгән.
Төмән җәмигъ мәчете сигез ел дәвамында төзелгән, төзелеш 1997 елда тәмамланган. Эшләрнең озакка сузылуы объектның үзәк финанславы булмау белән аңлатыла, төзелеш эшләре берничә Ислам фонды һәм өлешчә шәһәр хакимияте бүлеп биргән акчаларга башкарыла.
Мөхәммәд пәйгамбәрнең якын сәхабәсе Гомәр ибнел-Хәттаб хөрмәтенә аталган.

# Төмән җәмигъ мәчете
## Бина

Хәзерге вакытта Төмән җәмигъ мәчете ― шәһәрдә иң зур мәчет. Ул 500―600 кешегә исәпләнгән. Җомга көннәрендә биредә ике меңнән артык мөселман җыела. Бу көнне намаз уку өчен цоколь катының барлык бүлмәләре бушатыла, әмма урыннар барыбер җитми – кешеләр баскыч мәйданчыкларында һәм ишегалдында дога кыла. Бер манарасы һәм бер гөмбәзе бар.
Имам – Алишер хәзрәт Дедамирзаев.
Төмән җәмигъ мәчетендә шулай ук Төмән өлкәсе мөселманнарының Диния нәзарәте башлыгы (мөфти Зиннәт Әюп улы Садыйков) резиденциясе дә урнашкан.
# Лаффит-Тупьер

Лаффит-Тупьер (фр. Laffite-Toupière) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Шушер

Шушер (чир. Шушер, рус. Шушер) — Мари Илнең Килемар районында урнашкан бистә.

# Шушер
## Сәгать поясы

Шушер Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Шушер
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100,0%).
# Чебаково

һәм Чебаково (чуаш. Ирçе, рус. Чебаково ) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429077. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253880001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000011300.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Чебаково
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 722 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (99,39%).
# Berkli (fort)

Berkli fortı (ingl. Fort Berkeley) — Antigua utrawındağı tarixi xärbi fort. Sent-Pol okrugında İngliş-Harbor gavanenä kerü urınında urnaşqan. Fort 1704 yılda tözelgän häm XVIII ğasır urtasında kiñäytelgän.

# Berkli (fort)
## Tarixı

Berkli fortı 1704 yılda İngliş-Harborğa kerü urınında tözelgän. Başta ul kirtälängän territoriädän, qapqadan häm qarawıl binasınnan torğan ğadi fortifikatsiä qorılması bulğan.
1745 yılda Berkli fortı, İngliş-Harbornıñ xärbi-diñgez verfen üsterü belän, şaqtıy kiñäytelgän häm modernizatsiälängän. Yaña batareyanıñ berençe yartısı Antigua xökümäte tarafınnan tözelgän. İkençe yartısı kommodor Çarlz Nowlz komandalawında patşa flotı tarafınnan tözelgän. Nowlz süzlärençä, ul Antigua xökümäte tözeleşne finanslawnı däwam itüdän baş tartqannan soñ tözeleşne tämamlarğa totınğan. Näticädä batareyanıñ ike yartısı ike törle arxitektura häm taktik stildä tözelgän. Britaniä xökümäte britaniälelärne batareya tözeleşen tämamlawğa cälep itkän öçen kommodor Nowlznı tänqitlägän häm wazifasınnan töşergän, alar monı Antigua xökümäteneñ burıçı dip sanağan.
1740-yıllarda kiñäytelgännän soñ Berkli fortında sklad häm qarawıl binası bulğan, şulay uq 29 qoral: 19 urnaştırılğan tup belän häm xärbi-diñgez flotına qarağan 10 qoraldan torğan östämä batareya belän qorallanğan bulğan. Monnan tış, fortnıñ timer çılbırı bulğan, ul Şarlott fortı yağınnan gavanğa kerü aşa tartılğan ide. Qorablar gavanğa kermäsen öçen, çılbırnı kütärergä mömkin ide.
1783 yılda Antigua xökümäte fortnı Britaniä flotına tapşırğan. 1807 yılda britaniälelär fortqa darı skladı östägännär. Berkli fortı karantin stansiäse bularaq faydalanılğanlığı turında belderülär bar. 1843 yılda cir teträw Berkli fortınıñ baştağı diwarınıñ zur öleşen cimergän.
Berkli fortınıñ xäzerge qaldıqlarına darı skladı, qarawıl binası, teşle diwarlar häm anıñ baştağı urınında 1805 yılğı tup kerä.
1984 yılda Berkli fortı Nelson verfe milli parkınıñ öleşe bulğan. 2016 yılda ul UNESCO Bötendönya mirasınıñ öleşe bulğan, çönki UNESCO İngliş-Harbor verfen häm anıñ tiräsendäge xärbi arxeologik häykällärne bergä «Antigua xärbi-diñgez verfe häm anıñ belän bäyle arxeologik häykällär» dip tanığan.

