yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Дудки (Мастовский районы)

Дудки (белар. Дудкі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.

# Дудки (Мастовский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Акбашак (Чүнгүш)

Акбашак (төр. Akbaşak) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чүнгүш илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Пезкароне-Пезкаронино (Павия)

Пезкароне-Пезкаронино — Италиянең Ломбардия төбәге Кура-Карпиньано өязендә урнашкан торак пункт.

# Пезкароне-Пезкаронино (Павия)
## Географиясе

Пезкароне-Пезкаронино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Пезкароне-Пезкаронино (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# .gn

.gn — Гвинеянең югары дәрәҗәле милли домены.
# Елизаветино (Кырмыскалы районы)

Елизаветино — Башкортстанның Кырмыскалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453004, ГАТОБК коды — 80235805002.
# Икенче Казанлы

һәм
Икенче Казанлы (Новоказанка) — Төмән өлкәсенең Түбән Тәүде районында урнашкан торак пункт.

# Икенче Казанлы
## Сәгать поясы

Икенче Казанлы Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Икенче Казанлы
## Тарих

Октябрь инкыйлабына кадәр Тубыл губернасының Төмән өязенә караган.

# Икенче Казанлы
## Халык

Милләтләр (2010): татарлар — 100,0%.
# Летинская

Летинская — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ома елгасының сул ярыннан 22 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 58 км.

# Летинская
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03040000112103000053724
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103005372
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Калкув (Ополе воеводалыгы)

һәм
Калкув — Польшаның Ополе воеводалыгы Отмухув гминасында урнашкан авыл.

# Калкув (Ополе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Просна (Ополе воеводалыгы)

Просна — Польшаның Ополе воеводалыгы Прашка гминасында урнашкан авыл.

# Просна (Ополе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Юкарыкузфындык (Инөнү)

Юкарыкузфындык (төр. Yukarıkuzfındık) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Инөнү илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Каррион-де-лос-Сеспедес

Каррион-де-лос-Сеспедес (исп. Carrión de los Céspedes) — Испаниянең Севилья провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Каррион-де-лос-Сеспедес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 6 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 88 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гөтбер

Гөтбер — Башкортстанның Яңавыл районындагы авыл, Айбүләк җирлегенә карый. 2009 елның 1 гыйнварына халык саны =

# Гөтбер
## Демография

Авыл халкы 1979 елда тулысынча, ә 2002 елда өлешчә (61%) башкорт булып язылган.

# Гөтбер
## Географик урынлашу

* район үзәгенә кадәр (Яңавыл): 11 км
* авыл советына кадәр (Айбүләк): 5 км
* якындагы тимер юл станциясенә (Яңавыл): 11 км
# Лано

Лано (фр. Lano) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Голо-Морозалья кантонына карый.

# Лано
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,15 км².
# Вандини (Виченца)

Вандини — Италиянең Венеция төбәге Кьямпо өязендә урнашкан торак пункт.

# Вандини (Виченца)
## Географиясе

Вандини Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Вандини (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (3105) Штумпфф

(3105) Штумпфф (лат. Stumpff) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3105) Штумпфф
## Тарихы

1907 елның 8 августында Август Копфф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «A907 PB» саналган.
# Сирингтаун (Нью-Йорк)

Сирингтаун — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Сирингтаун (Нью-Йорк)
## Географиясе

Сирингтаун халык санын алу урыны мәйданы — 2,407481 км², 2,405072 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 39 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# (10926) 1998 BF41

(10926) 1998 BF41 (лат. 1998 BF41) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10926) 1998 BF41
## Тарихы

1998 елның 25 гыйнварында NEAT тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 BF41» саналган.
# NGC 1485

NGC 1485 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1485
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Льюис Свифт тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Лимонтазка (Леко)

Лимонтазка — Италиянең Ломбардия төбәге Оливето-Ларио өязендә урнашкан торак пункт.

