yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Потцене

Потцене (алман. Potzehne) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Потцене
## Географиясе

Коммуна мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Көбияз

Көбияз — Башкортстанның Аскын районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1212 кешенең яшәве мәгълүм.

# Көбияз
## Мәгариф

Кубияз авылындагы кебек агачтан салынган мәктәпләр респубикада сирәктер. Биредә укыту-тәрбия дүрт бинада башкарыла. 2012 елда яңа мәктәп төзергә вәгъдә бирделәр, дип өмет белән яши педагоглар. Әлеге вакытта 180 бала укый. 2011 елда мәктәпне ундүрт бала тәмамласа, беренче сыйныфка унҗиде бала килә дип көтелә. Әле дә беренчедә унҗиде бала укый. Авыл җирләрендә яңа мәктәп салуны балалар санына карап планлаштыралар. Ә биредә балалар бакчасы эшли. Анда иллегә якын бала тәрбияләнә. Мәктәпкә күрше Үтәш, Матала, Әвәдәй авыллары балалары да йөреп укый.
Татар теле 11, чыгарылыш сыйныфында гына укытыла. Башкорт теле укытылганлыктан, балаларның тел һәм әдәбият дәресләрендә ике охшаш телне бутаулары сәбәпле, өлгереш кискен кимегән. Ата-аналар, балаларыбызның башын бутамыйк дип, татар телен укытмау белән килешә.

# Көбияз
## Авылда туган шәхесләр

* Мәшһар Гомәров — балалар язучысы (Казакъстан).
# Кияк

Кияк — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Шиш елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Кияк
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010100312115300007017
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115300701
* Бассейн коды — 14.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Горни Ржожинка

Горни Ржожинка (чех. Horní Rožínka) — Чехиянең Высочина крае Ждяр-над-Сазавоу һәм Q89267421? районында урнашкан авыл.

# Горни Ржожинка
## Географиясе

Мәйданы — 2,027861 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 528 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Горни Ржожинка
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Горни Ржожинка
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Горни Ржожинка
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 213 |
| 1880 | 199 |
| 1890 | 194 |
| 1900 | 173 |
| 1910 | 175 |
| 1921 | 151 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 141 |
| 1950 | 116 |
| 1961 | 156 |
| 1970 | 143 |
| 1980 | 124 |
| 1991 | 95 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 100 |
| 2014 | 83 |
| 2016 | 79 |
| 2017 | 78 |
| 2018 | 77 |
| 2019 | 76 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 74 |
| 2021 | 75 |
| 2021 | 67 |
| 2022 | 80 |
| 2023 | 80 |
| 2024 | 78 |
# Дачная

Дачная (белар. Дачная) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.

# Дачная
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Закаяхутла (Зитлала)

Закаяхутла — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Zitlala Municipality муниципалитеты составына керә.

# Закаяхутла (Зитлала)
## Географиясе

Закаяхутла Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Закаяхутла (Зитлала)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Закаяхутла (Зитлала)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Верхвозера

Верхвозера (белар. Верхвозера) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Смалявицкий районында урнашкан авыл.

# Верхвозера
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# TAL2

TAL2 (ингл. TAL bHLH transcription factor 2) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Брониславув (Жирардовский повяты)

Брониславув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Мщонув гминасында урнашкан авыл.

# Брониславув (Жирардовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шэйка (Крупский районы)

Шэйка (белар. Шэйка) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Крупский районында урнашкан авыл.

# Шэйка (Крупский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Зберезька

Зберезька — Польшаның Силезия воеводалыгы Кломнице гминасында урнашкан авыл.

# Зберезька
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Эерҗи (Чорум)

Эерҗи (төр. Eyerci) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Чорум илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Владимир Соловьёв

Соловьёв Владимир Георгиевич (15 июнь 1921 — 1 март 2008) — ССРБ Кораллы Көчләре генерал-майоры, 1970-1977 елларда Ленинград Суворов хәрби училище начальнигы.

