yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Казчина Понтичели (Падова)

Казчина Понтичели — Италиянең Венеция төбәге Кастельбальдо өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Понтичели (Падова)
## Географиясе

Казчина Понтичели Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казчина Понтичели (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Берланкур-ле-Коруа

Берланкур-ле-Коруа (фр. Berlencourt-le-Cauroy) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Лисини (Мазовия воеводалыгы)

Лисини — Польшаның Мазовия воеводалыгы Любовидз гминасында урнашкан авыл.

# Лисини (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Салча (Бреила)

Салча — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан авыл. Фрекецей (коммуна, Бреила) коммунасына карый.

# Салча (Бреила)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Бенкеренса

Бенкеренса — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. Пенамакор муниципалитетына карый.

# Бенкеренса
## Географиясе

Мәйданы — 28,68 км².
# Гүлтепе (Мурадие)

Гүлтепе (төр. Gültepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Мурадие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Брестовица (Пловдив өлкәсе)

Брестовица — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. Родопи җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Брестовица (Пловдив өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 297 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Горанин (Гнезненский повяты)

Горанин — Польшаның Великопольское воеводалыгы Чернеево гминасында урнашкан авыл.

# Горанин (Гнезненский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# GEMIN7

GEMIN7 (ингл. Gem nuclear organelle associated protein 7) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (12432) Усуда

(12432) Усуда — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12432) Усуда
## Тарихы

1996 елның 12 гыйнварында Н. Сато, Т. Урата тарафыннан Титибу обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 AR1» саналган.
# Эзебагы (Эрбаа)

Эзебагы (төр. Ezebağı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Эрбаа илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ле-Фург

Ле-Фург (фр. Les Fourgs) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# Саванна (Нью-Йорк)

Саванна — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Саванна (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Саванна (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 36,18 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 120 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Руйка

Руйка (чирм. Руйко, рус. Руйка) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан авыл.

# Руйка
## Сәгать поясы

Руйка Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Руйка
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Казалино (Перуҗа)

Казалино — Италиянең Умбрия төбәге Монте-Санта-Мария-Тиберина өязендә урнашкан торак пункт.

# Казалино (Перуҗа)
## Географиясе

Казалино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казалино (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Минзәлә сөйләше

Минзәлә сөйләше — татар теленең урта диалекты сөйләшләре төркеме. Элеккеге Минзәлә өязе исеменнән (үзәге Минзәлә шәһәре була) иүз атамасын ала. Минзәлә сөйләше урта диалектның Казан төркеме белән бергә заманча татар теле нигезенә яткан. Бу иң өйрәнелгән сөйләшләрнең берсе: аның үзенчәлекләрен А.Г. Бессонов, Җ. Алмаз, Ә. Әфләтунов, Н.Ф. Катанов, Л. З. Җәләев, Л.Мәхмүтова, Д.Б. Рамазанова, Ф.С. Баязитова, И.С. Насипов, М.Р. Булатова һ. б. өйрәнгән.

# Минзәлә сөйләше
## Таралышы

Татарстанның көнчыгыш (Әгерҗе, Бөгелмә, Зәй, Азнакай, Сарман, Баулы, Минзәлә, Мөслим, Әлмәт, Актаныш), Удмуртиянең Малая Пурга, Алнаш, Башкортстанның көнбатыш (Бишбүләк, Благовар, Борай, Бәләбәй, Дүртөйле, Илеш, Кармаскалы, Краснокама, Кушнаренко, Миякә, Мәләвез, Стәрлебаш, Стәрлетамак, Туймазы, Федоровка, Чакмагыш, Чишмә, Шаран, Янавыл, Әлшәй) районнарында таралган.