# Лимонтазка (Леко)
## Географиясе

Лимонтазка Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Лимонтазка (Леко)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# CCNJ

CCNJ (ингл. Cyclin J) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# KRT34

KRT34 (ингл. Keratin 34) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# MCIDAS

MCIDAS (ингл. Multiciliate differentiation and DNA synthesis associated cell cycle protein) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# DCTN6

DCTN6 (ингл. Dynactin subunit 6) — кешенең 8-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Пазарци

Пазарци — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. Момчилград җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Пазарци
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 512 метр биеклектә урнашкан.
# (20788) 2000 SB29

(20788) 2000 SB29 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20788) 2000 SB29
## Тарихы

2000 елның 23 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 SB29» саналган.
# Пиноль

Пиноль (фр. Pinols) — Франциянең Югары Луара департаментында урнашкан коммуна.
# NGC 5307

NGC 5307 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5307
## Тарихы

Әлеге галактика 1836 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# NGC 7121

NGC 7121 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7121
## Тарихы

Әлеге галактика 1872 елда Франция астрономы Edouard Stephan тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 80.01 см (31.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Заполле (Дрыбинский районы)

Заполле (белар. Заполле) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Дрыбинский районында урнашкан авыл.

# Заполле (Дрыбинский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Доленя Вас-при-Артичах

Доленя Вас-при-Артичах — Словениянең Брежице (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Доленя Вас-при-Артичах
## Географиясе

Мәйданы — 0,97 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 171,5 метр биеклектә урнашкан.
# Ылыҗаоба (Гөнен)

Ылыҗаоба (төр. Ilıcaoba) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Гөнен илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бжозув (Томашовский повяты)

Бжозув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Жечица гминаcында урнашкан авыл.

# Бжозув (Томашовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (5731) Зевс

(5731) Зевс (лат. Zeus) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5731) Зевс
## Тарихы

1988 елның 4 ноябрендә Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 VP4» саналган.
# (5191) Paddack

(5191) Paddack (лат. Paddack) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5191) Paddack
## Тарихы

1990 елның 13 ноябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 VO3» саналган.
# Акчамесҗит (Ейьюбие)

Акчамесҗит (төр. Akçamescit) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Ейьюбие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Верона (Виргиния)

Верона — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Верона (Виргиния)
## Географиясе

Верона халык санын алу урыны мәйданы — 19,699564 км², 19,699585 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 394 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Чухломинский

Чухломинский (рус. Чухломинский) — Киров өлкәсенең Киров шәһәренда урнашкан тимер юл станциясе.

# Чухломинский
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Чухломинский
## Сәгать поясы

Чухломинский Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Чухломинский
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Вяле Варезе (Варезе)

Вяле Варезе — Италиянең Ломбардия төбәге Виджу өязендә урнашкан торак пункт.

# Вяле Варезе (Варезе)
## Географиясе

Вяле Варезе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Вяле Варезе (Варезе)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шумково (Киров өлкәсе)

Шумково (рус. Шумково) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.

# Шумково (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Шумково (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Шумково (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Шумково (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Эскьез-Сер

Эскьез-Сер (фр. Esquièze-Sère) — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Осьродек-Вижниця

Осьродек-Вижниця — Польшаның Люблин воеводалыгы Красник гминаcында урнашкан авыл.

# Осьродек-Вижниця
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# ICA1

ICA1 (ингл. Islet cell autoantigen 1) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Армамар (район)

Армамар — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. Армамар муниципалитетына карый.

# Армамар (район)
## Географиясе

Мәйданы — 16,76 км².
# Делялевка

Делялевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кубенское күле Сухона елгасы кушыла. Елга озынлыгы 11 км.

# Делялевка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кубен күле һәм Сухона елгасы башыннан Кубен гидротөененә кадәр. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100112103000005078
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000507
* Бассейн коды — 03.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Цедерхаус

Цедерхаус — Австриянең Зальцбург федераль җирендә урнашкан коммуна. Тамсвег округы составына керә.

# Цедерхаус
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1205 метр биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
# Гута (Журоминский повяты)

Гута — Польшаның Мазовия воеводалыгы Любовидз гминасында урнашкан авыл.

# Гута (Журоминский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Уйгыр Википедиясе

Уйгыр Википедиясе (уйг. Uyghurche Wikipédiye) — Википедиянең уйгыр телендәге бүлеге. Мәкаләләр латин һәм гарәп графикаларында языла.
Уйгур Википедиясе — чагышырмача әкрен үсешле бүлек. 2012 елның октябренә 2.901 мәкалә тупланган.
Бүлектә 6 меңнән артык кеше теркәлгән, шуларның 20-гә якыны — актив.
# Попешть (Велень, Олт)

Попешть — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. Велень (коммуна, Олт) коммунасына карый.

# Попешть (Велень, Олт)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Божичани

Божичани (чех. Božičany) — Чехиянең Карловы Вары крае Карловы Вары һәм Karlovy Vary (administrative district) районында урнашкан авыл.

