yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Үзәк колхоз базары (Казан)

Үзәк колхоз базары (рус. Центральный рынок) — Казан шәһәренең Вахитов районында урнашкан үзәк универсаль шәһәр базары. Үзәк колхоз базары 1961 елның 1 маенда ачыла.

# Үзәк колхоз базары (Казан)
## Гомуми үзенчәлекләр

Базарның җир мәйданы — 2,72 га, җылытыла торган сәүдә мәйданы — 18000 м2, тышкы сәүдә мәйданы — 4500 м2, складлар — 4000 м2. Парковка — 300 + 100 урын.
Базар Казанның Вахитов районында Мартын Межлаук урамында, Мәскәү (элеккеге Киров урамы), Габдулла Тукай, Таҗи Гыйззәт, Гаяз Исхакый (элеккеге Володарский урамы), Борһан Шаһиди (элеккеге Ухтомский урамы) һәм Галиәскәр Камал урамнары арасында урнашкан.
Комплекс 1958 елдан 1961 елга кадәр сүтелгән «караван-сарай» урынында төзелә һәм 1961 елның 1 маенда файдалануга тапшырыла. Ябык базар бинасын тулысынча үзгәртеп кору 2004—2005 елларда, милли колоритны саклап, Казан Гипронииавиапромының үзенчәлекле проекты буенча, Казанның меңъеллыгына башкарыла. Яңартылган «Үзәк колхоз базары», Татарстан Президенты сүзләренчә, аның өчен көтелмәгән хәл була. Минтимер Шәймиев: «Әгәр без базарларны барыбызга да ошаган кебек эшли алабыз икән, без күп нәрсәгә сәләтле» дип әйтә. 2018 елда Үзәк базарга кош-корт базарына күченә, анда хайваннар һәм кошлар, шулай ук төрле азык сатыла башлый.
Базар чикләренә 4 катлы «Модная семья» сәүдә үзәге һәм 3 катлы «Муравейник» сәүдә үзәге кебек башка эре сәүдә предприятиеләре керә. Үзәк базар янындагы «Нереида», «Сәүдә шәһәре», «Ямская», «Сәүдә Бистәсе», «Витаком» махсус базарлары аерым хуҗалык итүче субъектлар булса да, шәһәр халкы аларны шулай ук «Үзәк Колхоз базары» дип атыйлар.

# Үзәк колхоз базары (Казан)
## Транспорт үтемлелеге

Борһан Шаһиди урамы буенча үзәк базарга трамвай линияләре («Колхоз базары» тукталышы), Мәскәү урамы буенча автобус һәм троллейбус маршрутлары («Колхоз базары» тукталышы) килә.
Казанның Үзәк базарыннан тимер юл вокзалына кадәр — 500 метр, автовокзалга кадәр — 1500 метр, «Тукай мәйданы» метро станциясенә кадәр 900 метр тирәсе.
# Бер сәяхәт хакында хикәят

Бер сәяхәт хакында хикәят - Сәҗидә Сөләйманованың 1996 елда Татарстан китап нәшриятында басылган китабы. Бу китапка авторның "Гөлбадран" повесте, хикәяләре, мәкалә-очерклары һәм юлъязмалары тупланды. Төзүчесе Әдип Маликов. Китапның тиражы 3000 д.
# Кече Вильял

Кече Вильял (чирм. Изи Вӱръял, рус. Малый Вильял) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.

# Кече Вильял
## Сәгать поясы

Кече Вильял Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кече Вильял
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# 13 нче мәктәп (Казан)

13 нче мәктәп — Идел буе федераль округы, Татарстан, Казан, Вахит районында, Әхтәмев урамында урнашкан белем бирү оешмасы.

# 13 нче мәктәп (Казан)
## Тарих

* 1927 елда җидееллык татар мәктәбе буларак барлыкка килә.
* Бүгенге мәктәп сыман 1968 елда нигезләнә.

