yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Алькофен (Югары Австрия)

Алькофен — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Эфердинг округы составына керә.

# Алькофен (Югары Австрия)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 268 метр биеклектә урнашкан. Гольдвёрт, Оттенсхайм, Вильхеринг, Кирхберг-Тенинг, Хольцхаузен (Югары Австрия), Бухкирхен, Шартен, Фрахам, Пуппинг һәм Фельдкирхен-ан-дер-Донау коммуналары белән чиктәш.
# 1800 ел

2 меңьеллык :
XVI гасыр — XVII гасыр — XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр :
Хронологик таблица :
1800 ел башка тәкъвимнәрдә :
| Милади тәкъвим | 1800 MDCCC |
| Юлиан тәкъвим | 1799—1800 (12 гыйнвардан) |
| Юлиан тәкъвим византия эрасы белән | 7308—7309 (13 сентябрьдән) |
| Римны нигезләгәннән башлап | 2552—2553 (3 майдан) |
| Яһүдләр тәкъвиме | 5560—5561 ה'תק"ס — ה'תקס"א |
| Һиҗри тәкъвим | 1214—1215 |
| Борынгы әрмәннәр тәкъвиме | 4292—4293 (11 августтан) |
| Әрмәннәрнең чиркәү тәкъвиме | 1249 ԹՎ ՌՄԽԹ |
| Кытай тәкъвиме | 4496—4497 己未 — 庚申 сары сарык — ак маймыл |
| Хәбәш тәкъвим | 1792 — 1793 |
| Борынгы һинд тәкъвиме | |
| - Викрам-самват | 1856—1857 |
| - Шака самват | 1722—1723 |
| Шәмси тәкъвим | 1178—1179 |
| Буддачылык тәкъвиме | 2343 |
| Япон ел исәбе | 12 ел Кансэй |
1800 (бер мең сигез йөзенче) ел — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча чәршәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1800 елы, II меңьеллыкның 800 елы, XVIII гасырның 100 елы, XVIII гасырның 10 унъеллыгының 10 елы, 1800 елларның 1 елы. 1800 елдан бирле 224 ел үтте.

# 1800 ел
## Вакыйгалар

* Габделгазиз Бурнаш Казанда беренче татар типографиясен ача.
* 24 апрель — АКШ хөкүмәте һәм конгрессы яңа башкалага — Вашингтонга күчә.
* 4 июль — Вашингтонда Ак йорт төзелеше тәмамлана.

# 1800 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1800 елда туганнар
* 9 гыйнвар — Осип Ковалевский, шәркыятьче-галим, Казан университеты ректоры.
* 2 март — Евгений Боратынский, рус шагыйре.
* 14 июль — Жан Дюма, органик химиягә нигез салучы.

# 1800 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1800 елда вафатлар
* 18 май — Александр Василий улы Суворов, рус генералиссимусы (1729 әллә 1730 елны туган).
* 8 октябрь — Салават Юлаев, башкорт шагыйре һәм каһарманы.
# Багданава (Вишневски авыл советы)

Багданава (белар. Багданава) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Валожынский районында урнашкан авыл.

# Багданава (Вишневски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Голак

Голак — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. Костенец җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Голак
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 780 метр биеклектә урнашкан.
# Ананьино (Пермь крае)

Ананьино — Пермь краеның Чернушка районында урнашкан авыл. Ананьино авыл җирлегенә карый.

# Ананьино (Пермь крае)
## Халык

Халык саны динамикасы:

# Ананьино (Пермь крае)
## Климат

Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.
# (2481) Бюрги

(2481) Бюрги (лат. Bürgi) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2481) Бюрги
## Тарихы

1977 елның 18 октябрендә Пауль Вильд тарафыннан Циммервальд обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 UQ» саналган.
# Стрелково (Болгария)

Стрелково — Болгариянең Силистра өлкәсендә урнашкан авыл. Кайнарджа җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Стрелково (Болгария)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 136 метр биеклектә урнашкан.
# Борегар-е-Бассак

Борегар-е-Бассак (фр. Beauregard-et-Bassac) — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
# Балзорано Нуово (Л'Аквила)

Балзорано Нуово — Италиянең Абруцци төбәге Бальсорано өязендә урнашкан торак пункт.

