yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Дәүләт түнтәрелеше

Дәүләт түнтәрелеше — дәүләттә гамәлдәге эш иткән конституцион һәм хокукый кануннарны бозу белән, гадәттә дәүләт үзәкләрен алганда көч куллану белән хакимият алыштыру. Еш дәүләт түнтәрелеше нәтиҗәсендә эш итүче дәүләт башлыклары изоляцияләнәләр — кулга алыналар яки үтереләләр.
Инкыйлабтан аермалы буларак дәүләт түнтәрелеше чорында хакимият алыштыру тирән, сыйфат үзгәрешләренә китерми, нәтиҗәләре әһәмият буенча инкыйлаби булмыйлар.
Шулай ук "Сәнәгый борылыш" һәм "Сәнәгый инкыйлаб" аерылып торалар.

# Дәүләт түнтәрелеше
## Сарай түнтәрелешләре
### Татар дәүләтләре

* Татар дәүләтләрендә аеруча Алтын Урдада чуалыш чорында сарай түнтәрешләре гаскәрләр куллану белән баралар. Бәрдибәк хан үлгәннән соң башлана, канунлы хан Туктамыш хакимияткә килүе белән тәмамлана.
* Казан ханлыгында сарай түнтәрелешләре чит ил көчләре тыгылуы катнашында (Мәскәү кысылуы) узалар: мәсәлән Сафа Гәрәй бәреп төшерүне Мәскәү яклы фетнәчеләр берничә тапкыр оештыра, ләкин Мөхәммәд Әмин хакимияткә икенче килүе — Мәскәү бәйлелегеннән азат итү, Милли Азатлык өчен көрәш нәтиҗәсендә сарай түнтәрелеше булган.

# Дәүләт түнтәрелеше
## Сарай түнтәрелешләре
### Россия

Күп кенә сарай түнтәрешләре Россиядә XVIII гасырда уза (Анна Иоан кызы, Елизавета II, Екатерина II, Александр I хакимияткә килү нәтиҗәсендә Петр III, Павел I үтерелә).

# Дәүләт түнтәрелеше
## Инкыйлаби борылышлар

Зур, тирән, сыйфат үзгәрешләренә китергән дәүләт түнтәрелешләре инкыйлаби борылышлар дип йөртелә. Масштаб, социаль нәтиҗәләр, кешеләр катнашу буенча иң зур инкыйлаби борылышлар:
* Бөек француз инкыйлабы 1789 елда Бастилия төрмәсен басып алу белән башлана, Иске тәртипне бәреп төшерә, монархияне юк итә, республиканы урнаштыра.
Термидориан түнтәрелеш 1794 елда француз инкыйлабын туктата.
* Россиядә февраль инкыйлабы 1917 елда монархияне юк итә һәм 14 сентябрьдә Россия Җөмһүриятен игълан итә.
* Бөек Октябрь инкыйлабы кораллы күтәрелеш белән 1917 елның 25-26 октябрендә башлана һәм Россиядә Советлар Җөмһүриятен урнаштыра.

# Дәүләт түнтәрелеше
## Хәрби түнтәрелешләр

Гаскәрләр алга китерүче үзгәрешләр көче очракта хәрби түнтәрелеш бара. Мәсәлән Борынгы Римда "хәрби императорлар" 235-285 елларда.
Гаскәр кечкенә бер өлеше түнтәрелештә катнашу очракта дәүләт түнтәрелеше путч дип йөртелә, хакимиятне басып алучылар — хунта, тәртип — хәрби диктатура дип атала. Мәсәлән Чилидә хәрби түнтәрелеш нәтиҗәсендә Пиночет хакимияткә килә.
# Вецярэвичы 2

Вецярэвичы 2 (белар. Вецярэвічы 2) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Пухавицкий районында урнашкан авыл.

# Вецярэвичы 2
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (10878) Морияма

(10878) Морияма (лат. Moriyama) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10878) Морияма
## Тарихы

1996 елның 3 ноябрендә Я. Икари тарафыннан Морияма обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 VV» саналган.
# Улубаш (Диҗле)

Улубаш (төр. Ulubaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Диҗле илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (3534) Сакс

(3534) Сакс (лат. Sax) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3534) Сакс
## Тарихы

1936 елның 15 декабрендә Эжен Дельпорт тарафыннан Уккел обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1936 XA» саналган.
# CCR4

CCR4 (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Могила (Грубешивский повяты)

Могила — Польшаның Люблин воеводалыгы Вербковице гминаcында урнашкан авыл.

