yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# UHRF1

UHRF1 (ингл. Ubiquitin like with PHD and ring finger domains 1) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# HD195991

HD195991 — Аккош йолдызлыгында урнашкан Am спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,86 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Виола (Терамо)

Виола — Италиянең Абруцци төбәге Терамо өязендә урнашкан торак пункт.

# Виола (Терамо)
## Географиясе

Виола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Виола (Терамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Питер Исаакс

Питер Исаакс (нид. Pieter Isaacsz, 1569 ел, Хельсингёр – 14 сентября 1625 елның 14 сентябре, Амстердам) — озак вакыт Нидерландта торган һәм эшләгән Дания рәссамы. Шулай ук Дания һәм Швеция хөкүмәтләренең Нидерландта агенты буларак мәгълүм.

# Питер Исаакс
## Иҗаты һәм тормышы

Даниядә хөкүмәт чиновнигы гаиләсендә туган, әмма яшүсмер чагында ук Амстердамга килгән. Корнелис Кетель һәм соңыннан Ян ван Акен кебек живописецлар остаханәләрендә живопись өйрәнгән. Соңгысы белән Германия һәм Италия буенча өйрәнү сәфәрен башкарган. Нидерландка кайтканнан соң Амстердамда тора, 1590 елдан бирле үз өендә. Рәссам буларак шулкадәр киң мәшһүрлеккә ия булган ки, замандашлар оста Голландия тарафыннан Даниядән “урланган” дигән фикерләр әйткән. Даниягә килгәндә очрашкан Дания короле Кристиан IV-нең аеруча яклавы һәм ышануына ия булган (П. Исаакс Амстердамнан Ватанына килеп Даниядә ике мәртәбә булган). Беренче килүендә, 1607-1610 елларда Исаакс Розенборг король сараенда парад залын бизәү белән мәшгуль булган. Даниягә икенче килгәндә, 1614 елда рәссам Дания хөкүмәте агенты була, шул исәптән 1618 елдан бирле Амстердамда Дания короле өчен сәнгать әсәрләрен сатып алу белән мәшгуль була. Шулай ук Нидерландта Швециянең түләүле агенты булган. Питер Исаакс күбесенчә тарихи, Тәүрат һәм мифология темаларына тукымалар һәм шулай ук портретлар ясаган. Аның улы Исаак Исаакс шулай ук мәшһүр рәссам булган, аның остазы булып Питер Исаакс үзе булган. Рәссамның әсәрләрен күп Европа һәм Америка музейларында һәм тупланмаларында күрергә мөмкин – Амстердам Рейксмузеенда, Копенганенда Дәүләт картина галереясында, Берлин картина галереясында, Ганноверда Түбән Саксония җиренең Музеенда, Хьюстонның нәфис сәнгать Музеенда, Базель художество музеенда, Фредериксборг сараенда һ. б. Аның иң мәшһүр эшләреннән Розенборг кальгасында һәм Берлин һәм Базель музейларында сакланган король Кристиан IV портретлары булып тора.
# Карпины

Карпины (рус. Карпины) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.

# Карпины
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Карпины
## Сәгать поясы

Карпины Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Карпины
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: ?.
# Рампин (Верона)

Рампин — Италиянең Венеция төбәге Леньяго өязендә урнашкан торак пункт.

# Рампин (Верона)
## Географиясе

Рампин Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Рампин (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Рахоцин

Рахоцин — Польшаның Мазовия воеводалыгы Серпц гминасында урнашкан авыл.

# Рахоцин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Скотт (Браун, Висконсин)

Скотт — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Скотт (Браун, Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 136,5 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 196 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гөчебе (Кавак)

Гөчебе (төр. Göçebe) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Кавак илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сен-Марс-д'Егренн

Сен-Марс-д'Егренн (фр. Saint-Mars-d'Égrenne) — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
# Никулкина (елга)

Никулкина — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Покур елгасының уң ярына тамагыннан 41 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 15 км.

# Никулкина (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100112115200041931
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204193
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Тараклы (Тараклы)

Тараклы (төр. Taraklı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Тараклы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бутьер Горей (Валле д'Аоста)

Бутьер Горей — Италиянең Валле д'Аоста төбәге Жиньо өязендә урнашкан торак пункт.

# Бутьер Горей (Валле д'Аоста)
## Географиясе

Бутьер Горей Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Бутьер Горей (Валле д'Аоста)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Падбалоцце (авыл, Зэльвенский районы)

Падбалоцце (белар. Падбалоцце) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.