# Балзорано Нуово (Л'Аквила)
## Географиясе

Балзорано Нуово Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Балзорано Нуово (Л'Аквила)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ка Бянка (Ферара)

Ка Бянка — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Коппаро өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка Бянка (Ферара)
## Географиясе

Ка Бянка Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ка Бянка (Ферара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# PTP4A2

PTP4A2 (ингл. Protein tyrosine phosphatase 4A2 һәм Protein tyrosine phosphatase type IVA 2) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Хориоидеа

Хориоидеа, яки хориоидея — күзнең чын тамырлы катлавы. Хориоидея челтәркатлауны тукландыра һәм даими таркалган күрү матдәләрен торгыза. Ул күз агы астында урнашкан.
Хориоидеа барлык имезүчеләрдә дә бар. Хориоидеаның капилляр ятагы, ягъни хориокапиллярлар, фоторецепторларны әче тудыргыч һәм туклыклы матдәләр белән турыдан түгел тәэмин итә.
Хориоидеа күзнең тамырлы тышчасының арткы өлеше булып тора һәм арткы кыска керфексыман артерияләрдән ясала.

# Хориоидеа
## Төзелеше

Чын тамырлы тышча түбәндәге катламнардан тора:
* Тамыр өсте пластинкасы (lamina suprachorioidea) — тышкы катламы, сыгылмалы тоташтыргыч тукымадан һәм тоташтыргыч тукыманың пигметлы күзәнәкләреннән ясалган.
* Тамырлы пластинка (lamina vasculosa) — күп санлы артерия белән вена туплаган һәм алдагы катламда кебек анда сыгылмалы тоташтыргыч тукыма һәм пигметлы күзәнәкләр бар.
* Тапетум (лат. tapetum lucidum — яктыртучы әдрәс) — хориодеаның аерым катламы, ләкин барлык имезүчеләргә хас түгел. Аерым алганда, кешеләрдә, дуңгызларда һәм куяннарда бу катлам юк. Тапетум күзнең аскы өлешендә еш урнашкан пигментлар белән ярлы тирәлектән гыйбарәт. Бу катлам өлешчә гуанин кристаллары булган (мәс. этләрдә) янчелгән күзәнәкләрдән (мәс. ерткычларда), яки махсус тәртиптә булган тоташтыргыч тукыма җепселләреннән (мәсәлән атларда, күшәүчеләрдә) тора. Бу күзәнәкләр һәм җепселләр яктылыкның дифракциясенә һәм чагылышына китерә һәм "көзге" вазифасын үтәп, яктылыкны кабат челтәркатлауга юнәлтә. Бу эңгер-меңгер күрүне яхшыртуга китерә. Тапетум эңгер-меңгер вакытында актив яшәгән хайван төрләре өчен бик мөһим. Караңгылыкта хайван күзенә әз генә яктылык төшкәч, үзенчәлекле балкышы булу тапетум белән бәйле.
* Тамырлы-капилляр пластинка (lamina choroidocapillaris) — юка капилляр челтәрен туплаган, челтәркатлауның тышкы катламнарын тукландыра.
* Базаль мембрана (Брух мембранасы, lamina basalis) — турыдан-туры челтәркатлауның пигментлы катламына яндаш һәм аның белән тоташма ясый. Калынлыгы 2-4 мкм.

# Хориоидеа
## Авырулар

Чын тамырлы катлау ялкынсынуы хориоидит дип атала.
# Падь (Окуневка кушылдыгы)

Падь — Россия территориясеннән ага торган елга. Курган өлкәсе, Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Окуневка елгасының сул ярына тамагыннан 5,3 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 24 км.

# Падь (Окуневка кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Миасс елгасы Чиләбе каласынан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010501012111200003829
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111200382
* Бассейн коды — 14.01.05.010
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Прескопио

Прескопио — Италиянең Калабрия төбәге Риаче өязендә урнашкан торак пункт.