# Могила (Грубешивский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Жукавшчына

Жукавшчына (белар. Жукаўшчына) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Валожынский районында урнашкан авыл.

# Жукавшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Касимча

Касимча — Румыниянең Тулча жудецында урнашкан авыл. Касимча (коммуна) коммунасына карый.

# Касимча
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 165 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Алабалык (Нарман)

Алабалык (төр. Alabalık) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Нарман илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Поцепилово

Поцепилово (рус. Поцепилово) — Киров өлкәсенең Подосиновец районында урнашкан авыл.

# Поцепилово
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Поцепилово
## Сәгать поясы

Поцепилово Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Поцепилово
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Һөйтала

Һөйтала (әзери. Höytala) — Әзербайҗанның Загатала районына караган авыл.
# Реенкур

Реенкур (фр. Rehaincourt) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Шапада-дус-Гимарайнс

Шапада-дус-Гимарайнс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.

# Шапада-дус-Гимарайнс
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 6206,573 км².
# Асар (Дүзҗе)

Асар (төр. Asar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Дүзҗе илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Портальрубио-де-Гуадамехуд

Портальрубио-де-Гуадамехуд (исп. Portalrubio de Guadamejud) — Испаниянең Куэнка провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Портальрубио-де-Гуадамехуд
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 21 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 814 метр биеклектә урнашкан.
# Папялы

Папялы (белар. Папялы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.

# Папялы
## Тарихы

1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Новы Пагост гминасы составында авыл.

# Папялы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.

# Папялы
## Халык саны

* 1921 елда авылда 90 кеше, 17 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 93 кеше, 17 хуҗалык исәпләнгән.
# Үналды (Варто)

Үналды (төр. Ünaldı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Варто илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Грант (округ, Вашингтон)

Грант — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Эфрейта шәһәре.

# Грант (округ, Вашингтон)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1909 елда оештырыла.

# Грант (округ, Вашингтон)
## Территориясе

Округ мәйданы 6944 км² тәшкил итә.
# Ожаска

Ожаска — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. Унгуриу (коммуна) коммунасына карый.

# Ожаска
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 184 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Карнс-Сити (Пенсильвания)

һәм
Карнс-Сити — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Карнс-Сити (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1874 елда нигезләнгән.

# Карнс-Сити (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,36 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1227 Фут биеклектә урнашкан.
# Фронт хакыйкате (гәҗит)

Фронт хакыйкате — фронт гәҗите. 2 нче Беларус фронтының сәяси идарәсе органы. 1944 елның 24 февраленнән 1945 елның 5 июненә кадәр татар телендә нәшер ителә.
# Романовлар

Романовлар Рома́новы —мондый фамилияне XVI гасыр азагыннан йөртүче рус бояр ыругы; 1613 елдан бирле — рус патшалар династиясе һәм 1721 елдан — Бөтенроссия императорлары,

# Романовлар
## Романовлар фамилиясе

Беренче булып Романовлар фамилиясен Федор Никита улы йөртә башлый (ул шулай ук патриарх Филарет) әтисе Никита Романов улы һәм бабасы Роман Юрий улы Захарьиннар хөрмәтенә.

# Романовлар
## Романовлар фамилиясе
### Герб

    Төп мәкалә: Романовлар гербы

# Романовлар
## Шәҗәрә агачлары

* Романовлар йорты бөтен дәвердә (1347 елдан бүгенге көнгә кадәр)
* Романовлар йорты төшерелгәнче (1347 елдан 1917 елга кадәр)
* Романовлар йорты патша булыуын патшалыксыз калганга хэтле (1613 елдан 1917 елга кадәр)
* Монархи из дома Романовых
* Монархи из дома Романовых с супругами
* Царствующий дом Романовых до пресечения в мужском колене (с 1613 по 1762 год)
* Гольштейн-Готторп-Романовы (с 1762 по 1917 год)

# Романовлар
## Романовлар тарихы
### Алды тарихы

    Төп мәкалә: Романовлар 1613 елга кадәр
Туган риваять буенча, Романовларның ата-бабалары Руська «Пруссиядән» XIV гасыр башында чыкканнар.
# Мауреа (кратер)

Мауреа (лат. Maurea) — Венера планетасының
координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 9,9 километр озынлыкта булган кратеры.

