yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Павел Софроницкий

Павел Александрович Софроницкий (1910 елның 26 августы, Казан, Россия империясе — 1997 елның 13 июле, Пермь, Россия) — совет геолог-нефтьчесе, тектонист, стратиграф. Пермь университетының тарих геологиясе кафедрасы мөдире (1952—1981), фәннәр докторы, профессор, РСФСРның атказанган геологы, РСФСРның мактаулы нефтьчесе. Урал буенда берничә нефть һәм газ ятмасының беренче ачучысы.

# Павел Софроницкий
## Тормыш юлы

Павел Софроницкий 1910 елның 26 августында Казанда туган. 1932 елда геология белгечлеге буенча Казан университетын тәмамлаган.
Хезмәт эшчәнлеген Татарстан АССР, Сүрә елгасы бассейны һәм Пермь өлкәсе территорияләрен өйрәнү белән шөгыльләнүче геолог-төшерү партиясе коллекторы буларак башлый. 1941 елда геолог вазыйфасына кадәр хезмәт итә.
1941 елда Кызыл Армия сафларына алына. Япониягә каршы сугышта катнаша.
1946 елда Пермь геолог-разведка конторасына геолог булып эшкә кайта, үзгәртеп корудан соң ул Пермьнефть Берләшмәсе дип атала башлый. Пермь һәм Киров өлкәләре, шулай ук Удмуртия һәм Татарстан АССР геология һәм структур-геология карталарын төзүдә катнаша.
Җитәкче буларак Пермь өлкәсендә Полазлы, Лобанов, Танып, Куедино, Гожан, Ярино-Каменноложский, Козубай, Павлов һәм Шалашнин һәм Удмуртиядә — Киенгопский нефть ятмаларын ачуда турыдан-туры катнаша.
1949 елдан Пермь университетында геология буенча лекцияләр укый башлый. 1952 елда тарихи геология кафедрасын җитәкли, 1981 елга кафедра мөдире була. 1962 елда аңа геология-минералогия фәннәре докторы дәрәҗәсе бирелә, соңрак профессор исеме бирелә.
120 фәнни эш авторы (алар арасында «ССРБның геологик төзелеше» һәм «Урал геологиясе» фундаменталь монографияләре автордашы).
Аның Уфа-Соликам чокырында эзләү эшләрен үткәрү мәсьәләсендә үзсүзлелеге нәтиҗәсендә 35 нефть, 2 газ һәм 9 газ ятмасы табылган. Пермь краеның Чернушка районында нефть ятмаларының берсе аның исемен йөртә.
1997 елның 13 июлендә вафат була.

# Павел Софроницкий
## Бүләкләр һәм мактаулы исемнәр

* Кызыл Йолдыз ордены;
* II дәрәҗә Ватан сугышы ордены;
* Бөек Ватан сугышында катнашкан өчен 10 медаль;
* «ССРБ нефть һәм газ сәнәгатенең йөз еллыгы» медале;
* «Мактаулы нефтьче» (1979);
* «РСФСРның Атказанган геологы» (1980).
# Татарстанның административ-территориаль бүленеше (1948)

1948 елның 1 гыйнварына Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы 70 районга һәм 3 республика карамагындагы шәһәргә бүленгән:
# Лушчыха

Лушчыха (белар. Лушчыха) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.

# Лушчыха
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Госцишево

Госцишево — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Штум гминасында урнашкан авыл.

# Госцишево
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Санта Луча (Месина)

Санта Луча — Италиянең Сицилия төбәге Джойоза-Мареа өязендә урнашкан торак пункт.

# Санта Луча (Месина)
## Географиясе

Санта Луча Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Санта Луча (Месина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Хамзабей (Мустафакемалпаша)

Хамзабей (төр. Hamzabey) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Мустафакемалпаша илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Делменһорст

Делменһорст (алман. Delmenhorst) — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 74804 кеше (2014).

