yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Эрдесбах

Эрдесбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Эрдесбах
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,93 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 201 метр биеклектә урнашкан.
# Корҗынкүл (Егендекүл районы)

Корҗынкүл (каз. Қоржынкөл) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Корҗынкүл (Егендекүл районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Боргорикко

Боргорикко — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Падуя провинциясе составына керә.

# Боргорикко
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 18 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Камподарсего, Кампозампьеро, Сан-Джорджо-делле-Пертиче, Санта-Мария-ди-Сала, Вилланова-ди-Кампозампьеро һәм Массанцаго коммуналары белән чиктәш.
# Әхмәтгәрәй Мөхәммәтзарифов

Мөхәммәтзарифов Әхмәтгәрәй Мәхәммәтзариф улы — дин эшлеклесе.

# Әхмәтгәрәй Мөхәммәтзарифов
## Гәрәй мулла турында

Мөниңгәр авылы мәчетенең беренче имамы Мөхәммәтзариф Садыйковның улы. 1871 елның 15 маенда Арбор авылында туган. 1894 елда Түнтәр мәдрәсәсен тәмамлаган. Малмыж шәһәрендә Мөхәммәткамал Мозаффаров һимаялегендә оештырылган рус-татар училищесында белем алган. 1895 елның 26 августында әтисе урынына Мөниңгәр мәчетенә имам, мәдрәсәгә мөгаллим итеп билгеләнгән. Заманының алдынгы фикерле, әдәпле, тирән белемле имамы һәм мөдәррисе булып таныла. Инанган җәдитче буларак балаларга яңа ысул белән белем бирә.
Халык арасында «Гәрәй мулла» исеме алган Әхмәтгәрәй хәзрәт авылда гына түгел, бөтен тирә-якта абруй казана. Иң катлаулы мәсьәләләрне казый буларак хәл итүне аңа тапшыралар һәм ул шушы мәсьәләләрне хәл итү өчен тирә-яктагы йөзәр чакрым ераклыктагы авылларга йөри. Шушы абруен танып 1902 елның августында аңа ахун дәрәҗәсе бирелә.

# Әхмәтгәрәй Мөхәммәтзарифов
## Иж-Буби, суд һәм Әхмәтгәрәй

Әхмәтгәрәй хәзрәтнең алдынгы карашы надан фанатикларга, билгеле, ошамый. Аның өстеннән донослар языла. 1911 елның 29 гыйнварында Сарапул шәһәрендә атаклы Иж-Буби мәдрәсәсе мөгаллимнәре абыйлы-энеле Габдрахман һәм Галимҗан Бубиларга суд була. Аның карары белән Иж-Буби мәдрәсәсе ябыла. Шул вакытта ротмистр Будогосский Бубиларның иярченнәре дип егерме мулла-мөгаллимнең исемлеген төзи. Әлеге доносларга таянып бу исемлеккә Әхмәтгәрәй ахун да кертелә. Аларның йортларына тентү уздыралар һәм күзәтчелек астына алырга дип карар чыгаралар. Әлеге муллалар панисламизм хәрәкәтендә катнашуда, бертуган Бубилар, Габдулла Апанаев, Галимҗан Барудилар белән элемтә тотуда, христианлыкка һәм хөкүмәткә дошманлык карашы таратуда гаепләнәләр. Әхмәтгәрәй хәзрәт берничә айдан төрмәдән чыгарыла, әмма аңа имамлык указы кире кайтарылмый, ул имамлыктан һәм мөгаллимлектән читләштерелә. Тик ул барыбер берничә елдан үз йортының икенче катына балалар туплап яңадан белем нуры тарата башлый. Бу эшен революциядән соңгы елларда да туктатмый. Үзе динче буларак кимсетелеп кулга алынгач та аның йорты башлангыч мәктәп итеп файдаланыла. Бу изге йортның кирпечтән эшләнгән беренче каты әле бүген дә исән.

