yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# GSC7873-390

GSC7873-390 — Гакрәп йолдызлыгында урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 11,95 ± 0,19 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Бигәтен

Бигәтен (Бегитино) — Төмән өлкәсенең Вагай районында урнашкан торак пункт.

# Бигәтен
## Сәгать поясы

Бигәтен Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Бигәтен
## Тарих

Октябрь инкыйлабына кадәр Тубыл губернасының Тубыл өязенә караган.

# Бигәтен
## Халык

Милләтләр (2010): татарлар — 96,6%, руслар — 3,4%.
# Фуне

Фуне — Италиянең Трентино — Альто-Адидже төбәгендә урнашкан коммуна. Южный Тироль провинциясе составына керә.

# Фуне
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1132 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Кьюза, Лайон, Санта-Кристина-Вальгардена, Вельтурно, Брессаноне, Ортизеи һәм Сан-Мартино-ин-Бадия коммуналары белән чиктәш.
# Маяк (Бреды районы)

Маяк (рус. Маяк) — Чиләбе өлкәсенең Бреды районы составына керүче авыл.

# Маяк (Бреды районы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Маяк (Бреды районы)
## Сәгать поясы

Маяк (Бреды районы) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Маяк (Бреды районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (52%), татарлар (9%), башкортлар (19%), казахлар (16%).
# Миңсылу Усманова

Усманова Миңсылу Гобәй кызы (1 май 1950 ел) — башкорт теле белгече, педагог-методист, югары мәктәп укытучысы. Филология фәннәре докторы (2003), профессор. Башкортстан Республикасының атказанган мәгариф хезмәткәре (2017) һәм мәгариф отличнигы (2000), Россия Федерациясенең шәрәфле югары һөнәри белем бирү хезмәткәре (2010).

# Миңсылу Усманова
## Биографиясе

Миңсылу Гобәй кызы Усманова 1950 елның 1 маенда Башкорт АССРның Баймак районы Ишмөхәмәт (Карамалы) авылында туган
1972 елда Башкорт дәүләт университетын тәмамлый һәм СССР Фәннәр Академиясе Башкортстан филиалының Тарих, тел һәм әдәбият институтында эшли башлый.
1990 елда кандидатлык диссертациясе яклый.
1991 елдан — Башкорт дәүләт университетында укыта. 2002 елда докторлык диссертациясе яклый. 2008 елдан — М. Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогия университетында белем бирә, башкорт теле һәм аны укыту методикасы кафедрасы профессоры. Башкорт филологиясе факультетында — «Туган якны өйрәнәбез» һәм «Авылымның сөйләше» исемле проектларын тормышка ашыра.
Фәнни тикшеренүләре диалектологиягә, функциональ грамматикага, башкорт теле ономастикасына, топонимикага, башкорт телен рус телле һәм милли мәктәпләрдә укыту методикасына багышланган. Якынча 360 фәнни һәм укыту-методик хезмәтләр, шулай ук мәктәп сүзлекләре һәм электрон дәреслекләр авторы.

# Миңсылу Усманова
## Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре

* Башкортстан Республикасының мәгариф отличнигы (2002).
* Россия Федерациясенең мактаулы югары һөнәри белем бирү хезмәткәре (2010).
* Башкортстан Республикасының атказанган мәгариф хезмәткәре (2017).

# Миңсылу Усманова
## Төп хезмәтләре

* Усманова М. Г. Топонимия бассейна реки Сакмары : автореферат дис. ... кандидата филологических наук : 10.02.02 / Башк. гос. ун-т им. 40-летия Октября. — Уфа, 1990. — 23 с.
* Усманова М. Г. Имя отчей земли: Историко-лингвистическое исследование топонимии бассейна реки Сакмар. — Уфа: Китап, 1994. — 272 с. — ISBN 5-295-01337-5.
* Усманова М. Г. Функционально-семантическая классификация глаголов башкирского языка. — Уфа, 2002.
# Бирчанская Слабада

Бирчанская Слабада (белар. Бірчанская Слабада) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.