# Божичани
## Географиясе

Мәйданы — 7,661148 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 424 метр биеклектә урнашкан.

# Божичани
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Божичани
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Божичани
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 370 |
| 1880 | 412 |
| 1890 | 469 |
| 1900 | 991 |
| 1910 | 1180 |
| 1921 | 1062 |
| 1930 | 1219 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 800 |
| 1961 | 654 |
| 1970 | 590 |
| 1980 | 650 |
| 1991 | 569 |
| 2001 | 631 |
| 2011 | 593 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 611 |
| 2016 | 604 |
| 2017 | 603 |
| 2018 | 641 |
| 2019 | 636 |
| 2020 | 630 |
| 2021 | 612 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 604 |
| 2022 | 603 |
| 2023 | 676 |
| 2024 | 641 |
# Воля-Цирусова-Колёния

Воля-Цирусова-Колёния — Польшаның Лодзь воеводалыгы Дмосин гминаcында урнашкан авыл.

# Воля-Цирусова-Колёния
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гүллүдаг (Нарман)

Гүллүдаг (төр. Güllüdağ) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Нарман илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Каминшчына (Плиски авыл советы)

Каминшчына (белар. Каміншчына) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.

# Каминшчына (Плиски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Катя-Ёль

Катя-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Щугор елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Катя-Ёль
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050100212103000062859
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006285
* Бассейн коды — 03.05.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# (14673) 1999 RK169

(14673) 1999 RK169 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14673) 1999 RK169
## Тарихы

1999 елның 9 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RK169» саналган.
# Маряново (Вишковский повяты)

һәм
Маряново — Польшаның Мазовия воеводалыгы Длугосёдло гминасында урнашкан авыл.

# Маряново (Вишковский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Спея (Анений Ной)

Спея (рум. һәм молдав. Speia ) — Молдова Республикасының Анений Ной районына караган авыл.
# Сократ

Сокра́т (бор. гр. Σωκράτης, як. б.э.к. 469 ел, Афиннар — б.э.к. 399 ел, шунда ук) — борынгы грек фәлсәфәчесе, аның тәгълиматы фәлсәфәдә табигатьне карап үтүдән кешене өйрәнүгә борылыш була. Илаһларны санламаган һәм яшьләрне аздырганы өчен үлем җәзасына хөкем ителә.
Сократның әтисе Афинада сынлы сәнгать белән шөгыльләнә торган кеше булган. Сократ үзе бернинди хезмәт тә язып калдырмаган. Ул үзенә кәсеп итеп урамнарда, мәйданнарда кешеләргә вәгазь сөйләп, аларны хаклыкка өйрәтеп йөрүне сайлаган. Сократның фәлсәфи фикерләре аның шәкертләре, замандашлары, шулай ук соңрак чорда яшәгән кайбер галимнәр тарафыннан язып калдырылган (мәсәлән, Платон, Ксенофонт әсәрләре).
Сократның өйрәнү максаты — объектив идеализм. Аның фикеренчә, дөньяда беренче чиратта универсаль акыл хәрәкәт итә. Илаһ, аның аңлавы буенча, борынгы грек мифологиясендәге күп аллалык «вәкиле» дә, шулай ук дин тәгълиматы яссылыгында аңлашыла торган монотеистик Ходай та түгел.
Сократ кешенең тәнен һәм җанын бер-берсенә каршы куя. Тойгылар, аффектлар — тән фигыле, ә җан фигыле ул — акыл.
Сократ үзенең фәлсәфәсендә яхшылык, гаделлек принципларына зур игътибар бирә. Аныңча, бу кыйммәтләр үзләрен белемдә, акыллылыкта табалар. Яхшылыкның һәм яманлыкның нәрсәдән килеп чыкканын белгән кеше тормыш тәҗрибәсендә начар эшләр эшләмәс. Моны фәндә Сократның беркатлылыгы белән аңлаталар.
Идарә итүдә Сократ барлык (монархия, тиранлык, аристократия, демократия) формаларны да тәнкыйтьли. Моның нигезе — шушы формаларның һәркайсына хас булган гаделсезлек. Сократ җәмгыятьтә, гомумән, дәүләт органы булуына каршы түгел. Ләкин ул гаделлек принципларында хәрәкәт итәргә тиеш һәм хакимлек итү эше халыкның иң яхшы, тәҗрибәле, намуслы, гадел кешеләренә йөкләнергә тиеш, дип фикер йөртә.
Сократның әхлакый мәсьәләләр буенча кайбер фикерләре бүгенге көн өчен дә гыйбрәтле. Мәсәлән, ул болай дигән: «Мин сезгә — олыга да, кечегә дә — шул нәрсәне әйтеп килдем: беренче чиратта байлык яки тәнегез турында түгел, бәлки җаныгыз турында кайгыртыгыз. Мин сезгә әйтә идем: кешенең даны акчадан тормый, нәкъ киресенчә, дан үзе кешеләргә байлыкны да, шулай ук башка яхшылыкларын да китерә. Бу — кешеләрнең шәхси тормышында да, аның иҗтимагый эшендә дә шулай».
# Шакиргүлмен (Акдениз)

