yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Aparteid

Aparteid (afrikaans telendä apartheid - "ayırılu") - rasa ayırıluı (segregatsiäse) räsmi säyäsäte, 1948-1994 yılda Könyaq Afrika Cömhüriätendä Milli firqä ütkärgän säyäsät.

# Aparteid
## Nigez

Könyaq Afrika Cömhüriäte aparteidı buntu xalıqlarına ayırım maxsus rezevatsiälärdä torırğa boyıra.
Rezervatsiädän çığu häm zur şähärlärgä kerü maxsus röxsäte buyınça ğına xoquq birelä.
Könyaq Afrika Cömhüriäte qara tänle yäşäwçeläre watandaşlar xoquqınnan mäxrüm itelä.
Aq tänle bulmağan keşelär Awrupa koloniälärendä bik yış säyäsi häm watandaşlar xoquqlarınnan mäxrüm itelä, läkin Afrikanı dekolonizatsiädän soñ aparteid säyäsätenä äwerelä.

# Aparteid
## Köräş

Aparteidka qarşı köräş BMO häm ayıruça Sovet Berlege citäkçelegendä 1970 yıllardan başlana.
Köräştä xoquq yaqlawçı xäräkäte, KAC dissidentları qatnaşa.
Aparteidka qarşı köräştä Afrika Milli kongressı häm Nelson Mandela zur röl' uynıy.
Soñraq şuşı köräş öçen Nelson Mandela Nobel premiäsenä layıq bula.
Aparteid simvolı - "Roben-Aylend törmäse", aparteid bulğan çaqta anda säyäsi totqınnar utıralar.

# Aparteid
## Töşerü

Afrika Milli kongressı köräşe, rasaçılıq rejimın xalıqara izolätsiäse häm aq tänle xalıq sanı kimüe 21% tän (1940) - 11% ka (1990) näticäsendä aparteid tärtibe 1994 yılda töşerelä.
# Гавриил Каменев

Гавриил Каменев (Гавриил Пөтр улы Каменев, 3 (14) февраль 1772, Казан, Россия империясе — 25 июль (6 август) 1803 (31 яшь), Казан, Россия империясе) — рус телендә иҗат иткән язучы, тәрҗемәче, тиҗарәт киңәшчесе (1800), Казан шәһәр башлыгы (1798-1800).
* 1 2 3 4 5 6 7 8 Кочеткова Н. Д. Каменев // Краткая литературная энциклопедия — Москва: Советская энциклопедия, 1962.https://wikidata.org/wiki/Track:Q4239850https://wikidata.org/wiki/Track:Q649https://wikidata.org/wiki/Track:P8896https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737
* 1 2 3 4 Каменев, Гавриил Петрович // Русский биографический словарь — СПб: 1897.https://wikidata.org/wiki/Track:Q25865877https://wikidata.org/wiki/Track:Q21175479https://wikidata.org/wiki/Track:Q1960551https://wikidata.org/wiki/Track:Q656
* ↑ Бобров Е. А. А. С. Пушкинъ въ Казани. // Пушкин и его современники: Материалы и исследования — Комиссия для издания сочинений Пушкина при Отделении русского языка и словесности Императорской академии наук, 1905.https://wikidata.org/wiki/Track:Q23825849https://wikidata.org/wiki/Track:Q23825719https://wikidata.org/wiki/Track:Q23684039
# Верединья

Верединья — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Верединья
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 635,262 км².
# Добжень-Великий

Добжень-Великий — Польшаның Ополе воеводалыгы Добжень-Вельки гминасында урнашкан авыл.

# Добжень-Великий
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гүмүшсу (Симав)

Гүмүшсу (төр. Gümüşsu) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Симав илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# 396 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 396 — Милади тәкъвим буенча IV гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 396 — безнең эрага кадәр IV гасырга кергән ел.
* 396 — сан.
# Пацичова

Пацичова (белар. Пацічова) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Смалявицкий районында урнашкан авыл.

# Пацичова
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Софуллу (Алаплы)

Софуллу (төр. Sofullu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Алаплы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Гондомар (Вила-Верде)

Гондомар — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Вила-Верди муниципалитетына карый.

