# Беренчел ачык почмаклы глаукома
## Билгеләмә

Глаукома — континуумның төрле стадияләрендә ачыкланган, челтәркатлауның ганглиоз күзәнәкләренең тиз үлеме белән киләчәктә аксоннар зарарлану, күрү нервының атрофиясе һәм нәтиҗәдә — күрү кырының үзенчәлекле үзгәрешләре белән сыйфатланган күрү нервының нейродегенератив чире. БАПГ шулай ук дәвамлы гади глаукома дип атала, — гадәттә, ике яклы, әмма һәрвакыт тәңгәл баручы чир түгел, түбәндәгеләр белән сыйфатлана.
* Өлкәннәрне зарарлый.
* КЭБ дәрәҗәсе >21 мм тк. бг.
* Ачык АПК белән үзгәрмәгән төзелешләр.
* Күрү нервы башының глаукоматоз зарарланулары.
* Күрү кыры кимчелекләре.
Якынча 16% авыруларның гадәти БАПГ билгеләре белән офтальмотонус дәрәҗәсе 22 мм тк. бг. кимрәк булуын ассызыкларга кирәк. Моның өстәвенә күпчелек шәхес КЭБ > 21 мм тк. бг. белән глаукома белән интекми. БАПГ — 40 яшьтән өлкәнрәк 100 кешедән якынча берсесен зарарлаган глаукоманың иң таралган төре. Ирләрнең һәм хатыннарның чирләү ешлыгы бер үк. Бөекбритания һәм АКШ'та барлык сукырлык очракларның 12% глаукомага туры килә.

# Беренчел ачык почмаклы глаукома
## Куркынычлык шартлары һәм үзара бәйләнеше

1. Яшь. БАПГ өлкән яшьтә ешрак очрый, күбесенчә 65 яшьтән соң ачыклана. 40 яшькә кадәр ачыклау гадәти түгел.
2. Раса. БАПГ бик еш һәм иртәрәк һәм шулай ук негроидлы раса авыруларында европеоид белән чагыштырганда һөҗүмчәнрәк барышка ия.
3. Гаилә анамнезы һәм нәселдәнлек. БАПГ еш нәселдән күчә һәм генетик яктан бәйле дип санала. Кайбер гаиләләрдә нәсел өчен җавап биргән геннар тулы булмаган пенетрантлык һәм алмашынучан экспрессивлыкка ия дип санала. КЭБ дәрәҗәсе, сулы сыекчаның агып китү җиңеллеге һәм күрү нервы дискы үлчәме шулай ук генетик яктан билгеләнгән. Беренче буын туганнары БАПГ үсешенең югары куркынычлык төркеменә керә; ләкин куркынычлык дәрәҗәсенең төгәл бәясе юк, чөнки чир өлкән яшьтә үсеш ала, ә төгәл мәгълүмат алу өчен дәвамлы күзәтү кирәк. Абый һәм апаларда чирнең шартлы үсеш куркынычлыгы 10% (популяция буенча уртача 3 тапкыр югарырак), ә нәселдә — 4% тәшкил итә (популяция буенча уртачадан 2 тапкырга югарырак).
4. Шикәр диабеты. Клиник һәм күпчелек эпидемиологик тикшеренүләр дә диабет һәм БАПГ арасында бәйләнешне күрсәтә.
5. Түбән перфузион басым (кан басымы һәм офтальмотонус арасында аерма) шактый дәрәҗәдә БАПГ югарырак таралуы белән бәйле. Хәтта әйбәт идарә ителгән КЭБ да күрү кырының көчәюче үзгәрешләре кайбер очракта төнге сәгатьләрдә кан басымының чагылган төшүе белән бәйле була ала.
6. Миопия БАПГ югары ешлыгы белән бергә була; өстәвенә, миопия белән авырулар глаукоматоз зарарлануларга күбрәк бирешүчән.
7. Челтәркатлау патологиясе. Челтәркатлауның үзәк венасы томалану БАПГ югары үсеш куркынычлыгы белән бәйле. Челтәркатлауның регматоген кубарылуы белән якынча 5% һәм тутлы ретинит белән 3% авыруларда БАПГ очрый.

