yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Сан-Джорджо-ди-Пезаро

Сан-Джорджо-ди-Пезаро — Италиянең Марке төбәгендә урнашкан коммуна. Terre Roveresche провинциясе составына керә.

# Сан-Джорджо-ди-Пезаро
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 201 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Монте-Порцио, Орчано-ди-Пезаро, Сан-Костанцо, Мондавио һәм Пьядже коммуналары белән чиктәш.
# Ленин байрагы (гәҗит, Первоуральск)

Ленин байрагы — иҗтимагый-сәяси гәҗит. ВКП(б)ның Первоуральск район комитеты, район башкарма комитеты һәм район һөнәри берлекләр шурасы органы. 1932-1933 елларда Первоуральск шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, 53 кә якын саны чыга.
# Мендоса (правинсә)

Мендоса (исп. Mendoza) — Аргентина провинцияләренең берсе.
Башкаласы — Мендоса (шәһәр) шәһәре.

# Мендоса (правинсә)
## Тарих

1820 елда барлыкка килгән.

# Мендоса (правинсә)
## Административ бүленеш

18 департамент (2020).
# Җуалыой

Җуалыой (каз. Жуалыой) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Җуалыой
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Сасо (Анкона)

Сасо — Италиянең Марке төбәге Серра-Сан-Квирико өязендә урнашкан торак пункт.

# Сасо (Анкона)
## Географиясе

Сасо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сасо (Анкона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тулбень

Тулбень (чирм. Тулгем, рус. Тулбень) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.

# Тулбень
## Сәгать поясы

Тулбень Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Тулбень
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (91,2%), урыслар (8,8%).
# Тырналы (Боябат)

Тырналы (төр. Tırnalı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Боябат илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Юнко-Шор (Адзьва кушылдыгы)

Юнко-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Адзьва елгасының сул ярыннан 154 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.

# Юнко-Шор (Адзьва кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000070470
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007047
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Зәнгәлә

Зәнгәлә (әзери. Zəngələ) — Әзербайҗанның Ярдымлы районына караган авыл.
# Сен-Жан-де-Сов

Сен-Жан-де-Сов (фр. Saint-Jean-de-Sauves) — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
# Доганйол (Бейтүшшебап)

Доганйол (төр. Doğanyol) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шырнак иле Бейтүшшебап илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Денис Габдуллин

Денис Габдуллин (Денис Марат улы Габдуллин, 1 гыйнвар 1985(1985-01-01) (39 яшь), Магнитогорск, Чиләбе өлкәсе, РСФСР, СССР — , ) — Россия һөнәри һоккейчесе (һөҗүмче), Кыйтга кубогы иясе (2006).
# Эрнест Волтон

Эрнест Волтон (ингл. Ernest Thomas Sinton Walton, Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value)., Аббисайд, Бөекбритания һәм Ирландиянең берләшкән патшалыгы (1801-1922/1927) — 25 июнь 1995(1995-06-25) (91 яшь), Белфаст, Төньяк Ирландия, Бөекбритания) — физик, университет профессоры (Ирландия, Бөекбритания һәм Ирландиянең берләшкән патшалыгы (1801-1922/1927), Азат Ирланд дәүләте). Физика өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1951).

# Эрнест Волтон
## Белем

Тринити көллияте, Тринити көллияте дигән уку йортларында белем алган.
# (10475) 1981 EX28

(10475) 1981 EX28 (лат. 1981 EX28) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10475) 1981 EX28
## Тарихы

1981 елның 1 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EX28» саналган.
# (14728) Schuchardt

(14728) Schuchardt — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14728) Schuchardt
## Тарихы

2000 елның 26 февралендә CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 DY14» саналган.
# Труба-Ю

Труба-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Лагорта-Ю елгасының сул ярына тамагыннан 9 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 17 км.

# Труба-Ю
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр . Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300112115300031128
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115303112
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Мариара

Мариара (исп. Mariara) — Венесуэланың Карабобо штатында урнашкан шәһәр.

# Мариара
## Тарих

1781 елда нигезләнгән.
# Ылыҗа (Ылгын)

Ылыҗа (төр. Ilıca) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Ылгын илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Тржебовице

Тржебовице (чех. Třebovice) — Чехиянең Пардубице крае Усти-над-Орлици һәм Q12042032? районында урнашкан авыл.