# Berkli (fort)
## Galereya

* Berkli fortı qaldıqları
* Yıraqta yarımutrawdağı Berkli fortına küreneş
* İngliş-Harborğa küreneş
* İngliş-Harborğa kerügä küreneş
# Топнеры

Топнеры (чуаш. Тупнер, рус. Топнеры ) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429912. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241875007. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600011200. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Топнеры
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 85 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
# Зөләйха Хисмәтуллина

Зөләйха Гатаулла кызы Хисмәтуллина (22.11.1922 ел, Казан, ТАССР, РСФСР, ССРБ — 24.02.1994 ел, Казан, Татарстан Республикасы, Россия Федерациясе) — Муса Җәлил исемендәге опера һәм балет театрының солисты, җырчы (лирик-драматик сопраносы), укытучы. Татар АССР атказанган артисты, РСФСР Халык артисты, Татарстан халык артисты, 5 нче чакырылыштагы ТАССР Югары Советының депутаты.

# Зөләйха Хисмәтуллина
## Биография

Җырчы 1922 елның 22 ноябрендә Казан шәһәрендә туа.
Башлангыч музыкаль белемне Зөләйха Казанның 1 нче балалар музыка мәктәбендә ала. 16 яшендә радиокомитетның вокал ансамблендә җырлый башлый. Ул вакытта радиода музыкаль редактор булган Җәүдәт Фәйзи киңәше буенча 1940 елда ул Ленинград дәүләт консерваториясе каршындагы музыка училищесына (З. Р. Артемьева-Леонтьевская классы) керә. Бөек Ватан сугышы башланганнан соң Казанга әйләнеп кайта һәм 1942—1945 елларда Казан музыка училищесында (Е. В. Кузьмина, Е. Г. Ковелькова, А. А. Рожковская класслары) җырларга өйрәнә.
1945—1974 елларда Муса Җәлил исемендәге опера һәм балет театрында солист булып җырлый, 40-ка якын классик һәм милли репертуар партияләрен башкара. Татарстанның күпчелек композиторлары Зөләйха Хисмәтуллинага үз эшләрен багышлыйлар. Нәҗип Җиһановның «Намус» һәм «Теләче» операларының төп партияләре, Хөснулла Вәлиуллинның «Самат» һәм «Дим буенда» операларының баш партияләре, Җәүдәт Фәйзинең «Тапшырылмаган хатлар»ы җырчының иҗади индивидуальлегенә исәпләнеп языла. Зөләйха Хисмәтуллина — Мансур Мозаффаров, Александр Ключарёв, Алмаз Монасыйпов, Заһит Хәбибуллин, Рөстәм Яхин һәм башкаларның бик күп танылган җырларын һәм романсларын беренче башкаручы.
1950 елда ул Казан консерваториясен тәмамлый. 1961 елдан Казан консерваториясендә укыта башлый, 1983 елдан — профессор, 1974—1983 елларда кафедра башлыгы.
Аның шәкертләре арасында Әлфия Заһидуллина, Зөһрә Сәхәбиева, Айдар Фәйзрахманов кебек танылган шәхесләр бар.
1994 елда Зөләйха Хисмәтуллина вафат була.

