yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Вудберн (Айова)

Вудберн — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Вудберн (Айова)
## Тарихы

Вудберн шәһәре елда нигезләнгән.

# Вудберн (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,647838 км², 1,647837 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 298 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Германув (Люблин воеводалыгы)

Германув — Польшаның Люблин воеводалыгы Войцешкув гминаcында урнашкан авыл.

# Германув (Люблин воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вулька-Медзинска

Вулька-Медзинска — Польшаның Мазовия воеводалыгы Соколув-Подляски гминасында урнашкан авыл.

# Вулька-Медзинска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пила (Беневенто)

Пила — Италиянең Кампания төбәге Колле-Саннита өязендә урнашкан торак пункт.

# Пила (Беневенто)
## Географиясе

Пила Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Пила (Беневенто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Татар Илеге (елга)

Татар Илеге, шулай ук Кече Илек, Саз (рус. Татарский Илек) ― Татарстанның Сарман районы территориясе буенча агучы кече елга, Минзәлә елгасы кушылдыгы.

# Татар Илеге (елга)
## География

Елга агымының башы Илексаз авылының көнбатыш битләвендә урнашкан. Татар Илегенең киң, яхшы формалашкан тугайлы елга үзәне бар. Тугаенда калдык су юллары, старица күлләре күзәтелә.
Татар Илеге яры буйлап Сарман районы авыллары ― Илексаз, район үзәге Сарман авыллары урнашкан. Минзәлә елгасына Татар Илеге Сарман авылының көнчыгыш башында кушыла.

# Татар Илеге (елга)
## Социаль объектлар

Сарман авылында елга яр буенда «Татар Илеге ял паркы» (2016 елда төзелгән), «Бәрәкәт» мәчете (2021 елда ачылган), су коену урыннары, велосипед юллары урнашкан.
2016 елга Татар Илегенең суы кипкән диярлек хәлдә була, һәм аны торгызу очен чаралар үткәрелә. «Татарстан Республикасында Су саклау зоналары елы» программасы кысаларында чишмә сулары агымын чикләп, вакытлы буа формалаштырыла. Елганың текә ярларына төрле үсемлекләр һәм агачлар: шалфей, посконник, вейник, малиния, сислерия, каен һәм декоратив алмагач һәм шомырт утыртылган.

# Татар Илеге (елга)
## Этимология

Төрки телләрдә киң таралыш алган елга атамасы Илек буенча берничә версия яшәп килә. Иң дәлиллесе: төрки—татар телендәге илек, кыргыз һәм чагатай телләрендәге елик ― «косуля» белән тәңгәллек.
# Нотр-Дам-де-Буассе

Нотр-Дам-де-Буассе (фр. Notre-Dame-de-Boisset) — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Мендзихуд (Сьремский повяты)

һәм
Мендзихуд — Польшаның Великопольское воеводалыгы Дольск гминасында урнашкан авыл.

# Мендзихуд (Сьремский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Буенависта (Тариморо)

Буенависта — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Тариморо (муниципалитет) муниципалитеты составына керә.

# Буенависта (Тариморо)
## Географиясе

Буенависта Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Буенависта (Тариморо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Буенависта (Тариморо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Палиперт (Сондрио)

Палиперт — Италиянең Ломбардия төбәге Ливиньо өязендә урнашкан торак пункт.

# Палиперт (Сондрио)
## Географиясе

Палиперт Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Палиперт (Сондрио)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Цорцоне (Бергамо)

һәм
Цорцоне — Италиянең Ломбардия төбәге Ольтре-иль-Колле өязендә урнашкан торак пункт.

# Цорцоне (Бергамо)
## Географиясе

Цорцоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Цорцоне (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Силиштя (Пунджешть, Васлуй)

Силиштя — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. Пунджешть (коммуна) коммунасына карый.

# Силиштя (Пунджешть, Васлуй)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 177 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Иван Аджинджал

Иван Андреевич Аджинджал (1896 елның 30 апреле, Кутаиси губернасының Сухум округы Бедиа авылы - 1963, Сухум, Абхаз АССР) — абхаз галим-этнографы, тарих фәннәре кандидаты.

