yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# HD145570

HD145570 — Гакрәп йолдызлыгында урнашкан A1V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 4,928 ± 0,009 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Велли-Сити (Төньяк Дакота)

Велли-Сити — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.

# Велли-Сити (Төньяк Дакота)
## Тарихы

Велли-Сити шәһәре 1874 елда нигезләнгән.

# Велли-Сити (Төньяк Дакота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 10,184125 км², 8,964705 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 371 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Монтескье (Ло һәм Гаронна)

Монтескье (фр. Montesquieu) — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Боо-Сийан

Боо-Сийан (фр. Boô-Silhen) — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Марта (Савона)

Марта — Италиянең Лигурия төбәге Вилланова-д'Альбенга өязендә урнашкан торак пункт.

# Марта (Савона)
## Географиясе

Марта Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Марта (Савона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Марта (Савона)
## Халкы

* Ошибка Lua в Модуль:Wikidata/Population на строке 151: attempt to index field 'datavalue' (a nil value).
# Карманкино

Карманкино (рус. Карманкино) — Киров өлкәсенең Көлмез районында урнашкан авыл.

# Карманкино
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Карманкино
## Сәгать поясы

Карманкино Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Карманкино
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (84%), руслар (15%).
# Летя

Летя — Румыниянең Тулча жудецында урнашкан авыл. К.А. Росетти (коммуна, Тулча) коммунасына карый.

# Летя
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 4 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# SLC35G1

SLC35G1 (ингл. Solute carrier family 35 member G1) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Цона Индузтрияле (Фиренца)

Цона Индузтрияле — Италиянең Тоскана төбәге Барберино Таварнелле өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Индузтрияле (Фиренца)
## Географиясе

Цона Индузтрияле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Цона Индузтрияле (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Речкина (Талица шәһәр округы)

Речкина (рус. Речкина) — Свердловск өлкәсенең Талица шәһәр округы составына керүче авыл.

# Речкина (Талица шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Речкина (Талица шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
# Майдан Сопоцкий Другий

Майдан Сопоцкий Другий — Польшаның Люблин воеводалыгы Сусец гминаcында урнашкан авыл.

# Майдан Сопоцкий Другий
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Таболето (Торино)

Таболето — Италиянең Пьемонт төбәге Куорнье өязендә урнашкан торак пункт.

# Таболето (Торино)
## Географиясе

Таболето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Таболето (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 5989

NGC 5989 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5989
## Тарихы

Әлеге галактика 1788 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Койдица

Койдица — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ак диңгез урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.

# Койдица
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03030000312103000041319
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103004131
* Бассейн коды — 03.03.00.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Сан Мартино а Каркери (Фиренца)

Сан Мартино а Каркери — Италиянең Тоскана төбәге Ластра-а-Синья өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Мартино а Каркери (Фиренца)
## Географиясе

Сан Мартино а Каркери Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Сан Мартино а Каркери (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (18428) 1994 AC1

(18428) 1994 AC1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18428) 1994 AC1
## Тарихы

1994 елның 7 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 AC1» саналган.
# TMEM100

TMEM100 (ингл. Transmembrane protein 100 һәм Transmembrane protein 100) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Тыдыотта (Зур Хадырь-Яха кушылдыгы)

Тыдыотта — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Зур Хадырь-Яха елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.

# Тыдыотта (Зур Хадырь-Яха кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300060565
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306056
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Ягмурлу (Көпрүбашы)

Ягмурлу (төр. Yağmurlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Көпрүбашы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Добрухна

һәм
Добрухна — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Васнюв гминасында урнашкан авыл.

# Добрухна
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Маннс-Чойс (Пенсильвания)

һәм
Маннс-Чойс — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Маннс-Чойс (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1848 елда нигезләнгән.

# Маннс-Чойс (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,51 квадрат миль, 1,309999 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1460 Фут биеклектә урнашкан.
# Депце

Депце (серб. Депце) — Сербиянең Пчинья округы Прешево җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Депце
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 799 метр биеклектә урнашкан.

# Депце
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Сеннвуа-ле-Ба

Сеннвуа-ле-Ба (фр. Sennevoy-le-Bas) — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
# Зейбекчаеры (Чан)

Зейбекчаеры (төр. Zeybekçayırı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Чан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# HD116769

HD116769 — Гидра йолдызлыгында урнашкан A6(m)A6-A9 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,2 ± 0,2 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Аккүл (Зеренде районы)

һәм
Аккүл (каз. Ақкөл) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Аккүл (Зеренде районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Лоучки (Нове Седло)

Лоучки (чех. Loučky) — Чехиянең Карловы Вары крае Нове-Седло районында урнашкан авыл.

