yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Төньяк котып

Төньяк полюс — Җирнең әйләнү күчәренең Төньяк ярымшарда Җир өслеге белән кисешкән ноктасы. Бу ноктаның координаталары төньяк киңлекнең 90°00,000'. Бу нокта географик озынлыкка ия түгел.
Төньяк полюс Төньяк Боз океанының үзәк өлешендә урнашкан. Ел буена Төньяк полюс районында күп еллык бозлар дрейфлый. Кышын уртача температура −40 °C, җәен нигездә 0 °C тирәсе.

# Төньяк котып
## Астрономик үзенчәлекләре

* Полюсларда көннең озынлыгы якынча 187 тәүлек. Төннең — 178 тәүлек. Шуларның 15-16сы дәвамында кояш чыкканга кадәр һәм баеганнан соң ак төн күренеше күзәтелә. Монда көн һәм төннең алмашынуы Җирнең үз күчәре тирәсендә әйләнүенә бәйле булмыйча Җирнең Кояш тирәли әйләнүенә бәйле.
* Кояшның офык өстендә максималь биеклеге Кояшның җәйге торгынлыгы вакытындагы биеклегеннән (≈23°26′) артмый.
* Айның офык өстендә иң зур биеклеге 28°43′ тәшкил итә.
# Карбасан (Хисарҗык)

Карбасан (төр. Karbasan) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Хисарҗык илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Тел

    Бу сүзнең башка мәгънәләре дә бар: Тел (мәгънәләр)
Тел – кешеләргә үзара аңлашу, фикерләү, уй-фикер казанышларын беркетү өчен хезмәт итә торган һәм, гадәттә, һәр халыкта үзгә, үзенчә була торган сүзләр һәм грамматик чаралар системасы.
Бүтән аралашу формаларыннан аермалы буларак, тел хәрефләрне бер-берсе белән берләштереп, яңа мәгълүмат белдерергә мөмкин.

# Тел
## Язу

    Шулай ук карагыз: Язу һәм Әлифба.
Кешеләрнең аралашу телендә хәрефләр буларак сүзләр һәм кул ишарәләре кулланыла. Шулай ук тел сакланып калу өчен язма рәвештә дә бирелергә һәм сакланырга мөмкин. Ишарәләр һәм интонациялар шулай ук мәгълүмат җиткерү өчен кулланыла, әмма аларны язма формага әйләндереп булмый. Кайбер ясалма, уйлап чыгарылган аралашу телләре тулысынча визуаль ишарәләрдән тора.

# Тел
## Телләр

    Шулай ук карагыз: Телләр классификациясе.
Дөньяда барлыгы 3-6 мең тел бар дип исәпләнә. Татар теле - Төрки телләр гайләсенә керә. Үзенең 6,8 миллионлап сөйләшүчесе белән, 100 иң киң кулланылган телләр исемлегенә керә.
Телләр дөньясында, төрара яки төрэче биологик көндәшлек (ингл.) һәм дәүләтара мөнәсәбәтләр дөньясындагы империализм дип аталган феноменнары кебек үк, телләрара көндәшлек һәм лингвистик империализм (ингл.) феноменнары күзәтелә.
Аралашу телләреннән тыш, кешеләр шулай ук эсперанто, идо, интерлингва, клингон, ложбан телләре, программалау телләре һәм төрле математик формаль телләр сыман ясалма телләрне дә кулланалар.
   "Баланың берәр телне яхшы үзләштерүе фәкать еш һәм озак вакыт дәвамында башкалар аның белән бу телдә аралашкан һәм аның бу телдә җавап бирүе көтелгән вазгыятьләрдә һәм мохитләрдә булуы аркасында гына мөмкин".
# Карталҗа (Сивас)

Карталҗа (төр. Kartalca) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Сивас илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Малая Воля

Малая Воля (белар. Малая Воля) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.