# Прескопио
## Географиясе

Прескопио Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Прескопио
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 1923

IC 1923 — Сәгать йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 1923
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1923, ESO-LV 200-0140, 2MASX J03244830-5036231, ESO 200-14, PGC 12753 һәм LEDA 12753 буларак та сурәтләнә.
# (20839) Bretharrison

(20839) Bretharrison — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20839) Bretharrison
## Тарихы

2000 елның 24 октябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 US55» саналган.
# SRRM4

SRRM4 (ингл. Serine/arginine repetitive matrix 4) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (10160) Totoro

(10160) Totoro (лат. Totoro) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10160) Totoro
## Тарихы

1994 елның 31 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 YQ1» саналган.
# ADTRP

ADTRP (ингл. Androgen dependent TFPI regulating protein һәм Androgen-dependent TFPI-regulating protein) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Рамазанлы

Рамазанлы (әзери. Ramazanlı) — Әзербайҗанның Нефтчала районына караган авыл.
# Деллах (Гайльталь)

Деллах — Австриянең Каринтия федераль җирендә урнашкан коммуна. Хермагор округы составына керә.

# Деллах (Гайльталь)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 672 метр биеклектә урнашкан. Пауларо коммуналары белән чиктәш.
# (282) Клоринда

(282) Клоринда (лат. Clorinde) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (282) Клоринда
## Тарихы

1889 елның 28 гыйнварында Огюст Шарлуа тарафыннан Ницца обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
# Вила-Нова-де-Монсарруш

Вила-Нова-де-Монсарруш — Португалиянең Авейру округына керә торган фрегезия. Анадия муниципалитетына карый.

# Вила-Нова-де-Монсарруш
## Географиясе

Мәйданы — 23,72 км².
# Альберт (Канзас)

Альберт — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.

# Альберт (Канзас)
## Тарихы

Альберт шәһәре елда нигезләнгән.

# Альберт (Канзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 621 597 квадрат метр, 0,61814 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 584 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Атакишили

Атакишили (әзери. Atakişili) — Әзербайҗанның Күрдәмир районына караган авыл.
# Велике Вежно

һәм
Велике Вежно — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Фромборк гминасында урнашкан авыл.

# Велике Вежно
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (18360) Sachs

(18360) Sachs — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18360) Sachs
## Тарихы

1990 елның 10 октябрендә Ф. Бёрнген, Шмадель Л. Д. тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 TF9» саналган.
# Басанини (Асти)

Басанини — Италиянең Пьемонт төбәге Кастелло-ди-Анноне өязендә урнашкан торак пункт.

# Басанини (Асти)
## Географиясе

Басанини Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Басанини (Асти)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ике кабырчыклы моллюсклар

Ике́ кабырчыклы́ моллю́склар (Bivalvia) - кабырчыклы моллюсклар классы. 80 меңгә якын төре билгеле, Татарстан территориясендә 50 гә якын (авыр ачыкланучы бөрчеклеләр - Pisididae семьялыгын исәпләмичә) төре яши. Иң күп таралганнары - тешсез әкәм-төкәмнәр, дрейсеналар, перловицалар, шаровиклар, бөрчеклеләр. Бу төркем моллюсклары өчен арка ягында кушылган ян кабырчыклы ике капкач, шулай ук баш һәм кыргычлы йоткылык редукциясе хас. Су мохитендә яши. Пластинкалы саңаклар пары (пластинкасаңаклылар - Lamellebranchia исеме шуннан) ярдәмендә сулыйлар. Суны йөзмә кисәкчәләрдән чистартуда актив катнашып, фильтрация ысулы белән тукланалар.
Эре ике кабырчыклы моллюсклар - азык буларак, перловицалар һәм тешсез әкәм-төкәм кабырчыклары төймәләр җитештерүдә кулланыла.
# NEURL3

NEURL3 (ингл. Neuralized E3 ubiquitin protein ligase 3) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Студенка (Штоки)

Студенка (чех. Studénka) — Чехиянең Высочина крае Štoky районында урнашкан авыл.