# 13 нче мәктәп (Казан)
## Уку-укыту эшчәнлеге

436 балага 37 укытучы белем бирә (2020). Укыту татар һәм рус телләрендә алып барыла. Шуннан тыш, инглиз теле өйрәнелә.

# 13 нче мәктәп (Казан)
## Мәктәп белән бәйле шәхесләр

* Шәехгаттар Хәсән улы Иманаев
# Гыйльфанов

Гыйльфанов, шулай ук Гыйлфанов ― фамилия.
* Альберт Гыйльфанов (1952), кларнетчы, педагог, Татарстан АССР халык артисты (1987).
* Илгизәр Гыйлфанов (1939), Россия Федерациясенең (1999) һәм Татарстанның атказанган укытучысы.
* Марат Гыйльфанов (1962), астрофизик, физика-математика фәннәре докторы (1996), профессор.
* Равил Гыйльфанов (1929―), Казан электроника заводы баш инженеры, СССР Дәүләт премиясе лауреаты (1984).
* Рәис Гыйльфанов (1966), Кемерово өлкәсе Краснобродский (2019―2022), Полысаево (2022―2023) шәһәр округлары башлыгы.
* Рим Гыйлфанов (Кәрим Камал, 1967), журналист, Азатлык радиосы татар-башкорт редакциясе мөдире (2006 елдан). И. Х. Гыйлфановның улы.
* Сафа Гыйльфанов (Сафа Гыйльфан, 1902―1950), балаллар язучысы, шагыйрь, тәрҗемәче.
# Олы Зирекле (авыл)

Олы Зирекле (чуаш. Мучар, рус. Большая Ерыкла ) — Чуашстанның Ялчык районында урнашкан авыл.

# Олы Зирекле (авыл)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 61 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100%).
# Мадалена-де-Жолда

Мадалена-де-Жолда — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. Аркуш-ди-Валдевеш муниципалитетына карый.

# Мадалена-де-Жолда
## Географиясе

Мәйданы — 2,5 км².
# Пеларига

Пеларига — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. Помбал муниципалитетына карый.

# Пеларига
## Географиясе

Мәйданы — 24,65 км².
# Лодареш

һәм
Лодареш — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Лозада муниципалитетына карый.

# Лодареш
## Географиясе

Мәйданы — 3,58 км².
# Мифтах Әпсәләмов

Мифтах Әпсәләмев (Мифтах Шаһи улы Әпсәләмев, 1894, Ыр, Ырынбур губернасы, Россия империясе — гыйнвар 1928, Казан, РСФСР, СССР) — СССР театр актеры, Хезмәт Каһарманы (1926).

# Мифтах Әпсәләмов
## Гаиләсе

Хатыны Әминә Исмаева, актриса
# Ле-Лион-д'Анже

Ле-Лион-д'Анже (фр. Le Lion-d'Angers) — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Мареку

Мареку — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. Пеналва-ду-Каштелу муниципалитетына карый.

# Мареку
## Географиясе

Мәйданы — .
# Хоруй

Хоруй (чуаш. Хуруй, рус. Хоруй) — Чуашстанның Ормар районында урнашкан авыл.

# Хоруй
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Хоруй
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 157 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Исмаил Бердиев

Исмаил Бердиев, Исмаил Али улы Бердиев (карач.-балк. Бердилени Алиини джашы Исмаил-хаджи, 1954 елның 27 феврале, СССР, Казакъстан ССР, Сайрам районы, Аксукент ― 2024 елның 5 августы) – мөфти, Карачай-Чиркәс мөселманнарының Диния нәзарәте рәисе, Төньяк Кавказ мөселманнарының координация үзәге рәисе (2003―2024). Милләте буенча – карачай.

