yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Монсанто, Сентро де Инвестигасион Агрикола (Селая)

Монсанто, Сентро де Инвестигасион Агрикола — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Селая муниципалитеты составына керә.

# Монсанто, Сентро де Инвестигасион Агрикола (Селая)
## Географиясе

Монсанто, Сентро де Инвестигасион Агрикола Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Монсанто, Сентро де Инвестигасион Агрикола (Селая)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Монсанто, Сентро де Инвестигасион Агрикола (Селая)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Агатувка (гмина Тшидник-Дужи)

Агатувка — Польшаның Люблин воеводалыгы Тшидник-Дужы гминаcында урнашкан авыл.

# Агатувка (гмина Тшидник-Дужи)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сен-Семфорьян-де-Мон

Сен-Семфорьян-де-Мон (фр. Saint-Symphorien-des-Monts) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# (15402) Suzaku

(15402) Suzaku — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15402) Suzaku
## Тарихы

1997 елның 9 ноябрендә Я. Икари тарафыннан Moriyama обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 VY5» саналган.
# Турск

Турск (белар. Турск) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.

# Турск
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Сериси (Козенца)

Сериси — Италиянең Калабрия төбәге Сан-Джованни-ин-Фьоре өязендә урнашкан торак пункт.

# Сериси (Козенца)
## Географиясе

Сериси Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Сериси (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нарлыдере (Эрбаа)

Нарлыдере (төр. Narlıdere) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Эрбаа илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Цхинвал

Цхинвал (рус. Цхинвал, осет. Чъреба, гөрҗ. ცხინვალი [Цхинвали] — «граб җире»; 1934 елдан 1961 елга кадәр — Сталинири, 1961 елдан 1991 елга кадәр — Цхинвали) — Көньяк Осетия башкаласы һәм илдә иң зур шәһәр. Элегрәк — Грузин Совет Социалистик Республикасы составындагы Көньяк Осетия автономияле өлкәсе башкаласы.
Зур Лиахви елгасының ярларында урнашкан.

# Цхинвал
## Дин
### Христианлык

* Алан епархиясе

# Цхинвал
## Дин
### Яһүд дине

* Яһүд кварталы (Цхинвал)
# Порту (Пиауи)

Порту — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.

# Порту (Пиауи)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 252,713 км².
# Вари (Мачерата)

Вари — Италиянең Марке төбәге Пьеве-Торина өязендә урнашкан торак пункт.

# Вари (Мачерата)
## Географиясе

Вари Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Вари (Мачерата)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# ITGB3BP

ITGB3BP (ингл. Integrin subunit beta 3 binding protein) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Һамһың

һәмҺамһың (кор. 함흥시, 咸興市) — КХДҖнең Һамгйоң-Намдо правинсәсендә урнашкан шәһәр.

# Һамһың
## Тарих

Хәзерге статусын 1967 елдан башлап йөртә.

# Һамһың
## Кардәш шәһәрләр

* Шаңхай, Кытай (18 июнь 1982)
# Чулависта (Акамбаро)

Чулависта — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Акамбаро муниципалитеты составына керә.

# Чулависта (Акамбаро)
## Географиясе

Чулависта Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Чулависта (Акамбаро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Чулависта (Акамбаро)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Сан-Донато-ди-Нинея

Сан-Донато-ди-Нинея — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. Козенца провинциясе составына керә.

# Сан-Донато-ди-Нинея
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 720 метр биеклектә урнашкан. Аккуаформоза, Гризолия, Лунгро, Санто-Сости, Альтомонте, Орсомарсо һәм Вербикаро коммуналары белән чиктәш.
# NGC 6279

NGC 6279 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6279
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Lewis Swift тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Спекбак

Спекбак (фр. Spechbach) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Альткирш кантонына карый.

# Спекбак
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 1352,00 км².
# Монтраве

Монтраве (фр. Montravers) — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
# Голт (Миннесота)

Голт — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Голт (Миннесота)
## Тарихы

Голт шәһәре елда нигезләнгән.