# Делменһорст
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Делменһорст Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

# Делменһорст
## Тарих

Беренче мәртәбә 1254 елда телгә алына.

# Делменһорст
## Кардәш шәһәрләр

* Le Mans Métropole, Франция (1976)
* Аллонн, Франция (1976)
* Борисоглебск, Россия (1994)
* Борисоглебский городской округ, Россия (1994)
* Коллинг, Дания (1979)
* Коллиң, Дания (16 май 1979)
* Лүблин, Польша (11 май 1992)$^{[[d:Q3907#P190[RANK:PREFERRED,RANK:NORMAL]|[…]]]}$
* Эберсвальде, Германия (1990)

# Делменһорст
## Рәсми сайт

* https://www.delmenhorst.de/
# Страхотина

Страхотина — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Санок гминасында урнашкан авыл.

# Страхотина
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Худричешть

Худричешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Бистра (коммуна, Алба) коммунасына карый.

# Худричешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Мацце

Мацце — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Турин провинциясе составына керә.

# Мацце
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 323 метр биеклектә урнашкан. Калузо, Кандия-Канавезе, Кивассо, Чильяно, Рондиссоне, Виллареджа, Монкривелло һәм Виске коммуналары белән чиктәш.
# Слончно

Слончно — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Милич гминасында урнашкан авыл.

# Слончно
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Страхотице

Страхотице (чех. Strachotice) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Зноймо, Зноймо һәм Зноймо районында урнашкан авыл.

# Страхотице
## Географиясе

Мәйданы — 20,476755 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 197 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Страхотице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Страхотице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Страхотице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1801 |
| 1880 | 1991 |
| 1890 | 2028 |
| 1900 | 2030 |
| 1910 | 2061 |
| 1921 | 2061 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 2120 |
| 1950 | 1161 |
| 1961 | 1076 |
| 1970 | 935 |
| 1980 | 924 |
| 1991 | 943 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 957 |
| 2014 | 1058 |
| 2016 | 1068 |
| 2017 | 1044 |
| 2018 | 1040 |
| 2019 | 1043 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 1015 |
| 2021 | 1010 |
| 2021 | 1004 |
| 2022 | 1012 |
| 2023 | 1002 |
| 2024 | 1019 |
# Нуцлео Казете (Тревизо)

Нуцлео Казете — Италиянең Венеция төбәге Фонтанелле өязендә урнашкан торак пункт.

# Нуцлео Казете (Тревизо)
## Географиясе

Нуцлео Казете Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Нуцлео Казете (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фениле (Сондрио)

Фениле — Италиянең Ломбардия төбәге Джерола-Альта өязендә урнашкан торак пункт.

# Фениле (Сондрио)
## Географиясе

Фениле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Фениле (Сондрио)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Җалпактал

Җалпактал (каз. Жалпақтал) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Җалпактал
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Четраро

Четраро — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. Козенца провинциясе составына керә.

# Четраро
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 120 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Аккуаппеза, Бонифати, Фаньяно-Кастелло, Гуардия-Пьемонтезе, Мальвито һәм Сант'Агата-ди-Эзаро коммуналары белән чиктәш.
# Вирфурень

Вирфурень — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. Пукень (коммуна) коммунасына карый.

# Вирфурень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Лура (Комо)

Лура — Италиянең Ломбардия төбәге Блессаньо өязендә урнашкан торак пункт.

# Лура (Комо)
## Географиясе

Лура Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Лура (Комо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Черемиска (Ныдыб кушылдыгы)

Черемиска — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Ныдыб елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Черемиска (Ныдыб кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200112103000018686
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001868
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Алтынчевре (Хозат)

Алтынчевре (төр. Altınçevre) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Хозат илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Эхидо Молинерос, Грегорио Гутьерез Хуарез (Ирапуато)

һәм
Эхидо Молинерос, Грегорио Гутьерез Хуарез — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ирапуато муниципалитеты составына керә.

