yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Повпрышчы

Повпрышчы (белар. Поўпрышчы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Барысавский районында урнашкан авыл.

# Повпрышчы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Шеметкивци

Шеметкивци (словак. Šemetkovce) — Словакиянең Свидник округында урнашкан авыл.

# Шеметкивци
## Тарихы

Авыл 1572 елда нигезләнгән.

# Шеметкивци
## Географиясе

Мәйданы — 7,08 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 356 метр биеклектә урнашкан.

# Шеметкивци
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Подсарне

һәм
Подсарне — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Раба-Выжна гминасында урнашкан авыл.

# Подсарне
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Петрков (Боянов)

Петрков (чех. Petrkov) — Чехиянең Пардубице крае Bojanov районында урнашкан авыл.

# Петрков (Боянов)
## Географиясе

Мәйданы — 0,936 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Петрков (Боянов)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Петрков (Боянов)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Петрков (Боянов)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 26 |
| 1880 | 33 |
| 1890 | 33 |
| 1900 | 28 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 27 |
| 1921 | 40 |
| 1930 | 29 |
| 1950 | 28 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 20 |
| 1970 | 23 |
| 1980 | 20 |
| 1991 | 11 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 9 |
| 2011 | 15 |
| 2021 | 20 |
# Беаде

Беаде (гал. Beade) — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Беаде
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 6 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 158 метр биеклектә урнашкан.
# Чокадытамак

Чокадытамак — Башкортстанның Туймазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452786, ОКАТО коды — 80251830006.
# Церовац (Смедеревска Паланка)

Церовац (серб. Церовац ) — Сербиянең Подунай округы Смедеревска-Паланка җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Церовац (Смедеревска Паланка)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 132 метр биеклектә урнашкан.

# Церовац (Смедеревска Паланка)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Актам (Алматы өлкәсе)

Актам (каз. Ақтам) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Актам (Алматы өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Казе Форезтан (Падова)

Казе Форезтан — Италиянең Венеция төбәге Торелья өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Форезтан (Падова)
## Географиясе

Казе Форезтан Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Форезтан (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Яверөрен (Сивриһисар)

Яверөрен (төр. Yaverören) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сивриһисар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бучич

Бучич (серб. Бучић) — Сербиянең Ниш округы Мерошина җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Бучич
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 259 метр биеклектә урнашкан.

# Бучич
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Форначеле (Фиренца)

Форначеле — Италиянең Тоскана төбәге Сан-Кашиано-ин-Валь-ди-Пеза өязендә урнашкан торак пункт.

# Форначеле (Фиренца)
## Географиясе

Форначеле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Форначеле (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бозтау-Ата

Бозтау-Ата (уйг. مۇز تاغ ئاتا, кыт. гад. 慕士塔格峰, пиньинь: Mùshìtǎgé Fēng) — Кытай Памирында, Кашгар тау сыртында урнашкан тау түбәсе.
# Бира (Прахова)

Бира — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. Балта-Доамней (коммуна) коммунасына карый.

# Бира (Прахова)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Рамон (Тревизо)

һәм
Рамон — Италиянең Венеция төбәге Лория өязендә урнашкан торак пункт.

# Рамон (Тревизо)
## Географиясе

Рамон Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Рамон (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вулька-Луковска

Вулька-Луковска — Польшаның Мазовия воеводалыгы Карнево гминасында урнашкан авыл.

# Вулька-Луковска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Геллем (Пенсильвания)

Геллем — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Геллем (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1770 елда нигезләнгән.

# Геллем (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,65 квадрат миль, 1,644788 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 341 Фут биеклектә урнашкан.
# Дел Форте (Удине)

Дел Форте — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Палаццоло-делло-Стелла өязендә урнашкан торак пункт.

# Дел Форте (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (3251) Эратосфен

(3251) Эратосфен (лат. Eratosthenes) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3251) Эратосфен
## Тарихы

1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хоутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6536 P-L» саналган.
# Хинин

Хинин (чех. Chynín) — Чехиянең Пльзень крае Чижков (Плзень-йиг) районында урнашкан авыл.

