yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# HD128258

HD128258 — Мизан йолдызлыгында урнашкан A3mA7-F2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,758 ± 0,066 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Кесмәс

Кесмәс рус. Кисьмесь — Россия территориясеннән ага торган елга. Татарстан биләмәләрендә ага. Казансуга суын коя. Елга озынлыгы 37 км.

# Кесмәс
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Куйбышев сусаклагычының Казан каласыннан Кама Тамагы бистәсенә чаклы Идел участогы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010000112112100003212
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100321
* Бассейн коды — 11.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Марс-сюр-Алье

Марс-сюр-Алье (фр. Mars-sur-Allier) — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
# Олыся-Йоль

Олыся-Йоль — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Хоса-Я елгасының уң ярыннан 5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.

# Олыся-Йоль
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020200112115300026073
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302607
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# IC 976

IC 976 — Сөмбелә йолдызлыгы чикләрендә урнашкан линзовидная галактика .

# IC 976
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 976, PGC 50479, UGC 9040, 2MASX J14084326-0109420, MCG+00-36-020, GSC 04975-00679, 2dFGRS TGN274Z137, Z 18-59, 6dFGS gJ140843.3-010942, SDSS J140843.28-010941.8, Z 1406.1-0055 һәм UZC J140843.2-010942 буларак та сурәтләнә.
# Богазкөй (Сүтчүлер)

Богазкөй (төр. Boğazköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Ыспарта иле Сүтчүлер илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# IC 2899

IC 2899 — чикләрендә урнашкан оптик икеле йолдыз .

# IC 2899
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2899 буларак та сурәтләнә.
# Нове Потулице

Нове Потулице — Польшаның Великопольское воеводалыгы Липка гминасында урнашкан авыл.

# Нове Потулице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Нелеко-Яха

Нелёко-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы кара диңгез урнашкан. Елга озынлыгы 32 км.

# Нелеко-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15010000112115300041723
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115304172
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Орлонго (Верчели)

Орлонго — Италиянең Пьемонт төбәге Боргозезия өязендә урнашкан торак пункт.

# Орлонго (Верчели)
## Географиясе

Орлонго Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Орлонго (Верчели)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сен-Мартен-де-Жуссак

Сен-Мартен-де-Жуссак (фр. Saint-Martin-de-Jussac) — Франциянең Югары Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
# Хәйдәр Сафин

Хәйдәр Сафин, Хәйдәр Хәбиб (Хәбибулла) улы Сафин (1953 елның 29 июле, СССР, РСФСР, ТАССР, Апас районы, Көлкәш) ― музыкант―аккомпаниатор, Казан педагогика училищесы укытучысы (1984―2009), А. Фәйзрахманов җитәкчелегендәге Татарстан дәүләт фольклор музыкасы ансамбле администраторы (2005 елдан), Россия Федерациясе мәгариф отличнигы, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре (2013).

