yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Льянос де ла Фрагва (Гуанахуато )

Льянос де ла Фрагва — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Гуанахуато муниципалитеты составына керә.

# Льянос де ла Фрагва (Гуанахуато )
## Географиясе

Льянос де ла Фрагва Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Льянос де ла Фрагва (Гуанахуато )
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Льянос де ла Фрагва (Гуанахуато )
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# COL4A2-AS2

COL4A2-AS2 (ингл. COL4A2 antisense 2) — кешенең 13-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Эндрюс (Техас)

Эндрюс — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Эндрюс (Техас)
## Тарихы

Эндрюс шәһәре 1937 елда нигезләнгән.

# Эндрюс (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 17,985831 км², 12,71796 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 968 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Пилсен (Висконсин)

Пилсен — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Пилсен (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 90,9 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 385 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Тибейвиска

Тибейвиска — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Серчейю елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 86 км.

# Тибейвиска
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300112103000073706
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007370
* Бассейн коды — 03.05.03.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Шамван-ле-Мулен

Шамван-ле-Мулен (фр. Champvans-les-Moulins) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# Грамон (коммуна)

Грамон (фр. Gramond) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Сеор-Сегала кантонына карый.

# Грамон (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13,14 км².
# (19674) 1999 RN160

(19674) 1999 RN160 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19674) 1999 RN160
## Тарихы

1999 елның 9 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RN160» саналган.
# Ист-Ерл (Пенсильвания)

Ист-Ерл — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Ист-Ерл (Пенсильвания)
## Географиясе

Ист-Ерл халык санын алу урыны мәйданы — 2,441955 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Якын Еланда

Якын Еланда — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай, Новосибирск өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Яма елгасының сул ярыннан 39 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.

# Якын Еланда
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чумыш елгасы. Кече елга бассейны — Об, Чулым кушылганга чаклы (Томи елгасын керетмәсә), елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200412115200002241
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200224
* Бассейн коды — 13.01.02.004
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Pinyin

Pinyin (qıtayça 拼音, pīnyīn; räsmi 汉语拼音, Hànyǔ pīnyīn) - Qıtay tele öçen latinläşterü sisteması. Qıtay Xalıq Cömhüriätendä pinyin räsmi statusqa iä.
2009 yıldan pinyin - Taywanda räsmi latin standartı bula.
Pinyin 1958 yılda qabul itkän.
1979 yıldan bötendönyada Qıtay isemnären transkriptsiä öçen qullanıla.
Standartlaştıru buyınça Xalıqara oyışma (ISO) pinnyinne - qıtay teleneñ latin transkriptsiäse bularaq xuplağan.
Pinyinda latin äligbasınıñ V xärefennän başqa barlıq xäreflär häm Ü-xärefe qullanıla.
Tawış neçkälegen (ton) bilgeläw öçen yul östendäge bilge qullanıla.

# Pinyin
## Tawış neçkälege

Pinyin şulay uq yul östendäge bilge yärdämendä tawış neçkälegen yäki ton bieklegen kürsätä:
* Neçkä tawış
    ā (ɑ̄) ē ī ō ū ǖ Ā Ē Ī Ō Ū Ǖ
* Kütärelüçe tawış
    á (ɑ́) é í ó ú ǘ Á É Í Ó Ú Ǘ
* Tübän tawış
    ǎ (ɑ̌) ě ǐ ǒ ǔ ǚ Ǎ Ě Ǐ Ǒ Ǔ Ǚ
* Töşüçe tawış
    à (ɑ̀) è ì ò ù ǜ À È Ì Ò Ù Ǜ
* Neytral' tawış
    a (ɑ) e i o u ü A E I O U Ü

# Pinyin
## Tawış neçkälege
### Misal

* 媽|mā - äni
* 麻|má - kinder
* 馬|mǎ - at
* 罵|mà - tirgäw
* 嗎|·ma - soraw forması
# Оз (Югары Альплар)

Оз (фр. Oze) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Вейн кантонына карый.

# Оз (Югары Альплар)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12,03 км².
# Бей (Румыния)

Бей — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Видра (коммуна, Алба) коммунасына карый.