# Гондомар (Вила-Верде)
## Географиясе

Мәйданы — .
# (647) Адельгунда

(647) Адельгунда (лат. Adelgunde) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (647) Адельгунда
## Тарихы

1907 елның 11 сентябрендә Август Копфф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1907 AD» саналган.
# (20671) 1999 UX48

(20671) 1999 UX48 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20671) 1999 UX48
## Тарихы

1999 елның 31 октябрендә CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 UX48» саналган.
# Вертеяк

Вертеяк (фр. Verteillac) — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
# IC 1918

IC 1918 — Сәвер йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 1918
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1918, PGC 12834, 2MASX J03261793+0432277, AGC 130236, NPM1G +04.0115, Z 416-9, Z 0323.6+0422, UZC J032617.9+043228 һәм LEDA 12834 буларак та сурәтләнә.
# Каспер (ай кратеры)

Каспер (лат. Kasper) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 12,39 км булган кратер.

# Каспер (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Поль исеме хөрмәтенә бирелә.

# Каспер (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1979 елда раслана.
# Юкарычамөзү (Зара)

Юкарычамөзү (төр. Yukarıçamözü) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Зара илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Черники (Вармия-Мазурия воеводалыгы)

Черники — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Кентшин гминасында урнашкан авыл.

# Черники (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (15290) 1991 TF1

(15290) 1991 TF1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15290) 1991 TF1
## Тарихы

1991 елның 12 октябрендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 TF1» саналган.
# Бала Әрәбләр

Бала Әрәбләр (әзери. Bala Ərəblər) — Әзербайҗанның Бәрдә районына караган авыл.
# (3209) Бухвальд

(3209) Бухвальд (лат. Buchwald) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3209) Бухвальд
## Тарихы

1982 елның 24 гыйнварында Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 BL1» саналган.
# Яманиха

Яманиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Устья елгасының уң ярыннан 23 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 48 км.

# Яманиха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300212103000030844
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003084
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Чекерек

Чекерек (төр. Çekerek) — Төркия Җөмһүриятенең Йозгат иленә караган бер шәһәре.
# Стральцы (Ляхавицкий районы)

Стральцы (белар. Стральцы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ляхавицкий районында урнашкан авыл.

# Стральцы (Ляхавицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Мальионе-Кроза (Бьела)

Мальионе-Кроза — Италиянең Пьемонт төбәге Валланценго өязендә урнашкан торак пункт.

# Мальионе-Кроза (Бьела)
## Географиясе

Мальионе-Кроза Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Мальионе-Кроза (Бьела)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# RNF39

RNF39 (ингл. Ring finger protein 39) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Вилуссааре

Вилуссааре (эст. Vilussaare) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
# (9969) Брайль

(9969) Брайль (лат. Braille) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9969) Брайль
## Тарихы

1992 елның 27 маенда Элеанор Хелин, Кеннет Лоуренс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 KD» саналган.
# Кочура

Кочура — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Кондома елгасының сул ярына тамагыннан 307 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 22 км.

# Кочура
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кондома елгасы. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010300112115200009455
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200945
* Бассейн коды — 13.01.03.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Дарне (Вогез)

Дарне (фр. Darney) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Базарга

Базарга (каз. Базарға) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Базарга
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Фон (Ло)

Фон (фр. Fons) — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
# IC 4620

IC 4620 — Геркулес йолдызлыгы чикләрендә урнашкан астрономик җисем .

# IC 4620
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4620, LEDA 59034, 2MASX J16483000+1918193, SDSS J164830.04+191819.3, SDSS J164830.03+191819.4, MCG+03-43-004, Z 110-10 һәм Z 1646.3+1923 буларак та сурәтләнә.
# Салыҗыоглу (Инеболу)

Салыҗыоглу (төр. Salıcıoğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Инеболу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Буенависта (Пурисима дел Ринкон)

Буенависта — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Пурисима-дель-Ринкон муниципалитеты составына керә.

# Буенависта (Пурисима дел Ринкон)
## Географиясе

Буенависта Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Буенависта (Пурисима дел Ринкон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Буенависта (Пурисима дел Ринкон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Демирасаф (Бозкыр)

Демирасаф (төр. Demirasaf) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Бозкыр илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гвадалупе (Апасео эль Гранде)

Гвадалупе — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Апасео-эль-Гранде муниципалитеты составына керә.

# Гвадалупе (Апасео эль Гранде)
## Географиясе

Гвадалупе Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гвадалупе (Апасео эль Гранде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гвадалупе (Апасео эль Гранде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# IC 213

IC 213 — Хәмәл йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 213
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 213, MCG+03-06-046, PGC 8556, UGC 1719, 2MASX J02140427+1627212, Z 461-67, Z 0211.3+1614, UZC J021404.3+162721, LEDA 8556 һәм Gaia DR2 79334338084776960 буларак та сурәтләнә.
# Таҗик Википедиясе

Таҗик Википедиясе – Википедиянең таҗик телендәге бүлеге.

# Таҗик Википедиясе
## Статистика

Таҗик Википедиясендә 113 884 мәкалә бар (12 сентябрь 2024). Теркәлгән кулланучылар саны — 51 881, шул исәптән 88 кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган, 6 кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны — 1 409 974.
# Санта Луча I (Козенца)

Санта Луча I — Италиянең Калабрия төбәге Сан-Лусидо өязендә урнашкан торак пункт.

# Санта Луча I (Козенца)
## Географиясе

Санта Луча I Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Санта Луча I (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Соланье (Кьети)

Соланье — Италиянең Абруцци төбәге Роккаскаленья өязендә урнашкан торак пункт.

# Соланье (Кьети)
## Географиясе

Соланье Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Соланье (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сан Бяҗо (Равена)

Сан Бяҗо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Фаенца өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Бяҗо (Равена)
## Географиясе

Сан Бяҗо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Бяҗо (Равена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Амбютри

Амбютри (фр. Ambutrix) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Амберьё-ан-Бюже кантонына карый.

# Амбютри
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,22 км².
# Чубуклу (Самандаг)

Чубуклу (төр. Çubuklu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Самандаг илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кардеал-да-Силва

Кардеал-да-Силва — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.

# Кардеал-да-Силва
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 184,859 км².
# Ранчо эль Параисо (Асьентос)

Ранчо эль Параисо — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Асьентос муниципалитеты составына керә.

# Ранчо эль Параисо (Асьентос)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ранчо эль Параисо (Асьентос)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Гелинца

Гелинца — Румыниянең Ковасна жудецында урнашкан авыл. Гелинца (коммуна) коммунасына карый.

# Гелинца
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 600 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Чорбаҗы (Деврекани)

Чорбаҗы (төр. Çorbacı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Деврекани илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Воля-Бахорна

Воля-Бахорна — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Закшево гминаcында урнашкан авыл.

# Воля-Бахорна
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Доленя Вас (Преболд)

Доленя Вас — Словениянең Преболд (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Доленя Вас (Преболд)
## Географиясе

Мәйданы — 1,08 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 273 метр биеклектә урнашкан.
# Ильяс Ихсанов

Ильяс Ихсанов (Ильяс Сәгыйть улы Ихсанов,26 гыйнвар 1959(1959-01-26) (65 яшь), Келүчишче, Югары Ослан районы, Татарстан АССР, РСФСР, СССР — , ) — спортчы, тренер (полиатлон), РФ халыкара дәрәҗәле спорт остасы (1995). Полиатлон буенча дөнья чемпионы (1994, 1996), дөнья кубогы иясе (1996), дөнья чемпионатының көмеш мидәле иясе (1995). 1992 елдан Кама политехника институтында, КФУның Чаллы филиалында укыту эшендә.
# Флорида Кудашева

Кудашева Флорида Хөсәен кызы (22 сентябрь 1940 — 10 октябрь 2016)— химик. Химия фәннәре докторы һәм профессор (1994). Башкорт АССР-ның атказанган фән эшлеклесе (2001), Россия Федерациясенең халык мәгарифе отличнигы (1990), Россия Федерациясенең мактаулы югары профессиональ белем бирү хезмәткәре (1996).

# Флорида Кудашева
## Биографиясе

Кудашева Флорида Хөсәен кызы 1940 елның 22 сентябрендә Уфада Мәҗит Гафури исемендәге Башкорт дәүләт драма театрының билгеле аристлары Х. И. Кудашев һәм Ф. М. Камалетдинова гаиләсендә туган. 1958 елда урта мәктәпне көмеш медальгә тәмамлаганнан соң БДУ‑ның химия факультетына укырга керә, аны 1963 елда кызыл дипломга тәмамлый. Шул ук елда физика һәм аналитик химия кафедрасы янында аспирантура ачыла һәм кафедраның иң яхшы беренче тәмамлаучыларның берсе Ф.Х.Кудашева була. 1968 елда «Хромотографическое определение примесей некоторых серу-содержащих соединений в воздухе» темасына кандидатлык диссертациясе яклый, 1994 елда «Физико-химические закономерности получения углеродных волокон из нефтяного сырья» темасына докторлык диссертациясе яклый. Башкорт дәүләт университетында Кудашева 1966 елдан алып эшли, башта ассистент, аннары өлкән укытучы, доцент була. 1979 елдан 1986 елга кадәр химия факультеты деканы, аннары гомуми химик технология һәм аналитик химия кафедрасы мөдире була. 2004 елдан 2012 елга кадәр аналитик химия кафедрасын җитәкли.
Кудашева Флорида Хөсәен кызының фәнни хезмәтләре нефтехимия һәм карамай эшкәртү өлкәсендәге тикшеренүләргә, тирә‑юнь мохит объектларын анализлаганда хроматография куллануга багышланган. Кудашева тарафыннан авыр карамай калдыкларының углеродлы сүсләргә күчүенең физик‑химик законлыклары, тирә‑юнь мохит объектларында экотоксикантларны хроматографик анализ ысуллары табылган. 250‑нән артык фәнни хезмәт һәм 20 уйлап табу авторы.Кудашева Ф.Х. «Интер» нәшриятендә (Мәскәү, 2004 ел) чыккан «Экоаналитический контроль в системе оценки качества окружающей среды» монографиясенең автордашы булып тора. Кудашева Флорида Хөсәен кызы берничә ел рәттән химия фәннәре докторы һәм 15 химия фәннәре кандидаты әзерләгән. Флорида Хөсәен кызы укучыларның Мәскәү дәүләт университеты тарафыннан Башкорт дәүләт университеты базасында үткән Бөтенрусия химия олимпиадаларын әзерләүдә һәм үткәрүдә шактый зур өлеш кертә. 20 елдан артык укучыларның химиядан Җөмһүрият олимпиадаларында жюри рәисе булып тора.

# Флорида Кудашева
## Гаиләсе

Ире Валерий Михайлович Сапельников, БДАУ, 2002 елдан УДАТУ профессоры. Балалары: Светлана, химия фәннәре кандидаты; Олег, медицина фәннәре кандидаты.
# Видзишки

Видзишки (белар. Відзішкі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.

# Видзишки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# (4106) Нада

(4106) Нада (лат. Nada) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4106) Нада
## Тарихы

1989 елның 6 мартында Т. Номура, К. Каваниси тарафыннан Minami-Oda обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 EW» саналган.
# (4227) Каали

(4227) Каали (лат. Kaali) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4227) Каали
## Тарихы

1942 елның 17 февралендә Лийси Отерма тарафыннан Турку обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1942 DC» саналган.
# (9628) Сэндайоцуна

(9628) Сэндайоцуна (лат. Sendaiotsuna) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9628) Сэндайоцуна
## Тарихы

1993 елның 16 июлендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 OB2» саналган.
# Яйлалар (Байбурт)

Яйлалар (төр. Yaylalar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Байбурт иле Байбурт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (7451) Вербитская

(7451) Вербитская (лат. Verbitskaya) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7451) Вербитская
## Тарихы

1978 елның 8 августында Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 PU2» саналган.
# Сүтлүҗе (Османҗык)

Сүтлүҗе (төр. Sütlüce) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Османҗык илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Дадаглы (Сарыгөл)

Дадаглы (төр. Dadağlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Сарыгөл илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Виктор Бударков

Виктор Бударков (3 март 1941(1941-03-03) (83 яшь), Бөгелмә, Татарстан АССР, РСФСР, СССР — , ) — радиобиолог, биология фәннәре докторы (1978), профессор (1978), РФның атказанган фән эшлеклесе (1995). 1963-1979 елларда Казан ветеринария институтында эшли; 1979-2008 елларда Бөтенрусия ветеринария микробиологиясе һәм вирусологиясе ФТИнең радиобиология кафедрасы мөдире, 2008 елдан шул ук институтның баш фәнни хезмәткәре. Хезмәтләре ветеринария радиобиологиясен өйрәнүгә карый.
# Атид

Атид — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. Атид (коммуна) коммунасына карый.

# Атид
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 452 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мштеновице

Мштеновице (чех. Mštěnovice) — Чехиянең Злин крае Лешна районында урнашкан авыл.

# Мштеновице
## Географиясе

Мәйданы — 2,738 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Мштеновице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Мштеновице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Мштеновице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 186 |
| 1880 | 198 |
| 1890 | 219 |
| 1900 | 208 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 196 |
| 1921 | 213 |
| 1930 | 203 |
| 1950 | 190 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 196 |
| 1970 | 180 |
| 1980 | 164 |
| 1991 | 116 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 132 |
| 2011 | 136 |
| 2021 | 143 |
# Кирза (елга)

Кирза — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Новосибирск су саклагычы (Об) елгасының сул ярына тамагыннан 3104 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 15 км.

# Кирза (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200512115200004152
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200415
* Бассейн коды — 13.01.02.005
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Емишанлы (Огуз)

Емишанлы (әзери. Yemişanlı) — Әзербайҗанның Огуз районына караган авыл.