# Тржебовице
## Географиясе

Мәйданы — 11,45989 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 415 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Тржебовице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Тржебовице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Тржебовице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1086 |
| 1880 | 1156 |
| 1890 | 1167 |
| 1900 | 1163 |
| 1910 | 1207 |
| 1921 | 1138 |
| 1930 | 1176 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 943 |
| 1961 | 1010 |
| 1970 | 951 |
| 1980 | 857 |
| 1991 | 796 |
| 2001 | 813 |
| 2011 | 824 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 795 |
| 2016 | 776 |
| 2017 | 782 |
| 2018 | 800 |
| 2019 | 785 |
| 2020 | 797 |
| 2021 | 794 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 733 |
| 2022 | 798 |
| 2023 | 813 |
| 2024 | 813 |
# (18231) 3286 T-1

(18231) 3286 T-1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18231) 3286 T-1
## Тарихы

1971 елның 26 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3286 T-1» саналган.
# Ральин

Ральин (серб. Раљин) — Сербиянең Пирот округы Бабушница җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Ральин
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 872 метр биеклектә урнашкан.

# Ральин
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Торнаду (Сондрио)

Торнаду — Италиянең Ломбардия төбәге Торре-ди-Санта-Мария өязендә урнашкан торак пункт.

# Торнаду (Сондрио)
## Географиясе

Торнаду Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Торнаду (Сондрио)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Конвергенция җитешсезлеге

Конвергенция җитешсезлеге күрү йөкләнеше күп булган кешеләрдә, мәсәлән, студентларда очрый.
1. Билгеләре. Гетерофория булуына карамастан конвергенциянең иң якын ноктасы якын урнаша.
2. Дәвалауга якындагы ноктага аралыкны һәм фузия резервларын җайлауга юнәлгән ортоптик күнегүләр керә. Яхшы комплаентлыкта симптомнар гадәттә берничә атна дәвамында юк була; симптомнар сакланса, призманың нигезен эчкә каратып төзәтүне үткәрергә кирәк.
3. Аккомодация җитешсезлеге. Идиопатияле (беренчел) яки вируслы инфекцияләрне кичергәннән соң була ала, гадәттә мәктәп яшендәге балаларда очрый. Укыганда төгәл күрү өчен минималь төзәтүне билгелиләр, тик аннары аннан баш тартырга авыр була.

# Конвергенция җитешсезлеге
## Якындагы аралыкта рефлекс җитешсезлеге

1. Парез конвергенция көчәю һәм аккомодация җитешсезлеге белән билгеләнә. Якындагы әйбергә төбәлгәндә мидриаз була ала. Неврология симптоматикасы булмаганда дәвалауга укыганда күзлек кию (нигезен эчкә каратып призмалар), ботулотоксин кертү мөмкин (ортоптик күнегүләр булышмый), тик төзәтү бик авыр.
2. Тулы паралич (конвергенция һәм аккомодация юк) функциональ килеп чыгышка ия була ала, урта ми патологиясе китереп чыгара ала яки баш җәрәхәтеннән соң үсеш алырга мөмкин (савыгу мөмкин).

# Конвергенция җитешсезлеге
## Якындагы аралыкта рефлекс спазмы

Бу функциональ халәт төрле яшьтә үсеш ала (хатын-кызларда ешрак).
1. Билгеләре
* Диплопия, төгәлсез күрү һәм баш авыртулары белән бергә эзотропия, ялган миопия һәм миоз.
* Спазм күз хәрәкәтен тикшергәндә кузгатылырга мөмкин (рәс. 20.47а).
* Ачыклауда төп билге миоз санала (рәс. 20.47б).
* Циклоплегия һәм ансыз рефракцияне тикшерү ялган миопия булуын раслый һәм ул оптик төзәтү сорамый.
2. Дәвалау. Карашны читкә юнәлтү кирәк һәм спазмны кузгатучы йогынтыларны туктатырга кирәк. Әгәр спазм бетмәсә, атропин тамызырга һәм уку өчен тулы күзлекле төзәтү билгелиләр, тик дәвалау симптомнар бетәчәк дигән сүз түгел.

