yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Сан-Жуан-ди-Мерити

Сан-Жуан-ди-Мерити — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Рио-де-Жанейро штатына карый.

# Сан-Жуан-ди-Мерити
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 34,838 км².
# Тожево

Тожево — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Топулька гминаcында урнашкан авыл.

# Тожево
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Луньяно-Монти ди Вила (Лука)

Луньяно-Монти ди Вила — Италиянең Тоскана төбәге Баньи-ди-Лукка өязендә урнашкан торак пункт.

# Луньяно-Монти ди Вила (Лука)
## Географиясе

Луньяно-Монти ди Вила Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Луньяно-Монти ди Вила (Лука)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Еловица (Сербия)

Еловица (серб. Јеловица) — Сербиянең Пирот округы Пирот җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Еловица (Сербия)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1003 метр биеклектә урнашкан.

# Еловица (Сербия)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Бронишевице

һәм
Бронишевице — Польшаның Великопольское воеводалыгы Чермин гминасында урнашкан авыл.

# Бронишевице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Нова Весь (Штумский повяты)

Нова Весь — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Штум гминасында урнашкан авыл.

# Нова Весь (Штумский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 1110-еллар (б. э. к.)

2 меңьеллык (б. э. к.) :
XIV гасыр (б. э. к.) — XIII гасыр (б. э. к.) — XII гасыр (б. э. к.) — XI гасыр (б. э. к.) — X гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
1110-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 1119 елда башланган һәм б. э. к. 1110 елда тәмамланган унъеллык.
# Мирув-Старий

Мирув-Старий — Польшаның Мазовия воеводалыгы Мирув гминасында урнашкан авыл.

# Мирув-Старий
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# IC 2440

IC 2440 — чикләрендә урнашкан йолдыз .

# IC 2440
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2440 буларак та сурәтләнә.
# Янку-Жиану (коммуна)

Янку-Жиану — Румыниянең Олт жудецында урнашкан коммуна.

# Янку-Жиану (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 47,92 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Янку-Жиану, Добричень һәм Преотешть авыллары урнашкан.
# Попина

Попина (серб. Попина) — Сербиянең Расина округы Трстеник җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Попина
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 298 метр биеклектә урнашкан.

# Попина
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Михаил Зотов

Михаил Зотов (Михаил Егор улы Зотов, 21 ноябрь 1903(1903-11-21), Нурминкә, Прали-Каша вулысы, Тәтеш өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 25 гыйнвар 1988(1988-01-25) (84 яшь), Нурминкә, Тәтеш районы, Татарстан АССР, РСФСР, СССР) — Социалистик хезмәт Каһарманы (1948). 1947-1958 елларда «Новый мир» күмәк хуҗалыгы рәисе (1945-1947 елларда аның баш агрономы), 1958-1966 елларда Нурминкә авыл шурасы рәисе.
# Энтрена

Энтрена (исп. Entrena) — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Энтрена
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 21,03 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 559 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Доганҗы (Маньяс)

Доганҗы (төр. Doğancı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Маньяс илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Көлмәмәт

Көлмәмәт яки Колмәмәт имамы (ﻛوُﻟﻣﻪﻣﻪﺖ ﺋﻳﻣﺎﻣئِ , tat.lat. Kölmämät (үле сылтама)) (XIV гасыр) — Идел буе Болгары имамы, Көлмәмәт бистәсен нигезләүче.

# Көлмәмәт
## Кабан бәк

Борыңгы болгар-татар риваятьләре буенча Аксак Тимер Болгар шәһәрен һөҗүм иткәннән соң (1390 елларда) Болгар әмиренең Абдаллаһ улы - Кабан бәк һәм аның җитәкчелегендәге болгарлар Казан янына күчә. Казан янында күл буенда Кабан бәк яңа кирмәнгә нигез сала. Кабан бәк истәлегенә бу күл - Кабан күле дип атала.

