yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Фурье рәте

Фурье рәте — $\tau$ периодлы теләгән $f$ функциясен гармоник тирбәнешләрнең (гармоник дулкыннар) чиксез суммасы - рәте төрендә күрсәтү:
    $f(x)={\frac {a_{0}}{2}}+\sum \limits _{k=1}^{+\infty }A_{k}\cos \left(2\pi {\frac {k}{\tau }}x+\theta _{k}\right)$
Әлеге рәт шулай ук болай язылып була:
    $f(x)=\sum \limits _{k=-\infty }^{+\infty }{\hat {f}}_{k}e^{i2\pi {\frac {k}{\tau }}x},$
биредә
    $A_{k}$ — $k$-нче гармоник тирбәнешнең амплитудасы,
    $2\pi {\frac {k}{\tau }}=k\omega$ — гармоник тирбәнешнең әйләнү ешлыгы,
    $\theta _{k}$ — $k$-нче тирбәнешнең башлангыч фазасы,
    ${\hat {f}}_{k}$ — $k$-нче комплекс амплитуда
Фурье рәте оптикада, дулкыннар теориясендә, санак технологияләрендә, кырның квант теориясендә, медицинада, югары математикада һ.б. өлкәләрдә киң кулланыла.
Гомуми очракта теләгән функцияне ортогональ функцияләрнең Фурье рәтенә таркатып була.

# Фурье рәте
## Фурье тригонометрик рәте

$f\in L_{2}([-\pi ,\pi ])$ функциясенең Фурье тригонометрик рәте дип түбәндәге рәт атала:
| $f(x)={\frac {a_{0}}{2}}+\sum _{n=1}^{\infty }(a_{n}\cos nx+b_{n}\sin nx)$ | (1) |
биредә
    $a_{0}={\frac {1}{\pi }}\int \limits _{-\pi }^{\pi }f(x)dx,$
    $a_{n}={\frac {1}{\pi }}\int \limits _{-\pi }^{\pi }f(x)\cos(nx)dx,$
    $b_{n}={\frac {1}{\pi }}\int \limits _{-\pi }^{\pi }f(x)\sin(nx)dx,$
$a_{0}$, $a_{n}$ һәм $b_{n}$ ($n=1,2,\ldots$) саннары - $f$ функциясенең Фурье коэффициентлары дип атала
Рәт (1) $L_{2}([-\pi ,\pi ])$ фәзасында $f$ функциясенә җыела. Бүтән сүзләр белән: рәтнең өлешчә суммалары $S_{k}(x)$:
    $S_{k}(x)={\frac {a_{0}}{2}}+\sum _{n=1}^{k}(a_{n}\cos nx+b_{n}\sin nx)$,
    $\lim \limits _{k\rightarrow \infty }\int \limits _{-\pi }^{\pi }(f(x)-S_{k}(x))^{2}dx=0$. Ягъни җыелучанлык күрсәтелә.
Еш кына синус һәм косинус урынына уйланма аргументтан экспонентаны куллану кулайрак була:
* Эйлер формуласы буенча функцияләр системасы карала:
       $\varphi _{k}(x)=e^{ikx}=\cos(kx)+i\sin(kx),k\in \mathbb {Z}$.
Әлеге функцияләр - ортогональ һәм теләгән кайсы $f\in L^{2}([-\pi ,\pi ],\mathbb {C} )$ функциясен алар буенча Фурье рәтенә таркатып була:
    $f(x)=\sum \limits _{k=-\infty }^{+\infty }{\hat {f}}_{k}e^{ikx}$,
биредә:
    ${\hat {f}}_{k}={\frac {1}{2\pi }}\int \limits _{-\pi }^{\pi }f(x)e^{-ikx}dx$.
    ${\hat {f}}_{k}=(a_{k}-ib_{k})/2,k>0$
    ${\hat {f}}_{0}=a_{0}/2$
    ${\hat {f}}_{k}=(a_{|k|}+ib_{|k|})/2,k<0$
    $a_{k}={\hat {f}}_{k}+{\hat {f}}_{-k},k>0$
    $b_{k}=i({\hat {f}}_{k}-{\hat {f}}_{-k}),k>0$
* Комплекс функция шулай да Фурье рәтенә таркатыла.
# Салават Кирәев

Салават Кирәев (Салават Гаяз улы Кирәев, 18 февраль 1955(1955-02-18), Ишембай, Ишембай районы, БАССР, РСФСР, СССР — 6 апрель 2001(2001-04-06) (46 яшь), Уфа, Башкортстан, Россия) — сыйрк артисты, кино актеры, БАССРның атказанган артитсы (1975), Г. Сәлам ис. Пермия лауреаты (1986).
# Эгрибуҗак (Һасса)

Эгрибуҗак (төр. Eğribucak) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Һасса илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Лобзовець

Лобзовець — Польшаның Великопольское воеводалыгы Ярачево гминасында урнашкан авыл.