# Зөләйха Хисмәтуллина
## Премияләр һәм исемнәр

* ТАССРның атказанган артисткасы.
* РСФСРның халык артисткасы (1966)
* Татарстанның халык артисткасы (1992)
# Добропилля

Добропилля (укр. Добропілля, рус. Доброполье) — Украинаның Донецк өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 26700 кеше (2024).

# Добропилля
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Добропилля Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.

# Добропилля
## Тарих

1840 елда нигезләнгән.

# Добропилля
## Халык

Милли состав (2001): украиннар — 71,3%, руслар — 25,9%, белоруслар — 1,1%.
Туган тел буенча состав, 2001: рус теле — 61%, украин теле — 38,5%.
# Мачамуши

Мачамуши (чуаш. Мачамӑш, рус. Мачамуши) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.

# Мачамуши
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Мачамуши
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 132 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (96%) алып тора.
# Татарстан Республикасының Атказанган югары мәктәп хезмәткәре

Татарстан Республикасының Атказанган югары мәктәп хезмәткәре (рус. заслуженный работник высшей школы Республики Татарстан, ингл. Republic of Tatarstan Merited University Professor) — Татарстан Республикасы дәүләт бүләге, мактаулы исемнәренең(рус.)татар. берсе. 2004 елның 24 март көнендә булдырылган.
Татарстан Рәисе тарафыннан бирелә. Бүләкләнүчеләр саны — 55 кеше (1.01.2015).

# Татарстан Республикасының Атказанган югары мәктәп хезмәткәре
## Бүләкләнү нигезе

белгечлекләре буенча кимендә 10 ел эшләүче һәм кимендә җиде ел педагогик стажы булган югары профессиональ мөгаллимнәргә, югары, югары уку йортыннан соңгы һөнәри белем, тиешле өстәмә белем системасы һәм югары белемгә идарә итү буенча дәүләт органнары хезмәткәрләренә укыту һәм фәнни эшләрендәге казанышлары, югары квалификацияле белгечләр әзерләү эшенә мөһим өлеш керткән өчен

# Татарстан Республикасының Атказанган югары мәктәп хезмәткәре
## Ияләре

    Шулай ук карагыз: Төркем:Татарстанның атказанган югары мәктәп хезмәткәрләре.
| Ел | Исем | туу датасы |
| 2011-03-17 | Рәис Борһанов | 1960-12-01 |
| | Ләйсән Мөхәррәмова | 1960-01-15 |
| | Anatoliy Eldashev | 1949-04-11 |
| 2024 | Миләүшә Хәбетдинова | 1972-03-21 |
# Шри Кундж Биһари Гыйбадәтханәсе

Шри Кундж Биһари Гыйбадәтханәсе ул Малайзиядә Пенангта, Джорджтаунда Һинд дине табыну йорты. Ул Пенангта Кришнага багышланган иң борынгы Төньяк Һиндстан Гыйбадәтханәсе һәм Кундж Биһари (कुंज बिहारी) аның Кришна исемнәре һәм титуллары исемлеге берсе булып тора.

# Шри Кундж Биһари Гыйбадәтханәсе
## Тарихы

Пенангта яшәүчеләр арасында бу гыйбадәтханә шулай ук Кришна Мандир яки Тһакорвади буларак мәгълүм. Корылманың иң иртә юрамасы бу урында 1830-ынчы елларда төзелгән дип ышаныла. Ул Төньяк Һиндстаннан, Бихардан Һиндулардан иганәгә төзелгән булган. Джордж Таунның шәһәр үсешен нигезләү еллары вакытында, Төньяк Һиндстан сәүдәгәрләр яраткан даирә Пляж, Епископ, Пенанг һәм Чулиа урамнары тирәсенә булган. Шулай да, гыйбадәтханә көнбатыштарак Пенанг Юлы буйлап барганда, көньяктан Маларбри Һиндлеләре белән күбрәк ассоциацияләнгән даирәдә.