# Владимир Соловьёв
## Биографиясе

Соловьёв Владимир Георгиевич 1921 елның 15 июнендә Ферзиково районының Титово авылында туган (хәзерге Калуга өлкәсе Ферзиково районы). 1939 елда урта мәктәпне һәм 1941 елда Мәскәү югары хәрби команда училищесын тәмамлый. Бөек Ватан сугышында катнашучы, 1941 елда фронтка Тула өлкәсе Дугна район хәрби комиссариаты тарафыннан чакырыла, хезмәтне взвод командиры булып башлый.
Сугышты Выборг янында каршылый, Ленинград һәм 2-се Балтыйк буе фронтларында катнаша. 1943 елдан ВКП(б) әгъзасы. Өч тапкыр җиңел яралана (1941 елның 17 июлендә, 26 августында, 1 октябрендә), бер мәртәбә авыр яралана (1943 елның 15 гыйнварында), контузия ала (1941 елның 25 ноябрендә). Өлкән адъютант сыйфатында хезмәт итә, аннары 23-нче укчылар дивизиясе 245 нче Кызыл Байраклы укчылар полкының оператив часында штаб начальнигы ярдәмчесе булып хезмәт итә. 1944 елның 31 гыйнварына Кече Дивенка авылы янында немец позицияләрен флангтан һөҗүм итеп һәм шушы алдыннан елганы аша чыгып алышта батырлык күрсәтә, шулай ук 1944 елның 21 октябрендә немецларның контратакаларын кире кагу буенча җитәкчелек итә. Луки рубежында сугышта, һәм Балтыйк янында Берлин өчен алышларда катнаша. Сугышны майор званиесендә һәм мотоукчылар полкы штабы начальнигы сыйфатында тәмамлый.
1955 елда М. В. Фрунзе исемендәге хәрби академиядән тәмамлый, Төньяк хәрби округта полк командиры итеп тәгаенләнә. 1960 елда Ленинград хәрби округында дивизия штабы начальнигы итеп тәгаенләнә, 1961 елда — Ленинград хәрби округының кадрлар идаралыгы начальнигы була. 1965 елда Саперный дивизия командиры итеп тәгаенләнә. 1970-1977 елларда Ленинград хәрби Суворов училищесы начальнигы. Совет армиясендә 39 ел хезмәт итә.
Соловьев Владимир Георгиевич 2008 елның 1 мартында Санкт-Петербургта вафат була. Саубуллашу Воронцов сараенда (Санкт-Петербург) чиркәүдә 4 мартта үткәрелә һәм шул ук көнне Төньяк зиратта җирләнә.

# Владимир Соловьёв
## Наградалары

* Ленин ордены.
* Кызыл Йолдыз ордены (ике тапкыр)
** 1943 елның 14 гыйнваре
* Ватан сугышы ордены
** I дәрәҗә (14 ноябрь 1944 ел) — немец илбасарлары белән сугыш фронтында командованиенең хәрби заданиеләрен төгәл үтәгәне һәм каһарманлык һәм шул ук вакытта батырлык күрсәткәне өчен.
** II дәрәҗә (6 март 1944) — немец илбасарлары белән сугыш фронтында командованиенең хәрби заданиеләрен төгәл үтәгәне һәм шул ук вакытта каһарманлык һәм батырлык күрсәткәне өчен.
* III дәрәҗә «ССРБ Кораллы көчләрендә Ватанга эшчәнлеге өчен» ордены
* Шул исәптән медалләр
** «1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Германияне җиңгән өчен» медале (8 август 1945).
* «Ленинградны обороналаган өчен» медале (1 июль 1943)
# Сан Паоло (Месина)

Сан Паоло — Италиянең Сицилия төбәге Патти өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Паоло (Месина)
## Географиясе

Сан Паоло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Паоло (Месина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Карагай (Берҗан сал районы)

Карагай (каз. Қарағай) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Карагай (Берҗан сал районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Әл-Хәмид

Әл-Хәмиид (гарәп. الْحَمِيدُ‎) — Аллаһның 99 исеменең берсе.
Хәмед ителәчәк, макталыначак бердәнбер барлык Аллаһ кына булуын аңлата. Хәмед — мактау Аңа лаектыр. Һәр барлык без аңлата белмәгән рәвештә тел белән Аны да тәсбих итәр, мактар. Мөэминнәр намазның һәр рәкәгатендә «Фатиха» сүрәсен укып Аны мактарлар. Телләре белән мактаганнары кебек, хәл һәм хәрәкәтләре белән дә мактап камиллеккә ирешерләр.

# Әл-Хәмид
## Чыганак

* Баулы мөхтәсибәте 2017 елның 9 сентябрь көнендә архивланган.
# Цона Комерчале-Артиҗанале-Индузтрияле (Удине)

Цона Комерчале-Артиҗанале-Индузтрияле — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Комерчале-Артиҗанале-Индузтрияле (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NDUFA5

NDUFA5 (ингл. NADH:ubiquinone oxidoreductase subunit A5 һәм NADH dehydrogenase [ubiquinone] 1 alpha subcomplex subunit 5) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# GSC3605-2653

GSC3605-2653 — Аккош йолдызлыгында урнашкан B9p спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,01 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Кастелвекио Пасколи

Кастелвекио Пасколи — Италиянең Тоскана төбәге Барга өязендә урнашкан торак пункт.