# Иван Аджинджал
## Биографиясе

1910 елда, Сухум тау мәктәбен тәмамлагач, Очамчира югары башлангыч мәктәбенә укырга керә, 1913 елдан укуын Ереван укытучылар семинариясендә дәвам итә, һәм аны 1917 елда тәмамлый. 1920-1924 елларда Тбилиси дәүләт университетының политехник факультетының икътисад бүлегендә укый; 1924 елда аны тәмамлагач, ул "Зур мөмкинлекләр иле" темасы буенча диссертациясен уңышлы яклый, һәм шул ук елның 19 октябрендәге институт Советы карары белән аңа тулы курсны тәмамлау дипломы бирелщ. Икътисад факультеты һәм Икътисад фәннәре кандидаты дәрәҗәсен ала.
1917 елдан ул Адзюбжинскийның ике класслы авыл мәктәбендә, аннары - Очамчираның ике класслы мәктәбендә укытучы булып эшли. Ул Очамчира төбәк башкарма комитетының халык мәгарифе бүлеге мөдире, Тбилисидагы Абхаз балалар йортында укытучы була.
1938-1949 елларда Гулиа Д.И. ис. Абхаз тел, әдәбият һәм тарих институтының кече фәнни хезмәткәре, аннары — Абхазия Дәүләт музее директорының фәнни бүлек буенча урынбасары. 1958 елдан алып гомере ахырына кадәр Абхаз тел, әдәбият һәм тарих институтының өлкән фәнни хезмәткәре.

# Иван Аджинджал
## Фәнни эшчәнлеге

И. A. Аджинджала фәнни кызыксынулары өлкәсенә милли икътисад тарихы һәм матди мәмдәният, шулай ук дини ышанулар һәм революциягә кадәрге һәм Совет Абхазиясенең иҗтимагый тормышы сораулары кергән.

# Иван Аджинджал
## Фәнни эшчәнлеге
### Төп хезмәтләре

* Аджинджал И. А. Жилища абхазов. — Сухуми: Абгиз, 1957. — 127 с. — 1000 экз.
* Аджинджал И. А. Жилище абхазов: Автореф. дис. … канд. ист. наук. — Сухуми, 1950. — 12 с.
* Аджинджал И. А. Из этнографии Абхазии: (Матер. и исследования). — Сухуми: Алашара, 1969. — 537 с. — 1000 экз.
* Абхазская народная игра в мяч (амцакьачара). — 1948.
* Взаимопомощь в абхазской деревне. — 1943.
* Военная организация и военные обычаи абхазов в прошлом. — 1942.
* Вооружение абхазов. — 1948.
* Гостеприимство у абхазов. — 1944.
* К изучению народной вышивки и ткачества у абхазов. — 1948.
* Кровная месть у абхазов. — 1945.
* Кузнечное ремесло и культ кузни и железа у абхазов. — 1947.
* Кустарные и ремесленные промыслы в дореволюционной Абхазии. — 1940.
* Материалы к изучению резьбы по дереву, рогу, кости, камню и металлу в дореволюционной Абхазии // Тр. / Абхазский гос. музей. — 1957.
* Материалы по изучению одежды абхазов // Тр. / Абхазский гос. музей. — 1947, Вып. 1.
* Материальный быт абхазской дореволюционной деревни. — 1939.
* О земледельческих орудиях труда в Абхазии // Тр. / Абхазский гос. музей. — 1958.
* Обычаи в дореволюционной Абхазии .— 1941.
* Почитание старших у абхазов. — 1948.
* Пчеловодство — сер. 1950-х г.
* Хозяйственные постройки абхазов — сер. 1950-х г.
# Габделразак Гурна

Габделразак Гурна (суах. һәм ингл. Abdulrazak Gurnah, гарәп. عبد الرزاق گرناہ‎; 1948 елның 20 декабре, Занзибар, Занзибар) — инглиз телендә иҗат итүче танзанияле язучы, Бөекбританиядә яши. Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе лауреаты (2021).

# Габделразак Гурна
## Тәрҗемәи хәле

1948 елда Занзибарда мөселман гарәп гаиләсендә туган. 1968 елда Бөекбританиягә күчеп килгән, укуын дәвам иткән.
1970―1982 елларда Нигериянең Байеро университетында лекцияләр укыган.
1982 елда Бөекбританиянең Кент универсиитетында докторлык дәрәҗәсен яклый. 1985 елда үзе укыган югары уку йортына укытучы урынына кабул ителә һәм постколониаль әдәбият, диаспоралар, барыннан да элек, Көнчыгыш Африкадагы Бөекбритания колонияләреннән, Һиндстан һәм Кариб утрауларыннан чыккан язучыларның иҗатына багышланган лекцияләр курсы укый. Хәзерге вакытта профессор дәрәҗәсендә Кент университетында инглиз теле кафедрасында аспирантураны җитәкли.
«Африка язуы турында эссе» ике томлы җыентыгының җаваплы мөхәррире була. «Салман Рушдига компаньон» һәм «Уасафири» журналының редакторы булып тора. Хәзерге заман постколониаль язучылар, ш.и., Видиадхара Сураджпрасада Найпола, Салман Рушди, Зоя Уикомб турында тикшеренүләр авторы.
2021 елда «колониализм нәтиҗәләрен һәм качак язмышын мәдәниятләр һәм кыйтгалар арасындагы бушлыкта компромисссыз һәм мәрхәмәтле тикшергән өчен» Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе ала.

