yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# (785) Цветана

(785) Цветана (лат. Zwetana) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (785) Цветана
## Тарихы

1914 елның 30 мартында Адам Массингер тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1914 UN» саналган.
# Вононга

Вононга (Воконга) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе , Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Токша елгасының сул ярыннан 55 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 23 км.

# Вононга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03010000112103000001632
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000163
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# NGC 3666

NGC 3666 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3666
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Галлетт (Оклахома)

Галлетт — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Галлетт (Оклахома)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Галлетт (Оклахома)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,297107 км², 2,297108 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 279 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Ульдемолинс

Ульдемолинс (кат. Ulldemolins) — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Ульдемолинс
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 38,2 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 650 метр биеклектә урнашкан.
# Лиска (Ческа Каменице)

Лиска (чех. Líska) — Чехиянең Устецк крае Ческа-Каменитсе районында урнашкан авыл.

# Лиска (Ческа Каменице)
## Географиясе

Мәйданы — 13,412 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Лиска (Ческа Каменице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лиска (Ческа Каменице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лиска (Ческа Каменице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 827 |
| 1880 | 841 |
| 1890 | 807 |
| 1900 | 758 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 750 |
| 1921 | 677 |
| 1930 | 701 |
| 1950 | 184 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 183 |
| 1970 | 128 |
| 1980 | 120 |
| 1991 | 90 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 85 |
| 2011 | 129 |
| 2021 | 136 |
# Старе Ворово

Старе Ворово — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Злоценец гминаcында урнашкан авыл.

# Старе Ворово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Доманьовце

Доманьовце (словак. Domaňovce) — Словакиянең Левоча округында урнашкан авыл.

# Доманьовце
## Тарихы

Авыл 1258 елда нигезләнгән.

# Доманьовце
## Географиясе

Мәйданы — 12,83 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 440 метр биеклектә урнашкан.

# Доманьовце
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Тимербаев

Тимербаев — фамилия. Тимербай исеменнән ясалган.
* Айдар Тимербаев (1971), җырлар язучы, автор-башкаручы, ТР атказанган артисты (2019).
* Роберт Тимербаев (1960), баянчы, җырчы, композитор, БР атказанган сәнгать эшлеклесе.
* Роланд Тимербаев (1927—2019), дипломат, Венадагы халыкара оешмалар каршындагы ССРБның соңгы һәм РФнең беренче даими вәкиле (1988-1992).
* Хәмидулла Тимербай (Хәмидулла Демирбай, 1887—1988), сәүдәгәр, җәмәгать эшлеклесе (Япония).
# Розетоли-Малеранка (Рим)

Розетоли-Малеранка — Италиянең Лацио төбәге Капена өязендә урнашкан торак пункт.

# Розетоли-Малеранка (Рим)
## Географиясе

Розетоли-Малеранка Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Розетоли-Малеранка (Рим)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сант'Андреа (Форли-Чезена)

Сант'Андреа — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Форлимпополи өязендә урнашкан торак пункт.

# Сант'Андреа (Форли-Чезена)
## Географиясе

Сант'Андреа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сант'Андреа (Форли-Чезена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Казанлы (Түбән Тәүде районы)

Казанлы (Казанка) — Төмән өлкәсенең Түбән Тәүде районында урнашкан торак пункт.

# Казанлы (Түбән Тәүде районы)
## Сәгать поясы

Казанлы (Түбән Тәүде районы) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Казанлы (Түбән Тәүде районы)
## Тарих

Октябрь инкыйлабына кадәр Тубыл губернасының Төмән өязенә караган.

# Казанлы (Түбән Тәүде районы)
## Халык

Милләтләр (2010): татарлар — 95,5%, төрекмәннәр — 4,5%.
# Адамова (Драгичынский районы)

Адамова (белар. Адамова) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Драгичынский районында урнашкан авыл.

