yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# HD162125

HD162125 — Корбан чалу урыны йолдызлыгында урнашкан A1/2mA5-A7 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,28 ± 0,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# IC 1018

IC 1018 — Үгезкөтүче йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 1018
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1018, 2MASX J14281279+2549497, PGC 51675, Z 133-63, Z 1426.0+2603, LEDA 51675 һәм Gaia DR2 1256162352215818368 буларак та сурәтләнә.
# HD135923

HD135923 — Оҗмах кошында урнашкан A3mA5-A6 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,82 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Пентон (Алабама)

Пентон — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Пентон (Алабама)
## Географиясе

Пентон халык санын алу урыны мәйданы — 23,755668 км², 23,755669 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 807 Фут һәм 246 метр биеклектә урнашкан.
# Леонтьевски (Түре шәһәр округы)

Леонтьевское (рус. Леонтьевское) — Свердловск өлкәсенең Туринск шәһәр округы составына керүче авыл.

# Леонтьевски (Түре шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Леонтьевски (Түре шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (86%), чуашлар (13%).
# Сент-Рюффин

Сент-Рюффин (фр. Sainte-Ruffine) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Сент-Рюффин
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 0,70 км².
# Сен-Бенуа-ан-Дюа

Сен-Бенуа-ан-Дюа (фр. Saint-Benoit-en-Diois) — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
# PLEKHB1

PLEKHB1 (ингл. Pleckstrin homology domain containing B1, Pleckstrin homology domain containing, family B (Evectins) member 1, isoform CRA_b һәм Pleckstrin homology domain-containing family B member 1) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сужики-Велики

Сужики-Велики — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Малдыты гминасында урнашкан авыл.

# Сужики-Велики
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Безлавки

һәм
Безлавки — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Решель гминасында урнашкан авыл.

# Безлавки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дентон (Джорджия)

Дентон — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.

# Дентон (Джорджия)
## Тарихы

Дентон шәһәре елда нигезләнгән.

# Дентон (Джорджия)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 3,992384 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 80 метр биеклектә урнашкан.
# Сан Мартино а Куона (Фиренца)

Сан Мартино а Куона — Италиянең Тоскана төбәге Понтассьеве өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Мартино а Куона (Фиренца)
## Географиясе

Сан Мартино а Куона Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Сан Мартино а Куона (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 3263

NGC 3263 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3263
## Тарихы

Әлеге галактика 1835 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (3880) Кайзерман

(3880) Кайзерман (лат. Kaiserman) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3880) Кайзерман
## Тарихы

1984 елның 21 ноябрендә Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 WK» саналган.
# Рублевка (Төньяк Казакъстан өлкәсе)

Рублевка (каз. Рублевка) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Рублевка (Төньяк Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# (15223) 1984 SN4

(15223) 1984 SN4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15223) 1984 SN4
## Тарихы

1984 елның 21 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 SN4» саналган.
# Нова Бжуза

Нова Бжуза — Польшаның Мазовия воеводалыгы Борове гминасында урнашкан авыл.

# Нова Бжуза
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Голин (Любуш воеводалыгы)

Голин — Польшаның Любуш воеводалыгы Ясень гминасында урнашкан авыл.

# Голин (Любуш воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Помоцно

Помоцно — Польшаның Великопольское воеводалыгы Пакослав гминасында урнашкан авыл.

# Помоцно
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мансанком

Мансанком (фр. Mansencôme) — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
# Олингачакатлан, Кампосанто Вьехо (Чилапа де Алварез)

һәм
Олингачакатлан, Кампосанто Вьехо — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Чилапа-де-Альварес муниципалитеты составына керә.

# Олингачакатлан, Кампосанто Вьехо (Чилапа де Алварез)
## Географиясе

Олингачакатлан, Кампосанто Вьехо Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Олингачакатлан, Кампосанто Вьехо (Чилапа де Алварез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Олингачакатлан, Кампосанто Вьехо (Чилапа де Алварез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# (3495) Кольчагуа

(3495) Кольчагуа (лат. Colchagua) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3495) Кольчагуа
## Тарихы

1981 елның 2 июлендә L. E. González тарафыннан Cerro El Roble обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 NU» саналган.
# Грос-Мольцан

Грос-Мольцан — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Грос-Мольцан
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,31 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 48 метр биеклектә урнашкан.
# Остра-Гурка (Свентокшиж воеводалыгы)

Остра-Гурка — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Красоцин гминасында урнашкан авыл.