# Минзәлә сөйләше
## Үзенчәлекләре

Минзәлә сөйләшүенең иң характерлы үзенчәлекләре булып 1) [d]~[з] тәңгәллеге, әдәби телдәге [з] урынына [d] авазу куллану тора, бу аваз башкорт телендәге [ҙ] авазына якын тора. Минзәлә сөйләшүендә (аның барлык ассөйләшләрендә дә) мишәр диалектына хас өй>ү дифтонгының монофтонизациясе күзәтелә.
Сөйләштә иске татар әдәби теленә хас күренешләр күзәтелә. Иске татар әдәби теле белән уртак формалар хәзер дә локаль фольклор әсәрләрендә актив кулланыла.
Минзәлә сөйләше төрле сөйләшүләрнең, катнаш телләрнең йогынтысында була, шуның нәтиҗәсендә төрле территорияләрдә аерым регионнарны бер-берсеннән аерып торучы теге яки бу үзенчәлекләре барлыкка килә. Минзәлә сөләше төп, әгерҗе, яңавыл һәм бәләбәй ассөйләшләренә бүленә.
# Албештий-Бистрицей

Албештий-Бистрицей — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. Галаций-Бистрицей (коммуна) коммунасына карый.

# Албештий-Бистрицей
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 350 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Михаловице (Литомержице)

Михаловице (чех. Michalovice) — Чехиянең Устецк крае Литомержице һәм Литомержице районында урнашкан авыл.

# Михаловице (Литомержице)
## Географиясе

Мәйданы — 0,8278 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 245 ± 1 метр һәм 252 метр биеклектә урнашкан.

# Михаловице (Литомержице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Михаловице (Литомержице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Михаловице (Литомержице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 315 |
| 1880 | 285 |
| 1890 | 265 |
| 1900 | 272 |
| 1910 | 268 |
| 1921 | 243 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 313 |
| 1950 | 184 |
| 1961 | 203 |
| 1970 | 155 |
| 1980 | 124 |
| 1991 | 122 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 143 |
| 2014 | 154 |
| 2016 | 150 |
| 2017 | 152 |
| 2018 | 152 |
| 2019 | 151 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 150 |
| 2021 | 156 |
| 2021 | 153 |
| 2022 | 160 |
| 2023 | 164 |
| 2024 | 159 |
# Лоренц көче

Лоренц көче (tat.lat. Lorents köçe(үле сылтама))— электромагнит кырда хәрәкәт итүче корылган кисәкчеккә тәэсир итүче көч.
Электр кыры $\mathbf {E}$ һәм магнит кыры $\mathbf {B}$ тарафыннан тәэсир итүче көч түбәндәгечә табыла (СИ) :
$\mathbf {F} =q\left(\mathbf {E} +[\mathbf {v} \times \mathbf {B} ]\right)$
Шушы тигезләмәне Һоланд галиме Һендрик Лоренц 1892 елда ача. Макроскопик рәвештә Лоренц көче Ампер көченә әверелә.

# Лоренц көче
## Лоренц көче тигезләмәсе
### Корылган кисәкчек

Тышкы электр кырында E - көчәнешлелеге белән, магнит кырында B - индукциясе белән хәрәкәт итүче v-тизлеге белән корылган кисәкчеккә (q - коргысы белән) тәэсир итүче F көч СИ системасында:
$\mathbf {F} =q(\mathbf {E} +\mathbf {v} \times \mathbf {B} )$
гомуми очракта:
    $\mathbf {F} (\mathbf {r} ,t,q)=q\mathbf {E} (\mathbf {r} ,t)+q\mathbf {\dot {r}} \times \mathbf {B} (\mathbf {r} ,t),$
биредә r — корылган кисәкчек радиус-векторы
    t — вакыт, югары нокта - вакыт буйлап чыгарылманы билгели.

# Лоренц көче
## Лоренц көче тигезләмәсе
### Өзлексез коргы бүленеше

Өзлексез коргы бүленеше Лоренц көче түбәндәгечә табыла:
    $d\mathbf {F} =dq\left(\mathbf {E} +\mathbf {v} \times \mathbf {B} \right)\,\!$
биредә: корылган кисәкчеккә-dq тәэсир итүче көч-dF

# Лоренц көче
## Ковариант күренеш

4-үлчәнешле көч 4-үлчәнешле тизлек ярдәме белән табыла :
    ${\mathcal {F}}^{\mu }=qF^{\nu \mu }u_{\nu }$
    биредә: ${\mathcal {F}}^{\mu }$ — 4-көч, q — кисәкчек коргысы, $F^{\nu \mu }$ — электромагнат кыр тензоры, $u_{\nu }$ — 4-тизлек.