# Әхмәтгәрәй Мөхәммәтзарифов
## Әхмәтгәрәй мулланың совет чоры язмышы

Өлкәннәрнең сөйләвенчә, яңа, тагын да мәрхәмәтсезрәк властьларга юлланган донослар буенча Ә.Мөхәммәтзарипов кабат кулга алына һәм төньякка сөрелә. 1930 елда Архангельск өлкәсендә урман эшләрендә була. Шунда ачлыктан һәм салкыннан газапланып үлә.
1959 елда тулысынча реабилитацияләнә.

# Әхмәтгәрәй Мөхәммәтзарифов
## Чыганаклар:

Балтач энциклопедиясе, I том, 2006
# Сан Агустин (Акамбаро)

Сан Агустин — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Акамбаро муниципалитеты составына керә.

# Сан Агустин (Акамбаро)
## Географиясе

Сан Агустин Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Агустин (Акамбаро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Агустин (Акамбаро)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# (18679) Heatherenae

(18679) Heatherenae — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18679) Heatherenae
## Тарихы

1998 елның 31 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FW102» саналган.
# Юва (Пурсаклар)

Юва (төр. Yuva) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Пурсаклар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гренджвилл (Калифорния)

Гренджвилл — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гренджвилл (Калифорния)
## Географиясе

Гренджвилл халык санын алу урыны мәйданы — 1,657015 км², 1,657016 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 249 Фут биеклектә урнашкан.
# ZKSCAN3

ZKSCAN3 (ингл. Zinc finger with KRAB and SCAN domains 3) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Өренҗик (Ихсангази)

Өренҗик (төр. Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Ихсангази илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# NGC 3359

NGC 3359 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3359
## Тарихы

Әлеге галактика 1793 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Михалув (Воломинский повяты)

һәм
Михалув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Клембув гминасында урнашкан авыл.

# Михалув (Воломинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ачыкты

Ачыкты — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстанның Архангель районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы корт елгасының сул ярыннан 6,5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.

# Ачыкты
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Эсем елгасы, елга башыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010200612111100019461
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111101946
* Бассейн коды — 10.01.02.006
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Пандемия

Пандемия (грек. πανδημία — бөтен халык) — эпидемик авыруның бер дәүләт, берничә дәүләт, кыйтга яки дөнья кисәгенә тоташ таралуы.

# Пандемия
## Үзенчәлекләре

Пандемик таркалыш һава-тамчы юлы белән йогылып, инкубацион дәвере кыска булган йогышлы авыруларга хас. Грипп авыруы моңа мисал була ала.
# (17791) 1998 FN54

(17791) 1998 FN54 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17791) 1998 FN54
## Тарихы

1998 елның 20 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FN54» саналган.
# Будуш

Будуш — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. Будаку-де-Жос (коммуна) коммунасына карый.

# Будуш
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 375 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Войчешть (коммуна)

Войчешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан коммуна.

# Войчешть (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13,33 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Войчешть, Тигина (Румыния) һәм Войчештий-дин-Вале авыллары урнашкан.
# Миллнокет (сан алу урыны, Мэн)

Миллнокет — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Миллнокет (сан алу урыны, Мэн)
## Географиясе

Миллнокет халык санын алу урыны мәйданы — 14,603959 км², 14,603155 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 113 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гюитр

һәм
Гюитр (фр. Guîtres) — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
# Арша (Тирлән кушылдыгы)

Арша — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан биләмәләрендә ага. Елга Тирлән елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 32 км.

# Арша (Тирлән кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010200112111100016878
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111101687
* Бассейн коды — 10.01.02.001
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Пян ди Кампо (Пистоя)

Пян ди Кампо — Италиянең Тоскана төбәге Самбука-Пистойезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Пян ди Кампо (Пистоя)
## Географиясе

Пян ди Кампо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Пян ди Кампо (Пистоя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гробище (Постойна)

Гробище — Словениянең Постойна (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Гробище (Постойна)
## Географиясе

Мәйданы — 2,78 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 543 метр биеклектә урнашкан.
# Маслив

Маслив (фр. Maslives) — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
# Айрондеквойт (Нью-Йорк)

Айрондеквойт — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Айрондеквойт (Нью-Йорк)
## Географиясе

Айрондеквойт халык санын алу урыны мәйданы — 16,82 квадрат миль. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 368 Фут биеклектә урнашкан.
# Өчтүбә

Өчтүбә — Башкортстанның Бүздәк районындагы татар авылы. Кәпәй-Кобау авыл советына карый. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 345 кешенең яшәве мәгълүм.

