yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Марцияле-Морели (Фрозиноне)

Марцияле-Морели — Италиянең Лацио төбәге Арпино өязендә урнашкан торак пункт.

# Марцияле-Морели (Фрозиноне)
## Географиясе

Марцияле-Морели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Марцияле-Морели (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сен-Мартен-ла-Совте

Сен-Мартен-ла-Совте (фр. Saint-Martin-la-Sauveté) — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
# IC 539

IC 539 — Гидра йолдызлыгы чикләрендә урнашкан эмиссионная галактика .

# IC 539
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 539, PGC 26909, 2MASX J09290823-0232573, IRAS 09266-0219, MCG+00-24-017, UGC 5054, IRAS F09266-0219, NVSS J092907-023257, Z 6-47, 6dFGS gJ092908.2-023257, SDSS J092908.23-023256.8, Z 0926.6-0220, UZC J092908.2-023257, PSCz Q09266-0219 һәм LEDA 26909 буларак та сурәтләнә.
# (2078) Нанкин

(2078) Нанкин (лат. Nanking) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2078) Нанкин
## Тарихы

1975 елның 12 гыйнварында биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1975 AD» саналган.
# Шәдче Башы

Шәдче Башы — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422145.

# Шәдче Башы
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.1 °C | -10.9 °C | -5.7 °C | 4.4 °C | 13.4 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.7 °C | 12.1 °C | 4.3 °C | -4.9 °C | -10.3 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
# Замосць (Рипинский повяты)

Замосць — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Рогово гминаcында урнашкан авыл.

# Замосць (Рипинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Монфермей

Монфермей (фр. Montfermeil) — Франциядә урнашкан коммуна, Иль-де-Франс регионы Сен-Сен-Дени департаментында урнашкан.
# Гросбунденбах

Гросбунденбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Гросбунденбах
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,9 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 339 метр биеклектә урнашкан.
# Аро (Испания)

Аро (исп. Haro) — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Аро (Испания)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 40,53 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 479 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Алексеевка (Зәй районы)

Алексеевка — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

# Алексеевка (Зәй районы)
## Тарих

XIX гасырда нигезләнгән.

# Алексеевка (Зәй районы)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Алексеевка (Зәй районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11.1 °C | -5.8 °C | 4.3 °C | 13.3 °C | 18.6 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 12 °C | 4.2 °C | -5.1 °C | -10.5 °C | 3.9 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
# Донкур-о-Тамплие

Донкур-о-Тамплие (фр. Doncourt-aux-Templiers) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Досон (Испания)

Досон (гал. Dozón) — Испаниянең Понтеведра провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Досон (Испания)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 74 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Сехола-Тын

Сехола-Тын — Россия территориясеннән ага торган елга. Төнбяк Осетия-Алания Республикасы, Кабарда-Балкар Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Урух елгасының сул ярыннан 52 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.

# Сехола-Тын
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Терек елгасы, Урух елгасы кушылган урындан Малка елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе елгалары бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 07020000412108200003907
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 108200390
* Бассейн коды — 07.02.00.004
* ГӨ буенча саны — 08
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Мёры

Мёры (белар. Мёры) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.

# Мёры
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Вальне

Вальне (фр. Vallenay) — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
# Новоселовка

Новоселовка – топоним.

# Новоселовка
## Россия
### Татарстан

* Новоселовка — Зәй районында юкка чыккан авыл.

# Новоселовка
## Россия
### Сарытау өлкәсе

* Новоселовка — Екатериновка районы авылы.

# Новоселовка
## Россия
### Свердловск өлкәсе

* Новоселовка — Тәүде шәһәр округы авылы.

# Новоселовка
## Казакъстан
### Акмола өлкәсе

* Новоселовка — Сандыктау районы авылы.
* Новоселовка — Шортанды районы авылы.