# Бей (Румыния)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Мәскәү зоотехния университеты

Мәскәү зоотехния институты (рус. Московский зоотехнический институт) — Русиядә 1920 елга кадәр белемле мал караучылар-агрономнар, 1929 елдан югары квалифкацияле зоотехниклар һәм ветеринарлар әрерләүче бердәнбер югары уку йорты.

# Мәскәү зоотехния университеты
## Тарихы

1918 елның 19 июнендә РСФСР Халык Комиссарлары Советы «Нәселле терлекчелек турында» декрет кабул итә. Бу декрет нигезендә нәселле барлык маллар яшь Совет Республикасы милке дип игълан ителә. Шулай ук декрет терлекчелек хәләтен күтәрү, дәүләт нәселле хуҗалыкларын, токым үсентеләрен булдыру һәм зоотехния буенча гыйльми эш алып бару буенча планлы чараларга да башлангыч бирә. Бу чараларны бшкару өчен югары квалификацияле зоотехниклар кирәк була һәм 1919 елда (башка мәгълүматлар буенча 1920 елда) Мәскәүдә Мәскәү югары зоотехния институты (МВЗИ) ачыла. 1920-1921 елларда оештыру комитеты рәисе, профессор М.М. Щепкин була.
1923 елда Мәскәү югары зоотехния институты Смоленск бульвары, 57 нче йорт адресы буенча урнашкан булган.
1925 елда ветеринария факультеты ачыла, ә институт Мәскәү зоотехника институты (МЗИ) исемен ала.
1929 елда институт составына Казаннан күчерелгән, 1925 елда нигез салынган хәрби-ветеринария бүлеге керә.
1929 елда МЗИ составында Главпрофобр (Главное управление профессионального образования) карамагында ике факультет — зоотехника һәм ветеринария ачыла..
1930 елда, Халык комитеты комиссарлары карары нигезендә, Мәскәү зоотехния институты үзгәртеп корыла, аның нигезендә 4 махсус институт төзелә: атчылык, эре мөгезле терлекчелек, сарыкчылык һәм зооветеринария институтлары.
1930 елда Мәскәү зоотехния институты соңгы зоотехникларны әзерләп чыгара.

# Мәскәү зоотехния университеты
## Җитәкчеләре

* М. М. Щепкин, (1919(20)-1921)
* Н. А. Михин (1921-1922)
* М. В. Фофонов (Фофанова)(1922-1925)
* В. Н. Соколов
# Николай Калашников

Николай Калашников (6 август 1929(1929-08-06), Квасниковка, Муниципальное образование город Энгельс, Энгельс районы, Сарытау өлкәсе, СССР — 19 июль 2009(2009-07-19) (79 яшь), Казан, Россия) — төзүче инженер, РСФСРның атказанган төзүчесе (1989), техник фәннәр кандидаты (1996). 1952 тә Сарытау автомобиль юллары институтын бетергәчтен Себернең төрле төзелеш оешмаларында эшли. 1969 дән Татарстанда: «Татнефтепроводстрой» трестында баш инженер (1969-1970), идарәче (1970-1979). 1979-1991 дә Татстрой берләшмәсе башлыгы, 1997 гәчә шул оешма урынында барлыкка килгән акционерлык җәмгыять директоры. ТАССР ЮС 10-12 чакырылышлары депутаты.
# Кампотехар

Кампотехар (исп. Campotéjar) — Испаниянең Гранада провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Кампотехар
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 46 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 906 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Шняева

Шняева — Оз елгасының кушылдыгы. Сарытау өлкәсенең Базарлы Карабулак районы, Пенза өлкәсенең Лопатино районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Уза елгасының уң ярыннан 126 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.

# Шняева
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры елгасы, инештән Сыры гидроузеленә чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010500112110000035642
* Һидрологик өйрәнү (ҺӨ) буенча коды — 110003564
* Бассейн коды — 08.01.05.001
* ҺӨ буенча саны — 10
* ҺӨ буенча чыгарылышы — 0
# Сан Леонардо (Порденоне)

Сан Леонардо — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Монтереале-Вальчеллина өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Леонардо (Порденоне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бишкил (Уй районы)

Бишкил (рус. Бишкиль) — Чиләбе өлкәсенең Уй районы составына керүче авыл.