# Хәйдәр Сафин
## Тәрҗемәи хәле

1953 елның 29 июлендә Татарстан АССР Апас районы Көлкәш авылында тугыз балалы гаиләдә туган. Беренче гармунны әтисе Хәбибулла, укымышлы нәселдән булган әнисе Гөлҗамал алып биргән. Радиодан, пластинкадан ишеткән көйләрне үзлегеннән өйрәнеп, Хәйдәр хромкада да, тальянда да көйләр чыгара башлый.
Кызыл Тау авылы мәктәбендә 8 классны тәмамлагач (1968), Казандагы 29нчы һөнәр училищесына укырга керә. Кичке мәктәптә (хәзерге 17нче гимназия) укып, урта белем ала. Көндез төзелеш заводында эшли. Кичке мәктәптә укыганда үзешчән сәнгатьтә катнаша, Вәгыйзь Вәлиев оештырган музыка түгәрәгенә йөри, концертларда чыгыш ясый.
1972 елда Казан дәүләт педагогика институтының музыка факультетына укырга керә (Рәгъде Халитов классы). Марс Макаров җырчы Әлфия Авзаловага Хәйдәрне гастрольләргә баянчы итеп алып чыгарга тәкъдим итә. Студент егеткә атаклы җырчыга уйнавы авыр булмый, аның төркеме белән Советлар Союзын аркылыдан-буйга йөреп чыга. 1976 елда Казан дәүләт педагогика институтын тәмамлагач, Татар дәүләт филармониясенең эстрада бүлегендә Әлфия Авзалова төркемендә баянчы булып эшли башлый.
1973 елдан Ленин исемендәге Мәдәният йортында оешкан Татар хорында (хормейстер Суфия Шаһиева, баянчы Наил Бариев) музыкант-аккомпаниатор булып эшли. Соңрак Горький исемендәге клубка, Сара Садыйкова җитәкләгән хорга күчә. Әлеге хорга аккомпаниатор буларак, композиторлар Нәҗип Җиһанов, Мансур Мозаффаров һ. б. әсәрләрен радиога яздыра.
1976―1982 елларда «Татарстан» телерадиокомпаниясендә, музыкант-аккомпаниатор буларак, Татар хоры белән 37 җыр яздыра.
1980―1982 елларда Илһам Шакиров төркемендә эшли. Ул шулай ук Фәхри Насретдинов, Рафаэль Ильясовлар белән дә гастрольләрдә йөри.
1984 елдан башлап, 25 ел Казан педагогика училищесында (1995 елдан көллият) укыта, укучылар ансамбльләренә аккомпаниаторлык итә. Эшендәге уңышлары өчен Россия Федерациясе мәгариф отличнигы исеменә ия була.
2005 елдан А. Фәйзрахманов җитәкчелегендәге Татарстан дәүләт фольклор музыкасы ансамбле администраторы вазыйфасында. Ел саен ансамбльнең 200дән артык концертын оештыра. Администратор буларак, филармония ветераннарын берләштергән «Илһамият» клубы чыгышларын оештыруда зур өлеш кертә.

# Хәйдәр Сафин
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Россия Федерациясенең мәгариф отличнигы
* 2013 ― Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре
# Кече Хулым-Юган

Кече Хулым-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Хулым-Юган елгасының уң ярына тамагыннан 7 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 35 км.

# Кече Хулым-Юган
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр . Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300112115300032675
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115303267
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Бучум (Алба)

Бучум — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Бучум (коммуна) коммунасына карый.

# Бучум (Алба)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Долни Морава

Долни Морава (чех. Dolní Morava) — Чехиянең Пардубице крае Усти-над-Орлици һәм Q89751684? районында урнашкан авыл.

# Долни Морава
## Географиясе

Мәйданы — 36,569808 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 615 метр биеклектә урнашкан.

# Долни Морава
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Долни Морава
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия һәм Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Долни Морава
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1041 |
| 1880 | 1071 |
| 1890 | 1048 |
| 1900 | 920 |
| 1910 | 796 |
| 1921 | 714 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 728 |
| 1950 | 439 |
| 1961 | 358 |
| 1970 | 362 |
| 1980 | 322 |
| 1991 | 283 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 300 |
| 2014 | 302 |
| 2016 | 299 |
| 2017 | 300 |
| 2018 | 308 |
| 2019 | 390 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 407 |
| 2021 | 418 |
| 2021 | 372 |
| 2022 | 407 |
| 2023 | 421 |
| 2024 | 430 |
# Соркоглан (Меҗитөзү)

Соркоглан (төр. Sorkoğlan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Меҗитөзү илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Дереобасы (Османие)

Дереобасы (төр. Dereobası) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Османие иле Османие илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Збеловська Гора

һәм
Збеловська Гора — Словениянең Словенське Конице (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Збеловська Гора
## Географиясе

Мәйданы — 4,82 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 315 метр биеклектә урнашкан.
# Маңырак (авыл)

Маңырак (каз. Маңырақ) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Маңырак (авыл)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Пецо (Верона)

Пецо — Италиянең Венеция төбәге Боско-Кьезануова өязендә урнашкан торак пункт.

# Пецо (Верона)
## Географиясе

Пецо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Пецо (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Зонтекоматлан (Олинала)

Зонтекоматлан — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Olinalá муниципалитеты составына керә.

# Зонтекоматлан (Олинала)
## Географиясе

Зонтекоматлан Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Зонтекоматлан (Олинала)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Зонтекоматлан (Олинала)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Србобран

Србобран (серб. Србобран) — Сербиянең Воеводина автоном крае Србобран җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Србобран
## Географиясе

Урта Дунай тигезлегенең көньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 80 метр биеклектә урнашкан.