# Лобзовець
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Матарам (шәһәр)

Матарам (индон. Mataram) — Индонезиянең Көнбатыш Нуса-Теңгара правинсәсендә урнашкан шәһәр.

# Матарам (шәһәр)
## Географиясе

Матарам Ломбок утравында урнашкан.
# Товпина

Товпина (белар. Тоўпіна) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.

# Товпина
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# (20676) 1999 VA7

(20676) 1999 VA7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20676) 1999 VA7
## Тарихы

1999 елның 8 ноябрендә Ч. Джулз тарафыннан Фаунтин-Хиллс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 VA7» саналган.
# Гөлсылу Гаязова

Гөлсылу Гаязова (Гөлсылу Хәлил кызы Гаязова, 13 октябрь 1936(1936-10-13), Иске Барыш, Тәмте районы, Татарстан АССР, РСФСР, СССР — 15 февраль 2004(2004-02-15) (67 яшь), Нифтикам, Башкортстан, Россия) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1974).
# Доклин (коммуна)

Доклин — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан коммуна.

# Доклин (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Доклин, Биниш һәм Тирол авыллары урнашкан.
# RNASE8

RNASE8 (ингл. Ribonuclease A family member 8) — кешенең 14-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сарылар (Каһраманказан)

Сарылар (төр. Sarılar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Каһраманказан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сан Хосе де Манантиялес (Санта Круз де Хувентино Росас)

Сан Хосе де Манантиялес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Санта-Крус-де-Хувентино-Росас муниципалитеты составына керә.

# Сан Хосе де Манантиялес (Санта Круз де Хувентино Росас)
## Географиясе

Сан Хосе де Манантиялес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Хосе де Манантиялес (Санта Круз де Хувентино Росас)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Хосе де Манантиялес (Санта Круз де Хувентино Росас)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Кече Парюг

Кече Парюг — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Вохма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 55 км.

# Кече Парюг
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010400112110000041103
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110004110
* Бассейн коды — 08.01.04.001
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Омекур (Уаза)

Омекур (фр. Omécourt) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Иванишки (елга)

Иванишки — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Идел елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.

# Иванишки (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010100612110000001705
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110000170
* Бассейн коды — 08.01.01.006
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Октябрьски (Реж шәһәр округы)

Октябрьское (рус. Октябрьское) — Свердловск өлкәсенең Реж шәһәр округы составына керүче авыл.

# Октябрьски (Реж шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Октябрьски (Реж шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (96%).
# Валера

Валера (исп. Valera) — Венесуэланың Трухильо штатында урнашкан шәһәр.

# Валера
## Тарих

1820 елда нигезләнгән.
# Рәшит Нурмөхәммәтов

Рәшит Нурмөхәммәтев (Рәшит Мөхәммәтбари улы Нурмөхәммәтев, 4 сентябрь 1925(1925-09-04), Уфа, БАССР, РСФСР, СССР — 23 август 1986(1986-08-23) (60 яшь), Уфа, БАССР, РСФСР, СССР) — рәссам, РСФСРның атказанган рәссамы (1970), БАССРның атказанган һәм халык рәссамы (1968, 1977), Салават Юлаев премиясе лауреаты (1969).
# TFDP1

TFDP1 (ингл. Transcription factor Dp-1) — кешенең 13-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Биканер

Биканер (ингл. Bikaner) — ул Һиндстанда шәһәр.
# Екзарх-Антимово

Екзарх-Антимово — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. Карнобат җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Екзарх-Антимово
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 189 метр биеклектә урнашкан.
# Дмитриева Поляна

Дмитриева Поляна — Башкортстанның Шаран районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452630, ГАТОБК коды — 80258815001.
# PLA1A

PLA1A (ингл. Фосфолипаза A1) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Брдице-при-Неблем

Брдице-при-Неблем — Словениянең Брда (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Брдице-при-Неблем
## Географиясе

Мәйданы — 0,62 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 128,2 метр биеклектә урнашкан.
# (415) Палатия

(415) Палатия (лат. Palatia) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (415) Палатия
## Тарихы

1896 елның 7 февралендә Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1896 CO» саналган.
# Тельков

Тельков — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Тельков
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 25,85 км², 25,86 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 420 метр биеклектә урнашкан.
# Доброта (авыл)

Доброта — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. Горнет-Криков (коммуна) коммунасына карый.