# Лоучки (Нове Седло)
## Географиясе

Мәйданы — 4,514 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Лоучки (Нове Седло)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лоучки (Нове Седло)
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Лоучки (Нове Седло)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 309 |
| 1880 | 533 |
| 1890 | 1243 |
| 1900 | 1731 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 1977 |
| 1921 | 1700 |
| 1930 | 1840 |
| 1950 | 802 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 898 |
| 1970 | 657 |
| 1980 | 576 |
| 1991 | 602 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 607 |
| 2011 | 691 |
| 2021 | 647 |
# Капан-Бониту-ду-Сул

Капан-Бониту-ду-Сул — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Капан-Бониту-ду-Сул
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 527,069 км².
# Пратомикелачо (Вербано-Кузио-Осола)

Пратомикелачо — Италиянең Пьемонт төбәге Мергоццо өязендә урнашкан торак пункт.

# Пратомикелачо (Вербано-Кузио-Осола)
## Географиясе

Пратомикелачо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пратомикелачо (Вербано-Кузио-Осола)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кларавал

Кларавал — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Кларавал
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 227,627 км².
# Бадия (Перуҗа)

Бадия — Италиянең Умбрия төбәге Кастильоне-дель-Лаго өязендә урнашкан торак пункт.

# Бадия (Перуҗа)
## Географиясе

Бадия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Бадия (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Майдан Лукавецкий

Майдан Лукавецкий — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Любачувский повет гминасында урнашкан авыл.

# Майдан Лукавецкий
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тарница (Хунедоара)

Тарница — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. Бучеш (коммуна) коммунасына карый.

# Тарница (Хунедоара)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Сухавшчына

Сухавшчына (белар. Сухаўшчына) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.

# Сухавшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Тынар (елга)

Тынар — Россия территориясеннән ага торган елга. Сембер өлкәсе Мәләкәс районы биләмәләрендә ага. Елга Майна елгасының сул ярына тамагыннан 47 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 14 км.

# Тынар (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Куйбышев сусаклагычы Зывыз кала тибындагы бистәсеннән Куйбышев сусаклагычына кадәр, Олы Чирмешән елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010000512112100004598
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100459
* Бассейн коды — 11.01.00.005
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# (8757) Cyaneus

(8757) Cyaneus (лат. Cyaneus) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8757) Cyaneus
## Тарихы

1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6600 P-L» саналган.
# 797 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 797 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
VI гасыр — VII гасыр — VIII гасыр — IX гасыр — X гасыр :
Хронологик таблица :
797 (җиде йөз туксан җиденче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча якшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 797 елы, I меңьеллыкның 797 елы, VIII гасырның 97 елы, VIII гасырның 10 унъеллыгының 7 елы, 790 елларның 8 елы. 797 елдан бирле 1227 ел үтте.

# 797 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:797 елда туганнар

# 797 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:797 елда вафатлар
# (18499) Showalter

(18499) Showalter — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18499) Showalter
## Тарихы

1996 елның 22 июнендә NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 MR» саналган.
# Макареча-Спиначета (Рим)

Макареча-Спиначета — Италиянең Лацио төбәге Дженаццано өязендә урнашкан торак пункт.

# Макареча-Спиначета (Рим)
## Географиясе

Макареча-Спиначета Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Макареча-Спиначета (Рим)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бөек Ватан сугышы хроникасы/1945 елның мае
## 1945 елның 1 мае. 1410-нче сугыш көне

Берлин һөҗүмчән операциясе. 1 майның иртәсендә Рейхстаг өстендә 150-нче дивизия штурм байрагы күтәрелә. Ләкин Рейхстаг өчен сугыш бөтен көн сузыла. 1-нче Беларус фронтның 3-нче удар армиясе Рейхстагны алман гаскәрләрәннән чистартты. 1 майда сәгать 3 8-нче гвардия армиясе башлыгы генерал Василий Чуйковка каршы алды Алман Җирле Гаскәрләр башлыгы Кребс Совет Гаскәр Гитлер үз-үзенә кул салуын белдерә.

# Бөек Ватан сугышы хроникасы/1945 елның мае
## 1945 елның 2 мае. 1411-нче сугыш көне

Берлин һөҗүмчән операциясе.
1-нче Беларус фронтның 3-нче удар армиясе 2-нче майда гына гарнизон чигенә.
2 майның иртәсендә, 6 сәгатендә Берлин гарнизоны башлыгы - генерал Вейдлинг чигенә һәм әсирлеккә бирелә. Вейдлинг чигенү актын имзалый.