# Студенка (Штоки)
## Географиясе

Мәйданы — 3,101 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Студенка (Штоки)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Студенка (Штоки)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Студенка (Штоки)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 179 |
| 1880 | 166 |
| 1890 | 147 |
| 1900 | 164 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 148 |
| 1921 | 171 |
| 1930 | 138 |
| 1950 | 92 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 106 |
| 1970 | 91 |
| 1980 | 75 |
| 1991 | 57 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 59 |
| 2011 | 71 |
| 2021 | 78 |
# Горияно Вали (Л'Аквила)

Горияно Вали — Италиянең Абруцци төбәге Тьоне-дельи-Абруцци өязендә урнашкан торак пункт.

# Горияно Вали (Л'Аквила)
## Географиясе

Горияно Вали Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Горияно Вали (Л'Аквила)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 101

IC 101 — Хут йолдызлыгы чикләрендә урнашкан спираль галактика .

# IC 101
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 101, MCG+02-04-036, PGC 5147, UGC 949, 2MASX J01240854+0955500, Z 436-39, UZC J012408.6+095550, Z 0121.5+0940, LEDA 5147 һәм [HDL96] 436 9 буларак та сурәтләнә.
# Сәгъди Солтанов

Сәгъди Солтанов (Сәгъди Әхмәди улы Солтанов, 15 март 1922(1922-03-15), Югары Гали, Үсәргән кантоны, БАССР, РСФСР — 25 май 1992(1992-05-25) (70 яшь), Уфа) — инженер-геолог, геология-минералогия фәннәре докторы (1966), профессор (1969), ТАССРның һәм РСФСРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1966, 1976), СССРның нифет сәнәгате әтличниге (1966), СССРның шәрәфле нифетчесе (1981), СССР дәүләт премиясе лауреаты (1983).
# Ржадовеснице И

Ржадовеснице И (чех. Radovesnice I) — Чехиянең Урта Чехия крае Колин һәм Колин районында урнашкан авыл.

# Ржадовеснице И
## Географиясе

Мәйданы — 3,009299 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 264 метр биеклектә урнашкан.

# Ржадовеснице И
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ржадовеснице И
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Ржадовеснице И
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 342 |
| 1880 | 438 |
| 1890 | 436 |
| 1900 | 436 |
| 1910 | 383 |
| 1921 | 427 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 467 |
| 1950 | 430 |
| 1961 | 429 |
| 1970 | 352 |
| 1980 | 319 |
| 1991 | 272 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 332 |
| 2014 | 352 |
| 2016 | 355 |
| 2017 | 357 |
| 2018 | 373 |
| 2019 | 375 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 375 |
| 2021 | 382 |
| 2021 | 393 |
| 2022 | 375 |
| 2023 | 374 |
| 2024 | 378 |
# Замарайка (Каква кушылдыгы)

Замарайка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Каква елгасының сул ярыннан 29 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.

# Замарайка (Каква кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосьва елгасы , инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502412111200010547
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111201054
* Бассейн коды — 14.01.05.024
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# (1998) Тициус

(1998) Тициус (лат. Titius) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1998) Тициус
## Тарихы

1938 елның 24 февралендә A. Bohrmann тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1938 DX1» саналган.
# Запревал

Запревал — Словениянең Гореня вас-Поляне җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Запревал
## Географиясе

Мәйданы — 1,33 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 860,4 метр биеклектә урнашкан.
# АКШ доллары

Америка Кушма Штатларының доллары (ингл. United States dollar) — АКШ акча берәмлеге, дөньяның төп резерв акча берәмлекләренең берсе. 1 доллар = 100 цент. Гадәттә $ яки USD дип билгеләнә. Акча эмиссиясен башкару АКШ федерал резерв системасы (ингл. Federal Reserve System) хокукы, ул АКШта үзәк банк вазифаларын үти.
Шулай ук АКШ доллары башка илләрдә дә акча берәмлеге булып йөри (мәсәлән, Маршал утраулары, Сальвадор).