# Доброта (авыл)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Пильзах

Пильзах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Пильзах
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Пильзах
## Географиясе

Коммуна мәйданы — Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 445 метр биеклектә урнашкан.
# Каралин (Зэльвенский районы)

Каралин (белар. Каралін) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.

# Каралин (Зэльвенский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Траян (коммуна, Яломица)

Траян — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан авыл. Яломица коммунасына карый.

# Траян (коммуна, Яломица)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Сцилард (ай кратеры)

Сцилард (лат. Szilard) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 127 км булган кратер.

# Сцилард (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Лео Силард (1898—1964) хөрмәтенә бирелә.

# Сцилард (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# RRN3

RRN3 (ингл. RRN3 homolog, RNA polymerase I transcription factor) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Жанецин

һәм
Жанецин — Польшаның Мазовия воеводалыгы Соколув-Подляски гминасында урнашкан авыл.

# Жанецин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Словеня Вас

Словеня Вас — Словениянең Хайдина (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Словеня Вас
## Географиясе

Мәйданы — 4,61 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 235,9 метр биеклектә урнашкан.
# Блумзбери (Нью-Джерси)

Блумзбери — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Блумзбери (Нью-Джерси)
## Тарихы

Огачи шәһәре 30 март 1905 елда нигезләнгән.

# Блумзбери (Нью-Джерси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,507455 км², 2,357567 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 335 Фут биеклектә урнашкан.
# Дезерт-Шорс (Калифорния)

Дезерт-Шорс — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Дезерт-Шорс (Калифорния)
## Географиясе

Дезерт-Шорс халык санын алу урыны мәйданы — 2,103657 км², 1,765103 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән −60 метр биеклектә урнашкан.
# Честа

Честа (серб. Честа) — Сербиянең Ниш округы Алексинатс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Честа
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 281 метр биеклектә урнашкан.

# Честа
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Октябрьски (Талица шәһәр округы)

Октябрьский (рус. Октябрьский) — Свердловск өлкәсенең Талица шәһәр округы составына керүче авыл.

# Октябрьски (Талица шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Октябрьски (Талица шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Спалене

Спалене (чех. Spálené) — Чехиянең Моравия-Силезия крае Голчовице районында урнашкан авыл.

# Спалене
## Географиясе

Мәйданы — 18,614 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Спалене
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Спалене
## Тарихы

Авыл җирләре элек Чешская Силезия тарихи төбәгенә караган.

# Спалене
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1574 |
| 1880 | 1562 |
| 1890 | 1359 |
| 1900 | 1287 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 1176 |
| 1921 | 1044 |
| 1930 | 965 |
| 1950 | 233 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 226 |
| 1970 | 184 |
| 1980 | 135 |
| 1991 | 91 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 106 |
| 2011 | 104 |
| 2021 | 89 |
# Вакера (Бьела)

Вакера — Италиянең Пьемонт төбәге Каприле өязендә урнашкан торак пункт.

# Вакера (Бьела)
## Географиясе

Вакера Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Вакера (Бьела)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Найда (авыл)

Найда (белар. Найда) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жытавицкий районында урнашкан авыл.

# Найда (авыл)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Маринела (Венеция)

Маринела — Италиянең Венеция төбәге Сан-Микеле-аль-Тальяменто өязендә урнашкан торак пункт.

# Маринела (Венеция)
## Географиясе

Маринела Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Маринела (Венеция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бруньето (Павия)

Бруньето — Италиянең Ломбардия төбәге Colli Verdi өязендә урнашкан торак пункт.

# Бруньето (Павия)
## Географиясе

Бруньето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Бруньето (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тепекүкнарлы (Дерэли)

Тепекүкнарлы (төр. Tepeküknarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Дерэли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Эль Хикареро (Тетипак)

Эль Хикареро — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Тетипак муниципалитеты составына керә.

