yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# HD195490

HD195490 — Дельфин йолдызлыгында урнашкан kA3hA8mF4 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,82 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Зыя Ярмәки

Зыя Шәйхи улы Насыйров, Әхмәтзыя Шәйхетдин улы Насыйров — татар шигъриятендә күп еллар эшләгән һәм аның тарихында үзенчәлекле эз калдырган әдипләрнең берсе.

# Зыя Ярмәки
## Тәрҗемәи хәл

Ул 1887 елның 9 январенда (яңа стиль белән 21 январьда) Самар губернасы Богырыслан өязе (Самар өлкәсенең башта Келәүле, аннары Камышлы районы) Иске Ярмәк авылында мулла гаиләсендә туа. Авыл мәктәбендә башлангыч белем алганнан соң, ун елга якын Чистай шәһәрендәге кадим мәдрәсәдә (Закир ишан мәдрәсәсендә) укый, аннары, 1909 елдан 1912 елга кадәр, укуын Уфадагы «Галия» мәдрәсәсендә дәвам иттерә. Шунда укыганда әдәбият белән кызыксына башлый, шигырьләр яза.

# Уфа

1912 елда Уфада «Яшьлек дәртләре» һәм «Күрсәтәм» исемле ике шигъри җыентыгы, тагын бер елдан «Тойгыларым» (Уфа, 1913) һәм «Әдәбият гөлләре» Ырынбур, 1913) исемле шигырь китаплары дөнья күрә.

# Иске Ярмәки

1912 елда Зыя Ярмәки туган авылы Иске Ярмәккә кайта һәм балалар укытырга керешә. Берара, 1915—1916 елларда, авылда мулла булып та тора. Бөек Октябрь революциясеннән соң, яңадан мөгаллимлек хезмәтенә» күчеп, 1918—1931 еллар арасында башта Богырысланда — укытучылар әзерләү курсларында, аннары туган авылы совет мәктәбендә укытучылык итә, соңрак китапханә мөдире, балалар йортында тәрбияче, вулыс башкарма комитетында ЗАГС мөдире булып эшли.

# Үзбәкстан

1931 елның көзендә Үзбәкстанга күчеп китеп, мамык игү совхозында идарә секретаре һәм тәрҗемәче булып хезмәт итә, ә 1935 елдан башлап 1953 елга кадәр Фәрганә өлкәсенең Ташлак район башкарма комитетында җаваплы секретарь һәм бүлек мөдире вазифалары» башкара. Совет аппаратында озак еллар намуслы хезмәт иткән өчен уя «Батыр хезмәт өчен» медале, Үзбәкстан Югары Советының Мактау грамотасы һәм «Зур Фәрганә каналы» значогы белән бүләкләнә. Зыя Ярмәки 1953 елда пенсиягә чыга.

# Үзбәкстан
## Үзбәкстандагы иҗаты

Шагыйрь Үзбәкстанда яшәгән елларында да иҗат эшчәнлеген ташламый: патриотик шигырьләр, халык әкиятләре сюжетына «Зөһрә кыз» һәм «Туган авыл» исемле поэмалар яза. Аларның аерым үрнәкләре, революциягә кадәр иҗат ителгән шигырьләре белән бергә, 1966 елда Казанда басылып чыккан «Ак каен» исемле җыентыгына кертелгәннәр. Зыя Ярмәки шигырьләре, нигездә, Тукай поэтик мәктәбе үрнәгендә, классик поэзиягә һәм халык җырларына хас үлчәүдә язылган. Алар ритмик төгәл, эчке рифмаларга бай һәм хәтергә тиз сеңүчән музыкаль яңгырашлы булулары белән аерылып торалар. Аеруча ул табигать күренешләрен оста тасвирлый. Аның «Җәй башы», «Иртә», «Кич», «Язгы тамчы» кебек шигырьләре һәм бигрәк тә халык җырына әверелгән атаклы «Ак каен»ы озак еллар буе мәктәп дәреслекләрендә урын алып килгәннәр.

# Үлеме

Зыя Ярмәки 1965 елның 26 ноябрендә үзе күп еллар яшәгән Ташлак авылында вафат була һәм Фәрганә өлкәсенең Мәргылан шәһәрендәге Хуҗагәз дигән зиратка күмелә.