# Малая Воля
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Айвалык

Айвалык (төр. Ayvalık) — Төркия Җөмһүриятенең Балыкесир иленә караган бер шәһәре.
# RBP3

RBP3 (ингл. Retinol binding protein 3) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Мядзведзева (Горацкий районы)

Мядзведзева (белар. Мядзведзева) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.

# Мядзведзева (Горацкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Шенандоа-Шорс (Виргиния)

һәм
Шенандоа-Шорс — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Шенандоа-Шорс (Виргиния)
## Географиясе

Шенандоа-Шорс халык санын алу урыны мәйданы — 2,781433 км², 2,781435 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Кальвиль-ле-Дез-Еглиз

Кальвиль-ле-Дез-Еглиз (фр. Calleville-les-Deux-Églises) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Святица (Чүпче кушылдыгы)

Свәтица — Россия территориясеннән ага торган елга. Удмуртия, Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чүпче елгасының сул ярыннан 188 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 141 км.

# Святица (Чүпче кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны бүᴫгeында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чүпче елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300112111100033476
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103347
* Бассейн коды — 10.01.03.001
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Шуванур

Шуванур (рус. Шуванур) — Киров өлкәсенең Пижанка районында урнашкан авыл.

# Шуванур
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Шуванур
## Сәгать поясы

Шуванур Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Шуванур
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Каршыяка (Чаталпынар)

Каршыяка (төр. Karşıyaka) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Чаталпынар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Алкафаше

Алкафаше — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. Мангуалди муниципалитетына карый.

# Алкафаше
## Географиясе

Мәйданы — 12,94 км².
# Литава (Крупина)

Литава (словак. Litava) — Словакиянең Крупина округында урнашкан авыл.

# Литава (Крупина)
## Тарихы

Авыл 1135 елда нигезләнгән.

# Литава (Крупина)
## Географиясе

Мәйданы — 22,13 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 430 метр биеклектә урнашкан.

# Литава (Крупина)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Лиу-ле-Монж

Лиу-ле-Монж (фр. Lioux-les-Monges) — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
# Гольча

Гольча — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы гминаcында урнашкан авыл.

# Гольча
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мөдәмил Әхмәтов

Мөдәмил Гыйлемҗан улы Әхмәтов 1950 елның 1 нче гыйнваренда Татарстанның Мөслим районы Сөякәй авылында туа. 1980 - Казан дәүләт университетында журналист һөнәре алып чыга. 2008 – «ТАТМЕДИА» филиалы директоры. Казан дәүләт университетның журналистика факультетын тәмамлаган егет хезмәт юлын механизатор буларак башлап җибәрә, Совет Армиясе сафларында хезмәт итеп кайткач, бер ел уытучы булып эшли, аннан соң «Авыл утлары»нда корреспондент, авыл хуҗалыгы бүлеге мөдире, КПССның мөслим районы инструкторы, партия комиссиясе рәисе, РФ Пенсия фондының Мөслим бүлеге җитәкчесе. 2002 елны Мөслим телерадиокомпаниясенең генераль директоры. Соңыннан Мөслим Матбугат үзәген җитәкли. Мөдәмил Гыйлемҗанович – районның мәгълүмат чаралары үсешендә зур адым ясаган, яңалык алып килгән шәхес. Ул бу өлкәдәге казанышлары өчен Татарстан Дәүләт Совет рәисенең Рәхмәт хаты белән бүләкләнде. 2004 елның гыйнвареннан ТР журналистлар союзы члены. 2004 елда "Авыл утлары" газетасы "Бәллүр каләм"гә лаек булды. 2004 елдан М.Әхмәтов инициативасы белән Мөслим радиосы эфирга чыга, телевидение цифрлы форматта эшли башлый. 2006 елда М.Г.Әхмәтов "Татмедиа" агентлыгының мактау грамотасы бирелә.
Матбугат чарасын без, массаны тәрбияләү чарасы дип белә идек. Андый компетенцияне безгә кем биргәндер. Ләкин без аны бик рәхәтләнеп кабул иткәнбез, үзебезне әллә кемгә санап, бармак белән төртеп күрсәтә-күрсәтә, халыкка акыл өйрәтеп ята идек, менә сиңа мә – без бит фәкать мәгълүмат чыганагы “гына” икәнбез. Ә мәгълүмат – бу инде, дускаем, егерме беренче гасырның иң каты валютасы. “Авыл утлары” тере, мобиль, заманча мәгълүмат чыганагына әверелде һәм, шул ук вакытта, элеккеге җылылыгын да беркадәр саклап кала алды. Ул иң беренче итеп, телевидениедә революция ясады” ( Әхмәт Дусайлыдан )
# Товарне