# Србобран
## Климаты

Климат уртача, континенталь. Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Июльнең уртача температурасы 22 — 24 °C, гыйнварның -1,2 — 2,6 °C. Явым-төшем күләме елына 550-750 мм.
# Мизчано (Авелино)

Мизчано — Италиянең Кампания төбәге Montoro өязендә урнашкан торак пункт.

# Мизчано (Авелино)
## Географиясе

Мизчано Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Мизчано (Авелино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пшатув-Гурни

Пшатув-Гурни — Польшаның Лодзь воеводалыгы Шадек гминаcында урнашкан авыл.

# Пшатув-Гурни
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Скржинаржов

Скржинаржов (чех. Skřinářov) — Чехиянең Высочина крае Ждяр-над-Сазавоу һәм Q89267433? районында урнашкан авыл.

# Скржинаржов
## Географиясе

Мәйданы — 8,980699 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 560 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Скржинаржов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Скржинаржов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Скржинаржов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 287 |
| 1880 | 287 |
| 1890 | 289 |
| 1900 | 315 |
| 1910 | 300 |
| 1921 | 273 |
| 1930 | 256 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 265 |
| 1961 | 262 |
| 1970 | 234 |
| 1980 | 218 |
| 1991 | 194 |
| 2001 | 146 |
| 2011 | 136 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 144 |
| 2016 | 150 |
| 2017 | 152 |
| 2018 | 156 |
| 2019 | 155 |
| 2020 | 150 |
| 2021 | 150 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 154 |
| 2022 | 152 |
| 2023 | 155 |
| 2024 | 151 |
# Турнефёй (кантон)

Турнефёй (фр. canton de Tournefeuille) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Скрабинки

Скрабинки (белар. Скрабінкі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Чэрвеньский районында урнашкан авыл.

# Скрабинки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Земплинске Копчани

Земплинске Копчани (словак. Zemplínske Kopčany) — Словакиянең Михаловце округында урнашкан авыл.

# Земплинске Копчани
## Тарихы

Авыл 1332 елда нигезләнгән.

# Земплинске Копчани
## Географиясе

Мәйданы — 9,66 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 104 метр биеклектә урнашкан.

# Земплинске Копчани
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Гендерсонвилл (Төньяк Каролина)

Гендерсонвилл — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан шәһәр.

# Гендерсонвилл (Төньяк Каролина)
## Тарихы

Гендерсонвилл шәһәре елда нигезләнгән.

# Гендерсонвилл (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 18,629589 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 656 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# IC 3950

IC 3950 — чикләрендә урнашкан астрономик җисем .

# IC 3950
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3950, LEDA 3090103, 2MASX J12590615+1844077, NPM1G +19.0336, SDSS J125906.12+184408.1 һәм Gaia DR2 3940929400875375744 буларак та сурәтләнә.
# Аройо Тигрильо (Кочоапа эль Гранде)

Аройо Тигрильо — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Кочоапа-эль-Гранде (муниципалитет) муниципалитеты составына керә.

# Аройо Тигрильо (Кочоапа эль Гранде)
## Географиясе

Аройо Тигрильо Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Аройо Тигрильо (Кочоапа эль Гранде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Аройо Тигрильо (Кочоапа эль Гранде)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Гютерглюк

Гютерглюк (алман. Güterglück) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Гютерглюк
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,66 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 67 метр биеклектә урнашкан.
# Мәрданшин

Мәрданшин — фамилия.
# Дәүләтов

Дәүләтов - татар һәм башкорт фамилиясе. Гарәп теленнән кергән «Дәүләт» (байлык, ил) исеменнән ясалган.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
* Әхтәм Дәүләтов (1950), юрист, хокук фәннәре докторы (1993).
* Бәкер Дәүләтов (1915-1982) - Советлар Берлеге каһарманы.
* Баян Дәүләтов (1924-1943) - Советлар Берлеге каһарманы.
* Галим Дәүләтов (1936), шагыйрь, тәрҗемәче.
* Зөфәр Дәүләтов (1953), төзүче-инженер, шагыйрь, язучы.
* Сирень Дәүләтов (1958), спортчы (милли көрәш), РСФСР спорт мастеры (1987).
* Фирдинат Дәүләтов (1959), авыл хуҗалыгы фәннәре докторы (2006), профессор (2007). БР атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре (2011).
# Мота (Көтмәс кушылдыгы)

Мота — Көтмәс елгасы (Танып е. бассейны) кушылдыгы. Башкортстанның Аскын районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 17 км.