# Голт (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,594918 км², 2,614342 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 352 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (1293) Соня

(1293) Соня (лат. Sonja) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1293) Соня
## Тарихы

1933 елның 26 сентябрендә Эжен Дельпорт тарафыннан Уккел обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1933 SO» саналган.
# Хекинан

Хекинан (яп. 碧南市) — Япония дәүләтенең Айти префектурасында урнашкан шәһәр.

# Хекинан
## Тарихы

Хекинан шәһәре 1948 елның 5 апрелендә шәһәр статусын ала.

# Хекинан
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 73024 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 2036 кеше тәшкил иткән.

# Хекинан
## Географиясе

Шәһәр территориясе 35.86 км² тәшкил итә.

# Хекинан
## Кардәш шәһәрләр

* Пула, Хорватия (5 апрель 2007)
* Тойота, Япония
* Эдмондс, Америка Кушма Штатлары
# Торичела (Мантова)

Торичела — Италиянең Ломбардия төбәге Моттеджана өязендә урнашкан торак пункт.

# Торичела (Мантова)
## Географиясе

Торичела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Торичела (Мантова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# VCX

VCX (ингл. Variable charge X-linked) — X-хромосома аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ретка

Ретка — Польшаның Мазовия воеводалыгы Плонявы-Брамура гминасында урнашкан авыл.

# Ретка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Циркель тезмәсе

Циркель тезмәсе (лат. Dorsum Zirkel) — Айның 28°06′ т. к. 23°30′ кб. о. координаталары буенча ай диңгезләре өслегендә урнашкан, диаметры якынча 193 километр озынлыкта булган җирлек катламы.

# Циркель тезмәсе
## Исеме

Циркель тезмәсе Фердинанд Циркель (1838—1912) хөрмәтенә аталган.
# Зур панда

* Зоология порталы
* Биология порталы
Зур панда яки бамбук аюы, һинд камышы аюы (лат. Ailuropoda melanoleuca) — аюлар гаиләлегеннән (Ursidae) янутларның кайбер үзлекләренә ия булучы үзенчәлекле кара-ак йонлы имезүче хайван төре.
Ailuropus ыругының бердәнбер калган заманча төре.
Зур панда үзәк Кытайның таулы төбәкләре - Сычуань һәм Тибетта яши.
XX гасырдан панда - Кытайның милли эмблемасы булды.
Панданың кытайча атамасы - 熊猫, пиньинь: xióngmāo, "аю-мәче" дигән сүз. Элек панда - тимгелле аю (Ailuropus melanoleucus) дип аталган.
Пандасыманнар гаиләлегенә (Ailuridae) Зур панда төре керми.

# Зур панда
## Тасвир

Зур панда озынлыгы 1,2-1,8 метрга җитә, массасы 17—160 кг тәшкил итә. Ана пандага караганда ата панда зурлыгы буенча 10% һәм авырлыгы буенча 20% зуррак.
Бүтән аюлардан аермалы буларак панда шактый озын койрыгына ия (10-15 см).
Тәне массив, куе ак күрек белән капланган, күзләре тирәсендә кара таплар, кара колаклар, кара аяклар бар. Арткы кыска юан аякларда үткен тырнаклар урнашкан. Алгы аякларда зур бармак һәм биш гади бармак бар.

# Зур панда
## Тормышы

Ерткыч хайван булганга карамастан панда гомер буе тик бамбук ашый. Җиткән панда көн саен 30 га кадәр кг бамбук ашый.
Кайчакта панда күкәй, кечкенә кошлар, җәнлекләр, бөҗәкләр, үләксә дә ашый.
Әгәр бамбук чәчәк атканнан соң үлеп бетсә, панда ачлыктан да үлә. Шундый очраклар 1963 һәм 1975 елларда булган.
Җәен пандалар югары температурадан качсын өчен 4000 м биеклегенә менәләр.
Зур панданың кардәш хайваны - Көньяк Америкада торучы күзлекле аю булып тора. Кече панда үз гаиләлеген булдыра (Пандасыманнар).