# Бөек Ватан сугышы хроникасы/1945 елның мае
## 1945 елның 3 мае. 1412-нче сугыш көне

Берлин һөҗүмчән операциясе. .
Совинформбюро. 3 майда генерал А. П. Панфилов (1898 елда Казан шәһәрендә туган) җитәкчесендәге 3-гвардия танк корпусы алман-фашист килүче резервларын тар-мар итеп Висмар янында Инглиз көчләр белән очраша.

# Бөек Ватан сугышы хроникасы/1945 елның мае
## 1945 елның 4 мае. 1413-нче сугыш көне

Берлин һөҗүмчән операциясе. 4 майны

# Бөек Ватан сугышы хроникасы/1945 елның мае
## 1945 елның 5 мае. 1414-нче сугыш көне

Моравска-Остравская һөҗүмчән операциясе.
5 май. Чех ватанпәрвәрләре баш күтәрү башлыйлар. Башта Буняченко җитәкчесендәге власовчылар бу чех көрәшен яклыйлар, ләкин 8 майда власовчылар күтәрелешен ташлыйлар һәм чигенәләр.

# Бөек Ватан сугышы хроникасы/1945 елның мае
## 1945 елның 6 мае. 1415-нче сугыш көне

Праһа операциясе (1945). 1-нче, 4-нче һәм 2-нче Украин фронтлар гаскәрләре Праһа стратегия һөҗүм операциясен башладылар.

# Бөек Ватан сугышы хроникасы/1945 елның мае
## 1945 елның 7 мае. 1416-нче сугыш көне

7 май.
Праһа операциясе (1945).

# Бөек Ватан сугышы хроникасы/1945 елның мае
## 1945 елның 8 мае. 1417-нче сугыш көне

Берлин һөҗүмчән операциясе.
Праһа операциясе (1945). 8 май 8 майда власовчылар күтәрелешен ташлыйлар һәм чигенәләр.

# Бөек Ватан сугышы хроникасы/1945 елның мае
## 1945 елның 9 мае. 1418-нче сугыш көне

9 май
Праһа операциясе (1945). 9 маенда Беренче Украин Фронты 3-нче, 4-нче танк гаскәре Праһа шәһәренә бәреп керәләр.
# Мотина (Арецо)

Мотина — Италиянең Тоскана төбәге Ангьяри өязендә урнашкан торак пункт.

# Мотина (Арецо)
## Географиясе

Мотина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Мотина (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Юрегыйл (Сындыргы)

Юрегыйл (төр. Yüreğil) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Сындыргы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# HD191420

HD191420 — Аккош йолдызлыгында урнашкан Am спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,16 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# PIAS4

PIAS4 (ингл. Protein inhibitor of activated STAT 4) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# HD150821

HD150821 — Гакрәп йолдызлыгында урнашкан A3III(m) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,26 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# C3orf22

C3orf22 (ингл. Chromosome 3 open reading frame 22) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Роийо Пяно (Л'Аквила)

Роийо Пяно — Италиянең Абруцци төбәге Л'Акуила өязендә урнашкан торак пункт.

# Роийо Пяно (Л'Аквила)
## Географиясе

Роийо Пяно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Роийо Пяно (Л'Аквила)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Згорний Чачич

Згорний Чачич — Словениянең Осилниця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Згорний Чачич
## Географиясе

Мәйданы — 0,8 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 601,3 метр биеклектә урнашкан.
# Денизҗилер (Бозьязи)

Денизҗилер (төр. Denizciler) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Бозьязи илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# 1495 ел

2 меңьеллык :
XIII гасыр — XIV гасыр — XV гасыр — XVI гасыр — XVII гасыр :
Хронологик таблица :
1495 (бер мең дүрт йөз туксан бишенче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча пәнҗешәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1495 елы, II меңьеллыкның 495 елы, XV гасырның 95 елы, XV гасырның 10 унъеллыгының 5 елы, 1490 елларның 6 елы. 1495 елдан бирле 529 ел үтте.

# 1495 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1495 елда туганнар

# 1495 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1495 елда вафатлар
# Будзиска (Гарволинский повяты)

Будзиска — Польшаның Мазовия воеводалыгы Троянув гминасында урнашкан авыл.

# Будзиска (Гарволинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вьельнав-де-Наварренс

Вьельнав-де-Наварренс (фр. Viellenave-de-Navarrenx һәм фр. Viellenave) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
# Киндаль

Киндаль — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Подземельная Кылымыгының сул ярына тамагыннан 6 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 34 км.

# Киндаль
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Конда елгасы. Кече елга бассейны — Конда, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010600112115300017792
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301779
* Бассейн коды — 14.01.06.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# TMEM209

TMEM209 (ингл. Transmembrane protein 209) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.