Товарне (словак. Tovarné) — Словакиянең Вранов-над-Топлёу округында урнашкан авыл.

# Товарне
## Тарихы

Авыл 1215 елда нигезләнгән.

# Товарне
## Географиясе

Мәйданы — 7,71 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 140 метр биеклектә урнашкан.

# Товарне
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Валонто (Тревизо)

һәм
Валонто — Италиянең Венеция төбәге Фонтанелле өязендә урнашкан торак пункт.

# Валонто (Тревизо)
## Географиясе

Валонто Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Валонто (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Долтон (Көньяк Дакота)

Долтон — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Долтон (Көньяк Дакота)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1909 елда нигезләнгән.

# Долтон (Көньяк Дакота)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,662932 км², 0,66293 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 441 метр биеклектә урнашкан.
# HD215966

HD215966 — Көньяк Балык йолдызлыгында урнашкан ApEuCr(Sr) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,87 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Бутия (Риу-Гранди-ду-Сул)

Бутия — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Бутия (Риу-Гранди-ду-Сул)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 768,889 км².
# Акбаш авылы китапханәсе

Ютазы районына кергән Акбаш авылының мәдәни тормыш елъязмасы 20нче гасырның 50 нче елларыннан, якын-тирәдәге берничә авылны берләштергән «Жданов» исемендәге күмәк хуҗалык барлыкка килгәч, алып барыла башлый.
Авылда беренче клуб иске мәчет бинасында урнашкан булган, андагы кечкенә бер бүлмәдә, бер шкафка сыеп беткән китаплары белән — китапханә. Кышкы салкыннарда ягып та җылынмый торган, язгы-көзге яңгырларда су үтә торган китаплар йорты 2 тапкыр йорттан-йортка күчә. 1976 елда төзелгән мәдәният йорты бинасы бар яклап та уңайлы булып, эшкә рухландырып тора торган мәдәни учакка әйләнә.
Беренче китапханәче итеп Мусифуллина Мотаха апаны искә ала өлкән яшьтәге авылдашлар. Нибары 3 ел хезмәт куйган китапханәчене 1956 елда Алабуга агарту училищесын тәмамлап кайткан Гәрәева Венера апа алыштыра. Махсус белемле китапханәче бар тырышлыгын яратхан һөнәренә бирә — даими рәвештә китаплар санын арттыруга ирешә, вакытлы матбугат басмаларын күпләп яздыра. Тынгысыз авыл халкы мәдәни чараларда актив катнашып тора, ял сәгатьләрен күңелле үткәрә, китап укып, рухын, белемен күтәрә.
1994 нче елда, Гараева Венера апа лаеклы ялга киткәч, аның эшен Миннушина Эльмира Салих кызы кабул итә. Эстетик яктан зәвык белән бизәлгән, кызыклы һәм мавыктыргыч күргәзмәләре күп булган, гөлләргә бай китапханә һәрвакыт китап укучыларны үзенә тартып тора. Авыл халкы, мәктәп укучылары, яшьләр өзелми китапханәдән.
1996 елда Акбаш авылында туып-үскән шагыйрь, мәгърифәтче, укытучы Сәхаутдин Миңлекәйгә 100 яшь тулу уңаеннан, китапханә һәм клуб хезмәткәрләре юбилей кичәсе уздыралар. Кичәдә танылган шәхеснең кызы Чәчкә Тукаева да катнаша. Ул шагыйрьнең тормышыннан кызыклы истәлекләр белән уртаклаша, шигырьләрен укый, әтисенең гаилә архивында сакланган кулъязма хикәяләр, мәкаләләрен китапханәгә бүләк итә.
2015 нче елда Татарстан Республикасының «Авыл клублары» программасы буенча, Акбаш авылында яңа мәдәни үзәк сафка баса. Авыл халкына китапханәче Камаева Гөлнар Рәшит кызы хезмәт күрсәтә башлый.
Бүгенге көндә китапханә фонды 8519 басма әдәбият тәшкил итә. 21 исемдәге вакытлы матбугат басмасын укучыларга тәкъдим итә.
# (19840) 2000 SB280