# Мауреа (кратер)
## Исеме

Мауреа кратеры Полинезия хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
# Акчакесе (Дикмен)

Акчакесе (төр. Akçakese) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Дикмен илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Брадок (Минский районы)

Брадок (белар. Брадок) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Минский районында урнашкан авыл.

# Брадок (Минский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Бретей (Эр)

Бретей (фр. Breteuil) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Сьвенте (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)

һәм
Сьвенте — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Старгард-Щециньски гминаcында урнашкан авыл.

# Сьвенте (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Граховше

һәм
Граховше — Словениянең Тржич (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Граховше
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1013 метр биеклектә урнашкан.
# Олы Пүчинкә

Олы Пүчинкә — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.
Почта индексы — 422714.

# Олы Пүчинкә
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.8 °C | -10.8 °C | -5.7 °C | 4.6 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.6 °C | -10 °C | 4.1 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
# 1233 ел

2 меңьеллык :
XI гасыр — XII гасыр — XIII гасыр — XIV гасыр — XV гасыр :
Хронологик таблица :
1233 (бер мең ике йөз утыз өченче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 1233 елы, II меңьеллыкның 233 елы, XIII гасырның 33 елы, XIII гасырның 4 унъеллыгының 3 елы, 1230 елларның 4 елы. 1233 елдан бирле 791 ел үтте.

# 1233 ел
## Вакыйгалар

* 12 май ― болгар-татар шагыйре Кол Гали Кыйссаи Йосыф поэмасын тәмамлый (яңа вакыт исәбе буенча).

# 1233 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1233 елда туганнар

# 1233 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1233 елда вафатлар
# Санта-Эуфемия (Лейрия)

Санта-Эуфемия — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. Santa Eufémia e Boa Vista муниципалитетына карый.

# Санта-Эуфемия (Лейрия)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Роко (Торино)

Роко — Италиянең Пьемонт төбәге Праростино өязендә урнашкан торак пункт.

# Роко (Торино)
## Географиясе

Роко Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Роко (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бадь-Ю

Бадь-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Локчим елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 50 км.

# Бадь-Ю
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200112103000017559
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001755
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Елховка (Черняница кушылдыгы)

Елховка — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Черняница елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.

# Елховка (Черняница кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300312111100036055
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103605
* Бассейн коды — 10.01.03.003
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Олешна-Подгурска

һәм
Олешна-Подгурска — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Любомеж гминасында урнашкан авыл.

# Олешна-Подгурска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Эль Романсе (Харал дел Прогресо)

Эль Романсе — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Хараль-дель-Прогресо муниципалитеты составына керә.

# Эль Романсе (Харал дел Прогресо)
## Географиясе

Эль Романсе Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Романсе (Харал дел Прогресо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Романсе (Харал дел Прогресо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Кальвиццано

Кальвиццано — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Неаполь провинциясе составына керә.

# Кальвиццано
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 135 метр биеклектә урнашкан. Марано-ди-Наполи, Муньяно-ди-Наполи, Квалиано һәм Вилларикка коммуналары белән чиктәш.
# Терия (Рьети)

Терия — Италиянең Лацио төбәге Контильяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Терия (Рьети)
## Географиясе

Терия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Терия (Рьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# RAX2

RAX2 (ингл. Retina and anterior neural fold homeobox 2) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Мелито-Ирпино

Мелито-Ирпино — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Авеллино провинциясе составына керә.

# Мелито-Ирпино
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 461 метр биеклектә урнашкан. Апиче, Бонито, Гроттаминарда һәм Ариано-Ирпино коммуналары белән чиктәш.
# Олы Малчын

Олы Малчын (Ембаево) — Төмән өлкәсенең Төмән районында урнашкан торак пункт.

# Олы Малчын
## Сәгать поясы

Олы Малчын Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Олы Малчын
## Тарих

Октябрь инкыйлабына кадәр Тубыл губернасының Төмән өязенә караган.

# Олы Малчын
## Халык

Милләтләр (2010): татарлар — 53,6%, руслар — 38,2%.
# Серра-да-Раис

Серра-да-Раис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Параиба штатына карый.

# Серра-да-Раис
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 28,984 км².
# Ем-Ех

Ем-Ех — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ендырь елгасының уң ярына тамагыннан 114 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 12 км.