# Адамова (Драгичынский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# (5725) Nordlingen

(5725) Nordlingen (лат. Nordlingen) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5725) Nordlingen
## Тарихы

1988 елның 23 гыйнварында Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 BK2» саналган.
# 383 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 383 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
II гасыр — III гасыр — IV гасыр — V гасыр — VI гасыр :
Хронологик таблица :
383 (өч йөз сиксән өченче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча якшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 383 елы, I меңьеллыкның 383 елы, IV гасырның 83 елы, IV гасырның 9 унъеллыгының 3 елы, 380 елларның 4 елы. 383 елдан бирле 1641 ел үтте.

# 383 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:383 елда туганнар

# 383 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:383 елда вафатлар
# Свирце (Лесковац)

Свирце (серб. Свирце ) — Сербиянең Ябланич округы Лесковатс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Свирце (Лесковац)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 240 метр биеклектә урнашкан.

# Свирце (Лесковац)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Гжимислав

һәм
Гжимислав — Польшаның Великопольское воеводалыгы Сьрем гминасында урнашкан авыл.

# Гжимислав
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Грязнуха (Исәт кушылдыгы)

Грязнуха — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Чиләбе өлкәсе, Курган өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Исәт елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Грязнуха (Исәт кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010500612111200002928
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111200292
* Бассейн коды — 14.01.05.006
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Тау иле

Тау иле (рус. горная страна) — бер үк тау ясалу чоры (тектогенез) вакытында хасил булган, әмма берничә тау системасыннан торучы катлаулы таулар күтәрелеше. «Тау иле» термины таулыкларны районлаштыру берәмлеге булып та тора.

# Тау иле
## Үзенчәлекләре

Бер тау иленә керүче таулар бер-берләреннән структуралары һәм тышкы кыяфәтләре белән аерыла. Мисалга Кавказ тау иленә керүче тауларны алсак, Зур Кавказ, Кавказ арты, Кече Кавказ, Әрмән таулыгы — һәркайсы төрле төзелешкә ия, төрле кыяфәттәге таулар.
Тау иле — җир өслегенең берничә мең километрга кадәр озынлыкка сузылган зур участогы. Җир кабыгының җыерчыклы һәм җыерчыклы-кантарлы структурасын эченә алган катлаулы конфигурациясе. Ул диңгез өсте тигезлегеннән (үз тирәсендәге үзәннәрдән дә) берничә мең метр биеклеккә кадәр күтәрелгән була һәм үз чикләрендә биеклекләрнең кискен тирбәлешләре белән характерлана.
Берничә тау иле бер тау системасына керергә яки үзләре тау системасын тәшкил итәргә мөмкиин. Шулай ук «тау иле» термины «тау» сүзенең синонимы буларак та кулланыла.
Кайбер тау илләре, мәсәлән, Пиреней таулары, Зур Кавказ, турыга сузылса, Альп таулары, Карпат таулары, Һималай таулары кебек тау илләре төрле радиустагы дугалар ясап, бөгелешләр барлыкка китерә. Аерым очракларда 6 000, 7 000, 8 000 м һәм аннан да күбрәк биеклекләргә җитәргә мөмкин. Җир шарының иң югары биеклеге Һималайда — Джомолунгма (Эверест) — 8 848 м биеклеккә ия. Элекке ССРБ территориясендә Памирда — Коммунизм пигы (хәзер Сомони пигы, Таҗикстан) — 7 495 м.
Тау иленең рельефы горизонталь ландшафтны билгеләүгә зур йогынты ясый. Тау сыртлары еш кына дымлы һава агымнары яки атмосфера фронтлары юлында торганга күрә, алар ачык чагылган климат бүлүчеләр булып тора. Җилле тау битендә алар атмосфера явым — төшеменә бай булган дымлы климат, ә җил исмәгән якта фённарның еш кабатлануы күзәтелгән коры климат тудыра.
# Сан Җовани (Л'Аквила)

Сан Җовани — Италиянең Абруцци төбәге Каньяно-Амитерно өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Җовани (Л'Аквила)
## Географиясе

Сан Җовани Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Сан Җовани (Л'Аквила)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гай (Маладзечанский районы)

Гай (белар. Гай) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Маладзечанский районында урнашкан авыл.

