yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Еруслан Лазаревич

Ерусла́н Ла́заревич (Руслан, Уруслан Залазарович) — борынгы рус китап әкият повесте һәм фольклор каһарманы. Еруслан Лазаревич турында әкият, яшь һәм бик матур баһадирның күпсанлы гаскәри һәм мәхәббәт йөрүләре турында сөйләп, һәм лубокка күчеп, халыкта киң таралган. Аның йогынтысын Илья Муромец турында былиналарны янә сөйләүләрендә күреп була .

# Еруслан Лазаревич
## Хикәяләрнең нигезләре

Еруслан Лазаревичның исеме һәм кайбер сюжетлар (каһарман аты Арашны эзләү — Рахш белән чагышт., Ерусланның улы белән сугышы) Рөстәм турында борынгы фарсы эпосына («Шаһнамә») барып тоташа). Иран эпосы мотивлары төрки уртачылыгы белән алынган булган: Арслан («арслан», русча: Руслан) — Рөстәмнең төрки кушаматы, Ерусланның әтисе Залазар — Рөстәмнең әтисе Заль-зар.
Каһарман сәяхәтләрендә Еруслан Лазаревич төрле көндәшләр белән көрәшкә керә: башка каһарманнар белән, куркыныч җанварлар (шул исәптән корбанга патша кызы бирелергә тиеш өч башлы елан белән), дошман гаскәрләре белән.
Хикәядә рус каһарманы Иван белән очрашу, аның белән сугышуы, шуннан соң булган татулашу һәм Феодул еланның кызы Кандаула Феодуловнага ирешүдә ярдәм турында; Ерусланның матур царевналар белән очрашуы, алып-сакчы Ивашка белән турында; принцесса Анастасия Вахрамеевнаның сакчы еланы белән сугыш турында; Кояш асты шәһәре царевнасына өйләнү һ.б. турында сөйләнә. Эти похождения Ерусланның бу сәяхәтләре Иран Рөстәме сәяхәтләрендә туры тәңгәл килүләренә ия булмыйча, параллельләрен башка көнчыгыш әкиятләрендә таба.
Еруслан Лазаревич турында әкият былиналар тарихы һәм Илья Муромец турында әкиятләр тарихы өчен зур кызыкка ия. Бер яктан, Муром каһарманының кайбер сәяхәтләре нигезендә Еруслан Лазаревич турында әкияткә кергән шул ук мотивлар ята. Шулай, Ильяның Сандугач-юлбасар белән очрашуы, Киевка килүе һәм кенәз Владимир белән мөнәсәбәтләр Еруслан Лазаревичның Ивашка каһарман белән очрашуын һәм Далмат патшага килүен искә төшерә; встреча Ильяның королевична белән очрашуы Ерусланның матур царевналар белән очрашуы белән тәңгәл китерелергә мөмкин; шуннан соң ике каһарман танымыйча уллары белән сугыша һ.б. Башка яктан, кайбер былиналарга һәм аеруча ы и особенно сказки об Илья Муромец турында әкиятләргә лубок, халыкта таралган Еруслан Лазаревич турында әкият туры йогынты ясаган.

# Еруслан Лазаревич
## Нәшер ителүе

Еруслан Лазаревич турында әкият беренче мәртәбә Н. С. Тихонравов тарафыннан, Ундольский кулъязмасы буенча, һәм Погодин древлехранилище кулъязмасы буенча Н. Костомаров тарафыннан нәшер ителгән булган. Лубок тышлык әкияте Д. И. Ровинский тарафыннан нәшер ителгән булган. XVII гасыр әкиятенең ике язып куелуы аны ике мөхәррирләүдә тәкъдим итә, алардан Ундольский исемлеге мөхәррирләве кыйммәтлерәк дип санала; ул Уруслан дип аталган каһарманның аерым маҗаралары арасында күбрәк мантыйк бәйлелегенә ия, һәм катнашучы шәхесләрнең кайбер исемнәрен күбрәк чисталыкта саклап калган.