# Үлеме
## Хәтер

* 2022 ― Самара өлкәсе Иске Ярмәк авылында шагыйрь Зыя Ярмәки исемендәге сквер-ял итү зонасы ачылган.
* Шәхесләр порталы
* Әдәбият порталы
* Шигърият порталы
# Илиҗек (Хаҗыбекташ)

Илиҗек (төр. İlicek) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Невшеһир иле Хаҗыбекташ илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Лёф

Лёф — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Лёф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,34 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 85 метр биеклектә урнашкан.
# Караөз (Аксу)

Караөз (төр. Karaöz) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аксу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Санто Доминго (Гуанахуато )

Санто Доминго — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Гуанахуато муниципалитеты составына керә.

# Санто Доминго (Гуанахуато )
## Географиясе

Санто Доминго Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Санто Доминго (Гуанахуато )
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Санто Доминго (Гуанахуато )
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# RWDD1

RWDD1 (ингл. RWD domain containing 1 һәм RWD domain-containing protein 1) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Säqlab

Säqlab yä Säqalibä, 8-12. yözlärdä Ğäräp uazmalarında Könçığış Awrupa yäşäwçe qayber qäbilälärneñ (Slaván, Bolğar, Fin-Uğır) urtaq ber ataması. Mäsälän, İbne Fazlan üzeneñ yazmalarında İdel buyı Bolğarı idaräçese Almış iltäbärne Säqlablar ämire dip atí.
# Бурбах (Айфель)

Бурбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Бурбах (Айфель)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 16,88 км², 17,04 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 447 метр биеклектә урнашкан.
# Вылчанка

Вылчанка — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. Кирково җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Вылчанка
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 382 метр биеклектә урнашкан.
# (13703) Ромеро

(13703) Ромеро — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13703) Ромеро
## Тарихы

1998 елның 26 июлендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 OR13» саналган.
# Леонид Смагин

Леонид Смагин, Леонид Максим улы Смагин (рус. Смагин Леонид Максимович) — фирка һәм хуҗалык эшлеклесе, КПССның Татарстан өлкә комитеты икенче сәркатибе (1986-1987), нефть продуктлары белән тәэмин итү буенча ССРБ дәүләт комитеты рәисе (1987-1991), минераль ашламалар җитештерү буенча ССРБ министры урынбасары (1991-1993). Лениногорск шәһәренең шәрәфле ватандашы (1995). Татарстанда нефть сәнәгатен оештыруда башлап йөрүчеләрдән.

# Леонид Смагин
## Тәрҗемәи хәле

1932 елның 24 октябрендә Түбән Идел крае (хәзерге Сарытау өлкәсе) Вольск шәһәрендә һөнәри хәрби гаиләсендә туган. «Инженер-геолог» белгечлеге буенча Мәскәү торф институтын (1958 елдан Калинин торф институты, 1994 елга кадәр Тверь политехника университеты, хәзер Тверь дәүләт техник университеты) тәмамлаган (1957).

# Леонид Смагин
## Хезмәт юлы

1957-1967 елларда «Бөгелмәнефть» нефтепромысел идарәсе инженер-геологы (1957-1958), «Лениногорскнефть» НГДУ скважиналарны капиталь ремонтлау цехы инженер-геологы, баш геологы (1958-1964); «Лениногорскнефть» НГДУ 5нче санлы нефтепромыселы баш геологы; «Иркеннефть» НГДУ 2нче санлы нефтепромыселы баш геологы (1964-1966).
1966 елдан фирка эшендә: 1966-1979 елларда КПССның Лениногорск шәһәр комитетының икенче (1966-1968), беренче (1968-1979) сәркатибе (Лениногорск).
1979-1987 елларда КПССның Татарстан өлкә комитеты сәркатибе (1979-1986), икенче сәркатибе (1986-1987) (Казан).
1987-1991 елларда нефть продуктлары белән тәэмин итү буенча ССРБ дәүләт комитеты рәисе (Мәскәү).
1991-1993 елларда минераль ашламалар җитештерү буенча ССРБ министры урынбасары — кадрлар һәм социаль үсеш идарәсе башлыгы (Мәскәү).
1995 елдан ТР президенты киңәшчесе.
Татарстан АССР Югары шурасы (1971-1990 елларда), РСФСР Югары шурасы (1985-1990 елларда) депутаты.

