yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Тлапевала (Тлапевала, Герреро)

Тлапевала — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Тлапеуала (муниципалитет) муниципалитеты составына керә.

# Тлапевала (Тлапевала, Герреро)
## Географиясе

Тлапевала Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Тлапевала (Тлапевала, Герреро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Тлапевала (Тлапевала, Герреро)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Даниловка

Даниловка (белар. Данілоўка) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Светлагорский районында урнашкан авыл.

# Даниловка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# OARD1

OARD1 (ингл. O-acyl-ADP-ribose deacylase 1, O-acetyl-ADP-ribose deacetylase 1 һәм Chromosome 6 open reading frame 130, isoform CRA_a) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Васильковка (Диңгез буе крае)

Васильковка (рус. Васильковка) — Диңгез буе краеның Спасское районында урнашкан авыл.

# Васильковка (Диңгез буе крае)
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# Васильковка (Диңгез буе крае)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (82%), украиннар (16%).
# Саломаты

Саломаты (рус. Саломаты) — Киров өлкәсенең Зуевка районында урнашкан авыл.

# Саломаты
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Саломаты
## Сәгать поясы

Саломаты Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Саломаты
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Ланус

Ланус (исп. Lanús) — Аргентинаның Буйныс-Айрыс провинциясендә урнашкан шәһәр.

# Ланус
## Тарих

1888 елда нигезләнгән.
# Записки Центрального архива ТССР (журнал)

Записки Центрального архива ТССР — журнал. ТАССР Үзәк архив идарәсе органы. 1925-1933 елларда Казан шәһәрендә рус телендә нәшер ителә, барлыгы 23 саны чыга.
# Айдыноглу (Мут)

Айдыноглу (төр. Aydınoğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Мут илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# BBOF1

BBOF1 (ингл. Basal body orientation factor 1) — кешенең 14-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гөлзада Руденко

Гөлзада Руденко, Гөлзада Рәкыйп кызы Руденко, рус. Руденко Гульзада Ракиповна (кыз фамилиясе Мөбәрәкшина, 1956 елның 30 августы, ТАССР, Арча районы, Үрнәк) — Алабуга дәүләт тарихи-архитектура һәм сәнгать музей-тыюлыгының генераль директоры, РФ (2008) һәм ТР (1998) атказанган мәдәният хезмәткәре, Әдәбият һәм сәнгать өлкәсендә Россия Федерациясе дәүләт премиясе лауреаты (2022).

# Гөлзада Руденко
## Тәрҗемәи хәле

1956 елның 30 августында ТАССР Арча районы Үрнәк авылында туган. Әтисе Рәкыйп — Үрнәк һөнәри-техник училищесы укытучысы, әнисе Язилә —ашханә эшчесе. 8 классны Үрнәктә, урта мәктәпне Алабугада тәмамлый. Алабуга дәүләт педагогия институтының физика-математика факультетын тәмамлаган (1978).

# Гөлзада Руденко
## Хезмәт юлы

* 1978-1981 Яр Чаллыда ВЛКСМның Комсомомол район комитеты инструкторы (1978), икенче сәркатип (1981).
* 1984 елдан Яр Чаллы КПССның Комсомол район комитеты пропаганда бүлеге мөдире урынбасары.
* 1988 елдан «Камгэсэнерготөзелеш» берләшмәсенең райком хокукындагы партком сәркатибенең урынбасары.
* 1987 елда Вьетнамда (ГЭС коручы ире янәшәсендә) ССРБ белгечләре парткомы сәркатибе урынбасары.
* 1991 елда «Эврика» мәгълүмати үзәге (элекке «Камгэсэнерготөзелеш» берләшмәсенең һөнәри берлеге китапханәсе) директоры.
* 1997 елда Колумбиядә (ГЭС коручы ире янәшәсендә) РФ белгечләре арасында хатын-кызлар шурасы рәисе урынбасары.
* 1999 елның февраленнән Чаллы шәһәре башкарма комитетының мәдәният һәм сәнгать идарәсе башлыгы (шәһәр башлыгы Р. Алтынбаев).
* «Леон–Тур» туристлык фирмасы башлыгы.
* 2002 елның ноябреннән Алабуга дәүләт тарихи-архитектура һәм сәнгать музей-тыюлыгының генераль директоры (шәһәр башлыгы И. Гафуров).

