yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Прага өчен сугыш

Праһа өчен сугыш яки Праһа һөҗүмчән операциясе (tat.lat. Praga öçen suğış(үле сылтама)) (5 май 1945 — 12 май 1945) — Бөек Ватан сугышында Кызыл Гаскәрнең соң операциясе, аның нәтиҗәсендә Праһа шәһәре азат ителә.
Алман-нацист генерал-фелдмаршалы Фердинанд Шөрнер соңгы Гитлер боерыгын үтәр өчен Праһа шәһәрен икенче Берлинга әйләндерергә ниятләгән. Бер миллион санлы фашист «Үзәк» гаскәрләре берләшмәсе Праһа эчендә һәм тирәсендә туплана.

# Прага өчен сугыш
## Сугыш барышы
### Баш күтәрү һәм власовчылар

Чехиядә Власов җитәкчесендәге Рус ирек гаскәре (рус. РОА) — власовчылар — 1945 елда урнаша.
1945 елның 5 маенда Чех ватанпәрвәрләре баш күтәрү башлыйлар. Башта Буняченко җитәкчесендәге власовчылар бу чех көрәшен яклыйлар, ләкин 8 майда власовчылар күтәрелешен ташлыйлар һәм чигенәләр.

# Прага өчен сугыш
## Сугыш барышы
### Совет Гаскәре Праһаны азат итә

АКШ башлыгы Праһаны азат итүдән баш тарта һәм Пльзен көнчыгыштан бармавын белдерә.
Совет Гаскәр башлыгы АКШ-дан бу мәгълүматны озак көтә. АКШ ниятләрен белеп Совет гаскәрләре Чехияне азат итәргә чишәләр.
1945 елның 9 маенда Беренче Украин Фронты 3-нче, 4-нче танк гаскәре Праһа шәһәренә бәреп керәләр.

# Прага өчен сугыш
## Сугыш барышы
### Т-34 танкы «хатирәсе»

Праһага кергән беренче совет Т-34 танкы Иван Гончаренко йөртә, Праһа өчен сугышы барышында Гончаренко батырлыкны күрсәтеп һәлак була.
Иван Гончаренко истәлегенә Праһа урамы исемләнә, аның танкы озак вакытта Праһа хәрби-тарихи музеенда урнаша.
Бәрхет инкыйлабы вакытында 1989 елда азат итүче танк чех миләтчеләре тарафыннан мәсхәрәләнә — ал төсенә буяла һәм җыеп алына.

# Прага өчен сугыш
## Сугыш барышы
### Фашист көчләрен тар-мар итү

Совет һөҗүме нәтиҗәсендә нацист-алман гаскәрләре куркуга төшеп Праһадан качалар. 10—13 майда Совет көчләре фашист гаскәрләрне тар-мар итә һәм 800 мең нацист әсирлеккә алалар.

# Прага өчен сугыш
## Хыянәт һәм җәза

12 майда Совет гаскәре генерал Власовны кулга ала, соңрак бүтән власовчылар — Буняченко, Трухин — кулга алына. Совет Берлеге хыянәте өчен Власов, Буняченко, Трухин һәм бүтән Совет хөкеме карары буенча Бутырка төрмәсендә асып үтерелә.

# Прага өчен сугыш
## Нәтиҗә

Праһа өчен сугыш нәтиҗәсендә фашист «Үзәк» гаскәрләре берләшмәсе тар-мар ителә һәм 850 мең кеше совет әсирлегенә алына.
Совет гаскәр башлыгына — маршал Коневка — «Хөрмәтле Праһа граҗданины» дәрәҗәсе бирелә.
# Кораши

Кораши (каз. Қораши) — Казакъстанның Актүбә өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Кораши
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Акөрен (Сулуова)

Акөрен (төр. Akören) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Сулуова илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Изтитуто Элизабетине (Тревизо)

Изтитуто Элизабетине — Италиянең Венеция төбәге Pieve del Grappa өязендә урнашкан торак пункт.

# Изтитуто Элизабетине (Тревизо)
## Географиясе

Изтитуто Элизабетине Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Изтитуто Элизабетине (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Малабар (Флорида)

һәм
Малабар — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Малабар (Флорида)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1919 елда нигезләнгән.

