# Азәрбайҗан татарлары

Азәрбайҗан татарлары — Азәрбайҗан Республикасы территориясендә яшәүче милли азчылыкларның берсе. 2009 елгы халык санын алу мәгълүматлары буенча, илдә 25 882 татар яшәгән, бу халыкның гомуми саныннан якынча 0,29% тәшкил иткән.

# Азәрбайҗан татарлары
## Җәмәгать

Шәһәрләрдә татарлар хәзерге Азәрбайҗанда яшәүче башка халыклар кебек үк яшәү рәвешен алып бара. Әмма авыл җирендә Азәрбайҗан татарлары үзләренең борынгы гореф-гадәтләрен саклыйлар. Шул ук вакытта 2020 елга илдә бер генә татар җирлеге дә калмаган. Нигездә Азәрбайҗан татарлары зур шәһәрләрдә яши, шул ук вакытта күпчелек өлеше (97 %) дәүләт башкаласы Бакуда яши, шул рәвешле шәһәрнең этник төркеме саны буенча өченче булып тора. Шул ук вакытта Баку татарларының күбесе шәһәрдә күп буыннар дәвамында яши (үз чиратында, бу төп татарларның күбесе Пенза, Самар, Төмән, Сембер җирләреннән күчеп килүчеләрнең нәсел-нәсәбе булып тора, ә Татарстаннан чыккан кешеләр саны чагыштырмача зур түгел). Азәрбайҗанның күпчелек татар халкы татар телен дә, азәрбайҗан телен дә белә. Азәрбайҗанда яши торган татарларның төп дине — хәнәфи мәзһәбе исламы, татар халкының нибары 1,5 % ы гына христианлык тота. Татарлар, кайбер искәрмәләрдән тыш, Азәрбайҗанда яшәүче башка милләтләрнең дә бәйрәмнәрен һәм истәлекле көннәрен билгеләп үтәләр. Алар Нәүрүз, Яңа ел һәм Корбан бәйрәмен, шулай ук аларның үз милли бәйрәме-Сабантуйны бәйрәм итәләр.
Азәрбайҗан татарларының күренекле вәкилләре булып торалар:
* Земфира Мифтахетдинова — Совет һәм Азәрбайҗан спортчысы-атучы (стендка ату), 2000 елгы Олимпия чемпионы, бәйсез Азәрбайҗанның Олимпия алтынын яулаган беренче спортчысы.
* Мәрзия Давытова — Азәрбайҗан, Совет театры һәм кино актрисасы. ССРБның халык артисты.
* Әлтаф Гүләхмәтов — Карабах сугышы ветераны, шагыйрь һәм рәссам.
* Александр Шамил улы Хәкимов — язучы-фантаст, журналист, публицист.
* Фәрит Хәйруллин — Азәрбайҗан фотожурналисты.
* Рәсим Яхин (?), Икенче Карабах сугышында (2020) катнашучы. Азәрбайҗанның Паралимпиада җыелма командасы әгъзасы.

# Азәрбайҗан татарлары
## Азәрбайҗанда татар халкының төп яшәү урыннары

| Урын | Сан | % |
| Баку | 25 171 | 97 % |
| Хачмаз | 131 | 0.57 % |
| Сумгайыт | 116 | 0.44 % |
| Губа | 63 | 0.24 % |
| Апшеронск районы | 57 | 0.22 % |
| Гянджа | 52 | 0.20 % |
| Мингечевир | 38 | 0.14 % |
| Бейлаганск районы | 24 | 0.09 % |
| Сиазань | 18 | 0.06 % |
| Ленкорань | 13 | 0.05 % |
| Загатала | 11 | 0.04 % |
| Габала | 10 | 0.03 % |
| Ширван | 4 | 0.01 % |
| Агдаш | 4 | 0.01 % |

# Азәрбайҗан татарлары
## Азәрбайҗанның татар халкы еллар буенча

| Этник төркем | 1926 елгы халык санын алу | 1926 елгы халык санын алу | 1939 елгы халык санын алу | 1939 елгы халык санын алу | 1959 елгы халык санын алу | 1959 елгы халык санын алу | 1970 елгы халык санын алу | 1970 елгы халык санын алу | 1979 елгы халык санын алу | 1979 елгы халык санын алу | 1989 елгы халык санын алу | 1989 елгы халык санын алу | 1999 елгы халык санын алу | 1999 елгы халык санын алу | 2009 елгы халык санын алу | 2009 елгы халык санын алу |
| Этник төркем | Сан | % | Сан | % | Сан | % | Сан | % | Сан | % | Сан | % | Сан | % | Сан | % |
| Әзериләр | 1 437 977 | 62.1 % | 1 870 471 | 58.4 % | 2 494 381 | 67.5 % | 3 776 778 | 73.8 % | 4 708 832 | 78.1 % | 5 804 980 | 82.7 % | 7 205 464 | 90.6 % | 8 172 800 | 91.6 % |
| Татарлар | ▬ 9 948 | ▬ 0,4 % | ▲ 27 591 | ▲ 0.9 % | ▲ 29 370 | ▲ 0,8 % | ▲ 31 353 | ▲ 0,6 % | ▼ 31 204 | ▼ 0.5 % | ▼ 28 019 | ▼ 0.4 % | ▲ 30 011 | ▲ 0,4 % | ▼ 25 882 | ▼ 0,29 % |
* ↑ https://www.stat.gov.az/source/demoqraphy/ap/en/1_5-6en.xls
* 1 2 Tatar in Azerbaijan.
* 1 2 Ethnic composition of Azerbaijan 2009.
* ↑ Лейла Аралбаева (2015-09-25). Татары Баку принимали уфимскую гостью как родную. www.i-gazeta.com. әлеге чыганактан 2020-06-05 архивланды. 2020-06-05 тикшерелгән.
* ↑ Модератор Миннуллина (2012-07-27). В Баку живут самые дружные татары. Всемирный конгресс татар. 2020-06-05 тикшерелгән.
* ↑ Bakida sabantuy tatar mi̇lli̇ bayrami qeyd olunmuşdur.
* ↑ Скончался герой Карабахской войны Альтаф Гюльахмедов. 2020-09-10 тикшерелгән.
* ↑ Сколько смешанных семей по всему бывшему постсоветскому пространству?. 2020-09-10 тикшерелгән.(үле сылтама)