# Гөлзада Руденко
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 1998 ― Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре
* 2008 ― РФ атказанган мәдәният хезмәткәре
* РФ хөкүмәтенең мәдәният өлкәсендәге махсус премиясе лауреаты
* Фридрих Хаас медале (Алмания)
* Ломоносов исемендәге орден (РФ)
* 2006 ― «Татарстанның иң данлы хатын-кызы»
* 2007 ― Татарстанның «Ел шәхесе»
* 2022 ― Әдәбият һәм сәнгать өлкәсендә Россия Федерациясе дәүләт премиясе ― Россиянең тарихи-мәдәни мирасын өйрәнүгә, саклауга һәм популярлаштыруга керткән өлеше өчен. Россия көнендә Мәскәүдә Зур Кремль сараеның Георгий залында Россия Федерациясе Президенты В. В. Путин тарафыннан тапшырылган

# Гөлзада Руденко
## Гаиләсе

Ире Александр Леонид улы Руденко (1981 елда өйләнешкәннәр), ГЭСларга махсус җиһазлар урнаштыру буенча белгеч.
* улы Станислав (1982).
# Тиньонвиль

Тиньонвиль (фр. Thignonville) — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
# Рув (Мёрт һәм Мозель)

Рув (фр. Rouves) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Рув (Мёрт һәм Мозель)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,69 км².
# Митчелл (округ, Канзас)

Митчелл — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Белойт шәһәре.

# Митчелл (округ, Канзас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1873 елда оештырыла.

# Митчелл (округ, Канзас)
## Территориясе

Округ мәйданы 1862 км² тәшкил итә.
# Оберкремер

Оберкремер — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.

# Оберкремер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 103,67 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 54 метр биеклектә урнашкан.
# Ле-Вибаль

Ле-Вибаль (фр. Le Vibal) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Расп-э-Левезу кантонына карый.

# Ле-Вибаль
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 25,92 км².
# Буфлебен

Буфлебен (алман. Bufleben) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Буфлебен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13,15 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 285 метр биеклектә урнашкан.
# Велика Лока (Требне)

Велика Лока — Словениянең Требне (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Велика Лока (Требне)
## Географиясе

Мәйданы — 4,16 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 279,1 метр биеклектә урнашкан.
# Скала (Бургас өлкәсе)

Скала — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. Сунгурларе җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Скала (Бургас өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 476 метр биеклектә урнашкан.
# Фонтана Нуова-Бевия (Тренто)

Фонтана Нуова-Бевия — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Брезимо өязендә урнашкан торак пункт.

# Фонтана Нуова-Бевия (Тренто)
## Географиясе

Фонтана Нуова-Бевия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Фонтана Нуова-Бевия (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ланфен

Ланфен (фр. Lanfains) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Плело кантонына карый.

# Ланфен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 21,87 км².
# Аҗыгөл (Невшеһир)

Аҗыгөл (төр. Acıgöl) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесенең Невшеһир иленә караган бер илчедер.

# Аҗыгөл (Невшеһир)
## Географиясе

Илче мәйданы — .
# Тепеейниһан (Селенди)

Тепеейниһан (төр. Tepeeynihan) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Селенди илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Айкырыкчы (Алтынташ)

Айкырыкчы (төр. Aykırıkçı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Алтынташ илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Гионоая

Гионоая — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Дялу-Морий (коммуна) коммунасына карый.

# Гионоая
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 207 метр биеклектә урнашкан.
# Рафаел Роблес Рамос (Тариморо)

Рафаел Роблес Рамос — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Тариморо (муниципалитет) муниципалитеты составына керә.

