yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Багҗылар

Багҗылар (төр. Bağcılar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесенең Истанбул иленә караган бер илчедер.

# Багҗылар
## Географиясе

Илче мәйданы — 22 км².
# Падышча

Падышча (белар. Падышча) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Иванавский районында урнашкан авыл.

# Падышча
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Сантана-дус-Монтис

Сантана-дус-Монтис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Сантана-дус-Монтис
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 196,437 км².
# Пынарбашы (Геваш)

Пынарбашы (төр. Pınarbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Геваш илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Низпорто (Ливорно)

Низпорто — Италиянең Тоскана төбәге Rio өязендә урнашкан торак пункт.

# Низпорто (Ливорно)
## Географиясе

Низпорто Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Низпорто (Ливорно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Атика күла

Атика күла (эст. Atika küla) — Эстониянең Вильяндимаа өязендә урнашкан авыл.
# Николай Зинин

Николай Николаевич Зинин – күренекле рус химик-органигы. Казан университеты профессоры.

# Николай Зинин
## Тәрҗемәи хәл

Николай Зинин 1812 елның 25 августында Елизаветполь губернасының (хәзерге Әзәрбайҗан Республикасы) Шуша шәһәрендә дипломат гаиләсендә туа. Ул яшьли ятим кала, шуңа аны Сарытау шәһәрендә яшәүче абзасы янына илтәләр. 1820 елда аны гимназиягә укырга бирәләр.
Гимназияне бик яхшы тәмамлап, 1830 елда Н.Н.Зинин Казанга килә һәм Казан университеты физика-математика факультетының математика бүлегенә укырга керә. Үзенең тирән белеме һәм гаять сәләтле булуы белән ул университет профессорларының, бигрәк тә ректор Н.И.Лобачевскийның игътибарын җәлеп итә. 1833 елда Н.Н.Зинин кандидатлык дәрәҗәсе һәм алтын медаль алып укуын тәмамлый һәм университетта профессорлык эшчәнлегенә хәзерләнергә калдырыла.
1835 елда Н.Н.Зинин физика-математика фәннәре магистры дәрәҗәсенә имтихан бирә һәм шул ук елда аңа, университет ихтыяҗларыннан чыгып, химия укытуны тапшыралар. 1836 елда ул диссертация яклый, табигать фәннәре магистры була.
1837 елда Н.Н.Зинин химиядән ярдәмче итеп билгеләнә һәм чит илгә командировкага җибәрелә. Берлинда ул математика өйрәнә, химия һәм биологиядән лекцияләр тыңлый; Гиссенда немец химигы Ю.Либих лабораториясендә бензоил кушылмалары буенча үзенең беренче эксперименталь тәҗрибәләрен үткәрә. Командировка ахырында ул берникадәр вакыт Парижда эшли, Англия, Голландия һәм Бельгиянең зур заводларында, лабораторияләрендә була.
1840 елда Н.Н.Зинин Россиягә кайта, 1841 елда Петербург университетында докторлык диссертациясе яклый. 1841 елның язында Казанга кайткач, ул химия технологиясе кафедрасының экстраординар профессоры итеп раслана, органик химия укыта һәм Россиядә беренче булып аналитик химиядән аерым курс алып бара.
Профессорлык эшчәнлеге белән беррәттән, Н.Н.Зинин дәртләнеп үзенең эксперименталь тәҗрибәләрен дә җәелдереп җибәрә. 1842 елда ул ароматик нитрокушылмаларның аминокушылмаларга әверелү реакциясен ача. Н.Н.Зининның яңа ачылган ысул белән синтезлаган кушылмаларының беренчесе анилин була. Галимгә дан китергән бу ачышның әһәмияте гаять зур. Аның бу атаклы хезмәте дөньякүләм анилин-буяулар сәнәгате үсеше өчен нигез була.
1848-1874 елларда Н.Н.Зинин Петербург медиклар-хирурглар академиясендә эшли; Казанда башлаган эшләрен дәвам итә һәм күп кенә ачышлар ясый. 1865 елда ул академик исеме ала, 1874 елда эшкә тулысынча Фәннәр академиясенә күчә.
Н.Н.Зинин Рус химия җәмгыятен оештыручыларның берсе һәм беренче президенты (1868-1878); Германия һәм Лондон химия җәмгыятьләренең шәрәфле әгъзасы була.
1880 елның 18 февралендә Н.Н.Зинин вафат була.
1880 елда Рус физика-химия җәмгыятенең Химия бүлеге Н.Н.Зинин һәм А.А.Воскресенский исемендәге бүләк булдыра. Казандагы урамнарның берсе Н.Н.Зинин исеме белән атала, Казан университетының А.М.Бутлеров исемендәге Химия институты бинасына мемориаль такта куелган.