# Габделразак Гурна
## Әсәрләре

* «Китү турында хәтер» (ингл. Memory of Departure, 1987)
* «Саилчеләр юлы» (ингл. Pilgrims Way, 1988)
* «Дотти» (ингл. Dottie, 1990)
* «Оҗмах» (ингл. Paradise, 1994)
* «Тынлыкка соклану» (ингл. Admiring Silence, 1996)
* «Диңгез буенда» (ингл. By the Sea, 2001)
* «Дезертирлык» (ингл. Desertion, 2005)
* «Минем әни Африкада фермада яшәде» (ингл. My Mother Lived on a Farm in Africa, 2006) — хикәяләр җыентыгы
* «Соңгы бүләк» (ингл. The Last Gift, 2011)
* «Чуерташ йөрәк» (ингл. Gravel Heart, 2017)
# Санд-Лейк (Нью-Йорк)

Санд-Лейк — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Санд-Лейк (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Санд-Лейк (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 36,17 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 251 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гайнетдин Габдерахманов

Гайнетдин Габдерахманыв (Гайнетдин Шәйхи улы Габдерахманов, 1 май 1929(1929-05-01), Яңа Опты, Новотроицкий сельсовет, Чишмә районы — 13 апрель 2001(2001-04-13) (71 яшь), Уфа, Башкортстан, Россия) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1981).
# Гвица (Тревизо)

Гвица — Италиянең Венеция төбәге Конельяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Гвица (Тревизо)
## Географиясе

Гвица Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Гвица (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гирдавка

Гирдавка (белар. Гірдаўка) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.

# Гирдавка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Сан Марко (Матера)

Сан Марко — Италиянең Базиликата төбәге Трикарико өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Марко (Матера)
## Географиясе

Сан Марко Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Сан Марко (Матера)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 3946

IC 3946 — Вероника чәче йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 3946
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3946, MCG+05-31-050, PGC 44508, 2MASX J12584869+2748368, AGC 221244, Z 160-A1, Z 160-210, UZC J125849.0+274836, SDSS J125848.72+274837.5, Z 1256.4+2805, CAIRNS J125848.85+274836.1, LEDA 44508, GMP 3997, [DFO95] 215, [DFO95] 216 һәм Gaia DR2 1460711784596223104 буларак та сурәтләнә.
# Каза Чиркондарияле Мамаҗала (Витербо)

Каза Чиркондарияле Мамаҗала — Италиянең Лацио төбәге Витербо өязендә урнашкан торак пункт.

# Каза Чиркондарияле Мамаҗала (Витербо)
## Географиясе

Каза Чиркондарияле Мамаҗала Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Каза Чиркондарияле Мамаҗала (Витербо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Агбулаг (Эдилли, Хоҗавәнд)

Агбулаг (әзери. Ağbulaq) — Әзербайҗанның Хоҗавәнд районына караган авыл.
# Кибор

Кибор (исп. Quíbor) — Венесуэланың Лара штатында урнашкан шәһәр.

# Кибор
## Тарих

1620 елда нигезләнгән.
# Кендзабуро Ое

Кендзабуро Ое (31 гыйнвар 1935(1935-01-31), Осэ, Эхиме (префектура), Япон империясе — 3 март 2023(2023-03-03) (88 яшь), ) — новеллачы, эссече, сценаричы, университет профессоры, язучы (Япония, Япон империясе). Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1994).
# Аутодромо (Эль Льяно)

Аутодромо — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Эль-Льяно муниципалитеты составына керә.

# Аутодромо (Эль Льяно)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Аутодромо (Эль Льяно)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Вигиццоло-д'Эсте

Вигиццоло-д'Эсте — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Santa Caterina d'Este провинциясе составына керә.

# Вигиццоло-д'Эсте
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 11 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Карчери, Пьяченца-д'Адидже, Понсо, Сант'Урбано, Эсте һәм Вилла-Эстенсе коммуналары белән чиктәш.
# Оссипи (Нью-Гэмпшир)

Оссипи — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Оссипи (Нью-Гэмпшир)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1785 елда нигезләнгән.