# Исмаил Бердиев
## Тәрҗемәи хәле

1954 елның 27 февралендә Казакъстан ССРның Сайрам районы Аксукент авылында туган, анда әти-әнисе, башка карачайлар кебек үк, 1943 елда сөргенгә җибәрелгән (гаиләсе белән 1957 елда туган ягына кайта). Карачай-Чиркәс АССР Малокарачай районы Первомайское авылы урта мәктәбен тәмамлый. Бохарада Мир-Гарәп мәдрәсәсен һәм Ташкентта Ислам институтын тәмамлаган. Каһирәнең Әл-Әзһәр университетында (Мисыр) белем алган.
1989 елда Ставрополь крае мөселманнарының Казыяты рәисе итеп сайлана.
1991 елдан ― Карачай-Чиркәс Республикасы һәм Ставрополь крае мөселманнарының Диния нәзарәте рәисе.
2010 елдан ― Карачай-Чиркәс Республикасы мөселманнарының Диния нәзарәте рәисе (Ставрополь крае мөселманнарының яңа Диния нәзарәте оештырыла).
2003 елда Мәскәүдә узган Төньяк Кавказ мөселманнарының координация үзәге утырышында аның яңа рәисе итеп сайлана.
2004 елдан – Россия Федерациясе Президенты каршындагы Дини берләшмәләр белән хезмәттәшлек советы әгъзасы.
2016 елның августында мәҗбүри хатын-кызлар сөннәте турында «шаяртып» әйткән сүзләре Интернетта гауга тудыра, шуның өчен антипремиягә лаек була һәм «Ел сексисты» исеме бирелә.
2024 елның 5 августында 71нче яшендә вафат.

# Исмаил Бердиев
## Гаиләсе

Өйләнгән, ике кызы бар.

# Исмаил Бердиев
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2004 – Дуслык ордены (РФ) – рухи мәдәниятне үстерүдә һәм халыклар арасында дуслыкны ныгытуда күрсәткән хезмәтләре өчен
* 2016 – Почет ордены (РФ) – рухи һәм мәдәни элемтәләрне үстерүгә зур өлеш кертүе, актив мәгърифәтчелек эшчәнлеге өчен
* 2019 – Дуслык ордены (Азәрбайҗан) – Азәрбайҗан һәм Россия халыклары арасында дустанә элемтәләрне ныгыту өлкәсендә күпьеллык нәтиҗәле эшчәнлеге өчен
* 2008 – Кадыйров ордены (Чечня) – Төньяк Кавказ территориясендә дәүләтчелекне үстерү, тынычлык, дуслык һәм конфессияләр арасында хезмәттәшлекне ныгыту, җәмгыятьнең рухи-әхлакый яңарышына ярдәм итүче эшчәнлек өчен
# Редонделу

Редонделу — Португалиянең Вила-Реал округына керә торган фрегезия. Шавиш муниципалитетына карый.

# Редонделу
## Географиясе

Мәйданы — 18,71 км².
# Анаткас-Абызово

Анаткас-Абызово (чуаш. Анаткас Хапӑс, рус. Анаткас-Абызово) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.

# Анаткас-Абызово
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Анаткас-Абызово
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 263 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (97%) алып тора.
# Габдулла Солтанов

Габдулла Солтанов, Габдулла (Абдулла) Әфзал улы Солтанов (баш. Абдулла Авзал улы Солтанов, 1928 елның 25 сентябре, СССР, РСФСР, БАССР, Тамьян-Катай кантоны, Кобагыш ― 2023 елның 17 августы, РФ, БР, Учалы районы, Кобагыш) — үзешчән җырчы, курайчы, БР халык артисты (1996), БАССР атказанган мәдәният хезмәткәре (1986), Салават Юлаев премиясе лауреаты (1992).

# Габдулла Солтанов
## Тәрҗемәи хәле

1928 елның 25 сентябрендә БАССР Тамьян-Катай кантоны (хәзерге Учалы районы) Кобагыш авылында туган. Әтисеннән һәм туганнарыннан курайда уйнарга һәм озын көйләр башкарырга өйрәнә. 40 еллап Учалы районы Бәйрәмгул совхозында көтүче булып эшли. Башлангыч мәктәптән үк үзешчән сәнгатьтә катнаша.
2023 елның 17 августында Учалы районы Кобагыш авылында вафат.