# Эхидо Молинерос, Грегорио Гутьерез Хуарез (Ирапуато)
## Географиясе

Эхидо Молинерос, Грегорио Гутьерез Хуарез Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эхидо Молинерос, Грегорио Гутьерез Хуарез (Ирапуато)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эхидо Молинерос, Грегорио Гутьерез Хуарез (Ирапуато)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Чаральяве

Чаральяве (исп. Charallave) — Венесуэланың Миранда штатында урнашкан шәһәр.

# Чаральяве
## Тарих

1681 елда нигезләнгән.
# Мадризио (Удине)

Мадризио — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Вармо өязендә урнашкан торак пункт.

# Мадризио (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# HD27623

HD27623 — Жираф йолдызлыгында урнашкан A0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,45 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Герштеттен

Герштеттен (алман. Gerstetten) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Герштеттен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 92,43 км² (1998). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 624 метр биеклектә урнашкан.
# Еранка (Берёзовая кушылдыгы)

Еранка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Берёзовая елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.

# Еранка (Берёзовая кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100212111100006093
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100609
* Бассейн коды — 10.01.01.002
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Шьяма Шастри

Ша́стри Шьяма, туганда исеме — Венката Субрахманья (Тамил телендә: சியாமா சாஸ்திரிகள், Һинди телендә: श्याम शास्त्री; 1762 елның 26 апреле, Тируварур, Танджавур янында — 1827 елның 6 феврале ) — Һиндстан музыканты, шагыйре һәм композиторы, иң бөек Карнатик музыка композиторларның берсе. Замандашлары Мутхусвами Дикшитар һәм Тьягараджа белән беррәттән Карнатака музыкасы тарихында яңа чор нигез коручылары булган күренекле музыкантлар өчлегенә керә.

# Шьяма Шастри
## Тәрҗемәи хәле

Чыгышы буенча Телугу каһиннәреннән (вадама) булган. Аның әтисе, Вишванатха Айер, Туладжаджи патшасы сарай янында хезмәт иткән. Балачагыннан аны каһин эшчәнлегенә әзерләгән булганнар. 18 яшьтән бирле ул Танджавурда торган, анда ул фәйләсуф Сангита Свами һәм күренекле музыкант Паччимириям Адийяппайя белән әңгәмә корган. Яшь чагыннан ул санскрит һәм телугу теле белән бик кызыксынган, бу телләрдә зур белемгә ия булган һәм җырлар инша итәргә хокук алган. Иң элек музыкага каенатасыннан өйрәнгән булган. Соңрак гуру буларак Сангита Свами булып Сангита техникалары белән танышлкан. Сангита Свами Шьяманы музыкаль техникаларга өйртәкән һәм шулай ук аңа сирәк музыкаль бүләкне биргән. (Телугу телендә, тамил телендә, санскритта) әле дә популяр 300-дән артык Илаһка табыну (бхакти) һәм мактау (крити) белән композицияләр (җырлар)ның текстларының авторы. Рәт җырларны Минакши храмына багышлаган. Шьяма композицияләренә фәлсәфилек һәм бөтен дөньявилыктан ваз кичү рухы хас. Шьяманың дәвамчылары һәм музыкантлар булып аның улы Суббарайя Шьяма һәм оныгы Аннасвами Шьяма булган. Аны Тьягараджа югары бәяләгән.

# Шьяма Шастри
## Хәтер

* Шьяма Шастри истәлегенә 1985 елның декабрендә Һиндстан хөкүмәтенең почта Департаменты аның сурәте белән бер рупия номиналлы марканы чыгарган.
# Сан-Жозе-ду-Риу-Парду

Сан-Жозе-ду-Риу-Парду — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Сан-Жозе-ду-Риу-Парду
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 419,017 км².
# Париж солыхы (1856)

Париж солыхы (1856) — 1853-1856 елгы Кырым сугышына нокта куйган солых килешүе. Франция императоры Наполеон III тәкъдиме белән башланган сөйләшүләрдә Австрия, Бөекбритания, Пьемонт, Пруссия, Россия империясе, Төркия, Франция вәкилләре катнаша. 1856 елгы Париж солыхы шартлары бигрәк тә Россия империясе өчен авыр була.