# Лоренц көче
## Аерым очраклар
### (B,v) авышу почмагы 90

Бериш магнит кырында, кисәкчек хәрәкәтенең сызыгына перпендикуляр очракта, корылган кисәкчек Лоренц көче тәэсиреннән $r$-радиуслы әйләнәдә хәрәкәт итә.
Лоренц көче - үзәккә омтылу көче ролен уйный:
СГС:
    ${mv^{2} \over r}={|q| \over c}vB\Rightarrow r={cm \over |q|}\cdot {v \over B}$
СИ:
    ${mv^{2} \over r}=|q|vB\Rightarrow r={m \over |q|}\cdot {v \over B}$
Лоренц көче эше нульгә тигез.
Әгәр тизлек $v\$ << яктылык тизлеге булса, әйләнүле тизлек $\omega \$ тизлектән $v\$ бәйле булмый:
СГС:
    $\omega ={|q|B \over mc}$
СИ:
    $\omega ={|q|B \over m}$

# Лоренц көче
## Аерым очраклар
### (B,v) авышу почмагы $\alpha \$

Әгәр магнит индукциясе $\mathbf {B}$ векторы белән тизлек $v\$ арасындагы авышу почмагы $\alpha \$ булса, кисәкчек винт сызыгында ($r\$-радиус, винт адымы - $h\$) хәрәкәт итә:
СГС:
    $r={mc \over |q|}\cdot {v\sin \alpha \over B}$,
    $h={2\pi \over B}\cdot {mc \over |q|}\cdot v\cos \alpha$
СИ:
    $r={m \over |q|}\cdot {v\sin \alpha \over B}$,
    $h={2\pi \over B}\cdot {m \over |q|}\cdot v\cos \alpha$
# NGC 1244

NGC 1244 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1244
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Виста-Санта-Роза (Калифорния)

һәм
Виста-Санта-Роза — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Виста-Санта-Роза (Калифорния)
## Географиясе

Виста-Санта-Роза халык санын алу урыны мәйданы — 41,66194 км², 41,785476 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән −69 Фут биеклектә урнашкан.
# Забоже (Освенцимский повяты)

һәм
Забоже — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Освенцим гминасында урнашкан авыл.

# Забоже (Освенцимский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мари-Төрек

Мари-Төрек (рус. Мари-Турек, чирм. Марий Тӱрек) — Мари Илдә шәһәр тибындагы бистә, Мари-Төрек районының административ үзәге.
Халык саны — 5 163 кеше (2010 ел).

# Мари-Төрек
## География

Посёлок Йошкар-Оладан 105 километр көнчыгыштарак урнашкан. Иң якын тимер юл станциясе — Йошкар-Ола.

# Мари-Төрек
## Тарих

Мари-Төрек 1719 елда нигезләнә. Шәһәр тибындагы посёлогы статусын 1975 елда ала.

# Мари-Төрек
## Халык

Милли состав (2002): руслар – 44,1%, чирмешләр – 32,7%, татарлар – 20,9%, арлар – 1,3%.

# Мари-Төрек
## Истәлекле урыннар

* Боз сарае
* В. П. Мосолов исемле өлкәне өйрәнү музее
# Еловдол (София өлкәсе)

Еловдол — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. Ботевград җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Еловдол (София өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 498 метр биеклектә урнашкан.
# Каракөй (Пурсаклар)

Каракөй (төр. Karaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Пурсаклар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Митчеллвилл (Мэриленд)

Митчеллвилл — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Митчеллвилл (Мэриленд)
## Географиясе

Митчеллвилл халык санын алу урыны мәйданы — 12,842956 км², 13,139904 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 32 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мариньяк-Лапер

Мариньяк-Лапер (фр. Marignac-Laspeyres) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Боровске-Цибори

Боровске-Цибори — Польшаның Подлясье воеводалыгы Туроснь-Косцельна гминасында урнашкан авыл.