Шакиргүлмен (төр. Şakirgülmen) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Акдениз илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гүллүк (Адапазары)

Гүллүк (төр. Güllük) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Адапазары илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# YPEL3

YPEL3 (ингл. Yippee like 3) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Максим Львов

Максим Львов (28 июнь 1899(18990628), Эңермучаш, Өрҗем өязе, Вәтке губернасы, Россия империясе—23 октябрь 1953, Йошкар-Ола, Мари АССР, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе) — мари совет дәүләт эшлеклесе.
БК(б)Ф ҮК каршындагы марксизм-ленинизм курсларында укыган (1934-1936). РК(б)Ф Мари өлкә комитетында, БК(б)Ф Мари өлкә контроль кәмисиясендә (1921-1926), БК(б)Ф Мари мохтар өлкәсе өлкә комитеты оештыру-инструтырлык бүлеге мөдире (1926-1928), БК(б)Ф Мари өлкә контроль кәмисиясе рәисе (1928-1929), БҮБК Президиумында Мари мохтар өлкәсенең даими вәкиле (1929-1930), Мари өлкә халык мәгарифе бүлеге мөдире (1930-1931), Мари мохтар өлкәсе өлкә шурасы башкарма комитеты рәисе (1931-1934), ВК(б)Ф Амур өлкә комитеты мәктәпләр һәм фән бүлеге мөдире (1936-1938), кулга алынган (1938), азат ителгән (1941), икътисадчы, «Маслопром» тресты базасы дириктыры (Йошкар-Ола) (1941-1953).
# Догуалагөзлү (Эрегли)

Догуалагөзлү (төр. Doğualagözlü) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Аройо Сангре (Сочистлавака)

Аройо Сангре — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Xochistlahuaca Municipality муниципалитеты составына керә.

# Аройо Сангре (Сочистлавака)
## Географиясе

Аройо Сангре Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Аройо Сангре (Сочистлавака)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Аройо Сангре (Сочистлавака)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Мәснәви

Мәснәви (икеләтелгән, янәшә куелган) — Шәрык шигърияте жанры. Ул, нигездә, үзара тыгыз бәйләнгән ике күренешкә карата кулланыла:
* шигырь юллары бердәй үлчәмле, үзара рифмалашкан, интонацион һәм мәгънәви яктан чагыштырмача бөтен һәм мөстәкыйль бәет.
* аа, бб, вв... шәкелендә рифмалашкан бәетләрдән төзелгән фәлсәфи-дидактик, романтик, героик әсәр.
Мәснәви ыстрафа формасы, гадәттә, зур күләмле эпик, лиро-эпик әсәрләрдә кулланыла (мәсәлән, Фирдәүсинең «Шаһнамә»се).
# Чезариз (Удине)

Чезариз — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Лузевера өязендә урнашкан торак пункт.

# Чезариз (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (314) Розалия

(314) Розалия (лат. Rosalia) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (314) Розалия
## Тарихы

1891 елның 1 сентябрендә Огюст Шарлуа тарафыннан Ницца обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
# Кече Кордяга

Кече Кордяга — Россия территориясеннән ага торган елга. Удмуртия, Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чүпче елгасының сул ярыннан 88 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 44 км.

# Кече Кордяга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чүпче елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300112111100033803
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103380
* Бассейн коды — 10.01.03.001
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Тейлор-Лендинг (Техас)

Тейлор-Лендинг — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Тейлор-Лендинг (Техас)
## Тарихы

Тейлор-Лендинг шәһәре елда нигезләнгән.

# Тейлор-Лендинг (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,735295 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.