# Остра-Гурка (Свентокшиж воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ахунов

Ахунов — фамилия.
* Азат Ахунов (1970), филолог, журналист.
* Гариф Ахунов (1925—2000), язучы.
* Наил Ахунов (1930—1989), совет хәрби башлыгы, генерал-лейтенант. Беларус ССР Югары Советы депутаты.
* Рәшит Ахунов (1953—2016), язучы, тәрҗемәче. Г. Ахуновның улы.
* Рөстәм Ахунов (1978), икътисад фәннәре докторы, БР ФА әгъза-корреспонденты. VI чакырылыш БР Дәүләт Җыелышы — Корылтай депутаты.
* Садретдин Ахунов (Садри Ахун, 1903—1990), сынчы, ТАССР халык рәссамы (1952).
# Грезель

Грезель (фр. Grézels) — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
# Вильча-Вулька (Мазовия воеводалыгы)

Вильча-Вулька — Польшаның Мазовия воеводалыгы Пражмув гминасында урнашкан авыл.

# Вильча-Вулька (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Лунчиле (Вранча)

Лунчиле — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. Киождень (коммуна) коммунасына карый.

# Лунчиле (Вранча)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 387 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Кече Кибәхуҗа

Кече Кибәхуҗа — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.
Почта индексы — 422080.

# Кече Кибәхуҗа
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.9 °C | -10.9 °C | -5.8 °C | 4.5 °C | 13.4 °C | 18.5 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.1 °C | 4.4 °C | -4.8 °C | -10.2 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
# Лейнсборо (Пенсильвания)

һәм
Лейнсборо — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Лейнсборо (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1888 елда нигезләнгән.

# Лейнсборо (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,65 квадрат миль, 6,868491 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 915 Фут биеклектә урнашкан.
# Палиха (Шомбаш кушылдыгы)

Палиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Шомбаш елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Палиха (Шомбаш кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300412103000032747
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003274
* Бассейн коды — 03.02.03.004
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Бор (Мили)

Бор (чех. Bor) — Чехиянең Урта Чехия крае Мили районында урнашкан авыл.

# Бор (Мили)
## Географиясе

Мәйданы — 8,7 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 452 метр биеклектә урнашкан.

# Бор (Мили)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Бор (Мили)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Бор (Мили)
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Василий Перов

Василий Григорий улы Перов ((21 декабрь 1833 (2 гыйнвар 1834)(18340102) — 29 май (10 июнь) 1882)) — Россия рәссамы, рәссам сәнгате күчерелә торган күргәзмәләре берлегенә нигез салучыларның берсе (шудырып күчерүчеләр — передвижниклар). Психологик портретлар, гади халыкка багышланган рәсемнәр остасы.

# Василий Перов
## Тәрҗемәи хәле

Василий Перов Тубыл губернасының прокуроры Георгий Криденер никахтан тыш туган улы булган, шуңа күрә атасының титулын мирас итеп алмаган.
Перов фамилиясен малайга укый-яза белү укытычысы кушымта буларак бирә.
1846-1849 елларда Арзамаста рәссам сәнгате мәктәбендә укый, ләкин тәмамламый.
1852-1853 елларда Мәскәү рәссам, сын, архитектура сәнгате училещесынә керә.
1863-1864 елларда Париж шәһәрендә эшли.
1882 елда үпкә авыруыннан Мәскәү янындагы хастаханәдә вафат була.

# Василий Перов
## Сайланган рәсемнәр

* Перов рәсемнәре
* Тимер юлда
* Кош аулаучы
* ӨчәүӨчәү
* Гувернантка килүе
* Суга баткан кыз
* Аучылар ялда
* Балык тотучы
* Достоевский сурәтеДостоевский сурәте
* Тургенев сурәте
* Аксаков сурәте
* Йоклаучы балалар
* Карт ана-ата улының каберендә
* Пугачев хөкеме
* Никита Пустосвят. Дин турында бәхәс
# Чихтице

Чихтице (чех. Čichtice) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Баворов районында урнашкан авыл.

# Чихтице
## Географиясе

Мәйданы — 7,112 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 460 метр биеклектә урнашкан.

# Чихтице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Чихтице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Чихтице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 539 |
| 1880 | 539 |
| 1890 | 469 |
| 1900 | 452 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 426 |
| 1921 | 449 |
| 1930 | 359 |
| 1950 | 265 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 240 |
| 1970 | 187 |
| 1980 | 126 |
| 1991 | 88 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 85 |
| 2011 | 99 |
| 2021 | 128 |
# Жвирбли (Мяжански авыл советы)

Жвирбли (белар. Жвірблі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.