# Бишкил (Уй районы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Бишкил (Уй районы)
## Сәгать поясы

Бишкил (Уй районы) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Бишкил (Уй районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (75%), татарлар (8%), башкортлар (11%), казахлар (1%).
# Меммельсдорф

Меммельсдорф — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Меммельсдорф
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Меммельсдорф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 26,24 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 262 метр биеклектә урнашкан.
# Извоаре (Долж)

Извоаре — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. Извоаре (коммуна) коммунасына карый.

# Извоаре (Долж)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 126 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Миддлтаун (Коннектикут)

Миддлтаун — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан шәһәр.

# Миддлтаун (Коннектикут)
## Тарихы

Миддлтаун шәһәре 1651 елда нигезләнгән.

# Миддлтаун (Коннектикут)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 109,724077 км², 109,724045 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 12 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (13409) 1999 US

(13409) 1999 US — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13409) 1999 US
## Тарихы

1999 елның 16 октябрендә К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 US» саналган.
# Коңгырт кәрлә

Коңгырт кәрлә ("асйолдыз" яки "химик йолдыз") — 0,012-0,0767 Кояш массалы асйолдызлар объектлары (аларның массасы 12,57-80,36 Юпитер массасына тигез).
Йолдызларда кебек коңгырт кәрләдә җиңел элементлар төшләрендә (дейтерий, литий, бериллий, бор) термотөш синтезы реакцияләре баралар, ләкин баш эзлеклелектәге йолдызлардан аермалы буларак су тудыргыч төшләре кушылу реакцияләреннән җылылык чыгару зур түгел һәм җиңел элементлар саны беткәннән соң, йолдыз астында термотөш реакцияләре туктыйлар, шуннан соң коңгырт кәрлә тиз суына, планетасыман объектка әверелә, шуңа күрә бу йолдызлар баш эзлеклелектә тормыйлар.
Баш эзлеклелектәге йолдызлардан аермалы буларак коңгырт кәрләдә җылылык күчерү тик турбулент конвекция исәбендә бара һәм йолдыз үз тирәнлеге буенча бериш була.

# Коңгырт кәрлә
## Чагыштыру

Йолдызлардан аермалы буларак коңгырт кәрләдә литий бар, шушы җәдвәлдә күрсәтелгән.

# Коңгырт кәрлә
## Күренешләр

* L спектр сыйныфындагы коңгырт кәрлә
* T спектр сыйныфындагы коңгырт кәрлә
* Y спектр сыйныфындагы коңгырт кәрлә
* M спектр сыйныфындагы коңгырт кәрлә
# Зыковы (Котельнич районы, Биртяевы авыл җирлеге)

Зыковы (рус. Зыковы) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.

# Зыковы (Котельнич районы, Биртяевы авыл җирлеге)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Зыковы (Котельнич районы, Биртяевы авыл җирлеге)
## Сәгать поясы

Зыковы (Котельнич районы, Биртяевы авыл җирлеге) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Зыковы (Котельнич районы, Биртяевы авыл җирлеге)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Оргон (Буш-дю-Рон)

Оргон (фр. Orgon) — Франциянең Буш-дю-Рон департаментына караган коммуна.

# Оргон (Буш-дю-Рон)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 34,78 км².
# Дедегүл (Ардахан)

Дедегүл (төр. Dedegül) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ардахан иле Ардахан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Соболюв

Соболюв — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Лапанув гминасында урнашкан авыл.

# Соболюв
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Боламан (Фатса)

Боламан (төр. Bolaman) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Фатса илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Люкс-Сёмберрот

Люкс-Сёмберрот (фр. Luxe-Sumberraute) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
# Газахлы

Газахлы (әзери. Qazaxlı) — Әзербайҗанның Дашкәсән районына караган авыл.
# Бжузька (Любуш воеводалыгы)

Бжузька — Польшаның Любуш воеводалыгы Кросно-Оджаньске гминасында урнашкан авыл.

# Бжузька (Любуш воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Иске Алексеевка (Кырмыскалы районы)

Иске Алексеевка — Башкортстанның Кырмыскалы районында урнашкан авыл.
ᴨyчты индексы — 453004, ГАТОБК коды — 80235805006.
# Локалита Вагеца (Бреша)

Локалита Вагеца — Италиянең Ломбардия төбәге Марментино өязендә урнашкан торак пункт.