# Падбалоцце (авыл, Зэльвенский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Хыркасы (Муркаш районы)

Хыркасы (чуаш. Хыркасси, рус. Хыркасы ) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429544. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232875006. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300015300.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Хыркасы (Муркаш районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 65 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (99,52%), .
# Бездечин (Обратань)

Бездечин (чех. Bezděčín) — Чехиянең Высочина крае Обратань районында урнашкан авыл.

# Бездечин (Обратань)
## Географиясе

Мәйданы — 1,367 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Бездечин (Обратань)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Бездечин (Обратань)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Бездечин (Обратань)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 103 |
| 1880 | 107 |
| 1890 | 99 |
| 1900 | 62 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 83 |
| 1921 | 71 |
| 1930 | 64 |
| 1950 | 40 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 37 |
| 1970 | 29 |
| 1980 | 16 |
| 1991 | 12 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 9 |
| 2011 | 7 |
| 2021 | 8 |
# Крузон синдромы

Крузон синдромы үсешенең төп сәбәбе — таҗлы һәм урта җөйләрнең иртә ялгануы.
1. Нәселдәнлек төре аутосом-доминатлы, ләкин 25% очракта бу яңа мутация нәтиҗәсе.
FGFR2 ген 10 хромосомада урнашкан.
2. Системалы күренешләре
* Кыска алгы-арткы баш зурлыгы һәм җөйләрнең иртә ябылуы өчен киң баш сөяге.
* Битнең урта өлешенең гипоплазиясе, «тутый кошның томшыгы» төрендәге бөгелгән борын һәм чыгып торучы аскы казналык биткә «бакага» охшаган күренеш бирә.
3. Офтальмологик күренешләре
* Кечкенә орбиталар өчен проптоз, — иң үзенчәлекле билге (рәс. 3.11а)
. • Гипертелоризм (киң урнашкан орбиталар).
* V-сыман экзотропия (рәс. 3.11б).
* Аметропия һәм амблиопия.
* Күрүгә янаган өзлегүләргә экспозицион кератопатия һәм күрү тишегендә кысылу өчен КН атрофиясе керә.
4. Бергә булган офтальмологик патология.
Аниридия, зәңгәр аклар, катаракта, ясмык эктопиясе, глаукома, колобома, мегалокорнеа һәм КН гипоплазиясе.
# Камен-Дял

Камен-Дял — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. Дылгопол җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Камен-Дял
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 89 метр биеклектә урнашкан.
# Финилети (Бергамо)

Финилети — Италиянең Ломбардия төбәге Пумененго өязендә урнашкан торак пункт.

# Финилети (Бергамо)
## Географиясе

Финилети Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Финилети (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 3333

IC 3333 — чикләрендә урнашкан йолдыз .

# IC 3333
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3333 буларак та сурәтләнә.
# Млекенешть

Млекенешть — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. Миский (коммуна) коммунасына карый.

# Млекенешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# ULBP2

ULBP2 (ингл. UL16 binding protein 2) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# GSC5961-1214

GSC5961-1214 — Зур Эт йолдызлыгында урнашкан A5 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 11,15 ± 0,08 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Повстка

Повстка (белар. Поўстка) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Глуский районында урнашкан авыл.

# Повстка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Җәйге Олимпия уеннары 1956

Мельбурн 1956 (1956 Summer Olympics, Jeux olympiques d'été de 1956) — 1956 елның 22 ноябреннән 8 декабрь кадәр Австралиянең Мельбурн шәһәрендә узган халыкара спорт чарасы.
# Изёр (Кот-д’Ор)

Изёр (фр. Izeure) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Женли кантонына карый.

# Изёр (Кот-д’Ор)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 16.71 км².
# Гаяцо (Бергамо)

Гаяцо — Италиянең Ломбардия төбәге Val Brembilla өязендә урнашкан торак пункт.

# Гаяцо (Бергамо)
## Географиясе

Гаяцо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Гаяцо (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гөльяка (Милас)

Гөльяка (төр. Gölyaka) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Милас илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бадия А Руоти (Арецо)

Бадия А Руоти — Италиянең Тоскана төбәге Бучине өязендә урнашкан торак пункт.

# Бадия А Руоти (Арецо)
## Географиясе

Бадия А Руоти Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Бадия А Руоти (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (9056) Пискунов

(9056) Пискунов (лат. Piskunov) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9056) Пискунов
## Тарихы

1992 елның 1 мартында UESAC тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 EQ14» саналган.
# Аккон (Ардеш)

Аккон (фр. Accons) — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
# NGC 3954

NGC 3954 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3954
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (10354) Guillaumebude

(10354) Guillaumebude (лат. Guillaumebude) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10354) Guillaumebude
## Тарихы

1993 елның 27 гыйнварында Эрик Эльст тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 BU5» саналган.
# Сен-Рамбер-ан-Бюже

Сен-Рамбер-ан-Бюже (фр. Saint-Rambert-en-Bugey) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Амберьё-ан-Бюже кантонына карый.