# Көлмәмәт
## Кабан бәк
### Көлмәмәт бистәсен салыну

Кабан бәк белән килгән көрәштәше - Көлмәмәт имамы Кабан күле янында яңа бистәгә сала. Көлмәмәт имам җитәкләгән болгарлар агач мәчет төзиләр. Хәзер борыңгы Көлмәмәт агачлы мәчете урынында таш Кабан арты мәчете урнашкан. Ул иске Көлмәмәт агач мәчете урынында 1923 елда ачылган.

# Көлмәмәт
## Көлмәмәт бистәсе бүген

Көлмәмәт бистәсе бүгенге Һади Такташ урамы, Павлюхин урамы, Салимҗанов урамы, Эсперанто урамы, Ротор урамына кадәр мәйданда урнашкан була. Казан ханлыгын басып алганнан соң Көлмәмәт бистәсе Архангел бистәсенә әверелә. Совет заманында бу бистә Вахитов һәм Идел буе районына керә.
# Белль (Көнбатыш Виргиния)

Белль — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Белль (Көнбатыш Виргиния)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Белль (Көнбатыш Виргиния)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,020895 км², 2,020897 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 183 ± 1 метр һәм 184 метр биеклектә урнашкан.
# Риидая

Риидая (эст. Riidaja) — Эстониянең Валгамаа өязендә урнашкан авыл.
# Лукавице (Шумперк)

Лукавице (чех. Lukavice) — Чехиянең Оломоуц крае Шумперк һәм Q89194007? районында урнашкан авыл.

# Лукавице (Шумперк)
## Географиясе

Мәйданы — 11,214243 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 262 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Лукавице (Шумперк)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лукавице (Шумперк)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Лукавице (Шумперк)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 846 |
| 1880 | 885 |
| 1890 | 922 |
| 1900 | 874 |
| 1910 | 790 |
| 1921 | 819 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 885 |
| 1950 | 711 |
| 1961 | 727 |
| 1970 | 680 |
| 1980 | 842 |
| 1991 | 976 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 936 |
| 2014 | 876 |
| 2016 | 873 |
| 2017 | 871 |
| 2018 | 859 |
| 2019 | 871 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 854 |
| 2021 | 863 |
| 2021 | 810 |
| 2022 | 866 |
| 2023 | 874 |
| 2024 | 868 |
# (14345) Грицевич

(14345) Грицевич — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14345) Грицевич
## Тарихы

1985 елның 14 августында Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 PO» саналган.
# GSC6005-1123

GSC6005-1123 — Корма йолдызлыгында урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,15 ± 0,05 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Туймазы (елга)

Туймазы — Өсән елгасы (Ык бас.) кушылдыгы. Башкортстанның Туймазы районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 15 км. Туймазы шәһәренә исем биргән.

# Туймазы (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010101312111100028411
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111102841
* Бассейн коды — 10.01.01.013
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# HD62005

HD62005 — Корма йолдызлыгында урнашкан B9II спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,29 ± 0,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Папальионти (Вибо Валенция)

Папальионти — Италиянең Калабрия төбәге Цунгри өязендә урнашкан торак пункт.

# Папальионти (Вибо Валенция)
## Географиясе

Папальионти Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Папальионти (Вибо Валенция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Элгази (Оваҗык)

Элгази (төр. Elgazi) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Оваҗык илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Иджиросу

Иджиросу — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. Болбоши (коммуна) коммунасына карый.

# Иджиросу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# (17409) 1988 BA4

(17409) 1988 BA4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17409) 1988 BA4
## Тарихы

1988 елның 19 гыйнварында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 BA4» саналган.
# Устроне (Любинский повяты)

Устроне — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Любин гминасында урнашкан авыл.

# Устроне (Любинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кармонита

Кармонита (исп. Carmonita) — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Кармонита
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 39 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 382 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# COL26A1

COL26A1 (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бродингберг

Бродингберг — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. Грац-Умгебунг һәм Эггерсдорф-бай-Грац округы составына керә.