# Новоселовка
## Казакъстан
### Костанай өлкәсе

* Новоселовка — Әулиекүл районы авылы.
* Новоселовка — Карасу районы авылы.
* Новоселовка — Костанай районы авылы.

# Новоселовка
## Казакъстан
### Төньяк Казакъстан өлкәсе

* Новоселовка — Габит Мөсрепов исемендәге район авылы.
# Ешилъюрт (Айваҗык)

Ешилъюрт (төр. Yeşilyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Айваҗык илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# 1013 ел

2 меңьеллык :
IX гасыр — X гасыр — XI гасыр — XII гасыр — XIII гасыр :
Хронологик таблица :
1013 (бер мең унөченче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча пәнҗешәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1013 елы, II меңьеллыкның 13 елы, XI гасырның 13 елы, XI гасырның 2 унъеллыгының 3 елы, 1010 елларның 4 елы. 1013 елдан бирле 1011 ел үтте.

# 1013 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1013 елда туганнар

# 1013 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1013 елда вафатлар
# Карло Руббиа

Карло Руббиа (итал. Carlo Rubbia, 31 март 1934(1934-03-31) (90 яшь), Гориция, Гориция, Италия корольлеге — , ) — физик, инженер (Италия). Физика өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1984).

# Карло Руббиа
## Белем

Колумбия үнивирситите, Пиза университеты дигән уку йортында белем алган.

# Карло Руббиа
## Оешмаларда әгъзалык

деи Линчеи милли академиясе, Папа фәннәр академиясе, Рәсәй фәннәр әкәдимиясе, Аурупа фәннәр академиясе, Лундын кыйрал җәмгыяте, АКШ милли фәннәр академиясе, Италия милли фәннәр әгъзасы, Америка сынлы сәнгать һәм фәннәр академиясе, Пүлшә фәннәр академиясе, Хорватия фән һәм сәнгать академиясе, Маҗарстан фәннәр академиясе, Яурупа академиясе, Аустрия фәннәр академиясе дигән оешмаларда әгъза булган.
# Киржень

Киржень — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсенең Гагино районы, Шатково районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пьяна елгасының сул ярыннан 305 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.

# Киржень
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010500412110000039654
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003965
* Бассейн коды — 08.01.05.004
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Елмалы (Малкара)

Елмалы (төр. Elmalı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Малкара илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сент-Анж-ле-Вьель

Сент-Анж-ле-Вьель (фр. Saint-Ange-le-Viel) — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Лозенец (Бургас өлкәсе)

Лозенец — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. Царево җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Лозенец (Бургас өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 12 метр биеклектә урнашкан.
# Сенниця-Петраше

Сенниця-Петраше — Польшаның Подлясье воеводалыгы Чижев гминасында урнашкан авыл.

# Сенниця-Петраше
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Qaban artı mäçete

İslam Qabul İtüneñ Meñyıllığı Şäräfenä Salınğan mäçet (Qaban artı mäçete, Yübiläy mäçete), Qazanda Tatar dini arxitekturası istälege. 1924-1926. yıllarda milli romantik modern formalarında, arxitektor AüMü Peçnikov proyektı belän İdel buyı Bolğarınıñ İslam dinen qabul itüenä (922) meñ yıl tulu xörmätenä tözelä. Tübä Qaban küleneñ köçığış yarına urnaşqan. Manarası bína poçmağındağı işek östenä quyılğan ber zallı, antresolle camiğ mäçet. 1991.dän äwwälgä maqsatlarında faydalanıla başlí. 1992.dä müçet qarşında mädräsä açıla.
# LIPM

LIPM (ингл. Lipase family member M) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Урал (Чиләбе өлкәсе)

Урал (рус. Урал) — Чиләбе өлкәсенең Кызыл районы составына керүче авыл.

# Урал (Чиләбе өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Урал (Чиләбе өлкәсе)
## Сәгать поясы

Урал (Чиләбе өлкәсе) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Урал (Чиләбе өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (49%), башкортлар (11%), , казахлар (35%).
# Гүндоган (Гөнен)

Гүндоган (төр. Gündoğan) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Гөнен илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Нерь-Ю

Нерь-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Уса елгасының уң ярыннан 279 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 27 км.