# АКШ доллары
## Номиналлар

1861 елдан башлап чыгарылган банкнотлар канунлы түләү ысулы булып санала.
Ирекле әйләнүдә түбәндәге номиналлы банкнотлар йөри:
* 1 доллар;
* 2 доллар (һәрвакыт чыгарылмый);
* 5 доллар;
* 10 доллар;
* 20 доллар;
* 50 доллар;
* 100 доллар;
һәм түбәндәге номиналлы монеталар:
* 1 цент (пенни) ;
* 5 цент (никел) ;
* 10 цент (дайм) ;
* 25 цент (квотер) ;
* 50 центов (халф) ;
* 1 доллар.
Шулай ук $500, $1000, $5000, $10 000, $100 000 номиналлы банкноталар бар. Ләкин алар бик сирәк кулланыла, һәм күбесе күптән чыгарылмый.

# АКШ доллары
## Тышкы күренеш

Банкноталарда АКШ дәүләт эшлеклеләре фотосурәтләре урын ала:
* Илнең 1 нче президенты Джордж Вашингтон (ингл. George Washington) — $1 банкнотасында.
* 3 нче президент Томас Джефферсон (ингл. Thomas Jefferson) — $2 банкнотасында.
* 16 нчы президент Авраам Линкольн (ингл. Abraham Lincoln) — $5 банкнотасында.
* АКШ нигезләүчеләрнең берсе, беренче финанслар министры Александр Гамильтон (ингл. Alexander Hamilton) — $10 банкнотасында.
* 7 нче президент Эндрю Джексон (ингл. Andrew Jackson) — $20 банкнотасында.
* 18 нче президент Улисс Грант (ингл. Ulysses Grant) — $50 банкнотасында.
* Галим һәм публицист Бенджамин Франклин (ингл. Benjamin Franklin) — $100 банкнотасында.
# NGC 1916

NGC 1916 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1916
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ведезета

Ведезета — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Бергамо провинциясе составына керә.

# Ведезета
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 820 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Кассильо, Таледжо, Фуипьяно-Валле-Иманья, Барцио, Брумано, Моджо, Мортероне һәм Вальторта коммуналары белән чиктәш.
# Казчина Момбело (Торино)

Казчина Момбело — Италиянең Пьемонт төбәге Виске өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Момбело (Торино)
## Географиясе

Казчина Момбело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казчина Момбело (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Комсомол (Алматы өлкәсе)

Комсомол (каз. Комсомол) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Комсомол (Алматы өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Зограф (авыл)

Зограф — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. Генерал-Тошево җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Зограф (авыл)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 206 метр биеклектә урнашкан.
# Каза Бручата (Павия)

Каза Бручата — Италиянең Ломбардия төбәге Цербо өязендә урнашкан торак пункт.

# Каза Бручата (Павия)
## Географиясе

Каза Бручата Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Каза Бручата (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Липини (Нечин)

Липини (чех. Lipiny) — Чехиянең Урта Чехия крае Nečín районында урнашкан авыл.

# Липини (Нечин)
## Географиясе

Мәйданы — 3,517 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Липини (Нечин)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Липини (Нечин)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Липини (Нечин)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 212 |
| 1880 | 206 |
| 1890 | 205 |
| 1900 | 198 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 210 |
| 1921 | 184 |
| 1930 | 189 |
| 1950 | 119 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 111 |
| 1970 | 85 |
| 1980 | 57 |
| 1991 | 36 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 36 |
| 2011 | 40 |
| 2021 | 45 |
# Пюибрен

Пюибрен (фр. Puybrun) — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
# Чардак (Сарай)

Чардак (төр. Çardak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Сарай илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Старая Падражанка

Старая Падражанка (белар. Старая Падражанка) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.

# Старая Падражанка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# HD49484

HD49484 — Зур Эт йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,5, 8,569 ± 0,029, 8,613 ± 0,047 һәм 8,646 ± 0,021 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Ынтымак (Целиноград районы)

Ынтымак (каз. Ынтымақ) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Ынтымак (Целиноград районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Ивенцино

Ивенцино — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Сянув гминаcында урнашкан авыл.

# Ивенцино
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Травагеро (Алесандрия)

Травагеро — Италиянең Пьемонт төбәге Арквата Скривия өязендә урнашкан торак пункт.

# Травагеро (Алесандрия)
## Географиясе

Травагеро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Травагеро (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.