# Бродингберг
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 480 метр биеклектә урнашкан. Кумберг коммуналары белән чиктәш.
# Порденоне (Тревизо)

Порденоне — Италиянең Венеция төбәге Мотта-ди-Ливенца өязендә урнашкан торак пункт.

# Порденоне (Тревизо)
## Географиясе

Порденоне Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Порденоне (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ипиранга-ду-Пиауи

Ипиранга-ду-Пиауи — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.

# Ипиранга-ду-Пиауи
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 527,716 км².
# Пордонга

Пордонга (Пардата) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Устья елгасының сул ярыннан 335 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 27 км.

# Пордонга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300212103000029596
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002959
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Карымта

Карымта - төрки һәм монгол халыкларында гаилә яки нәсел агзасын үтергән очракта канлы үч алуга юл куйган йола хокукы нормасы.
Шулай ук урланган кыз, куып алып кителгән мал, таләп алынган мөлкәт аркасында килеп туган низагны тыныч юл белән хәл итү мөмкинлеге югында исәпләшү ысулы булган.
Кан коелуга кисәтү чарасы рәвешендә һөҗүм кебек искәртү чарасы кулланылган. Акрынлап һөҗүм белән алмаштырылган.
"Акбүзат", "Бабсак белән Күсәк" һ.б. башкорт эпосларында чагылыш тапкан.
# Моджешть

Моджешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Слетиоара (коммуна, Вилча) коммунасына карый.

# Моджешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Навагунҗара

Һинд дине эпосы Махабхаратада, Навагунҗара тугыз төрле хайваннардан торган мәхлукат. Хайван Һиндстанның Орисса штатында Пата-Читра стиле рәсемендә еш очрый торган мотив булып тора. Хайван Һинд дине Ходае Вишнуның яки Вишнуның Аватары (инкарнациясенең) формасы булып тора. Ул Махабхаратаның өлеше Бхагавад Гитада Кришнаның "вират-рупа"сы (бөтен җирдә булган яки киң колачлы) булып тора.
Одиа шагыйре Сарала Даса тарафыннан язылган Махабхаратаның юрамасында Навангунҗараның риваяте сөйләнә; бу тарихның башка юрамасы юк. Бер юл Арджуна калкулыкта аскеза башкарганда, Кришна-Вишну аның алдына Навагунҗара буларак килә. Навагунҗараның башы әтәчнеке, ул филнеке, юлбарысныкы һәм атныкы өч аягында тора; дүртенче буыны лотос яки көпчәк тотучы күтәрелгән кеше кулы булып тора. Җанварның муены тависныкы кебек, аркасы һәм биле арсланныкы кебек; койрыгы еланныкы кебек. Башта Арджуна бу сәер хайваннан курка һәм җәлеп ителә һәм аны атар өчен җәясен күтәрә. Соңыннан Арджуна Навагунҗара Вишну манифестациясе икәнен аңлый һәм коралларын ташлап, Навагунҗара алдында баш ия.
Навагунҗара-Арджуна сәхнәсе Пурида, Җаганнатх Гыйбадәтханәсенең төньяк ягында сын итеп ясалган. Шулай ук Җаганнатх Гыйбадәтханәсе өстендә Нила Чакра дискының сигез Навагунҗарасы бар, алар тышкы әйләнәдә кисеп ясалган, барысы да өстә флагштокка таба юнәлгән. Навагунҗара шулай ук Орисса өлешләрендә, күбесенчә Пури Районында һәм Ориссаның Ганҗам Районында Ганҗифа уен карталарында Патша картасы буларак сурәтләнгән һәм Арджуна министр картасы итеп сурәтләнгән. Бу тупланма Навагунҗара буларак мәгълүм.
# Але Креде (Тревизо)

Але Креде — Италиянең Венеция төбәге Одерцо өязендә урнашкан торак пункт.

