# Берләшкән Милләтләр Оешмасы

    «БМО» монда китерә.
Берләшкән Милләтләр Оешмасы, БМО (ингл. United Nations, рус. Организация Объединённых Наций, гарәп. الأمم المتحدة‎) — үз максаты итеп дөньяда тынычлык һәм иминлекне саклау куйган халыкара оешма. Шулай ук дәүләтләр арасында элемтәләрне үстерүгә көч куя. БМО карарлары Берләшкән Милләтләр Оешмасы системасының күп санлы махсус максатчан агентлыклары, бәйле оешмалар, шуралар һәм әгъза илләренең структуралары аркылы үтәлә.
Бу - дөньядагы иң зур, иң таныш, иң халыкара дәрәҗәдә күрсәтелгән һәм иң көчле хөкүмәтара оешма. Берләшкән Милләтләр Оешмасы төп офисы Нью-Йоркта, аның төп офислары белән Женева, Найроби, Вена һәм Гаага.

# Берләшкән Милләтләр Оешмасы
## Тарих

    Төп мәкалә: БМО тарихы

# Берләшкән Милләтләр Оешмасы
## Тарих
### Фон

Берләшкән Милләтләр Оешмасы барлыкка килгәнче гасырда, Халыкара Кызыл Хач Комитеты кебек берничә халыкара оешма оешты, кораллы конфликт һәм бәрелеш корбаннарын яклау һәм аларга ярдәм күрсәтү өчен.

# Берләшкән Милләтләр Оешмасы
## Тарих
### Икенче бөтендөнья сугышы союздашлары декларацияләре

Оешма эшчәнлеге һәм структурасы Икенче дөнья сугышы вакытында Һитлерга каршы коалиция илләре тарафыннан төзелгән. «Берләшкән Милләтләр» исеме беренче тапкыр 1942 елның 1 гыйнварында имзаланган Берләшкән Милләтләр Декларациясендә телгә алына.
БМО Низамы 1945 елда Сан-Франциско конференциясендә раслана, шул ук елның 26 июнендә 51 дәүләт вәкиле тарафыннан имзалана. Уставның көчкә керү датасы (24 октябрь) Берләшкән Милләтләр Оешмасы көне дип билгеләнә.

# Берләшкән Милләтләр Оешмасы
## Тарих
### Киләсе тарих

Оешманың дөнья тынычлыгын саклау миссиясе беренче дистәләрдә АКШ һәм Советлар Союзы һәм аларның союздашлары арасында салкын сугыш белән катлауланды. Аның миссиясе беренче чиратта коралсыз хәрби күзәтүчеләрдән һәм җиңел кораллы гаскәрләрдән тора, мониторинг, отчет һәм ышанычны арттыру ролендә. Берләшкән Милләтләр Оешмасы әгъзалары 1960-нчы еллардан башлап киң таралган деколонизациядән соң сизелерлек артты. Шул вакыттан алып, 80 элеккеге колония бәйсезлеккә иреште, шул исәптән Попечительләр Советы күзәткән 11 ышаныч территориясе. 1970-нче елларга БМОның икътисадый һәм социаль үсеш программалары бюджеты тынычлык саклау чыгымнарыннан күпкә артыграк. Салкын сугыш беткәч, БМО күчте һәм кыр эшләрен киңәйтте, төрле катлаулы эшләрне башкарды.

# Берләшкән Милләтләр Оешмасы
## Структура

    Төп мәкалә: БМО системасы
* Генераль Ассамблея
* Генераль сәркатиб
* БМО Иминлек Шурасы
* Секретариат
* БМО Халыкара Мәхкәмәсе
* Махсус оешмалар

# Берләшкән Милләтләр Оешмасы
## Структура
### Генераль сәркатиб

    Төп мәкалә: БМО Генераль сәркатибе
| № | Исем | Ил | Эшкә керү вакыты | Эш бетү вакыты |
| – | Глэдвин Джебб (ингл. Gladwyn Jebb, 1st Baron Gladwyn}}) | Бөекбритания (Көнбатыш Европа) | 24 октябрь 1945 ел | 1 февраль 1946 ел |
| 1 | Трюгве Хальвдан Ли | Норвегия (Көнбатыш Европа) | 2 февраль 1946 ел | 10 ноябрь 1952 ел |
| 2 | Даг Хаммаршельд | Швеция (Көнбатыш Европа) | 10 апрель 1953 ел | 18 сентябрь 1961 ел |
| 3 | У Тан | Бирма (Азия) | 30 ноябрь 1961 ел | 1 гыйнвар 1972 ел |
| 4 | Курт Вальдхайм | Австрия (Көнбатыш Европа) | 1 гыйнвар 1972 ел | 1 гыйнвар 1982 ел |
| 5 | Хавьер Перес де Куэльяр (исп. Javier Pérez de Cuéllar Guerra) | Перу (Көньяк Америка) | 1 гыйнвар 1982 ел | 1 гыйнвар 1992 ел |
| 6 | Бутрос Бутрос-Гали | Мисыр (Африка) | 1 гыйнвар 1992 ел | 1 гыйнвар 1997 ел |
| 7 | Кофи Аннан | Гана (Африка) | 1 гыйнвар 1997 ел | 1 гыйнвар 2007 ел |
| 8 | Пан Ги Мун | Көньяк Корея (Азия) | 1 гыйнвар 2007 ел | 1 гыйнвар 2017 ел |
| 9 | Антониу Гутерреш | Португалия (Европа) | 1 гыйнвар 2017 ел | Хәзер вазыйфалар башкара Беренче срок вакыты: 1 гыйнвар 2022 елда чыга |

# Берләшкән Милләтләр Оешмасы
## Дәүләт-әгъзалар

Башта БМОга Уставны имзалаган 51 ил кергән. 1946—2006 елларда оешмага тагын 141 дәүләт кергән.
2011 елның 14 июль хәләтенә караганда, БМОга 193 дәүләт керә.

# Берләшкән Милләтләр Оешмасы
## Телләр

    Төп мәкалә: БМО телләре
БМОда эшне оештыру өчен рәсми һәм эш телләре расланган. Шушы телләрне куллану һәр махсус оешма һәр орган өчен үзгә.
БМО рәсми телләрендә оешманың бөтен документлары чыга. БМО рәсми телләре:
* Гарәп теле — 18 декабрь
* Инглиз теле − 23 апрель
* Испан теле − 12 октябрь
* Кытай теле − 20 апрель
* Рус теле — 6 июнь
* Француз теле − 20 март
Интернет-радио программаларны әзерләүче БМО мультимедиа үзәге битләре: бангла 2018 елның 30 гыйнвар көнендә архивланган. • гарәпчәсе 2017 елның 17 июль көнендә архивланган. • инглизчәсе 2011 елның 5 декабрь көнендә архивланган. • испанчасы 2013 елның 14 октябрь көнендә архивланган. • кытайчасы 2018 елның 29 гыйнвар көнендә архивланган. • португальчасы 2017 елның 16 июль көнендә архивланган. • русчасы 2017 елның 15 июль көнендә архивланган. • суахили 2018 елның 5 февраль көнендә архивланган. • урду 2017 елның 27 июль көнендә архивланган. • һинди 2017 елның 7 июль көнендә архивланган. • французчасы 2017 елның 21 июль көнендә архивланган.