yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Тувалу
## Тувалу
### Гомуми мәгълүмат
#### Географик урнашуы

Тувалу - Тын океанның көнбатыш өлешендә урнашкан, 9 атоллдан торган дәүләт. Иң төп утрау булып Фунафути атоллы булып тора.

# Тувалу
## Тувалу
### Гомуми мәгълүмат
#### Мәйданы

Тувалуның мәйданы 26 кв. км

# Тувалу
## Тувалу
### Гомуми мәгълүмат
#### Төп шәһәрләр, административ бүленеш

Тувалуның пайтәхете - Фонгафале (2800 кеше).

# Тувалу
## Тувалу
### Дәүләт төзелеше

Тувалу Дуслыкның әгъзасы булып тора. Дәүләтнең башы - Бөекбритания патшабикәсе, аның вәкиле генерал-губернатор. Хөкүмәт башы - премьер-министр. Канун бирүче орган - парламент.

# Тувалу
## Тувалу
### Табигате
#### Рельеф

Утрауларның күпчелеге диңгез дәрәҗәсе өстеннән 4-5 метрга калкып тора.

# Тувалу
## Тувалу
### Табигате
#### Геологик төзелеш һәм файдалы казылмалар

Илнең җирләре эчендә нинди дә булса әһәмиятле ресурслар юк.

# Тувалу
## Тувалу
### Табигате
#### Климат

Тувалуның климаты җылы һәм дымлы, уртача ел температурасы якынча +27°С, уртача явым-төшемнәр нормасы - 3048 мм.

# Тувалу
## Тувалу
### Табигате
#### Туфраклар һәм үсемлекләр

Яр буенда тозга чыдам сцеволалар, пандануслар үсә. Утрауларның эчке өлешләрендә - абагалар, мангр урманнары.

# Тувалу
## Тувалу
### Табигате
#### Хайваннар дөньясы

Утрауларның фаунасы бик ярлы.

# Тувалу
## Тувалу
### Халкы һәм теле

Тувалуның халкы 10 мең кеше, халыкның уртача тыгызлыгы 1 кв. км га 400 кеше. Этник төркемнәр: полинезиялеләр. Телләр: тувалу, инглиз теле (икесе дә дәүләт теле)

# Тувалу
## Тувалу
### Дин

Тувалу Конституциясе дин тоту иреген, шул исәптән, бер диннән икенче дингә күчеп, динне үзгәртү иреген, мәктәптә дини белем алудан яки мәктәптә дини тантаналарда катнашудан баш тарту хокукын гарантияли.
Тувалуда өстенлекле дин – христианлык. Тувалу чиркәве (Te Ekalesia Kelisiano Tuvalu, EKT) – Тувалуның дәүләт дине, бу статус аңа «зур милли чараларда махсус хезмәтләр кылу өстенлегенә» хокук бирә. 2017 елда архипелагтагы барлык 11 мең кешенең 97 % ы Тувалу чиркәве тарафдары булган. Тувалуда шулай ук җиденче көн адвентистлары, католиклар, протестантлар, Йәһвә шаһитлары, баптистлар җәмгыятьләре, христиан булмаган диннәрдән Бәһаи (Нанумеа атоллында таралу алган), Ислам (әхмәдия) җәмгыятьләре төзелгән.
* Тувалуда ислам

# Тувалу
## Тувалу
### Кыскача тарихи тасвирлама

Тувалуда беренче европалы булып 1764 елда Британия диңгезчесе Джон Байрон булган. XIX гасырның уртасына утрауларның халкы кол сату һәм күп санлы читтән кергән эпидемияләр булу сәбәпле ун мәртәбә диярлек кимегән. 1877 елда утраулар Тын Океанның Британия өлешенең югары комиссары хакимияте астына кертелгән. 1892 елда Тувалу Эллис утраулары һәм Гилберт утраулары составында Бөекбритания протектораты булган. 1974 елда Эллис утраулары референдумнан соң (халкы күбесенчә микронезиялеләр булган) Гилберт утрауларыннан аерылып чыккан, ә 1978 елның 1 октябренда Эллис утраулары (Тувалу исеме белән) бәйсезлек игълан иткән.