# Але Креде (Тревизо)
## Географиясе

Але Креде Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Але Креде (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бад-Хофгастайн

Бад-Хофгастайн — Австриянең Зальцбург федераль җирендә урнашкан коммуна. Санкт-Иоганн-им-Понгау округы составына керә.

# Бад-Хофгастайн
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 859 метр биеклектә урнашкан. Дорфгастайн коммуналары белән чиктәш.
# Яңашар

Яңашар (каз. Жаңашар) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Яңашар
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Фраксионамьенто Ломас де ла Луз (Силао)

Фраксионамьенто Ломас де ла Луз — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Силао муниципалитеты составына керә.

# Фраксионамьенто Ломас де ла Луз (Силао)
## Географиясе

Фраксионамьенто Ломас де ла Луз Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Фраксионамьенто Ломас де ла Луз (Силао)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Фраксионамьенто Ломас де ла Луз (Силао)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Ла-Шапель-о-Шас

Ла-Шапель-о-Шас (фр. La Chapelle-aux-Chasses) — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
# Чынарлы (Муданья)

Чынарлы (төр. Çınarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Муданья илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Олы Мәңгәр вулысы

Олы Мәңгәр вулысы (рус. Больше-Менгерская волость) — 1796 елдан 1924 елга кадәр гамәлдә булган Казан губернасының һәм ТАССРның юк ителгән административ-территориаль берәмлеге. Казаннан Төньяк-Көнчыгышка 60 чакрым ераклыкта, Татарстанның Төньяк өлешендә урнашкан. Административ үзәк — Мөндеш авылы.
Мөндеш авылында волость идарәсе урнашкан, Олы Мәңгәр авылында — полиция уряднигы фатиры.

# Олы Мәңгәр вулысы
## Тарих

Олы Мәңгәр вулысы территориясе 1552 елга кадәр Казан ханлыгында, 1552 елдан 1708 елга кадәр Россия патшалыгы Казан патшалыгында урнашкан, 1708 елдан 1781 елга кадәр Казан губернасының Казан өязендә, 1781 елдан 1796 елга кадәр Казан наместниклыгының Арча өязендә урнашкан.
1796 елда Казан өязе составында барлыкка килә.
1796 елдан 1920 елга кадәр Казан губернасының Казан өязе составына керә, 1920 елның 25 июненнән декабрьгә кадәр Татарстан АССР Казан кантонының административ-территориаль берәмлеге, 1920 елның декабреннән 1924 елга кадәр Татарстан АССР Арча кантонының административ-территориаль берәмлеге булып тора.
Олы Мәңгәр вулысы Яңа Кишет, Олы Әтнә һәм Чар өязенең Кышклау һәм Шеңшә вулыслары белән чиктәш булган.
1924 елда Олы Мәңгәр вулысы юкка чыгарыла, аның күпчелек территориясе Тукай, Әтнә һәм Яңа Кишет вулысларына кушыла.

# Олы Мәңгәр вулысы
## Административ бүленеш

1883 елда Олы Мәңгәр вулысында 12 община, 13 торак пункты (Мөндеш, Олы Мәңгәр, Орнашбаш һ.б.) һәм 1725 йорт хуҗалыгы булган. Крестъян җиренең мәйданы 32,7 км², сөрү җирләре 168,7 км² тәшкил иткән.
1890 елда вулыста 21 торак пункты һәм 1875 йорт хуҗалыгы булган. Җирнең мәйданы 210,8 км² тәшкил иткән.
1897 елда вулыста 21 торак пункты булган.

# Олы Мәңгәр вулысы
## Халык

| 1883 | 1885 | 1890 | 1897 | 1914 |
| 10654 | 11475 | 11932 | 11526 | 13551 |
1883 елда халык саны 10654 кеше тәшкил иткән, шул исәптән ир-атлар — 5479 җан, хатын-кызлар — 5175.
1885 елда халык саны 11475 кеше тәшкил иткән.
1890 елда халык саны 11932 кеше тәшкил иткән, шул исәптән ир-атлар — 6078 җан, хатын-кызлар — 5854.
1897 елда халык саны 11526 кеше, 1914 елда 13551 кеше тәшкил иткән. Төп милләт: татарлар.

