yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Графтон (Нью-Гэмпшир)

Графтон — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Графтон (Нью-Гэмпшир)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1778 елда нигезләнгән.

# Графтон (Нью-Гэмпшир)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 110,4 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 265 ± 1 метр һәм 255 метр биеклектә урнашкан.
# Җумхуриет (Карс)

Җумхуриет (төр. Cumhuriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Карс илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Вафа Әхмәдиев

Вафа Әхмәдиев (Вафа Исхак улы Әхмәдиев, баш. Вафа Исхаҡ улы Әхмәҙиев) – язучы, галим. ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (1976).

# Вафа Әхмәдиев
## Тәрҗемәи хәле

1937 елның 5 августында БАССР Макар районы (1940 елдан Ишембай районы) Гомәр авылында туган. Макар урта мәктәбен (1956), Уфада дәүләт университетын (1966), ССРБ ФА БФ каршындагы аспирантураны (1970) тәмамлый. Башкорт әдәбияты буенча кандидатлык диссертациясе яклый (1970). 1966-1967 еллларда БДУда укыта.
1957-1960 елларда хәрби хезмәттә.
1970 -1983 елларда Уфада тарих, тел һәм әдәбият институтында фәнни хезмәткәр.

# Вафа Әхмәдиев
## Иҗаты

Беренче шигырьләре республика матбугатында 1958 елдан күренә башлый. Беренче китабы — «Талпыну» (1968).
В. Әхмәдиевның иҗаты ике юнәлештә үсте. Ул поэзия, балалар әдәбияты өлкәсендә эшләү белән бергә әдәби тәнкыйть, әдәбият фәне өлкәсендә дә хезмәт куйды. «XX асыр башы башкорт поэзиясе» исемле фәнни хезмәт (1975 )язды. «Башкорт әдәбияты тарихы»н язуда катнашты. М. Воловикның «Җирәнчә чәчән» хикәятен ирекле тәрҗемә итте (1983). «Күңелемдә иярле ат» (1973), «Кояш апай, чык, чык!» (1979), «Сүз кадере» (1983) исемле китаплары чыкты. Закир Һади, Сафуан Яхшыгулов, Наҗар Нәҗми, Равил Бикбаев һ.б.ның иҗади портретларын язды.
# Женива (Висконсин)

Женива — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Женива (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 30,8 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 309 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Эладио Агилар (Селая)

Эладио Агилар — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Селая муниципалитеты составына керә.

# Эладио Агилар (Селая)
## Географиясе

Эладио Агилар Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эладио Агилар (Селая)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эладио Агилар (Селая)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Гүрпынар (Һалылые)

Гүрпынар (төр. Gürpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалылые илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кампаньяга (Тренто)

Кампаньяга — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Чивеццано өязендә урнашкан торак пункт.

# Кампаньяга (Тренто)
## Географиясе

Кампаньяга Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Кампаньяга (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шукша (Мезень кушылдыгы)

Шукша — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Мезень елгасының сул ярына тамагыннан 65 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 39 км.

# Шукша (Мезень кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень Малонистогорская авылы янындагы су үлсәү посынан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03030000212103000050558
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103005055
* Бассейн коды — 03.03.00.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Чәннәб

Чәннәб (әзери. Çənnəb) — Әзербайҗанның Нахчыван Автоном Республикасы Ордубад районына караган авыл.
# Белиньё

Белиньё (фр. Béligneux) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Мексимьё кантонына карый.

# Белиньё
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13,30 км².
# (15943) 1998 AZ

(15943) 1998 AZ — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15943) 1998 AZ
## Тарихы

1998 елның 5 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 AZ» саналган.
# Асьенда де Ариба (Гуанахуато )

Асьенда де Ариба — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Гуанахуато муниципалитеты составына керә.

# Асьенда де Ариба (Гуанахуато )
## Географиясе

Асьенда де Ариба Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Асьенда де Ариба (Гуанахуато )
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Асьенда де Ариба (Гуанахуато )
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# (5498) Gustafsson

(5498) Gustafsson (лат. Gustafsson) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5498) Gustafsson
## Тарихы

1980 елның 16 мартында К.-И. Лагерквист тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 FT3» саналган.
# Зялёная Дубрава (Барысавский районы)

Зялёная Дубрава (белар. Зялёная Дубрава) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Барысавский районында урнашкан авыл.

# Зялёная Дубрава (Барысавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Кларк (округ, Канзас)

Кларк — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Эшленд шәһәре.

# Кларк (округ, Канзас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1873 елда оештырыла.

# Кларк (округ, Канзас)
## Территориясе

Округ мәйданы 2530 км² тәшкил итә.
# (20674) 1999 VT1

(20674) 1999 VT1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20674) 1999 VT1
## Тарихы

1999 елның 4 ноябрендә Т. Урата тарафыннан Симидзу обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 VT1» саналган.
# Сан Хосе Буенависта, Ла Гома (Силао)

һәм
Сан Хосе Буенависта, Ла Гома — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Силао муниципалитеты составына керә.