# Тувалу
## Тувалу
### Кыскача икътисади тасвирлама

Икътисадның нигезе - копра җитештерү һәм балыкчылык. Копра һәм туңдырылган балык экспорты. Акча берәмлеге - Тувалу доллары, шулай ук Австралия доллары да йөрештә.
# Турыца

Турыца (белар. Турыца) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лепельский районында урнашкан авыл.

# Турыца
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Дмитрий Орлов

Дмитрий Орлов, рус. Дмитрий Александрович Орлов (1894-1938) – РКП (б) Татарстан өлкә комитеты җаваплы сәркатибе (1920-1921). РСДРП (б) әгъзасы (1914 елның августыннан).

# Дмитрий Орлов
## Тәрҗемәи хәле

1894 елның 5 (13) мартында Пенза шәһәрендә укытучы гаиләсендә туган. 1909 елда гаиләсе Тверь шәһәренә күченә. Тверь гимназиясен тәмамлагач, Мәскәү дәүләт университетының физика-математика факультетына укырга керә. 1915 елда Д. Орловны идән асты басмаханәсендә листовкалар бастырганда кулга алалар, 10 ай Таганка төрмәсендә тоткач, Иркутск губернасы Черемхау авылына, аннан Малышевка, Тулун авылларына мәңгелек сөргенгә сөрәләр. Февраль инкыйлабы сөргеннән азат иткәч, Мәскәүгә кайта, шәһәрнең Лефортово районы шурасында эшли. 1917 елның августында армиягә алынып, 192 нче пехота полкына языла. Ул полкның командиры, соңыннан комиссары була. Ватандашлар сугышында Көньяк һәм Көнчыгыш фронтлар гаскәрләрендә сәяси хезмәткәр була, батырлыгы өчен исемле сәгать белән бүләкләнә.

# Дмитрий Орлов
## Казанда

* 1919 елда башта Алатырьда, соңыннан Казанда урнашкан запастагы полкның сәяси бүлек җитәкчесе була.
* 1920, декабрь – 1921, гыйнвар РКП (б) Татарстан өлкә комитеты җаваплы сәркатибе.
* 1921-1923 Татарстан АССР һөнәри берлекләре өлкә шурасы (рус. Татоблсовпроф) сәркатибе.
* 1922 елның маеннан «Известия Татцика» газетасының җаваплы мөхәррире.
* 1923-1925 РКП (б) (1925 елдан ВКП (б)) Пенза өлкә комитеты җитәкчесе.
* 1925-1928 ВКП (б) Урал өлкә комитеты җитәкчесе.
* 1928 елда Мәскәүдә ВКП (б) үзәк комитеты аппаратында эшли.
* 1929-1933 Үзәк кара туфраклы өлкәсенә җир бүлеге башлыгы итеп җибәрелә.
* 1934-1937 Воронеж өлкә шура башкарма комитеты рәисе урынбасары, соңыннан рәисе була.

# Дмитрий Орлов
## Репрессия

1937 елның 22 августында кулга алына. 1938 елның 16 гыйнварында атып үтерелә.
# Гелыуза (Стрышени)

Гелыуза (рум. һәм молдав. Ghelăuza ) — Молдова Республикасының Стрышени районына караган авыл.
# Фьенили (Мантова)

Фьенили — Италиянең Ломбардия төбәге Ровербелла өязендә урнашкан торак пункт.

# Фьенили (Мантова)
## Географиясе

Фьенили Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Фьенили (Мантова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Усак-Кичү

Усак-Кичү — Башкортстанның Бишбүләк районындагы татар авылы.
# Хилавшчына

Хилавшчына (белар. Хілаўшчына) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.

# Хилавшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Кадино (Тренто)

Кадино — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Сан-Микеле-алл'Адидже өязендә урнашкан торак пункт.