(19840) 2000 SB280 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19840) 2000 SB280
## Тарихы

2000 елның 27 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 SB280» саналган.
# Йирни

Йирни (чех. Jirny) — Чехиянең Урта Чехия крае Прага-восток һәм Q12856916? районында урнашкан авыл.

# Йирни
## Географиясе

Мәйданы — 8,264817 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 250 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Йирни
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Йирни
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Йирни
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1147 |
| 1880 | 1240 |
| 1890 | 1167 |
| 1900 | 1194 |
| 1910 | 1423 |
| 1921 | 1388 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 1835 |
| 1950 | 1781 |
| 1961 | 1797 |
| 1970 | 1641 |
| 1980 | 1469 |
| 1991 | 1302 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 1331 |
| 2014 | 2574 |
| 2016 | 2681 |
| 2017 | 2745 |
| 2018 | 2808 |
| 2019 | 2867 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 2901 |
| 2021 | 2950 |
| 2021 | 3197 |
| 2022 | 2988 |
| 2023 | 3142 |
| 2024 | 3218 |
# Люлюки

Люлюки (белар. Люлюкі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.

# Люлюки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Заздросць (Жирардовский повяты)

Заздросць — Польшаның Мазовия воеводалыгы Радзеёвице гминасында урнашкан авыл.

# Заздросць (Жирардовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Лонцк (Мазовия воеводалыгы)

Лонцк — Польшаның Мазовия воеводалыгы Лонцк гминасында урнашкан авыл.

# Лонцк (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гольчовице (Бжезький повяты)

Гольчовице — Польшаның Ополе воеводалыгы Левин-Бжеский гминасында урнашкан авыл.

# Гольчовице (Бжезький повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Каньяк-дю-Косс

Каньяк-дю-Косс (фр. Caniac-du-Causse һәм фр. Caniac-du-Causse) — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
# 404 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) — V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
404 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр V гасырга кергән ел.

# 404 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:404 елда (б. э. к.) туганнар

# 404 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:404 елда (б. э. к.) вафатлар
# Отей (Ивелин)

Отей (фр. Auteuil) — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
# Вя Чивидина (Удине)

Вя Чивидина — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Таваньякко өязендә урнашкан торак пункт.

# Вя Чивидина (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (2981) Шагал

(2981) Шагал (лат. Chagall) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2981) Шагал
## Тарихы

1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EE20» саналган.
# Наполи (Нью-Йорк)

Наполи — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Наполи (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Наполи (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 36,55 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 567 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Массиж

Массиж (фр. Massiges) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Нова Вес И

Нова Вес И (чех. Nová Ves I) — Чехиянең Урта Чехия крае Колин һәм Колин районында урнашкан авыл.

# Нова Вес И
## Географиясе

Мәйданы — 10,307166 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 200 метр биеклектә урнашкан.