# Хинин
## Географиясе

Мәйданы — 15,403 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Хинин
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Хинин
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Хинин
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 204 |
| 1880 | 242 |
| 1890 | 233 |
| 1900 | 206 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 171 |
| 1921 | 188 |
| 1930 | 167 |
| 1950 | 89 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 107 |
| 1970 | 57 |
| 1980 | 50 |
| 1991 | 34 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 31 |
| 2011 | 41 |
| 2021 | 50 |
# Аксакал (елга)

Аксакалка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Җаек елгасының уң ярыннан 1555 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.

# Аксакал (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Орск каласыннан Сакмар елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 12010000812112200004362
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112200436
* Бассейн коды — 12.01.00.008
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Бушка

Бушка — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. Михеешть (коммуна, Олт) коммунасына карый.

# Бушка
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Балкараклар

Балкаракла́р (Sphingidae) - төнге күбәләкләр семьялыгы. Дөнья фаунасында - 1200 ләп, Татарстанда 20 төре бар.
Киң күкрәкле, юан корсаклы, алгы канатлары озынча һәм тар, арт канатлары кыска, орчыксыман гәүдәсе белән аерылып тора. Бер урында канатларын тиз җилпеп торып, чәчәккә кунмыйча гына нектар суырырга җайлашканнар. Тәңкәканатлылар арасында иң тиз очучылардан санала, тизлекне 60 км/сәг кә кадәр җиткерә алалар. Эңгер-меңгердә һәм төнлә активлар, кайбер төрләре көндез дә актив. Күбәләк кортының арткы өлешендә каты мөгезе бар. Балкараклар республиканың барлык территориясендә очрый. Бигрәк тә нарат балкараклар күп. Бу - канатларының ян-якларында нечкә ак кайма һәм аксыл соры сурәт төшкән, соры төстәге зур күбәләк. Июнь-июль айларында оча. Кортлары нарат агачында үсә. Зелпе төклетурасы - көндез очучы балкаракларның бер төре. Уртача зурлыкта. Әле яңа гына күбәләккә әверелгәненең канатларында кара тәңкәләр була, ләкин беренче очыштан соң алар коела һәм канатлары кара каймалы үтә күренмәлегә әверелә. Гәүдәсе сары, карасу төстәге сызыклар бар. Тышкы кыяфәте белән әлеге күбәләк төклетураны хәтерләтә. Күбәләк корты зелпедә үсә. Юкә балкараклары, тирәк балкараклары, йогырт балкараклары - еш очрый торган төрләре.
«Үле баш» исемле балкараклар, сирень балкараклары һәм күзләч балкараклар ТРның Кызыл китабына кертелгән.
# Нови Сади

Нови Сади — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Фредрополь гминасында урнашкан авыл.

# Нови Сади
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Эль Танке (Силао)

Эль Танке — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Силао муниципалитеты составына керә.

# Эль Танке (Силао)
## Географиясе

Эль Танке Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Танке (Силао)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Танке (Силао)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Сен-Жорж-де-Сет-Вуа

һәм
Сен-Жорж-де-Сет-Вуа (фр. Saint-Georges-des-Sept-Voies) — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Переруэла

Переруэла (исп. Pereruela) — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Переруэла
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 160,69 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 763 метр биеклектә урнашкан.
# Дреоли (Фиренца)

Дреоли — Италиянең Тоскана төбәге Фучеккьо өязендә урнашкан торак пункт.

# Дреоли (Фиренца)
## Географиясе

Дреоли Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Дреоли (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ла-Флеш (округ)

Ла-Флеш — Франциядәге округ (фр. Arrondissement). Сарта департаментына карый.