# Кадино (Тренто)
## Географиясе

Кадино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Кадино (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мушичи (Косъерич)

Мушичи (серб. Мушићи ) — Сербиянең Златибор округы Косьеритс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Мушичи (Косъерич)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 767 метр биеклектә урнашкан.

# Мушичи (Косъерич)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Вой-Вож (Кече Аранец кушылдыгы)

Вой-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Кече Аранец елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.

# Вой-Вож (Кече Аранец кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050100212103000063504
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006350
* Бассейн коды — 03.05.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Хойна (Вонгровецкий повяты)

һәм
Хойна — Польшаның Великопольское воеводалыгы Голаньч гминасында урнашкан авыл.

# Хойна (Вонгровецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Любогощ (Всховский повяты)

Любогощ — Польшаның Любуш воеводалыгы Слава гминасында урнашкан авыл.

# Любогощ (Всховский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Льяно де Леон (Метлатонок)

Льяно де Леон — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Metlatónoc муниципалитеты составына керә.

# Льяно де Леон (Метлатонок)
## Географиясе

Льяно де Леон Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Льяно де Леон (Метлатонок)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Льяно де Леон (Метлатонок)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Ц

Ц (ца) — кирилл әлифбасының хәрефе, татар әлифбасында утызынчы хәреф.
Татар телендә алынма сүзләрдә генә очрый. Кайбер мишәр сөйләшләрендә әдәби телдәге «ч» урынына актив кулланыла. "Ц" хәрефе татар латыйн әлифбасында "ts" диграфына туры килә.
# Вйонзувка (Мазовия воеводалыгы)

Вйонзувка — Польшаның Мазовия воеводалыгы Вышогруд гминасында урнашкан авыл.

# Вйонзувка (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мария Воронцова

Мария Воронцова (Мария Александр кызы Воронцова, 11 декабрь 1902(1902-12-11), Казан, Россия империясе — 19 июнь 1956(1956-06-19) (53 яшь), Мәскәү, СССР) — СССР биологы, СССР медицина фәннәре академиясенең тәҗрибәи биология институтында лаборатория мөдире (1949-1956).
# Касцюки (Любанский районы)

Касцюки (белар. Касцюкі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Любанский районында урнашкан авыл.

# Касцюки (Любанский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Меретеу

Меретеу — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Винцу-де-Жос (коммуна) коммунасына карый.

# Меретеу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Гунчанки

Гунчанки (белар. Гунчанкі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.

# Гунчанки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Олег Табаков

Олег Табаков (рус. Олег Павлович Табаков, 17 август 1935(1935-08-17), Сарытау, РСФСР, СССР — 12 март 2018(2018-03-12) (82 яшь), Мәскәү, Россия) — театр һәм кино актеры һәм режиссеры, ССРБның Халык артисты (1988), СССР (1967) һәм РФ (1997) дәүләт премияләре лауреаты, Чехов исемендәге Мәскәү сәнгать театры сәнгать җитәкчесе.
# Менестиря (Клуж)

Менестиря — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. Мика (коммуна, Клуж) коммунасына карый.

# Менестиря (Клуж)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 248 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Камкалы

Камкалы (каз. Қамқалы) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Камкалы
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Чиёё (кратер)

Чиёё (лат. Chiyojo) — Венера планетасының
координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 40,2 километр озынлыкта булган кратеры.

# Чиёё (кратер)
## Исеме

Чиёё кратеры япун язучысы Чиёё хөрмәтенә аталган.
# Папшычы

Папшычы (белар. Папшычы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.

# Папшычы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Васюки (Смаргонский районы)

Васюки (белар. Васюкі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.

# Васюки (Смаргонский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Тырновлаг

Тырновлаг — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. Кюстендил җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Тырновлаг
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 459 метр биеклектә урнашкан.
# HD103654

HD103654 — Кентавр йолдызлыгында урнашкан G5 һәм A2mA3/5-F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,35 ± 0,05 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Картубулео (Трапани)

Картубулео — Италиянең Сицилия төбәге Трапани өязендә урнашкан торак пункт.

