yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Важимице

Важимице — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Колбасково гминаcында урнашкан авыл.

# Важимице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD215396

HD215396 — Көньяк Балык йолдызлыгында урнашкан A2mA7-F2/3 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,58 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Цойтен

Цойтен — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.

# Цойтен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12,68 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 34 метр биеклектә урнашкан.
# Ашагычөплү (Бесни)

Ашагычөплү (төр. Aşağıçöplü) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Бесни илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Шаранси-Везен

Шаранси-Везен (фр. Charency-Vezin) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Шаранси-Везен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,79 км².
# Божиково (Великопольское воеводалыгы)

Божиково — Польшаның Великопольское воеводалыгы Колачково гминасында урнашкан авыл.

# Божиково (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Винфилд (Висконсин)

Винфилд — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Винфилд (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 35,5 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 348 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Руда (Сташовский повяты)

Руда — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Рытвяны гминасында урнашкан авыл.

# Руда (Сташовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Липники (Кобрынский районы)

Липники (белар. Ліпнікі) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.

# Липники (Кобрынский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Пегероль-де-Бюеж

Пегероль-де-Бюеж (фр. Pégairolles-de-Buèges) — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
# (19075) 4288 T-3

(19075) 4288 T-3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19075) 4288 T-3
## Тарихы

1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4288 T-3» саналган.
# Олеся Журакивська

Олеся Журакивська (укр. Олеся Вікторівна Жураківська; 13 август 1973(19730813)) — театр һәм кино актрисасы.

# Олеся Журакивська
## Фильмография

* Утрау (2016)
* Донбас (2018)
# Калтай (Кызыл Кама районы)

Калтай — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452935, ГАТОБК коды — 80237815007.
# Алтыневлер (Адаклы)

Алтыневлер (төр. Altınevler) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Адаклы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# PCDHGA3

PCDHGA3 (ингл. Protocadherin gamma subfamily A, 3) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гамри над Сазавоу

Гамри над Сазавоу (чех. Hamry nad Sázavou) — Чехиянең Высочина крае Ждяр-над-Сазавоу һәм Q89267403? районында урнашкан авыл.

# Гамри над Сазавоу
## Географиясе

Мәйданы — 7,119877 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 554 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Гамри над Сазавоу
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Гамри над Сазавоу
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия һәм Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Гамри над Сазавоу
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 844 |
| 1880 | 857 |
| 1890 | 825 |
| 1900 | 778 |
| 1910 | 758 |
| 1921 | 743 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 738 |
| 1950 | 760 |
| 1961 | 934 |
| 1970 | 1065 |
| 1980 | 1191 |
| 1991 | 1200 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 1212 |
| 2014 | 1521 |
| 2016 | 1542 |
| 2017 | 1551 |
| 2018 | 1572 |
| 2019 | 1582 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 1616 |
| 2021 | 1619 |
| 2021 | 1518 |
| 2022 | 1608 |
| 2023 | 1608 |
| 2024 | 1594 |
# (13666) 1997 GX22

(13666) 1997 GX22 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13666) 1997 GX22
## Тарихы

1997 елның 6 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 GX22» саналган.
# Дилиньидиз (Удине)

Дилиньидиз — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Соккьеве өязендә урнашкан торак пункт.

# Дилиньидиз (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нью-Хановер (округ, Төньяк Каролина)

Нью-Хановер — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уилмингтон шәһәре.

# Нью-Хановер (округ, Төньяк Каролина)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1729 елда оештырыла.

# Нью-Хановер (округ, Төньяк Каролина)
## Территориясе

Округ мәйданы 850 км² тәшкил итә.
# Малюшычы

Малюшычы (белар. Малюшычы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.

# Малюшычы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Ашагышейхли (Имранлы)

Ашагышейхли (төр. Aşağışeyhli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Имранлы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (15466) Barlow

(15466) Barlow — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15466) Barlow
## Тарихы

1999 елның 14 гыйнварында LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 AR23» саналган.
# Сохоне

Сохоне — Польшаның Подлясье воеводалыгы Василькув гминасында урнашкан авыл.

# Сохоне
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# IC 280

IC 280 — чикләрендә урнашкан оптик икеле йолдыз .