# Гай (Маладзечанский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# HD152137

HD152137 — Корбан чалу урыны йолдызлыгында урнашкан ApSrCrEu спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,67 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Брайтенау (Түбән Австрия)

Брайтенау — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Нойнкирхен округы составына керә.

# Брайтенау (Түбән Австрия)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 343 метр биеклектә урнашкан. Санкт-Эгиден-ам-Штайнфельд, Винер-Нойштадт, Шварцау-ам-Штайнфельде, Начбах-Лойперсбах һәм Нойнкирхен (Австрия) коммуналары белән чиктәш.
# Люшкувко

Люшкувко — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Прущ гминаcында урнашкан авыл.

# Люшкувко
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Карриас

Карриас (исп. Carrias) — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Карриас
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 13,26 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 838 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Троица Живоначальная чиркәве (Олы Тәрбит)

Троица Живоначальная чиркәве (рус. Церковь Троицы Живоначальной) — Татарстан Республикасы Кайбыч районы Олы Тәрбит авылында урнашкан православие гыйбәдәтханәсе. Районда, һәм гомумән Тау ягында, бердәнбер керәшен татарларына караган чиркәү булып тора.

# Троица Живоначальная чиркәве (Олы Тәрбит)
## Тарихы

Олы Тәрбит авылы XVI гасыр ахырында – XVII гасыр башында барлыкка килә. Ә моңа кадәр мәҗүсиләр булган авыл халкы XVIII гасыр уртасында чукындырыла.
Кайбыч районының Олы Тәрбит авылында Изге Троицк чиркәве 1898 елда халык акчасына төзелә башлаган. Аны 1901 елның июнендә Троицага изгеләндерәләр. Беренче рухани булып Никита Комиссаров куела, ул 1910 елда вафат була һәм әлеге гыйбадәтханә янында җирләнә. 1935 елда чиркәүне ябалар һәм, гөмбәзне салдырып башлангыч мәктәп ачалар. 2007 елда балалар бакчасына янкорма ясатталар, анда мәктәпне дә күчерәләр. Ә иске чиркәү бинасында хәзер гыйбадәт йорты урнаштырыла.
Чиркәү бинасын реконструкцияләү турында сүз чыккач, Кайбыч районы башлыгы яңа гыйбадәтханә төзү идеясын хуплый һәм бу эшкә шәхсән 100 мең сум күләмендә акча бирә. 2015 елда халыктан иганәләр җыела, бу акчаларга чиркәү нигезе салына. Гыйбадәтханә төзелешенә җирле халык кына түгел, Татарстанның башка районнарында һәм Россия төбәкләрендә яшәүче Олы Тәрбиттән чыккан кешеләр дә акча корбан итә. Чабаксардан кирпеч алып кайтып 2016 елда диварларны торгызалар, 2017 елда кыңгырау һәм фронтоннары күтәртелә. Казан епархиясе Яңа Изге Троицк чиркәве проектын тәкъдим итә. Казан һәм Татарстан митрополиты Феофан аны төзүгә игелек бирә.
2018 елда Олы Тәрбит авылында Изге Троицкий чиркәвендә икенче гөмбәз урнаштырыла. Алтын гөмбәзне Чуашстанның Батыр районы Туйса авылыннан Изге Троицк чиркәве батюшкасы Николай Марков җитәкчелегендәге бригада ясаган.
2021 елның 16 июлендә Олы Тәрбиттә керәшен чиркәве ачыла. Керәшен чиркәвен ачу тантанасына Казан һәм Татарстан митрополиты Кирилл катнаша.