# Беренчел ачык почмаклы глаукома
## Генетика

БАПГ белән авыруларның гаилә мәгълүматын тикшерү кеше геномында бу чир белән бәйле GLC1A-F аталган алты төрле локус ачыкларга мөмкинлек бирде. Бүгенге көнгә ике ген гына ачыкланган: 1q21-q31 хромосомасында миоцилин гены (MYOC) һәм 10р хромосомасының GLC-1E аралыгында оптиневрин гены. Миоцилин 504 аминокислота калдыгыннан торган аксымнан гыйбарәт һәм моңарчы трабекуланың глюкокортикоидлы җавап чыгарган аксым (TIGR) буларак билгеле иде. Мутантлы миоцилин нәтиҗәсендә БАПГ китергән төгәл ысул җитәрлек өйрәнелмәгән. Бу генның төрле мутацияләр төре билгеле, шуларга чирнең чагыштырмача соң күренеше белән бәйле Gln368 Stop керә.
БАПГ белән туганнары булмаган авырулар төркемен тикшерү миоцилин мутациясе кимендә 4% очракта өлкән популяциядә табыла дип күрсәткән. Шуңа карамастан 35 яшькә кадәрге гаилә әгъзасының кем дә булса да БАПГ үсеш алса, генетик кимчелекнең миоцилин мутациясе белән бәйләнеш ихтималлыгы 33% кадәр тәшкил итә. Билгеле локус яки үзенчәлекле ген мутациясе белән бәйләнеш расланган БАПГ белән гаиләләрдә молекуляр-генетик технологияләр ярдәмендә гаилә әгъзаларына тикшерү контроле кирәк.
* Җәдвәл 13.3 Стероидларга төрле дәрәҗәдәге сизгерлекнең очрау ешлыгы
| | Югары | Уртача | Юк |
| Тулаем популяциядә | 5 | 35 | 60 |
| БАПГ белән авырулар | 90 | 10 | 0 |
| БАПГ белән авыруларның кан туганнары | 30 | 50 | 20 |
| БАПГ белән авыруларның нәселе | 25 | 70 | 5 |

# Беренчел ачык почмаклы глаукома
## Стероидларга сизгерлек

Офтальмотонуска 6-атналы урынлы бетаметазон куллану йогынтысына карап сәламәт халыкны шартлы 3 төркемгә аерып була.
1. Югары сизгерле, чагылган КЭБ күтәрелүе (> 30 мм тк. бг.).
2. Уртача сизгерле, КЭБ күтәрелү белән (22—30 мм тк. бг.).
3. Сизгер түгел, аларда КЭБ дәрәҗәсе үзгәрми диярлек.
Стероидларга төрле дәрәҗәдәге сизгерлек ешлыгы җәд. 13.3 бирелгән. Дексаметазон белән дәвалаганнан соң трабекуляр күзәнәкләр белән миоцилин эшләп чыгаруы кинәт артып китүен билгелиләр, әмма КЭБ артуына китерүче төгәл ысул билгеле түгел. Стероидлар белән урынлы дәвалауга сизгерлек генетик яктан билгеләнгән дип исәпләнә, шуңа аларны БАПГ белән авыруларга һәм шулай ук аларның кан туганнары һәм балаларына саклык белән билгеләргә кирәк. Ләкин югары һәм уртача сизгерлек белән авыруларда «көчле» стероидлар (дексаметазон, бетаметазон һәм преднизолон) бер үк дәрәҗәдә КЭБ артуына китерә, шул ук вакытта флуорометолон офтальмотонуска кимрәк йогынты ясый; флуорометолон КЭБ'н бетаметазонга караганда 2 тапкыр кимрәк арттыра.
NB Системалы стероидлар бик сирәк КЭБ артуына китерә, әмма катарактага ешрак китерә.