# Малабар (Флорида)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 34,302771 км², 34,297548 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 0 метр биеклектә урнашкан.
# Эртугрулкөй (Бабаески)

Эртугрулкөй (төр. Ertuğrulköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Кыркларэли иле Бабаески илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Боровець (Пйотрковский повяты)

Боровець — Польшаның Лодзь воеводалыгы Александрув гминаcында урнашкан авыл.

# Боровець (Пйотрковский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гущка-Мала

Гущка-Мала — Польшаның Люблин воеводалыгы Скербешув гминаcында урнашкан авыл.

# Гущка-Мала
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Нуатр

Нуатр (фр. Nouâtre) — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Сидар-Рәпидс

Сидар-Рәпидс (ингл. Cedar Rapids) — АКШның Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Сидар-Рәпидс
## Тарих

1849 да нигезләнә.

# Сидар-Рәпидс
## Шәхесләр

* Карл Ван Вехтен — АКШ язучысы һәм фотографы
# Мырты-ю

Мырты-ю (рус. Мырты-ю) — Коми Республикасының Сыктывдин районында урнашкан авыл.

# Мырты-ю
## Климат

Мырты-ю климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Мырты-ю
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: билгесез
# Эль Палмито (Пуебло Нуево)

Эль Палмито — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Пуэбло-Нуэво муниципалитеты составына керә.

# Эль Палмито (Пуебло Нуево)
## Географиясе

Эль Палмито Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Палмито (Пуебло Нуево)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Палмито (Пуебло Нуево)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Рауль Гомәров

Рауль Гомәрев (Рауль Гатаулла улы Гомәрев, 24 декабрь 1911(1911-12-24), Уфа, Уфа губернасы, Россия империясе — 15 август 2003(2003-08-15) (91 яшь), Уфа, Башкортстан, Россия) — рәссам, БАССРның атказанган рәссамы (1962).
# Кутоп-Нюрум-Юган

Кутоп-Нюрум-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Нюрум-Юган елгасының сул ярына тамагыннан 64 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 15 км.

# Кутоп-Нюрум-Юган
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020100112115300021507
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302150
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Милтон (шәһәр, Нью-Йорк)

Милтон — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Милтон (шәһәр, Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Милтон (шәһәр, Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 35,75 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Бад-Кёзен

Бад-Кёзен (алман. Bad Kösen) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Бад-Кёзен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 35,72 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 115 метр биеклектә урнашкан.
# (4789) Sprattia

(4789) Sprattia (лат. Sprattia) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4789) Sprattia
## Тарихы

1987 елның 20 октябрендә Дэвид Бэлэм тарафыннан Climenhaga обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 UU2» саналган.
# Шассиньоль (Югары Луара)

Шассиньоль (фр. Chassignolles) — Франциянең Югары Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Арсенал (футбол клубы, Тула)

«Арсенал» футбол клубы (рус. Футбольный клуб «Арсенал») — 1946 елда нигезләнгән Тула шәһәренең футбол клубы. Әлеге вакытта Русиянең беренче футбол дивизионында уйный.

# Арсенал (футбол клубы, Тула)
## Россия чемпионатларда чыгышлар тарихы

| Ел | Ярыш | Урын | У | Җ | УН | Җ | Г | О |
| 2012/13 | Икенче дивизион, Үзәк | 1 | 30 | 22 | 7 | 1 | 74-20 | 73 |
| 2013/14 | Беренче дивизион | 2 | 36 | 21 | 6 | 9 | 62-39 | 69 |
| 2014/15 | Премьер-лига | — | — | — | — | — | — | — |
# Карминьяно (Падова)

Карминьяно — Италиянең Венеция төбәге Сант'Урбано өязендә урнашкан торак пункт.

# Карминьяно (Падова)
## Географиясе

Карминьяно Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Карминьяно (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Новий Бялч

Новий Бялч — Польшаның Великопольское воеводалыгы Смигель гминасында урнашкан авыл.

# Новий Бялч
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шпегово

Шпегово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Добжинь-над-Вислон гминаcында урнашкан авыл.

# Шпегово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сасока

Сасока (ингл. Sasoka) — Бутан дәүләтенең Лхунце дзонгхагында урнашкан авыл.

# Сасока
## Географиясе

Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 992 метр биеклектә 27°45′00″ т. к. 90°52′00″ кб. о. координаталы буенча урнашкан.
# Завроце-Новини

Завроце-Новини — Польшаның Подлясье воеводалыгы Высоке-Мазовецке гминасында урнашкан авыл.

