yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# HD132634

HD132634 — Оҗмах кошында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,27 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Сен-Вйо

Сен-Вйо (фр. Saint-Viaud) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Луара департаментында урнашкан.
# Нарцоле

Нарцоле — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Кунео провинциясе составына керә.

# Нарцоле
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 325 метр биеклектә урнашкан. Бароло, Бене-Ваджиенна, Ла-Морра, Леквио-Танаро, Новелло, Сальмоур һәм Кераско коммуналары белән чиктәш.
# Морлупо

Морлупо — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. Рим провинциясе составына керә.

# Морлупо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 207 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Кастельнуово-ди-Порта, Риньяно-Фламинио, Мальяно-Романо һәм Капена коммуналары белән чиктәш.
# Ивате (муниципалитет)

Ивате — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.

# Ивате (муниципалитет)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 410,907 км².
# Мялешкавичы (Крупский районы)

Мялешкавичы (белар. Мялешкавічы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Крупский районында урнашкан авыл.

# Мялешкавичы (Крупский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Топлуконак (Шебинкарахисар)

Топлуконак (төр. Toplukonak) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Шебинкарахисар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Перна (Чехия)

Перна (чех. Perná) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Микулов, Бржецлав һәм Микулов районында урнашкан авыл.

# Перна (Чехия)
## Географиясе

Мәйданы — 9,33036 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 228 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Перна (Чехия)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Перна (Чехия)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Перна (Чехия)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 884 |
| 1880 | 893 |
| 1890 | 914 |
| 1900 | 1022 |
| 1910 | 1038 |
| 1921 | 946 |
| 1930 | 1031 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 776 |
| 1961 | 793 |
| 1970 | 739 |
| 1980 | 669 |
| 1991 | 756 |
| 2001 | 756 |
| 2011 | 748 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 762 |
| 2016 | 772 |
| 2017 | 771 |
| 2018 | 776 |
| 2019 | 788 |
| 2020 | 786 |
| 2021 | 790 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 772 |
| 2022 | 797 |
| 2023 | 805 |
| 2024 | 803 |
# Мустафабейли (Яһьялы)

Мустафабейли (төр. Mustafabeyli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Яһьялы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Чысци

Чысци (белар. Чысці) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.

# Чысци
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Голембев-Новий

Голембев-Новий — Польшаның Лодзь воеводалыгы Кутно гминаcында урнашкан авыл.

# Голембев-Новий
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мешэлик (Байкан)

Мешэлик (төр. Meşelik) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Байкан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Липова (Свентокшиж воеводалыгы)

һәм
Липова — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Опатув гминасында урнашкан авыл.

# Липова (Свентокшиж воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Фернанду-Престис

Фернанду-Престис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Фернанду-Престис
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 170,112 км².
# Сен-Сюльпис-де-Коньяк

Сен-Сюльпис-де-Коньяк (фр. Saint-Sulpice-de-Cognac) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Деленкур

Деленкур (фр. Delincourt) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Смржов (Чески Дуб)

Смржов (чех. Smržov) — Чехиянең Либерец крае Чески-Дуб районында урнашкан авыл.

# Смржов (Чески Дуб)
## Географиясе

Мәйданы — 2,799 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Смржов (Чески Дуб)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Смржов (Чески Дуб)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Смржов (Чески Дуб)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 251 |
| 1880 | 261 |
| 1890 | 286 |
| 1900 | 269 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 299 |
| 1921 | 228 |
| 1930 | 234 |
| 1950 | 133 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 132 |
| 1970 | 118 |
| 1980 | 87 |
| 1991 | 97 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 95 |
| 2011 | 108 |
| 2021 | 103 |
# Порадз (Свидвинский повяты)

Порадз — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Славобоже гминаcында урнашкан авыл.

# Порадз (Свидвинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Альбьяно

Альбьяно — Италиянең Трентино — Альто-Адидже төбәгендә урнашкан коммуна. Трентино провинциясе составына керә.