# Беренчел ачык почмаклы глаукома
## Глаукоматоз зарарланулар патогенезы

БАПГ-да КЭБ арту трабекуляр челтәрдә сулы сыекчаның агып китү каршылыгы күбәю белән бәйле.
Челтәркатлауның ганглиоз күзәнәкләр үлеме күбрәк дәрәҗәдә апоптоз (күзәнәкнең «программаланган» үлеме), ә некроз белән башкарылмый. Күзәнәктә кальций ионнарының артык җыелуы һәм күзәнәк эчендә азот оксиды тупламасы арту сәбәпләре дип уйланыла. Бу барышка глутамат метаболизмы көчле йогынты ясый. Күзәнәкләр үлеме тизлеге күп факторларга бәйле, әмма хәзерге вакытта апоптозның ике төп теориясе карала: ишемияле һәм механик.
1. Ишемияле теория чир сәбәбе күрү нервы башы ишемиясенә китерүче микротамырлар зарарлануы санала дип уйлый. Түбәндәге ысулларны мөмкин дип күрсәтсәң була.
* Капиллярлар зарарлану яки капиллярның кан агышы зарарлануы.
* Туклыклы матдәләр китерү яки аксоннардан метаболизм эшләнмәләре чыгаруы бозылу.
* Кан агышы идарәсе бозылу.
* Күрү нервы башының тамырларына һөҗүмчән вазоактив матдәләр китерүе.
2. Механик теория КЭБ күтәрелү рәшәткәле пластинка аша үтүче челтәркатлауның нерв җепселләренә туры зарарлаучы йогынты ясый дип уйлый. Мөгаен, күрү нервы башының ике ягында басым градиенты КЭБ-ның абсолют күрсәткечләренә караганда әһәмиятлерәк.
3. Күрү нервы башының үзгәрүе беренчел яки КЭБ арту, ишемия яки аксоннар югалту кебек урынлы факторларга җавап буларак икенчел була ала. Беренчел зарарланудан соң астроцитлар һәм глиаль күзәнәкләргә йогынты ясаучы җаваплар шарламасы башлана, рәшәткәле пластинканың экстрацеллюляр матриксында үзгәрүләр барлыкка килә, нәтиҗәсендә рәшәткәле пластинка җимерелүе һәм аксональ терәк югалуы була.

# Беренчел ачык почмаклы глаукома
## Тикшерү

Халыкны тикшергәндә тонометрия генә үткәрү җитми, чөнки «нормаль» төркемгә БАПГ күрү нерв һәм күрү кыры үзгәрү кебек башка үзенчәлекле билгеләр булган шактый очраклар саны керәчәк. Өстәмә күрсәткеч керткәндә дә (асма буенча экскавациянең дискка чагыштырмасы >0.4) БАПГ диагнозын 60% очракта гына куялар. Күпләп тикшерүләр үткәрү өчен төгәлрәк ысуллар мөмкин булмаганда, тикшерүгә периметрия, тонометрия һәм офтальмоскопия керергә тиеш. Беренче буын туганнарында глаукома булган шәхесләргә тикшерүне 40 яшьтән башларга кирәк. Беренчел мөрәҗәгатьтә патология ачыкланмаса, киләсе тикшерүләрне һәр 2 ел 50 яшькә кадәр, ә аннары ел саен үткәрергә кирәк.

# Беренчел ачык почмаклы глаукома
## Ачыклау

1. КЭБ-ның югары дәрәҗәсе. Бу гадел күрсәткеч БАПГ-ны ачыклаганда булыша да, комачаулый да ала. 40 яшьтән өлкәнрәк бөтен халыкның якынча 2% КЭБ дәрәҗәсе > 24 мм тк. бг. һәм 7% — КЭБ > 21 мм тк. бг. ия. Әмма аларның 1% гына күрү кырының глаукоматоз үзгәрүләрен табалар. Күрү нервы һәм күрү кырының глаукоматоз үзгәрешләре гадәти КЭБ (< 22 мм тк. бг.) белән авыруларда үсеш алу белән проблема катлаулана.
2. Нормада КЭБ тәүлек үзгәреше 5 мм тк. бг. чигендә якынча 30% очракта билгеләнә. БАПГ бу үзгәрешләр амплитудасы көчәя һәм якынча 90% авыруда ачыклана. Бу сәбәптән бер тапкыр КЭБ 21 мм тк. бг. ачыклаган үлчәү БАПГ диагнозын төшереп калдырмый, шулай ук 21 мм тк. бг. югарырак билгеләнгән офтальмотонус дәрәҗәсе шикләнү нигезе генә була ала. КЭБ тәүлек үзгәрешен ачыклау өчен тәүлекнең төрле вакытында офтальмотонус контроле кирәк. Икенче күздә 5 мм тк. бг. күбрәк КЭБ дәрәҗәсе асимметриясе глаукомага шик тудырырга тиеш, чөнки гадел мәгънәләргә карамастан югарырак офтальмотонус белән күз патологик барышка җәлеп ителә ала.
3. Күрү нервы үзгәрешләре. БАПГ ялыктыргыч тикшерүләрдә шикле яки асимметрияле дискларны ачыклаганда еш билгелиләр (рәс. 13.13).
4. Күрү кырында алга таба бирелгән үзенчәлекле үзгәрешләр була.
5. Гониоскопия дөрес ачык АПК билгели.