# Рафаел Роблес Рамос (Тариморо)
## Географиясе

Рафаел Роблес Рамос Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Рафаел Роблес Рамос (Тариморо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Рафаел Роблес Рамос (Тариморо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# IC 3963

IC 3963 — Вероника чәче йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 3963
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3963, 2MASX J12591348+2746289, MCG+05-31-061, PGC 44567, AGC 221275, Z 160-A11, Z 160-220, Z 1256.8+2802, SDSS J125913.49+274628.5, CAIRNS J125913.66+274626.5, LEDA 44567, GMP 3660, [DFO95] 230 һәм Gaia DR2 1460709001457440384 буларак та сурәтләнә.
# Соходол (Албак, Алба)

Соходол — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Албак (коммуна) коммунасына карый.

# Соходол (Албак, Алба)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# (6742) Biandepei

(6742) Biandepei (лат. Biandepei) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6742) Biandepei
## Тарихы

1994 елның 8 апрелендә К. Эндатэ, тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 GR» саналган.
# Башсөяксезләр

Башсөяксезләр (лат. Cephalochordata) — хордалы хайваннарның астөре. Башка хордалылардан аермалы буларак, башсөяксезләр төр сыйфатларын гомер дәвамында саклыйлар. Баш сөякләре юк, нерв системалары нерв көпшәсеннән тора.
Бу астөргә якынча 30 төр керә. Аларның арасында иң күренеклесе — ланцетниклар.
Башсөяксезләр — диңгез хайваннары. Күпчелек очракларда азхәрәкәтчән. Тәннәре зур түгел, озынлык 5—8 см. Башлары юк, тән һәм койрык кына бар.
Хордалары даими, таяксыман рәвештә.

# Башсөяксезләр
## Шулай ук кара

* Хордалылар
* 1 2 Integrated Taxonomic Information System — 2004.https://wikidata.org/wiki/Track:Q82575https://wikidata.org/wiki/Track:P815
* ↑ Nielsen C. The authorship of higher chordate taxa // Zoologica Scripta: An International Journal of Systematic Zoology — Wiley-Blackwell, 2012. — ISSN 0300-3256; 1463-6409 — doi:10.1111/J.1463-6409.2012.00536.Xhttps://wikidata.org/wiki/Track:Q22337084https://wikidata.org/wiki/Track:Q767319https://wikidata.org/wiki/Track:Q29032460https://wikidata.org/wiki/Track:Q3666464
# Блиньи-сюр-Уш

Блиньи-сюр-Уш (фр. Bligny-sur-Ouche) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Блиньи-сюр-Уш кантонына карый.

# Блиньи-сюр-Уш
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 27.99 км².
# Бернарду-ду-Меарин

Бернарду-ду-Меарин — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.

# Бернарду-ду-Меарин
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 248,686 км².
# Җомга мәчете (Мәдинә)

Җомга мәчете (гарәп. مسجد الجمعة‎) — Согуд Гарәбстанының Мәдинә шәһәрендә урнашкан сөнни җәмигъ мәчете. Мәчет төзелгән урында беренче җомга намазы укылган дигән фараз бар.

# Җомга мәчете (Мәдинә)
## Тарих

Мәккәдән Мәдинәгә һиҗрәт вакытында Мөхәммәд пәйгамбәр һәм мөһаҗирләр дүрт көн юлда тоткарлана. Җомга көнне алар Мәдинәгә барып җитә һәм Вади-Рануна районында туктап, беренче тапкыр җомга намазын укый. Әлеге урында Җомга мәчете төзелгән.