# Еруслан Лазаревич
## Шулай ук карарга мөмкин

* Бова Королевич
* Никита Кожемяка
# Луначарский (Киров өлкәсе)

Луначарский (рус. Луначарский) — Киров өлкәсенең Өрҗем районында урнашкан авыл.

# Луначарский (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Луначарский (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Луначарский (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Луначарский (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Виртоп (коммуна)

Виртоп — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. Долж коммунасына карый.

# Виртоп (коммуна)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Валя-Винулуй (Сату-Маре)

Валя-Винулуй — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. Валя-Винулуй (коммуна) коммунасына карый.

# Валя-Винулуй (Сату-Маре)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 141 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Грудаш

Грудаш (серб. Грудаш) — Сербиянең Топлич округы Житораҗа җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Грудаш
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 265 метр биеклектә урнашкан.

# Грудаш
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Гулув (Люблин воеводалыгы)

Гулув — Польшаның Люблин воеводалыгы Адамув гминаcында урнашкан авыл.

# Гулув (Люблин воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Горново

Горново — Башкортстанның Уфа районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 450516, ГАТОБК коды — 80252830002.
# (16252) Franfrost

(16252) Franfrost — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16252) Franfrost
## Тарихы

2000 елның 29 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 HQ51» саналган.
# Америкус (Канзас)

Америкус — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.

# Америкус (Канзас)
## Тарихы

Америкус шәһәре елда нигезләнгән.

# Америкус (Канзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,920297 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 353 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вранинци

Вранинци — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. Мадан җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Вранинци
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 889 метр биеклектә урнашкан.
# Кантрина (Бреша)

Кантрина — Италиянең Ломбардия төбәге Бедиццоле өязендә урнашкан торак пункт.

# Кантрина (Бреша)
## Географиясе

Кантрина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Кантрина (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Долни Дворце (Дийице)

Долни Дворце (чех. Dolní Dvorce) — Чехиянең Высочина крае Дийице районында урнашкан авыл.

# Долни Дворце (Дийице)
## Географиясе

Мәйданы — 0,576 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 519 метр биеклектә урнашкан.

# Долни Дворце (Дийице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Долни Дворце (Дийице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Долни Дворце (Дийице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 25 |
| 1880 | 36 |
| 1890 | 43 |
| 1900 | 42 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 26 |
| 1921 | 34 |
| 1930 | 35 |
| 1950 | 21 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 19 |
| 1970 | 12 |
| 1980 | 15 |
| 1991 | 11 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 10 |
| 2011 | 14 |
| 2021 | 28 |
# (14774) 4845 T-1

(14774) 4845 T-1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14774) 4845 T-1
## Тарихы

1971 елның 13 маенда К. Й. ван Хаутен, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4845 T-1» саналган.
# HD78579

HD78579 — Компас йолдызлыгында урнашкан A1mA3-F0/2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,48 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Меран (ай кратеры)

Меран (лат. Mairan) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 39,49 км булган кратер.

# Меран (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Жан-Жак д’Орту де Меран (1678—1771) хөрмәтенә бирелә.

# Меран (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# (14011) 1993 US

(14011) 1993 US — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14011) 1993 US
## Тарихы

1993 елның 22 октябрендә Т. Урата тарафыннан Симидзу обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 US» саналган.
# Бөюрбинә

Бөюрбинә (әзери. Böyürbinə) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
# Yarlıqaw

Yarlıqaw yä Amnistiä (grekçä αμνηστια — Yarlıqaw) - däwlät organı qararı buyınça cinäyätçene cäzadan tulısınça yä öleşçä azat itelü, cäzanı yomşartu yä tuqtatu.
Yarlıqaw kiçerüdän ayırması: yarlıqaw ayırım şäxeslärgä qarata ğına tügel, ä cinäyätçelärneñ böten törkemenä qarata qullanıla.
Küp illärdä, şul isäptän Rusiädä yarlıqaw bäyrämnär, yübileylär waqıtqa iğlan itelä.
# Челән (авыл)

Челән (рус. Селянкино) — Чиләбе өлкәсенең Мияс шәһәр округы составына керүче авыл.

