yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Хөсәен Габдүш

Хөсәен Габдүш, Хөсәен Рәхимҗан улы Габдүш (1901 елның 5 гыйнвары, Россия империясе, Ырынбур губернасы, Троицк ― 1944 елның 14 апреле, Кытай, Харбин) – татар мөһаҗире, язучы һәм нашир, укытучы, журналист, театр режиссёры. Кытайда актив эшчәнлек алып барган җәмәгать эшлеклесе.

# Хөсәен Габдүш
## Тәрҗемәи хәле

1901 елның 5 гыйнварында Троицк шәһәрендә туган. Кызылҗар шәһәрендә (хәзерге Казакъстанның Петропавловск шәһәре) реальное училище тәмамлаган.
1917 елгы Октябрь революциясеннән соң, Маньчжуриягә (Кытай) күчеп китә. Маньчжуриядәге Харбин шәһәренә килеп, татар мәктәбенә укытучы булып урнаша. Харбин татар мәктәбендә Хөсәен Габдүш апалы-сеңелле Асекаевалар: Мәдинә (Сәлихмәт) һәм Зәйнәп (Гыйсмәтуллина), Абдулла һәм Гөлсем Сакмарилар, Хәбибулла Юсикаев, Салих Хәбиров белән бергә эшли.
Татар мөһаҗирләре өчен әдәби кичәләр оештыра. Галиәсгар Камал, Мирхәйдәр Фәйзи, Гаяз Исхакый язган сәхнә әсәрләре буенча спектакльләр оештыра, үзе үк баш рольләрдә уйный.
1935 елдан Мукден шәһәрендә нәшер ителгән «Милли байрак» газетасында, Варшавада Гаяз Исхакый тарафыннан нәшер ителүче «Яңа милли юл», «Белдереш» (Хельсинки), «Казан» журналларында языша. 1920-1922 елларда Харбинда чыккан «Ерак Шәрекъ» журналының, 1932 елда нәшер ителгән «Чаткы» газетасының мөхәррирләренең берсе.
Хөсәен Габдүш ― берничә пьеса (шул исәптән «Татар телендә беренче телеграф»), хикәяләр һәм шигырьләр авторы.
Токиода 1931 елда «Дүрт хикәя» хикәяләр җыентыгы нәшер ителгән. Әсәрләрендә туган илне сагыну хисе өстенлек итә.

# Хөсәен Габдүш
## Кызыклы фактлар

Танылган лингвист һәм Урал-Алтай телләрен өйрәнү өлкәсендә белгеч, лингвистика һәм тюркология проблемалары буенча берничә эш авторы профессор Хаттори Сиро (1908―1995) 1930-елларда татар теле дәресләрен Харбинда Хөсәен Габдүштән алган.
Петропавловскида һәм Харбинда аралашкан дусларының берсе ― булачак галим Рәшит Рәхмәти Арат.
# Меховець

һәм
Меховець — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Дзиковец гминасында урнашкан авыл.

# Меховець
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Модеано (Удине)

Модеано — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Палаццоло-делло-Стелла өязендә урнашкан торак пункт.

# Модеано (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ларина (Байкалово районы)

Ларина (рус. Ларина) — Свердловск өлкәсенең Байкалово районы составына керүче авыл.

# Ларина (Байкалово районы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Ларина (Байкалово районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Соврамонте

Соврамонте — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Беллуно провинциясе составына керә.

# Соврамонте
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 600 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Каналь-Сан-Бово, Фельтре, Фонцазо, Имер, Ламон, Меццано һәм Педавена коммуналары белән чиктәш.
# (14246) 2000 AN50

(14246) 2000 AN50 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14246) 2000 AN50
## Тарихы

2000 елның 6 гыйнварында К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 AN50» саналган.
# Монтьешом

Монтьешом (фр. фр. Montierchaume) — Франциянең Эндр департаментында урнашкан коммуна.
# Санто Томас Уазиндео (Салватьера)

Санто Томас Уазиндео — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сальватьерра муниципалитеты составына керә.