# Сен-Рамбер-ан-Бюже
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,38 км².
# Камаровичы (Горацкий районы)

Камаровичы (белар. Камаровічы) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.

# Камаровичы (Горацкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Сан-Теодоро (Сицилия)

Сан-Теодоро — Италиянең Сицилия төбәгендә урнашкан коммуна. Мессина (метрополитенский город) провинциясе составына керә.

# Сан-Теодоро (Сицилия)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1150 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Чезаро һәм Тройна коммуналары белән чиктәш.
# Ланкастер (округ, Небраска)

Ланкастер — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Линкольн шәһәре.

# Ланкастер (округ, Небраска)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1855 елда оештырыла.

# Ланкастер (округ, Небраска)
## Территориясе

Округ мәйданы 2169,24 км² тәшкил итә.
# Сарачкөй (Зиле)

Сарачкөй (төр. Saraçköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Зиле илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Фәйзрахманчылар

Фәйзрахманчылар — Казан читендәге өйдә беркемне кертмичә бикләнеп торган мөселман сектасы. Аның җитәкчесе Бохара мәдрәсәсендә һәм Ташкәнт ислам институтында укыган, 1966 — 1971 елларда Ленинград мәчете имамы 1929 елгы Фәйзрахман Саттаров. Ул үзен Мөхәммәд пәйгамбәрдән соң килгән пәйгамбәр дип игълан иткән. 1996 елны Казандагы Торфяной бистәсендә фикердәшләре сатып алган йортта үзенең дини җәмгыятен туплый.
Җәмгыять асылында тышкы дөньядан тулы изоляция, аскетлык ята. Казанда фәйзрахманчыларның 70-кә якын әгъзасы бар. Шулай ук аларның Чаллы, Лениногорск, Уфа, Әлмәт шәһәрләрендә тарафдарлары бар.
Дөньядан фәйзрахманчылар 2001 елда тулысынча ябылды. Әле 1996 елда сатып алынган мәйданда өчкатлы кәттиҗ, манаралы мәчет, гараж, мунча, дизель электростанция тора. Җәмгыятьтә ата-аналар балалары белән тора.
2012 елның 1 августында фәйзрахманчылар биләмәсе тентелә. Балиг булмаганнар «балалар кайгырту органнары» һәм кораллы кешеләр тарафыннан Русиянең ятимнәр учреждениеләренә озатылган.
2015 елның 12 гыйнварында җитәкчеләре Фәйзрахман Саттаров вафат булган.
Мәхкәмә җәмгыятьне «экстремистик оешма» итеп таныган. 2019 елда 52 яшьлек Гомәр Ганиев, 41 яшьлек Рөстәм Галиев, 61 яшьлек Мөдәрис Ибраһимов, 58 яшьлек Тәлгать Гыйззәтуллин һәм 58 яшьлек Галимҗан Хаҗетдиновны экстремистик дини төркем оештыруда, аңа кешеләр җәлеп итүдә һәм тыелган төркемне финанслау өчен акча җыюда гаепле дип табылды, аларның һәрберсен 5тән алып 7 елга кадәр ирекләреннән мәхрүм иткәннәр.
# Фәһим Сәяхов

Фәһим Сәяхов (20 ноябрь 1926 ел—20 ноябрь 2003 ел) — тарихчы. Тарих фәннәре докторы (1970), профессор (1970). БАССР‑ның атказанган фән эшлеклесе (1976). Фәнил Лотфрахман улы Сәяховның абыйсы. Бөек Ватан сугышында катнашучы.