# Жвирбли (Мяжански авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Габдерәхим Мөслинкин

Габдерәхим Мөслинкин (10 ноябрь 1929(1929-11-10), Әстерхан, Түбән Идел крае, РСФСР, СССР — 11 февраль 2017(2017-02-11) (87 яшь), Казан, Россия) — химик-технолог, ТР Дәүләт бүләге иясе (1994), химия фәннәре кандидаты (1966), ТАССРның атказанган химигы (1989). 1958 дән СССР ФА КФҮ ОФХИдә. 1961-65 тә Эксперименталь хирургия аппаратурасы һәм кораллары ФТИдә лаборатория мөдире. 1965 тән янә СССР ФА КФҮ ОФХИдә: лаборатория мөдире, 1998 дән әйдәп баручы фәнни хезмәткәр. Дәүләт бүләге димефосфон оригиналь дару препаратын эшләүдә катнашкан өчен бирелә.
# Анатолий Басов

Анатолий Басов (18 гыйнвар 1923(1923-01-18), Киев, Украина Совет Социалистик Республикасы, СССР — 7 август 2010(2010-08-07) (87 яшь), Казан, Россия) — юрист, фирка эшлеклесе. 1952-1965, 1969-1984 елларда КПССның Татарстан өлкә комитетында: инструктор, мәэмүри һәм сәүдә-финанс органнары бүлеге мөдире урынбасары, мәэмүри органнар бүлеге мөдире (1969-1984). 1965-1969 елларда ТАССР Югары мәхкәмәсе рәисе. ТАССР Югары Шурасы депутаты (1967-1985).
# Аҗылыгбинә

Аҗылыгбинә (әзери. Acılıqbinə) — Әзербайҗанның Балакән районына караган авыл.
# Кабакоз (Гөрдес)

Кабакоз (төр. Kabakoz) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Гөрдес илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сен-Реми-де-Прованс

Сен-Реми-де-Прованс (фр. Saint-Rémy-de-Provence) — Франциянең Буш-дю-Рон департаментына караган коммуна.

# Сен-Реми-де-Прованс
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 89,09 км².
# Сөһбәтли

Сөһбәтли (әзери. Söhbətli) — Әзербайҗанның Шабран районына караган авыл.
# (1271) Изергина

(1271) Изергина (лат. Isergina) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1271) Изергина
## Тарихы

1931 елның 10 октябрендә Неуймин Г. Н. тарафыннан Кырым (Симеиз) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1931 TN» саналган.
# Ижауның Октябрь районы

Октябрь районы (рус. Октябрьский район, удм. Октябрь ёрос) — Ижау шәһәренең административ районы. Ижауның үзәк районы дип санала.

# Ижауның Октябрь районы
## Географик урнашу

Район Ижауның төньяк өлешендә урнаша. Шәһәр төзүлеге районнардан тыш, район составына Нагорный, Дорожный бистәләре һәм Орловское, Иске Игерман, Яңа Игерман авыллары керәләр.

# Ижауның Октябрь районы
## Географик урнашу
### Чиктәшлек

| Як | Регион |
| Төньяк | Удмуртиянең Завьялово районы |
| Көнчыгыш | Ижауның Индустриаль районы |
| Көньяк | Ижауның Беренче Май районы |
| Көнбатыш | Ижауның Ленин районы |

# Ижауның Октябрь районы
## Тарих

Ижауның Октябрь районы 1945 елның 7 февралендә оештырыла; шуңа кадәр район территорияләре Ижауның Жданов районы составына кергәннәр. 1952 елда бетерелә, 1962 елда торгызыла.

# Ижауның Октябрь районы
## Халык

Октябрь районы — халык саны буенча Ижауның иң зур районы.
Милли состав (2002): руслар — 75,3%, арлар — 14,0%, татарлар — 7,2%, украиннар — 1,1%.

# Ижауның Октябрь районы
## Икътисад

* Ижау мотозаводы
* ААҖ «Удмуртнефть»
* Ижау электр-механика заводы
* ААҖ «Прогресс»
* ААҖ «Удмуртнефтепродукт»
* ЯАҖ «Удмуртгражданпроект», һ. б.

# Ижауның Октябрь районы
## Социаль инфраструктура

Район территориясендә 6 ЮУЙ, 5 УУЙ, 21 мәктәп һәм 39 балалар бакчасы, 24 сәламәтлек саклау учреждениесе урнаша.

# Ижауның Октябрь районы
## Социаль инфраструктура
### Мәдәният

* Рус драма театры
# Пелси

Пелси (эст. Pelsi) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
# Барра-ду-Ору

Барра-ду-Ору — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Токантис штатына карый.

