yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# (4905) Хироми

(4905) Хироми (лат. Hiromi) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4905) Хироми
## Тарихы

1991 елның 15 маенда А. Такахаси, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 JM1» саналган.
# Фрайлинген (Вестервальд)

Фрайлинген — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Фрайлинген (Вестервальд)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,67 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 385 метр биеклектә урнашкан.
# Чифтликөрен (Кангал)

Чифтликөрен (төр. Çiftlikören) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Кангал илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Бьянко

Бьянко — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. Реджо-ди-Калабрия провинциясе составына керә.

# Бьянко
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 12 метр биеклектә урнашкан. Африко, Караффа-дель-Бьянко, Казиньяна һәм Ферруццано коммуналары белән чиктәш.
# Каракүл (Павлодар районы)

Каракүл (каз. Қаракөл) — Казакъстанның Павлодар өлкәсендә урнашкан авыл.

# Каракүл (Павлодар районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Попелюв (Мазовия воеводалыгы)

Попелюв — Польшаның Мазовия воеводалыгы Лив гминасында урнашкан авыл.

# Попелюв (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Спрингер (Нью-Мексико)

Спрингер — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Спрингер (Нью-Мексико)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Спрингер (Нью-Мексико)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 3,799241 км², 3,799273 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1767 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Нокс (округ, Индиана)

Нокс — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Винсенс шәһәре.

# Нокс (округ, Индиана)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1790 елда оештырыла.

# Нокс (округ, Индиана)
## Территориясе

Округ мәйданы 1336,5 км² тәшкил итә.
# Маццарроне

Маццарроне — Италиянең Сицилия төбәгендә урнашкан коммуна. Катания (метрополитенский город) провинциясе составына керә.

# Маццарроне
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 285 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Кальтаджироне, Киарамонте-Гульфи, Акате һәм Ликодия-Эубея коммуналары белән чиктәш.
# Мегура (Бихор)

Мегура — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. П'етроаса (коммуна, Бихор) коммунасына карый.

# Мегура (Бихор)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Тахтанәкәран

Тахтанәкәран (әзери. Taxtanəkəran) — Әзербайҗанның Астара районына караган авыл.
# Фраксион эль Клавел (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)

Фраксион эль Клавел — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Долорес-Идальго муниципалитеты составына керә.

# Фраксион эль Клавел (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Географиясе

Фраксион эль Клавел Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Фраксион эль Клавел (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Фраксион эль Клавел (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# HD202149

HD202149 — Дәлү йолдызлыгында урнашкан B8/9III спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,756 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Баравичы (Лидский районы)

Баравичы (белар. Баравічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.

# Баравичы (Лидский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Сардан (коммуна)

Сардан (фр. Sardent) — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
# Гоноратув

Гоноратув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Парадыж гминаcында урнашкан авыл.

# Гоноратув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Матюниннарның гаилә портреты

"Матюниннарның гаилә портреты" (шулай ук "Молоствовларның / Матюниннарның гаилә портреты" ) - Э. Н. Хилкова картинасы. Барлыкка килүенең төгәл вакыты күрсәтелмәгән, тышкы факторлар аркасында ул 1860 еллар ахырына —1872 елдан да соңга калмый карый. Картина Татарстан Республикасының сынлы сәнгать музеенда сакалана.

# Матюниннарның гаилә портреты
## Рәсемнең тасвирламасы

Гаилә портретында уңнан сулга Елена Сергеевна Матюнина (сенатор А. Э. Матюнинның хатыны), олы кызы Надежда һәм кече кызы Ольга күрсәтелә. Дворян нәселе Матюниннар һәм Молостовлар 1872 елда туганлашалар, 23 яшьлек Надежда Андреевна Матюнина (1849—1914, картинада-үзәктә) Валериан Таврион улы Молоствовка (1828—1909) кияүгә чыга. Картинадагы яше буенча фикер йөрткәндә, портрет моңа кадәр яки вакыйгага кадәр үк язылган була.
1872 елда туйдан соң ук "Матюниннарның гаилә портреты" урынына "Молоствовларның / Матюниннарның гаилә портреты" дигән төшенчә кертелә. Аңлатма музей каталогында чагылмый, ләкин буяу ярлыгына язылган. Кызганычка каршы, инглизчә тәрҗемәсендә дә хата бар (MATYUNIN урынына MATYININ), һәм рәссамның күргәзмәләрдә катнашуының соңгы билгеле елы (1876) аның рәсми үлем елы итеп күрсәтелә.
Курьезларга «Мир русской женщины: семья, профессия, домашний уклад. XVIII — начало ХХ века» китабында картинаны искә алыу карый. Авторлар, мөгаен, әнинең яшь чырайлы булу һәм өч яшьтәге архетип аркасында (өлкән, урта, кече), рәсемдәге хатын-кызларны өч апа дип санайлар, анда "олы апа альбомда эскиз ясый", урта янында утыра, кечесе басып тора. Нәтиҗәдә, сәнгать тарихына билгеле булмаган "Апалы-сеңелле Матюниннар портреты" картинасы барлыкка килә.