# Бирчанская Слабада
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Сен-Фильбер-сюр-Буасе

Сен-Фильбер-сюр-Буасе (фр. Saint-Philbert-sur-Boissey) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Дубно (Беларусия)

Дубно (белар. Дубно) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Кличавский районында урнашкан авыл.

# Дубно (Беларусия)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Марина ди Салуто (Козенца)

Марина ди Салуто — Италиянең Калабрия төбәге Клето өязендә урнашкан торак пункт.

# Марина ди Салуто (Козенца)
## Географиясе

Марина ди Салуто Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Марина ди Салуто (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ворониха (Барнаулка кушылдыгы)

Ворониха — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Барнавылка елгасының сул ярына тамагыннан 146 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 16 км.

# Ворониха (Барнаулка кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200512115200001274
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200127
* Бассейн коды — 13.01.02.005
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Силвер-Крик (Райт округы, Миннесота)

Силвер-Крик — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Силвер-Крик (Райт округы, Миннесота)
## Географиясе

Силвер-Крик халык санын алу урыны мәйданы — 4,305023 км², 4,305029 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 991 Фут биеклектә урнашкан.
# (17985) 1999 JC62

(17985) 1999 JC62 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17985) 1999 JC62
## Тарихы

1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JC62» саналган.
# Сен-Дени-сюр-Куаз

Сен-Дени-сюр-Куаз (фр. Saint-Denis-sur-Coise) — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Теккедере (Болу)

Теккедере (төр. Tekkedere) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Болу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Казан шәһәренең музей комплексы

Казан шәһәренең музей комплексы (рус. Музейный комплекс города Казани), «Казан шәһәренең музей комплексы» муниципаль бюджет мәдәният учреждениесе (рус. Муниципальное бюджетное учреждение культуры «Музейный комплекс города Казани»), 1992—2020 елларда «Казан» милли-мәдәни үзәге, «Казан» милли-мәдәни үзәге муниципаль мәдәният оешмасы («Казан» ММҮ ММО) — Казанда урнашкан муниципаль бюджеттагы мәдәният учреждениесе – музей комплексы. 1992 елда ачылган. 2020 елда бинага 1 млрд сумлык реконструкция үткәрелгән.

# Казан шәһәренең музей комплексы
## Функцияләр

«Казан» ММҮ мәгърифәтчел, белем бирә торган, мәдәни, ял-күңел ачу функцияләрен башкара. Биредә рәсми дәүләтчел, бөтенрусия вә халыкара дәрәҗәдәге чаралар, ТҖ презденты, төрле сәяси һәм мәдәни акцияләр, бөтенрусия һәм халыкара конференцияләр һәм күргәзмәләр үткәреләләр. 1981 елның 3 февралендә КПСС ҮК тарафыннан Казан Владимир Ленин Үзәк музееның филиалы булдыру турында карар кабул ителде. «Ленин мемориалының» төзелеше һәм ачылуы Казан университеты студентларының инкыйлаби җыенының 100-еллыгына туры китерелгән һәм 1987 елның 24 июнендә үткәрелгән. Музейның төп бурычлары «В. И. Ленин исеме вә КПСС һәм ССРБ тарихы белән бәйле документларны җыю, саклау һәм пропагандалау» булганнар.
РСФСР Президентының 1991 елның 6 ноябрендәге «КПСС вә КП РСФСР эшчәнлеге турында» фәрманы буенча, КПСС һәм аның оешмаларының, шул исәптә Владимир Ленин Үзәк музееның Казан филиалының, эшчәнлеге туктатылган.
Казан шәһәр шурасы карары буенча 1992 елда элекке музейга «Казан» милли-мәдәни үзәге исеме бирелгән..
* 2018 елда шәһәр думасы карары буенча Казан милли-мәдәни үзәге урамга чыгарыла. Тартып алынган бинада төзекләндерүдән соң 2021 елда Татарстан милли китапханәсе эшен башлый.