# Шри Кундж Биһари Гыйбадәтханәсе
## Дини үзәк буларак хәзерге роле

Шри Кундж Бихари Гыйбадәтханәсе Пенангның Бенгали, Гөҗарати, Пәнҗаби һәм Синдһи халкының Һинд дине үзәге буларак хезмәт итә. Гыйбадәтханә белән Пенанг Һинду Эндаументс Борд (PHEB) идарә итә. Гыйбадәтханәнең хәзерге комиссия әгъзасы булып Маркенд Д Джоши тора. Якындагы Шри Баһари Юлы (Sri Bahari Road) исемен бу гыйбадәтханәдән алган, гәрчә язылышы бераз аерылып тора.
# Ле-Брей (Марна)

Ле-Брей (фр. Le Breuil) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Югары Красная Горка

Югары Красная Горка (чирм. Кӱшыл Йошкар Курык, рус. Верхняя Красная Горка) — Мари Илнең Морке районында урнашкан бистә.

# Югары Красная Горка
## Сәгать поясы

Югары Красная Горка Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Югары Красная Горка
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: мәгълүмат юк.
# Лас-Вегас (Нью-Мексико)

Лас-Вегас — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан шәһәр.

# Лас-Вегас (Нью-Мексико)
## Тарихы

Лас-Вегас шәһәре 1835 елда нигезләнгән.

# Лас-Вегас (Нью-Мексико)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 20,270932 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1958 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сәясәт

* Сәясәт порталы
* Җәмгыять порталы
Сәясәт (грекча τα πολιτικά – «полиска (дәүләткә) кагылышлы нәрсә») – яшәүнең гомүм кагыйдәләрен тудыру, саклау һәм үстерүгә юнәлгән кеше эшчәнлеге аланы.

# Сәясәт
## Сәяси системалар һәм идеологияләр

    Шулай ук карагыз: Сәяси система.
Бүгенге көнгә 20 сәяси һәм идеологик система мәгълүм:
| Авторитарийчылык Анархия Демократия Диктатура Коммунизм | Консерватизм Космополитизм Либерализм Марксизм Милитаризм | Нацизм Милләтчелек Пацифизм Плутократия Самодержавие | Социализм Теократия Тоталитаризм Тимократия Фашизм |
# Бреняши

Бреняши (чуаш. Пĕренеш, рус. Бреняши ) — Чуашстанның Шөмерле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429103. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97250845002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101900000500. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.

# Бреняши
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 211 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (99,24%).
# Торпедо (футбол клубы, Мәскәү)

«Торпедо» футбол клубы (рус. Футбольный клуб «Торпедо») — 1924 елда нигезләнгән Мәскәү шәһәренең футбол клубы. Әлеге вакытта Русиянең беренче футбол дивизионында Gorilla Poker играть на андроид 2022 елның 19 август көнендә архивланган. уйный.