# Париж солыхы (1856)
## Тарих

Сөйләшүләрдә бигрәк тә Бөекбритания, җәзага тартырга һәм икенче сортлы держава итеп калдырырга теләп, Россия империясеннән чамадан тыш күп ташламаларга баруын таләп итә. Үз гаскәрләренең Кырымдагы уңышларыннан һәм Севастопольне алуларыннан канәгать калган Франция, киресенчә, Россия империясен көчсезләндереп, Бөекбританияне көчәйтәсе килми, чөнки сугыштан соң Бөекбританияне союздаш ил итеп түгел, ә киләчәктә мөмкин булган куәтле көндәш итеп кабул итә башлый. Шулай ук 1856 елгы Париж солыхын Россия империясе белән якынаю өчен файдаланырга уйлый.
Төркия ягыннан бөек вәзир Мәхмәт Әмин Гали-паша, Төркиянең Париждагы илчесе Җәмил-бәй, Россия империясе өчен беренче вәкаләтле вәкил граф Алексей Орлов, икенче вәкаләтле вәкил, Лондонда илче булган Филипп Бруннов кул куя.
Килешү буенча,
* Карсны Төркиягә кире кайтару бәрабәренә, Россия империясенә Севастополь һәм 1854-1855 елгы сугыш хәрәкәтләре вакытында союздаш илләр гаскәрләре тарафыннан басып алынган кайбер башка рус шәһәрләре кайтарып бирелә;
* Кара диңгез нейтраль территория дип игълан ителә;
* Төркиягә һәм Россия империясенә Кара диңгездә хәрби флот һәм арсенал тотарга катгый тыела;
* Дунай елгасы буйлап, халыкара комиссияләр күзәтүе астында, карабларга иркен йөзү рөхсәт ителә;
* Россия империясе Молдавия кенәзлегенә Дунай елгасы дельтасын һәм аңа терәлеп торучы Бессарабиянең көньягындагы Измаил өязен тапшыра;
* Россия империясенең Дунай кенәзлекләре өстеннән 1829 елгы Адрианополь солыхы буенча барлыкка килгән протектораты юкка чыгарыла;
* Төркиянең суверенлыгына, Госманлы империясе эчендә Сербия, Молдавия һәм Валахиянең мохтариятлегенә гарантия бирелә.
Килешүгә кушымта итеп, 3 конвенция теркәлә:
* Босфор һәм Дарданелл бугазларын һәртөрле хәрби караблар өчен ябык дип игълан иткән 1841 елгы Лондон конвенциясен янәдән раслаучы конвенция;
* Төркиягә һәм Россия империясенә Кара диңгездә аз күләмдә, чик сагы хезмәтен үтәүче җиңел хәрби караблар тотарга рөхсәт бирүче конвенция;
* Россия империясенә Балтик диңгезендәге Аланд утрауларында хәрби ныгытмалар төзүне тыючы конвенция.
Килешүнең Төркиягә һәм Россия империясенә Кара диңгездә хәрби флот һәм арсенал тотарга катгый тыючы 2нче маддәсе Россия империясе тарафыннан (берьяклы тәртиптә) 1870 елның 30 октябрендә кире кагыла.
1856 елгы Париж солыхының калган шартлары, 1877-1878 елгы рус-төрек сугыш башланганчы, көчендә була.
# Возьники-Колёния

Возьники-Колёния — Польшаның Лодзь воеводалыгы Воля-Кшиштопорска гминаcында урнашкан авыл.