# Локалита Вагеца (Бреша)
## Географиясе

Локалита Вагеца Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Локалита Вагеца (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Писсле (Уаза)

Писсле (фр. Pisseleu) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Поҗето (Болонья)

Поҗето — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Сан-Пьетро-ин-Казале өязендә урнашкан торак пункт.

# Поҗето (Болонья)
## Географиясе

Поҗето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Поҗето (Болонья)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нойберг-ан-дер-Мюрц

Нойберг-ан-дер-Мюрц — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. Брук-Мюрцушлаг округы составына керә.

# Нойберг-ан-дер-Мюрц
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 732 метр биеклектә урнашкан. Мариацелль, Санкт-Эгид-ам-Нойвальде, Шварцау-им-Гебирге, Райхенау-ан-дер-Ракс, Шпиталь-ам-Земмеринг, Мюрццушлаг, Лангенванг, Криглах һәм Санкт-Барбара-им-Мюрцталь коммуналары белән чиктәш.
# Рот-Прюм

Рот-Прюм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Рот-Прюм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 19,08 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 589 метр биеклектә урнашкан.
# Калетник (Лодзь воеводалыгы)

Калетник — Польшаның Лодзь воеводалыгы Колюшки гминаcында урнашкан авыл.

# Калетник (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Маклафлин (Көньяк Дакота)

Маклафлин — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.

# Маклафлин (Көньяк Дакота)
## Тарихы

Маклафлин шәһәре елда нигезләнгән.

# Маклафлин (Көньяк Дакота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,047066 км², 1,047068 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 610 метр биеклектә урнашкан.
# Судники (Вицебский районы)

Судники (белар. Суднікі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.

# Судники (Вицебский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Болцоне (Кремона)

Болцоне — Италиянең Ломбардия төбәге Рипальта-Кремаска өязендә урнашкан торак пункт.

# Болцоне (Кремона)
## Географиясе

Болцоне Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Болцоне (Кремона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фебио (Реҗо Эмилия)

Фебио — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Вилла-Миноццо өязендә урнашкан торак пункт.

# Фебио (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Фебио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Фебио (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мурило Фатигати (Напуль)

Мурило Фатигати — Италиянең Кампания төбәге Афрагола өязендә урнашкан торак пункт.

# Мурило Фатигати (Напуль)
## Географиясе

Мурило Фатигати Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Мурило Фатигати (Напуль)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (10778) Marcks

(10778) Marcks (лат. Marcks) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10778) Marcks
## Тарихы

1991 елның 9 апрелендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 GN10» саналган.
# Молино (коммуна)

Молино (фр. Molinot) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Ноле кантонына карый.

# Молино (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12.68 км².
# Бекиман

Бекиман — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.

# Бекиман
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 768,957 км².
# Новы Спор

Новы Спор (белар. Новы Спор) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Кличавский районында урнашкан авыл.

# Новы Спор
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Палагани (Козенца)

Палагани — Италиянең Калабрия төбәге Мендичино өязендә урнашкан торак пункт.

# Палагани (Козенца)
## Географиясе

Палагани Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Палагани (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бре (Айдовщина)

һәм
Бре — Словениянең Айдовщина (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Бре (Айдовщина)
## Географиясе

Мәйданы — 5,34 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 202 метр биеклектә урнашкан.
# Яңа Үргәагар мәктәбе

Яңа Үргәагар мәктәбе — Татарстан Республикасының Әлки районы Яңа Үргәагар авылындагы белем бирү учреждениесы (мәктәп). 2021 елга урта мәктәптә 12 укучы укый. Укыту татар телендә.