# Троица Живоначальная чиркәве (Олы Тәрбит)
## Урнашуы

Чиркәү Татарстан Республикасының Кайбыч районы Олы Тәрбит авылының Үзәк урамында, 23А йорт адресы буенча урнашкан.
Казан шәһәреннән алып Р-241 «Казан - Ульяновск» автоюлыннан көнбатыш юнәлешкә "Олы Кайбыч" күрсәткече буенча борылып тагын 24 км дан соң Колаңгы авылына кергәндә уңга борылырга, тимер юл кичүе узарга кирәк. 14 км-дан соң Олы Кайбыч авылын әйләнеп чыгу юлы буйлап Иске Чәчкаб, Корноухово һәм Турминское авылларыннан соң Мәлки авылына таба сулга борылырга, аннары төп юл юнәлеше буенча уңга борылырга, аннары "Чүти, Олы Тәрбит" күрсәткече буенча Мәлкидән чыгу юлында сулга борылырга. Чүти һәм Олы Тәрбитне узганда төп юл сакларга кирәк. Чиркәү иске бина артында, төп юлның уң ягында Олы Тәрбит авылы уртасында урнашкан.
# Тринчешть

Тринчешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Скеришоара (коммуна, Алба) коммунасына карый.

# Тринчешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Ханяки

Ханяки (белар. Ханякі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.

# Ханяки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Бизкача (Җенова)

Бизкача — Италиянең Лигурия төбәге Меле өязендә урнашкан торак пункт.

# Бизкача (Җенова)
## Географиясе

Бизкача Лигур диңгезе һәм Альп таулары белән Апеннин таулары арасында, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Бизкача (Җенова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Магнетар

Магнетар яки магнитар — бик көчле магнит кырына ия булган (10¹¹ Теслага кадәр) нейтрон йолдыз.
Теориядә магнетар барлыгы 1992 елда фараз ителгән, ә 1998 елда Бөркет йолдызлыгында SGR 1900+14 чыганагыннан гамма- һәм рөнтген нурланышын тикшереп магнетар табылган.
Магнетарның уртача яшәү вакыты 1 миллион ел. Галәмдә иң көчле магнит кыры нәкъ магнитарларда күзәтелә.

# Магнетар
## Тасвир

Магнетар - начар тикшерелгән нейтрон йолдызларның бер төре булып тора, чөнки алар Җирдән ерак урнашкан.
Магнетар диаметры 20-30 км, ләкин массасы Кояш массасыннан күбрәк. Магнетар - бик кысылган матдә, борчак бөртеге зурлыгындагы кисәге 100 миллион тонна тарта.
Күпчелек магнетарлар бик тиз әйләнә: секундада берничә әйләнеш ясыйлар. Гамма һәм рөнтген нурланышын тарата, радиодулкыннар юк.
Магнетар озак яшәми, магнит кыры 10 мең елдан юкка чыга, аннан соң рөнтген нурланышы да бетә.
Фараз буенча галактикабызда 30 миллион магнетар бар.
Магнетар 40 Кояш массалы массив йолдыздан формалаша.
Магнетарда йолдыз тетрәү күзәтелә, әлеге күренешнең вакытында магнит кырының гаять зур тибрәнешләренә, гамма-нурланышның чыгаруына китерә.

# Магнетар
## Билгеле магнетарлар

2007 елга 12 магнетар табылган.
* SGR 1806-20, Җирдән 50 000 яктылык елы арада, Укчы йолдызлыгында урнашкан
* SGR 1900+4, Җирдән 20 000 яктылык елы арада, Бөркет йолдызлыгында урнашкан
* 1E 1048.1-5937 — Җирдән 9 000 яктылык елы арада, Киль йолдызлыгында урнашкан
# Боко Супериоре (Верчели)

Боко Супериоре — Италиянең Пьемонт төбәге Фобелло өязендә урнашкан торак пункт.

# Боко Супериоре (Верчели)
## Географиясе

Боко Супериоре Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Боко Супериоре (Верчели)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Катал (Жасатер кушылдыгы)

Катал — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Жасатер елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Катал (Жасатер кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100312115100004479
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100447
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Агрономовка (Унгени)

Агрономовка (рум. һәм молдав. Agronomovca ) — Молдова Республикасының Унгени районына караган авыл.
# (14379) 1989 UM4

(14379) 1989 UM4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14379) 1989 UM4
## Тарихы

1989 елның 22 октябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 UM4» саналган.
# Хрустово (Гродзиский повяты)

Хрустово — Польшаның Великопольское воеводалыгы Гродзиск-Велькопольский гминасында урнашкан авыл.