# Санто Томас Уазиндео (Салватьера)
## Географиясе

Санто Томас Уазиндео Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Санто Томас Уазиндео (Салватьера)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Санто Томас Уазиндео (Салватьера)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Эль Чарко (Атархеа)

Эль Чарко — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Атархеа муниципалитеты составына керә.

# Эль Чарко (Атархеа)
## Географиясе

Эль Чарко Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Чарко (Атархеа)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Чарко (Атархеа)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Халваджийско

Халваджийско — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. Антоново җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Халваджийско
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 395 метр биеклектә урнашкан.
# Хотецай

Хотецай (Хомстай) — Россия территориясеннән ага торган елга. Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елганың тамагы кара диңгез урнашкан. Елга озынлыгы 7,800 км.

# Хотецай
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — кара диңгез елгалары бассейны Палагия борынынан Джанхот елгасының көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — кара диңгез бассейны елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 06030000112109100000143
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 109100014
* Бассейн коды — 06.03.00.001
* ГӨ буенча саны — 09
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Дзёля-Терехевей

Дзёля-Терехевей — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Лыжа елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 51 км.

# Дзёля-Терехевей
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050100212103000065171
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006517
* Бассейн коды — 03.05.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Бад-Штебен

Бад-Штебен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Бад-Штебен
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Бад-Штебен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 25,85 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 578 метр биеклектә урнашкан.
# (3984) Чакос

(3984) Чакос (лат. Chacos) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3984) Чакос
## Тарихы

1984 елның 21 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 SB6» саналган.
# Ç

* Тел порталы
* Телләр порталы
* Тел белеме порталы
* Татар теле порталы
* Тарих порталы
Ç (ç) (tat. lat. Ç xärefe(үле сылтама)) — латин әлифбасының хәрефе, татар латин әлифбасында бишенче. Ç хәрефе кирилл әлифбасының Ч хәрефенә туры килә.
Татар теле Кирил, Латин, Гарәп әлифбасы кануны буенча расланган. Интертат, Татар-Информ 2015 елның 26 июнь көнендә архивланган., Безнең гәҗит 2013 елның 6 август көнендә архивланган., TRT-Tatar гәҗитләренең сәхифәсендә кулланыла.

# Ç
## Бүтән телләрдә

Ç Франция, Португалия әлифбасында һәм Төрки имләсендә (Төркия, Әзәрбайҗан) кулланыла.
Төрки имләсендә (Төркия, Әзәрбайҗан, Татарстан, Кырым Татарлары) Ç хәрефе Ч (кайчакта - щ) авазына туры килә.
Киңәйтелгән латин имләсенә керә, Көнбатыш Европа (West Europe) шрифтлары.
# Мадага-Яха

Мадага-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Силова-Яха елгасының сул ярыннан 42 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Мадага-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15010000112103000091131
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103009113
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Витувка (Подлясье воеводалыгы)

Витувка — Польшаның Подлясье воеводалыгы Рачки гминасында урнашкан авыл.

# Витувка (Подлясье воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сан Вито (Кунео)

Сан Вито — Италиянең Пьемонт төбәге Монта өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Вито (Кунео)
## Географиясе

Сан Вито Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Вито (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Плхувки

Плхувки (чех. Plchůvky) — Чехиянең Пардубице крае Хочен районында урнашкан авыл.

# Плхувки
## Географиясе

Мәйданы — 2,565 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Плхувки
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Плхувки
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Плхувки
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 187 |
| 1880 | 204 |
| 1890 | 209 |
| 1900 | 185 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 192 |
| 1921 | 167 |
| 1930 | 159 |
| 1950 | 151 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 149 |
| 1970 | 118 |
| 1980 | 90 |
| 1991 | 71 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 94 |
| 2011 | 78 |
| 2021 | 85 |
# Пловки

Пловки — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Радзеюв гминаcында урнашкан авыл.

# Пловки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бурназель (Аверон)

Бурназель (фр. Bournazel) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Анн-э-Алзу кантонына карый.

# Бурназель (Аверон)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 16,35 км².
# Анамуз (Төньяк Дакота)

Анамуз — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.

