yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Иван Запольский

Иван Запольский (Иван Ипат (Эрнест Август) улы Запольский, 1773, Россия империясе — 20 декабрь 1810(1810-12-20) яки 1 гыйнвар 1811(1811-01-01), Казан, Россия империясе) — фәлсәфәче, физик һәм математик, җәмәгать эшлеклесе, профессор (1810).

# Иван Запольский
## Тәржемәи хәле

Запольский Иван Ипатович 1773 елда туган. Башта Севской һәм Белгород рухи семинарияләрендә тәрбияләнә, аннары Киев рухи академиясендә һәм Мәскәү университетында укый (1796 ел). 1799 елда ул Беренче Казан ирләр гимназиясенә физика һәм математика укытучысы булып эшли.
1801 елда фәнни белемнәрне популярлаштыру һәм куллану өчен кояш сәгатьләрен куллана (гимназия каршындагы мәйданда коймага куела һәм каравылчылар аны саклап торганнар). 1803 елда фәнни максатта астрономик сәгать төзи.1801 елда фәнни белемнәрне популярлаштыру һәм куллану өчен кояш сәгатьләрен тизләткән (гимназия каршындагы мәйданда коймада урнаштырылган һәм каравылчылар тарафыннан сакланган). 1803 елда астрономик сәгать төзи. 1805 елда яңа ачылган Казан университетына гамәли математика һәм физика адъюнкты итеп билгеләнә һәм шул вакытта университетның физика кабинеты мөдире булып эшли; фәнни совет җитешсезлекләрен тәнкыйтьләгән өчен 1806 елның ноябреннән 1807 елның мартына кадәр совет утырышларында катнашудан читләштерелә, ләкин 1807 елның августыннан фәнни совет секретаре вазифасын үти. 1807 елның августыннан фәнни совет сәркатибе вазифаларын башкара.
1808 елда ике телдә (рус, татар) «Казанские ведомости» атналык гәҗитен нәшер итү проектын әзерләгән (1809 елда рус телле гәҗит чыгару рөхсәт ителгән). Систематик метеорологик күзәтүләр оештыручы. Шәкертләр арасында Николай Лобачевский, Иван Симонов, Дмитрий Перевощиков.
1810 елның гыйнварында физика кафедрасы буенча экстраординар профессоры итеп раслана, шул ук елның 20 декабрьдә вафат була.

# Иван Запольский
## Фәнни хезмәтләре

Дерпт университеты тарафыннан расланган «De summo bono» (кулъязма), 1807 елда язылган һәм үлгәч бастырылган «Рассуждение о самолюбии» («Труды Казанского общества любителей отечественного слова» (Казань, 1815) альманахында бастырылган).
# Танаби

Танаби — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Танаби
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 745,8 км².
# Ешильяйла (Шебинкарахисар)

Ешильяйла (төр. Yeşilyayla) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Шебинкарахисар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Набережный (Ырынбур өлкәсе)

Набережный (Набережный) — Ырынбур өлкәсенең Тук районында урнашкан торак пункт.

# Набережный (Ырынбур өлкәсе)
## Сәгать поясы

Набережный (Ырынбур өлкәсе) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Набережный (Ырынбур өлкәсе)
## Халык

Милләтләр (2010): татарлар — 41,8%, руслар — 47,8%, чуашлар — 3,7%, казакълар — 3,3%.
# Казчина Ронело (Торино)

Казчина Ронело — Италиянең Пьемонт төбәге Рива-прессо-Кьери өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Ронело (Торино)
## Географиясе

Казчина Ронело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казчина Ронело (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шушканы

Шушканы (рус. Шушканы) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.

# Шушканы
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Шушканы
## Сәгать поясы

Шушканы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Шушканы
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Каньямеро

Каньямеро (исп. Cañamero) — Испаниянең Касерес провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Каньямеро
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 151,4 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 598 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сан-Гим-де-Фрешенет

Сан-Гим-де-Фрешенет (кат. Sant Guim de Freixenet) — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Сан-Гим-де-Фрешенет
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 25,1 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 738 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Кристаландия-ду-Пиауи

Кристаландия-ду-Пиауи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.