# Леонид Смагин
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Өч Хезмәт Кызыл Байрагы ордены
* Халыклар Дуслыгы ордены
* 2012 Татартсанның шәрәфле төзүчесе
* 2012 "Татарстан Республикасы каршындагы казанышлары өчен" ордены (Татарстан)
* 1995 Лениногорскиның шәрәфле ватандашы
# Селишча (Прыгарадны авыл советы)

Селишча (белар. Селішча) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Барысавский районында урнашкан авыл.

# Селишча (Прыгарадны авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Ледьярд (Нью-Йорк)

Ледьярд — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Ледьярд (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Ледьярд (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 48,58 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 220 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Потов Врх

Потов Врх — Словениянең Ново Место (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Потов Врх
## Географиясе

Мәйданы — 1,89 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 244,6 метр биеклектә урнашкан.
# Сталярова

Сталярова (белар. Сталярова) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.

# Сталярова
## Тарихы

1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Микалаёва гминасы составында авыл.

# Сталярова
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.

# Сталярова
## Халык саны

* 1921 елда авылда 11 кеше, 2 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 47 кеше, 8 хуҗалык исәпләнгән.
# Галайни

Галайни — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Гурово-Илавецке гминасында урнашкан авыл.

# Галайни
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Оккьятана

Оккьятана (фр. Occhiatana) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Л’Иль-Рус кантонына карый.

# Оккьятана
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12,62 км².
# Сиракьюс (Миссури)

Сиракьюс — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Сиракьюс (Миссури)
## Тарихы

Сиракьюс шәһәре елда нигезләнгән.

# Сиракьюс (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,97133 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 281 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Дюейнсбург (Нью-Йорк)

Дюейнсбург — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Дюейнсбург (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Дюейнсбург (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 72,03 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 390 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Стрезимировци (Сербия)

Стрезимировци (серб. Стрезимировци) — Сербиянең Пчинья округы җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Стрезимировци (Сербия)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Стрезимировци (Сербия)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Десна (Свитави)

Десна (чех. Desná) — Чехиянең Пардубице крае Свитави һәм Q89751690? районында урнашкан авыл.

# Десна (Свитави)
## Географиясе

Мәйданы — 4,777013 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 455 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Десна (Свитави)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Десна (Свитави)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Десна (Свитави)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 523 |
| 1880 | 539 |
| 1890 | 538 |
| 1900 | 533 |
| 1910 | 516 |
| 1921 | 507 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 473 |
| 1950 | 318 |
| 1961 | 383 |
| 1970 | 350 |
| 1980 | 375 |
| 1991 | 357 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 334 |
| 2014 | 333 |
| 2016 | 335 |
| 2017 | 337 |
| 2018 | 349 |
| 2019 | 356 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 355 |
| 2021 | 363 |
| 2021 | 373 |
| 2022 | 371 |
| 2023 | 379 |
| 2024 | 374 |
# Судан (Де-Севр)

Судан (фр. Soudan) — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
# CDS2

CDS2 (ингл. CDP-diacylglycerol synthase 2) — кешенең 20-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Джон Локк

Джон Локк (ингл. John Locke) — инглиз фәлсәфәчесе, мөгаллим, эмпиризм һәм либерализм вәкиле. Сенсуализм таралышына зур өлеш керткән һәм үзенең фикерләре белән күп фәлсәфәчеләргә тәэсир иткән күренекле шәхес.

# Джон Локк
## Тормыш юлы

1632 елның 29 августында Англиянең кечкенә Рингтон шәһәрендә, адвокат гаиләсендә туа. 1646 елда Вестминстер мәктәбенә укырга керә. 1652 елда мәктәпнең иң яхшы укучысы буларак, Оксфорд университетына кабул ителә. 1656 елда бакалавр дәрәҗәсен ала, 1658 елдан — шул университетның магистры.
1667 елда лорд Эшлиның тәкъдимен кабул итә һәм аның улының укытучысы булып эшли башлый. 1668 елда Локкны Патша җәмгыяте әгъзасы, ә 1669 елда аның Шурасы әгъзасы итеп сайлыйлар. 1683 елда Голландиягә күчеп китә. Үзенең төп хезмәте булып саналган «Кешенең гакылы турында тәҗрибә» китабын ул шунда иҗат итә.
1704 елның 28 октябрендә авыр асмы авыруыннан вафат була.