# Сан Хосе Буенависта, Ла Гома (Силао)
## Географиясе

Сан Хосе Буенависта, Ла Гома Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Хосе Буенависта, Ла Гома (Силао)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Хосе Буенависта, Ла Гома (Силао)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Өксүзлер (Тавшанлы)

Өксүзлер (төр. Öksüzler) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Тавшанлы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Рәсим Хәбибулла

Рәсим Хәбибулла — язучы. Шамил Бикчурин исемендәге "Чишмә" региональ әдәбият һәм сәнгать иҗтимагый иҗат оешмасына җитәкчесе.

# Рәсим Хәбибулла
## Тәрҗемәи хәле

Түбән Чыршылыда туган, Габдерахим Утыз Имәнинең бишенче буын оныгы.

# Рәсим Хәбибулла
## Библиография

* "Җиннәткә мәҗбүрләү юк"
* "Коръән тәфсиренә сәяхәт"
* "Түбән Чыршылы-гыйлем чишмәсе"
* Хәятел ислам вә бәянел хак. Казан. 2013
# Хотково (Нови Пазар)

Хотково (серб. Хотково ) — Сербиянең Рашка округы җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Хотково (Нови Пазар)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Хотково (Нови Пазар)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Аһмедие (Карапүрчек)

Аһмедие (төр. Ahmediye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Карапүрчек илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Буасе-ле-Шатель

Буасе-ле-Шатель (фр. Boissey-le-Châtel) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Достал (Илич)

Достал (төр. Dostal) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Илич илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Казюкова

Казюкова (белар. Казюкова) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.

# Казюкова
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Брезе-при-Польчанах

һәм
Брезе-при-Польчанах — Словениянең Польчане (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Брезе-при-Польчанах
## Географиясе

Мәйданы — 2,19 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 309 метр биеклектә урнашкан.
# Зур Карьят

Зур Карьят — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Салат елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.

# Зур Карьят
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010800112115200032694
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203269
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# NGC 4745

NGC 4745 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4745
## Тарихы

Әлеге галактика 1865 елда Алмания астрономы Генрих Луи д’Арре тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Реббит Геш (Кентукки)

һәм
Реббит Геш — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Реббит Геш (Кентукки)
## Географиясе

Реббит Геш халык санын алу урыны мәйданы — 17,976378 км², 17,97638 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 151 метр биеклектә урнашкан.
# HD344404

HD344404 — Төлке йолдызлыгында урнашкан A0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,06 ± 0,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Гренби (Вермонт)

Гренби — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гренби (Вермонт)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 39,1 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 551 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Натр-Колынг-Я

Натр-Колынг-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Төньяк Сосьва елгасының уң ярыннан 512 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.

# Натр-Колынг-Я
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020200112115300024970
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302497
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Долни Бучице

Долни Бучице (чех. Dolní Bučice) — Чехиянең Урта Чехия крае Врди районында урнашкан авыл.

# Долни Бучице
## Географиясе

Мәйданы — 2,748 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Долни Бучице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Долни Бучице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Долни Бучице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 364 |
| 1880 | 501 |
| 1890 | 590 |
| 1900 | 580 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 774 |
| 1921 | 743 |
| 1930 | 747 |
| 1950 | 632 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 745 |
| 1970 | 736 |
| 1980 | 788 |
| 1991 | 796 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 876 |
| 2011 | 840 |
| 2021 | 857 |
# NGC 2144

NGC 2144 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2144
## Тарихы

Әлеге галактика 1836 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Нёбдениц

Нёбдениц (алман. Nöbdenitz) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Нёбдениц
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,02 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 229 метр биеклектә урнашкан.
# (10057) L'Obel

(10057) L'Obel (лат. L'Obel) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10057) L'Obel
## Тарихы

1988 елның 11 февралендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 CO1» саналган.
# Мэдисон (округ, Небраска)

Мэдисон — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Мэдисон шәһәре.

# Мэдисон (округ, Небраска)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1856 елда оештырыла.

# Мэдисон (округ, Небраска)
## Территориясе

Округ мәйданы 1483,39 км² тәшкил итә.
# Жижелице (Колин)

Жижелице (чех. Žiželice) — Чехиянең Урта Чехия крае Колин һәм Колин районында урнашкан авыл.

# Жижелице (Колин)
## Географиясе

Мәйданы — 18,603519 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 211 метр биеклектә урнашкан.