# Казан шәһәренең музей комплексы
## Төзелеш

* Милли мәдәният музее (шул исәптә Меңъеллык музее)
* Әмир Мәҗитов музее
* Бакый Урманче музее
* Илдар Зарипов галерея-студиясе
* Озад Хәбибуллин күргәзмәсе
* Казан шәһәр филармониясе (2019 елның 21 мартыннан мөстәкыйль оешма)
* Күргәзмә комплексы
* Уку-укыту аудиториләре
* Кино вә концертлар залы
* Кабул итүләр залы
* «Хөррият» каһвәханә-бары

# Казан шәһәренең музей комплексы
## «Хөррият»

    Төп мәкалә: Хөррият (стела)
1996 елда ТР милли китапханәсе (элекке «Казан» ММҮ) бинасы алдында, Солтангәлиев мәйданы ягыннан, 40-метрлы стела куелган.
2019 елның сентябрендә «һәйкәлгә рестраврация ясау өчен» сүтеп алынды.
# 760-еллар (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
760-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 769 елда башланган һәм б. э. к. 760 елда тәмамланган унъеллык.
# Мансиньяк

Мансиньяк (фр. Mensignac) — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
# Пундзишки

Пундзишки (белар. Пундзішкі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.

# Пундзишки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Камарена (Мануел Добладо)

Камарена — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мануэль-Добладо муниципалитеты составына керә.

# Камарена (Мануел Добладо)
## Географиясе

Камарена Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Камарена (Мануел Добладо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Камарена (Мануел Добладо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# 75 Ел (Яһьялы)

75 Ел (төр. 75. Yıl) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Яһьялы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Изо (Изер)

Изо (фр. Izeaux) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Ле-Гран-Лан кантонына карый.

# Изо (Изер)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,54 км².
# Ар (Крёз)

Ар (фр. Ars) — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
# Праго (Павия)

Праго — Италиянең Ломбардия төбәге Санта-Мария-делла-Верза өязендә урнашкан торак пункт.

# Праго (Павия)
## Географиясе

Праго Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Праго (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Георгий Натансон

Георги Натансон (Георги Григори улы Натансон, 23 май 1921(1921-05-23), Казан, РСФСР — 17 декабрь 2017(2017-12-17) (96 яшь), Мәскәү, Россия) — СССР һәм РФ кино һәм театр режиссеры, «Мосфильм» кино студиясе режиссеры, РФның халык әртисе (1974), РСФСРның атказанган мәдәният хезмәткәре (1981), СССР дәүләт премиясе лауреаты (1977).
# Эран (Кальвадос)

Эран (фр. Airan) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Стар-Гарбор (Техас)

Стар-Гарбор — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Стар-Гарбор (Техас)
## Тарихы

Стар-Гарбор шәһәре елда нигезләнгән.

# Стар-Гарбор (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,432069 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 104 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Айова-Парк (Техас)

Айова-Парк — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Айова-Парк (Техас)
## Тарихы

Айова-Парк шәһәре елда нигезләнгән.

# Айова-Парк (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 11,74536 км², 11,669704 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 316 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Казе Ричи (Фрозиноне)

Казе Ричи — Италиянең Лацио төбәге Вероли өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Ричи (Фрозиноне)
## Географиясе

Казе Ричи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Казе Ричи (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 588

IC 588 — Секстант йолдызлыгы чикләрендә урнашкан Сейферт II .

# IC 588
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 588, MCG+01-26-010, UGC 5399, IRAS F09595+0318, PGC 29057, 2MASX J10020701+0303277, Z 36-23, Z 0959.6+0317, UZC J100207.1+030328, SDSS J100207.03+030327.6, SDSS J100207.04+030327.6, NPM1G +03.0240, LEDA 29057, PBC J1002.3+0304 һәм Gaia DR2 3836469508403763968 буларак та сурәтләнә.
# Воронец (Сосна кушылдыгы)

Воронец — Россия территориясеннән ага торган елга. Орёл өлкәсе, Липецк өлкәсе, Курск өлкәсе, Воронеж өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сосна елгасының уң ярыннан 47 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.

# Воронец (Сосна кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосна елгасы. Кече елга бассейны — Хоперге елгасының Тын елгасына койганчы, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010100212107000001913
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107000191
* Бассейн коды — 05.01.01.002
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Вильямсбург (Массачусетс)

һәм
Вильямсбург — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Вильямсбург (Массачусетс)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1735 елда нигезләнгән.