# Габдулла Солтанов
## Иҗаты

Бай тембрлы, киң диапазонлы, 2 октавадан югары тавышка ия җырчы. Һөнәри сәхнәгә 1955 елда аяк баса. Мәскәүдә «Башкортстан мәдәнияте ункөнлеге»ндә (1955) җырчы Наҗия Аллаяровага курайда уйный. Тумыштан драматик сәләткә ия. Россия, Болгария, Алмания, Португалия, Франция буйлап гастрольләрдә була. 1993 елда, машина бәрдерү сәбәпле, күзләре сукырайса да, сәхнәне ташламый.

# Габдулла Солтанов
## Иҗаты
#### Репертуар

«армия», «Буранбай», «Биеш», «Гыйльмияза», «Зәлифәкәй», «Зөлхәбирә», «Каһым түрә», «Сибай», «Томан», «Тәфтиләү», «Урал», «Хисам», «Шәүрә», «Шәфыйк», Аргужа һ.б. тарихка багышланган халык җырлары, озын көйләр – барлыгы 60 көй.

# Габдулла Солтанов
## Хәтер

2013 елда Г. Солтанов турында «Җан җыры» (Песнь души) фильмы (Башкортстан ДТРК) төшерелгән. Сценарий авторы – Мәүлит Ямалетдин. Флюра Килдиярова, Рәсүл Карабулатов истәлекләр белән уртаклаша.

# Габдулла Солтанов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* I Бөтенсоюз үзешчәннәр фестивале (Мәскәү, 1977) – лауреат
* I халыкара фольклор фестивале (Мәскәү, 1996) — лауреат
* БАССР атказанган мәдәният хезмәткәре (1986)
* БР халык артисты (1996)
* Салават Юлаев премиясе (1992) — «башкару осталыгы һәм җыр сәнгатен пропагандалаган өчен»
# AQŞ Demokratik firqäse

AQŞ Demokratik firqäse (ingl. Democratic Party) — AQŞ ikeseneñ töp firqäseneñ berse. AQŞta iñ qart säyäsi firqä.
Anıñ räsmi bulmağan simvol — işäk, räsmi bulmağan tös — zäñgär.
Firqäneñ räise — Debbi Wasserman-Şults. Säyäsi yünäleş — sul üzäk.
1930 yıldan firqä sotsial-liberal häm progress qaraşlarında tora.
Xäzerge AQŞ prezidentı Barak Obama — 15-nçe demokratik firqädän saylanğan prezident.
2012 yılda ütkän saylawlardan soñ Demokratik firqä Senatta küpçelek urınnarına, Wäkillär pulatında kimçelek urınnarına iä.
Ştatlar gubernatorları sanı buyınça Respublika firqäsenä bireşä.

# AQŞ Demokratik firqäse
## Qısqaça tarix

Firqägä nigezläwçelär — Martin van Büren (8-nçe AQŞ prezidentı), Tomas Cefferson (3-nçe AQŞ prezidentı), Endrü Cekson 7-nçe AQŞ prezidentı).
1828—1860 yılda AQŞ säyäsi säxnädä östen bulğan.
Başta Demokratik firqä qollıq saqlanu öçen köräşä. Anıñ saylawçıları — awıl toruçıları, plantatorlar, qol biläwçelär, könyaq ştatlarnıñ xalqı.
AQŞ watandaşlar suğışında ciñelgännän soñ töşenkelektä bulğan.
1912 yılğa qädär Avraam Linkoln nigezlägän Respublika firqäse xäkimiättä bulğan.
20 ğasırda Demokratik firqä «yañadan tuğan» häm mäşhür prezidentlarnı birgän: Wudro Wilson, Franklin Ruzvelt, Con Kennedi.
# Тулбай

Тулбай — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422140.

