# Ак һәм Ал гөлчәчәге сугышы

Ак һәм Ал гөлчәчәге сугышы — 1455—1485 елларда Плантагенет—Ланкастерлар һәм Йорк нәселләреннән инглиз аксөякләре арасындагы хәкимият кемнең кулында булырга тиешлегенә багышланган хәрби низаглар сериясе.
Тарихка багышланган әдәбияттә конфликтның чоры 1455—1485 еллары белән билгеләнеп китсәдә, аерым бәрелешләр бу сугыштан алданрак һәм соңыннан соң да урын алганнар. Сугыш Ланкастерлар йортыннан Генрих Тюдорның җиңүе белән тәмамланды - Англия һәм Велс ул нигез салган династиясе җитәкчелегендә 117 ел дәвамында яшәде.
Сугыш Англиядагы тормышны тәэмин итүче инфраструктурасының зур өлешенә җимерелү, инглиз халкына күп җәфалар китерде, инглиз феодаль аристократиясе вәкилләренең зур өлешенең үлүе белән тәмамланды.

# Ак һәм Ал гөлчәчәге сугышы
## Исемнәр һәм символлар

«Гөлчәчәкләр сугышы» исеме сугыш барганда кулланылмаган.

# Ак һәм Ал гөлчәчәге сугышы
## Низаг якларның социаль составы. Тарафларның кораллы көчләре
### Сугыш тарихы

| Дата | Бәрелеш | Якларның көче / Гаскәр башлыклары | Якларның көче / Гаскәр башлыклары | Югалтулар | Югалтулар |
| Дата | Бәрелеш | Ланкастерлар | Йорклар | Ланкастерлар | Йорклар |
| 1455 елның 22 мае | Сент-Олбансе янындагы беренче бәрелеш | 2000—3000 кеше Эдмунд Бофорт, герцог Сомерсет | 7000 кеше Ричард, герцог Йорк Ричард Невилл, граф Уорик | 100 кешедән әзрәк Эдмунд Бофорт, герцог Сомерсет Генри Перси, граф Нортумберленд Томас Клиффорд | 100 кешедән әзрәк |
| 1459 елның 23 сентябре | Блор Хиф янындагы бәрелеш | 6000—8000 кеше Джеймс Тачет, барон Одли Джон Саттн, барон Дадли | 3000—4000 кеше Ричард Невилл, граф Солсбери | 2000 кешегә якынча Джеймс Тачет, барон Одли | 1000 кешегә якынча |
| 1459 елның 12 октябре | Ладфорд күперендәгә бәрелеш | билгеле түгел Генрих VI | 20 000—30 000 кеше Ричард, герцог Йорк | билгеле түгел (сражение не состоялось) | билгеле түгел (сражение не состоялось) |
| 1460 елның гыйнваре | Сэндвич янындагы сугышы | билгеле түгел Генрих Бофорт, герцог Сомерсет | билгеле түгел | билгеле түгел | билгеле түгел |
| 1460 елның 10 июле | Нортгемптон янындагы сугыш | 10 000—15 000 кеше Король Генрих VI Хамфри Стаффорд, герцог Бэкингем | 20 000—30 000 кеше Ричард Невилл, граф Уорик | 300 кешегә якынча Хамфри Стаффорд, герцог Бэкингем Томас Перси, барон Эгремонт | билгеле түгел |
| 30 декабрь 1460 ел | Уэйкфилд буендагы бәрелеш (рус.) | ~ 18 000 кеше Генрих Бофорт, герцог Сомерсет Генри Перси, граф Нортумберленд | 5000—9000 кеше Ричард, герцог Йорк | 200 кешегә якынча | 2500 кешегә кадәр Ричард, герцог Йорк Ричард Невилл, граф Солсбери Эдмунд, граф Ратленд |
| 2 февраль 1461 ел | Мортимерс Кросс буендагы бәрелеш | билгеле түгел Оуэн Тюдор Джаспер Тюдор, граф Пемброк | билгеле түгел Эдуард, граф Марч | 4000 кешегә кадәр Оуэн Тюдор | билгеле түгел |
| 17 февраль 1461 ел | Сент-Олбанс буендагы бәрелеш | 15 000 кешегә якынча Королева Маргарита | 10 000 кешегә якынча Ричард Невилл, граф Уорик | 2000 кешегә якынча | 4000 кешегә якынча |
| 28 март 1461 ел | Феррибридж буендагы бәрелеш | билгеле түгел Джон Клиффорд Джон Невилл | билгеле түгел Ричард Невилл, граф Уорик | билгеле түгел Джон Клиффорд | ~ 3000 кеше |
| 29 март 1461 ел | Таутон буендагы бәрелеш | ~ 42 000 кеше Генрих Бофорт, герцог Сомерсет Генри Перси, граф Нортумберленд | ~ 36 000 кеше Эдуард IV Ричард Невилл, граф Уорик Уильям Невилл, барон Фоконберг | ~ 20 000 кеше Генри Перси, граф Нортумберленд Ричард Перси Джон Невилл | 8000—12 000 кеше |
| 25 апрель 1464 ел | Хегли Мур буендагы бәрелеш | 5000 кеше Генрих Бофорт, герцог Сомерсет Ральф Перси | 6000 кеше Джон Невилл, маркиз Монтегю | билгеле түгел Ральф Перси | билгеле түгел |
| 15 май 1464 ел | Һексһем буендагы бәрелеш | билгеле түгел Генрих Бофорт, герцог Сомерсет | 4000 кеше Джон Невилл, маркиз Монтегю | билгеле түгел Генрих Бофорт, герцог Сомерсет | билгеле түгел |
| 29 июль 1469 ел | Эджкот Мур буендагы бәрелеш | билгеле түгел Ричард Невилл, граф Уорик | билгеле түгел Уильям Герберт, граф Пемброк | билгеле түгел | билгеле түгел Уильям Герберт, граф Пемброк Ричард Герберт |
| 12 март 1470 ел | Лоскот-Филд буендагы бәрелеш | 30 000 кеше Роберт Уэлс | билгеле түгел Эдуард IV | билгеле түгел | билгеле түгел |
| 14 апрель 1471 ел | Барнет буендагы бәрелеш | 9000 кеше Ричард Невилл, граф Уорик Джон де Вер, граф Оксфорд | 7000—15 000 кеше Король Эдуард IV Ричард, герцог Глостер | ~ 1000 кеше Ричард Невилл, граф Уорик Джон Невилл, маркиз Монтегю | ~ 500 кеше |
| 4 май 1471 ел | Тьюксбери янындагы бәрелеш | 3000—5000 кеше Эдмунд Бофорт, герцог Сомерсет | 3500—4000 кеше Король Эдуард IV Ричард, герцог Глостер | ~ 2000 кеше Эдуард, принц Уэльский Джон Бофорт, маркиз Дорсет | билгеле түгел |
| 22 август 1485 ел | Босворт сугышы | 11 000 кеше Генрих Тюдор, граф Ричмонд Уильям Стенли | 10 000 кеше Король Ричард III | 100 кешедән артык | 1000 кеше Король Ричард III |
| 16 июнь 1487 ел | Стоук Филд янындагы бәрелеш | 12 000 кеше Король Генрих VII | 8000 кеше Джон де ла Поль, граф Линкольн | 3000 кеше | 4000 кеше Джон де ла Поль, граф Линкольн |