# Ем-Ех
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештан Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020100112115300019023
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301902
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Петровац (Трговиште)

Петровац (серб. Петровац ) — Сербиянең Пчинья округы Трговиште җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Петровац (Трговиште)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1008 метр биеклектә урнашкан.

# Петровац (Трговиште)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Язъюрду (Бейшеһир)

Язъюрду (төр. Yazyurdu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Бейшеһир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Вальеруэла-де-Сепульведа

Вальеруэла-де-Сепульведа (исп. Valleruela de Sepúlveda) — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вальеруэла-де-Сепульведа
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 16 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1092 метр биеклектә урнашкан.
# Чиятугай

Чиятугай (Сияльтугай) — Ырынбур өлкәсенең Сарыкташ районында урнашкан торак пункт.

# Чиятугай
## Сәгать поясы

Чиятугай Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Чиятугай
## Халык

Милләтләр (2010): татарлар — 52,5%, казакълар — 32,3%, руслар — 8,1%, үзбәкләр — 4,0%.
# Арнес

Арнес (кат. Arnes) — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Арнес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 43 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 506 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сьмяри

Сьмяри — Польшаның Мазовия воеводалыгы Виснев гминасында урнашкан авыл.

# Сьмяри
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дялу-Фрумос (Гирда-де-Сус, Алба)

Дялу-Фрумос — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Гирда-де-Сус (коммуна) коммунасына карый.

# Дялу-Фрумос (Гирда-де-Сус, Алба)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1090 метр биеклектә урнашкан.
# Гарви (Айова)

Гарви — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Гарви (Айова)
## Тарихы

Гарви шәһәре елда нигезләнгән.

# Гарви (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,752167 км², 1,752172 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 220 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гиббон (Миннесота)

Гиббон — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Гиббон (Миннесота)
## Тарихы

Гиббон шәһәре елда нигезләнгән.

# Гиббон (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,278466 км², 2,287002 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 320 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Париҗи (Фиренца)

Париҗи — Италиянең Тоскана төбәге Флоренция өязендә урнашкан торак пункт.

# Париҗи (Фиренца)
## Географиясе

Париҗи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Париҗи (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ока (Верона)

Ока — Италиянең Венеция төбәге Прессана өязендә урнашкан торак пункт.

# Ока (Верона)
## Географиясе

Ока Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ока (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Түрәкурган

Түрәкурган (үзб. To’raqo’rg’on, Тўрақўрғон) — Үзбәкстанның Нәмәнгән вилаятендә урнашкан шәһәр, шул ук исемдәге туман (район) үзәге.

# Түрәкурган
## Тарих

Шәһәр статусын 1979 елдан башлап йөртә.
# Турасполле

Турасполле (белар. Турасполле) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Ушацкий районында урнашкан авыл.

# Турасполле
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Дедели (Бафра)

Дедели (төр. Dedeli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Бафра илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ою-Яха

Ою-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Байдарата борыны урнашкан. Елга озынлыгы 72 км.

# Ою-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Зур Ою елгасының көнбатыш чигеннән Скуратов борынына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Кара диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15010000112115300035814
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115303581
* Бассейн коды — 15.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Мурчи (Гросето)

Мурчи — Италиянең Тоскана төбәге Скансано өязендә урнашкан торак пункт.

# Мурчи (Гросето)
## Географиясе

Мурчи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Мурчи (Гросето)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Самавольцы

Самавольцы (белар. Самавольцы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.

# Самавольцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# (11524) Плейель

(11524) Плейель — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11524) Плейель
## Тарихы

1991 елның 2 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PY2» саналган.
# Иснов

Иснов (әзери. İsnov) — Әзербайҗанның Губа районына караган авыл.
# Лукышеука (Орхей)

Лукышеука (рум. һәм молдав. Lucășeuca ) — Молдова Республикасының Орхей районына караган авыл.
# Неуауз II (Болцано)

Неуауз II — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Сан-Мартино-ин-Пассирия өязендә урнашкан торак пункт.

# Неуауз II (Болцано)
## Географиясе

Неуауз II Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Неуауз II (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Налимка (Сочур кушылдыгы)

Налимка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елга Сочур елгасының уң ярына тамагыннан 44 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 40 км.

# Налимка (Сочур кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кеть елгасы. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Чулымдан Кеть елгасына кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010600112115200025289
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202528
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2