# Фәһим Сәяхов
## Биографиясе

Фәһим Лотфрахман улы Сәяхов 1926 елның 20 ноябрендә Башкорт АССРның Дәүләкән районы Чуенчы авылында туа.
1944 елда армиягә чакырыла, сугышта катнаша, хәрби медальләр белән бүләкләнә.
Сәяхов Ф.Л. 1948 елда К.А. Тимирязев исемендәге Башкорт педагогия институтын тәмамлый. Институтны кызыл дипломга тәмамлагач, КПСС тарихы кафедрасына эшкә калдырыла.
1951 елга кадәр һәм 1954-89 елларда шунда ук эшли, 1951-54 елларда аспирантурада укый, уңышлы яклаганнан соң аңа тарих фәннәре кандидаты гыйльми исеме бирелә.
1958-84 елларда КПСС тарихы кафедрасы мөдире. Тарих фәннәр докторы, кафедра башында торган профессор, аның белән 26 ел җитәкчелек итә.
1970 елда Фәһим Лотфрахман улы тарих фәннәре докторы була. Шул ук елда профессор итеп сайлана. Фәһим Лотфрахман улы укытучыларның квалификациясен күтәрү һәм белем бирү сыйфатын күтәрү, укыту-методик материаллар белән тәэмин итү һәм уку процессын көйләү өчен күп эшләр башкара. 20 тарих фәннәре кандидатын әзерли. Фәһим Сәяхов 70 тән артык гыйльми хезмәт һәм монография авторы..
Фәһим Лотфрахман улы университетның һәм республиканың җәмәгать тормышында актив катнаша. «Белем» җәмгыятенең эшлекле лекторы була. Уфа предприятиеләрендә һәм оешмаларында тарихи темаларга лекцияләр белән еш чыгыш ясый. РСФСР-ның «Белем» Башкорт җөмһүрият оешмасы идарәсе рәисе урынбасары итеп сайлана, күп еллар аның идарәсе составына керә.

# Фәһим Сәяхов
## Фәнни эшчәнлеге

Фәнни хезмәтләре БАССР‑ның сәяси һәм социаль‑икътисади тарихына багышланган.
1968 елда А.М.Горький исемедәге Пермь дәүләт университетында «Борьба Башкирской партийной организации за осуществление ленинского плана построения социализма (1926-1937 гг.)» темасына докторлык диссертациясе яклый.
"КПСС‑ның Башкортстан оешмасы тарихы очерклары"н ("Очерки истории Башкирской организации КПСС"; 1973), "Башкорт АССРның совет историографиясе очеркларын ("Очерки советской историографии Башкирской АССР"; 1975) төзүдә катнаша.
70 тән артык фәнни хезмәт авторы.

# Фәһим Сәяхов
## Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре

* 1961 елның 18 сентябрендә Ф.Л. Сәяхов югары квалификацияле белгечләр әзерләүдә ирешкән уңышлары өчен БАССР Югары Советы Президиумы Мактау грамотасы белән бүләкләнә
* 1974 елның 8 февралендә эштәге уңышлары һәм коллективның иҗтимагый эшендә актив катнашканы өчен һәм ССРБ Фәннәр академиясенең 250-еллыгы белән бәйле аңа СССР Фәннәр академиясе Президиумының Мактау грамотасы бирелә.
* Башкорт АССРның тарих фәннәре өлкәсендәге казанышлары өчен 1976 елның 19 ноябрендә аңа атказанган фән эшлеклесе исеме бирелә.
# HD76924

HD76924 — Саратан йолдызлыгында урнашкан A2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,86 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# LLPH

LLPH (ингл. LLP homolog, long-term synaptic facilitation factor) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (408) Фама

(408) Фама (лат. Fama) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (408) Фама
## Тарихы

1895 елның 13 октябрендә Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1895 CD» саналган.
# Гориця-при-Разтезу

Гориця-при-Разтезу — Словениянең Кршко (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Гориця-при-Разтезу
## Географиясе

Мәйданы — 1,65 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 294,9 метр биеклектә урнашкан.
# Маккия-д'Изерния

Маккия-д'Изерния — Италиянең Молизе төбәгендә урнашкан коммуна. Изерния провинциясе составына керә.

# Маккия-д'Изерния
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 360 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Форнелли, Монтеродуни, Колли-а-Вольтурно, Изерния һәм Сант'Агапито коммуналары белән чиктәш.
# (17136) 1999 JE82

(17136) 1999 JE82 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17136) 1999 JE82
## Тарихы

1999 елның 12 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JE82» саналган.
# Норт-Платт (Небраска)

Норт-Платт — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан шәһәр.

# Норт-Платт (Небраска)
## Тарихы

Норт-Платт шәһәре елда нигезләнгән.

# Норт-Платт (Небраска)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 34,764815 км², 34,668853 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 854 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сен-Бандри

Сен-Бандри (фр. Saint-Bandry) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Казе Риволи Бянки (Удине)

Казе Риволи Бянки — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Венцоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Риволи Бянки (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Локаня Вас

һәм
Локаня Вас — Словениянең Словенська Бистриця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Локаня Вас
## Географиясе

Мәйданы — 1,23 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 253 метр биеклектә урнашкан.
# (19355) Merpalehmann

(19355) Merpalehmann — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19355) Merpalehmann
## Тарихы

1997 елның 31 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 FU2» саналган.