# Торпедо (футбол клубы, Мәскәү)
## Россия чемпионатларда чыгышлар тарихы

| Ел | Ярыш | Урын | У | Җ | УН | Җ | Г | О |
| 1992 | Премьер-лига | 11 | 30 | 12 | 6 | 12 | 32-30 | 30 |
| 1993 | Премьер-лига | 7 | 34 | 15 | 8 | 11 | 35-40 | 38 |
| 1994 | Премьер-лига | 11 | 30 | 7 | 12 | 11 | 28-37 | 26 |
| 1995 | Премьер-лига | 5 | 30 | 16 | 7 | 7 | 40-30 | 55 |
| 1996 | Премьер-лига | 12 | 34 | 10 | 11 | 13 | 42-51 | 41 |
| 1997 | Премьер-лига | 11 | 34 | 13 | 6 | 15 | 50-46 | 45 |
| 1998 | Югары дивизион | 11 | 30 | 9 | 10 | 11 | 38-34 | 37 |
| 1999 | Югары дивизион | 4 | 30 | 13 | 11 | 6 | 38-33 | 50 |
| 2000 | Югары дивизион | 3 | 30 | 16 | 7 | 7 | 42-29 | 55 |
| 2001 | Югары дивизион | 4 | 30 | 15 | 7 | 8 | 53-42 | 52 |
| 2002 | Премьер-лига | 4 | 30 | 14 | 8 | 8 | 47-32 | 50 |
| 2003 | Премьер-лига | 8 | 30 | 11 | 10 | 9 | 42-38 | 43 |
| 2004 | Премьер-лига | 5 | 30 | 16 | 6 | 8 | 53-37 | 54 |
| 2005 | Премьер-лига | 7 | 30 | 12 | 9 | 9 | 37-33 | 45 |
| 2006 | Премьер-лига | 15 | 30 | 3 | 13 | 14 | 22-40 | 22 |
| 2007 | Беренче дивизион | 6 | 42 | 21 | 6 | 15 | 75-59 | 69 |
| 2008 | Беренче дивизион | 18 | 42 | 14 | 7 | 21 | 47-69 | 49 |
| 2010 | Икенче дивизион, Үзәк | 1 | 30 | 17 | 6 | 7 | 59-26 | 57 |
| 2011/12 | Беренче дивизион | 8 | 52 | 17 | 17 | 18 | 63-53 | 68 |
| 2012/13 | Беренче дивизион | 14 | 32 | 6 | 15 | 11 | 29-38 | 33 |
| 2013/14 | Беренче дивизион | 3 | 36 | 19 | 8 | 9 | 45-22 | 65 |
| 2014/15 | Премьер-лига | — | — | — | — | — | — | — |
# Тәмте (Теләче районы)

Тәмте (рус. Тямти) ― Татарстанның Теләче районындагы авыл. Олы Нырсы авыл җирлеге составына керә.

# Тәмте (Теләче районы)
## География

Татарстанның төньяк-көнбатыш өлешендә, район үзәге Теләче авылыннан турыдан якынча 18 км көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Тәмте (Теләче районы)
## Тарих

1680 елдан Починок на пустоши Бахты Враг буларак билгеле. Керәшен халкы булган торак пунктларга керә.

# Тәмте (Теләче районы)
## Халык

Даими яшәүчеләр: 1782 елда — 57 ир-ат, 1859 елда — 307, 1897 елда — 476, 1908 елда — 563, 1920 елда — 557, 1926 елда — 555, 1938 елда — 543, 1949 елда — 539, 1970 елда — 263, 1979 елда — 200, 1989 елда –102, 2002 елда – 46 (татарлар (керәшеннәр) – 93 %, 2010 елда – 35.

# Тәмте (Теләче районы)
## Шәхесләр

* Илья Максимов (1963), рәссам, педагог, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе (2019).
# Пампильоза

Пампильоза — Португалиянең Авейру округына керә торган фрегезия. Меальяда муниципалитетына карый.

# Пампильоза
## Географиясе

Мәйданы — 13,6 км².
# Ле Аре (Модена)

Ле Аре — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Приньяно-сулла-Секкья өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Аре (Модена)
## Географиясе

Ле Аре Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Ле Аре (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Яңа заман

Яңа заман, яки яңа тарих — кешелек тарихында урта гасырлар һәм иң яңа заман арасындагы чор.
Беренче заманча чор XVI гасырдан XVIII гасыр ахырына кадәрге чорны үз эченә ала. Бу чорда Европада радикаль социаль, мәдәни һәм икътисади үзгәрешләр булды. Бу чорның төп вакыйгалары Яңарыш чоры, Реформа хәрәкәте, диңгез эзләнүләре, Мәгърифәт чоры.