# IC 280
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 280 буларак та сурәтләнә.
# (16929) Гурник

(16929) Гурник — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16929) Гурник
## Тарихы

1998 елның 31 мартында П. Правец тарафыннан Ондржеёв обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FP73» саналган.
# Ухтспринге

Ухтспринге (алман. Uchtspringe) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Ухтспринге
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,74 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 80 метр биеклектә урнашкан.
# Жечиця (Пулавский повяты)

Жечиця — Польшаның Люблин воеводалыгы Казимеж-Дольны гминаcында урнашкан авыл.

# Жечиця (Пулавский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Долани (Пардубице)

Долани (чех. Dolany) — Чехиянең Пардубице крае Пардубице һәм Пардубице районында урнашкан авыл.

# Долани (Пардубице)
## Географиясе

Мәйданы — 6,461995 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 226 метр биеклектә урнашкан.

# Долани (Пардубице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Долани (Пардубице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Долани (Пардубице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 651 |
| 1880 | 684 |
| 1890 | 674 |
| 1900 | 614 |
| 1910 | 604 |
| 1921 | 571 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 606 |
| 1950 | 512 |
| 1961 | 506 |
| 1970 | 427 |
| 1980 | 385 |
| 1991 | 340 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 331 |
| 2014 | 390 |
| 2016 | 389 |
| 2017 | 389 |
| 2018 | 391 |
| 2019 | 394 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 399 |
| 2021 | 407 |
| 2021 | 395 |
| 2022 | 405 |
| 2023 | 427 |
| 2024 | 440 |
# HD120977

HD120977 — Кентавр йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,44 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Роузвуд-Гайтс (Иллинойс)

Роузвуд-Гайтс — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Роузвуд-Гайтс (Иллинойс)
## Географиясе

Роузвуд-Гайтс халык санын алу урыны мәйданы — 4,295621 км², 4,293046 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 161 метр биеклектә урнашкан.
# (967) Гелионапе

(967) Гелионапе (лат. Helionape) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (967) Гелионапе
## Тарихы

1921 елның 9 ноябрендә Вальтер Бааде тарафыннан Гамбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1921 KV» саналган.
# Лешани (Бенешов)

Лешани (чех. Lešany) — Чехиянең Урта Чехия крае Бенешов һәм Бенешов районында урнашкан авыл.

# Лешани (Бенешов)
## Географиясе

Мәйданы — 14,440301 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 318 метр һәм 307 метр биеклектә урнашкан.

# Лешани (Бенешов)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лешани (Бенешов)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лешани (Бенешов)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 965 |
| 1880 | 890 |
| 1890 | 940 |
| 1900 | 963 |
| 1910 | 983 |
| 1921 | 1007 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 968 |
| 1950 | 951 |
| 1961 | 815 |
| 1970 | 708 |
| 1980 | 621 |
| 1991 | 550 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 551 |
| 2014 | 698 |
| 2016 | 726 |
| 2017 | 737 |
| 2018 | 741 |
| 2019 | 780 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 796 |
| 2021 | 813 |
| 2021 | 870 |
| 2022 | 813 |
| 2023 | 900 |
| 2024 | 921 |
# GRAMD2B

GRAMD2B (ингл. GRAM domain containing 2B) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Кече Корчек

Кече Корчек — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Корчек елгасының уң ярына тамагыннан 12 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 11 км.

# Кече Корчек
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Васюган елгасы кушылган урынган Вах елгасы кушылган урынга кадәр . Кече елга бассейны — Васюган, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010900112115200035203
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203520
* Бассейн коды — 13.01.09.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Айова