# Өчтүбә
## Демография

1917 елда үткәрелгән авыл хуҗалыгы исәбен алу мәгълүматларында Уфа губернасы Бәләбәй өязенең Богады вулысының Өчтүбә авылында 285 хуҗалыкта 1596 кеше яшәве күрсәтелә, шул исәптән 275 хуҗалыкта 1543 типтәр, 9 хуҗалыкта 46 башкорт, 1 хуҗалыкта яши татар (7 кеше). Кече Өчтүбәдә 116 кеше яши, шул исәптән 9 хуҗалыкта 69 башкорт, 7 хуҗалыкта 47 типтәр.
Өч ел узуга, 1920 елда Бүздәк вулысы, Зур Өчтүбә авылында 260 хуҗалыкта 1369 татар яши. Кече Өчтүбәдә 66 хуҗалыкта 246 татар яши.
2002 елда авыл халкының 70%ы татарлар итеп теркәлгән (мәгълүмат тулы түгел), тагын 28 процент башкорт итеп яздырылган.

# Өчтүбә
## Авылның атаклы кешеләре

* Мидхәт Гайнуллин – әдәбият белгече (Уфа)

# Өчтүбә
## Җитештерү тармагы

СПК “Өчтүбә”

# Өчтүбә
## Географик урынлашу

* район үзәгенә кадәр (Бүздәк): 10 км
* авыл җирлеге үзәгенә (Кәпәй-Кобау): 5 км
* тимер юл станциясенә (Бүздәк): 10 км
# Загай

Загай (белар. Загай) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Пухавицкий районында урнашкан авыл.

# Загай
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Вальдепрадо-дель-Рио

Вальдепрадо-дель-Рио (исп. Valdeprado del Río) — Испаниянең Кантабрия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вальдепрадо-дель-Рио
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 89,3 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 957 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гамболонго (Кампобасо)

Гамболонго — Италиянең Молизе төбәге Сан-Джулиано-дель-Саннио өязендә урнашкан торак пункт.

# Гамболонго (Кампобасо)
## Географиясе

Гамболонго Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Гамболонго (Кампобасо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 1668

IC 1668 — Хут йолдызлыгы чикләрендә урнашкан спираль галактика .

# IC 1668
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1668, PGC 4712, 2MASX J01185299+3310222, KUG 0116+329, Z 0116.0+3255, Z 502-24 һәм LEDA 4712 буларак та сурәтләнә.
# Вали (Пардубице)

Вали (чех. Valy) — Чехиянең Пардубице крае Пардубице һәм Q12042023? районында урнашкан авыл.

# Вали (Пардубице)
## Географиясе

Мәйданы — 4,285776 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 217 метр биеклектә урнашкан.

# Вали (Пардубице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Вали (Пардубице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Вали (Пардубице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 299 |
| 1880 | 354 |
| 1890 | 313 |
| 1900 | 354 |
| 1910 | 372 |
| 1921 | 363 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 402 |
| 1950 | 407 |
| 1961 | 479 |
| 1970 | 443 |
| 1980 | 440 |
| 1991 | 403 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 435 |
| 2014 | 483 |
| 2016 | 483 |
| 2017 | 486 |
| 2018 | 488 |
| 2019 | 487 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 491 |
| 2021 | 495 |
| 2021 | 450 |
| 2022 | 489 |
| 2023 | 525 |
| 2024 | 516 |
# Осиново (Киров өлкәсе)

Осиново (рус. Осиново) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.

# Осиново (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Осиново (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Осиново (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Осиново (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Агостино (Кампобасо)

Агостино — Италиянең Молизе төбәге Дуронья өязендә урнашкан торак пункт.

