# Челтәркатлау гемангиобластомасы

Челтәркатлау гемангиобластомасы — кайвакыт башка патология белән бәйле булмаган, әмма солитар гемангиобластома белән 50% очракта һәм мультифокаль формалы Һиппель-Линдау белән барлык диярлек авыруларда булган сирәк күрүгә янаучы шеш (ВҺЛ) (24 бүлекне кара). ВҺЛ'да челтәркатлау шешләре өстен булу якынча 60% тәшкил итә. Челтәркатлау шешләре ясалуда мөһим роль тамырлы эндотелиаль үсеш факторына (VEGF) бирелә.

# Челтәркатлау гемангиобластомасы
## Гистология

Эре күбекле күзәнәкләр, мөгаен, гистиоцитлар, эндотелиаль күзәнәкләр һәм астроцитлар арасында урнашкан, капиллярларны хәтерләткән тамырлы юллар белән ясалган (рәс.15.39а). Шеш гадәттә эндофит, әмма челтәркатлауның тышкы катламнарында ясалучы экзофитлары да очрый.

# Челтәркатлау гемангиобластомасы
## Эндофит шеш

1. Күренешләре. Диагнозны кую вакытында ВҺЛ белән авыру яше (медиана — 18 яшь) ВҺЛ булмаган авырудан (медиана — 31 яшь) кимрәк. Шешне куркынычлык төркемен тикшергәндә яки челтәркатлау кубарылу симптомнары яки макуланың экссудатив үзгәрешләре барлыкка килү өчен ачыклап була.
2. Билгеләре
* Капилляр катлам дәрәҗәсендәге артериола һәм венула арасында зур булмаган төгәл чикләнгән кызыл оваль чыганаклар (рәс. 15.39б).
* Киңәйгән һәм бормалы тукландыручы артерия һәм китүче вена белән кызгылт-сары түгәрәк ясалу (рәс. 15.39в, г).
* Шеш күрү нервы башына тарала ала (рәс.15.39е).
* Үзеннән-үзе регрессиягә дучар була алган тукландыручы тамырларсыз ак төстәге фиброзлы шешләр.
3. ФАГ башлангыч фазада гиперфлюоресценцияне (рәс. 15.39д) һәм соңгы фазада сеңүне күрсәтә.
4. Өзлегүләр
* Шеш тирәли һәм/яки макула өлкәсендә экссудат ясалу (кара рәс. 15.39е).
* Кан саву һәм сеңү макуляр шешү һәм челтәркатлауның экссудатив кубарылу үсешенә китерә.
* Фиброз арканнар челтәркатлауның тракцион яки регматоген кубарылуына китерә ала.
* Витреаль кан савулар, икенчел глаукома һәм күз алмасының субатрофиясе.

# Челтәркатлау гемангиобластомасы
## Экзофит шеш

1. Экссудация һәм кан саву нәтиҗәсендә күрү югалту белән билгеләнә.
2. Билгеләре
* Киңәйгән тамырлар белән беркетелгән, төгәлсез чикләр белән плакоидлы юкстапапилляр ясалу.
* Челтәркатлау шешү, сүлле кубарылу, каты экссудатлар (рәс. 15.40а) һәм кан савулар — еш күренешләре (рәс. 15.40б).
3. ФАГ шеш гиперфлюоресценциясен һәм аның кан яки сүл белән каплануын күрсәтә (рәс. 15.40в).

# Челтәркатлау гемангиобластомасы
## Дәвалау

1. Симптомсыз юкстапапилляр гемангиомаларда күрсәтелми, чөнки алар күп еллар буе эшлексез кала ала һәм шулай ук күрү бозылуның югары ятроген куркынычлыгы өчен дә.
2. Лазерлы фотокоагуляция — кечкенә күләмдәге ясалуларда. Тукландыручы тамырларны бикләгәннән соң шешне түбән энергияле һәм дәвамлы импульслар белән коагуляциялиләр. Кабат тәэсир кирәк булырга мөмкин.
3. Криотерапия — зур ясалулар яки челтәркатлауның экссудатив кубарылуында. Бик кискен дәвалау вакытлыча, әмма челтәркатлауның таралган экссудатив кубарылуына китерә ала.
4. Брахитерапия — криотерапия өчен бик зур күләмдә булган ясалуларга.
5. Витреоретиналь хирургия — суырылмый торган гемофтальм, преретиналь фиброз яки челтәркатлауның тракцион кубарылуында. Кайбер очракларда шеш эндолазерлы фотокоагуляция белән юк ителә яки кисеп алына ала.
6. Башка ысуллар. Фотодинамик терапия — чиктәш тукымалар зарарлануын булдырмаска һәм тамырлы эндотелиаль үсеш факторы ингибиторларын кулланырга мөмкинлек бирә (VEGF). Бу ысулларны юкстапапилляр шешләрдә кулланырга кирәк, башка ысуллар белән аларны дәвалау һәрвакыт диярлек күрү начарлануына китерә.