А́йова (ингл. Iowa, /ˈaɪəwə/) – АКШга кергән 29нчы штат. Урта көнбатышта урнаша.
* ↑ archINFORM — 1994.https://wikidata.org/wiki/Track:P5383https://wikidata.org/wiki/Track:P5604https://wikidata.org/wiki/Track:P12149https://wikidata.org/wiki/Track:Q265049https://wikidata.org/wiki/Track:P5573https://wikidata.org/wiki/Track:P5508
* ↑ Перепись населения США 2020 года / мөхәррир АКШ җан исәбен алу бюросыhttps://wikidata.org/wiki/Track:Q637413https://wikidata.org/wiki/Track:Q23766566
* ↑ United States Summary: 2010, Population and Housing Unit Counts, 2000 Census of Population and Housinghttps://wikidata.org/wiki/Track:Q52723757
* ↑ Wales J., Starling A. B. Locations // Federation: The First 150 Years | Memory Beta, non-canon Star Trek Wiki | Fandom — 2004.https://wikidata.org/wiki/Track:P4073https://wikidata.org/wiki/Track:Q181https://wikidata.org/wiki/Track:Q219533https://wikidata.org/wiki/Track:P6262https://wikidata.org/wiki/Track:Q17459
* ↑ 2016–2020 American Community Survey / мөхәррир АКШ җан исәбен алу бюросы — 2022.https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413https://wikidata.org/wiki/Track:Q111610221
* 1 2 2016–2020 American Community Survey / мөхәррир АКШ җан исәбен алу бюросы — 2022.https://wikidata.org/wiki/Track:Q637413https://wikidata.org/wiki/Track:Q111610221
* ↑ https://www.minimum-wage.org/wage-by-state
# Згорне Вртиче

Згорне Вртиче — Словениянең Кунгота (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Згорне Вртиче
## Географиясе

Мәйданы — 1,29 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 322,5 метр биеклектә урнашкан.
# Фәрит Вәлиуллин

Фәрит Вәлиуллин, Фәрит Рәшит улы Вәлиуллин, рус. Валиуллин Фарит Рашитович (1959 елның 24 феврале, ТАССР Казан шәһәре) — рәссам-монументчы, Казан (Идел буе) федераль университетынының Л.Н. Толстой исемендәге филология һәм мәдәниятара бәйләнешләр институтының Г. Тукай исемендәге татар филологиясе һәм мәдәнияте бүлеге дизайн һәм милли сәнгатьләр кафедрасы доценты (2006 елдан). Татарстан рәссамнар берлеге (1971) һәм РФ рәссамнар берлеге (1992) әгъзасы. ЮНЕСКО сынлы сәнгать халыкара берлеге (ИАА/АИАП, ингл. IAA/AIAP, International Association of Art) әгъзасы. Габдулла Тукай исемендәге дәүләт премиясе лауреаты (2016).

# Фәрит Вәлиуллин
## Тәрҗемәи хәле

1959 елның 24 февралендә Казанда туган. Казанның 21нче мәктәбенең 8 классын (1974), «сызым һәм рәсем укытучысы» белгечлеге буенча Казан сынлы сәнгать укуханәсен «бик яхшы»га (Б. Майоров, В.И. Куделькин, З. Гыймаев классы, 1978), «рәссам-монументалист» белгечлеге буенча В.И. Суриков исемендәге Мәскәү сәнгать институтын (проф. Ю.К. Королев курсы, 1986) тәмамлаган.
* 1978 елдан рәсем укытучы булып эшли.
* 1986 елдан Түбән Кама шәһәрендә сәнгать фондында эшли, Түбән Кама рәсссамнар иҗади төркеме җитәкчесе. «Гадел» шәхси галереясен оештыручы.
* 1998 елдан Яшел Үзәндә яши һәм иҗат итә.
* 2006 елдан Татар дәүләт гуманитар-педагогика университетының (хәзер КФУ составында) дизайн һәм сынлы сәнгать факультетында рәсем укытучысы, доцент.

# Фәрит Вәлиуллин
## Иҗаты

Портрет, пейзаж, натюрморт, монументаль сәнгать жанрларында эшли. Түбән Камада Әфганстанда һәлак булганнар истәлегенә һәйкәл, Түбән Кама үзәк хастаханәсе каршында Габдулла Тукай һәйкәле комплексы һ.б. РФ Дәүләт Думасында (2002), ТР Дәүләт шурасында (2000, 2001) шәхси күргәзмәләр оештыра. Бөтенсоюз, бөтенроссия, республика, шәһәр күргәзмәләрендә даими катнаша. Кол Шәриф мәчете гөмбәзенең эчке бизәлешен башкару, Яшел Үзән җәмигъ мәчете фасады, «Нур» мәчете бизәлешен эшләү, Казан тимер юл вокзалы фасадын яңадан төзәтеп кору буенча иҗади төркемнәр җитәкчесе. 2015, май «Болгар» музей-тыюлыгындагы «Болгарларның исламны кабул итүе» мозаика панносын (2х6 м) ясау буенча иҗат төркеме җитәкчесе