# Анамуз (Төньяк Дакота)
## Тарихы

Анамуз шәһәре 1898 елда нигезләнгән.

# Анамуз (Төньяк Дакота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,632765 км², 1,612426 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 494 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# HD248327

HD248327 — Сәвер йолдызлыгында урнашкан A7 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,93 ± 0,05 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Улень

Улень — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. Бредулец (коммуна) коммунасына карый.

# Улень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Собрадьель

Собрадьель (исп. Sobradiel) — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Собрадьель
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 12,064361 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 213 ± 30 метр биеклектә урнашкан.
# Сан Вито (Падова)

Сан Вито — Италиянең Венеция төбәге Вигонца өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Вито (Падова)
## Географиясе

Сан Вито Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Сан Вито (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Казе Мате (Реҗо Эмилия)

Казе Мате — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Корреджо өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Мате (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Казе Мате Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казе Мате (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вәрәки

Вәрәки (рус. Верки) — Рязань өлкәсенең Кадым районында урнашкан авыл.

# Вәрәки
## Халык

Милләтләр (2010): татарлар — 50,0%, руслар — 50,0%.

# Вәрәки
## Авыл белән бәйле шәхесләр

* Нәҗип Думави
# Чурак

Чурак — Татарстан Республикасының Буа районындагы авыл.

# Чурак
## Тарихы

Авылны XVII гасыр башында Иске Чәчкаб авылыннан күченеп килгән чуашлар нигезли.

# Чурак
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.1 °C | -10.3 °C | -5.3 °C | 5.5 °C | 14.2 °C | 18.9 °C | 20.7 °C | 18.4 °C | 12.8 °C | 5 °C | -3.8 °C | -9.3 °C | 4.7 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
# Гарравет

Гарравет (фр. Garravet) — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
# Ботень (Димбовица)

Ботень — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. Концешть (коммуна, Димбовица) коммунасына карый.

# Ботень (Димбовица)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 154 метр биеклектә урнашкан.
# Ненвиль-ле-Рош

Ненвиль-ле-Рош (фр. Nainville-les-Roches) — Франциянең Эссонна департаментында урнашкан коммуна.
# Моржина

Моржина (чех. Mořina) — Чехиянең Урта Чехия крае Бероун һәм Бероун районында урнашкан авыл.

# Моржина
## Географиясе

Мәйданы — 9,827518 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 355 метр биеклектә урнашкан.

# Моржина
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Моржина
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Моржина
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 616 |
| 1880 | 616 |
| 1890 | 712 |
| 1900 | 855 |
| 1910 | 840 |
| 1921 | 874 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 954 |
| 1950 | 710 |
| 1961 | 697 |
| 1970 | 647 |
| 1980 | 541 |
| 1991 | 583 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 594 |
| 2014 | 787 |
| 2016 | 814 |
| 2017 | 829 |
| 2018 | 842 |
| 2019 | 851 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 836 |
| 2021 | 838 |
| 2021 | 844 |
| 2022 | 852 |
| 2023 | 944 |
| 2024 | 937 |
# Бутешти (Глодени)

Бутешти (рум. һәм молдав. Butești ) — Молдова Республикасының Глодени районына караган авыл.
# Фалкаде Алто (Белуно)

Фалкаде Алто — Италиянең Венеция төбәге Фалькаде өязендә урнашкан торак пункт.

# Фалкаде Алто (Белуно)
## Географиясе

Фалкаде Алто Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Фалкаде Алто (Белуно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лонь (Сена һәм Марна)

Лонь (фр. Lognes) — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Каенсар (Арча районы)

Каенсар — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.
Халык саны — 174 тирәсендә. Почта индексы — 422011.

# Каенсар (Арча районы)
## Тарих

Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән

# Каенсар (Арча районы)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Каенсар (Арча районы)
## Танылган шәхесләр

* Гөлназ Шәйхи (1970), журналист.

# Каенсар (Арча районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11.1 °C | -5.9 °C | 3.8 °C | 12.5 °C | 17.8 °C | 19.9 °C | 17.1 °C | 11.5 °C | 3.8 °C | -5.3 °C | -10.4 °C | 3.5 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
# Карневек

Карневек — Польшаның Мазовия воеводалыгы Покшивница гминасында урнашкан авыл.