# Конвергенция җитешсезлеге
## Дивергенция җитешсезлеге

Парез яки дивергенция параличы — төп неврологик чир белән бәйле бу сирәк халәт, мәсәлән баш эчендәге күләмле зарарланулар, инсульт һәм баш җәрәхәтләре. Төрле яшьтә билгеләнә. Дивергенция җитешсезлеге дивергент фузия резервлары кимү яки булмау белән тышка читләштерү белән бара. VI БМН параличы белән дифференциаль диагностиканы үткәрергә кирәк. Дәвалау катлаулы, яхшы ысул — призмалы төзәтү.
# Рёккен

Рёккен (алман. Röcken) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Рёккен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,8 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 122 метр биеклектә урнашкан.
# Бруканишки

Бруканишки (белар. Бруканішкі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.

# Бруканишки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Шарбоньер-ле-Вьей

Шарбоньер-ле-Вьей (фр. Charbonnières-les-Vieilles) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
# Усть-Ницински (Туринская Слобода районы)

Усть-Ницинское (рус. Усть-Ницинское) — Свердловск өлкәсенең Туринская Слобода районы составына керүче авыл.

# Усть-Ницински (Туринская Слобода районы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Усть-Ницински (Туринская Слобода районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
# Орбара

Орбара (баск. Orbara) — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Орбара
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 9,14 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 763 метр биеклектә урнашкан.
# Сипец

Сипец — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. Джебел җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Сипец
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 507 метр биеклектә урнашкан.
# Зорнциг-Аблас

Зорнциг-Аблас (алман. Sornzig-Ablaß) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Зорнциг-Аблас
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 31,89 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 190 метр биеклектә урнашкан.
# Ылыҗа (Фатса)

Ылыҗа (төр. Ilıca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Фатса илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Күтәмә вулысы

Күтәмә вулысы (тат. كوتەمە ۋولىٰسىٰ, рус. Кутеминская волость) — Казан губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Троицки, Ырысби (Уфа губернасының Минзәлә өязе), Югары Карамалы (Самар губернасының Бөгелмә өязе), Котыш, Аксубай һәм Яңа Чишмә вулыслары белән чиктәш булган (1890). 15 торак пунктта 18136 кеше яшәгән. 1920-еллар уртасында күрше вулыслар исәбенә зурайтыла. 1930 елда бетерелә, территориясе Беренче Май районына кушыла.
# Зорница (Кырҗали өлкәсе)

Зорница — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. Кырджали җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Зорница (Кырҗали өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 353 метр биеклектә урнашкан.
# Перан

Перан (фр. Peyrens) — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
# NGC 6940

NGC 6940 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6940
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Лоан (кратер)

Лоан (лат. Loan) — Венера планетасының 28°18′ к. к. 60°00′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 7,4 километр озынлыкта булган кратеры.

# Лоан (кратер)
## Исеме

Лоан кратеры Вьетнам хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
# Мөдәррисов

Мөдәррисов, Мөдәрисов — фамилия.
* Миңнегали Мөдәррисов (1947—2015), спортчы (биатлон), тренер (Стәрлетамак).
* Рамил Мөдәрисов (1956), тарих фәннәре докторы, профессор (2003).
* Рушат Мөдәрисов (1974), Нур театры актеры, БР халык артисты (2019).
* Шәрәф Мөдәррисов (Шәрәф Мөдәррис, 1919―1963), шагыйрь.
# TCEAL6

TCEAL6 (ингл. Transcription elongation factor A protein-like 6 һәм Transcription elongation factor A like 6) — X-хромосома аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сайра Вельшакова

Сайра Вельшакова (Сайра Газим (Азыйм) кызы Вельшакова-Сәләхетдинова, Sajra Azym kyzy Velşakova (Sälähetdin)) – җырчы (меццо-сопрано), мәгърифәтче, Ленинград (Санкт-Петербург) консерваториясе мөгаллиме.

# Сайра Вельшакова
## Тәрҗемәи хәле

1922 елның 26 мартында Түбән Новгород губернасы (хәзер Түбән Новгород өлкәсе) Кызыл Октябрь районы Суыксу (Ключищи) авылында туган. Бабасы белемле мулла була, әтисе — укытучы. 1930 елда гаиләсе Ленинград шәһәренә күчә. С. Вельшакова урта мәктәптә уку белән беррәттән, балалар хорына йөри, Исаак Дунаевский Һ.б. яшь композиторларның балалар өчен язган әсәрләрен беренче башкаручы була. Урта мәктәпне алтын медальгә тәмамлый (1940), В.И. Ульянов-Ленин исемендәге электротехника институтына имтихансыз укырга керә.