# Зур панда
## Үрчү

Ана панда йөклелеге 95-160 көн дәвамында сузыла. Ана панда 1-2 баласын таба, аның авырлыгы 90-130 г җитә.
Тоткынлыкта панда бик сирәк үрчи.

# Зур панда
## Саклану

Зур панда куркыныч янаган төр булып тора, 2016 елга кадәр юкка чыгучы төргә караган.
Кыргый тәбигатьтә нибары 2060 панда кала бирә.
Зур панда Кыргый Табигатьнең Бөтендөнья вакыфы (WWF) символы булып тора.
# Баранка дел Отате (Тлапа де Комонфорт)

Баранка дел Отате — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Тлапа-де-Комонфорт муниципалитеты составына керә.

# Баранка дел Отате (Тлапа де Комонфорт)
## Географиясе

Баранка дел Отате Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Баранка дел Отате (Тлапа де Комонфорт)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Баранка дел Отате (Тлапа де Комонфорт)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Ексей

Ексей — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга Шукша елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Ексей
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300412111100037327
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103732
* Бассейн коды — 10.01.03.004
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Мечешть

Мечешть — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. Молдова-Ноуэ коммунасына карый.

# Мечешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Унибуж

Унибуж — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Гольчево гминаcында урнашкан авыл.

# Унибуж
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сан Лоренцо (Алесандрия)

Сан Лоренцо — Италиянең Пьемонт төбәге Виньяле-Монферрато өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Лоренцо (Алесандрия)
## Географиясе

Сан Лоренцо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Лоренцо (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Радик Галиуллин

Радик Рәшит улы Галиуллин (рус. Галиуллин Радик Рашитович) – Россия театр артисты. Санкт-Петербург Зур курчак театрында эшли. «Муза-Грант» премиясе лауреаты (2005).

# Радик Галиуллин
## Тәрҗемәи хәле

1977 елда Казанда туган. Казан театр училищесының актёрлык факультетын (1999), Санкт-Петербург театр сәнгате академиясенең актёрлык факультетын (Г.Козлов курсы, 2005) тәмамлаган.
* 2005-2007 Санкт-Петербургның А. Брянцев исемендәге ТЮЗында
* 2007 елдан Руслан Кудашов чакыруы буенча Санкт-Петербургның Зур курчак театрында эшли.

# Радик Галиуллин
## Иҗаты
#### Диплом спектакльләре

* «Безнең Авлабар» (Наш Авлабар, Ханума), реж. А. Кладько – кенәз Понтиашвили
* «Ике ук» (Две стрелы) А. Володин, реж. М. Романова — Долгоносик
* «Акчарлак» (Чайка) А.П. Чехов, реж. Г. Козлов — Шамраев
* «Өч кыз туган» (Три сестры) А.П. Чехов, реж. Г. Козлов — Ферапонт
* «Театр яшьлеге» (Молодость театра) Ф. Гладков, реж. Г. Козлов — Миркин
* «Ярлы кешеләр» (Бедные люди) Ф.М. Достоевский, реж. Г. Козлов

# Радик Галиуллин
## Иҗаты
#### Зур курчак театры

* «Кечкенә принц» (Маленький принц) А. де Сент Экзюпери, реж. Р. Кудашов – Очучы
* «Шелкунчик, яки Раштуа төшләре», реж. Р. Кудашов — Щелкунчик (Принц)
* «Кечкенә чыршының зур сәяхәте» (Большое путешествие маленькой ёлочки), реж. Р. Кудашов — Куян
* «Щасвсебудет» – актёр
* «Винни-Пух белән сәяхәт» (Прогулки с Винни-Пухом) А.А. Милн, реж. Р. Кудашов – Кролик

# Радик Галиуллин
## Иҗаты
#### Санкт-Петербург ТЮЗы

* «Капитан кызы» (Капитанская дочка) А.С. Пушкин, реж. Г. Козлов — Белобородов
* «Аталар һәм балалар» (Отцы и дети) И.С. Тургенев , реж. Г. Цхвирава — Аркадий
* Дембель пуезы (Дембельский поезд)
* Денис хикәяләре (Денискины рассказы)
* Төшемле урын (Доходное место) А.Н. Островский
* Иудушка Головлёводан М.Е. С.-Шедрин
* Летучкин мәхәббәте (Летучкина любовь)
* Зоммер әфәнде турында хикәят (Повесть о господине Зоммере)

# Радик Галиуллин
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* «Муза-Грант» призы – 4 диплом спектакле өчен
* «Алтын софит» театр премиясе (Санкт-Петербург) номинанты
# Топлец

Топлец — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. Топлец (коммуна) коммунасына карый.