# Ла-Флеш (округ)
## Географиясе

Мәйданы — 1588 км². Округ 7 кантоннан тора, алар үз чиратында 71 коммунага бүленгән.
# Нәҗметдинова

Нәҗметдинова — фамилия.
* Әлфия Нәҗметдинова (1949), спортчы (нәфис гимнастика), тренер, дөнья чемпионы (1970, 1971). ССРБ атказанган спорт остасы. Л. Б. Нәҗметдинованың сеңлесе. (Екатеринбур).
* Лилия Нәҗметдинова (1936-2018), спортчы (нәфис гимнастика), тренер, ССРБ атказанган спорт остасы. ССРБ чемпионы (1960-1964). (Екатеринбур).
* Розалия Нәҗметдинова (1946), спортчы (нәфис гимнастика), РФ атказанган тренеры. Шәрәфле спорт остасы. ССРБ беренчелеге җиңүчесе (1962, 1963). Л. Б. Нәҗметдинованың сеңлесе. (Екатеринбур).
* Ильмира Нәҗметдинова (1951), спортчы (нәфис гимнастика), тренер, ССРБ беренчелегенең бронза медале иясе. ССРБ спорт остасы. Л. Б. Нәҗметдинованың сеңлесе. (Екатеринбур).
# (3537) Юрген

(3537) Юрген (лат. Jürgen) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3537) Юрген
## Тарихы

1982 елның 15 ноябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 VT» саналган.
# Баравикишки

Баравикишки (белар. Баравікішкі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.

# Баравикишки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Меуден

Меуден (фр. Méhoudin) — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
# Анрозе

Анрозе (фр. Anrosey) — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Деннинг (ай кратеры)

Деннинг (лат. Denning) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 44,18 км булган кратер.

# Деннинг (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Уильям Фредерик Деннинг (1848—1931) хөрмәтенә бирелә.

# Деннинг (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# Пендоло (Салерно)

Пендоло — Италиянең Кампания төбәге Трамонти өязендә урнашкан торак пункт.

# Пендоло (Салерно)
## Географиясе

Пендоло Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Пендоло (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Филлипс (Оклахома)

Филлипс — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Филлипс (Оклахома)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Филлипс (Оклахома)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,347354 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 181 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Калаорра-де-Боэдо

Калаорра-де-Боэдо (исп. Calahorra de Boedo) — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Калаорра-де-Боэдо
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 17 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 855 метр биеклектә урнашкан.
# Балыклейка

Балыклейка — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 52 км.

# Балыклейка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010002212112100011371
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112101137
* Бассейн коды — 11.01.00.022
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Гононо-Напупу (Гавай)

Гононо-Напупу — Америка Кушма Штатларының Гавай штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гононо-Напупу (Гавай)
## Географиясе

Гононо-Напупу халык санын алу урыны мәйданы — 105,4 км², 105,426187 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 750 Фут биеклектә урнашкан.
# Охаба-Жиу

Охаба-Жиу — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. Болбоши (коммуна) коммунасына карый.

# Охаба-Жиу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Александровице (Кече Польша воеводалыгы)

һәм
Александровице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Забежув гминасында урнашкан авыл.

# Александровице (Кече Польша воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дальний (Чиләбе өлкәсе)

Дальний (рус. Дальний) — Чиләбе өлкәсенең Златоуст шәһәр округы составына керүче авыл.

# Дальний (Чиләбе өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Дальний (Чиләбе өлкәсе)
## Сәгать поясы

Дальний (Чиләбе өлкәсе) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Дальний (Чиләбе өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
# Grolsch

Grolsch - 1615 елда нигезләнгән Нидерланд сыра кайнату ширкәте.
# Ла-Виконте-сюр-Ранс

Ла-Виконте-сюр-Ранс (фр. La Vicomté-sur-Rance) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Плелен-Тригаву кантонына карый.