# Мота (Көтмәс кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010201612111100025827
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111102582
* Бассейн коды — 10.01.02.016
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Довена (Тренто)

Довена — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Borgo d'Anaunia өязендә урнашкан торак пункт.

# Довена (Тренто)
## Географиясе

Довена Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Довена (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (20995) 1985 VY

(20995) 1985 VY — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20995) 1985 VY
## Тарихы

1985 елның 1 ноябрендә Ричард Уэст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 VY» саналган.
# Винцаид

Винцаид (серб. Винцаид) — Сербиянең Воеводина автоном крае җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Винцаид
## Географиясе

Урта Дунай тигезлегенең көньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Винцаид
## Климаты

Климат уртача, континенталь. Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Июльнең уртача температурасы 22 — 24 °C, гыйнварның -1,2 — 2,6 °C. Явым-төшем күләме елына 550-750 мм.
# Сарыяйла (Месудие)

Сарыяйла (төр. Sarıyayla) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Месудие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Чако (правинсә)

Чако (исп. Chaco) — Аргентина провинцияләренең берсе.
Башкаласы — Ресистенсия шәһәре.

# Чако (правинсә)
## Тарих

1951 елда барлыкка килгән.

# Чако (правинсә)
## Административ бүленеш

25 департамент (2020).
# Кичә (күңел ачу)

Кичә — ял, күңел ачу максатыннан кешеләрнең (гадәттә дусларның, якыннарның, танышнарның) җыелуы, очрашуы. Кичә ешрак кич үткәрелә, шунлыктан исеме дә килеп чыккан.
Кичә бик тә бәйрәмгә ошаган, әмма бу якын танышларның мәҗбүри булмаган, дини һәм дәүләт бәйрәмнәреннән аермалы буларак, очрашуы булып тора.
# (2503) Ляонин

(2503) Ляонин (лат. Liaoning) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2503) Ляонин
## Тарихы

1965 елның 16 октябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1965 UB1» саналган.
# Биковице (Чехия)

Биковице (чех. Býkovice) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Бланско, Бланско һәм Бланско районында урнашкан авыл.

# Биковице (Чехия)
## Географиясе

Мәйданы — 5,133847 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 384 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Биковице (Чехия)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Биковице (Чехия)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Биковице (Чехия)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 359 |
| 1880 | 344 |
| 1890 | 338 |
| 1900 | 341 |
| 1910 | 374 |
| 1921 | 379 |
| 1930 | 336 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 293 |
| 1961 | 288 |
| 1970 | 260 |
| 1980 | 227 |
| 1991 | 190 |
| 2001 | 173 |
| 2011 | 200 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 191 |
| 2016 | 216 |
| 2017 | 224 |
| 2018 | 235 |
| 2019 | 235 |
| 2020 | 241 |
| 2021 | 242 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 253 |
| 2022 | 247 |
| 2023 | 267 |
| 2024 | 273 |
# Вяликая Слабада (Крупский районы)

Вяликая Слабада (белар. Вялікая Слабада) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Крупский районында урнашкан авыл.

# Вяликая Слабада (Крупский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Добролево

Добролево — Болгариянең Враца өлкәсендә урнашкан авыл. Борован җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Добролево
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 143 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Л’Иль-ан-Додон (кантон)

Л’Иль-ан-Додон — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Алувере

Алувере (эст. Aluvere) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Арсланташ (Томарза)

Арсланташ (төр. Arslantaş) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Томарза илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Тетелсинго (Олинала)

Тетелсинго — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Olinalá муниципалитеты составына керә.

# Тетелсинго (Олинала)
## Географиясе

Тетелсинго Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Тетелсинго (Олинала)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Тетелсинго (Олинала)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Березовка (Чистай районы)

Березовка — Татарстан Республикасының Чистай районындагы авыл.
Халык саны — 36 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422954.

# Березовка (Чистай районы)
## Тарих

XVIII гасырда нигезләнгән.

# Березовка (Чистай районы)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.

# Березовка (Чистай районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.9 °C | -10.9 °C | -5.8 °C | 4.5 °C | 13.4 °C | 18.5 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.1 °C | 4.4 °C | -4.8 °C | -10.2 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.