# Олы Мәңгәр вулысы
## Инфраструктура

1914 елда вулыс территориясендә 17 мәчет, 15 мәктәп һәм 1 мәдрәсә, Иске Ашыт авылында фельдшерлык пункты булган.
Олы Мәңгәр вулысында 2205 йортта 1095 ат, 4320 сарык, 218 кәҗә һәм 2128 баш мөгезле терлек; крестьяннар өчен 19162 дисәтинә уңайлы җир исәпләнгән.
1912 елда Иске Ашыт кредит ширкәте ачыла; 1913 елда анда 135 әгъза исәпләнгән.

# Олы Мәңгәр вулысы
## Шәхесләр

* Габдулла Тукай — татар халкының бөек шагыйре, татар әдәбияты классигы, әдәби тәнкыйтьче, публицист, яңа заман татар әдәбиятына һәм әдәби теленә нигез салучыларның берсе. Кушлавыч авылында 1886 елның 26 апрелендә (иске стиль буенча 14 апрельдә) Мөхәммәтгариф мулла гаиләсендә дөньяга килә.
* Исмәгыйль Гайнетдинов – татардан чыккан беренче һөнәри архитектор, профессор (1967). Татарстан АССР, Башкортстан АССР һәм Төньяк Осетин АССРның атказанган сәнгать эшлеклесе. 1908 елда Олы Мәңгәр авылында туа.
* Сания Заһирова— социалистик хезмәт каһарманы. 1918 елда Олы Мәңгәр авылында туа.
# Вивиани (ай кратеры)

Вивиани (лат. Viviani) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 26,9 км булган кратер.

# Вивиани (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Винченцо Вивиани (1622–1703) хөрмәтенә бирелә.

# Вивиани (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
# Озмуш (Чамлыдере)

Озмуш (төр. Ozmuş) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чамлыдере илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бекикөй (Карахаллы)

Бекикөй (төр. Bekiköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Карахаллы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Майрипоран

Майрипоран — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Майрипоран
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 320,697 км².
# RIPPLY2

RIPPLY2 (ингл. Ripply transcriptional repressor 2) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Смидович районы

Смидович районы(рус. Смидовичский район)- Яһүд автономияле өлкәсенең үзәк өлешендә административ-территориаль берәмлек (районы) һәм муниципаль берәмлек (муниципаль районы).
Район сәнәгате эшчәнлегенең төп төрләре: эшкәртү производстволары, электр энергиясен һәм суны тапшыру һәм бүлү.
Районның климат шартлары яхшы: бодай, солы, арпа, карабодай, соя, ашлык кукурузы (иртә өлгерешле сортлар), помидор, кыяр һәм борыч, баклажан һәм бахчевларның (утыртылган рассады) чабулары. Район территориясендә авыл хуҗалыгы предприятиеләре эшли: 3, крестьян (фермер) хуҗалыклары — 30 һәм 4500 дән артык шәхси хуҗалык.
Район территориясе аша Ерак Көнчыгыш тимер юл магистрале һәм «Чита—Хабаровск»автомобиль юлы уза. Автомобиль юлларының гомуми челтәре 686 км тәшкил итә.
# Исаөрен (Каракөпрү)

Исаөрен (төр. İsaören) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Каракөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Голя-Велика

Голя-Велика — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Твардогура гминасында урнашкан авыл.

# Голя-Велика
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (17275) 2000 LX19

(17275) 2000 LX19 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17275) 2000 LX19
## Тарихы

2000 елның 8 июнендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 LX19» саналган.
# Гняздзишча

Гняздзишча (белар. Гняздзішча) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.

# Гняздзишча
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Добромисль (Бильский повяты)

Добромисль — Польшаның Люблин воеводалыгы Кодень гминаcында урнашкан авыл.

# Добромисль (Бильский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.