# Беренчел ачык почмаклы глаукома
## Күрү кыры үзгәрешләре
### Глаукоматоз зарарлануының минималь күрсәткечләре

Humphrey периметрында (Anderson күрсәткече) күрү кырын тикшергәндә түбәндәге үзгәрешләрнең берсен ачыклый.
1. Норма чикләреннән тыш ярым кырларны чагыштырган глаукома сынавы, кимендә ике эзлекле тикшерүдә ятма меридианнан өстәрәк һәм астарак капма-каршы чагылган нокталарда чик сизгерлеген бәяләү ярдәмендә өске һәм аскы күрү кыры яртысы аермасы турында мәгълүматны алырга мөмкинлек бирә. Бу программа шулай ук күрү калкулыгының гомуми биеклеген яшь төзәтмәсе белән норма күрсәткече белән чагыштыра.
2. Глаукомага хас булган нокталарда урнашкан кырыйда булмаган өч яки күбрәк нокталар төркеме PSD р <5% дәрәҗәсенә яки ике эзлекле тикшерүдә бер нокта булганда р < 1% дәрәҗәсенә кадәр үзгәрүенә китерә (рәс. 13.14).
3. Күрү кырын ике тапкыр тикшергәндә 5% кимрәк сәламәт популяциядә очраган CPSD.
NB Периметрия нәтиҗәләрен аерым гына түгел, ә КЭБ дәрәҗәсе, КНД һәм челтәркатлауның нерв җепселләре катламы халәте кебек клиник мәгълүматлар белән бергә тикшерергә кирәк.