# Оссипи (Нью-Гэмпшир)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 195 700 000 квадрат метр. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 208 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сербхорват Википедиясе

Сербхорват Википедиясе – Википедиянең Сербхорват телендәге бүлеге. Монда мәкаләләр латин һәм кирил имляларында язылалар.

# Сербхорват Википедиясе
## Статистика

* 7 октябрь 2005 ел - 1 000 мәкалә.
* 22 июль 2006 ел - 5 000 мәкалә.
* 10 апрель 2007 ел - 10 000 мәкалә.
* 4 ноябрь 2008 ел - 20 000 мәкалә.
* 15 июль 2010 ел – 31 392 мәкалә.
* 14 февраль 2011 ел - 38 106 мәкалә.
* 6 октябрь 2024 ел - 459 985 мәкалә (бүгенге көн).
# Дрново

Дрново — Словениянең Кршко (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Дрново
## Географиясе

Мәйданы — 2,99 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 154,7 метр биеклектә урнашкан.
# Хытльма-Яха

Хытльма-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Вэнга-Пур елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.

# Хытльма-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300056001
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305600
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Абытай

Абытай (Черная Речка) — Тум өлкәсенең Тум районында урнашкан торак пункт.

# Абытай
## Сәгать поясы

Абытай Омск вакыты (Omsk Time Zone, OMST) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +6:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +3 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+3 итеп күрсәтелә.

# Абытай
## Тарих

Октябрь инкыйлабына кадәр Тум губернасының Тум өязендә, 1925-1930 елларда — Себер краеның Тум бүлгесендә, 1930-1937 елларда — Көнбатыш Себер краенда, 1937-1944 елларда — Новосибирск өлкәсендә, 1944 елдан — Тум өлкәсендә.

# Абытай
## Халык

Милләтләр (2010): татарлар — 58,9%, урыслар — 36,6%.

# Абытай
## Урамнар

* Кояшлы ткр. (рус. Солнечный пер.)
* Кояшлы ур. (рус. Солнечная ул.)
* Күлле ур. (рус. Озерная ул.)
* Күпер ур. (рус. Мостовая ул.)
* Мәктәп ур. (рус. Школьная ул.)
* Савхуз ткр. (рус. Совхозный пер.)
* Савхуз ур. (рус. Совхозная ул.)
* Совет ткр. (рус. Советский пер.)
* Совет ур. (рус. Советская ул.)
* Тегермән ур. (рус. Мельничная ул.)
* Тракт ур. (рус. Трактовая ул.)
* Тын ур. (рус. Тихая ул.)
* Укытучылар ур (рус. Учительская ул.)
* Шәһәр ур. (рус. Городская ул.)
* Яңа ур. (рус. Новая ул.)
* Яр ур. (рус. Береговая ул.)
* Яшел ур. (рус. Зеленая ул.)
# Вениамин Сурин

Сурин Вениамин Константинович (10 март 1929 ел — 24 июль 1995 ел) — совет фирка һәм дәүләт эшлеклесе. 1964-1988 елларда КПСС-ның Белорет шәһәр комитетының беренче секретаре. Башкорт АССРның VII—X чакырылыш Югары Советы депутаты, КПСС-ның XXIII съезды делегаты. Октябрь Революциясе, ике Хезмәт Кызыл Байрагы һәм «Хөрмәт Билгесе» орденнары кавалеры. Шәһәрнең мактаулы гражданы (1996).

# Вениамин Сурин
## Биографиясе

Вениамин Константинович Сурин 1929 елның 10 мартында Башкорт АССР-ының Белорет шәһәрендә туган.
Хезмәт эшчәнлеген 1943 елда урындагы Белорет тимер эшкәртү заводында слесарь-электрик булып башлый.
1948 елда Белорет металлургия техникумын белем ала һәм урындагы корыч чыбык-үлем заводына оста булып эшкә урнаша: ары биредә алмаш мастеры итеп үрләтелә, тагын да соңрак цех начальнигы урынбасары итеп тәгаенләнә. 1956 елда предприятиенең партком секретаре итеп сайлана.
1963 елда Магнитогорск тау-металлургия институтын (хәзер Магнитогорск дәүләт техник университеты) тәмамлый.
1964 елда Вениамин Константинович Сурин КПСС-ның Белорет шәһәр комитетының беренче секретаре итеп сайлана һәм бу җаваплы вазифада чирек быуатка якын, 1988 елгача эшли. Бу вакыт аралыгында бөтен илдәге кебек Белоретта да сәнәгать һәм социаль юнәлештәге бик күп объектлар төзелә, кала бар җәһәттән сизелерлек үсеш кичерә. Бөтен бу вакый' галар В. К. Сурин исеме белән бәйле.