# Нова Вес И
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Нова Вес И
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Нова Вес И
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 971 |
| 1880 | 1060 |
| 1890 | 1190 |
| 1900 | 1230 |
| 1910 | 1375 |
| 1921 | 1343 |
| 1930 | 1391 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 1289 |
| 1961 | 1325 |
| 1970 | 1207 |
| 1980 | 1138 |
| 1991 | 1039 |
| 2001 | 1067 |
| 2011 | 1271 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 1228 |
| 2016 | 1231 |
| 2017 | 1235 |
| 2018 | 1236 |
| 2019 | 1247 |
| 2020 | 1305 |
| 2021 | 1326 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 1315 |
| 2022 | 1349 |
| 2023 | 1384 |
| 2024 | 1382 |
# Зиновий Сердюк

Зиновий Сердюк (2 [15] ноябрь 1903, Арбузинка, Херсон губернасы, Рәсәй империясе—8 август 1982, Мәскәү, РСФСР, ССРБ) — Совет фирка-дәүләт эшлеклесе, Украина коммунистик фиркасе Киев өлкә кәмититенең беренче сәркәтибе (1947-1949), УКФ ҮК сәркәтибе (1949-1952), УКФ Илбау өлкә кәмититенең беренче сәркәтибе (1952-1954), Молдавия коммунистик фиркасе үзәк кәмититенең беренче сәркәтибе (1954-1961). СБКФ ҮК әгъзасы, СБКФ ҮК каршындагы фирка кәнтрүле кәмисиясе рәисе урынбасары (1961-1965). 1-6 чакырылышлары ССРБ Югары Шурасы депутаты.
# Яшел урам (Казан, Идел буе районы)

Яшел урам (рус. улица Яшель) — Казанның Идел буе районында урнашкан урам.

# Яшел урам (Казан, Идел буе районы)
## Географиясе

Бертуган Петряевләр урамы белән киселештә тәмамлана.
# NGC 3133

NGC 3133 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3133
## Тарихы

Әлеге галактика 1885 елда Америка астрономы Фрэнк Ливенворт тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Кастелвекио (Виченца)

Кастелвекио — Италиянең Венеция төбәге Вальданьо өязендә урнашкан торак пункт.

# Кастелвекио (Виченца)
## Географиясе

Кастелвекио Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Кастелвекио (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нингуно, Сентро де Десарольо Агропекуарио (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)

Нингуно, Сентро де Десарольо Агропекуарио — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Долорес-Идальго муниципалитеты составына керә.

# Нингуно, Сентро де Десарольо Агропекуарио (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Географиясе

Нингуно, Сентро де Десарольо Агропекуарио Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Нингуно, Сентро де Десарольо Агропекуарио (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Нингуно, Сентро де Десарольо Агропекуарио (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Малина (Лодзь воеводалыгы)

Малина — Польшаның Лодзь воеводалыгы Кутно гминаcында урнашкан авыл.

# Малина (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ориньи-ле-Сек

Ориньи-ле-Сек (фр. Origny-le-Sec) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Сен-Лье кантонына карый.
# Подина

Подина (серб. Подина) — Сербиянең Топлич округы Житораҗа җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Подина
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 282 метр биеклектә урнашкан.

# Подина
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# (15904) Halstead

(15904) Halstead — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15904) Halstead
## Тарихы

1997 елның 29 сентябрендә Том Стэффорд тарафыннан Zeno обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 SD11» саналган.
# Врубель (Голдапский повяты)

Врубель — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Бане-Мазурске гминасында урнашкан авыл.

# Врубель (Голдапский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Борньяно (Горица)

һәм
Борньяно — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Кормонс өязендә урнашкан торак пункт.

# Борньяно (Горица)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лейк-Артур-Естейтс (Пенсильвания)

һәм
Лейк-Артур-Естейтс — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Лейк-Артур-Естейтс (Пенсильвания)
## Географиясе

Лейк-Артур-Естейтс халык санын алу урыны мәйданы — 1,717212 км², 1,717208 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1211 Фут биеклектә урнашкан.
# Галенава

Галенава (белар. Галенава) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.

# Галенава
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Трухуи

Трухуи (исп. Trujui) — Аргентинаның Буйныс-Айрыс провинциясендә урнашкан шәһәр.

# Трухуи
## Тарих

1942 елда нигезләнгән.
# Сыңрау торна

Сыңрау торнаː
* Сыңрау торна — башкорт халык җыры.
* Сыңрау торна — өч пәрдәле беренче башкорт милли балеты.
* Сыңрау торна — башкорт халык әкияте.