# Николай Зинин
## Чыганак

* Татарстан: Истәлекле һәм онытылмас даталар календаре 2012 /Татарстан Респ. милли к-ханәсе; төз. Г.Ш.Җомаголова; жав.мөх-ре Н.Ә.Камбеев; мөх-рләр И.Г.Һадиев, А.Р.Габделхакова. – Казан: 2011.(үле сылтама)
# Помирла

Помирла — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. Помирла (коммуна) коммунасына карый.

# Помирла
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 223 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Эрмерсхаузен

Эрмерсхаузен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Эрмерсхаузен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,21 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 339 метр биеклектә урнашкан.
# Агуаш-Белаш (Сабугал)

Агуаш-Белаш — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. Сабугал муниципалитетына карый.

# Агуаш-Белаш (Сабугал)
## Географиясе

Мәйданы — 14,1 км².
# Броун синдромы

Броун синдромы гадәттә тумыштагы, тик булдырылган да була ала.

# Броун синдромы
## Классификация

1. Тумыштагы
* Идиопатияле.
* Тумыштагы клик-синдром белән өске кыек мускулның чыгыр аша сеңер хәрәкәте бозылуы.
2. Булдырылган
* Җәрәхәтле чыгыр яки өске кыек мускул сеңере зарарлануы.
* Ревматоидлы артрит, пансинусит яки склерит китереп чыгарган сеңер ялкынсынуы.

# Броун синдромы
## Ачыклау

Сул яктагы Броун синдромының түбәндәге билгеләре.
1. Гомуми билгеләре
* Гадәттә БК белән башлангыч торышта күзләрнең дөрес торышы (рәс. 20.61а).
* Сул яктан күз алманың аддукциядә элевация чикләнүе (рәс. 20.61б), кайвакыт — урта торышта.
* Өскә караганда сул яктан күз алманың элевация чикләнүе (еш) (рәс. 20.61в).
* Сул күз алмасының абдукциядә гадәти элевациясе (рәс. 20.61г).
* Сул якта өске кыек мускулның гиперфункциясе юклыгы (рәс. 20.61д).
* Аддукциядә күз алманың элевациясендә уңай тракцион сынау.
2. Даими булмаган билгеләре
* Аддукциядә аска тайпылыш.
* Башлангыч торышта гипотропия.
* Аномаль баш торышы белән аның шул ук якка борылуы һәм ияк күтәрелү (рәс. 20.61е).

# Броун синдромы
## Дәвалау

1. Тумыштагы очраклар гадәттә бинокуляр сәләт ярашлы баш торышы белән сакланса дәвалау кирәкми. 10 яшькә үзеннән-үзе савыгу еш күзәтелә. Хирургик дәвалау өчен дәлилләр башлангыч торышта чагылган гипотропия, идарә начарлану һәм/яки ярашлы булмаган ихтыярсыз баш торышы санала. Өске кыек мускул сеңерен озынайту тәкъдим ителә.
2. Булдырылган очракларда стероидлы терапия (эчеп яки чыгыр өлкәсенә кадау) белән бергә сәбәпне юк итү нәтиҗәле була ала.
# Унемисль (Түбән Силезия воеводалыгы)

Унемисль — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Любавка гминасында урнашкан авыл.

# Унемисль (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Айер (коммуна)

Айер (фр. Ayherre) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
# Гудавшчына

Гудавшчына (белар. Гудаўшчына) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.

# Гудавшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Берлин (Голмс округы, Огайо)

Берлин — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Берлин (Голмс округы, Огайо)
## Географиясе

Берлин халык санын алу урыны мәйданы — 3,657551 км², 3,657558 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1285 Фут биеклектә урнашкан.
# Сиргуметса

Сиргуметса (эст. Sirgumetsa) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
# Верх-Казанка

Верх-Казанка (Верх-Казанка) — Красноярск краенең Зур Мурты районында урнашкан торак пункт.

# Верх-Казанка
## Сәгать поясы

Верх-Казанка Красноярск вакыты (Krasnoyarsk Time Zone, KRAT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +7:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +4 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+4 итеп күрсәтелә.

# Верх-Казанка
## Тарих

Октябрь инкыйлабына кадәр Енисей губернасының Красноярск өязендә, 1925-1930 елларда — Себер краеның Красноярск бүлгесендә, 1930-1934 елларда — Көнчыгыш Себер краенда, 1934 елдан — Красноярск краенда.

# Верх-Казанка
## Халык

Милләтләр (2010): татарлар — 41%, урыслар — 51,8%.

# Верх-Казанка
## Урамнар

* Беренче Май ур. (рус. Первомайская ул.)
* Камсамул ур. (рус. Комсомольская ул.)
* Кояшлы ур. (рус. Солнечная ул.)
* Мәктәп ткр. (рус. Школьный пер.)
* Транспырт ур. (рус. Транспортная ул.)
* Урман ур. (рус. Лесная ул.)
* Үзәк ур. (рус. Центральная ул.)
* Яңа ур. (рус. Новая ул.)
* Яшел ур. (рус. Зеленая ул.)
* Яшьләр ткр. (рус. Молодежный пер.)
# IC 2166

IC 2166 — Селәүсән йолдызлыгы чикләрендә урнашкан спираль галактика .

# IC 2166
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2166, PGC 19064, IRAS 06225+5906, 2MASX J06265562+5904483, UGC 3463, IRAS F06225+5906, MCG+10-10-001, K73 168, TC 493, Z 284-14, Z 285-1, Z 0622.5+5907, UZC J062655.7+590447, PSCz Q06225+5906 һәм LEDA 19064 буларак та сурәтләнә.
# 1920-еллар

2 меңьеллык :
XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр — XXII гасыр :
Хронологик таблица :
1920-еллар — 1920 елда башланган һәм 1929 елда тәмамланган унъеллык.

# 1920-еллар
## Төп вакыйгалар

* 1922 елның 30 декабре — СССР оеша.
# Сен-Пьер (Югары Гаронна)

Сен-Пьер (фр. Saint-Pierre) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Бубеле

Бубеле — Польшаның Подлясье воеводалыгы Сейны һәм Сейнский уезд гминасында урнашкан авыл.

# Бубеле
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Голушице (Козаровице)

Голушице (чех. Holušice) — Чехиянең Урта Чехия крае Козаровице районында урнашкан авыл.

# Голушице (Козаровице)
## Географиясе

Мәйданы — 1,603 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Голушице (Козаровице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Голушице (Козаровице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Голушице (Козаровице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 211 |
| 1880 | 210 |
| 1890 | 186 |
| 1900 | 146 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 138 |
| 1921 | 138 |
| 1930 | 152 |
| 1950 | 91 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 73 |
| 1970 | 57 |
| 1980 | 46 |
| 1991 | 34 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 25 |
| 2011 | 23 |
| 2021 | 21 |
# Рье (Сен-Маритим)

Рье (фр. Rieux) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Боронн

Боронн (фр. Beauronne) — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
# Ташделен (Улудере)

Ташделен (төр. Taşdelen) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шырнак иле Улудере илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Тапис (Риу-Гранди-ду-Сул)

Тапис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Тапис (Риу-Гранди-ду-Сул)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 804,091 км².
# NGC 2165

NGC 2165 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2165
## Тарихы

Әлеге галактика 1831 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Югары Лоҗы

{{мәгънәләр|Лоҗы

# Тарих =

XVIII гасырда нигезләнгән.