# Завроце-Новини
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Султан Селим (Шаһинбей)

Султан Селим (төр. Sultan Selim) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шаһинбей илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Борис Михайлов

Борис Михайлов (рус. Борис Михайлович Михайлов, 13 март 1908(1908-03-13), Знаменка, Верхоленск өязе, Иркутск губернасы, Иркутск генерал-губернаторлыгы, Россия империясе — 17 март 1984(1984-03-17) (76 яшь), Мәскәү, СССР) — химик, бор-органик кушылмалар өлкәсендә белгеч, СССР ФАнең мөхбир әгъзасы (1968).
# Гранха Авикола (Сан Дьего де ла Унион)

һәм
Гранха Авикола — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Диего-де-ла-Унион муниципалитеты составына керә.

# Гранха Авикола (Сан Дьего де ла Унион)
## Географиясе

Гранха Авикола Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха Авикола (Сан Дьего де ла Унион)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха Авикола (Сан Дьего де ла Унион)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Алынҗа (Першембе)

Алынҗа (төр. Alınca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Першембе илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Епс

Епс (фр. Eps) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Нингуно (Алкозаука де Герреро)

Нингуно — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Алькосаука-де-Герреро муниципалитеты составына керә.

# Нингуно (Алкозаука де Герреро)
## Географиясе

Нингуно Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Нингуно (Алкозаука де Герреро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Нингуно (Алкозаука де Герреро)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Һобарт

Һобарт (ингл. Hobart) — Австралиянең Тасмания штатында урнашкан шәһәр.

# Һобарт
## Тарих

1804 тә нигезләнә.
# Севедисла (коммуна)

Севедисла — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан коммуна.

# Севедисла (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 52,11 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 492 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Севедисла, Финишел, Хешдате (Севедисла, Клуж), Lita, Литень, Столна, Велишоара һәм Влаха авыллары урнашкан.
# Гораець-Заставе

Гораець-Заставе — Польшаның Люблин воеводалыгы Радечница гминаcында урнашкан авыл.

# Гораець-Заставе
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Капысую (Җиде)

Капысую (төр. Kapısuyu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Җиде илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Алчипавак (Илиятенко)

Алчипавак — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ильятенко (муниципалитет) муниципалитеты составына керә.

# Алчипавак (Илиятенко)
## Географиясе

Алчипавак Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Алчипавак (Илиятенко)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Алчипавак (Илиятенко)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Күругълы (мәгънәләр)

Күругълы — күп мәгънәле сүз.
* «Күругълы» — төрки халыклар дастаны.
* Күруглы — Төрекмәнстандагы шәһәр.
* «Күруглы» — Гозәер Хаҗибәков операсы.
# Камйонка (Билгорайский повяты)

Камйонка — Польшаның Люблин воеводалыгы Ксенжполь гминаcында урнашкан авыл.

# Камйонка (Билгорайский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сонакатла (Кокула)

Сонакатла — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Кокула муниципалитеты составына керә.

# Сонакатла (Кокула)
## Географиясе

Сонакатла Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Сонакатла (Кокула)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Сонакатла (Кокула)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Казальбуоно

Казальбуоно — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Салерно провинциясе составына керә.

# Казальбуоно
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 661 метр биеклектә урнашкан. Казалетто-Спартано, Лагонегро, Монтезано-сулла-Марчеллана һәм Санца коммуналары белән чиктәш.
# Шабли

Шабли (белар. Шаблі) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Касцюковицкий районында урнашкан авыл.

# Шабли
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Фопполо

Фопполо — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Бергамо провинциясе составына керә.

# Фопполо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1615 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Валлеве, Кайоло, Чедраско, Фузине, Тартано һәм Карона коммуналары белән чиктәш.
# Белчуджеле

Белчуджеле — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. Мейкенешть (коммуна) коммунасына карый.

# Белчуджеле
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 16 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Җелада (Варезе)

Җелада — Италиянең Ломбардия төбәге Лонате-Поццоло өязендә урнашкан торак пункт.

# Җелада (Варезе)
## Географиясе

Җелада Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Җелада (Варезе)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Карапынар (Сарыз)

Карапынар (төр. Karapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Сарыз илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# HD125248

HD125248 — Сөмбелә йолдызлыгында урнашкан ApSi(Cr) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,9 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Вальибона

Вальибона (кат. Vallibona) — Испаниянең Кастельон провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вальибона
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 91,4 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 666 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вознесенск (Мари Ил)

Вознесенск (чирм. Пайсола, рус. Вознесенск) — Мари Илнең Советский районында урнашкан авыл.