# Джон Локк
## Карашлар
### Фәлсәфи карашлар

Локк фәлсәфәнең төп мәсьәләләрендә материалистик позициядә тора. Ул тойгыларның чыганагын объектив реальлектә күрә. Локк фәлсәфә тарихында материализмның сенсуалистик карашындагы вәкиле булып санала. Ул танып белүдә беренче рольне тоюга, эмпирик белемнәргә бирә. Галим «Безнең барлык белемнәребез тәҗрибәгә нигезләнгән» дип, үзенең материалистик карашта торганлыгын катгый рәвештә белдерә. Яңа туган баланың аңы — буш савыт, «чиста такта», аларны нәрсә беләндер тутыру фәкать кешенең тәҗрибәсеннән генә тора, дип яза Локк. Шушы юнәлештә фикерләү балаларны тәрбияләү процессында тышкы даирәнең роле дигән концепцияне дә барлыкка китерә.
Локк фәнгә рефлексия төшенчәсен кертеп, аның мәгънәсен кешенең предметларны танып белү процессында рациональ баскычтагы уйланулары дип саный. Димәк, рефлексия, Локк карашынча, беренчел түгел, ул — икенчел. Ә беренчел рольне кешенең тәҗрибәсе, аның шушы тәҗрибә нигезендәге тойгылары уйный, дип саный ул.
Танып белү теориясендә Локк тойгыларга нигезләнгән идеяләрне беренчел һәм икенчел сыйфатларга бүлә. Беренчел сыйфатларга ул — аралык, фигура, этәрү, хәрәкәт кебек күренешләрне, ә икенчел сыйфатларга тавыш, тәм, яктылык, төс кебек күренешләрне кертә. Кайвакыт Локк икенчел сыйфатларны «алар реаль предметларның хасиятләре түгел, алар реаль хасиятләргә охшамаган да» дип идеализм арбасына утырганын күрсәтә.
Локкның беренчел һәм икенчел сыйфатлар турындагы теориясе эзлекле түгел, аңа логик каршылыклар хас. Локк әхлак теориясендә, игелек белән золымлык категорияләрен аерып алып, аларны үзенчә аңлатырга тырыша. Игелеккә ул кешегә ләззәт һәм ниндидер файда бирә торган күренеш дип карый. Ләкин игелекне аңлатканда бу сыйфатлар белән генә чикләнми, аны җәмгыять интересларына бәйләп эш итәргә омтыла.

# Джон Локк
## Карашлар
### Сәясәт турында карашлар

Сәяси идеяләргә килгәндә, Локк, туып кына килә торган буржуазия вәкиле буларак, шушы яңа сыйныфның дворяннар сыйныфы белән килешүдә булуын тели. Локк дәүләт төзү мәсьәләсендә икегә аерылган позицияне алга этәрә. Бер яктан, ул демократия, ягъни парламент республикасы һәм идарә итүдә икегә бүленгән хакимлекне, икенче яктан, конституцион монархия формасын яклый.
# Каваклы (Испир)

Каваклы (төр. Kavaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Испир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# 270-еллар

1 меңьеллык :
I гасыр — II гасыр — III гасыр — IV гасыр — V гасыр :
Хронологик таблица :
270-еллар — 270 елда башланган һәм 279 елда тәмамланган унъеллык.
# Прупт

Прупт — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Төньяк Кельтма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 163 км.

# Прупт
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200112103000015623
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001562
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Соломон Егиазаров

Соломон Егиазаров (әрм. Սողոմոն Եղիազարով, 1 гыйнвар 1852(1852-01-01) яки 1 (14) гыйнвар 1913, Арарат, Ереван губернасы, Россия империясе — 1922 елдан иртә түгел яки 1914, ) — юрист, хокук докторы (1892), хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1902), Кавказ арты халыкларының юридик көнкүрешен өйрәнүче, Казан университеты профессоры.
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Әрмән совет энциклопедиясе / мөхәррир Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974.https://wikidata.org/wiki/Track:Q164396https://wikidata.org/wiki/Track:Q124405912https://wikidata.org/wiki/Track:Q6429958https://wikidata.org/wiki/Track:Q2657718
* 1 2 3 4 5 6 7 Ով ով է. հայեր / мөхәррир Հ. Այվազյան — Երևան: Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 2005.https://wikidata.org/wiki/Track:Q13053761https://wikidata.org/wiki/Track:Q124405912https://wikidata.org/wiki/Track:Q1953https://wikidata.org/wiki/Track:Q28722393
# SPATA17

