yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Адаязы (Эмирдаг)

Адаязы (төр. Adayazı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Эмирдаг илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сент-Антуан (Жер)

Сент-Антуан (фр. Saint-Antoine) — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
# Пунджешть

Пунджешть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. Пунджешть (коммуна) коммунасына карый.

# Пунджешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 186 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Талпа-Поштей

Талпа-Поштей — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. Талпа (коммуна) коммунасына карый.

# Талпа-Поштей
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Башкалиа (Басарабеаска)

Башкалиа (рум. һәм молдав. Bașcalia ) — Молдова Республикасының Басарабеаска районына караган авыл.
# Хөррият (мәгънәләр)

Хөррият ― күпмәгънәле сүз. Төрки телләргә гарәп теленнән кергән: гарәп. حرية‎ «Хөррият» ― «азатлык, иреклелек».
Оешма:
Газета:
* «Хөррият» ― Казанда 1905 елда татар эсерлары нәшер иткән газета.
* «Хөррият» ― Сәмәркандта 1917―1918 елларда нәшер ителгән газета.
* «Хөррият» ― 1918―1921 елларда Петроградта чыккан «Кызыл Шимал» газетасының беренче исеме.
* «Хөррият» ― Ташкентта 1996 елдан чыгучы үзбәкчә газета.
Топоним:
# HD212765

HD212765 — Көньяк Балык йолдызлыгында урнашкан A1/2mF0-F2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,6 ± 0,05 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Кызылтай

Кызылтай (каз. Қызылтай) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Кызылтай
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Кече Баграж (Әлмәт районы)

Кече Баграж — Татарстан Республикасының Әлмәт районындагы авыл.
Почта индексы — 423416.

# Кече Баграж (Әлмәт районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11 °C | -10.8 °C | -5.7 °C | 4.8 °C | 13.9 °C | 19 °C | 20.7 °C | 18.2 °C | 12.6 °C | 4.6 °C | -4.6 °C | -10.2 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
# Парча Хәләҗ

Парча Хәләҗ (әзери. Parça Xələc) — Әзербайҗанның Сайлан районына караган авыл.
# 244 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 244 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
I гасыр — II гасыр — III гасыр — IV гасыр — V гасыр :
Хронологик таблица :
244 (ике йөз кырык дүртенче) ел — кәбисә ел, юлиан тәкъвим буенча дүшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 244 елы, I меңьеллыкның 244 елы, III гасырның 44 елы, III гасырның 5 унъеллыгының 4 елы, 240 елларның 5 елы. 244 елдан бирле 1780 ел үтте.

# 244 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:244 елда туганнар

# 244 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:244 елда вафатлар
# Гүньязы (Соргун)

Гүньязы (төр. Günyazı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Соргун илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Заечице (Врскмань)

Заечице (чех. Zaječice) — Чехиянең Устецк крае Врскмань районында урнашкан авыл.

# Заечице (Врскмань)
## Географиясе

Мәйданы — 2,718 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 300 метр биеклектә урнашкан.

# Заечице (Врскмань)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Заечице (Врскмань)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Заечице (Врскмань)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 151 |
| 1880 | 163 |
| 1890 | 173 |
| 1900 | 162 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 152 |
| 1921 | 175 |
| 1930 | 247 |
| 1950 | 161 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 154 |
| 1970 | 106 |
| 1980 | 92 |
| 1991 | 57 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 60 |
| 2011 | 79 |
| 2021 | 127 |
# Терменьга (Кулой кушылдыгы)

Терменьга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кулой елгасының сул ярыннан 63 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.

# Терменьга (Кулой кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300212103000028735
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002873
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Лонки (Варшавский-Захидний повяты)

Лонки — Польшаның Мазовия воеводалыгы Блоне гминасында урнашкан авыл.

# Лонки (Варшавский-Захидний повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ленгер (Бозьязи)

Ленгер (төр. Lenger) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Бозьязи илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Александр Архангельский (1854)

Александр Архангельски (рус. Александр Семёнович Архангельский, 12 (24) июль 1854 яки 1854, Пенза, Россия империясе — 24 апрель 1926(1926-04-24) яки 1926, Мәскәү, СССР) — әдәбият белгече, Санкт-Петербург ФАнең мөхбир әгъзасы (1904), Казан университетның атказанган профессоры (1907).
# PDZD9

PDZD9 (ингл. PDZ domain containing 9) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Вюияфан

Вюияфан (фр. Vuillafans) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# Попелярка

Попелярка — Польшаның Мазовия воеводалыгы Плонявы-Брамура гминасында урнашкан авыл.