# Матюниннарның гаилә портреты
## Фикерләр һәм тәнкыйть

Картина рәссамның җитлеккән осталыгы чорына карый һәм 1855 елда картинада күрсәтелгән фигураларның статик характерына ия түгел. Портрет "академик традициядә башкарылган, ләкин композициянең табигыйлеге белән аерылып тора" дип сурәтләнә. Икенче тәнкыйтьче «портрет нигезендә матурлык гармониясе, зәвыкның нечкәлеге, язуның элегантлыгы һәм композициянең төгәллеге ята», дип яза.
# GSC3667-1134

GSC3667-1134 — Кассиопея йолдызлыгында урнашкан A2m спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,04 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Апасео эль Алто (Апасео эль Алто, Гуанахуато )

Апасео эль Алто — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Апасео-эль-Альто муниципалитеты составына керә.

# Апасео эль Алто (Апасео эль Алто, Гуанахуато )
## Географиясе

Апасео эль Алто Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Апасео эль Алто (Апасео эль Алто, Гуанахуато )
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Апасео эль Алто (Апасео эль Алто, Гуанахуато )
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.

# Апасео эль Алто (Апасео эль Алто, Гуанахуато )
## Халкы

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2020 | 63 392 | |
# Җевиздалы (Битлис)

Җевиздалы (төр. Cevizdalı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Битлис илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Слобозия-Ноуе (Яломица)

Слобозия-Ноуе — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан авыл. Слобозея коммунасына карый.

# Слобозия-Ноуе (Яломица)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Яңа Килмәт

Яңа Килмәт — Башкортстанның Мишкә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452350, ОКАТО коды — 80243810007.
# Фарадей (ай кратеры)

Фарадей (лат. Faraday) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 69,03 км булган кратер.

# Фарадей (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Майкл Фарадей (1791—1867) хөрмәтенә бирелә.

# Фарадей (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Порто-Торрес

Порто-Торрес — Италиянең Сардиния төбәгендә урнашкан коммуна. Сассари провинциясе составына керә.

# Порто-Торрес
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 17 метр биеклектә урнашкан. Сассари коммуналары белән чиктәш.
# NGC 2375

NGC 2375 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2375
## Тарихы

Әлеге галактика 1849 елда инглиз астрономы Уильям Парсонс, 3-й граф Росс тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 182.88 см (72 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Гверчо-Карпионе (Ла Специя)

Гверчо-Карпионе — Италиянең Лигурия төбәге Леричи өязендә урнашкан торак пункт.

# Гверчо-Карпионе (Ла Специя)
## Географиясе

Гверчо-Карпионе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Гверчо-Карпионе (Ла Специя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Татлытамыр яфраклы дөя сеңере

Татлытамыр яфраклы дөя сеңере (лат. Astragalus glycyphyllos L., 1753) — күбәләкчәчәклеләр гаиләлегенең Дөя сеңере ыруына караган үсемлекләр төре.
# Боровниця

Боровниця — Словениянең Боровниця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Боровниця
## Географиясе

Мәйданы — 0,96 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 335 метр биеклектә урнашкан.
# Эль Сиркуито (Саламанка)

Эль Сиркуито — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Саламанка муниципалитеты составына керә.

# Эль Сиркуито (Саламанка)
## Географиясе

Эль Сиркуито Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Сиркуито (Саламанка)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Сиркуито (Саламанка)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Возьнавесь

Возьнавесь — Польшаның Подлясье воеводалыгы Райгруд гминасында урнашкан авыл.

# Возьнавесь
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чепкенли (Гүрпынар)

Чепкенли (төр. Çepkenli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Гүрпынар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кезеңсу

Кезеңсу (каз. Кезеңсу) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Кезеңсу
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Рихард Вагнер

Вильге́льм Ри́хард Ва́гнер (алман. Wilhelm Richard Wagner; 22 май, 1813, Лейпциг — 13 февраль, 1883, Венеция) — алман композиторы, дирижер, драматург (үз операларының либреттолары авторы), фәлсәфәче. Опера музыкасының иң бөек реформаторларыннан берсе. Европа мәдәниятенә зур тәэсир ясый. Вагнер мистицизмының XX гасыр алман милләтчелегенә (шул исәптән национал-социализмга да) йогынтысы зур.