SPATA17 (ингл. Spermatogenesis associated 17) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Дүлгерли (Архави)

Дүлгерли (төр. Dülgerli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Архави илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Гүллүк (Эрегли)

Гүллүк (төр. Güllük) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# 886 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 886 саны турында да мәкаләне карагыз.
{{Гасыр өчен навигация|9

# Туулар =

Шулай ук карагыз: Төркем:886 елда туганнар

# Туулар =
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:886 елда вафатлар
# Сен-Иметьер

Сен-Иметьер (фр. Saint-Hymetière) — Франциянең Юра департаментына караган коммуна.

# Сен-Иметьер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,32 км².
# Докузташ (Диядин)

Докузташ (төр. Dokuztaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Диядин илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Тресс

Тресс (фр. Tresses) — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
# NGC 5792

NGC 5792 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5792
## Тарихы

Әлеге галактика 1787 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Оксфорд (Пенсильвания)

Оксфорд — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Оксфорд (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1775 елда нигезләнгән.

# Оксфорд (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,97 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 535 Фут биеклектә урнашкан.
# Алексей I

          Википедиядә шундый фамилия белән башка кешеләр турында мәкаләләр бар: Романов.
Алексей Михайлович Тыныч (9 март 1629 — 29 гыйнвар 1676) - / Русия патшалыгының Романовлар династиясеннән булган икенче патшасы.

# Алексей I
## Тәрҗемәи хәле

«Яңа елъязмачы» аның тууы турында болай хәбәр итә: 7137 (1629) елның 17 мартында бөтен Россия дәүләте патшасы һәм бөек кенәзе Михаил Фёдоровичның улы, бөтен Россия шаһзадәсе кенәз Алексей Михайлович туа һәм Чудь монастырендә чукындырыла.
Әүлияләр һәм дини бәйрәмнәр исемлеге буенча, баланың күк яклаучысы Алексий (Алла кешесе) була.

# Алексей I
## Тәрҗемәи хәле
### Балачак

Биш яшькә хәтле шаһзадә Алексей патша «әниләре» тәрбияләсендә калган. Биш яшьтән Борис Морозов күзәтүендә үсә.
# Мутков

Мутков (чех. Mutkov) — Чехиянең Оломоуц крае Оломоуц һәм Штернберк районында урнашкан авыл.

# Мутков
## Географиясе

Мәйданы — 5,640549 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 593 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Мутков
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Мутков
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Мутков
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 293 |
| 1880 | 306 |
| 1890 | 301 |
| 1900 | 299 |
| 1910 | 257 |
| 1921 | 231 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 228 |
| 1950 | 81 |
| 1961 | 65 |
| 1970 | 36 |
| 1980 | 13 |
| 1991 | 22 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 38 |
| 2014 | 49 |
| 2016 | 51 |
| 2017 | 52 |
| 2018 | 51 |
| 2019 | 49 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 48 |
| 2021 | 43 |
| 2021 | 48 |
| 2022 | 45 |
| 2023 | 46 |
| 2024 | 49 |
# NGC 7216

NGC 7216 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7216
## Тарихы

Әлеге галактика 1835 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Заблоце (Любуш воеводалыгы)

Заблоце — Польшаның Любуш воеводалыгы Ясень гминасында урнашкан авыл.

# Заблоце (Любуш воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD151878

HD151878 — Геркулес йолдызлыгында урнашкан F2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Студина (Мехединць)

Студина — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. Шоварна (коммуна) коммунасына карый.

# Студина (Мехединць)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Тонка-Бей (Миннесота)

Тонка-Бей — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Тонка-Бей (Миннесота)
## Тарихы

Тонка-Бей шәһәре елда нигезләнгән.

# Тонка-Бей (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,526397 км², 2,560374 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Яңаойым

Яңаойым (каз. Жаңаұйым) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Яңаойым
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# TMEM256

TMEM256 (ингл. Transmembrane protein 256) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.