# Попелярка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# IC 307

IC 307 — Кит йолдызлыгы чикләрендә урнашкан радиогалактика .

# IC 307
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 307, PGC 12017, 2MASX J03134522-0014295, UGC 2600, IRAS 03112-0025, MCG+00-09-027, IRAS F03111-0025, Z 390-28, 6dFGS gJ031345.2-001429, SDSS J031345.21-001429.1, Z 0311.2-0024, UZC J031345.2-001430, SDSS J031345.21-001429.2, LEDA 12017 һәм Gaia DR2 3265976046222792192 буларак та сурәтләнә.
# Санта Тереса (Силао)

Санта Тереса — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Силао муниципалитеты составына керә.

# Санта Тереса (Силао)
## Географиясе

Санта Тереса Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Санта Тереса (Силао)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Санта Тереса (Силао)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Гоголи

Гоголи — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Избица-Куявска гминаcында урнашкан авыл.

# Гоголи
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (19212) 1993 FL18

(19212) 1993 FL18 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19212) 1993 FL18
## Тарихы

1993 елның 17 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FL18» саналган.
# Аталая-ду-Кампу

һәм
Аталая-ду-Кампу — Португалиянең Каштелу-Бранку округына керә торган фрегезия. Póvoa de Atalaia e Atalaia do Campo муниципалитетына карый.

# Аталая-ду-Кампу
## Географиясе

Мәйданы — .
# (83) Беатрис

(83) Беатрис (лат. Beatrix) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (83) Беатрис
## Тарихы

1865 елның 26 апрелендә Де Гаспарис, Аннибале тарафыннан Обсерватория Каподимонте обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
# Кодыксай

Кодыксай (каз. Құдықсай) — Казакъстанның Актүбә өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Кодыксай
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Блатска

Блатска — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. Хаджидимово җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Блатска
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 532 метр биеклектә урнашкан.
# Брюмец

Брюмец (фр. Brumetz) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# (8907) Такадзи

(8907) Такадзи (лат. Takaji) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8907) Такадзи
## Тарихы

1995 елның 24 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 WM5» саналган.
# Эннри (Валь-д’Уаз)

Эннри (фр. Ennery) — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
# (15023) Ketover

(15023) Ketover — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15023) Ketover
## Тарихы

1998 елның 26 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SP156» саналган.
# Сант-Фост-де-Кампсентельес

Сант-Фост-де-Кампсентельес (кат. Sant Fost de Campsentelles) — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Сант-Фост-де-Кампсентельес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 13,2 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 112 метр биеклектә урнашкан.
# Лугусе

Лугусе (эст. Luguse) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
# Хыркалы (Демирҗи)

Хыркалы (төр. Hırkalı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Демирҗи илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Мутная (Цильма кушылдыгы)

Мутная — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Цильма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 84 км.

# Мутная (Цильма кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300212103000078915
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007891
* Бассейн коды — 03.05.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# (11784) 1971 UT1

(11784) 1971 UT1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11784) 1971 UT1
## Тарихы

1971 елның 16 октябрендә Любош Когоутек тарафыннан Гамбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1971 UT1» саналган.
# Корега

Корега — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кострома елгасының уң ярына тамагыннан 111 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 62 км.