# Яңа Үргәагар мәктәбе
## Тарихы

Революциягә кадәр Иске Үргәагарда (1906) һәм Яңа Үргәагарда (1916) мәчетләр каршында инде ике мәдрәсә булган. Беренче мәдрәсәдә белемне Әсәдулла шәкерт, Гөбәйдуллин Сибгәтулла, Хәлиулла, Хәбибуллин Шәһидуллалар, ә икенче мәдрәсәдә Исмагилов Гариф, Гөбәйдуллин Гайнуллалар бирәләр.
Үргәагар мәктәбенең элеккеге бинасы 1929 елда салына башлаган.
* 1929-39 елларда башлангыч мәктәп булган.
* 1939-1940 елларда Үргәагарда җидееллык мәктәп ачыла.
* 1952-1954 елларда мәктәпкә Яңа Үргәагарның ике мәчетеннән ике бинаны ялгап салалар.
* 1961-1962 елларда мәктәп сигезъеллык дип атала башлый.
* 1987 елдан мәктәп тулы булмаган урта мәктәп дип йөртелә башлый.
* 2003 елның беренче сентябрендә авылның бизәге булып яңа мәктәп ачылды. Хәзер анда башлангыч сыйныф укучылары белем ала.

# Яңа Үргәагар мәктәбе
## Мөдирләре

* 1929-1932 Югары Әлки авылыннан Хафиз исемле кеше булган.
* 1932-1938 елларда мәктәп мөдире булып Абдул Салман авылыннан Хәсәнов Сәлих эшләгән.
* 1939-1941 елларда мәктәпнең директоры Көек авылыннан Нотфуллин Харис була.
* 1941-1942 елларда Кузнецов
* 1942-1946 елларда мәктәп мөдире булып Гыйләҗева Зөләйха билгеләнә.
* 1946-1950 елга кадәр директор булып Арсланов Мөбәрәкша эшли.
* 1950 – 1982 елларда мәктәпне Гатауллин Мәхмүт абый җитәкли.
* 1983-1993 елларда мәктәп директоры булып Аглиуллина Саймә Фәсих кызы эшли.
* 1993-2011 уку елында мәктәп директоры Сафиуллин Әсхәт Самат улы билгеләнә.
* 2011 елдан бирле мәктәп директоры Яруллина Фәридә Госман кызы.
# Алааддин (Карапынар)

Алааддин (төр. Alaaddin) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Карапынар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Икенче чирмеш сугышы

Икенче чирмеш сугышы (чирм. Кокымшо марий сар) — Рус патшалыгына кушылганнан соң чирмәшләрнең күтәрелеше. Хөкүмәт гаскәрләренең биңүе белән тәмамланды.
Күтәрлеш 1571 елда, Кырым ханы Дәүләтгәрәйнең уңышлы явыннан һәм аның тарафыннан Мәскәүне яндыруыннан башлады. Күтәрелешне әзерләвендә чирмеш кенәзе Качак (Мәмешбирденең улы) бик актив катнашкан. Ул милли-азатлык һәм феодальлеккә каршы характерда булды. Күтәрүчеләр кырымлыларның ярдәменә исәп тотканнар, әмма руслар тарафыннан каты җиңелгән Кырым чирүе ярдәм күрсәтә алмаган. Чирмеш картлары күтәрелешкә көчле тәэсир ясаганнар.
Тулы бер чаралар комплексы ярдәмендә (күтәрүчеләрнең уртача каршлы канаты белән сөйләшүләр, сатып алулар, күтәрүчеләрне аларның чит ил берлектәшләреннән аеру, җәзалау яулары, Кокшайск һ.б. кальгаләрне салу) Явыз Иванның хөкүмәте башта күтәрүчеләрнең сафларын таркалуга, ә аннан соң күтәрелешне бастыруга иреште.
# IC 4515

IC 4515 — Үгезкөтүче йолдызлыгы чикләрендә урнашкан спираль галактика .

# IC 4515
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4515, 2MASX J14510670+3729414, PGC 53026, MCG+06-33-003, SDSS J145106.67+372941.3, Z 193-5, Z 1449.1+3742, NPM1G +37.0451 һәм LEDA 53026 буларак та сурәтләнә.
# Ходаки (Поддембицкий повяты)

Ходаки — Польшаның Лодзь воеводалыгы Задзим гминаcында урнашкан авыл.

# Ходаки (Поддембицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Любець

һәм
Любець — Польшаның Лодзь воеводалыгы Щерцув гминаcында урнашкан авыл.

# Любець
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Рабинавая

Рабинавая (белар. Рабінавая) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Маладзечанский районында урнашкан авыл.

# Рабинавая
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# SLC35E3

SLC35E3 (ингл. Solute carrier family 35 member E3 һәм Solute carrier family 35, member E3, isoform CRA_a) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.