# Тулбай
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.1 °C | -10.9 °C | -5.7 °C | 4.4 °C | 13.4 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.7 °C | 12.1 °C | 4.3 °C | -4.9 °C | -10.3 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

# Тулбай
## Авыл җирлегендә туган күренекле кешеләр

* Шәйхи Маннур — татар язучысы.

# Тулбай
## Мәдәният

* Шәйхи Маннур музей-китапханәсе
# Николай Столяров

Николай Столяров, Николай Георгий улы Столяров (рус. Столяров Николай Георгиевич, 1922 елның 22 мае, Казан — 1993 елның 23 феврале, Мәскәү) — Бөек Ватан сугышында катнашкан хәрби очучы, ике тапкыр Советлар Берлеге Каһарманы (1944, 1945).

# Николай Столяров
## Тәрҗемәи хәле

1922 елның 22 маенда Казанда дүрт балалы тегүче гаиләсендә туган. Дары бистәсендә (Аккош урамы, 16) яшәгән, 1нче мәктәптә укыган. Урта мәктәпне (1940) һәм Казан ОСАВИАХИМ аэроклубын тәмамлаган. Дары заводында эшләгән. 1941 елдан Кызыл гаскәрдә. Свердлауда тизләтелгән тәртиптә хәрби-авиация мәктәбен тәмамлаган (1941) һәм шунда инструктор итеп калдырылган. 1942 елның декабреннән хәрәкәттәге армиядә. 2нче Украина фронты 5нче һава армиясе 1нче штурм авиакорпусы 292нче штурм авиадивизиясе 667нче штурм авиаполкы звено командиры лейтенант Столяров 1944 елның гыйнвар аена кадәр 96 сугышчан очыш ясый. Курск сугышы, Днепрны кичү, Полтава, Кременчуг, Кировоградны азат итү сугышларында күрсәткән батырлыгы өчен 1944 елның 1 июлендә Советлар Берлеге каһарманы исеме бирелгән.
1нче Украина фронты 2нче һава армиясе 1нче гвардия штурм авиакорпусы 3нче гвардия штурм авиадивизиясе 141нче гвардия штурм авиаполкы очучысы капитан Столяров 1945 елның апреленә кадәр 153 сугышчан очыш ясаган. Дошманның 8 очкычын шәхсән бәреп төшергән. 1945 елның 27 июнендә икенче тапкыр Советлар Берлеге каһарманы исеме бирелгән.
Сугыштан соң Полтавада югары штурман-офицерлар мәктәбен (1946), Хәрби-һава академиясен (1954) тәмамлаган. Авиаполкта штурман һәм командир ярдәмчесе булып хезмәт иткән.
1956 елдан подполковник Столяров запаска чыгып, Мәскәү шәһәрендә яшәгән. 1975 елда полковник дәрәҗәсендә отставкага китә. Мәскәүдә автохуҗалыкта инженер булып эшләгән. 1993 елның 23 февралендә Мәскәүдә вафат, Троекуров зиратында җирләнгән.

# Николай Столяров
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Ике тапкыр Советлар Берлеге каһарманы (1944, 1945)
* Ленин ордены (1944)
* Ике Кызыл Байрак ордены (1943, 1944)
* Александр Невский ордены (1945)
* Ике 1нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены (1943, 1985)
* 2нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены (1944)

# Николай Столяров
## Хәтер

* 1950 елда Казанның Киров районында (Адмиралтейство бистәсе) бронзадан бюст куелган. Проект авторы — И. Гайнетдинов, сынчы — В. Мухина.
* 2000 елда Бөек Җиңүнең 55 еллыгында Казанның Киров районында (Адмиралтейство бистәсе) урам исеме Столяров урамы итеп үзгәртелгән.
* Казанда укыган мәктәбе диварына истәлек тактасы куелган
* 2000 елдан 32нче мәктәптә Н.Г. Столяров музее эшли.
* Казанның Киров районында Н.Г. Столяров исемендәге парк ачылган.
# Истанбул метрополитены

Истанбул метрополитены — Истанбул шәһәрендәге метрополитен сызыклары системасы.
1989 елның 3 сентябрь ачыла.
Истанбул Метрополитены 6 сызыктан тора, 89 мәүкиф, гомуми озынлыгы 115,3 км, пассажир әйләнеше - 304,9 млн. (ел) (2020).