# Альбьяно
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 644 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Cembra Lisignago, Форначе, Лона-Лазес, Тренто, Чивеццано һәм Джово коммуналары белән чиктәш.
# Эсенли (Кастамону)

Эсенли (төр. Esenli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Кастамону илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Бандера (округ, Техас)

Бандера — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Бандера шәһәре.

# Бандера (округ, Техас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1856 елда оештырыла.

# Бандера (округ, Техас)
## Халкы

2019 елда халык саны 17 645 кеше тәшкил иткән.

# Бандера (округ, Техас)
## Территориясе

Округ мәйданы 2051 км² тәшкил итә.
# Бельери (Верона)

Бельери — Италиянең Венеция төбәге Сан-Джованни-Иларионе өязендә урнашкан торак пункт.

# Бельери (Верона)
## Географиясе

Бельери Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Бельери (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вылат-Яха

Вылат-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Төньяк Тыдыотта елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.

# Вылат-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300059361
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305936
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Елеген (Эшме)

Елеген (төр. Yeleğen) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Эшме илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Велень (коммуна, Васлуй)

Велень — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан коммуна.

# Велень (коммуна, Васлуй)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 35,3 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Велень һәм Моара-Домняске авыллары урнашкан.
# IWS1

IWS1 (ингл. Interacts with SUPT6H, CTD assembly factor 1) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сартенехо (Хесус Мария)

Сартенехо — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Хесус-Мария муниципалитеты составына керә.

# Сартенехо (Хесус Мария)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сартенехо (Хесус Мария)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# (11898) Dedeyn

(11898) Dedeyn — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11898) Dedeyn
## Тарихы

1991 елның 10 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 GM9» саналган.
# Пальчык (Чэрвеньский районы)

Пальчык (белар. Пальчык) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Чэрвеньский районында урнашкан авыл.

# Пальчык (Чэрвеньский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Бершичи

Бершичи (серб. Бершићи) — Сербиянең Моравич округы Горни-Милановац җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Бершичи
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 457 метр биеклектә урнашкан.

# Бершичи
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Сер (Од)

Сер (фр. Serres) — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
# Явузкөй (Көшк)

Явузкөй (төр. Yavuzköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Көшк илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Казан дәүләт академия рус Зур драма театры

Василий Качалов исемендәге Казан дәүләт академия рус Зур драма театры (рус. Казанский государственный академический русский Большой драматический театр имени В.И. Качалова) — Казан шәһәрендә урнашкан рус театры, Русиянең иң иске театрларының берсе.
Беренче тапкыр 1791 елда Казанда сәнгать сөючеләре труппага җыела. 1803 елда махсус төзелгән бинада профессиональ төркем чыгыш ясый башлый. Хәзерге бинада театр 1914 елдан бирле урнаша. Тамашачылар залы 505 кешене сыйдыра.
# Ота (шәһәр, Япония)

Ота (яп. 太田市) — Япония дәүләтенең Гумма префектурасында урнашкан шәһәр.

# Ота (шәһәр, Япония)
## Тарихы

Ота шәһәре 1948 елның 3 маенда шәһәр статусын ала.

# Ота (шәһәр, Япония)
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 214049 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 1213 кеше тәшкил иткән.

# Ота (шәһәр, Япония)
## Географиясе

Шәһәр территориясе 176.49 км² тәшкил итә.

# Ота (шәһәр, Япония)
## Кардәш шәһәрләр

* Бербанк, Америка Кушма Штатлары
* Вест-Лафаетт, Америка Кушма Штатлары
* Инкоу, Кытай
* Хиросаки, Япония
# Батлер (Кларк, Висконсин)

Батлер — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Батлер (Кларк, Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 93,2 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 319 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Данилово-Дуже

һәм
Данилово-Дуже — Польшаның Подлясье воеводалыгы Лапы гминасында урнашкан авыл.

# Данилово-Дуже
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сан-Антонио-де-Бенахебер

Сан-Антонио-де-Бенахебер (исп. San Antonio de Benagéber) — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Сан-Антонио-де-Бенахебер
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 8,74 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 15 метр биеклектә урнашкан.
# IC 2412

IC 2412 — чикләрендә урнашкан .