# Кристаландия-ду-Пиауи
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1202,901 км².
# Дедеөрен (Карачобан)

Дедеөрен (төр. Dedeören) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Карачобан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Слак вулысы

Слак вулысы (тат. سلاق ۋلوسىٰس) — Уфа губернасына һәм Башкортстан АССР-ына кергән административ-территориаль берәмлек.
Вулыс 1930 елда юкка чыгарылган.
# Петрито (Авелино)

Петрито — Италиянең Кампания төбәге Мирабелла-Эклано өязендә урнашкан торак пункт.

# Петрито (Авелино)
## Географиясе

Петрито Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Петрито (Авелино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Меруце

Меруце — Польшаның Подлясье воеводалыгы Граево гминасында урнашкан авыл.

# Меруце
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 47 (сан)

47 (кырык җиде) - 46 белән 48 арасындагы натураль сан. 47 саны гади сан булып тора.
# Фраксион Мунгия, Эль Майор (Ирапуато)

Фраксион Мунгия, Эль Майор — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ирапуато муниципалитеты составына керә.

# Фраксион Мунгия, Эль Майор (Ирапуато)
## Географиясе

Фраксион Мунгия, Эль Майор Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Фраксион Мунгия, Эль Майор (Ирапуато)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Фраксион Мунгия, Эль Майор (Ирапуато)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Амегино (ай кратеры)

Амегино (лат. Ameghino) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 9,2 км булган кратер.

# Амегино (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Флорентино Амегино (1854—1911) хөрмәтенә бирелә.

# Амегино (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
# Пра (Падова)

Пра — Италиянең Венеция төбәге Леньяро өязендә урнашкан торак пункт.

# Пра (Падова)
## Географиясе

Пра Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Пра (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эсёнка (Новодворский повяты)

Эсёнка — Польшаның Мазовия воеводалыгы Чоснув гминасында урнашкан авыл.

# Эсёнка (Новодворский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Горска

һәм
Горска — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. Елена җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Горска
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 403 метр биеклектә урнашкан.
# Рогова (коммуна)

Рогова — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан коммуна.

# Рогова (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 37,68 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Рогова (Румыния) һәм Поройница авыллары урнашкан.
# Капелине (Ровиго)

Капелине — Италиянең Венеция төбәге Мелара өязендә урнашкан торак пункт.

# Капелине (Ровиго)
## Географиясе

Капелине Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Капелине (Ровиго)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Арлингтон-Гайтс (Вашингтон)

Арлингтон-Гайтс — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Арлингтон-Гайтс (Вашингтон)
## Географиясе

Арлингтон-Гайтс халык санын алу урыны мәйданы — 21,749015 км², 11,3 квадрат миль, 21,749018 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 94 метр һәм 308 Фут биеклектә урнашкан.
# Лос Верхелес (Коюка де Каталан)

Лос Верхелес — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Коюка-де-Каталан муниципалитеты составына керә.

# Лос Верхелес (Коюка де Каталан)
## Географиясе

Лос Верхелес Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Лос Верхелес (Коюка де Каталан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Лос Верхелес (Коюка де Каталан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# (7261) Ёкоотакэо

(7261) Ёкоотакэо (лат. Yokootakeo) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7261) Ёкоотакэо
## Тарихы

1994 елның 14 апрелендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 GZ» саналган.
# Нова Вес Хинова

Нова Вес Хинова (чех. Nová Ves u Chýnova) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Табор һәм Q89274388? районында урнашкан авыл.