# Корега
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кострома елгасы Исады су үлчәү постына кадәр . Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны, Рыбинск сусаклагычыннан Түбән Ука тамагына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейны кушылмый).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010300112110000012434
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110001243
* Бассейн коды — 08.01.03.001
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Краматоровка

Краматоровка (каз. Краматоровка) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Краматоровка
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Муллакасым (Ешилъюрт)

Муллакасым (төр. Mullakasım) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Ешилъюрт илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сен-Фильбер-де-Шан

Сен-Фильбер-де-Шан (фр. Saint-Philbert-des-Champs) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Самарра (Саламанка)

Самарра (исп. Zamarra) — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Самарра (Саламанка)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 47,88 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 776 метр биеклектә урнашкан.
# Юмаклыҗерит Җумһуриет (Пазарҗык )

Юмаклыҗерит Җумһуриет (төр. Yumaklıcerit Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Пазарҗык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Абикиу (Нью-Мексико)

Абикиу — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Абикиу (Нью-Мексико)
## Географиясе

Абикиу халык санын алу урыны мәйданы — 2,469967 км², 2,46995 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 6067 Фут һәм 1849 метр биеклектә урнашкан.
# Германтаун (Миннесота)

Германтаун — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Германтаун (Миннесота)
## Тарихы

Германтаун шәһәре 31 декабрь 1975 елда нигезләнгән.

# Германтаун (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 89,014753 км², 89,016438 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 415 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Долаплыдере (Силван)

Долаплыдере (төр. Dolaplıdere) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Силван илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Чименли (Ризе)

Чименли (төр. Çimenli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Ризе илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Содрон

Содрон (фр. Saudron) — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Ябалча

Ябалча — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. Карашова (коммуна) коммунасына карый.

# Ябалча
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Тулиголови (Карпатасты воеводалыгы)

Тулиголови — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Рокетница гминасында урнашкан авыл.

# Тулиголови (Карпатасты воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Казе Ризера (Тревизо)

Казе Ризера — Италиянең Венеция төбәге Сан-Поло-ди-Пьяве өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Ризера (Тревизо)
## Географиясе

Казе Ризера Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Ризера (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Көньяк фронт (1-нче формалаштыру)

Көньяк фронт (КФ) рус. Южный фронт (ЮФ) — Бөек Ватан сугышы вакытында ССРБ Кораллы көчләре эчендәге оператив стратегик хәрби берләшмә.

# Көньяк фронт (1-нче формалаштыру)
## Тарих

Көньяк фронт 1941 елның 21 июнендә Одесса хәрби округының нигезендә оештырылган.

# Көньяк фронт (1-нче формалаштыру)
## Тарих
### Молдавиядә саклану операциясе

1 июльне Молдавиядә саклану операциясе башлана, 1941 елның 1 июленнән 26 июленә хәтле үтүче.
2 июльне иртән алман-румыннар гаскәрләре Яссы — Бельцы ягына иң нык һөҗумен китерделәр
5 июльне дошман Черновцыны басып алды.

# Көньяк фронт (1-нче формалаштыру)
## Тарих
### Тирасполь-Мелитополь саклану операциясе

4 августны Көньяк фронтының гаскәрләре Днестр елгасы артына чигенә башладылар.
28 сентябрьне Көньяк фронтының Тирасполь-Мелитополь саклану операциясе (27 июль — 28 сентябрь) тәмамланды.

# Көньяк фронт (1-нче формалаштыру)
## Тарих
### Донбасс операциясе (1941)

29 сентябрьне. Көньяк фронт гаскәрләренең Көньяк-көнбатыш фронт сул канаты гаскәрләре булышлыгы белән Донбасс саклану операциясе (29 сентябрь — 4 ноябрь) башлана (картаны карагыз— Донбасская оборонительная операция (29 сентября — 4 ноября 1941 г.)).
29 сентябрьне 1-нче танк төркеме Днепропетровск районыннан көньяк-көнчыгыш юнәлешкә һөжүмгә күчә һәм Иван Галанинның 12-нче армиясының уң флангын саклауны өзә.
17 октябрь. Фронтның гаскәрләре Таганрогны калдыралар.

# Көньяк фронт (1-нче формалаштыру)
## Тарих
### Ростов операциясе (1941)

Ростов операциясе (1941). Көньяк фронт гаскәрләре Ростов һөҗүм операциясе башлады (17 ноябрь — 2 декабрь 1941).
# Кысла (зодиак билгесе)

Кысла — язда була торган көн белән төн тигезлегеннән исәпләгәндә эклиптиканың 90°тан 120°ка кадәрге секторына туры килүче дүртенче зодиак билгесе.
Көнчыгыш астрологияда Кояш Кыз билгесендә 22 июньдән 22 июльгә кадәр була дип билгелиләр, ә веда астрологиясендә - 17 августтан 16 сентябрьга чаклы.