# Вильямсбург (Массачусетс)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 25,7 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 162 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мейвуд (Калифорния)

Мейвуд — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.

# Мейвуд (Калифорния)
## Тарихы

Мейвуд шәһәре 1924 елда нигезләнгән.

# Мейвуд (Калифорния)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 3,052099 км², 3,052064 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 46 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Алавере (Винни)

Алавере (эст. Alavere) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Затави

Затави (чех. Zátaví) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Кестржани районында урнашкан авыл.

# Затави
## Географиясе

Мәйданы — 5,178 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 367 метр биеклектә урнашкан.

# Затави
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Затави
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Затави
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 272 |
| 1880 | 308 |
| 1890 | 283 |
| 1900 | 295 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 271 |
| 1921 | 282 |
| 1930 | 253 |
| 1950 | 187 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 195 |
| 1970 | 171 |
| 1980 | 172 |
| 1991 | 163 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 165 |
| 2011 | 183 |
| 2021 | 205 |
# Енисейск

Енисейск (рус. Енисейск) — Россия Федерациясенең Красноярск краенда урнашкан шәһәр.
Халык саны — 18 359 кеше (2015).

# Енисейск
## Сәгать поясы

Енисейск Красноярск вакыты (Krasnoyarsk Time Zone, KRAT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +7:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +4 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+4 итеп күрсәтелә.

# Енисейск
## Тарих

Шәһәр статусын 1619 елдан башлап йөртә.

# Енисейск
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (91,8%), татарлар (2,6%), алманнар (1,7%), украиннар (1,4%).

# Енисейск
## Дин
### Ислам

* Татар җәмигъ мәчете
# Любич (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)

һәм
Любич — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Видухова гминаcында урнашкан авыл.

# Любич (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Носсонкур

Носсонкур (фр. Nossoncourt) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Когу-Игый

Когу-Игый — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Липк-Ях елгасының сул ярына тамагыннан 25 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 21 км.

# Когу-Игый
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200048120
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204812
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Теккеениҗеси (Йозгат)

Теккеениҗеси (төр. Tekkeyenicesi) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Йозгат илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Палуцца

Палуцца — Италиянең Фриули-Венеция-Джулия төбәгендә урнашкан коммуна. Удине провинциясе составына керә.

# Палуцца
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 605 метр биеклектә урнашкан. Черчивенто, Форни-Авольтри, Пауларо, Риголато, Треппо-Лигосулло, Арта Терме, Комельянс, Сутрио, Равасклетто, Кёчах-Маутен һәм Лезахталь коммуналары белән чиктәш.
# Дуе Мори-Вила Газпари (Верона)

Дуе Мори-Вила Газпари — Италиянең Венеция төбәге Верона өязендә урнашкан торак пункт.

# Дуе Мори-Вила Газпари (Верона)
## Географиясе

Дуе Мори-Вила Газпари Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Дуе Мори-Вила Газпари (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шандор Апати

Шандор (Александр) Апати (маҗар. Apáthy Sándor,1889, Земплинска Теплица, Земплен, Маҗарстан кыйраллыгы, Аустрия-Маҗарстан — , ) — коммунистлар хәрәкәте эшлеклесе. Беренче бөтендөнья сугышы вакытында Аустрия-Маҗарстан гаскәренә алынып, 1916 елда урысларга әсир төшә. 1916-1919 елларда Казанда: Казан заводларының берсендә агач остасы, К. Маркс ис. интернациональ батальон оештыручыларның берсе (1917); «Uj Elöre» һәм «Коммунист» гәҗитләре мөхәррире (1918-1919). 1919 да Маҗарстанга кайта; Маҗарстан Совет Республикасы дәверендә Уйпешт шәһәре идарәсе (директориясе) әгъзасы була; шул ук елны төрмәгә ябыла. 1924 елда СССР һәм Маҗарстан арасында тоткыннар белән алмашу нәтиҗәсендә иреккә чыгарыла; алдагы язмышы билгесез.
# Павел Черных

Павел Черных (рус. Павел Яковлевич Черных, 9 июль 1896(1896-07-09) яки 1896, Иркутск, Россия империясе — 10 август 1970(1970-08-10) яки 1970, Мәскәү, СССР) — телбелгеч, педагог, рус теленең этимология сүзлеге авторы.
# Серраманна

Серраманна — Италиянең Сардиния төбәгендә урнашкан коммуна. Южная Сардиния провинциясе составына керә.