# Нова Вес Хинова
## Географиясе

Мәйданы — 6,624785 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 425 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Нова Вес Хинова
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Нова Вес Хинова
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Нова Вес Хинова
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 432 |
| 1880 | 490 |
| 1890 | 433 |
| 1900 | 373 |
| 1910 | 330 |
| 1921 | 322 |
| 1930 | 311 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 287 |
| 1961 | 286 |
| 1970 | 236 |
| 1980 | 220 |
| 1991 | 222 |
| 2001 | 226 |
| 2011 | 273 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 309 |
| 2016 | 320 |
| 2017 | 322 |
| 2018 | 326 |
| 2019 | 326 |
| 2020 | 325 |
| 2021 | 319 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 322 |
| 2022 | 324 |
| 2023 | 325 |
| 2024 | 326 |
# Герлах (Невада)

Герлах — Америка Кушма Штатларының Невада штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Герлах (Невада)
## Географиясе

Герлах халык санын алу урыны мәйданы — 8,094552 км², 8,094554 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# (16831) 1997 WM21

(16831) 1997 WM21 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16831) 1997 WM21
## Тарихы

1997 елның 30 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 WM21» саналган.
# Римавска Баня

Римавска Баня (словак. Rimavská Baňa) — Словакиянең Римавска-Собота округында урнашкан авыл.

# Римавска Баня
## Тарихы

Авыл 1270 елда нигезләнгән.

# Римавска Баня
## Географиясе

Мәйданы — 26,21 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 256 метр биеклектә урнашкан.

# Римавска Баня
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Сычовка (Мсциславский районы)

Сычовка (белар. Сычоўка) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Мсциславский районында урнашкан авыл.

# Сычовка (Мсциславский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Кәсле районы

һәм
Кәсле районы (рус. Каслинский район) — Чиләбе өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Кәсле шәһәре.

# Кәсле районы
## география
### Чиктәшлек

| Як | Район яки төбәк |
| Төньяк | Свердловск өлкәсе |
| Көнчыгыш | Коншак районы |
| Көньяк | Аргаяш районы, Кыштым шәһәр округы |
| Көнбатыш | Югары Өфәле шәһәр округы |

# Кәсле районы
## Тарих

Кәсле районы 1926 елда Урал өлкәсенең Свердловск округы эчендә оештырылган. 1934 елдан — Чиләбе өлкәсе составында.

# Кәсле районы
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (86,2%), башкортлар (5,4%), татарлар (5,2%).

# Кәсле районы
## Административ бүленеш

Кәсле районы составына 2 шәһәр һәм 9 авыл җирлеге керә.
# Катаево

Катаево (рус. Катаево) — Чиләбе өлкәсенең Увельский районы составына керүче авыл.

# Катаево
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Катаево
## Сәгать поясы

Катаево Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Катаево
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%).
# 136 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) — I гасыр :
Хронологик таблица :
136 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.

# 136 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:136 елда (б. э. к.) туганнар

# 136 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:136 елда (б. э. к.) вафатлар
# Карубара-Лизера

Карубара-Лизера — Италиянең Калабрия төбәге Каулония өязендә урнашкан торак пункт.

# Карубара-Лизера
## Географиясе

Карубара-Лизера Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Карубара-Лизера
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# HD127570

HD127570 — Кентавр йолдызлыгында урнашкан A2/3(m) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,32 ± 0,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Гроши (Алба)

Гроши — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Черу-Бекеинць (коммуна) коммунасына карый.

# Гроши (Алба)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Посада Заршинска

Посада Заршинска — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Заршин гминасында урнашкан авыл.

# Посада Заршинска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Рабеки

Рабеки (белар. Рабекі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.

# Рабеки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Чопрашык (Алаҗа)

Чопрашык (төр. Çopraşık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Алаҗа илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Һаҗаллы (Тәртәр)

Һаҗаллы (әзери. Hacallı) — Әзербайҗанның Тәртәр районына караган авыл.
# Олыкүл (Кырмыскалы районы)

һәм
Олыкүл — Башкортстанның Кырмыскалы районындагы татар авылы. Карлыман авыл советы үзәге. 2009 елның 1 гыйнварына 4713 кеше яши.
Хәзерге Олыкүл ике торак ноктасыннан формалаша. Беренчесе – татар-типтәр авылы Олыкүл, икенчесе – Карлыман станциясе.