# Рихард Вагнер
## Тормыш юлы

Вагнер түрә булып дәүләткә хезмәт иткән Карл Фридрих Вагнер (1770—1813) гаиләсендә туа. Актер булган үги әтисе Людвиг Гейер тәэсирендә яшь Вагнер 1828 елда бер кантордан музыка дәресләре ала башлый. 1831 елдан башлап Лейпциг университетында музыка өйрәнә. Дан казанганчыга кадәр авыр тормыш кичерә. Аның «Риенци, трибуннар арасында иң соңгысы» операсы 1842 елда Дрезденда уңышка ирешә. 1864 елда Мюнхенга күчә. 1876 елның 13-17 августында Нибелунг боҗрасы тетралогиясе премьерасы. 1883 елда йөрәк өянәгеннән вафат була.
# Рудзичка (Ополе воеводалыгы)

һәм
Рудзичка — Польшаның Ополе воеводалыгы Прудник гминасында урнашкан авыл.

# Рудзичка (Ополе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Орбур-Вир

Орбур-Вир (фр. Horbourg-Wihr) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Кольмар-2 кантонына карый.

# Орбур-Вир
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,42 км².
# Югары Сысәрт

Югары Сысәрт (рус. Верхняя Сысерть) — Свердловск өлкәсенең Сысәрт шәһәр округы составына керүче бистә.

# Югары Сысәрт
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Югары Сысәрт
## Тарих

Югары Сысәрт шәһәр тибындагы бистәсе 1950 елда Сысәрт шәһәре составыннан чыгару юлы белән барлыкка килгән. 2004 елда авыл торак пунктына үзгәртеп корылган.

# Югары Сысәрт
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар, татарлар һ.б.
# Хварасцяни

Хварасцяни (белар. Хварасцяні) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Лагойский районында урнашкан авыл.

# Хварасцяни
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Грейковице

Грейковице (чех. Hrejkovice) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Писек һәм Q12042020? районында урнашкан авыл.

# Грейковице
## Географиясе

Мәйданы — 13,398779 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 471 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Грейковице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Грейковице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Грейковице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1137 |
| 1880 | 1170 |
| 1890 | 1123 |
| 1900 | 1088 |
| 1910 | 1030 |
| 1921 | 1040 |
| 1930 | 1018 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 781 |
| 1961 | 743 |
| 1970 | 644 |
| 1980 | 581 |
| 1991 | 508 |
| 2001 | 437 |
| 2011 | 475 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 486 |
| 2016 | 472 |
| 2017 | 462 |
| 2018 | 463 |
| 2019 | 478 |
| 2020 | 482 |
| 2021 | 499 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 469 |
| 2022 | 501 |
| 2023 | 517 |
| 2024 | 515 |
# Долю-д’Олерон

Долю-д’Олерон (фр. Dolus-d'Oléron һәм фр. Dolus) — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Эль Аренал (Гуанахуато )

Эль Аренал — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Гуанахуато муниципалитеты составына керә.

# Эль Аренал (Гуанахуато )
## Географиясе

Эль Аренал Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Аренал (Гуанахуато )
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Аренал (Гуанахуато )
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Биг-Коппитт (Флорида)

Биг-Коппитт — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Биг-Коппитт (Флорида)
## Географиясе

Биг-Коппитт халык санын алу урыны мәйданы — 1,5 квадрат миль. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1 метр биеклектә урнашкан.
# Яунде

Яунде (фр. Yaoundé) — Камерунның башкаласы, Үзәк регионның һәм Мфунди департаментының административ үзәге. Башкаланың барлык диярлек территориясен үзәк урам — авеню Кеннеди буйлап урнашкан районнар, һәм шулай ук аңа якын булган били.

# Яунде
## Географик урнашу һәм климаты

Яунде Камерунның көньяк-көнчыгыш өлешендә, диңгез өсте дәрәҗәсеннән 730 метр биеклектә урнашкан. Кала тау платосы — Камерун яссы таулыгында ята. Климат субэкваториаль. Ике озын дымлы һәм ике кыска коры мизгелләр (гыйнвар-февраль һәм июль) бар. Гыйнварның уртача һава температурасы +23°С, ә июльнеке +21°С тирәсе. Уртача еллык явым-төшем микъдары — 1750 мм. Яңгырлар башлыча сентябрьдән ноябрьгә һәм апрельдән июньгә кадәр чорда ява.

