# 24 сентябрь

24 сентябрь — Милади тәкъвимендә тугызынчы айның егерме дүртенче көне. Ел ахырына кадәр 98 көн кала.
* Тарих порталы
* Вакыт порталы
* Бәйрәмнәр порталы
Дөнья тарихында бу көн:

# 24 сентябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Милли

* Гвинея-Бисау — җөмһүрият көне (1973, Португалиядән бәйсезлек көне(ингл.)).
* Камбоджа — конституция көне (урысча).
* Көньяк Африка Җөмһүрияте — мирас көне (ингл.).
* Көньяк Корея, Төньяк Корея — Уңыш көне.
* Таиланд — Махидол көне (ингл.).
* Тринидад һәм Тобаго — Республика көне (ингл.).

# 24 сентябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре
#### Һөнәри

* Халыкара караванчылары көне (урысча).
* Перу хәрби көчләре көне (ингл.).

# 24 сентябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре
#### Өлкә һәм җирле

* Бразилия:
** Куйте шәһәре (урысча) көне — 1704, Параиба штаты (урысча).
** Урупес шәһәре (урысча) көне — 1889/1928, Сан-Паулу штаты (урысча).
* Испания / Каталония автоном җәмгыяте — Барселона шәһәр көне (ингл.), 1871.
* Франция / Яңа Каледония — Яңа Каледония көне (1853, Франция өлеше булу).

# 24 сентябрь
## Вакыйгалар

* 1664 — инглиз экспедициясе голланд колониясе булган Яңа Амстердамны яулап ала.
* 1852 — Анри Жиффар исемле француз парлы двигатель белән беренче дирижабльдә очыш ясый.
* 1999 — Лондонның Бейкер-стрит урамында Шерлок Холмска һәйкәл ачыла.
* 2007 — Зур Шартлау Теориясе телесериалының премьерасы урын ала.
* 2009 — Россия Федерациясе президенты Дмитрий Медведев үз карьерада беренче тапкыр БМОнда чыгыш ясый.

# 24 сентябрь
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:24 сентябрь көнне туганнар
* 1599 — Адам Олеарий, алман сәяхәтчесе.
* 1755 — Джон Маршалл,
* 1767 — Петр Ивашев,
* 1803 — Александр Бунге,
* 1820 — Михаил Рейтерн,
* 1859 — Константин Калинин,
* 1872 — Вячеслав Булычёв,
* 1884 — Исмәт Инөнү, Төркия президенты.
* 1892 — Габбас Дәүләтшин,
* 1895 — Аңдре Фередерик Курнаң,
* 1900 — Александр Задовский,
* 1902 — Руһаллаһ Хомейни, Иран сәяси эшлеклесе, аятолла.
* 1904 — Борис Парин,
* 1905 — Йоһаннес Кәбин,
* 1905 — Федор Горәчев,
* 1907 — Никита Кайманов,
* 1908 — Андрей Перевозчиков,
* 1911 — Константин Черненко, ССРБ сәясәтчесе.
* 1911 — Мария Края,
* 1911 — Семён Альтшулер,
* 1916 — Максим Ястран,
* 1916 — Мөҗип Вахитов,
* 1918 — Дмитрий Варфоломеев,
* 1919 — Иван Норкин,
* 1929 — Харис Йосыпов, атаклы көрәшче.
* 1930 — Джон Янг (John Watts Young), АКШ астронавты.
* 1936 — Владимир Мизгайлов,
* 1937 — Үмәр Мәүлиханов, кылыччы, ике тапкыр (1964, 1968) Олимпия чемпионы.
* 1938 — Евгений Шерстобитов,
* 1944 — Роза Салихова,
* 1945 — Лариса Рубальская, шагыйрә, җырлар авторы.
* 1950 — Африда Байчурина,
* 1956 — Җәлил Фазлыев, татар дин эшлеклесе, Татарстанның Баш казые.
* 1961 — Тимерҗан Кәлимуллин, танылган көрәшче.
* 1965 — Нәфисә Гыйльманова, рәссам, педагог (Ташкәнт).
* 1969 — Сәлмән Ярмуллин,
* 1970 — Марат Сафиуллин, дәүләт эшлеклесе.
* 1983 — Татьяна Морозова,
* 1995 — Сергей Кондратьев,

# 24 сентябрь
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:24 сентябрь көнне вафатлар
* 768 — Пипин III Кыска (Pépin le Bref).
* 1812 — Пётр Багратион, Россия империясенең инфантерия генералы.
* 1904 — Михаил Загоскин,
* 1904 — Нилс Рүберг Финсен,
* 1914 — Исмәгыйль Гаспринский, кырымтатар мәгърифәтчесе, нәшир, сәясәтче.
* 1915 — Гавриил,
* 1923 — Муса Акъегетзадә, татар язучысы.
* 1962 — Борис Шабалин,
* 1963 — Николай Устюгов,
* 1978 — Манне Сигбан,
* 1982 — Пётр Галанза,
* 1987 — Юрий Хржановский,
* 1990 — Сергей Румянцев,
* 1993 — Пётр Маслов,
* 1993 — Харрис Галиев,
* 1993 — Хөснулла Вәлиуллин, татар композиторы.
* 1997 — Талип Нуркаев, Кызыл Гаскәр офицеры, Советлар Берлеге каһарманы.
* 2005 — Юрий Моисеев,
* 2014 — Владимир Кадышевский,
* 2017 — Азат Зыятдинов,
* 2020 — Әхмәт Рәшит,
* 2022 — Ринат Сабиров