# Вознесенск (Мари Ил)
## Сәгать поясы

Вознесенск (Мари Ил) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Вознесенск (Мари Ил)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Эль Каризал (Ахучитлан дел Прогресо)

Эль Каризал — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ахучитлан-дель-Прогресо муниципалитеты составына керә.

# Эль Каризал (Ахучитлан дел Прогресо)
## Географиясе

Эль Каризал Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Каризал (Ахучитлан дел Прогресо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Каризал (Ахучитлан дел Прогресо)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Новыя Якентаны

Новыя Якентаны (белар. Новыя Якентаны) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.

# Новыя Якентаны
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Виталий Вольский

Виталий Вольский ( белар. Віталь Вольскі [ .]) ( исем - Виталий Фридрихович Зейдель ( белар. Віталь Фрыдрыхавіч Зэйдэль ) ( 1901, Санкт-Петербург - 1988, Минск ) - белорус совет язучысы, драматург, әдәбият белгече, туган якны өйрәнүче. Филология фәннәре кандидаты. Белоруссия ССР ының атказанган мәдәният эшлеклесе (1971).

# Виталий Вольский
## Биографиясы

1920-1926 елларда ул Кызыл Армиядә хезмәт итә, Гражданнар сугышында катнашучы. 1925 елдан ВКП(б) әгъзасы.
В. Ф. Вольский 1988 елның 22 авгусында Минскта вафат була .
Улы Артур Вольский (1924-2002) -белорус язучысы, оныгы Лявон Вольский - белорус музыканты (1965 елда туган) .

# Виталий Вольский
## Иҗаты

1926 елдан бастырыла башлай . Ул белорус фольклоры мотивлары буенча, героик халык характерларын шигырьләп пьесалар яза: «Чудесная дудка» (1938), «Дед и журавль» («Дзед і жораў», 1939), «Нестерка» (1940), «Машека» (1946). Аның пьесалары юмор белән язылган, телнең байлыгы һәм сагыулыгы белән аерыла .
Виталий Вольский балалар өчен Белоруссиянең табигате һәм хайваннар дөньясы турында берничә очерк һәм хикәяләр китабы язган: «По лесным стежкам» (1948), «В лесах над Берёзой» (1955), «Месяц за месяцем» (1956), «Чайки над Нарочью» (1959), «Родной край» (1961), «Три путешествия в страну белорусов» (1967), «Полесье» (1970); чит ил тәэсирләре китаплары: «Африканское путешествие» (1963), «Эль Махриб» (1965). Аның тарафыннан белорус әдәбияты һәм театры тарихы буенча эшләр («феодализм чорында белорус әдәбияты тарихы буенча очерклар") язылган.
И. В. Гетеның «Рейнеке-Лис»ын белорус теленә тәрҗемә итә. Виталий Вольский сценарийларына нигезләнеп, «Беловежская пуща» (1946) и «Нестерка» (1955) кинофильмдары «Нестерка» мультфильмы куела.

# Виталий Вольский
## Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

БССР-ның атказанган мәдәният эшлеклесе (1971). Ул 2 орден һәм медаль белән бүләкләнгән.
* Кызыл Йолдыз ордены
* Хөрмәт Билгесе ордены (1964)

# Виталий Вольский
## Библиография
### Белорус телендә

* «Па лясных сцежках», Минск, 1948;
* «У лясах над Бярозой», Минск, 1955;
* «Месяц за месяцам», Минск, 1956;
* «На бабровых азёрах», Минск, 1957;
* «Чайкі над Нараччу», Минск, 1959;
* «Родны край», Минск, 1961;
* «Эдуард Самуйлёнак», Минск, 1951;
* «Нарысы па гісторыі беларускай літаратуры эпохі феадалізма», Мінск, 1958.

# Виталий Вольский
## Библиография
### Рус телендә (автор) тәрҗемәсендә

* Пьесы, М., 1954;
* В лесах над Березиной, Л., 1958.
* Под небом Африки, Минск, 1969.
# Гүрсел (Нурхак)

Гүрсел (төр. Gürsel) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Кахраманмараш иле Нурхак илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Забашэвка

Забашэвка (белар. Забашэўка) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Барысавский районында урнашкан авыл.

# Забашэвка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.