# Фәрит Вәлиуллин
## Иҗаты
#### Картиналары

«Кич», «Ашык», «Сыер белән хатын-кыз», «Азан», «Йөк тартучы үсмер», «Печән өсте», «Кара пулат төш күрә», «Иске амбар», «Сарык йоны кырку», «Бию», «Сөембикә һәм Үтәмешгәрәй», «Хушлашу букеты», «Шатлыклы көн», «Гаилә», «Яз», «Курай моңы», «Шагыйрь», «Яугир шатлыгы», «Шәһәр өстендә фәрештә», «Кыз һәм монах хатын», «Хушлашу», «Болак күпере», «Юлдаш», «Бәләкәй Тукай», «Ибн-Фадланның килүе», «Иске шәһәр» һ.б. Галина Сабинова, җырчы Лидия Әхмәтова портретлары һ.б.

# Фәрит Вәлиуллин
## Бүләкләре

* 2005 «Казанның меңьеллыгы истәлегенә» медале
* 2016 Г. Тукай исемендәге дәүләт бүләге — «Болгар цивилизациясе. Меңьеллыкларга сузылган юл» сәнгать- пространство экспозиция инсталляциясен иҗат иткән өчен (коллектив эчендә).
# Зет (Гольштейн)

Зет (алман. Seth) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Зет (Гольштейн)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,55 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 34 метр биеклектә урнашкан.
# Домбай (Лалапаша)

Домбай (төр. Dombay) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Эдирне иле Лалапаша илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# 10 сентябрь

10 сентябрь — Милади тәкъвимендә тугызынчы айның унынчы көне. Ел ахырына кадәр 112 көн кала.
* Тарих порталы
* Вакыт порталы
* Бәйрәмнәр порталы
Дөнья тарихында бу көн:

# 10 сентябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Халыкара

* Бөтендөнья сәламәтлек оешмасы — Бөтендөнья үз-үзенә кул салуга каршылык көне (ингл. World Suicide Prevention Day)

# 10 сентябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Милли

* Гайана — Америка кызыл тәнлеләре мирас көне (ингл. Amerindian Heritage Day)
* Гибралтар — Милли көн (ингл. Gibraltar National Day, Беренче суверенитет референдумы, 1967).
* Һондурас — Балалар көне (исп. Día del Niño).
* Украина:
** милли физкультура һәм спорт көне (рус.).
** / Кырым Автономияле Җөмһүрияте / Россия Федерациясе — Акъярны саклауда һәм 1853-1856 Кырым сугышы дәвамында корбан төшкән гаскәрләрне искә алу көне (рус.).

# 10 сентябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* Кытай һәм Һоңкоң — Укытучылар көне (кыт. 教师节).
* Украина — украин кинематографы көне (рус.).

# 10 сентябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре
#### Өлкә

* Бразилияның:
** Риу-Гранди-ду-Сул штатындагы Дойс-Ирманс (рус.) (1959) һәм Сан-Жозе-ду-Ору (рус.) (1959) шәһәрләре нигезләнү көне .
** Минас-Жерайс штатындагы Жуан-Пиньейру (рус.) шәһәре бәйрәме.

# 10 сентябрь
## Вакыйгалар

* 1172 — Мисырда Габбәсиләр хәлифәте төзелүе игълан ителә.
* 1918:
** беренче тапкыр Беренче бөтендөнья сугышы төшенчәсе кулланыла.
** Россия ватандашлар сугышы: Казан операциясе нәтиҗәсендә кызыллар (рус.) Казанны аклардан (рус.) ( КомУч Халык армиясе (рус.)) бушата.
* 1939 — Канада / Өченче рейхка (Алмания) сугыш игълан итә.