# Жижелице (Колин)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Жижелице (Колин)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Жижелице (Колин)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 3031 |
| 1880 | 3318 |
| 1890 | 3040 |
| 1900 | 3350 |
| 1910 | 3070 |
| 1921 | 2809 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 2660 |
| 1950 | 2036 |
| 1961 | 1977 |
| 1970 | 1774 |
| 1980 | 1596 |
| 1991 | 1367 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 1297 |
| 2014 | 1530 |
| 2016 | 1535 |
| 2017 | 1565 |
| 2018 | 1623 |
| 2019 | 1728 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 1705 |
| 2021 | 1803 |
| 2021 | 1696 |
| 2022 | 1711 |
| 2023 | 1786 |
| 2024 | 1807 |
# Дуачынары (Йылдырым)

Дуачынары (төр. Duaçınarı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Йылдырым илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Нюльядровка

Нюльядровка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Тым елгасының уң ярына тамагыннан 608 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 22 км.

# Нюльядровка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Васюган елгасы кушылган урынган Вах елгасы кушылган урынга кадәр . Кече елга бассейны — Васюган, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010900112115200033650
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203365
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Марс Искәндәрев

Марс Искәндәрев (Марс Җамал улы Искәндәрев, 27 октябрь 1927(1927-10-27), Казан, РСФСР, СССР — 1 октябрь 2003(2003-10-01) (75 яшь), Санкт-Петербург, Россия) — вице-адмирал, хәрби фәннәр докторы (1990). 1949-1983 елларда штурман, су асты көймәсе, су асты көймәләре берләшмәсе командиры, ССРБ Төньяк флотында идарә башлыгы, штаб башлыгы урынбасары. 1983-1991 елларда ССРБ Хәрби-диңгез флотының фәнни тикшеренү институты башлыгы. 1992 елдан РФ Экологик, технологик һәм атом күзәтчелеге федераль хезмәте аппаратында.
# Курчум (Воя кушылдыгы)

Курчум — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга Воя елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 33 км.

# Курчум (Воя кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300412111100037921
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103792
* Бассейн коды — 10.01.03.004
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Түбән Чыршылы (Сарман районы)

Түбән Чыршылы — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.
Почта индексы — 423366.

# Түбән Чыршылы (Сарман районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11.1 °C | -5.8 °C | 4.3 °C | 13.3 °C | 18.6 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 12 °C | 4.2 °C | -5.1 °C | -10.5 °C | 3.9 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
# Себимилье

Себимилье (серб. Себимиље) — Сербиянең Рашка округы Рашка җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Себимилье
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 834 метр биеклектә урнашкан.

# Себимилье
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Бжусковоля

Бжусковоля — Польшаның Мазовия воеводалыгы Борове гминасында урнашкан авыл.

# Бжусковоля
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Терривилл (Нью-Йорк)

Терривилл — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Терривилл (Нью-Йорк)
## Географиясе

Терривилл халык санын алу урыны мәйданы — 8,321537 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Доган (Чемишгезек)

Доган (төр. Doğan) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Чемишгезек илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Алтынсу (Сарайкент)

Алтынсу (төр. Altınsu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Сарайкент илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Аһмедикли (Сүлейманпаша)

Аһмедикли (төр. Ahmedikli) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Сүлейманпаша илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# GSC1860-596

GSC1860-596 — Йөкче йолдызлыгында урнашкан A0m спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,88 ± 0,09 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Павлув (Шидловецкий повяты)

Павлув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Хлевиска гминасында урнашкан авыл.

# Павлув (Шидловецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Олшани (Вишков)

Олшани (чех. Olšany) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Вишков, Вишков һәм Вишков районында урнашкан авыл.

# Олшани (Вишков)
## Географиясе

Мәйданы — 18,705391 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 418 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Олшани (Вишков)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Олшани (Вишков)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Олшани (Вишков)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 410 |
| 1880 | 424 |
| 1890 | 485 |
| 1900 | 508 |
| 1910 | 538 |
| 1921 | 553 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 540 |
| 1950 | 467 |
| 1961 | 497 |
| 1970 | 476 |
| 1980 | 442 |
| 1991 | 438 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 437 |
| 2014 | 567 |
| 2016 | 590 |
| 2017 | 579 |
| 2018 | 574 |
| 2019 | 593 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 600 |
| 2021 | 617 |
| 2021 | 635 |
| 2022 | 628 |
| 2023 | 649 |
| 2024 | 647 |
# Чирмешән (Свердловск өлкәсе)

Чирмешән (рус. Черемшанка) — Свердловск өлкәсенең Сухой Лог шәһәр округы составына керүче авыл.

# Чирмешән (Свердловск өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Чирмешән (Свердловск өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
# Бүюкдагдере (Сындыргы)

Бүюкдагдере (төр. Büyükdağdere) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Сындыргы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Җайпак

Җайпак (каз. Жайпақ) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Җайпак
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Зауэрталь

Зауэрталь — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Зауэрталь
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,57 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 208 метр биеклектә урнашкан.