# Челән (авыл)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Челән (авыл)
## Сәгать поясы

Челән (авыл) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Челән (авыл)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (10%), татарлар (32%), башкортлар (52%).
# Сен-Реми-де-Шарнья

Сен-Реми-де-Шарнья (фр. Saint-Rémy-de-Chargnat) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
# (18636) Villedepompey

(18636) Villedepompey — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18636) Villedepompey
## Тарихы

1998 елның 2 мартында ODAS проекты тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 EF2» саналган.
# (13790) 1998 UF31

(13790) 1998 UF31 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13790) 1998 UF31
## Тарихы

1998 елның 17 октябрендә BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 UF31» саналган.
# Сен-Лари-Бужан

Сен-Лари-Бужан (фр. Saint-Lary-Boujean, фр. Saint-Lary-Bonjean һәм фр. Mont-Ilaire) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Мцыня

Мцыня — Россия территориясеннән ага торган елга. Орловкая өлкәсе, Тула өлкәсе, Калуга өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Мцыня
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010100212110000018445
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110001844
* Бассейн коды — 09.01.01.002
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# IC 1098

IC 1098 — чикләрендә урнашкан йолдыз .

# IC 1098
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
# RGPD6

RGPD6 (ингл. RANBP2 like and GRIP domain containing 5) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# HD105379

HD105379 — Гидра йолдызлыгында урнашкан A0V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,99 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Лоучки (Вернержице)

Лоучки (чех. Loučky) — Чехиянең Устецк крае Вернержитсе районында урнашкан авыл.

# Лоучки (Вернержице)
## Географиясе

Мәйданы — 7,423 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Лоучки (Вернержице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лоучки (Вернержице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лоучки (Вернержице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 830 |
| 1880 | 838 |
| 1890 | 755 |
| 1900 | 729 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 653 |
| 1921 | 604 |
| 1930 | 589 |
| 1950 | 222 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 164 |
| 1970 | 118 |
| 1980 | 100 |
| 1991 | 72 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 62 |
| 2011 | 68 |
| 2021 | 89 |
# Пасёлак Абабье

Пасёлак Абабье (белар. Пасёлак Абаб’е) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.

# Пасёлак Абабье
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Альбия (Айова)

Альбия — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Альбия (Айова)
## Тарихы

Альбия шәһәре елда нигезләнгән.

# Альбия (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 8,252356 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 295 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Александр Сальников

Александр Сальников (Александр Лавренти улы Сальников, 11 ноябрь 1926(1926-11-11), Михайлау, Байсар вулысы, Минзәлә кантоны, Татарстан АССР, РСФСР, СССР — 26 сентябрь 1981(1981-09-26) (54 яшь), Михайлау, Актаныш районы, Татарстан АССР, РСФСР, СССР) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
# Роза Уразаева

Роза Уразаева (20 ноябрь 1944 ел — 11 август 2005 ел) — табиб, гинеколог, сәламәтлек саклау өлкәсе алдынгысы. Башкорт АССР-ның атказанган табибы (1981). «Хөрмәт Билгесе» ордены кавалеры (1981).

# Роза Уразаева
## Биографиясе

Роза Зәйнулла кызы Уразаева 1944 елның 20 ноябрендә Башкорт АССРның (хәзерге Башкортстан Республикасы) Кыйгы районы Еланлы авылында туган.
1969 елда Башкорт медицина институтын (хәзерге Башкорт дәүләт медицина университеты), 1996 елда Россия дипломнан соң белем бирү медицина академиясен тәмамлаган.
1969—1996 елларда Мәчетле районының Олы Ыктамак үзәк район хастаханәсендә акушер-гинеколог булып эшли.
1996 елда Мәчетле районының Олы Ыктамак үзәк район хастаханәсе каршында компьютер диогностикалы квант терапиясе кабинетын оештыра.
Роза Зәйнулла кызы Уразаева 2005 елның 11 августында Олы Ыктамак авылында вафат була.

# Роза Уразаева
## Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре

* Башкорт АССР-ның атказанган табибы (1981)
* «Хөрмәт Билгесе» ордены (1981)
# Синтурка

Синтурка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лозьва елгасының сул ярыннан 8,4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 33 км.