# Картубулео (Трапани)
## Географиясе

Картубулео Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Картубулео (Трапани)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Глободер

Глободер (серб. Глободер) — Сербиянең Расина округы Крушеватс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Глободер
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 218 метр биеклектә урнашкан.

# Глободер
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Карадере (Һендек)

Карадере (төр. Karadere) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Һендек илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Түбән Сортым

Түбән Сортым (рус. Нижнесортымский) — Россиянең Хант-Манси автономияле округының Сургут районына керүче авыл.

# Түбән Сортым
## Атамасы

Бистә Сортым (иск. Сорты) елгасы ярында урнашкан. Сортым хантлар теленнән «яхшы чуртан» дип тәрҗемә ителә («сорт» — чуртан, «ым» — яхшы).

# Түбән Сортым
## Халык саны

| Ел | Даими яшәүче халык |
| 2002 | 10 572 |
| 2008 | 11 125 |
| 2010 | |
2002 елгы җанисәп буенча төп милләтләр: руслар (68%), татарлар (14%), украиннар (8%).

# Түбән Сортым
## Дин
### Православие

* храм

# Түбән Сортым
## Дин
### Ислам

* «Зинур» мәчете

# Түбән Сортым
## Климат

Кыш суык, көчле җилле һәм буранлы, җиде ай бу дәвам итә. Җәй чагыштырмача җылы, тик кыска вакытлы.
# Блужски Бор

Блужски Бор (белар. Блужскі Бор) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Пухавицкий районында урнашкан авыл.

# Блужски Бор
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Мещера

Мещера:
* Мещера — беренче тапкыр 1393 елда искә алынган шәһәр, Русиядәге тарихи өлкә үзәге.
* Мещера — борынгы фин-угыр кабиләсе.
* Мещёра — русларның субэтник төркеме.
* Мещёра — милли парк, Владимир өлкәсе
* Мещёра милли паркы — милли парк, Рязань өлкәсе
* Мещёра — Түбән Новгород өлкәсенең Павлов районындагы авыл.
# Көнчыгыш

Көнчыгыш — көн-төн тигез булган көннәрне Кояш чыга торган юнәлеш, дөнья якларының берсе. Төньякка таба караганда, көнчыгыш уң яктан була.

# Көнчыгыш
## Шулай ук кара

* Көнбатыш
* Көньяк
* Төньяк
# Эскарай

Эскарай (исп. Ezcaray) — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Эскарай
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 142,85 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 813 метр биеклектә урнашкан.
# Бульо-ин-Монте

Бульо-ин-Монте — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Сондрио провинциясе составына керә.

# Бульо-ин-Монте
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 577 метр биеклектә урнашкан. Арденно, Бербенно-ди-Вальтеллина, Киеза-ин-Вальмаленко, Колорина, Форкола, Торре-ди-Санта-Мария, Val Masino һәм Валь-Мазино коммуналары белән чиктәш.
# Штефанова (Пезинок)

Штефанова (словак. Štefanová) — Словакиянең Пезинок округында урнашкан авыл.

# Штефанова (Пезинок)
## Тарихы

Авыл 1588 елда нигезләнгән.

# Штефанова (Пезинок)
## Географиясе

Мәйданы — 6,72 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 192 метр биеклектә урнашкан.

# Штефанова (Пезинок)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Валескур

Валескур (фр. Valescourt) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Ираватанешвара Гыйбадәтханәсе, Канчипурам