# IC 2412
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2412 буларак та сурәтләнә.
# Малпензата-Гомбето (Мантова)

Малпензата-Гомбето — Италиянең Ломбардия төбәге Порто-Мантовано өязендә урнашкан торак пункт.

# Малпензата-Гомбето (Мантова)
## Географиясе

Малпензата-Гомбето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Малпензата-Гомбето (Мантова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Глисценки

Глисценки (белар. Глісценкі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шаркавшчынский районында урнашкан авыл.

# Глисценки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Спринг-Милл (Кентукки)

Спринг-Милл — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.

# Спринг-Милл (Кентукки)
## Тарихы

Спринг-Милл шәһәре елда нигезләнгән.

# Спринг-Милл (Кентукки)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,143569 км², 0,143601 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 201 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Соколова (Кисловски авыл җирлеге)

Соколова (Кисловское авыл җирлеге) (рус. Соколова) — Свердловск өлкәсенең Каменск шәһәр округы составына керүче авыл.

# Соколова (Кисловски авыл җирлеге)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Соколова (Кисловски авыл җирлеге)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Чарчальини (Кьети)

Чарчальини — Италиянең Абруцци төбәге Кьети өязендә урнашкан торак пункт.

# Чарчальини (Кьети)
## Географиясе

Чарчальини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Чарчальини (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Зайтенрода

Зайтенрода (алман. Seitenroda) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Зайтенрода
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,02 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 325 метр биеклектә урнашкан.
# Мурати (Асти)

Мурати — Италиянең Пьемонт төбәге Бальдикьери-д'Асти өязендә урнашкан торак пункт.

# Мурати (Асти)
## Географиясе

Мурати Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Мурати (Асти)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Скавинки

һәм
Скавинки — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Лянцкорона гминасында урнашкан авыл.

# Скавинки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Казанның җәмигъ мәчете (тарихи)

Казанның тарихи җәмигъ мәчете — XVI гасырда Казанда урнашкан сигез манаралы жәмигь мәчете.
Аның хакында атаклы тарихчы Шиһабетдин Мәрҗани әйтеп калдырган, ул халык риваятьләрендә олылап телгә алына. XVI гасыр чыганакларының берсе - «Казан тарихы» («Казанская история») язганча, нәкъ менә аның янында шәһәрнең язмышын хәл иткән соңгы орыш булып үтә: Казан сәете Колшәриф һәм аның фидакяр шәкертләре дошман тарафыннан чәнчеп үтерелә.
Казан кирмәнендә казу эшләре алып баручы археологлар һәм архитектура белгечләре кирмән эчендә берничә мәчет булган, аларның берсе нәкъ менә төп мәчет булырга мөмкин, дип раслыйлар. Петербургта чыгып килгән «Православие дине энциклопедиясе» (1906), Явыз Иван Казанны алгач, барлык мәчетләрне «җир белән тигезләп», алар өстенә чиркәүләр корырга боера, шул исәптән, мәчетләрнең берсенең нигез өстенә («на месте разломанной мечети») хәзерге Благовещение әхрамының бинасын төзи башларга куша, дип яза. Бу вакытлыча корылма 1562 елны таш чиркәүгә әйләндерелә. Күптән түгел генә Благовещение соборында табылган мөселман каберташы - бу бинаның элекке мөселман мәчетенә мөнәсәбәтле булганлыгын раслаучы факт. Кайбер чыганаклар мәчетнең урыны хәзерге Спас кальгасыннан бераз югарырак, Казан кирмәнен урталай ярып үткән Тажик ермагы өстендә булган, ди. Берәүләр - мәчетне таш бина булган, икенчеләре - агачтан корылган, ди. Ташмы, агачмы - анысын хәзер ачыклау кыен. Ләкин шунысы хак: аны сүтеп, гөмбәзләрен кисеп, олауларга төяп, Мәскәүгә алып киткәннәр. Хәтта мәчет тулаем Мәскәүгә илтеп куелган һәм анда кабат торгызылган, дигән фикерләр юк түгел. Казан тарихчысы М.Худяков, мәсәлән, беренчеләрдән булып, мәчетнең прототибын Мәскәүдәге, халык телендә Василий Блаженный чиркәве дип йөртелгән собордан эзләргә куша. Россия башкаласының үзәк мәйданында 1555-1556 елларда калкып чыккан бу мәһабәт бинаны байтак рус һәм чит ил тарихчылары мөселман архитектурасы образын иңдергән, Казанны алу чорының «гаҗәеп трофее», җиңү һәйкәле дип саныйлар.
Мисыр хәрби кампаниясе чорында ислам динен кабул иткән Наполеон аны, Мәскәүдә беренче күрүгә, бер дә шөбһәләнмичә, «мәчет» дип атый. Ә рус православиесе бу соборны мәжүсигә саный һәм 1650 елларда анда гыйбадәт кылуны тыя.
Храмның кирпеч катламнарын зондаж ысулы белән өйрәнгәндә, А.В.Бунин үзенен «Шәһәр төзү тарихыннан» хезмәтенең II томында (Мәскәү, 1979), аның диварына батырылган агач каркас – бурасыман әйбер табылу турында яза. Шулай ук рус елъязмаларында чагылып үткән хәбәрләр арасыннан осталарның ниндидер зур «нигез», күләмле «агач модель» белән эш итүләре ачыклана. Бу «каркас»ның соңыннан таш белән әйләндереп алынган, ә аңарчы Казаннан төяп китерелгән Кол Шәриф мәчете булуы мөмкин. Чиркәүнең гөмбәзләре дә агачтан юнып, сырлап, чынаяк белән кыршауланган «суган башларын» - чалмаларны хәтерләтә.
# HD31732