# Нерь-Ю
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000067654
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006765
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Мехина

Мехина (исп. Megina) — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Мехина
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 28 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1275 метр биеклектә урнашкан.
# Нова-Маморе

Нова-Маморе — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Рондония штатына карый.

# Нова-Маморе
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 10 071,702 км².
# Петон

Петон— нефть яткылыкларын эзләү буенча эшләр алып барган фәнни-тикшеренү һәм проект институты. Ул нефть һәм газ тупланмаларын эзләү һәм табу, нефть һәм газ яткылыкларын иләү, скважиналар кору, нефть чыгару, нефть яткылыкларын төзекләндерү проектларын төзү өлкәсендә төп гыйльми үзәк булып тора. Иң эре клиент - «Газпром» ПАО-сы.
Офисы Уфада урнашкан. Хәзерге вакытта оешмада 1200-дән кичү кеше эшли.

# Петон
## Төп эшчәнлек юнәлешләре

Геология һәм эшчәнлек:
* җир мае һәм газ яткылыкларын эзләү һәм табу;
* җир мае һәм газ запасларын исәпләү;
* җир мае һәм газ яткылыкларын иләү һәм катламнарның нефть бирүчәнлеген арттыру;
* проект документациясен икътисади нигезләү.
* җир мае чыгару һәм шәһәр төзелеше объектларын проектлау.
* проект-смета документларын иләү;
* биналар һәм корылмаларның төзелеш конструкцияләрен һәм нигезен тикшерү;
* комплекслы инженер тикшеренүләре.
* скважиналар төзү техникасы һәм технологияләре:
* скважиналар төзүне проектлау;
* ятма һәм күп забойлы скважиналар төзү;
* бораулау һәм тампонаж измәләрне иләү.
* җир мае чыгару техникасы һәм технологияләре:
# Сарыяр (Мудурну)

Сарыяр (төр. Sarıyar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Мудурну илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Барлоги (Любуш воеводалыгы)

Барлоги — Польшаның Любуш воеводалыгы Бобровице гминасында урнашкан авыл.

# Барлоги (Любуш воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сергей Мерчен

Сергей Мерчен (чуаш. Сергей Павлович Мерчен, 1919, Синьял-Яуши, Чуел өязе, Казан губернасы, РСФСР — , ) — чуаш телендә иҗат итүче язучы, шагыйрь.
# Цеме

Цеме — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Павия провинциясе составына керә.

# Цеме
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 104 метр биеклектә урнашкан. Кастело д'Агонья, Коццо, Олевано-ди-Ломеллина, Сант'Анджело-Ломеллина, Валле-Ломелина һәм Велеццо-Ломеллина коммуналары белән чиктәш.
# Бугурөрен (Орта)

Бугурөрен (төр. Buğurören) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Орта илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Рәгавере (Раквере)

Рәгавере (эст. Rägavere) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Любяча

Любяча (белар. Любяча) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Узденский районында урнашкан авыл.

# Любяча
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# NGC 7208

NGC 7208 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7208
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Моцецей

Моцецей — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. Моцецей (коммуна) коммунасына карый.

# Моцецей
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 70 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Локалита Ронконе - Салерно (Трапани)

Локалита Ронконе - Салерно — Италиянең Сицилия төбәге Трапани өязендә урнашкан торак пункт.

# Локалита Ронконе - Салерно (Трапани)
## Географиясе

Локалита Ронконе - Салерно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Локалита Ронконе - Салерно (Трапани)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пьеве Сан Паоло (Маса-Карара)

Пьеве Сан Паоло — Италиянең Тоскана төбәге Фивиццано өязендә урнашкан торак пункт.