Ираватанешвара Гыйбадәтханәсе Һиндстанда, Тамил Надуда Канчипурам шәһәр гыйбадәтханәсе янында урнашкан. Ул Паллавалар тарафыннан безнең эраның 8-енче гасырда төзелгән булган. Ул үзенең сокландыргыч виманам манарасы өчен мәшһүр. Бу гыйбадәтханә Паллава Патшасы Нарасимхаварман II (Раджасимхан) тарафыннан төзелгән булган. Бу гыйбадәтханәгә Хәким Маркандеян зиярәт кылган ул Аюш Хоманы башкарган, бу аларның тормыш озынлыгын озайтыр өчен. Ираваштхалам сүзе Ирава - үлемсез, Штхалам - урын дигәнне аңлата, үлемсезлек бирә торган урын. Бу гыйбадәтханә шулай ук 60-ынчы, 70-енче һәм 80-енче туган көнен билгеләүче олы яшьтәгеләр өчен әһәмиятле, монда алар сәламәтлек һәм тормыш озынлыгы өчен дога кылалар. Гыйбадәтханә иртәнге 6.00 - дән иртәнге 11 - гә кадәр ачык һәм кичке 4.00-тән кичке 8.00-гә кадәр ачык. Гыйбадәтханәне Канчипурамның кече гыйбадәтханәләрнең берсе итеп классификациялиләр.
Гыйбадәтханә Һиндстанның Археологик Тикшерүе тарафыннан тәэмин ителә һәм сакланган монумент булып тора.
# HD33858

HD33858 — Рәссам йолдызлыгында урнашкан A3/5mA3-A8 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,75 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Султанхисар

Султанхисар (төр. Sultanhisar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесенең Айдын иленә караган бер илчедер.

# Султанхисар
## Географиясе

Илче мәйданы — 236,08 км².
# Борки-Сендровски

Борки-Сендровски — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Бартошице гминасында урнашкан авыл.

# Борки-Сендровски
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Novak Cokoviç

Novak Cokoviç (serbça Новак Ђоковић, 1987, Belgrad, Yugoslaviä) - Serbiä hönäri tennisçısı, dönyanıñ eks-berençe raketkası (yalğız töre).
Cokoviç uyınınıñ stile - höcümçän, artqı sızıqtan tirän xäldä suğa, anıñ bekhend - dönya tennisında iñ yaxşısı bulıp sanala. ATP рейтингының беренче баскычында атна саны буенча рекордчы (372). Дөньяның беренче ракеткасы статусында тәмамланган сезоннар саны буенча рекордчы. Ялгыз разрядта 20 Зур шлем турниры җиңүчесе (бу күрсәткеч буенча Роджер Федер белән 2 нче урынны бүлешә). Ялгыз разрядта 1000 АТР сериясе турнирларында җиңүләр саны буенча рекордчы-38. Ялгыз разрядта ике тапкыр «карьера» Зур Шлем иясе. Ачык эра һәм ATP дөнья туры тарихында бердәнбер уенчы, ул ялгыз разрядта зур шлемның дүрт турнирын гына түгел, ә Мастерс 1000 АТР сериясенең барлык тугыз турнирын һәм ATP дөнья туры финалын да отты. АТП Дөнья турының биш тапкыр җиңүчесе. Сербия җыелмасы составында 2010 елгы Дэвис Кубогы иясе. 88 АТР турниры җиңүчесе (шуларның 87 се ялгыз разрядта).
2022 елның 16 маена алынган призлар суммасы буенча теннис тарихында беренче урында тора — 156 млн АКШ долларыннан артык.

# Novak Cokoviç
## Qazanışlar

* Zur Başlıq yarışlarında 12 tapqır ciñde
* Dönya ATP Turında 5 tapqır ciñüçe (2008, 2012, 2013, 2014, 2015).
* Serbiä cıyılma taqımında Devis Kuboğı iäse (2010)
# Каскавел (Парана)

Каскавел — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.

# Каскавел (Парана)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — .
# Огозо

Огозо — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Башкаус елгасының сул ярыннан 25 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Огозо
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Телец күле су бассейны. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча::
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100112115100002828
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100282
* Бассейн коды — 13.01.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# CEP78

CEP78 (ингл. Centrosomal protein 78) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Кәүҗияк

Кәүҗияк — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.
Халык саны — 551 тирәсендә. Почта индексы — 423360.

# Кәүҗияк
## Тарих

1744 елда нигезләнгән.

# Кәүҗияк
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Кәүҗияк
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11.1 °C | -5.8 °C | 4.3 °C | 13.3 °C | 18.6 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 12 °C | 4.2 °C | -5.1 °C | -10.5 °C | 3.9 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.