# Синтурка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502512111200009649
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111200964
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# (2789) Фошань

(2789) Фошань (лат. Foshan) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2789) Фошань
## Тарихы

1956 елның 6 декабрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1956 XA» саналган.
# PFN3

PFN3 (ингл. Profilin 3) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бюто-Веневиль

Бюто-Веневиль (фр. Butot-Vénesville) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Монжильбер

Монжильбер (фр. Montgilbert) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Сен-Пьер-д’Альбиньи кантонына карый.

# Монжильбер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,53 км².
# Шимск районы

Шимск райо́ны (рус. Шимскский район)— Россия Федерациясенең Новгород өлкәсе составындагы административ-территориаль берәмлек (район) һәм муниципаль берәмлек (муниципаль район).
Административ үзәге — Шимск эшчеләр бистәсе.

# Шимск районы
## География

Мәйданы 1836,76 км².
Көньякта район Сольцы һәм Волот районнары белән чиктәш,
# Гүвендик (Элбейли)

Гүвендик (төр. Güvendik) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Килис иле Элбейли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Добешево (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)

һәм
Добешево — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Лобез гминаcында урнашкан авыл.

# Добешево (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кече Лоптюга

Кече Лоптюга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Мезень елгасының сул ярына тамагыннан 631 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 65 км.

# Кече Лоптюга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень елгасы башыннан Малонистогорская авылы янындагы су үлчәү постына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03030000112103000043810
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103004381
* Бассейн коды — 03.03.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Блажа

Блажа — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. Тэшнад коммунасына карый.

# Блажа
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 140 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Боровляна

Боровляна (рус. Боровляна) — Киров өлкәсенең Нулин районында урнашкан авыл.

# Боровляна
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Боровляна
## Сәгать поясы

Боровляна Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Боровляна
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Залуски (Остроленцкий повяты)

Залуски — Польшаның Мазовия воеводалыгы Червин гминасында урнашкан авыл.

# Залуски (Остроленцкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Амато (Италия)

Амато — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. Катандзаро провинциясе составына керә.

# Амато (Италия)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 480 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Серрастретта, Марчеллинара, Мильерина һәм Пьянополи коммуналары белән чиктәш.
# Бушнелл (Флорида)

Бушнелл — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.

# Бушнелл (Флорида)
## Тарихы

Бушнелл шәһәре 1884 елда нигезләнгән.

# Бушнелл (Флорида)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 29,79161 км², 6,056405 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 24 метр биеклектә урнашкан.
# Алтуре (Удине)

Алтуре — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Руда өязендә урнашкан торак пункт.

# Алтуре (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Билейка (Богданович шәһәр округы)

Билейка (рус. Билейка) — Свердловск өлкәсенең Богданович шәһәр округы составына керүче авыл.

# Билейка (Богданович шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Билейка (Богданович шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%).
# Башмаклы (Битлис)

Башмаклы (төр. Başmaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Битлис илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Акария (Катанцаро)

Акария — Италиянең Калабрия төбәге Серрастретта өязендә урнашкан торак пункт.

# Акария (Катанцаро)
## Географиясе

Акария Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Акария (Катанцаро)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Везо

Везо (фр. Vezot) — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
# Авапесса

Авапесса (фр. Avapessa) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Кальви кантонына карый.

# Авапесса
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,29 км².
# Билин

Билин — Польшаның Великопольское воеводалыгы Клещево гминасында урнашкан авыл.

# Билин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Эвсин (Эрменек)

Эвсин (төр. Evsin) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Караман иле Эрменек илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Пурикань

Пурикань — Румыниянең Галац жудецында урнашкан авыл. Берешть-Мерия (коммуна) коммунасына карый.

# Пурикань
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 168 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Паренаго (ай кратеры)

Паренаго (лат. Parenago) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 95 км булган кратер.

# Паренаго (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Павел Петрович Паренаго (1906—1960) хөрмәтенә бирелә.

# Паренаго (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.