# Кысла (зодиак билгесе)
## Билге

Кысла билгесе ♋ (кайбер гизгечләрдә күрсәтелмәскә мөмкин) Юникодта унарлы номеры 9803 һәм 264B уналтылы номеры астында урнашкан. HTML-кодта ♋ яки &#x264B дип бәреп була.
# Көпет таулары

Көпет таулары (яки күптау); фар. کپه‌داغ, төрекм. Köpetdag) — Иранда һәм Төркмәнстанда урнашкан таулар системасы, Төрекмән-Хөрәсән таулары өлеше булып тора.
Озынлыгы 650 километр, биеклеге 3117 метрга кадәр.
Тау сыртлары аша Атрек Һәм Сумбар елгалары ага.
Таулар сейсмик зонада урнашкан. Иң көчле тетрәү 1948 елда Ашхабад шәһәрен вата (халыкның яртысы диярлек үлә).
Тауларда ярымчүл үләннәре генә үсә.
# Нанзиньяно (Беневенто)

Нанзиньяно — Италиянең Кампания төбәге Фрассо-Телезино өязендә урнашкан торак пункт.

# Нанзиньяно (Беневенто)
## Географиясе

Нанзиньяно Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Нанзиньяно (Беневенто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Глутниците

Глутниците — Болгариянең Габрово өлкәсендә урнашкан авыл. Трявна җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Глутниците
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 595 метр биеклектә урнашкан.
# Сумное

Сумное (каз. Сумное) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Сумное
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# «Казан» ат спорты комплексы

«Казан» ат спорты комплексы — Аурупаның иң зур ипподромнарның берсе.
2005 елда гамәлгә керә. 2006 елда комплекс чабышкы токымлы атлар өчен Дөнья кубогын кабул итә. Ел саен казан ипподромында Татарстан Президенты призына чабышлар уздырыла.
Комплекс составында атларны сынау өчен чабу юллары, ат спорты өчен каршылыклар урнаштырылган юллар, конкур мәйданы, атларны шөгыльләндерү өчен ике кыр, ат абзарлары, ветеринар клиника, атларны коендыру өчен кышкы бассейн, азык-төлек амбары, балта остасы, тимерче остаханәләре бар. Шулай ук комплекска килүчеләр өчен уен-күңел ачу зонасы булдырылган. Анда рестораннар һәм кибетләр урнашкан.
# Грандин (Миссури)

Грандин — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Грандин (Миссури)
## Тарихы

Грандин шәһәре елда нигезләнгән.

# Грандин (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,039467 км², 1,039465 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 179 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Майенн (Майенн)

Майенн (фр. Mayenne) — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
# Лунмич

Лунмич — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Уктым елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 59 км.

# Лунмич
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200212103000023412
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002341
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Междуреченск

Междуреченск (рус. Междуреченск) — Россия Федерациясенең Кемерово өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 98 895 кеше (2014).

# Междуреченск
## Сәгать поясы

Междуреченск Красноярск вакыты (Krasnoyarsk Time Zone, KRAT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +7:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +4 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+4 итеп күрсәтелә.

# Междуреченск
## Тарих

Шәһәр статусын 1955 елдан башлап йөртә.

# Междуреченск
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (92,0%), татарлар (1,6%), шорлар (1,6%), украиннар (1,1%).

# Междуреченск
## Дин
### Ислам

* «Нур» мөселман җәмгыяте
# Стари Лец

Стари Лец (серб. Стари Лец) — Сербиянең Воеводина автоном крае Пландиште җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Стари Лец
## Географиясе

Урта Дунай тигезлегенең көньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 47 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Стари Лец
## Климаты

Климат уртача, континенталь. Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Июльнең уртача температурасы 22 — 24 °C, гыйнварның -1,2 — 2,6 °C. Явым-төшем күләме елына 550-750 мм.
# NGC 3770

NGC 3770 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3770
## Тарихы

Әлеге галактика 1790 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Алакент (Алтынөзү)

Алакент (төр. Alakent) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Алтынөзү илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Подстуденець

һәм
Подстуденець — Словениянең Камник (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Подстуденець
## Географиясе

Мәйданы — 1,39 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 559 метр биеклектә урнашкан.