# Яунде
## Тарихы

Яунде 1888 елда (яки 1889 елда), Камерун Алмания протектораты астында булган чорда нигезләнгән. Беренче дөнья сугышы чорында, 1915 елда Яунде Бельгия гаскәрләре тарафыннан оккупацияләнә, ә 1922 елда Француз Камерунның башкаласы дип игълан ителә. 1940-1946 елларда башкала статусын Дуала шәһәре үти. 1960 елда Франциядән бәйсезлек алгач, Яундеда хөкүмәт, 1961 елдан — федераль хөкүмәт, 1972 елдан — Бердәм Камерун Республикасы Хөкүмәтенең резиденциясе урнаша.

# Яунде
## Халкы

Яунде халкының исәбе 1 миллион 800 меңнән артык кеше тәшкил итә. Шәһәрдә бамилеке (бөтен шәһәр халкының якынча 25 %ын тәшкил итә), фулани (якынча 10 %), һәм шулай ук фанг, дуала, фульбе этник төркемнәренең вәкилләре яши. Дәүләт телләре итеп инглиз һәм француз телләре исәпләнә, берничә африка сөйләшләре таралган (башлыча банту телләре төркеменең). Башкала халкының яртысы диярлек — католиклар, ә калганнары мөселманнар һәм төбәк традицион ышануларын тотучылар.
Численность населения по годам :
| Җан саналу датасы | 1976 | 1979 | 1987 | 2005 |
| Халык исәбе | 313 706 | 400 000 | 649 252 | 1 817 524 |

# Яунде
## Сәламәтлек саклау

Шәһәрнең иң зур хастаханәсе дип Яунде үзәк хастаханәсе исәпләнә, биредә 650 койка бар. 1985 елда төзелгән Яунде гомуми хастаханәсендә 302 койка бар.

# Яунде
## Мәгариф

1962 елда Яундеда университет ачыла. Шәһәрдә тагын башка югары уку йортлары бар: Югары авыл хуҗалыгы мәктәбе, Югары милли политехник мәктәп, Югары педагогия мәктәбе, Хакимият милли мәктәбе һәм Халыкара мөнәсәбәтләр институты. Камерун милли һәм университет китапханәләре илнең иң зур китапханәләре булып тора. Шәһәрдә шулай ук Камерун дәүләт архивы урнашкан.
1996 елда шәһәрдә җиңел атлетика буенча Африка чемпионаты уздырыла.
# Галимәтелбәнат Биктимерия

Галимәтелбәнат Биктимерова, әдәби тәхәллүсе Галимәтелбәнат Биктимерия (1876, Кышлау, Кышлау вулысы, Чар өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 30 ноябрь 1906(1906-11-30), Яубаш, Касыйм өязе, Рязань губернасы, Россия империясе) — мөгаллимә, педагогика теоретигы, мәгърифәтче, шагыйрә. Беренче татар хатын-кыз язучылар һәм шагыйрәләренең берсе, феминизм эшлеклесе.

# Галимәтелбәнат Биктимерия
## Тәрҗемәи хәле

1895 елда Касыйм шәһәренә якын Яyбаш авылында кыз балалар өчен махсус мәктәп ачып, шунда укыта. Хатын-кызның гаилә тормышындагы урыны, ятим балалар тәрбиясе, кыз балаларда укуга омтылыш уяту мәсьәләләренә багышланган педагогик хезмәтләр авторы. 1892—1903 еллардагы Галимәтелбәнат Биктимерованың тәрбия һәм мәгърифәтчелек темасына караган «Тәргыйбел-бәнат» («Кыз балаларда укуга дәрт уяту»), «Хөснел-васия» («Опекунлыкта гаделлек»), «Мәгашәрәт адәбе» («Аралашу кагыйдәләре») исемле әсәрләре басыла. Ризаэддин Фәхреддин зур ихтирам белән, хәтта аның әсәрләре турында сокланып та язды. 1905 елгы революция иреккә сусаган татар хатын-кызларын да канатландыра. Шундыйларның берсе булган Г. Биктимерова революцияне шатланып каршы алуы турында аерым шигырь яза.
# HD240419

HD240419 — Кассиопея йолдызлыгында урнашкан A0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,7 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.