# Кастелвекио Пасколи
## Географиясе

Кастелвекио Пасколи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Кастелвекио Пасколи
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Әлтаир

Әлтаир (гарәп. النسر الطائر‎ ән-нәср әт-та’ир — «очучы каракош»; Каракош α, Каракош альфасы, α Aql) — Каракош йолдызлыгының иң якты йолдызы, яктырыш буенча күк йөзендә 13 нче урында тора. Әлтаир 16,8 гына яктылык елы ераклыкта тора. Каракош β һәм Каракош γ йолдызлары белән билгеле йолдызлар сызыгыны — Каракош Гаиләсе яки Каракош Үзәге не тәшкил итә.
Әлтаир +0,77 йолдызча зурлыктагы йолдыз. Бу A спектр сыйныфылы йолдыз. Аның массасы Кояшныкыннан 1,8 тапкыр, ә яктыртучанлыгы — 11 тапкыр артыграк. Әлтаир үз күчәре тирәсендә 8,9 сәг. эчендә әйләнеп чыга. Бик тиз әйләнүе сәбәпле йолдызның экватор диаметры котып диаметрыннан 22 % артыграк. Йолдызның яктырышы кечкенә зурлыкка үзгәрә. Ул Калкан δ сыман үзгәрмә йолдыз була.

# Әлтаир
## Моны да кара

* Иң якты йолдызлар исемлеге
# Фосо Морто (Пистоя)

Фосо Морто — Италиянең Тоскана төбәге Понте-Буджанезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Фосо Морто (Пистоя)
## Географиясе

Фосо Морто Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Фосо Морто (Пистоя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вайт-Голл (Көнбатыш Виргиния)

Вайт-Голл — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Вайт-Голл (Көнбатыш Виргиния)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Вайт-Голл (Көнбатыш Виргиния)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,726733 км², 2,724532 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 353 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гатфилд (Пенсильвания)

һәм
Гатфилд — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гатфилд (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1832 елда нигезләнгән.

# Гатфилд (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,64 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 335 Фут биеклектә урнашкан.
# SNRNP70

SNRNP70 (ингл. Small nuclear ribonucleoprotein U1 subunit 70) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Венис-Гарденс (Флорида)

Венис-Гарденс — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Венис-Гарденс (Флорида)
## Географиясе

Венис-Гарденс халык санын алу урыны мәйданы — 7,213879 км², 7,013451 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 13 Фут биеклектә урнашкан.
# Каса де лос Миранда (Ирапуато)

Каса де лос Миранда — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ирапуато муниципалитеты составына керә.

# Каса де лос Миранда (Ирапуато)
## Географиясе

Каса де лос Миранда Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Каса де лос Миранда (Ирапуато)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Каса де лос Миранда (Ирапуато)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Аннандейл (Миннесота)

Аннандейл — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Аннандейл (Миннесота)
## Тарихы

Аннандейл шәһәре елда нигезләнгән.

# Аннандейл (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 7,704002 км², 7,704038 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 326 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ратечево Брдо

Ратечево Брдо — Словениянең Илирська Бистриця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Ратечево Брдо
## Географиясе

Мәйданы — 3,04 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 598,5 метр биеклектә урнашкан.
# Падлессе Радваницкае

Падлессе Радваницкае (белар. Падлессе Радваніцкае) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Брэсцкий районында урнашкан авыл.

# Падлессе Радваницкае
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Седлов

Седлов (чех. Sedlov) — Чехиянең Урта Чехия крае Ржатборж районында урнашкан авыл.

# Седлов
## Географиясе

Мәйданы — 1,927 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 339 метр биеклектә урнашкан.

# Седлов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Седлов
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Седлов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 214 |
| 1880 | 213 |
| 1890 | 215 |
| 1900 | 218 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 196 |
| 1921 | 204 |
| 1930 | 182 |
| 1950 | 136 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 206 |
| 1970 | 106 |
| 1980 | 76 |
| 1991 | 61 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 57 |
| 2011 | 55 |
| 2021 | 56 |
# Монте де Долорес (Леон)

Монте де Долорес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Леон муниципалитеты составына керә.

# Монте де Долорес (Леон)
## Географиясе

Монте де Долорес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Монте де Долорес (Леон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Монте де Долорес (Леон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Ханалы (Шуша)

Ханалы (әзери. Xanalı) — Әзербайҗанның Шуша районына караган авыл.
# Зур Мошало-Шор

Зур Мошало-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сядей-Ю елгасының сул ярыннан 37 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.

# Зур Мошало-Шор
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03060000112103000087464
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103008746
* Бассейн коды — 03.06.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Керпеш зауыты

Керпеш зауыты (каз. Кірпіш зауыты) — Казакъстанның Кызылорда өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Керпеш зауыты
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Хомород (Хунедоара)

Хомород — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. Джоаджу коммунасына карый.

# Хомород (Хунедоара)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Кастелацо (Трапани)

Кастелацо — Италиянең Сицилия төбәге Трапани өязендә урнашкан торак пункт.