# Вениамин Сурин
## Китаплары

* Славные традиции. — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1976. — 139 стр. (рус.)

# Вениамин Сурин
## Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре

* Октябрь Революциясе ордены
* ике Хезмәт Кызыл Байрак ордены
* «Мактау Билгесе» ордены
* Белорет шәһәренең Мактаулы гражданы (1996, үлгәннән соң).
# Гейнсвилл (Флорида)

Гейнсвилл — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.

# Гейнсвилл (Флорида)
## Тарихы

Гейнсвилл шәһәре елда нигезләнгән.

# Гейнсвилл (Флорида)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Пархава

Пархава (белар. Пархава) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Лагойский районында урнашкан авыл.

# Пархава
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (12566) Derichardson

(12566) Derichardson — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12566) Derichardson
## Тарихы

1998 елның 16 сентябрендә LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SH54» саналган.
# Гонголин

Гонголин — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Лонюв гминасында урнашкан авыл.

# Гонголин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ларанжал (Парана)

Ларанжал — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.

# Ларанжал (Парана)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 559,439 км².
# Люзиньяк

Люзиньяк (фр. Lusignac) — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
# Цоч

Цоч — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Соходол (коммуна) коммунасына карый.

# Цоч
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Изык-Чул

Изык-Чул (Изыкчул) — Россия территориясеннән ага торган елга. Красноярск крае, Хакас Республикасы, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ак Июс елгасының сул ярыннан 138 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.

# Изык-Чул
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чулым елгасы, инештән Әчинск каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Об Иртеш кушылганга чаклы, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010400112115200014081
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115201408
* Бассейн коды — 13.01.04.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Монтивернаж

Монтивернаж (фр. Montivernage) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# Маража-ду-Сена

Маража-ду-Сена — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.

# Маража-ду-Сена
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1402,594 км².
# Убья

Убья (эст. Ubja) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Депозито Ирти-Чиколани (Л'Аквила)

Депозито Ирти-Чиколани — Италиянең Абруцци төбәге Л'Акуила өязендә урнашкан торак пункт.

# Депозито Ирти-Чиколани (Л'Аквила)
## Географиясе

Депозито Ирти-Чиколани Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Депозито Ирти-Чиколани (Л'Аквила)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# FAM46D

FAM46D (ингл. Terminal nucleotidyltransferase 5D) — X-хромосома аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# TPD52L3

TPD52L3 (ингл. TPD52 like 3) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Моелен

Моелен (фр. Moëslains) — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Мейсон (округ, Иллинойс)

Мейсон — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Хавана шәһәре.

# Мейсон (округ, Иллинойс)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1841 елда оештырыла.

# Мейсон (округ, Иллинойс)
## Территориясе

Округ мәйданы 1397 км² тәшкил итә.
# Габделвахит Баһаветдинов

Габделвахит Гыйльметдин улы Баһаветдинов (1939 елның 23 мае, Шахмай авылы, Чистай районы, Татарстан АССР, ССРБ) — Россия сәясәтчесе, I һәм II чакырылыш Россия Федерациясе Федераль Җыелышының Дәүләт Думасы депутаты.

# Габделвахит Баһаветдинов
## Биография

Габделвахит Баһаветдинов 1939 елның 23 маенда ТАССРның Чистай районындагы Шахмай авылында туа. 1973 елда «рус теле һәм әдәбияты укытучысы» белгечлеге буенча Казан дәүләт педагогия институтын тәмамлый.
1972—1983 елларда Советлар Берлеге коммунистик фиркасенең (КПСС) Чистай шәһәр комитеты инструкторы, лектор булып эшли. 1983 елдан 1994 елга кадәр Чистай балалар йорты директоры вазыйфасында эшли.
1994 елда I чакырылыш Дәүләт Думасы депутаты итеп сайлана, Дәүләт Думасы эшен оештыру комитеты әгъзасы була. «Яңа региональ сәясәт — Дума-96» депутатлар төркеменә керә.
1995 елда II чакырылыш Дәүләт Думасы депутаты итеп 25 нче номерлы Түбән Кама бермандатлы сайлау округыннан сайлана, «Безнең йорт — Россия» Бөтенроссия иҗтимагый — сәяси хәрәкәте сайлау берләшмәсе тарафыннан тәкъдим ителә. Дәүләт Думасының регламент һәм эш оештыру комитеты рәисе урынбасары була.

# Габделвахит Баһаветдинов
## Бүләкләр

* «Татарстан Республикасының Атказанган укытучысы» мактаулы исеме;
* «Халык мәгарифе отличнигы» мактаулы исеме.