# Тарих =
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Тарих =
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11.1 °C | -5.8 °C | 4.3 °C | 13.3 °C | 18.6 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 12 °C | 4.2 °C | -5.1 °C | -10.5 °C | 3.9 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

# Тарих =
## Авыл белән бәйле шәхесләр

* Йолдыз Кормашев
# Еникөй (Маһмудие)

Еникөй (төр. Yeniköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Маһмудие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сеньор Васкез (Гуанахуато )

Сеньор Васкез — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Гуанахуато муниципалитеты составына керә.

# Сеньор Васкез (Гуанахуато )
## Географиясе

Сеньор Васкез Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сеньор Васкез (Гуанахуато )
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сеньор Васкез (Гуанахуато )
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# (9145) Шустов

(9145) Шустов (лат. Shustov) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9145) Шустов
## Тарихы

1976 елның 1 апрелендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 GG3» саналган.
# Гуарайю теле

Гуарайю теле - Тупи телләр гаиләсенә кергән тел. Боливиянең рәсми теле булып тора.
# Эль Фреснито (Коюка де Каталан)

Эль Фреснито — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Коюка-де-Каталан муниципалитеты составына керә.

# Эль Фреснито (Коюка де Каталан)
## Географиясе

Эль Фреснито Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Фреснито (Коюка де Каталан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Фреснито (Коюка де Каталан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# (3408) Шаламов

(3408) Шаламов (лат. Shalamov) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3408) Шаламов
## Тарихы

1977 елның 18 августында Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 QG4» саналган.
# Млохув

Млохув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Надажин гминасында урнашкан авыл.

# Млохув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дегыйрменли (Диҗле)

Дегыйрменли (төр. Değirmenli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Диҗле илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (1209) Пумма

(1209) Пумма (лат. Pumma) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1209) Пумма
## Тарихы

1927 елның 22 апрелендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1927 HA» саналган.
# Стив Чен

Стивен Шиһ Чен (традицион Кытай иероглифлары белән: 陳士駿; гадиләштерелгән Кытай иероглифлары белән: 陈士骏, пиньин белән: Chén Shìjùn; 1978 елның 25 августында туган) видео уртаклашу веб-сайты YouTube-ның нигезләүчедәшләренең берсе һәм элеккеге баш технология хезмәткәре булган Америкалы Интернет эшмәкәре.
AVOS Systems, Inc. ширкәтенең нигезләүчедәше булганнан соң, ул MixBit видео уртаклашу кушымтасын төзегән һәм 2014 елда Google Ventures ширкәтенә кушылган.
# Албероне (Тревизо)

Албероне — Италиянең Венеция төбәге Кастелло-ди-Годего өязендә урнашкан торак пункт.

# Албероне (Тревизо)
## Географиясе

Албероне Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Албероне (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сан Гризанте (Верчели)

Сан Гризанте — Италиянең Пьемонт төбәге Крешентино өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Гризанте (Верчели)
## Географиясе

Сан Гризанте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Гризанте (Верчели)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ленинград хәрби округы

Ленин орденлы Ленинград хәрби округы (ЛХО, ЛенХО) (рус. Ордена Ленина Ленинградский военный округ (ЛВО, ЛенВО)) – Бөек Ватан сугышы вакытында алдында ССРБ Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре эчендәге оператив стратегик хәрби берләшмә.