# Җомга мәчете (Мәдинә)
## Тасвирлама

Беренче мәчет таштан төзелгән булган. Соңыннан берничә тапкыр үзгәртеп корылган. Соңгы реконструкция 1988 елда Согуд Гәрабстаны вакыфлар министрлыгы тарафыннан башкарыла. Иске мәчет сүтелә һәм яңа мәчет төзелә.
Мәчет комплексына имам һәм мөәзин бүлмәләре, китапханә, Тәхфид әл-Коръән мәдрәсәсе һәм тәһарәтханә керә. 1991 елда мәчет дин тотучылар өчен яңадан ачыла һәм 650 хаҗины сыйдыра ала.
Җомга мәчете Пәйгамбәр мәчетеннән 6 км ераклыкта урнашкан. Аның биш (бер зур, дүрт кечкенә) гөмбәзе, бер манарасы бар.
# Сан Лоренцо дела Козта (Җенова)

һәм
Сан Лоренцо дела Козта — Италиянең Лигурия төбәге Санта-Маргерита-Лигуре өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Лоренцо дела Козта (Җенова)
## Географиясе

Сан Лоренцо дела Козта Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Сан Лоренцо дела Козта (Җенова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Поҗо Сано (Фиренца)

Поҗо Сано — Италиянең Тоскана төбәге Пелаго өязендә урнашкан торак пункт.

# Поҗо Сано (Фиренца)
## Географиясе

Поҗо Сано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Поҗо Сано (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дзерняково

Дзерняково — Польшаның Подлясье воеводалыгы Грудек гминасында урнашкан авыл.

# Дзерняково
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сегети-Кяпини (Лука)

Сегети-Кяпини — Италиянең Тоскана төбәге Альтопашо өязендә урнашкан торак пункт.

# Сегети-Кяпини (Лука)
## Географиясе

Сегети-Кяпини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Сегети-Кяпини (Лука)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нова-Шипка

Нова-Шипка — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. Долни-Чифлик җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Нова-Шипка
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 28 метр биеклектә урнашкан.
# Поркяно дел Монте

һәм
Поркяно дел Монте — Италиянең Умбрия төбәге Амелиа өязендә урнашкан торак пункт.

# Поркяно дел Монте
## Географиясе

Поркяно дел Монте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Поркяно дел Монте
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ровегро (Вербано-Кузио-Осола)

Ровегро — Италиянең Пьемонт төбәге Сан-Бернардино-Вербано өязендә урнашкан торак пункт.

# Ровегро (Вербано-Кузио-Осола)
## Географиясе

Ровегро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ровегро (Вербано-Кузио-Осола)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вя Гинела (Модена)

Вя Гинела — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Бомпорто өязендә урнашкан торак пункт.

# Вя Гинела (Модена)
## Географиясе

Вя Гинела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Вя Гинела (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Галенчына

Галенчына (белар. Галенчына) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.

# Галенчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Куэлью-Нету (Мараньян)

Куэлью-Нету — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.

# Куэлью-Нету (Мараньян)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 975,523 км².
# Тура (Левице)

Тура (словак. Turá) — Словакиянең Левице округында урнашкан авыл.

# Тура (Левице)
## Тарихы

Авыл 1276 елда нигезләнгән.

# Тура (Левице)
## Географиясе

Мәйданы — 9,29 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 152 метр биеклектә урнашкан.

# Тура (Левице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Сивриһисар (Сивриһисар)

Сивриһисар (төр. Sivrihisar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сивриһисар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бельберо

Бельберо (фр. Belberaud) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Ешкеүлмес (Ескелде районы)

Ешкеүлмес (каз. Ешкіөлмес) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Ешкеүлмес (Ескелде районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# NGC 6360

NGC 6360 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6360
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ташлычай (Эрҗиш)

Ташлычай (төр. Taşlıçay) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Эрҗиш илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Дворчиско (гмина Сейни)

Дворчиско — Польшаның Подлясье воеводалыгы Сейны гминасында урнашкан авыл.

# Дворчиско (гмина Сейни)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Марион (Арканзас)

Марион — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.

# Марион (Арканзас)
## Тарихы

Марион шәһәре елда нигезләнгән.

# Марион (Арканзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 53,157513 км², 53,092858 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 69 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Нова Весь (Освенцимский повяты)

һәм
Нова Весь — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Кенты гминасында урнашкан авыл.