# Карневек
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (6705) Ринакетти

(6705) Ринакетти (лат. Rinaketty) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6705) Ринакетти
## Тарихы

1988 елның 2 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RK5» саналган.
# Ножва

Ножва — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга Весляна елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.

# Ножва
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100112111100001983
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100198
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Трес Пасос (Атояк де Алварез)

Трес Пасос — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Атояк-де-Альварес (муниципалитет) муниципалитеты составына керә.

# Трес Пасос (Атояк де Алварез)
## Географиясе

Трес Пасос Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Трес Пасос (Атояк де Алварез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Трес Пасос (Атояк де Алварез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Алпагут (Эфлани)

Алпагут (төр. Alpagut) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Эфлани илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Старое Высокае (Шкловский районы)

Старое Высокае (белар. Старое Высокае) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.

# Старое Высокае (Шкловский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Сюрпрайз

Сюрпрайз (ингл. Surprise) — АКШның Аризона штатында урнашкан шәһәр.

# Сюрпрайз
## Тарих

1938 дә нигезләнә.
# Лажеаду (Токантинс)

Лажеаду — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Токантис штатына карый.

# Лажеаду (Токантинс)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 322,481 км².
# Лискова (округа Ружомберок)

Лискова (словак. Lisková) — Словакиянең Ружомберок округында урнашкан авыл.

# Лискова (округа Ружомберок)
## Тарихы

Авыл 1252 елда нигезләнгән.

# Лискова (округа Ружомберок)
## Географиясе

Мәйданы — 15,95 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 484 метр биеклектә урнашкан.

# Лискова (округа Ружомберок)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Язэли (Мазгирт)

Язэли (төр. Yazeli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Мазгирт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (10145) 1994 CK1

(10145) 1994 CK1 (лат. 1994 CK1) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10145) 1994 CK1
## Тарихы

1994 елның 10 февралендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 CK1» саналган.
# Исудён (округ)

һәм
Исудён — Франциядәге округ (фр. Arrondissement). Эндр департаментына карый.

# Исудён (округ)
## Географиясе

Мәйданы — 1182 км². Округ 4 кантоннан тора, алар үз чиратында 51 коммунага бүленгән.
# Мальцево (Тугылым шәһәр округы)

Мальцево (рус. Мальцево) — Свердловск өлкәсенең Тугулым шәһәр округы составына керүче авыл.

# Мальцево (Тугылым шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Мальцево (Тугылым шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%).
# 297 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
297 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.

# 297 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:297 елда (б. э. к.) туганнар

# 297 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:297 елда (б. э. к.) вафатлар
# Артур (Висконсин)

Артур — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Артур (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 111,5 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 334 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Анделска Гора (Карлови Вари)

Анделска Гора (чех. Andělská Hora) — Чехиянең Карловы Вары крае Карловы Вары һәм Karlovy Vary (administrative district) районында урнашкан авыл.

# Анделска Гора (Карлови Вари)
## Географиясе

Мәйданы — 8,08126 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 665 метр биеклектә урнашкан.

# Анделска Гора (Карлови Вари)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Анделска Гора (Карлови Вари)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Анделска Гора (Карлови Вари)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1002 |
| 1880 | 935 |
| 1890 | 974 |
| 1900 | 953 |
| 1910 | 901 |
| 1921 | 777 |
| 1930 | 792 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 221 |
| 1961 | 287 |
| 1970 | 229 |
| 1980 | 215 |
| 1991 | 165 |
| 2001 | 191 |
| 2011 | 294 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 312 |
| 2016 | 333 |
| 2017 | 354 |
| 2018 | 360 |
| 2019 | 372 |
| 2020 | 370 |
| 2021 | 376 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 390 |
| 2022 | 382 |
| 2023 | 406 |
| 2024 | 398 |
# Игрош

Игрош (серб. Игрош) — Сербиянең Расина округы Брус җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Игрош
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 443 метр биеклектә урнашкан.

# Игрош
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.