# Хрустово (Гродзиский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ышаныч кәгазе

Ышаныч кәгазе, вәкаләтнамә — бер зат тарафыннан икенче затка өченче затлар алдында вәкиллек итү өчен бирелә торган язма вәкаләт.
Ышаныч кәгазенең гамәли чоры 3 елдан артык була алмый. Әгәр ышаныч кәгазендә аның гамәли чоры күрсәтелмәгән булса, ул язылган көннән алып бер ел дәвамында көчендә кала. Язылган көне күрсәтелмәгән документ гамәлгә яраксыз дип санала. Түбәндәге очракларда ышаныч кәгазенең гамәлдә булуы туктатыла:
* гамәли чоры узгач;
* биргән зат аны юкка чыгарганда;
* биргән зат аннан баш тартканда;
* биргән юридик зат бетерелгәндә;
* бирелгән юридик зат бетерелгәндә;
* биргән граждан үлгәндә;
* бирелгән граждан үлгәндә.
Ышаныч кәгазе түбәндәге тәртиптә языла:
* Документның исеме.
* Ышаныч кәгазе бирүченең фамилиясе, исеме, әтисенең исеме.
* Әйбер яки акча алыначак оешма яки кешенең исеме.
* Алынган сумма яки әйбернең күләме (сумма башта саннар, аннан соң җәяләр эченлә сүзләр белән күрсәтелә).
* Алучының имзасы.
* Язылу вакыты.
* Раслаучының имзасы, оешма мөһере.
# Казимежово (Вармия-Мазурия воеводалыгы)

Казимежово — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Эльблонг гминасында урнашкан авыл.

# Казимежово (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Янёвец

Янёвец — Болгариянең Видин өлкәсендә урнашкан авыл. Димово җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Янёвец
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 329 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 3510

NGC 3510 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3510
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Гөрҗи Совет Социалистик Республикасы

Гөрҗи Совет Социалистик Республикасы (гөрҗ. საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, рус. Грузинская Советская Социалистическая Республика) — ССРБ республикаларының бересе.
Башкаласы Тбилиси шәһәрендә урнашкан.

# Гөрҗи Совет Социалистик Республикасы
## Халык

Милли состав (1989): гөрҗиләр — 70,1 %, әрмәннәр — 8,1 %, руслар — 6,3 %, азәриләр — 5,7 %, осетиннар — 3,0 %, юнаннар — 1,9 %, абхазлар — 1,8 %, украиннар — 1,0 %.

# Гөрҗи Совет Социалистик Республикасы
## Идарә-җир төзелеше

1987 елда Гөрҗи Совет Социалистик Республикасы эченә 65 район, Аҗарстан АССР, Абхазия АССР һәм Көньяк Осетия автономияле өлкәсе кергән.
# (14451) 1992 WR5

(14451) 1992 WR5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14451) 1992 WR5
## Тарихы

1992 елның 27 ноябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 WR5» саналган.
# HD147117

HD147117 — Гакрәп йолдызлыгында урнашкан A1mA4-F2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,12 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Һишкәдәрә (Шабран)

Һишкәдәрә (әзери. Hişkədərə) — Әзербайҗанның Шабран районына караган авыл.
# Басынкөй (Бакыркөй)

Басынкөй (төр. Basınköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Бакыркөй илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Яновик

Яновик (словак. Janovík) — Словакиянең Прешов округында урнашкан авыл.

# Яновик
## Тарихы

Авыл 1330 елда нигезләнгән.

# Яновик
## Географиясе

Мәйданы — 2,39 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 220 метр биеклектә урнашкан.

# Яновик
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# FGFBP1

FGFBP1 (ингл. Fibroblast growth factor binding protein 1) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.