# Агостино (Кампобасо)
## Географиясе

Агостино Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Агостино (Кампобасо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гүнешли (Юрегир)

Гүнешли (төр. Güneşli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Юрегир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Актау (Таскала районы)

Актау (каз. Ақтау) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Актау (Таскала районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Сен-Сорлен-ан-Валлуар

Сен-Сорлен-ан-Валлуар (фр. Saint-Sorlin-en-Valloire һәм фр. Saint-Sorlin) — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
# Михаил Суетин

Михаил Суетин (1906, Брянск, Орөл губернасы, Россия империясе—1986, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе) — совет дәүләт эшлеклесе.
Ленинград машинатөзүчелек институтында (1927-1933), БК(б)Ф ҮК каршындагы фирка оештыручылары югары мәктәбендә (1940-1941), БК(б)Ф ҮК каршындагы яңадан әзерләү курсларында (1956-1957) укыган. БК(б)Ф Псков район комитеты беренче сәркәтибе (1938-1939), БК(б)Ф Башкорт өлкә комитеты өченче сәркәтибе (1942), БК(б)Ф Орөл өлкә комитеты өченче сәркәтибе (1943-1944), БК(б)Ф Брянск өлкә комитеты икенче сәркәтибе (1944-1947), БК(б)Ф Воронеж өлкә комитеты икенче сәркәтибе (1949-1950), БК(б)Ф-СБКФ Удмурт өлкә комитеты беренче сәркәтибе (1950-1957), СБКФ Красноярск край комитеты икенче сәркәтибе (1958-1963), Красноярск край шурасы башкарма комитеты рәисе урынбасары (1963-?). 5 нче чакырылыш РСФСР Югары шурасы депутаты, 4 нче чакырылыш Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе Югары шурасы депутаты, СБКФ Үзәк ревизия комиссиясе әгъзасы (1952-1961).
# Лорел-Парк (Виргиния)

Лорел-Парк — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Лорел-Парк (Виргиния)
## Географиясе

Лорел-Парк халык санын алу урыны мәйданы — 3,389256 км², 3,389258 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 241 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гричили (Латина)

Гричили — Италиянең Лацио төбәге Приверно өязендә урнашкан торак пункт.

# Гричили (Латина)
## Географиясе

Гричили Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Гричили (Латина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Җайнак батыр авылы

Җайнак батыр авылы (каз. Жайнақ батыр ауылы) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Җайнак батыр авылы
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# LDLRAD3

LDLRAD3 (ингл. Low density lipoprotein receptor class A domain containing 3) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Александр Гребенщиков

Александр Гребеншчиков (Александр Васили улы Гребеншчиков, 29 июль 1880(1880-07-29), Казан, Россия империясе — 1941, Санкт-Петербург, РСФСР, СССР) — Кытай һәм тунгус-манҗур телләре белгече, профессор (1920), филология фәннәре докторы (1939).
# Шевце (гмина Бук)

Шевце — Польшаның Великопольское воеводалыгы Бук гминасында урнашкан авыл.

# Шевце (гмина Бук)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тангара (Санта-Катарина)

Тангара — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.

# Тангара (Санта-Катарина)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 389,184 км².
# Сефтика

Сефтика — Румыниянең Илфов жудецында урнашкан авыл. Балотешть (коммуна) коммунасына карый.

# Сефтика
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 97 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Блотно (Старгардский повяты)

Блотно — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Добжаны гминаcында урнашкан авыл.

# Блотно (Старгардский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# RBM43

RBM43 (ингл. RNA binding motif protein 43) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ашер (Ивелин)

Ашер (фр. Achères) — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
# Менделевий