# Беренчел ачык почмаклы глаукома
## Күрү кыры үзгәрешләре
### Глаукоматоз үзгәрешләрнең көчәюе

Глаукомага күрү нервы башы зарарлануы өчен булган челтәркатлауның нерв җепселләре кимчелеге үсеше хас. Челтәркатлауда зарарланган нерв җепселләре бәйләменнән килгән нерв җепселләре күренеше күрү кырының үзенчәлекле кимчелегенә туры килә. Күрү кырының классик үзгәрешләренең гомуми кабул ителгән атамалары кинетик периметриядән күрү кыры схемасына билгеләнгән скотомаларның тышкы күренешенә бәйле.
Әмма статик периметриядә тикшерелгән нокталар рәшәткә кебек урнашкан, шуңа күрә теркәлгән күрү кыры кимчелекләре тигез чикләргә ия түгел, алар «дугасыман» атама белән билгеләнә.
1. Глаукома шиген уятучы башлангыч үзгәрешләр киләчәктә кимчелекләр үсеш алачак өлкәләрдә җавапларның югары үзгәрүчәнлеге белән бирелгән.
Ике күз күрсәткечләренең чагылмаган асимметриясе шулай ук мөмкин.
2. Параүзәктә зур булмаган, әмма шактый чагылган, гадәттә өске борын квадрантында урнашкан (рәс. 13.15а) һәм күрү кырының барлык башлангыч глаукоматоз үзгәрешләренең якынча 70% тәшкил иткән депрессия өлкәләрен ачыклыйлар. Кимчелекләр челтәркатлауның нерв җепселләре урнашуына туры килә һәм урта ятма сызык өлкәсендә тәмамлана, шуңа бу сызыктан өстәрәк яки астарак булган үзгәрешләр бербөтен түгел.
3. Борын (Roenne) баскычы кырның борын өлешендә ятма сызыктан астарак һәм өстәрәк челтәркатлауның сизгерлеге аермасын сыйфатлый (рәс. 13.156). Бу еш очраган үзгәрү гадәттә башка кимчелекләр белән бергә була. Чигә кимчелекләре охшаш, әмма сирәк очрый.
4. Дугасыман югалулар параүзәк скотомалар кушылу нәтиҗәсендә үсеш ала. Гадәттә аларны аска яки өскә сукыр тап киңәюе булып сыйфатланган (Бъеррум өлкәсе) төбәлү ноктасыннан 10° һәм 20° арасында ачыклыйлар. Вакыт белән алар челтәркатлауның нерв җепселләре буенча әйләнмә тарала (Зейдел скотомасы) һәм нәтиҗәсендә төбәлү ноктасыннан 5° чигендә борын якка таралып сукыр тап белән кушыла ала (дугасыман скотома) (рәс. 13.15в).
5. Скотомалар киңәюе күрше җепселләр зарарлану белән бәйле (рәс. 13.15г).
6. Скотомалар тирәнәю һәм яңа кимчелекләр ясалу (рәс. 13.15д).
7. Боҗрасыман скотома өске һәм аскы дугасыман скотома кушылганда ясала (рәс. 13.15 е). Дугалар тулысынча кушылмаса, борын баскычы ясалуына еш китерә.
8. Терминаль стадия үзәк күрүнең кечкенә утравы саклануы белән шулай ук гадәттә үзәктәгедән тизрәк югалган чигә утравы булуы белән сыйфатлана.
NB Көчәюне күрү кыры кимү белән генә түгел, ә уртаквадратлы индекслар һәм гомуми күрсәткечләре начарлану буенча бәяләп була (рәс. 13.16).

# Беренчел ачык почмаклы глаукома
## Алып бару алымнары

Төп максат — сәламәт популяция белән чагыштырырлык итеп ганглионар күзәнәкләр үлеме тизлеген киметеп (бер елга якынча 5000 күзәнәк) күрү мөмкинлекләре таркалуын булдырмау. Бүгенге көндә бу максатка ирешү өчен иң яхшы ысул - ул КЭБ киметү санала. Ганглионар күзәнәкләр апоптозын туктатуга юнәлгән башка мөмкинлекләрне дә тикшерәләр.

# Беренчел ачык почмаклы глаукома
## Беренчел тикшерү

Чирнең көчәюен күзәтү өчен төгәл һәм кыска бирелгән башлангыч күрсәткечләрне теркәп бару мөһим.
1. Күрү үткенлеге һәм рефракция халәте.
2. Биомикроскопия, монда БАПГ охшап барган икенчел глаукома билгеләренә игътибар итәргә кирәк.
3. Аппланацион тонометриядә үлчәү вакытын теркәп кую.
4. Гониоскопия. Ялганма гониоскопияне кулланганда тикшерүне офтальмоскопия һәм периметриядән соң үткәрәләр.
5. Офтальмоскопия белән диск халәтен ясап яки фототеркәү ярдәмендә язып кую.
6. Периметрия. Аның төрен сайлау булган җиһазларга, авыру яшенә һәм күрү үткенлегенә бәйле. Ясмыгында чагылган томанланулар белән авыруларга тикшерүне дарулы мидриаз халәтендә үткәрергә кирәк.

# Беренчел ачык почмаклы глаукома
## Авыруларга күрсәтмәләр

Авыруга чир турында аңлатырга, тамызу ысулына һәм тәртибен сакларга өйрәтергә кирәк. Киләсе күзәтүдә авыруның тамызу сәләтен тикшерергә һәм тамызудан соң системалы йогынтысын максималь киметү өчен авыру кабакларының эчке ябышмасына басым ясап яки якынча 3 минутка күзләрне йомып яшь капчыгын томалый алганын аңлатырга кирәк. Авыруны мөмкин булган каршы йогынтылар турында кисәтергә, ә киләсе күзәтүләрдә аларның барлыкка килүе турында сорарга кирәк.