# Эль Хикареро (Тетипак)
## Географиясе

Эль Хикареро Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Хикареро (Тетипак)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Хикареро (Тетипак)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Гали Җәмниханов

Гали Җәмниханов - виртуоз гармунчы, концерт гармуннарында уйнау остасы. Әтисе ягыннан туганнан туган абыйсы - гармунчы Фәйзулла Туишев. Урта мәктәпне тәмамлагач, Ростов шәһәренә барып музыка училищесына укырга керә. Аны уңышлы тәмамлап, 1934 елда Казанга килә һәм Татар дәүләт эшчеләр театрына музыка җитәкчесе булып урнаша. Татар дәүләт филармониясе ачылгач, башта Татар дәүләт җыр һәм бию ансамблендә, аннан филармониянең эстрада бүлегендә музыкант-аккомпаниатор буларак эшли. Концертларда аерым гына чыгышлар белән дә катнаша. Бөек Ватан сугышы вакытында Львов пехота училищесында белем ала һәм 1943 елда укчы взводының командиры итеп көнбатыш фронтка җибәрелә. 1946 елда туган ягына әйләнеп кайта һәм яңадан музыка һөнәренә керешә. 1957 елда Мәскәүдә үткәрелгән Татар әдәбияты һәм сәнгате декадасында катнаша, концерт гармуннарында уйный. 1964 елда ТАССРның атказанган артисты исеме бирелә.
# (6327) 1991 GP1

(6327) 1991 GP1 (лат. 1991 GP1) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6327) 1991 GP1
## Тарихы

1991 елның 9 апрелендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 GP1» саналган.
# Шиллингштедт

Шиллингштедт (алман. Schillingstedt) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Шиллингштедт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,46 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 146 метр биеклектә урнашкан.
# Варвилле

Варвилле (фр. Warvillers) — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
# Юнион (Миссури)

Юнион — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Юнион (Миссури)
## Тарихы

Юнион шәһәре елда нигезләнгән.

# Юнион (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 9,16 квадрат миль, 23,732016 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 162 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ашагыкарталлы (Чаерлы)

Ашагыкарталлы (төр. Aşağıkartallı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Чаерлы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Гүдүн (Шалпазары)

Гүдүн (төр. Güdün) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Шалпазары илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бүюккырык (Якакент)

Бүюккырык (төр. Büyükkırık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Якакент илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Деделер (Эрегли)

Деделер (төр. Dedeler) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Изтитуто Релиҗозо (Кальяри)

Изтитуто Релиҗозо — Италиянең Сарденья төбәге Эльмас өязендә урнашкан торак пункт.

# Изтитуто Релиҗозо (Кальяри)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Заврх-над-Добрно

Заврх-над-Добрно — Словениянең Добрна (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Заврх-над-Добрно
## Географиясе

Мәйданы — 1,31 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 476,1 метр биеклектә урнашкан.
# Шапялёвка

Шапялёвка (белар. Шапялёўка) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.

# Шапялёвка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# 460 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) — V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
460 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр V гасырга кергән ел.

# 460 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:460 елда (б. э. к.) туганнар

# 460 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:460 елда (б. э. к.) вафатлар
# Ранчо Адолфо Муньоз (Ометепек)

Ранчо Адолфо Муньоз — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ометепек муниципалитеты составына керә.

# Ранчо Адолфо Муньоз (Ометепек)
## Географиясе

Ранчо Адолфо Муньоз Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Ранчо Адолфо Муньоз (Ометепек)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Ранчо Адолфо Муньоз (Ометепек)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Вильям Җозеф Бөрнс

Вильям Җозеф Бөрнс (4 апрель 1956(1956-04-04) (68 яшь), Форт-Либерти, Камберленд (округ, Төньяк Каролина), Төньяк Каролина, Америка Кушма Штатлары — , ) — дипломат, сәясәтче, илче, АКШ дәүләт сәркәтибе урынбасары (28 июль 2011 – 3 ноябрь 2014), АКШның Русиядәге илчесе (8 ноябрь 2005 – 13 май 2008), АКШ Дәүләт сәркәтибенең Якын Көнчыгыш эшләре буенча ярдәмчесе (4 июнь 2001 – 2 март 2005), АКШның Үрдүндәге илчесе (9 август 1998 – 4 июнь 2001), АКШ дәүләт сәркәтибе (20 гыйнвар 2009 – 21 гыйнвар 2009), АКШ дәүләт сәркәтибенең сәяси сораулар буенча урынбасары (13 май 2008 – 28 июль 2011), Үзәк күзләү идарәсе директоры (19 март 2021).
# Даньи-Ламберси

Даньи-Ламберси (фр. Dagny-Lambercy) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Рошиори (Ботошань)

Рошиори — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. Рекиць (коммуна) коммунасына карый.

# Рошиори (Ботошань)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 140 ± 1 метр биеклектә урнашкан.