# Сайра Вельшакова
## Бөек Ватан сугышында

Сәләхетдиновлар гаиләсе Ленинград блокадасында кала. Сайра Сәләхетдинова фронт концерт бригадасына языла, һоспитальләрдә һәм хәрәкәттәге армия яугирләре алдында чыгышлар ясый. 1942 елның апрелендә гаиләсе белән Ладога күлендәге «Тормыш юлы» буенча «олы җир»гә чыга, Ключище авылына кайтып, математика һәм җыр укыта. 1944 елда Горький шәһәре хакимияте юлламасы белән Мәскәү консерваториясенә укырга керә. Анда М. Растропович, А. Пахмутова һ.б. белән бер төркемдә укый.

# Сайра Вельшакова
## Иҗаты

Мәскәүдә консерваторияне бетергәч, 1951 елда Казанга килә. Биредә Рәшит Ваһаповның концерт бригадасында эшли башлый. Рөстәм Яхин белән иҗатташ дуслык урнаштыра. ССРБ шәһәрләрендә гастрольләрдә була. Ленинградта гастрольләрдә вакытта, гаиләсе белән очраша һәм Ленинградта кала. Зиннәт Хәсән улы Вельшаковка кияүгә чыга. Кызы тугач, Ленинградтагы М.Е. Салтыков-Щедрин исемендәге Публичная китапханәнең нота бүлегендә эшли башлый. Бераздан М.А. Римский-Корсаков исемендәге Ленинград консерваториясенең рус музыкасы кафедрасына күчә. 1974 елдан консерваториянең студентлар тәҗрибәсе (практика) бүлеге мөдире итеп билгеләнә. Бүген исемнәре дөньякүләм билгеле җырчылар С. Вельшакова оештырган студент концертларында беренче адымнарын ясаган. А.С. Пушкинның Михайловскоедагы музее (мөдире С.С. Гейченко) белән 25 ел хезмәттәшлек итә: елга 3 мәртәбә студентларын экскурсиягә алып бара.

# Сайра Вельшакова
## Иҗтимагый эшчәнлеге

Санкт-Петербург татар җәмгыяте өчен Ленинград шәһәренең иң затлы концерт залларында концертлар оештыра, Татарстаннан килгән артистларның чыгышларын югары дәрәҗәдә оештыруга күп көч куя. Сайра Азыйм кызы Петербург консерваториясе сәхнәләрендә татар моңы яңгырасын өчен бик күп көч салды. Ул хәтта башка милләттән булган артистларны да татарча җырларга өйрәтте. Армый-талмый туган моңны пропагандалады. 2006 елның 15 февралендә Муса Җәлилнең 100 еллыгына Ленинград капелласында уздырган зур бәйрәм тантанасы – С. Вельшакова оештырган соңгы чара була. Ул 2006 елның 7 апрелендә вафат була.
# П'ятра (Констанца)

П'ятра — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. Михаил-Когелничану (коммуна, Констанца) коммунасына карый.

# П'ятра (Констанца)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 10 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 842

NGC 842 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 842
## Тарихы

Әлеге галактика 1831 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Дамлалы (Бурһание)

Дамлалы (төр. Damlalı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бурһание илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Түбән Золотиха

Түбән Золотиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Вишера елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Түбән Золотиха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100212111100004631
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100463
* Бассейн коды — 10.01.01.002
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Шеллоувотер (Техас)

Шеллоувотер — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Шеллоувотер (Техас)
## Тарихы

Шеллоувотер шәһәре 1909 елда нигезләнгән.

# Шеллоувотер (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 4,00965 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1004 метр биеклектә урнашкан.
# Вера Солнцева

Вера Солнсева (Вера Васили кызы Солнсева, 23 октябрь 1933(1933-10-23), Либәшәү, Деяновский сельсовет, Пилнә районы, Горьки крае, РСФСР, СССР — 23 июнь 2014(2014-06-23) (80 яшь), Казан, Россия) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1976).
# Леонард Хәлилов

Леонард Хәлилов, Леонард Мөхип улы Хәлилов (1 ғинуар 1951 йыл) — галим-физик-химик. 1974 елдан хәзерге Россия Фәннәр академиясе Уфа федераль тикшеренүләр үзәгенең Органик химия институты хезмәткәре, 1981 елдан — өлкән гыйльми хезмәткәр; 1993 елдан Нефтехимия һәм катализ институтының лаборатория мөдире, бер үк вакытта 2002 елдан Башкорт дәүләт педагогия университеты һәм Уфа дәүләт нефть техник университеты укытучысы. Химия фәннәре докторы (1991), профессор (2003). Башкортстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе (2011).