# Беренчел ачык почмаклы глаукома
## Глаукоматоз зарарланулар классификациясе

1. Башлангыч зарарланулар (1 нче стадия) минималь экскавация (рәс. 13.17а), борын баскычы яки параүзәк скотома булу һәм MD < -6 dB белән сыйфатлана (рәс. 13.17б).
2. Уртача зарарланулар (2 нче стадия) нейроретиналь билбау юкару (рәс. 13.18а), дугасыман скотома булу һәм MD < -12 dB белән сыйфатлана (рәс. 13.18б).
3. Чагылган зарарланулар (3 нче стадия) тирән экскавация (рәс 13.19а), күрү кырының шактый югалтуы, шул исәптән төбәлү ноктасыннан 5° чигендә кимчелекләр һәм MD > -12 dB белән сыйфатлана (рәс. 13.196).
4. Терминаль зарарланулар (4 нче стадия) тулаем экскавация (рәс. 13.20а) һәм кечкенә булып калган күрү кыры белән сыйфатлана (рәс. 13.206).

# Беренчел ачык почмаклы глаукома
## Дәвалау максатлары

1. Максат басымы. Дәвалауга кадәр билгеләнгән КЭБ дәрәҗәсе күрү нервы зарарлануына китергән һәм үз йогынтысын дәвам итә дип санала. Киләчәктә зарарлану ихтималлыгы түбән булган КЭБ дәрәҗәсен билгелиләр (максат басымы). Максат басымы булган зарарланулар чагылганлыгы, башлангыч КЭБ дәрәҗәсе, зарарлану тизлеге үсеше (билгеле булса), авыру яше һәм аның гомуми тән халәте буенча исәпләп билгеләнә. Дәвалау КЭБ максат дәрәҗәсендә яки түбәнрәк тотарга тиеш.
2. Күрү нервы һәм кыры халәтен күзәтү. Үзгәрешләрнең киләчәктә көчәюе максат КЭБ-ын түбәнрәк дәрәҗәсенә җитәргә кирәклеге турында күрсәтә. «Куркыныч» дәрәҗә булмаса да, БАПГ КЭБ < 16 мм тк. бг. булса, көчәюнең ихтималлыгы түбән. Чир үсеше барышында күрү системасының тотрыклык (яки «запаслы резерв») дәрәҗәсе кими һәм һәр ганглиоз күзәнәкне югалту күрү мөмкинлекләренә күбрәк йогынты ясый, шуңа еракка киткән чир стадияләрендә түбән максат басымына ирешергә кирәк.

# Беренчел ачык почмаклы глаукома
## Медикаментоз терапия

1. Мәсләкләр
* Сайлаган препаратны иң түбән тупланышта һәм кирәкле дәвалау йогынтысын бирә алган тамызуны минималь рөхсәт ителгән кабатлау белән кулланырга кирәк.
* Камил очракта препарат күп булмаган каршы йогынтыларга ия булырга тиеш.
* Күбесенчә бер препарат билгелиләр, гадәттә, B-блокатор яки простагландиннар аналогы.
2. 4 атнадан соң кабат тикшерү
* КЭБ > 4 мм тк. бг. кимү гадәттә мөһим санала (ягъни препарат чыгарган, ә офтальмотонусның очраклы флюктуациясе түгел).
* Ике күзне дәваларга кирәк булса, терапиягә җавап бер төрле булачак дип көтәргә кирәкми.
* Гипотензия йогынтысы канәгатьләнерлек булса, тикшерүне 2 айдан, аннары 3-4 ай аралыгы белән үткәрергә кирәк.
* Гипотензия йогынтысы җитәрлек булмаса, башлангыч препаратны туктаталар һәм аны башка төркем препаратына алмаштыралар.
* Йогынты һаман җитәрлек булмаса, башка төркем препаратын өстиләр яки катнаш формалар кулланалар (мәсәлән, тимолол-дорзоламид). Ике препарат кулланганда тамызу арасында беренче препарат юылып чыгуы йогынтысы булмасын өчен 5 мин тәнәфес булуы турында авыру искәртелергә тиеш.
3. Периметрия. Күрү нервы дискларының тотрыклы халәтендә күрү кыры тикшерүен елга 1 тапкыр үткәрү җитә.
4. Гониоскопияне шулай ук ел саен үткәрергә кирәк, чөнки яшь барган саен алгы камера әкренләп кими бара.
1. Уңышсызлыклар сәбәбе
* Максат басымы туры килмәү. КЭБ дәрәҗәсе статистик норманың өске чигенә тигез булганда, көчәюче күрү кыры начарлануын бик еш күзәтәләр.
* 25% очракта авырулар билгеләнгән тәртипне үтәми.
* Медикаментоз терапия алган авыруларда офтальмотонусның еш шактый тәүлек үзгәрешен билгелиләр.