# Олыкүл (Кырмыскалы районы)
## Тарихи белешмә

Олыкүл авылына 1752 елда мишәрләр нигез сала. 1760 елда авылга яңа партия йомышлы татарлар килеп утыра. 18 гасыр уртасында мишәрләр 3нче мишәр кантонына караганнар. Башкортлар 8нче башкорт кантонга караганнар. Типтәрләр Уфа өязенең 2нче типтәр командасына буйсынганнар.

# Олыкүл (Кырмыскалы районы)
## Карлыман тимер юл станциясе

Карлыман ст. – Куйбышев тимер юлының мөһим төене. Уфадан баручы линия биредә икегә бүленә: берсе Агыйдел буйлап көньякка – Стәрлетамак, Салават, Мәләвез һәм Күмертау ягына, икенчесе Урал аръягына – Белоретка таба китә. Cтанса 1936 елда барлыкка килә. 1977 елда Карлыман-Белорет юнәлешендә пуезлар йөри башлый.

# Олыкүл (Кырмыскалы районы)
## Демография

Биредә 1859 елда 81 йортта 666 кеше яшәгән, иҗтимагый составы: башкортлар, мишәрләр, типтәрләр. 1870 елгы җанисәп буенча, 81 йортта 576 башкорт яшәгәне билгеле.
1920 елда һәм 1926 елларда авыл халкы типтәрләр буларак, 1959 һәм 1970 еллардагы сан алулар буенча татарлар буларак теркәлгән. Ялгышлык белән 1979 елда тоташ, 2002 елда өлешчә башкортлар итеп яздырылган. 2002 ел җанисәбенә күрә авылда 43% татарлар, 31% башкортлар яши.

# Олыкүл (Кырмыскалы районы)
## Икътисад

Олыкүлдә зур җитештерү предприятиеләре бар. Карлыман элеваторының 77 мең тонна икмәк сакларлык амбары бар. Кырмыскалы РТПсы, Кырмыскалы катнаш азык заводы, Карлыман ДУП “Башоптсбыт”, ҖЧҖ “Стройбытсервис” эшлиләр.

# Олыкүл (Кырмыскалы районы)
## Танылган кешеләр

* Сабирҗан Кунакбаев – селекционер
* Хәмит Сәмихов – журналист, язучы
* Нәҗип Хәмитов (1898-1943), полковник (1940), корпус командиры, Бөек Ватан сугышында һәлак булган (1943).
# Рибера-дель-Фресно

Рибера-дель-Фресно (исп. Ribera del Fresno) — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Рибера-дель-Фресно
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 185,6 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 399 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Трагвайн

Трагвайн — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Фрайштадт округы составына керә.

# Трагвайн
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 491 метр биеклектә урнашкан. Гутау, Бад-Целль, Аллерхайлиген-им-Мюлькрайс, Швертберг, Рид-ин-дер-Ридмарк һәм Прегартен коммуналары белән чиктәш.
# Ләпәхейранлы

Ләпәхейранлы (әзери. Ləpəxeyranlı) — Әзербайҗанның Губадлы районына караган авыл.
# Имирли (Дэлиҗе)

Имирли (төр. İmirli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кырыккале иле Дэлиҗе илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Менцинг

Менцинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Менцинг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Сан Роке де Торес (Пурисима дел Ринкон)

Сан Роке де Торес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Пурисима-дель-Ринкон муниципалитеты составына керә.