# Истанбул метрополитены
## Метро Линияләре

| Линия | Линия Исеме | Станцияләр саны | Озынлык |
| М1А | Еникапы - Ататөрек Аэропорты | 18 | 19,9 км. |
| М1В | Еникапы - Киразлы | 13 | 15,4 км |
| М2 | Еникапы - Хаҗыосман | 15 | 21,69 км |
| М3 | Бакыркөй Саһил - Каяшәхир Мәркәз | 19 | 16,7 км |
| М4 | Кадыкөй - Сабиһа Гөкчән Аэропорты | 23 | 33,5 км |
| М5 | Үскүдар - Самандыра Мәркәз | 20 | 26,5 км |
| М6 | Ләвәнт - Босфор Университеты | 4 | 3,3 км |
| М7 | Йылдыз - Маһмутбәй | 17 | 20 км |
| М8 | Бостанҗы - Парсәлләр | 13 | 14,7 км |
| М9 | Атакөй - Олимпият | 14 | 17,2 км |
| М11 | Гайрәттәпә - Истанбул Аэропорты - Арнавуткөй Хастаханә | 10 | 51,5 км |
| В1 | Һалкалы - Гәбзә "Мармарай" | 43 | 75 км |

# Истанбул метрополитены
## Трамвай Линияләре

| Линия | Линия Исеме | Станцияләр саны | Озынлык |
| Т1 | Кабаташ - Багҗылар | 31 | 19 км |
| Т4 | Топкапы - Мәсҗиди Сәлам | 22 | 15,3 км |
| Т5 | Алибейкөй Автовокзалы - Эминөнү | 14 | 10 км |
# Зур Сөндер (Ядернә районы)

Зур Сундырь (чуаш. Мăн Сĕнтĕр, рус. Большой Сундырь ) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429082. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253810001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000001500.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Зур Сөндер (Ядернә районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 319 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (99,26%).
# Карамалы (Азнакай районы)

Карамалы — Татарстан Республикасының Азнакай районындагы авыл.
Халык саны — 509 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 423301.

# Карамалы (Азнакай районы)
## Тарих

XVIII гасырда нигезләнгән.

# Карамалы (Азнакай районы)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Карамалы (Азнакай районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11 °C | -5.8 °C | 4.6 °C | 13.8 °C | 19.1 °C | 20.9 °C | 18.3 °C | 12.5 °C | 4.5 °C | -4.8 °C | -10.4 °C | 4.2 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.

# Карамалы (Азнакай районы)
## Шәхесләр

* Мөхәбәр Мөзәффәров (1927-1975), РСФСР атказанган төзүчесе.
* Фәридә Исмәгыйлева (1959), 2005 елдан Әлмәт татар дәүләт драма театры директоры.
# Төги

Төги — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.
Почта индексы — 423507.

# Төги
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11.1 °C | -5.8 °C | 4.3 °C | 13.3 °C | 18.6 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 12 °C | 4.2 °C | -5.1 °C | -10.5 °C | 3.9 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
# Яндуба (Чабаксар районы)

Яндуба (чуаш. Оппукасси, рус. Яндово) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Яндуба (Чабаксар районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Яндуба (Чабаксар районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 168 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%) алып тора.
# Yoahim Gauk

Yoahim Gauk (almança Joachim Gauck, 1940, Rostok, Meklenburg) - Almaniä säyäsät eşleklese, Almaniä prezidentı (2012 yıldan).
Protestant ruxanie, ADR - Alman Demokratik Respublikasında xoquq yaqlaw xäräkäteneñ aktiv qatnaşuçısı, oppozitsion "Yaña Forum"nıñ wäkile.
Berdäm Almaniäne buldırudan soñ 1990 - 2000 yıllarda Ştazi (ADR däwläte iminlege ministrlığı) mirasxanäse berençe idäräçese bulıp eşlägän. "Praha deklaratsiäse" häm "kommunizm cinäyätläre turında" deklaratsiäne imzalağan.
2012 yılda Gauk 991 tawış (1232 tawıştan) belän Almaniä prezidentı itep saylana.
# Ордашево