Фермий◄Менделевий / Mendelevium, (Md) ►Нобелий :
| Атом номеры | 101 |
| Матдәнең тышкы күренеше | |
| Атомның үзлекләре ||
| Атом массасы (моляр масса) | [258,0986] а. м. б. (г/моль) |
| Атом радиусы | пм |
| Ионлаштыру энергиясе (беренче электрон) | кДж/моль (эВ) |
| Электрон конфигурациясе | |
| Химик үзлекләре ||
| Ковалент радиусы | пм |
| Ион радиусы | пм |
| Электр тискәрелеге (Полинг буенча) | |
| Электрод потенциалы | |
| Оксидлашу дәрәҗәсе | |
| Матдәнең термодинамик үзлекләре ||
| Тыгызлык | г/см³ |
| Моляр җылы сыешлыгы | Дж/(K·моль) |
| Җылы үткәрүчелек | Вт/(м·K) |
| Эрү температурасы | K |
| Эрү җылылыгы | кДж/моль |
| Кайнау температурасы | K |
| Парга әйләнү җылылыгы | кДж/моль |
| Моляр күләм | см³/моль |
| Матдәнең кристаллик рәшәткәсе ||
| Рәшәткә төзелеше | |
| Рәшәткә параметрлары | Å |
| Дебай температурасы | K |
Менделевий (лат. Mendelevium,, Md) — Менделеевның периодик таблицасының 7 период элементы. Тәртип номеры - 101.

# Менделевий
## Символы

Менделевий элементының символы - Md (Менделевий дип укыла).

# Менделевий
## Тарих

Менделевий 1955 елда Сиборг тарафыннан ачыла.
# Сен-Мартен-дю-Фую (Де-Севр)

Сен-Мартен-дю-Фую (фр. Saint-Martin-du-Fouilloux) — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
# Җәләкодык

Җәләкодык (үзб. Jalaquduq, Жалақудуқ) — Үзбәкстанның Әндиҗан вилаятендә урнашкан шәһәр, шул ук исемдәге туман (район) үзәге.

# Җәләкодык
## Тарих

Шәһәр статусын 1975 елдан башлап йөртә.
# Чиобурчиу (Штефан Воды)

Чиобурчиу (рум. һәм молдав. Cioburciu ) — Молдова Республикасының Штефан Воды районына караган авыл.
# Блекгам (Оклахома)

Блекгам — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Блекгам (Оклахома)
## Географиясе

Блекгам халык санын алу урыны мәйданы — 0,219 квадрат миль, 0,565066 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 906 Фут биеклектә урнашкан.
# VPS39

VPS39 (ингл. VPS39 subunit of HOPS complex) — кешенең 15-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сованьяк

Сованьяк (фр. Sauvagnac) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Вилейка

Вилейка (белар. Вілейка, рус. Вилейка, пол. Wilejka) — Беларусның Минск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 26890 кеше (2015).

# Вилейка
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Вилейка Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern Eurupean Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.

# Вилейка
## Тарих

1460 елда нигезләнгән.
# Гоклений буразналары

Гоклений буразналары (лат. Rimae Goclenius) — Айның 8° к. к. 43° кч. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 240 километр озынлыкта булган буразналары системасы.

# Гоклений буразналары
## Исеме

Гоклений буразналары якындагы Гоклений кратеры хөрмәтенә аталган.
# Түрклер (Аланья)

Түрклер (төр. Türkler) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аланья илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Яңа Семенкин

Яңа Семенкин — Башкортстанның Чакмагыш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452227, ОКАТО коды — 80256875004.

# Яңа Семенкин
## Танылган шәхесләр

* Василий Николаев (1907-1989), Сәвитләр Берлеге Каһарманы.
# Радик Җәләев

Радик Җәләев (Радик Инсаф улы Җәләев, 1 ноябрь 1936(1936-11-01) (87 яшь), Иске Иштирәк, Татарстан АССР, РСФСР, Шөгер районы, СССР) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1976). «Камгэсэнергострой» кәсәбәләрендә эшләгән, торбаүткәргечләр монтажлаучылары бригадиры. Бөтендөнья татар конгрессы делегаты (1992).
# Сарокавшчына

Сарокавшчына (белар. Сарокаўшчына) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Узденский районында урнашкан авыл.

# Сарокавшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Фазанара (Салерно)

Фазанара — Италиянең Кампания төбәге Баттипалья өязендә урнашкан торак пункт.

# Фазанара (Салерно)
## Географиясе

Фазанара Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Фазанара (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Михайловка (Әбҗәлил районы)

Михайловка — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453622, ГАТОБК коды — 80201837001.

# Михайловка (Әбҗәлил районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1 103 кешенең яшәве мәгълүм.