# Ла-Виконте-сюр-Ранс
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,57 км².
# Юрий Симонов

Юрий Симонов (17 март 1923(1923-03-17), Уфа, БАССР, РСФСР, СССР ― 14 август 2019(2019-08-14) (96 яшь), Мәскәү, Россия) — ССРБ һәм Россия географы, геоморфолог, география фәннәре докторы (1968). РФ атказанган фән эшлеклесе (1993), Мәскәү университетының атказанган профессоры (1997); Ломоносов премиясе лауреаты (2003), Россия табигать фәннәре академиясе академигы (1999).
# Күкҗыра (Зайсан районы)

Күкҗыра (каз. Көкжыра) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Күкҗыра (Зайсан районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Франц (ай кратеры)

Франц (лат. Franz) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 25,48 км булган кратер.

# Франц (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Юлиус Генрих Франц (1847—1913) хөрмәтенә бирелә.

# Франц (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Gäräy (Qazaq xanlığı)

Gäräy xan (qazaqça Керей хан) - bügenge Qazaqstan tarixı buyınça Qazaq xanlığınıñ berençe xanı (bäysez çığanaqlar yuq). Çamalap 1459-1473 yılda idärä itkän.

# Gäräy (Qazaq xanlığı)
## Tarix

1457 yılda Üz Timer citäkçelegendäge oyratlar (mongol qäbiläse) Äbelxäyer ğäskären tar-mar itä. Oyratlar Taşkänt häm Törkistan şähärlären cimerä.
Oyratlar höcüme Äbelxäyer däwläten bik qaqşata, anıñ säyäsäte belän riza bulmağan köndäşlär Canibäk häm Gäräy Mogulistanğa (Balxaştan könyaq töbägenä) küçep, Çu häm Talas yılğaları arasında Gäräy üz däwlätenä nigez sala. Bar mäğlümat tik Qazaqstan çığanaqlarınnan alınğan.
2010 yılda Astana şähärendä Nursoltan Nazarbayev qatnaşında Gäräy xan häm Cänibäk xanğa häykäl açıldı.
# Алтынтүбе (Казыгорт районы)

Алтынтүбе (каз. Алтынтөбе) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Алтынтүбе (Казыгорт районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# NGC 6230

NGC 6230 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6230
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Lewis Swift тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Тополя (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

Тополя — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Роево гминаcында урнашкан авыл.

# Тополя (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Цынгяли

Цынгяли (белар. Цынгялі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.

# Цынгяли
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# (12669) 1979 MY5

(12669) 1979 MY5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12669) 1979 MY5
## Тарихы

1979 елның 25 июнендә Элеанора Хелин, Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 MY5» саналган.
# Боско II (Реҗо ди Калабрия)

Боско II — Италиянең Калабрия төбәге Розарно өязендә урнашкан торак пункт.

# Боско II (Реҗо ди Калабрия)
## Географиясе

Боско II Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Боско II (Реҗо ди Калабрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Стублина (Алексинац)

Стублина (серб. Стублина ) — Сербиянең Ниш округы Алексинатс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Стублина (Алексинац)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 173 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Стублина (Алексинац)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Александр Ге

Александр Ге (Александр Генрих улы Ге, 26 октябрь (7 ноябрь) 1842, Казан, Россия империясе — 11 (24) июль 1907 (64 яшь), Казан, Россия империясе) — табиб-дерматовенеролог, медицина докторы (1868), профессор (1884), Казан университетының атказанган профессоры (1897), хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1895), Казан шәһәр думасы гласные (1887-1907), Казан университеты каршындагы тире һәм венерик авырулар клиникасы мөдире.
# Цона Индузтрияле Падуни-Селчатела (Фрозиноне)

Цона Индузтрияле Падуни-Селчатела — Италиянең Лацио төбәге өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Индузтрияле Падуни-Селчатела (Фрозиноне)
## Географиясе

Цона Индузтрияле Падуни-Селчатела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Цона Индузтрияле Падуни-Селчатела (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# HD297574

HD297574 — Җилкәннәр йолдызлыгында урнашкан F2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,43 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.