# Боровске-Цибори
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Варзеа-душ-Кавалейруш

Варзеа-душ-Кавалейруш — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. Сертан муниципалитетына карый.

# Варзеа-душ-Кавалейруш
## Географиясе

Мәйданы — 32,88 км².
# Кампанья (Сондрио)

Кампанья — Италиянең Ломбардия төбәге Бьянцоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Кампанья (Сондрио)
## Географиясе

Кампанья Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Кампанья (Сондрио)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ле-Шателье-Нотр-Дам

Ле-Шателье-Нотр-Дам (фр. Les Châtelliers-Notre-Dame) — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
# Венуз

Венуз (фр. Venouse) — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
# Хоцяновець

Хоцяновець — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Хочанув гминасында урнашкан авыл.

# Хоцяновець
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Формен (Төньяк Дакота)

Формен — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.

# Формен (Төньяк Дакота)
## Тарихы

Формен шәһәре 1883 елда нигезләнгән.

# Формен (Төньяк Дакота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,828307 км², 1,828303 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 382 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# TMEM121B

TMEM121B (ингл. Transmembrane protein 121B) — кешенең 22-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Эль Гавилан (Таско де Аларкон)

Эль Гавилан — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Таско-де-Аларкон муниципалитеты составына керә.

# Эль Гавилан (Таско де Аларкон)
## Географиясе

Эль Гавилан Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Гавилан (Таско де Аларкон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Гавилан (Таско де Аларкон)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Лейквью-Гайтс (Кентукки)

Лейквью-Гайтс — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.

# Лейквью-Гайтс (Кентукки)
## Тарихы

Лейквью-Гайтс шәһәре елда нигезләнгән.

# Лейквью-Гайтс (Кентукки)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,371717 км², 0,309712 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 245 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Галынка (Ражанкавски авыл советы)

Галынка (белар. Галынка) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.

# Галынка (Ражанкавски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Николае Чаушеску

Чаушеску Николае – Румынияның 1974 елдан башлап президенты, 1965 елдан Румыния Коммунистик Партиясе Генераль Секретаре. Илдә диктатура урнаштыра. 1989нчы елда халык күтәрелеше нәтиҗәсендә бәреп төшерелә һәм хатыны белән бергә атып үтерелә.
* 1 2 https://www.capital.ro/adevaruri-nestiute-despre-nicolae-ceausescu-ce-salariu-avea-fost.html
* ↑ https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1989/12/26/ceausescu-ruled-with-an-iron-grip/6703726a-bc5f-4565-acd3-45fccd82492d/
* ↑ https://www.impact.ro/cum-a-devenit-nicolae-ceausescu-general-maior-al-armatei-romane-100085.html
# Валентув (Варшавский-Захидний повяты)

Валентув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Лешно гминасында урнашкан авыл.

# Валентув (Варшавский-Захидний повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пен-Арджил (Пенсильвания)

һәм
Пен-Арджил — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Пен-Арджил (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1882 елда нигезләнгән.

# Пен-Арджил (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,39 квадрат миль, 3,611118 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 781 Фут биеклектә урнашкан.
# Зичәбаш

Зичәбаш — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

# Зичәбаш
## Тарих

1678 елда нигезләнгән.

# Зичәбаш
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Зичәбаш
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11.1 °C | -5.8 °C | 4.3 °C | 13.3 °C | 18.6 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 12 °C | 4.2 °C | -5.1 °C | -10.5 °C | 3.9 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
# NGC 3427

NGC 3427 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3427
## Тарихы

Әлеге галактика 1877 елда Алмания астрономы Эрнст Вильгельм Леберехт Темпель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Фомина (Эрбет шәһәр округы)

Фомина (рус. Фомина) — Свердловск өлкәсенең Ирбит шәһәр округы составына керүче авыл.