# Пьеве Сан Паоло (Маса-Карара)
## Географиясе

Пьеве Сан Паоло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Пьеве Сан Паоло (Маса-Карара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Чыңгыз хан (китап)

Чыңгыз хан - 1998 елда "Матбугат йортында" Ирәнҗән Хара-Дауанның басылган китабы. Китапны 1929 елда Белградта чыккан русча басмадан Марсель Гали тәрҗемә итте. Фәнни консультант - Миркасыйм Госманов. Басма өчен Фәния Хуҗахмәт һәм Шәех Зәбиров җаваплы. Китапның тиражы 5000 данә.
2008 елда бу китап Татарстан китап нәшриятында да басылды.

# Чыңгыз хан (китап)
## Эчтәлек

* Үткән зурлыкларга кайту
* Үз-үзеңне өйрән
* Сөрле көч
* Дала кавеме
* Тимучин
* Тимучинның өйләнүе, аның дөньяга карашы
* Тимучин Чыңгыз хан дип игълан ителә
* Тәңре күктә, каган - җирдә
* Монгол армиясенең хәрби төзелеше
* Кытайга яу сәфәре
* Урта Азиягә сәфәр
* Тангытларга икенче сәфәр. Чыңгыз ханның үлеме
* Чыңгыз хан тормышыннан
* "Олуг Яса"
* Тимербәк гаскәренең эчке хасияте һәм төзелеше
* Аурупага сәяхәт
* Болгария һәм Сербиянең вассаллыгы
* Монгол золымының Русиягә йогынтысы
* Йомгаклау
* Монгол яки Юань династиясе
* Чыганаклар
# Ист-Гилл-Меридиан (Вашингтон)

Ист-Гилл-Меридиан — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Ист-Гилл-Меридиан (Вашингтон)
## Географиясе

Ист-Гилл-Меридиан халык санын алу урыны мәйданы — 9 квадрат миль, 23,2 км², 21,162847 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 505 Фут һәм 154 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 141

NGC 141 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 141
## Тарихы

Әлеге галактика 1864 елда Алмания астрономы Альберт Март тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Морско (Силезия воеводалыгы)

Морско — Польшаның Силезия воеводалыгы Гмина Влодовице гминасында урнашкан авыл.

# Морско (Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Җәк Килби

Җәк Килби (ингл. Jack St. Clair Kilby, 8 ноябрь 1923(1923-11-08), Җефферсон-Сити — 20 июнь 2005(2005-06-20) (81 яшь), Дәлас) — уйлап табучы, университет профессоры, информатика өлкәсендә белгеч, фотограф, инженер, физик (Америка Кушма Штатлары). Физика өлкәсендә Нобель премиясе иясе (2000).

# Җәк Килби
## Белем

Урбана-Шампейндагы Иллинойс университеты, Висконсин-Милуоки университеты, Мәдисендәге Висконсин университеты дигән уку йортларында белем алган.
# Каменка (Румыния)

Каменка — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Брустуроаса (коммуна) коммунасына карый.

# Каменка (Румыния)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 643 метр биеклектә урнашкан.
# Миклавж-при-Орможу

Миклавж-при-Орможу — Словениянең Ормож (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Миклавж-при-Орможу
## Географиясе

Мәйданы — 4,32 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 231,8 метр биеклектә урнашкан.
# Бурханлы (Гэлиболу)

Бурханлы (төр. Burhanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Гэлиболу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Хамамлы (Артвин)

Хамамлы (төр. Hamamlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Артвин илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Васили

Васили — Польшаның Мазовия воеводалыгы Дзежгово гминасында урнашкан авыл.

# Васили
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Үзәк урам (Казан)

Үзәк урам (рус. улица Центральная) — Казанның Вахит районында урнашкан урам.

# Үзәк урам (Казан)
## Географиясе

Универсиада проспектыннан башланып, Иптәшләр урамы белән киселештә тәмамлана.