# Возьники-Колёния
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Муһаррем (Кумлу)

Муһаррем (төр. Muharrem) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Кумлу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Вальдефуэнтес

Вальдефуэнтес (исп. Valdefuentes) — Испаниянең Касерес провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вальдефуэнтес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 27 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 484 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# KRTAP12-3

KRTAP12-3 (ингл. Keratin associated protein 12-3) — кешенең 21-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# GSC3696-1925

GSC3696-1925 — Кассиопея йолдызлыгында урнашкан A5m спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 11,11 ± 0,08 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Гуркава Нива

Гуркава Нива (белар. Гуркава Ніва) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Крычавский районында урнашкан авыл.

# Гуркава Нива
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Масерия Казтелучо (Казерта)

Масерия Казтелучо — Италиянең Кампания төбәге Кайанелло өязендә урнашкан торак пункт.

# Масерия Казтелучо (Казерта)
## Географиясе

Масерия Казтелучо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Масерия Казтелучо (Казерта)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Домница

Домница — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. Цибана (коммуна) коммунасына карый.

# Домница
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 331 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# HD108662

HD108662 — Вероника чәче йолдызлыгында урнашкан B 9 P CR EU спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,236 ± 0,009 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Дальняя Вотчица

Дальняя Вотчица — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Вотчица елгасының сул ярына тамагыннан 25 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 10 км.

# Дальняя Вотчица
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кубен күле һәм Сухона елгасы башыннан Кубен гидротөененә кадәр. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100112103000005528
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000552
* Бассейн коды — 03.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Комикс

Комикс (инглизчәдән comic «кызык») – рәсемнәр сериясе, алар ярдәмендә элемтәле хикәя алып барыла. Әдәби әсәрләрдәгечә монда да төп һәм ярдәмче геройлар бар. Текст булмаска да мөмкин, яки кыска язулар гына була ала.

# Комикс
## Төрләре

Комикслар күләме буенча өч төргә бүленәләр. Стриплар үз эченә берничә кадрлар ала, еш кына газета-журналларда басыла; Классик комикслар катлаулырак композициягә ия һәм билгеле бер вакытта басылалар; График романнар җитди төгәл сюжетлы һәм 50 дән артык биттән торалар.

# Комикс
## Килеп чыгу тарихы

16 нчы гасырдан башлап, Европада "аллилуйялар"дип аталган изгеләр турында гравюралар сатыла. 18 нче гасырда Уильям Хогарт бер уртак фикер белән берләшкән сәяси карикатуралар сериясен төзи. 19 нчы гасырда иллюстрацияле хикәяләр бик популяр була. Бигрәк тә Швейцария карикатуристы Р.Тепферны аерып чыгарырга кирәк, ул беренче тапкыр текстны тиешле картинага куя. Шулай ук немец В.Бушның 1865 елда Макс һәм Морица турындагы чыккан шигырь сериясе дә комиксның хәбәрчесе булып санала. Анда текст һәм рәсемнәр бер-берсе белән тыгыз бәйләнә.
АКШта газета монополияләре арасында көндәшлек комикс жанрын раслауга китерә. Картинадагы хикәяләр яңа укучыларны җәлеп итү ниятеннән бастырыла. Американың беренче "Аю баласы һәм тигр" комиксы 1892 елда чыга.
Америкада комиксларның "Алтын вакыты" дип ХХ гасырның 30-50 еллары дип атыйлар. Бу чорда жанрлар арасында фантастика һәм маҗаралар өстенлек итә. Танылган Супермен, Могҗиза-хатын, Бэтмен, Америка Капитаны туа. Сәнгать чаралары җыелмасы формалаша. Рәссамнар буяулар ярдәмендә укучыларга йогынты ясарга тырыштылар. Суперменның комиксларында зәңгәр, кызыл, ак төсләр өстенлек итә. Бэтмен кара, һәм соры гаммада сурәтләнә, бу хикәяне явызрак ясый.