# Нова Весь (Освенцимский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (9378) Nancy-Lorraine

(9378) Nancy-Lorraine (лат. Nancy-Lorraine) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9378) Nancy-Lorraine
## Тарихы

1993 елның 18 августында Эрик Эльст тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 QF3» саналган.
# HD126759

HD126759 — Бүре йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,39 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Җомба

Җомба (каз. Жұмба) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Җомба
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Гөчери (Кахта)

Гөчери (төр. Göçeri) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Кахта иле Кахта илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Еталонд

Еталонд (фр. Étalondes) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Тукмаккаран

Тукмаккаран — Башкортстанның Бишбүләк районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452047, ГАТОБК коды — 80212822007.
# Сосъя

Сосъя — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга без названия №8092 елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 42 км.

# Сосъя
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300212103000080932
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103008093
* Бассейн коды — 03.05.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Янси (округ, Төньяк Каролина)

Янси — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Бернсвилл шәһәре.

# Янси (округ, Төньяк Каролина)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1833 елда оештырыла.

# Янси (округ, Төньяк Каролина)
## Территориясе

Округ мәйданы 811 км² тәшкил итә.
# Мөһаҗирләр хәрәкәте

Мөһаҗирләр хәрәкәте — Русиядә XIX гасырның икенче яртысында - ХХ гасыр башында татарларның Төркиягә күченүе.
«Мөһаҗир» гарәп сүзе күптән. 6-7 гасырларда ук, танылган Пәйгамбәр Мөхәммәд вакытында килеп чыккан. Әлбәттә, бу сүзне «хиҗрәт кылган кеше» дип тәрҗемә итәргә мөмкин, ягъни Мәккә шәһәреннән Мәдинәгә күчеп килгән.
Соңрак, киң мәгънәсендә Мөһажирләр дип, үз диннәрен коткару өчен ниндидер илләрдән һәм территорияләрдән киткән мөселман кешеләрне атый башлыйлар. Мәсәлән, Һиндстаннан Пакистанга күчеп яки туган илен ташлап, Госманлы империясенә күчеп китүче мөселманнар. Ә Төркиядә, дине белән мөселман булган очракта, башка халыклар вәкилләрен һәрвакыт бик теләп кабул иткәннәр.
Россиядә XIX гасырның икенче яртысында - ХХ гасыр башында патша хөкүмәтенең милли, дини һәм социаль изүе сәбапле татарлар күпләп мөһаҗирлек кылалар.
Тәтеш өязе, Спас өязе һәм Казан губернасы Чистай өязе, Уфа губернасы Бөре өязе һәм Минзәлә өязе, Нократ губернасы Сарапул өязе, Алабуга өязеннән 1865-66 елларда һәм 1894 елда татарлар күпләп Төркияга күчеп китә. ХХ гасыр башына Казан губернасыннан 350 дән артык татар гаиләсе чыгып китә.
Идел буе һәм Урал буе мөселманнарының Төркиягә күпләп күчеп килүенең төп сәбәбе аларның гражданлык хокукларын кысу булган. Патша хөкүмәтенең 1888 елның 16 июлендә чыккан законы нигезендә, ислам руханиларына рус телен белү мәҗбүри булган, Россия цензурасы хупламаган әдәбиятны уку максатларында куллану тыелган. Властьның халык санын алу тырышлыгын чираттагы көчләп христианлаштыру омтылышы буларак кабул итеп, йөзләгән мөселман, дини һәм милли үзенчәлекләрен саклап калу өчен, бердәм Төркиягә күчәргә карар кылган.
1894 елда хөкүмәт мөселманнарның илдән күпләп китү очракларын туктату өчен берничә чара күрергә мәҗбүр булган. Мәктәп һәм мәдрәсәләрдә кулъязма һәм чит ил әдәбияты куллану рөхсәт ителгән; чит илгә чыгу паспортларын бирү туктатылган; хәрәкәтне башлап җибәрүчеләр кулга алынган һәм җаваплылыкка тарттырылган.
# .tc

.tc — Төркс һәм Кайкос утрауларының югары дәрәҗәле милли домены.