# Ленинград хәрби округы
## Тарих

Ленинград хәрби округының (ком. Маркиан Попов) гаскәрләре илнең төньяк-көнбатыш чикләрне (Мурманск өлкәсе, Карел-Фин ССР, Карел муентыгы, Эстон ССР һәм Ханко ярымутравы) сакларга тиеш булган. Бу чик өлешендә 1 300 километрлы коры җир чиге һәм 380 километрлы диңгез буе булган. Монда 7нче (ком. Филипп Горленко), 14-нче (ком. Валериан Фролов), 23нче (ком. Пшенников Пётр) армияләре һәм Төньяк флоты урнашкан.
Буйсындырылган Норвегиядә һәм Төньяк Финляндиядә Николаус фон Фалькенхорст җитәкчелеге астында вермахтның «Норвегия» армиясе урнашкан; аның бурычы — Мурманскны басып алырга, Полярный шәһәрендәге Төньяк флотының базаны, Киров тимер юлны басып алырга. Вермахтның югары сәргаскарлегенең резервында 24 дивизия кала. ССРБга һөҗүм итү өчен 5,5 млн кеше, 3 712 танк, 47 260 кыр орудиесы һәм миномётлар һәм 4 950 сугыш самолёты тупланган.
24 июньдә Югары СИ Ленинград ХО Төньяк фронтка әйләндерде.
# 146 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 146 — Милади тәкъвим буенча II гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 146 — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.
* 146 — сан.
# Казорцо-Монферрато

Казорцо-Монферрато — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Асти провинциясе составына керә.

# Казорцо-Монферрато
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 275 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Альтавилла-Монферрато, Грана (Италия), Граццано-Бадольо, Монтеманьо, Оливола, Оттильо һәм Виньяле-Монферрато коммуналары белән чиктәш.
# HD101189

HD101189 — Кентавр йолдызлыгында урнашкан ApHgMn спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,14 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Лоужек (Хеб)

Лоужек (чех. Loužek) — Чехиянең Карловы Вары крае Хеб районында урнашкан авыл.

# Лоужек (Хеб)
## Географиясе

Мәйданы — 3,665 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Лоужек (Хеб)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лоужек (Хеб)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лоужек (Хеб)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 111 |
| 1880 | 116 |
| 1890 | 107 |
| 1900 | 104 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 114 |
| 1921 | 91 |
| 1930 | 82 |
| 1950 | 50 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 77 |
| 1970 | 56 |
| 1980 | 41 |
| 1991 | 26 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 34 |
| 2011 | 26 |
| 2021 | 23 |
# Бакырчы (мәгънәләр)

Бакырчы — күп мәгънәле сүз.

# Бакырчы (мәгънәләр)
## Топоним

* Бакырчы — Апас районы авылы.
* Бакырчы — Тәтеш районы авылы.
* Бакырчы — Яшел Үзән районы авылы.
# (20468) Petercook

(20468) Petercook — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20468) Petercook
## Тарихы

1999 елның 13 июлендә Джон Бротон тарафыннан Риди-Крик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NK4» саналган.
# Меса де лос Реес (Леон)

Меса де лос Реес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Леон муниципалитеты составына керә.

# Меса де лос Реес (Леон)
## Географиясе

Меса де лос Реес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Меса де лос Реес (Леон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Меса де лос Реес (Леон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Ибрахимдереси (Улус)

Ибрахимдереси (төр. İbrahimderesi) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Улус илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Бастардо

һәм
Бастардо — Италиянең Умбрия төбәге Джано-делл'Умбрия өязендә урнашкан торак пункт.

# Бастардо
## Географиясе

Бастардо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Бастардо
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Делкамбер (Луизиана)

Делкамбер — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Делкамбер (Луизиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Делкамбер (Луизиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,17 квадрат миль, 3,011419 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 21 метр биеклектә урнашкан.
# (19667) 1999 RS144

(19667) 1999 RS144 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19667) 1999 RS144
## Тарихы

1999 елның 9 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RS144» саналган.
# Бур (Югары Марна)

Бур (фр. Bourg) — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Калмак (Әбҗәлил районы)

Калмак — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453606, ГАТОБК коды — 80201840004.

# Калмак (Әбҗәлил районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 22 кешенең яшәве мәгълүм.
# IC 4284

IC 4284 — Тазылар йолдызлыгы чикләрендә урнашкан астрономик җисем .

# IC 4284
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4284, LEDA 2287260 һәм SDSS J133131.93+464742.5 буларак та сурәтләнә.
# Ташьяка (Фетһие)

Ташьяка (төр. Taşyaka) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Фетһие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# NGC 6811

NGC 6811 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6811
## Тарихы

Әлеге галактика 1829 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Бабакөй (аянҗык)

Бабакөй (төр. Babaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле аянҗык илчесенә караган бер авыл (төр. köy).