# Беренчел ачык почмаклы глаукома
## Лазерлы трабекулопластика

Лазерлы трабекулопластиканы (ЛТП) сулы сыекча агып китүен арттыру һәм КЭБ киметү өчен трабекула өлкәсенә аргонлы яки диодлы лазер белән коагулянтлар салу юлы белән башкаралар. Дәвалау йогынтысы гадәттә вакытлыча һәм берничә ел саклана, шуңа күрә лазерлы дәвалау фистулалаучы операцияне кичектерә генә ала. Төп дәлилләр түбәндәгеләр була ала.
1. Күпсанлы препаратлар куллануы булмасын өчен (гадәттә икедән күбрәк) лазерлы дәвалау бер препаратның алмашы буларак карала.
2. Хирургик дәвалауга альтернатива буларак
* Өлкән яшьтәгеләрдә ЛТП хирургия кирәклеген фаразлаган гомер озынлыгыннан артык вакытка кичектерә алганда.
* Кара тәнле авыруларда фильтрацион операция нәтиҗәсе ешрак уңышсыз булган очракта.
3. Беренчел терапия авыру табиб кушкан тамызуларны үтәмәгән очракларда. ЛТП соң КЭБ кимүе башлангыч офтальмотонус > 28 мм тк. бг. сирәк очракта гына 30% артып киткәнгә, лазерлы катнашу белән генә тәңгәл КЭБ дәрәҗәсенә җитү ихтималлыгы түбән.

# Беренчел ачык почмаклы глаукома
## Трабекулэктомия

Трабекулэктомия фильтрация мендәре өлкәсенә сулы сыекча агып китүенә мөмкинлек биргән алгы камера почмагы һәм субтенон аралык арасында фистула ясаудан тора. Медикаментоз терапия белән чагыштырганда операциядән соң глаукоматоз зарарланулар көчәю ихтималлыгы түбән, чөнки нәтиҗәдә алынган офтальмотонус дәрәҗәсе гадәттә шактый түбәнрәк, ә аның флюктуация ихтималлыгы түбән. Операция вакытын билгеләү күрү югалту күләменә, зарарлану тизлегенә һәм көтелгән гомер дәвамлыгына бәйле. Төп дәлилләр түбәндәгеләр була ала.
1. Медикаментоз терапия һәм/яки лазерлы трабекулопластика нәтиҗәсезлеге.
2. Авыруның тынгысыз торышы яки трабекуляр өлкәнең төгәлсез күренеше (тар почмак, мөгезкатлау томанлануы) өчен лазерлы терапия үткәрүенең мәгънәсезлеге.
3. Бик түбән максат басымы җитүен таләп иткән еракка киткән глаукома стадиясе, бу очракта яхшы нәтиҗәне иртә башкарылган хирургиядә ирешеп була.

# Беренчел ачык почмаклы глаукома
## Фараз

Чир дәвамлыгы 5% кимрәк очракта 15 елдан күбрәк, ә диагноз куюдан алып үлемгә кадәр уртача вакыт 13 ел тәшкил итә. 20 ел дәвамында чирләгәндә бер күзгә сукырлык 25% очракта, ә ике күзгә — 10% очракта гына үсеш ала.