# 10 сентябрь
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:10 сентябрь көнне туганнар
* 1870 — Мөхәммәдсадыйк Иманколый, татар язучысы, дини эшлеклесе.
* 1891 — Александр Эшкинин, мари совет дәүләт эшлеклесе.
* 1892 — Артур Комптон, АКШ галиме, Физика өлкәсендә Нобель премиясе иясе.
* 1892 — Шакир Шамильский, татар театрына нигез салучыларның берсе, Татарстанның атказанган артисты.
* 1900 — Камил Рәхимов, композитор (Уфа).
* 1924 — Вилдан Хәбиев, Бөек Ватан сугышы чоры Кызыл Гаскәре миномётчы отделениесе командиры, Советлар Берлеге каһарманы.
* 1925 — Касыйм Тәхау, татар язучысы, фронтовик, журналист.
* 1933 — Леонид Змачинский, инженер, элекке Яшел Үзән көймәләр төзү заводы директоры.
* 1933 — Юрий Яблоков, физика галиме, профессор.
* 1948 — Гөлфия Юнысова, башкорт шагыйрәсе.
* 1958 — Крис Коламбус, АКШ кинорежиссеры.
* 1965 — Амур Фәләх, татар язучысы, журналист.
* 1967 — Илсөя Төхфәтуллина, драма актрисасы, ТР халык артисты (2016).
* 1969 — Айдар Габдинов, җырчы (тенор), Татарстанның атказанган артисты.
* 1987 — Әлфрид Бостанов, тарихчы, исламият белгече.

# 10 сентябрь
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:10 сентябрь көнне вафатлар
* 1797 — Мэри Годвин, инглиз язучысы.
* 1931 — Дмитрий Егоров, математик.
* 1983 — Галия Измайлова (1909-1983) — Татарстан АССР халык комиссары (1938-1943).
* 2019 — Альберт Разин, философ, социолог, удмурт милли хәрәкәте активисты.
# Кадыковка (Сембер өлкәсе)

Кадыковка (рус. Кадыковка) — Сембер өлкәсенең Майна районында урнашкан сала.

# Кадыковка (Сембер өлкәсе)
## Сәгать поясы

Кадыковка (Сембер өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кадыковка (Сембер өлкәсе)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).

# Кадыковка (Сембер өлкәсе)
## Шәхесләр

* Иван Разенков (1888-1954), медицина фәннәре дуктыры.
# 668 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 668 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
V гасыр — VI гасыр — VII гасыр — VIII гасыр — IX гасыр :
Хронологик таблица :
668 (алты йөз алтмыш сигезенче) ел — кәбисә ел, юлиан тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 668 елы, I меңьеллыкның 668 елы, VII гасырның 68 елы, VII гасырның 7 унъеллыгының 8 елы, 660 елларның 9 елы. 668 елдан бирле 1356 ел үтте.

# 668 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:668 елда туганнар

# 668 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:668 елда вафатлар
# MFSD6

MFSD6 (ингл. Major facilitator superfamily domain containing 6 һәм Major facilitator superfamily domain-containing protein 6) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Марияно Казе Дел’Аста (Парма)

Марияно Казе Дел’Аста — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Пеллегрино-Парменсе өязендә урнашкан торак пункт.

# Марияно Казе Дел’Аста (Парма)
## Географиясе

Марияно Казе Дел’Аста Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Марияно Казе Дел’Аста (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 1055

IC 1055 — Мизан йолдызлыгы чикләрендә урнашкан эмиссионная галактика .

# IC 1055
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1055, GSC 05577-00346, IRAS F14446-1330, PGC 52811, IC 4491, 2MASX J14472570-1342580, IRAS 14446-1330, MCG-02-38-011, AGC 540133, GNH 2, NVSS J144726-134317, 6dFGS gJ144725.7-134258, PSCz Q14446-1330, HIPASS J1447-13 һәм LEDA 52811 буларак та сурәтләнә.
# Габровка-при-Заградцу

Габровка-при-Заградцу — Словениянең Иванчна Гориця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Габровка-при-Заградцу
## Географиясе

Мәйданы — 2,53 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 294,9 метр биеклектә урнашкан.
# Валимезтре (Мачерата)

Валимезтре — Италиянең Марке төбәге Сан-Джинезио өязендә урнашкан торак пункт.

# Валимезтре (Мачерата)
## Географиясе

Валимезтре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Валимезтре (Мачерата)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (17212) 2000 AV183

(17212) 2000 AV183 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17212) 2000 AV183
## Тарихы

2000 елның 7 гыйнварында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 AV183» саналган.