# Сан Роке де Торес (Пурисима дел Ринкон)
## Географиясе

Сан Роке де Торес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Роке де Торес (Пурисима дел Ринкон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Роке де Торес (Пурисима дел Ринкон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# FITM2

FITM2 (ингл. Fat storage inducing transmembrane protein 2) — кешенең 20-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Марго Киддер

Марго Киддер, Маргарет Рут Киддер (ингл. Margot Kidder, Margaret Ruth Kidder, 1948 елның 17 октябре, Канада, Йеллоунайф — 2018 елның 13 мае, АКШ, Монтана штаты, Ливингстон) — Канада - АКШ кино актрисасы һәм продюсер. Өч «Җини» (Genie) премиясе (Канада), «Эмми» һәм «Сатурн» кинопремияләре (АКШ) лауреаты. «Супермен» (ингл. Superman) сериалында уйнаган Лоис Дейн роле белән танылу алган.

# Марго Киддер
## Тәрҗемәи хәле

1948 елның 17 октябрендә Канаданың төньягында Йеллоунайф шәһәрендә 5 балалы гаиләдә туган. Әтисе — тау инженеры, әнисе — укытучы. Торонтода (Канада) кызлар өчен Havergal College мәктәбен тәмамлаган. Иҗат эшчәнлеген 1960-еллар ахырында Канада телевидениесендә башлаган, күпчелек вестерннарда төшкән.
Зур киноэкрандагы дебюты — АКШ режиссеры Брайн де Пальманың (en) «Кыз туганннар» (ингл. Sisters, 1973) картинасында уйнаган Danielle Breton / Dominique Blanchion роле.
1974 елда режиссёр Milad Bessadaның «Белфастта тыныч көн» (ингл. A Quiet Day in Belfast) картинасында Brigit Slattery / Thelma Slattery ролендә һәм режиссёр Боб Кларкның (en) «Кара Раштуа» (ингл. Black Christmas) картинасында Barbara Coard ролендә уйный. Әлеге рольләре өчен 1975 елда Канаданың «Җини» (Genie) кинопремиясенә лаек була.
1975 елда АКШка килә һәм Голливудта режиссёр Ричард Доннерның «Супермен» (ингл. Superman) сериалында төшә: «Супермен» (1978), «Супермен 2» (1980), «Супермен 3» (1983) һәм «Супермен 4: Тынычлык өчен көрәш» (1987). Әлеге фильмнарда уйнаган Лоис Дейн роле дөньякүләм танылу алып килә.
1979 елда режиссёр Стюарт Розенбергның (en) «Амитивилль дәһшәте» (ингл. The Amityville Horror) картинасында Кэти Лац ролендә уйнап та дан казана.
1981 елда Канадага кайтып, режиссёр Donald Everett Shebibның «Йөрәк газаплары» (ингл. Heartaches) картинасында баш рольдә уйный һәм өченче тапкыр «Җини» (Genie) премиясенә лаек була.
Соңрак чорда икенче пландагы рольләрдә генә уйный, вакытлы матбугатта алкоголь кулланып, җәнҗалларда катнашып кына телгә алына.
2018 елның 13 маенда 69 яшендә АКШның Монтана штатында Ливингстон шәһәрендәге өендә вафат булган, «үз-үзен үтергән» дигән нәтиҗә ясала.

# Марго Киддер
## Гаилә хәле

* Беренче ире — Томас Макгуэйн (ингл. McGuane), АКШ сценарий язучысы. Кызлары Мэгги МакГуэйн (ингл. McGuane, 1976, язучы Уолтер Кирнга кияүгә чыккан).
* Икенче ире (1979 елда, берничә көн) — Җон Һөрд (ингл. John Heard, 1946—2017), актер.
* Өченче ире (1983—1984 елларда) — Филипп де Брока, француз режиссеры.
# Мэнделтна (Аляска)

Мэнделтна — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Мэнделтна (Аляска)
## Географиясе

Мэнделтна халык санын алу урыны мәйданы — 1183,793188 км², 1183,586617 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 744 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Фосо Бачиле (Мачерата)

Фосо Бачиле — Италиянең Марке төбәге Монтелупоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Фосо Бачиле (Мачерата)
## Географиясе

Фосо Бачиле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Фосо Бачиле (Мачерата)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.