# Барра-ду-Ору
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1106,339 км².
# Гоздув (Лодзь воеводалыгы)

Гоздув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Стрыкув гминаcында урнашкан авыл.

# Гоздув (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# GSC446-116

GSC446-116 — Елан йолдызлыгында урнашкан A7m... спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,63 ± 0,07 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Ясалма авырлык көче

Ясалма авырлык көче ул ясалма ысуллар ярдәмендә тоелган авырлык көченең үзгәрүе (кимеүе яки артуы). Фәнни фантастикада еш кына космос белән бәйле, әмма җирдә дә (аерым алганда, фәнни экспериментлар өчен) һәм башка планеталарда гравитация көчен көйләү өчен күп сәбәпләр бар. Гравитация иллюзиясе төрле физик көчләр тарафыннан барлыкка китерелергә мөмкин. Мәсәлән, инерция көче (гравитация һәм инерция көчләренең Эквивалентлык принцибын карагыз) һәм, аерым алганда, үзәклектән качу көче.
Ясалма авырлык көче булдыру озак вакытлы космик сәяхәтләр өчен (һәм гомумән космоста булу өчен) кешеләрнең космик корабльләрдә яшәве өчен физиологик табигый шартлар булдыру һәм, шул исәптән, кеше организмына озакка сузылган авырлыксызлыкның тискәре йогынтысын булдырмау максатыннан кирәк дип санала. Әлеге концепция беренче тапкыр К. Э. Циолковский тарафыннан орбиталь станцияләр һәм ерак йолдызлар арасындагы очышлар өчен эшләнгән.
Ясалма авырлык көче булган беренче орбиталь станцияне Мультимиллиардер Джедд Маккалеб төзергә ниятли[en], моның өчен Vast Space стартабын булдырган.

# Ясалма авырлык көче
## Ясалма гравитациягә ихтыяҗ

Гравитация көче булмаганда, кайбер кешеләрдә һәм хайваннарда космик адаптация синдромы барлыкка килә. Күп кенә синдромнар берничә көн эчендә барлыкка килә һәм тиздән бетә, ләкин, мәсәлән, вакыт узу белән сөяк тыгызлыгы әкренләп кими. Бу үзгәрешләрне булдырмау өчен кирәк булган минималь гравитация көче әлегә билгесез, хәзерге биология фәнендә җир гравитациясе һәм җир тирәли орбитада авырлыксызлык тәэсире турында гына күзаллаулар бар. Хәзерге вакытта уртача кыйммәтләр белән экспериментлар үткәрү өчен техник мөмкинлекләр җитми, ә айда NASA астронавтлары түбән (бу очракта ай) гравитациясенең кеше организмына тәэсире турында фикер йөртер өчен бик аз вакыт үткәргәннәр.
Берничә экспериментны Калифорния Университетыннан Доктор Альфред Смит үткәргән. Аның экспериментлары объектлары тавыклар (ике аяклы организмнар сыйфатында) һәм сыерлар булган. Хайваннар озак вакыт җирдә зур центрифугалар барлыкка китергән югары гравитация көче йогынтысын кичергән.

# Ясалма авырлык көче
## Трансформацияләнә торган модуль

2016 ел ахырында РФА медицина-биология проблемалары институты базасында Энергия РКК тарафыннан эшләнгән трансформацияләнә торган космик модульдә ясалма гравитация булдыру өчен кечкенә радиуслы центрифуга эшләнә. Шул ук вакытта РКК Энергия башлыгы Владимир Солнцев мондый модульне булдырырга һәм МКС составына кертергә мөмкин булачак дип белдерә, тиешле финанслау булганда 67 миллиард сум, якынча 20212022 елда. 2019 елның 19 мартында РФА ИМБП башлыгы Олег Орлов ММЧга институтта кыска радиуслы центрифуганы сынап караулары турында хәбәр итә, әмма МКС очышы программасына мондый модульне эшләтеп җибәрү әлегә кертелмәгән. Роскосмос 2024 елдан соң МКС проектыннан чыгарга ниятләгәнлектән, бу модуль РОСС милли орбиталь станциясе составына керәчәк.
# (8013) Гордонмур

(8013) Гордонмур (лат. Gordonmoore) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8013) Гордонмур
## Тарихы

1990 елның 18 маенда Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 KA» саналган.
# NGC 1797

NGC 1797 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1797
## Тарихы

Әлеге галактика 1887 елда Америка астрономы Льюис Свифт тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.