# Кастелацо (Трапани)
## Географиясе

Кастелацо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Кастелацо (Трапани)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Безбожник (Чуашстан)

Безбожник (чуаш. Безбожник, рус. Безбожник) — Чуашстанның Алатыр районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429803.

# Безбожник (Чуашстан)
## Халык

2002 ел җанисәбен алу буенча биредә кешеләрнең яшәмәве мәгълүм.
# Бедил (Бартын)

Бедил (төр. Bedil) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Бартын илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Андронава (Кобрынский районы)

Андронава (белар. Андронава) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.

# Андронава (Кобрынский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Пушкин (мәгънәләр)

Пушкин — фамилия.
Татарча Википедиядә әлеге сүзне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
* А.С. Пушкин (1799-1837), рус шагыйре.
* Л.С. Пушкин (1805-1852), хәрби, А.С. Пушкинның энесе.
# Көзге сыра бәйрәме

Көзге сыра бәйрәме, Кер сари (чуаш. Кĕр сăри, Кĕрхи сăра — «көзге сыра», «көзнең сырасы», рус. Осеннее пиво, пиво осени) — чуаш халкының көз көне үткәрә торган милли бәйрәме, борынгыдан сакланып калган сыра кайнату йоласы. Чуашлар яши торган Чуашстан, Татарстан, Башкортстан, Самара һ. б. өлкәләрдә ел саен зурлап бәйрәм ителә.

# Көзге сыра бәйрәме
## Максаты

Кĕр сăри (көзге сыра бәйрәме) – җирдә эшләүченең авыр хезмәтенә дан җырлау, яңа ашлык уңышын изгеләндерү, туган-тумачаны яңа кайнатылган сыра һәм яңа уңыштан пешерелгән тәм-томнар белән сыйлау бәйрәме.

# Көзге сыра бәйрәме
## Тарихы

Әүвәл чуашлар барлык бәйрәмнәрен һәм милли йолаларын һәрвакыт, ритуал эчемлек буларак, сыра кулланып кына бәйрәм иткәннәр. «Сыра бәйрәме»нә кадәр яңа ашлык уңышына кагылырга ярамаган. «Сыра бәйрәме» көзге кыр эшләре тәмамланып, әвенлектәге ашлыклар сугылып беткәч, беренче кырпак кар яуган көннәрдә үткәрелгән.
«Сыра» сүзе кайбер чуаш йола, гореф-гадәтләренең атамаларында сакланып калган: автан сăри — әтәч сырасы (язгы кыр эшләре тәмамлангач кайнатылган), хĕр сăри — кызлар сырасы, кĕр сăри - көзге сыра, хăлах сăри - халык сырасы.

# Көзге сыра бәйрәме
## Үзенчәлеге

Йолаларның, бәйрәмнәрнең әһәмиятенә карап, 40 чиләккә кадәр сыра кайнатыла торган була. Мәсәлән, туйга дип атап, сыра бозылмасын өчен, эчемлекне бары тик 3 көн алдан гына кайнатырга тиеш булганнар.
Сыраның, куллану максатына карап, исертә торганын (кĕрчеме («корчма, корчама»), исертми торганын (максама (макасма) кайнатканнар.
Иң беренче Турă аллага багышлап эчүләре чуашларда сырага ихтирамлы караш булуы хакында сөйли.

# Көзге сыра бәйрәме
## Сылтама

* Чуашларның сыра бәйрәмнәре 2016 елның 9 сентябрь көнендә архивланган.
* Самара чуашлары сыра бәйрәмендә
* Чуаш энциклопедия
# Бевиль-ле-Конт

Бевиль-ле-Конт (фр. Béville-le-Comte һәм фр. Béville-le-Fontaine) — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
# (17450) 1990 QO4

(17450) 1990 QO4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17450) 1990 QO4
## Тарихы

1990 елның 23 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QO4» саналган.
# Бидегоян

Бидегоян (баск. Bidania-Goiatz) — Испаниянең Гипускоа провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Бидегоян
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 13,37 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 485 метр биеклектә урнашкан.
# Баунд-Брук

Баунд-Брук — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Баунд-Брук
## Тарихы

Огачи шәһәре 1681 елда нигезләнгән.

# Баунд-Брук
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 4,390026 км², 4,389028 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 43 Фут биеклектә урнашкан.
# Зёллинген (Түбән Саксония)

Зёллинген — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Зёллинген (Түбән Саксония)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 39,51 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 104 метр биеклектә урнашкан.
# Кастель-Штадт

Кастель-Штадт — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Кастель-Штадт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,31 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 330 метр биеклектә урнашкан.
# Планкштадт

Планкштадт (алман. Plankstadt) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Планкштадт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,5 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 103 метр биеклектә урнашкан.