Ордашево (чуаш. Урташ, рус. Ордашево ) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429068. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253835004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000008500.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Ордашево
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 144 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
# Чекәй (Мари Ил)

Чекәй (таулы чирм. Шимйӓр, рус. Чекеево) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.

# Чекәй (Мари Ил)
## Сәгать поясы

Чекәй (Мари Ил) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Чекәй (Мари Ил)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (98,2%), .
# Альберт Эйнштейн

Альберт Эйнштейн (алман. Albert Einstein; 14 март 1879, Ульм, Вюртемберг, Германия — 18 апрель 1955, Принстон, Нью-Джерси, АКШ) — танылган галим, заманча теоретик физикага нигез салучыларның берсе, Физика буенча Нобель премиясе лауреаты, җәмәгать эшлеклесе. Германиядә (1879 — 1893, 1914 — 1933 еллар), Швейцариядә (1893 — 1914 еллар) һәм АКШда (1933 — 1955 еллар) яши. Дөньяның егермедән артык университетының хөрмәтле докторы, күпсанлы фән Академияләре әгъзасы.
Эйнштейн — 300дән артык фәнни эш, шулай ук фән тарихы һәм фәлсәфәсе буенча якынча 150 китап һәм мәкалә авторы. Физика өлкәсендә берничә мөһим теория эшләп чыгара:
* Махсус чагыштырмалылык теориясе (1905 ел).
** Аның кысалары эчендә — масса белән энергия арасындагы мөнәсәбәт кануны ($E=mc^{2}$).
* Гомуми чагыштырмалылык теориясе (1907—1916 еллар).
* Фотоэффект һәм җылысыешлыкның квант теориясе.
* Квант Бозе — Эйнштейн бүленеше, Бозе — Эйнштейн тупланышы.
* Флуктуацияләр теориясенә нигез салган броун хәрәкәтенең статистик теориясе.
* Индукцияләнгән нурланыш теориясе.
* Тирәлектәге термодинамик флуктуацияләрдә яктылык таралышы теориясе.
* ↑ Digitalizované pobytové přihlášky pražského policejního ředitelství (konskripce) 1850-1914https://wikidata.org/wiki/Track:Q101518892https://wikidata.org/wiki/Track:Q104698881
* ↑ https://www.ige.ch/de/ueber-uns/einstein.html
* ↑ https://www.library.ethz.ch/en/Resources/Digital-library/Einstein-Online/Einstein-s-Studies-at-the-Polytechnic-Institute-in-Zurich-1896-1900
* ↑ Эйнштейн А., Кляйнер А. Новое определение размеров молекул — 1905. — doi:10.3929/ETHZ-A-000565688https://wikidata.org/wiki/Track:Q51754009https://wikidata.org/wiki/Track:Q937https://wikidata.org/wiki/Track:Q4175282
* 1 2 Sieben Jahre «Schusterhandwerk»
* ↑ Albert Einstein und das IGE
* ↑ Leidse Hooglerarenhttps://wikidata.org/wiki/Track:P2861https://wikidata.org/wiki/Track:Q23667505
* 1 2 3 4 Каталог Немецкой национальной библиотекиhttps://wikidata.org/wiki/Track:P227https://wikidata.org/wiki/Track:Q23833686
* ↑ Альберт Эйнштейн-биографиясе һәм аның ачылу
# Монтижу (район)

Монтижу — Португалиянең Сетубал округына керә торган фрегезия. Montijo e Afonsoeiro муниципалитетына карый.

# Монтижу (район)
## Географиясе

Мәйданы — .