# Топлец
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 99 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гөкчекышла (Йозгат)

Гөкчекышла (төр. Gökçekışla) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Йозгат илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Молыбай Оразалиев авылы

Молыбай Оразалиев авылы (каз. Молыбай Оразалиев ауылы) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Молыбай Оразалиев авылы
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Рупейки

Рупейки (белар. Рупейкі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Вавкавыский районында урнашкан авыл.

# Рупейки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Расин (Миннесота)

Расин — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Расин (Миннесота)
## Тарихы

Расин шәһәре елда нигезләнгән.

# Расин (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,725889 км², 1,742475 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 394 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Инюша

Инюша — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Красноярск крае, Томск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чебула елгасының уң ярыннан 25 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.

# Инюша
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, Әчинск каласыннан Зырянское авылындагы су үлчәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010400212115200018811
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115201881
* Бассейн коды — 13.01.04.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Наваполле (Ашмянский районы)

Наваполле (белар. Наваполле) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.

# Наваполле (Ашмянский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Алабаш (Актүбә өлкәсе)

Алабаш (каз. Алабас) — Казакъстанның Актүбә өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Алабаш (Актүбә өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Көрән төс

Көрән (#993300)
Көрән (ингл. brown, рус. коричневый) — гомуми палитрага кермәгән спектраль булмаган төс. Яшел һәм кызыл яки сары-кызыл һәм көл төсе яки күк буявы кушудан барлыкка килә. Әмма алар төрлечәрәк килеп чыгарга да мөмкин.

# Көрән төс
## Шулай ук кара

* Төс
* Көрәнсу кызыл
* Көрән
* Аксыл көрән
* Ак
# Русиновице

һәм
Русиновице — Польшаның Силезия воеводалыгы Кошенцин гминасында урнашкан авыл.

# Русиновице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вильита де Гвадалупе, Ранчо Нуево (Сан Луис де ла Паз)

Вильита де Гвадалупе, Ранчо Нуево — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Луис-де-ла-Пас муниципалитеты составына керә.

# Вильита де Гвадалупе, Ранчо Нуево (Сан Луис де ла Паз)
## Географиясе

Вильита де Гвадалупе, Ранчо Нуево Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Вильита де Гвадалупе, Ранчо Нуево (Сан Луис де ла Паз)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Вильита де Гвадалупе, Ранчо Нуево (Сан Луис де ла Паз)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Марчув

Марчув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Влень гминасында урнашкан авыл.

# Марчув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Оллгуд (Алабама)

Оллгуд — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Оллгуд (Алабама)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,69174 км², 2,691739 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 240 ± 1 метр һәм 239 метр биеклектә урнашкан.
# Кюрий

Америций◄Кюрий / Curium (Cm) ►Берклий :
| Атом номеры | 96 |
| Матдәнең тышкы күренеше | |
| Атомның үзлекләре ||
| Атом массасы (моляр масса) | [247,0703] а. м. б. (г/моль) |
| Атом радиусы | пм |
| Ионлаштыру энергиясе (беренче электрон) | кДж/моль (эВ) |
| Электрон конфигурациясе | |
| Химик үзлекләре ||
| Ковалент радиусы | пм |
| Ион радиусы | пм |
| Электр тискәрелеге (Полинг буенча) | |
| Электрод потенциалы | |
| Оксидлашу дәрәҗәсе | |
| Матдәнең термодинамик үзлекләре ||
| Тыгызлык | 13,51 г/см³ |
| Моляр җылы сыешлыгы | Дж/(K·моль) |
| Җылы үткәрүчелек | Вт/(м·K) |
| Эрү температурасы | K |
| Эрү җылылыгы | 1340 кДж/моль |
| Кайнау температурасы | K |
| Парга әйләнү җылылыгы | кДж/моль |
| Моляр күләм | см³/моль |
| Матдәнең кристаллик рәшәткәсе ||
| Рәшәткә төзелеше | |
| Рәшәткә параметрлары | Å |
| Дебай температурасы | K |
Кюрий (лат. Curium, Cm) — Менделеевның периодик таблицасының 7 период элементы. Тәртип номеры - 96. Трансуран синтезы элементы