# Яңа заман
## Яңарыш чоры

Яңарыш Италиядә XIV гасырда башланып, XVI гасырда иң югары ноктасына җитте. Бу чорда борыңгы грек һәм рим культуралары белән кызыксыну артты, сәнгатьтә һәм фәндә зур яңалыклар барлыкка килде. Леонардо да Винчи һәм Микеланджело кебек рәссамнар перспективада һәм анатомиядә мөһим уңышларга ирештеләр. Фән өлкәсендә Коперникның Галәмнең Кояшка нигезләнгән моделе һәм Галилео телескопы белән күзәтүләре фәнгә нигез салды. Әдәбиятта һәм фәлсәфәдә Данте «Илаһи комедия» һәм Макиавеллының «Принц» әсәрләре мөһим әсәрләр булып аерылып торалар.

# Яңа заман
## Реформа һәм контр-реформа

Реформа XVI гасырда Мартин Лютерның 1517 елда бастырылган 95 тезисы белән башланган. Бу хәрәкәт католик чиркәвен тәнкыйтьләү рәвешендә барлыкка килде һәм протестант секталарына нигез салды. Бу вакыйгаларга җавап итеп, католик чиркәве реформага каршы хәрәкәтне башлап җибәрде һәм Трент Советын оештырды. Моннан тыш, иезуитлар кебек төркемнәр католик динен яклауда актив роль уйнадылар.

# Яңа заман
## Ачышлар һәм колонизация

XV—XVI гасырларда Европа диңгезчеләре яңа диңгез маршрутларын ачтылар һәм дөнья картасын киңәйттеләр. Кристофер Коламбусның Америкага килүе һәм Васко да Гаманың Һиндстанга килүе кебек ачышлар глобаль сәүдә үсешенә китерде, һәм Европа Африка, Азия һәм Америкада колониаль империяләр булдырды. Бу процесс бик күп табигый ресурслар һәм байлык алып килде һәм җирле халыкларның тормышын тамырдан үзгәртте. Фәнни революция һәм мәгърифәтчелек
Фәнни революция XVII гасырда Исхак Ньютонның тарту законнары һәм математик анализ эше белән башланган. Френсис Беконның фәнни метод буенча эше заманча фәнни тикшеренү ысулларын үстерүгә ярдәм итте. XVIII гасыр мәгърифәтчелеге акыл һәм логика беренче урында торган чор санала. Мәгърифәтчелек уйлаучылары кеше хокуклары, ирек һәм тигезлек кебек төшенчәләрне якладылар һәм социаль структураны үзгәртүгә өлеш керттеләр. Вольтер, Руссо һәм Монтескуе кебек исемнәр бу чорның мөһим уйлаучылары.

# Яңа заман
## Аннотация

Беренче заманча чор — Европада һәм бөтен дөньяда җәмгыятьләрнең мәдәни, социаль һәм икътисадый структураларында тамырдан үзгәрешләр булган чор. Яңарышның сәнгатьчә һәм фәнни яңалыклары, Реформаның дини үзгәреше, ачышның глобаль үзара бәйләнеше, Мәгърифәтчелекнең интеллектуаль алгарышлары — хәзерге дөньяны формалаштырган мөһим үсеш.
# Ле-Бессон

Ле-Бессон (фр. Les Bessons) — Франциянең Лозер департаментында урнашкан коммуна.
# Кичиер

Кичиер (чирм. Кичиер, рус. Кичиер) — Мари Илнең Волжск районында урнашкан бистә.

# Кичиер
## Сәгать поясы

Кичиер Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кичиер
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (62,7%), руслар (32,9%), татарлар (4,3%).
# Тлучень (Петровице II)

Тлучень (чех. Tlučeň) — Чехиянең Урта Чехия крае районында урнашкан авыл.

# Тлучень (Петровице II)
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Тлучень (Петровице II)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Тлучень (Петровице II)
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Тлучень (Петровице II)
## Демография

Халык саны динамикасы: