yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Брод над Тихоу

Брод над Тихоу (чех. Brod nad Tichou) — Чехиянең Пльзень крае Тахов һәм Тахов районында урнашкан авыл.

# Брод над Тихоу
## Географиясе

Мәйданы — 9,816688 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 468 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Брод над Тихоу
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Брод над Тихоу
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Брод над Тихоу
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 419 |
| 1880 | 440 |
| 1890 | 430 |
| 1900 | 455 |
| 1910 | 435 |
| 1921 | 445 |
| 1930 | 480 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 265 |
| 1961 | 263 |
| 1970 | 246 |
| 1980 | 250 |
| 1991 | 223 |
| 2001 | 239 |
| 2011 | 234 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 258 |
| 2016 | 251 |
| 2017 | 247 |
| 2018 | 245 |
| 2019 | 257 |
| 2020 | 248 |
| 2021 | 250 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 225 |
| 2022 | 251 |
| 2023 | 254 |
| 2024 | 255 |
# Богоунёвице I

Богоунёвице I (чех. Bohouňovice I) — Чехиянең Урта Чехия крае Červené Pečky районында урнашкан авыл.

# Богоунёвице I
## Географиясе

Мәйданы — 2,997 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Богоунёвице I
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Богоунёвице I
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Богоунёвице I
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 329 |
| 1880 | 348 |
| 1890 | 368 |
| 1900 | 386 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 353 |
| 1921 | 359 |
| 1930 | 337 |
| 1950 | 279 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 278 |
| 1970 | 262 |
| 1980 | 193 |
| 1991 | 154 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 136 |
| 2011 | 144 |
| 2021 | 153 |
# NGC 142

NGC 142 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 142
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Фрэнк Муллер тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ченовет (Орегон)

Ченовет — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Ченовет (Орегон)
## Географиясе

Ченовет халык санын алу урыны мәйданы — 14,611575 км², 14,573956 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 135 метр һәм 443 Фут биеклектә урнашкан.
# Бруалан

Бруалан (фр. Broualan) — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
# Адамавичы (Гродзенский районы)

Адамавичы (белар. Адамавічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.

# Адамавичы (Гродзенский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# NGC 3145

NGC 3145 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3145
## Тарихы

Әлеге галактика 1786 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# 𐰆 (Борынгы төрки руна)

𐰆 - борынгы төрки әдәби әлифбаның рунасы, ул Орхон һәм Енисей төрки язу һәйкәлләрендә очрый, заманча төрки телләрдә о, у һәм в (w) хәрефләренә (ХФӘда u, o, w авазларына) туры килә.
Беренче (тамыр) иҗектә 𐰆 рунасы языла, ләкин киләсе иҗекләрдә язылмый, тик соңгы ачык иҗектә языла.
𐰆 - рунасы каты төрки сүзләрдә кулланыла (арткы рәт сузыкларына карый).
2009 елдан Юникод 5.2 юрамасына кертелгән, Юникодта 𐰆 рунасы U+10C06 дип билгеләнгән:

# 𐰆 (Борынгы төрки руна)
## Мисаллар

Борынгы төрки язмаларда аерым сүзләр ике ноктага охшаган махсус билге : белән аерыла, хәрефләр уңнан сулга языла.
𐰆𐰣 - ун, он, 𐰆 - рунасы беренче иҗектә языла.
𐰆𐰭 - уң
𐰣𐰆𐰺𐰞𐰣𐰆 - нурлану, 𐰆 - рунасы беренче һәм соңгы иҗектә языла, а - 𐰁 - рунасы язылмый.
𐰆𐰶𐱃 - вакыт / waqıt, 𐰆 - рунасы беренче иҗектә w авазын билгели.
𐰆𐰭𐰍𐰁:𐰉𐰺𐰆 - уңга бару, 𐰆 - рунасы беренче һәм соңгы иҗектә языла, а - 𐰁 - рунасы соңгы иҗектә дә языла.
𐰆𐱃𐰣 - Ватан, бу сүздә 𐰆 - рунасы языла, ә а - 𐰁 - рунасы язылмый
𐰢𐰃𐰤𐰢:𐰆𐱃𐰣𐰢:𐱃𐱃𐰺𐰽𐱃𐰣 - минем Ватаным Татарстан, 𐰆 - рунасы языла, ә а - 𐰁 - рунасы язылмый диярлек.
𐰡𐰣:𐰆𐰺𐰑𐰁 - Алтын Урда
Борынгы төрки әлифбада күп сүзләр татарча да казакъча бертигез языла, бу үзлеге кирил һәм латин әлифбалары алдыннан өстенлек була.

# 𐰆 (Борынгы төрки руна)
## Язу һәйкәлләре

𐰆 рунасы бөтен борынгы төрки язу һәйкәлләрендә очрый:
* Талас елгасы буенда табылган (Кыргызстан, аргу кабиләсе)
* Енисей елгасы буенда табылган (Көньяк Себер, Кыргыз каһанлыгы)
* Орхон елгасы буенда табылган (Көнчыгыш Төрки Каһанлык, Монголия)
* Алтайда табылган (Көнбатыш Төрки Каһанлык, Үзәк Азия)
* Орхон елгасы буенда табылган (Уйгыр каһанлыгы, Монголия)
* Турфанда табылган (Уйгыр дәүләте, Көнчыгыш Төрекстан)
* Лена елгасы буенда, Байкал янында табылган (курыканнар кабиләсе).
# Томашка

Томашка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Уфтюга елгасының сул ярыннан 68 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.

# Томашка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — елганың башыннан алып Төньяк Двина Вычерга елгасына койганчыга чаклы, Юг һәм Сухона елгаларын кертмичә (инештән Көбән гидротөененә чаклы). Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100312103000009098
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000909
* Бассейн коды — 03.02.01.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Евсеев

Евсеев (Евсе́ев) ― фамилия.
* Владимир Евсеев (1945), медицина фәннәре докторы (1983), профессор (1986).
* Гаврил Евсеев (1914—1973), Советлар Берлеге Каһарманы (1945).
* Сергей Евсеев (1882—1959), скульптор, рәссам, театр рәссамы. РСФСР атказанган сәнгать эшлеклесе (1947).
# Валье де Сантияго (Валье де Сантияго, Гуанахуато )

Валье де Сантияго — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Валье-де-Сантьяго муниципалитеты составына керә.

# Валье де Сантияго (Валье де Сантияго, Гуанахуато )
## Географиясе

Валье де Сантияго Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Валье де Сантияго (Валье де Сантияго, Гуанахуато )
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Валье де Сантияго (Валье де Сантияго, Гуанахуато )
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# 307 (сан)

307 (өч йөз җиде) - 306 белән 308 арасындагы натураль сан.

# 307 (сан)
## Математикада

* 307 — өч урынлы так сан.
* 307 санның цифрлар суммасы — 9.
* 307 санның цифрлар тапкырчыгышы — 0.
* 307 санның квадраты — 94249.

# 307 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 307
* 307 ел (б. э. к.)
* Юникодта 0133₁₆ — «ĳ» символның коды.
# Сент-Етьенн-де-Бриюе

Сент-Етьенн-де-Бриюе (фр. Saint-Étienne-de-Brillouet) — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
# Нгони теле

Нгони теле - банту телләр гаиләсенә кергән тел.
# Тукарам

Тукара́м (1608—1650) — XVII гасыр Һинд дине шагыйре - сант, Маратхи телендә язган. Тукарам тормышының күпчелек өлешен Махараштрада, Пуна янында урнашкан шәһәрдә Дехуда яшәгән. Аның әти-әнисенең исемнәре Болхоба һәм Канакай Морай булган. Әмма Тукарамны фамилиясе буенча атамыйлар диярлек һәм Һиндстанда ул күбрәк "Сант Тукарам" буларак мәгълүм. Тукарамның туу елы турында бер фикер юк. Галимнәр шундый фараз бирәләр: 1577, 1598, 1608 и 1609. Шул ук вакытта аның үлем елы турында шикләр юк. Тукарамның беренче хатынының исеме Ракхумбай булганы һәм ул бик яшь булып үлгәне мәгълүм. Тукарам икенче мәртәбә Джиджабай дигән кызга өйләнгән (шулай ук Авали исеме белән мәгълүм), ул аңа өч угыл: Шанта, Витхоба һәм Нараянаны тудырган. Тукарам Кришнаның бер формасы Витхобаның тугърысы булганы мәгълүм, бу Ходайга табыну Махараштрада киң таралган. Тукарам Намдев нигез салган Маратхи шигъри традициясенең дәвамчысы булган. Варкари традициясендә Тукарам һәм Намдев башка Һинд дине изге шагыйрьләре Джнянешвар, Джанабай һәм Экнатх белән беррәттән ихтирам итәләр. Бу изгеләрнең тормышлары турында төп мәгълүмат чыганагы булып Махипати хезмәтләре тора - «Бхакти-виджая» и «Бхакти-лиламрита». Публик дискуссияләр барышында, Тукарам, традиция буенча чыгышларын шигърият декламациясе белән алмаш укыган. Тукарам иҗадында күп темаларга кагылган. Ул диннең чын чагылышы булып туганнарына мәхәббәт булганын ассызыклаган. Тукарамга Маратхи теленең борынгы формасында 4500 шигырьнең (шулай аталган "абханг"ның) җыентыгының авторлыгы языла. Ул шулай ук "Мантра-гита"ның авторы булып тора - бу Бхакти традициясендә Санскрит теленнән Маратхи теленә "Бхагавад-гита"ның тәрҗемәсе. Тукарамның композицияләре Сикхчылык изге китабы - «Гуру Грантх Сахиб»ка кертелгән. 1936 елда Тукарам тормышы турында «Sant Tukaram» дигән фильм төшерелгән булган. Фильм Һиндстанда бик уңышлы булган һәм 5-енче Венеция кинофестивалендә бүләк алган.

# Тукарам
## Шулай ук карарга мөмкин

* Һинд динендә реформаторлык хәрәкәтләре
* Сант мат
# PRPF4B

PRPF4B (ингл. Pre-mRNA processing factor 4B) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Зарытава

Зарытава (белар. Зарытава) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ляхавицкий районында урнашкан авыл.

# Зарытава
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# NGC 7622

NGC 7622 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7622
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ченгилти (Каратай)

Ченгилти (төр. Çengilti) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Каратай илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Талат Паша (Эрегъли)

Талат Паша (төр. Talat Paşa) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Паксвилл (Көньяк Каролина)

Паксвилл — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Паксвилл (Көньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Паксвилл (Көньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,721 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 56 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бельбеф

Бельбеф (фр. Belbeuf) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Саткөй (Сафранболу)

Саткөй (төр. Satköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Сафранболу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Блажышки

Блажышки (белар. Блажышкі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.

# Блажышки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Цеплово

Цеплово — Польшаның Великопольское воеводалыгы Вежбинек гминасында урнашкан авыл.

# Цеплово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Саломо

Саломо (кат. Salomó) — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Саломо
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 12,2 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 165 метр биеклектә урнашкан.
# Вжещевице

Вжещевице — Польшаның Лодзь воеводалыгы Ласк гминаcында урнашкан авыл.

# Вжещевице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вивье-дю-Лак

Вивье-дю-Лак (фр. Viviers-du-Lac) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Ла-Мот-Серволе кантонына карый.

# Вивье-дю-Лак
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2,93 км².
# Эккартсау

Эккартсау — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Гензерндорф округы составына керә.

# Эккартсау
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 147 метр биеклектә урнашкан. Харингзее, Ласзе, Энгельхартштеттен, Петронелль-Карнунтум, Шарндорф һәм Орт-ан-дер-Донау коммуналары белән чиктәш.
# GRHL2

GRHL2 (ингл. Grainyhead like transcription factor 2) — кешенең 8-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Вильяфранка-дель-Бьерсо

Вильяфранка-дель-Бьерсо (исп. Villafranca del Bierzo) — Испаниянең Леон провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вильяфранка-дель-Бьерсо
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 177,37 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 499 метр биеклектә урнашкан.
# Хауссёммерн

Хауссёммерн (алман. Haussömmern) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Хауссёммерн
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,48 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 260 метр биеклектә урнашкан.
# (12033) Anselmo

(12033) Anselmo — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12033) Anselmo
## Тарихы

1997 елның 31 гыйнварында М. Томбелли, У. Мунари тарафыннан Азиаго обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 BD9» саналган.
# Геннадий Дегтярёв

Геннадий Дегтярёв (1938 ел, 27 гыйнвар,Тойкино авылы, Черновской районы, Пермь өлкәсе, СССР) - техник фәннәр докторы, профессор. А.Н.Туполев исемендәге Казан дәүләт техник университеты (КДТУ) ректоры (1987–2007), КНИТУ-КАИ президенты (2007–2011), автоматика һәм идарә кафедрасы мөдире (1987–2018). Татарстан Республикасы Фәннәр Академиясе академигы (1991).

# Геннадий Дегтярёв
## Биография

Геннадий Дегтярёв 1938 елның 27 гыйнварында Пермь өлкәсенең Черновской районының Тойкино авылында туган. 1962 елда Казан авиация институтын (KAИ) очу аппаратлары факультетын тәмамлый. 1967 елда кандидатлык диссертациясен яклый.
1967-1982 елларда — ассистент, өлкән укытучы, очыш һәм идарә динамикасы кафедрасы доценты.
1980 елда фәннәр докторы дәрәҗәсе өчен диссертациясен яклый. 1982 елда автоматик идарә кафедрасы мөдире итеп билгеләнә (хәзерге вакытта - автоматика һәм идарә кафедрасы). 1985 елдан 1987 елга кадәр фәнни эш буенча проректор булып эшли.
1987 елның 16 июлендә альтернатив нигездә сайлауларда Казан дәүләт техник университетының яңа ректоры итеп сайлана. 2007 елның 10 апрелендә Геннадий Дегтерев КАИ ректоры вазифасыннан китә .
2007 елның июлендә A. Н. Туполев исемендәге КДТУ президенты итеп сайлана.
Россия Табигать белеме академиясе академиясе (РАЕН), Халыкара югары фәннәр академиясе академигы.
«Вестник КГТУ им.А.Н.Туполева» (1995–2007) журналының баш мөхәррире, «Известия вузов. Авиационная техника» (1998) журналының редакция советы әгъзасы, автоматик идарә буенча РФ милли комитеты әгъзасы (1999), Россия Федерациясе Техник югары уку йортлары Ассоциациясе Советы әгъзасы (1993 елдан), автоматлаштыру һәм идарә өлкәсендә укыту-методик бүлеге Президиумы әгъзасы (1995) .

# Геннадий Дегтярёв
## Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

* Дуслык ордены
* "Татарстан Республикасы алдындагы казанышлар өчен" ордены
* "Югары белем бирүнең мактаулы хезмәткәре» билгесе
* Россия Федерациясе Президенты Грамотасы

# Геннадий Дегтярёв
## Китаплар һәм басмалар

** Теоретические основы оптимального управления упругими космическими аппаратами. / Дегтярёв Г.Л., Сиразетдинов Т.К. — М.: Машиностроение, 1986. 216 c.
** Синтез локально-оптимальных алгоритмов управления летательными аппаратами. / Дегтярёв Г.Л., Ризаев И.С. — М.: Машиностроение, 1991. 304 c.
** Аналитическое проектирование динамических систем. / Сиразетдинов Т.К., Богомолов А.И., Дегтярёв Г.Л. — Казань: Изд. КАИ, 1978 г. 80.с.
** Оптимальное управление стохастическими системами при неполной информации. / Дегтярёв Г.Л., Семенов П.К. — Казань, Изд. КАИ, 1986. 76 с.
** G.L. Degtyarev, R.N. Faizutdinov. I.O. Spiridonov, Robust Controller Synthesis for Airborne Electro-Optical Device Line-of-Sight Stabilization System with Saturating Actuators // Russian Aeronautics, 2019, no. 4
# Буланово (Чиләбе өлкәсе)

Буланово (рус. Буланово) — Чиләбе өлкәсенең Октябрьское районы составына керүче авыл.

# Буланово (Чиләбе өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Буланово (Чиләбе өлкәсе)
## Сәгать поясы

Буланово (Чиләбе өлкәсе) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Буланово (Чиләбе өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (79%), татарлар (4%), украиннар (10%), алманнар (7%).
# Нове (Сарта)

Нове (фр. Nauvay) — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
# (2250) Сталинград

(2250) Сталинград (лат. Stalingrad) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2250) Сталинград
## Тарихы

1972 елның 18 апрелендә Смирнова Т. М. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1972 HN» саналган.
# (16199) Rozenblyum

(16199) Rozenblyum — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16199) Rozenblyum
## Тарихы

2000 елның 30 гыйнварында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 BX26» саналган.
# Лондон конвенциясе (1827)

1827 елгы Лондон конвенциясе — Бөекбритания, Россия империясе, Франциянең Госманлы империясе һәм аның хакимлегенә каршы баш күтәргән греклар арасында бергәләп арадашчы булу һәм автоном грек дәүләтен төзү турында килешүе. 1821-1829 еллардагы грек милли–азатлык инкыйлабыннан соң төзелгән.

# Лондон конвенциясе (1827)
## Тарих

1827 елның 24 июнендә (6 июлендә) Лондонда кул куелган. Бөекбритания ягыннан чит ил эшләре статс-сәркатибе лорд Дж.У. Дадли, Россия империясе ягыннан Бөекбританиядәге гадәттән тыш һәм вәкаләтле илче Х.А. Ливен, Франция ягыннан илче кенәз О.Ж.А. де Полиньяк имзалаган. Россия ягы инициатиасы белән, 1826 елгы Петербург беркетмәсендә билгеләнгән таләпләргә-шартларга нигезләнеп төзелгән.
Конвенция 7 маддәдән һәм бер (сугыш хәрәкәтләре башлау турында) яшерен маддәдән тора.

# Лондон конвенциясе (1827)
## Тарих
#### Таләпләр

* Грециягә мохтарият бирү (Төркиягә еллык ясак түләү формасындагы вассаллыкны саклаган хәлдә);
* Грекларга материктагы һәм утраулардагы төрек мөлкәтен сатып алырга рөхсәт итү;
* Грек дәүләтенең чикләрен билгеләү өчен өстәмә килешү төзү.
Өч илнең Константинопольдагы илчеләре бергәләшеп Госманлы империясе хөкүмәтенә Конвенция таләпләрен җиткерергә тиеш була. Арадашчылык барып чыкмаган очракта, Россия ягы сугыш хәрәкәтләре башларга тәкъдим итә, Бөекбритания белән Франция турыдан-туры хәрби бәрелешкә керү вәгъдәсе бирүдән читләшәләр. Шуңа күрә, конвенциянең таләпләре дә йомшак килеп чыга. Госманлы империясе арадашчылыктан баш тарткан очракта, өч ил грекларга хәерхаһ булуларын күрсәтеп, алар белән сәүдә элемтәләре урнаштырырга һәм консуллык ярдәме күрсәтергә булалар.
Конвенция шартларына туры китереп, өч илнең Константинопольдагы илчеләре Госманлы империясе хөкүмәтенә греклар белән солых урнаштыру кирәклеге һәм арадашчылык тәкъдиме турында нота җибәрә. Төрек ягы арадашчылыкны кабул итми, греклар мәсьәләсен тикшерүдән баш тарта, үз чиратында, 1826 елгы Аккирмән конвенциясен үтәмәячәге турында белдерә.
Мисырдан материкка төрек гаскәрен күчерүгә комачау итү өчен, Пелопоннес ярымутравы ярлары буена Бөекбритания, Россия империясе, Франциянең берләшкән хәрби-диңгез эскадрасы килә. Төркиянең блокада режимына буйсынырга теләмәве 1827 елгы Навара сугышын китереп чыгара. Төркия-Мисыр-Тунисның берләшкән флоты Бөекбритания, Россия империясе, Франциянең берләшкән флоты тарафыннан тар-мар ителә. Төркиянең 1826 елгы Аккирмән конвенциясен үтәүдән баш тартуы 1828-1829 еллардагы рус-төрек сугышын китереп чыгара.
1829 елның 10 (22) мартында Лондонда Бөекбритания, Россия империясе, Франция Греция чикләрен төгәл билгеләүче һәм Греция-Төркия мөнәсәбәтләрен ачыклаучы махсус беркетмәгә кул куялар.
1829 елда Төркия 1827 елгы Лондон конвенциясе һәм 1829 елгы Лондон беркетмәсе таләпләрен таный. Бу хәл Россия империясе белән Төркия арасында төзелгән 1829 елгы Әдернә солыхы (Адрианополь солыхы) белән ныгытыла.
1830 елның 22 гыйнварында (3 февралендә) өч ил (Бөекбритания, Россия империясе, Франция) Грециянең бәйсезлеген игълан итүче чираттагы Лондон беркетмәсен имзалыйлар. Бөекбритания тәкъдиме белән Грециянең чикләре нык киметелә.
# Яйлабейи (Дикмен)

Яйлабейи (төр. Yaylabeyi) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Дикмен илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Белая Царква (Чашницкий районы)

Белая Царква (белар. Белая Царква) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.

# Белая Царква (Чашницкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Пино (Сан Луис де ла Паз)

Пино — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мексика һәм Сан-Луис-де-ла-Пас муниципалитеты составына керә.

# Пино (Сан Луис де ла Паз)
## Географиясе

Пино Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Пино (Сан Луис де ла Паз)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Пино (Сан Луис де ла Паз)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# HD198209

HD198209 — Һинд йолдызлыгында урнашкан A2mA7-A8 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,03 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# IC 3368

IC 3368 — чикләрендә урнашкан астрономик җисем һәм галактика низкой поверхностной яркости .

# IC 3368
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда LEDA 40835, EVCC 653, SDSS J122720.42+162542.0 һәм VCC 994 буларак та сурәтләнә.