# Кюрий
## Этимологиясе

Исемен Пьер һәм Мария Кюри истәлегенә кушканнар.

# Кюрий
## Символы

Кюрий элементының символы — Cm (Кюрий тип укыла).

# Кюрий
## Тарихы

Плутоний белән бәйле эшләр тәмамланганнан соң, металлургия лабораториясе тикшеренүчеләренең игътибары яңа трансуран элементларын синтезлауга һәм тәңгәлләшүенә юнәлтелә. Бу эштә Г.Сиборг ., А. Гиорсо, Л. О. Морган һәм Р. А. Джеймс катнашалар 1944 елда бу элементлар лантаноидларның аналогы булып торганы һәм аерым актиноидлар төркеменә кергәнлеге ачыклана.
Беренче булып 1944 елда кюрий асыла. Аны ²³⁹Pu α-кисәкчәләр белән аттырганда табалар.
    $\mathrm {_{94}^{239}Pu} +\mathrm {_{2}^{4}He} \rightarrow \mathrm {_{96}^{242}Cm} +\mathrm {_{0}^{1}n}$
Америций белән кюрийның аеруча зур авырлыклары туа, чөнки химик җәһәттән алар бик охшаш. Бүленешнең катлаулыгы элементларның беренче атамаларында - «пандемониум» һәм «делириум» - чагылыш тапкан, бу латиннан тәрҗемә иткәндә «тәмугъ» һәм «саташу» дигәнне аңлата.
Кюрий 1947 елда Л. В. Вернер һәм И.Перлман тарафыннан гидроксид рәвешендә аерып алына.

# Кюрий
## Чыгарып алу

Кюрийның билгеле бер изотопларын атом реакторларында җитештерәләр. Анда кюрий җитәрлек күләмдә туплаганнан соң, аны химик эшкәртү ысуллары белән бүлеп алып, туплыйлар һәм кюрий оксиды итеп эшкәртәләр.
# Редень (Ботошань)

Редень — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. Фрумушика (коммуна) коммунасына карый.

# Редень (Ботошань)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 161 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Калальцо-Кадоре

Калальцо-Кадоре — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Беллуно провинциясе составына керә.

# Калальцо-Кадоре
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 806 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Ауронцо-ди-Кадоре, Борка-ди-Кадоре, Домедже-ди-Кадоре, Пьеве-ди-Кадоре, Сан-Вито-Кадоре һәм Водо-Кадоре коммуналары белән чиктәш.
# (14869) 1990 ST8

(14869) 1990 ST8 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14869) 1990 ST8
## Тарихы

1990 елның 22 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 ST8» саналган.
# Бибб (округ, Алабама)

Бибб — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Сентревилл шәһәре.

# Бибб (округ, Алабама)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1818 елда оештырыла.

# Бибб (округ, Алабама)
## Территориясе

Округ мәйданы 1614 км² тәшкил итә.
# Микаела Ортега, Лос Угалде (Сан Мигел де Альенде)

һәм
Микаела Ортега, Лос Угалде — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Мигель-де-Альенде муниципалитеты составына керә.

# Микаела Ортега, Лос Угалде (Сан Мигел де Альенде)
## Географиясе

Микаела Ортега, Лос Угалде Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Микаела Ортега, Лос Угалде (Сан Мигел де Альенде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Микаела Ортега, Лос Угалде (Сан Мигел де Альенде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.