# Серраманна
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 38 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Самасси, Санлури, Виллачидро, Вилласор, Нураминис һәм Серренти коммуналары белән чиктәш.
# Ржиделов

Ржиделов (чех. Řídelov) — Чехиянең Высочина крае Йиглава һәм Q89269406? районында урнашкан авыл.

# Ржиделов
## Географиясе

Мәйданы — 6,524855 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 633 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Ржиделов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ржиделов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Ржиделов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 179 |
| 1880 | 193 |
| 1890 | 201 |
| 1900 | 199 |
| 1910 | 159 |
| 1921 | 175 |
| 1930 | 174 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 167 |
| 1961 | 171 |
| 1970 | 149 |
| 1980 | 113 |
| 1991 | 91 |
| 2001 | 87 |
| 2011 | 83 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 88 |
| 2016 | 87 |
| 2017 | 89 |
| 2018 | 84 |
| 2019 | 84 |
| 2020 | 83 |
| 2021 | 80 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 86 |
| 2022 | 79 |
| 2023 | 82 |
| 2024 | 84 |
# Атия

Атия — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. Корунд (коммуна) коммунасына карый.

# Атия
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 741 метр биеклектә урнашкан.
# PDZD4

PDZD4 (ингл. PDZ domain containing 4 һәм HCG2004980, isoform CRA_e) — X-хромосома аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бьоль

Бьоль (фр. Biol) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Ле-Гран-Лан кантонына карый.

# Бьоль
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,51 км².
# Чулпан (Минзәлә районы)

Чулпан — Татарстан Республикасының Минзәлә районындагы авыл.
Почта индексы — 423722.

# Чулпан (Минзәлә районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.4 °C | -11.2 °C | -6 °C | 4.2 °C | 13.3 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 11.9 °C | 4.1 °C | -5.2 °C | -10.7 °C | 3.8 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.

# Чулпан (Минзәлә районы)
## Танылган шәхесләр

* Мисбах Мәүлиев (1929-2011), Социалистик Хезмәт Каһарманы.
# Минсәет Таҗетдинов

Минсәет Таҗетдинов (рус. Минсеит Тазетдинов) – танылган көрәшче, классик көрәш халыкара дәрәҗәле спорт остасы, Европа чемпионы (1984), дөнья чемпионатының көмеш призеры (1985), СССР чемпионы (1984). Дөнья кубогы иясе (1984, 1985). 52 кг кадәр үлчәмдә чыгыш ясаган.

# Минсәет Таҗетдинов
## Тәрҗемәи хәле

Минсәет Тимергали улы Таҗетдинов 1960 елда Чуаш АССР Шыгырдан авылында дөньяга килгән.
Сембер «Динамо»сы өчен чыгыш ясый. 1986 елны Сембер педагогика институтын тәмамлагач, Минсәет Таҗетдинов тренерлык эшенә күчә. йөзләгән көрәшче әзерләп чыгара. Шыгырданда үз исемендәге көрәш клубын җитәкли.
Шыгырданда ел саен көрәш бәйгесе узып тора. Ул Шыгырдан егете Минсәет Таҗетдинов исемендәге бәйге. Сембер өлкә татар милли-мәдәни мохтәрияте һәм татар эшкуарларының «Сембер» клубы милли спорт көрәшен үстерү, аны балалар һәм яшьләр арасында киңрәк тарату максатыннан чыгып Татарча көрәш федерациясе булдырганнар. Минсәет Таҗетдинов федерациянең вице-президент итеп сайланды.

# Минсәет Таҗетдинов
## Чыганак

* Шыгырданда Мирсәет Таҗетдинов призына ирекле һәм грек-рим көрәше буенча 16 нчы турнир узды 2016 елның 4 март көнендә архивланган.