# Леонард Хәлилов
## Биографиясе

Леонард Мөхип улы Хәлилов — 1951 елның 1 гыйнварында Башкортстан Республикасының Салават районы Малаяз авылында туган.
1967—1972 елларда Башкорт дәүләт университетының физика факультетында укый.1974—1972 елларда Совет Армиясендә взвод командиры булып хезмәт итә.1974—1992 елларда Органик химия институтында эшли.1981 елдан шул ук институтның өлкән гыйльми хезмәткәре, кандидатлыкка диссертациясе яклый.1993 елдан белән Нефтехимия һәм катализ институтында лаборант мөдире, бер үк вакытта 2002 елдан алып Башкорт дәүләт университетында һәм Уфа дәүләт нефть техник университетында укыта.1991 елда докторлык диссертациясе яклый.2003 елдан — профессор.

# Леонард Хәлилов
## Фәнни эшчәнлеге һәм хезмәтләре

Фәнни хезмәтләре ядро-магнит резонансы спектроскопиясе һәм рентген дифрактометриясе ысуллары белән органик берләшмәләрне структур тикшерүгә багышланган.Леонард Мөхип улы тарафыннан хираль системалар теориясе эшләнә, хираль үзәкләре, күчәрләре, яссылыклары булган гликозидлар, пиретроидлар, простаноидлар, органик сульфидлар, терпеннар һәм башка берләшмәләрнең ядро-магнит резонансы спектрларында диастереомер эффектлар (диастереомерлар парында бер типтагы ядроларның төрле магнит әйләнмәсе) табыла;— Шайтан текәне, сыер теле үләннәреннән алынган берләшмәләр структурасы;— Цирконийлы комплекслы катализаторлар булганда олефиннарның алюминорганик берләшмәләр белән каталитик реакцияләре механизмы ачыклана.170 тән артык фәнни хезмәт, 30 уйлап табу авторы.
* Экдистероиды и их аналоги на основе химических трансформаций 20-гидроксиэкдизона. Уфа, 2016 (автордаш).

# Леонард Хәлилов
## Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре

* Башкортстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе (2011);
# IC 2633

IC 2633 — чикләрендә урнашкан астрономик җисем, галактика һәм HI (21cm) чыганак .

# IC 2633
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда LEDA 1396016, AGC 213257, ALFALFA 5-476 һәм SDSS J111310.04+113603.5 буларак та сурәтләнә.
# Сен-Жильда-де-Рюи

Сен-Жильда-де-Рюи (фр. Saint-Gildas-de-Rhuys, фр. Saint-Gildas һәм фр. Abélard) — Франциянең Морбиан департаментында урнашкан коммуна.
# Сабанец

Сабанец — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга Сепыч елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.

# Сабанец
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100912111100009523
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100952
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Грабово (Гнезненский повяты)

Грабово — Польшаның Великопольское воеводалыгы Тшемешно гминасында урнашкан авыл.

# Грабово (Гнезненский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сергей Яковенко (1975)

Сергей Яковенко (укр. Сергій Сергійович Яковенко, 10 май 1975(1975-05-10) (49 яшь), Харьков, Украина Совет Социалистик Республикасы, СССР — , ) — Украина футболчысы (ярымсакчы), футбол тренеры, Латвия чемпионатының бронза призчысы (2007).
# Венероль

Венероль (фр. Vénérolles) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Якса (елга)

Якса — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Кече Тетёр елгасының сул ярына тамагыннан 7 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 24 км.

# Якса (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Конда елгасы. Кече елга бассейны — Конда, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010600112115300016528
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301652
* Бассейн коды — 14.01.06.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Пакуци (Валожынский районы)

Пакуци (белар. Пакуці) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Валожынский районында урнашкан авыл.

# Пакуци (Валожынский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Рубков

Рубков — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Рубков
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 35,03 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 30 метр биеклектә урнашкан.
# Тиркөй (Ениҗе)

Тиркөй (төр. Tirköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Ениҗе илчесенә караган бер авыл (төр. köy).