# Үзәк урам (Казан)
## Тарих

Хәзерге исемен 1927 елның 2 ноябреннән йөртә.

# Үзәк урам (Казан)
## Урам белән бәйле шәхесләр

* Гөлзадә Сафиуллина
# (8122) Holbein

(8122) Holbein (лат. Holbein) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8122) Holbein
## Тарихы

1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4038 P-L» саналган.
# Шурбовка

Шурбовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кихть елгасының сул ярына тамагыннан 52 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 16 км.

# Шурбовка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кубен күле һәм Сухона елгасы башыннан Кубен гидротөененә кадәр. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100112103000006181
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000618
* Бассейн коды — 03.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Сандиметса

Сандиметса (эст. Sandimetsa) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Селәгәй бизләре

Селәгәй бизләре (лат. glandulae salivariae) Авыз куышлыгына өч пар эре селәгәй бизләренең юллары ачыла: колак яны, аскы казналык асты һәм тел асты (рәс. 1.7).
· Авыз куышлыгы лайласында шулай ук күп санлы кечкенә селәгәй бизләре бар.
· Барлык селәгәй бизләре эшләп чыгарылган сыекчаның төзелеше буенча сүлле, лайлалы һәм катнаш төрләренә бүленә. Селәгәйдә лайла һәм амилаза ферменты бар.
Вак селәгәй бизләре (glandulae salivariae minores)
Түбәндәге төрләргә вак селәгәй бизләрен урнашулары буенча бүләләр:
· Ирен бизләре (glandulae labiales);
· Яңак бизләре (glandulae buccales);
· Моляр бизләре (glandulae molares);
· Аңкау бизләре (glandulae palatinae);
· Тел бизләре (glandulae linguales).
# Берня

Берня (белар. Берня) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Барысавский районында урнашкан авыл.

# Берня
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Озилья

Озилья — Италиянең Лигурия төбәгендә урнашкан коммуна. Савона провинциясе составына керә.

# Озилья
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 715 метр биеклектә урнашкан. Бормида, Калиццано, Миллезимо, Палларе, Риялто, Мальоло һәм Муриальдо коммуналары белән чиктәш.
# Вардья (Косе)

Вардья (эст. Vardja) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
# Бехтсрит

Бехтсрит — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Бехтсрит
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,79 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 452 метр биеклектә урнашкан.
# Кузьминовка (Күгәрчен районы)

Кузьминовка — Башкортстанның Күгәрчен районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453331, ГАТОБК коды — 80238850003.

# Кузьминовка (Күгәрчен районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 83 кешенең яшәве мәгълүм.
# Филандари

Филандари — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. Вибо-Валентия провинциясе составына керә.

# Филандари
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 486 метр биеклектә урнашкан. Чессанити, Милето, Ромбьоло, Вибо-Валентия, Йонади, Сан-Калоджеро һәм Цунгри коммуналары белән чиктәш.
# (16751) 1996 QG1

(16751) 1996 QG1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16751) 1996 QG1
## Тарихы

1996 елның 18 августында Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 QG1» саналган.
# Серсенешть

Серсенешть — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Чернишоара (коммуна) коммунасына карый.

# Серсенешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Семер (Кызылҗаһамам)

Семер (төр. Semer) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Кызылҗаһамам илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Данишмент (Балья)

Данишмент (төр. Danişment) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Балья илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Писари (Кече Польша воеводалыгы)

Писари — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Забежув гминасында урнашкан авыл.

# Писари (Кече Польша воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шторобеняса

Шторобеняса — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. Шторобеняса (коммуна) коммунасына карый.

# Шторобеняса
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 34 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Рожнув (Кече Польша воеводалыгы)

һәм
Рожнув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Грудек-над-Дунайцем гминасында урнашкан авыл.

# Рожнув (Кече Польша воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Соек

һәм
Соек — Словениянең Словенське Конице (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Соек
## Географиясе

Мәйданы — 2,22 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 571 метр биеклектә урнашкан.