HD31732 — Алтын Балык йолдызлыгында урнашкан F2II/IIIm спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,69 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Рысыкай

Рысыкай — Башкортстанның Белорет районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, ГАТОБК коды — ?.

# Рысыкай
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 379 кешенең яшәве мәгълүм.
# Маматлы (Салихлы)

Маматлы (төр. Mamatlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Салихлы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# SPEM3

SPEM3 (ингл. SPEM family member 3) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# CEP135

CEP135 (ингл. Centrosomal protein 135) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Рыка (Эстония)

Рыка (эст. Rõka) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
# Острово (Тухольский повяты)

Острово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Цекцын гминаcында урнашкан авыл.

# Острово (Тухольский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Серговка

Серговка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Идел елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.

# Серговка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010100612110000001606
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110000160
* Бассейн коды — 08.01.01.006
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Боржитов (Студене)

Боржитов (чех. Bořitov) — Чехиянең Пардубице крае Студене (Чехия) районында урнашкан авыл.

# Боржитов (Студене)
## Географиясе

Мәйданы — 1,358 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Боржитов (Студене)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Боржитов (Студене)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Боржитов (Студене)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 162 |
| 1880 | 178 |
| 1890 | 190 |
| 1900 | 164 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 161 |
| 1921 | 116 |
| 1930 | 113 |
| 1950 | 81 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 96 |
| 1970 | 74 |
| 1980 | 61 |
| 1991 | 49 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 56 |
| 2011 | 61 |
| 2021 | 71 |
# DSTYK

DSTYK (ингл. Dual serine/threonine and tyrosine protein kinase) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Радзи

Радзи (белар. Радзі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.

# Радзи
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Чарко Чоко, Ранчо Доминго Мартинез (Азою)

Чарко Чоко, Ранчо Доминго Мартинез — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Асою муниципалитеты составына керә.

# Чарко Чоко, Ранчо Доминго Мартинез (Азою)
## Географиясе

Чарко Чоко, Ранчо Доминго Мартинез Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Чарко Чоко, Ранчо Доминго Мартинез (Азою)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Чарко Чоко, Ранчо Доминго Мартинез (Азою)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.