# Фомина (Эрбет шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Фомина (Эрбет шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
# NGC 1293

NGC 1293 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1293
## Тарихы

Әлеге галактика 1786 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ветлуга (елга)

Ветлуга (рус. Ветлуга, таулы чирм. Вӹтлӓ, чирм. Вӱтла) — Россиянең Европа өлешендә елга, Иделнең сул кушылдыгы. Киров, Кострома, Түбән Новгород өлкәләре һәм Мари Ил аша ага.

# Ветлуга (елга)
## Характеристика

Елганың озынлыгы 889 км, бассейн мәйданы — 39 400 км². Сул яры иңкү, уң яры — биек (100 метрга кадәр). Агымы акрын, коры елгалар күп. Кар белән туендырыла.
Тамагыннан 700 километрга — суднолар йөрерлек елга

# Ветлуга (елга)
## Эре кушылдыклар
### Сул кушылдыклар

* Нея
* Зур Какша
* Уста
* Юронга

# Ветлуга (елга)
## Эре кушылдыклар
### Уң кушылдыклар

* Вохма
* Люнда

# Ветлуга (елга)
## Шәһәрләр

Елгада Шарья, Ветлуга шәһәрләр, Варнавино, Красные Баки, Воскресенское шәһәр тибындагы бистәләр торалар. Чабаксар сусаклагычына кушылу урынында Юрино штп-ы тора.
# Шалкова

Шалкова (белар. Шалкова) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.

# Шалкова
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Лисикеж

Лисикеж — Польшаның Люблин воеводалыгы Воля-Мысловская гминаcында урнашкан авыл.

# Лисикеж
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кабу Абаз (Олбия-Темпио)

Кабу Абаз — Италиянең Сарденья төбәге Ольбия өязендә урнашкан торак пункт.

# Кабу Абаз (Олбия-Темпио)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Видлин

Видлин (белар. Відлін) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чавуский районында урнашкан авыл.

# Видлин
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Низаметтин (Алтынорду)

Низаметтин (төр. Nizamettin) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Алтынорду илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# №82-тимер юл разъезды

№82-тимер юл разъезды (каз. №82-темір жол айрығы) — Казакъстанның Кызылорда өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# №82-тимер юл разъезды
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Лонгрей

Лонгрей (фр. Longraye) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Лондон килешүе

Лондон килешүе — Бөекбритания башкаласы Лондон шәһәрендә төрле илләр тарафыннан төрле елларда төзелгән килешүләр.
* 1831 елгы Лондон килешүе — Нидерландлар кыйраллыгын бүлү, Бельгия кыйраллыгының статусы һәм чикләре, Бөек Люксембург герцоглыгы статусы турында килешү.
* 1854 елгы Лондон килешүе — Бөекбритания, Госманлы империясе һәм Франциянең Россия империясенә каршы һөҗүм итү һәм саклану берлеге төзү турында килешүе.
* 1867 елгы Лондон килешүе — Люксембург мәсьәләсен дипломатик юл белән чишүгә юнәлтелгән килешү.
* 1895 елгы Лондон килешүе — Үзәк Азиядә (Памир өлкәсендә) йогынты сфераларын бүлешү турында Бөекбритания һәм Россия империясе арасында төзелгән килешү.
* 1915 елгы Лондон килешүе — Бөекбритания, Россия империясе, Франциянең Италияне Антанта ягыннан Беренче бөтендөнья сугышына катнаштыру турында яшерен килешүе.
# Забалоцце (Перабродски авыл советы)

Забалоцце (белар. Забалоцце) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.

# Забалоцце (Перабродски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Чәчер

Чәчер — Татарстан Республикасының Актаныш районындагы авыл.
Почта индексы — 423732.

# Чәчер
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.5 °C | -11.2 °C | -6 °C | 3.9 °C | 13.1 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 11.9 °C | 4 °C | -5.3 °C | -10.8 °C | 3.7 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.
# (5455) Сурков

(5455) Сурков (лат. Surkov) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5455) Сурков
## Тарихы

1978 елның 13 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 RV5» саналган.