yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Альфа-таркалыш

Альфа-таркалыш - төшнең радиоактив таркалышы төре, аның нәтиҗәсендә ике тапкыр сихерле гелий төше ⁴He - альфа-кисәкчек таратыла, төшнең масса саны 4 кә, ә атом саны 2 гә киметелә.

# Альфа-таркалыш
## Тасвир

Төп халәтеннән тик шактый авыр төшнең альфа-таркалышы күзәтелә, мәсәлән радий-226 яки уран-238 төшләрендә.
Нуклидлар җәдвәлендә альфа радиоактив төшләр 52 (теллур) атом саныннан һәм 106-110 масса саныннан башлап хасил булалар, ә 82 зуррак атом санында һәм 200 зуррак масса санында барлык нуклидлар диярлек альфа-радиоактив булалар.
Табигатьтә альфа-радиоактивлык берничә элементта күзәтелә: неодим-144, самарий-147, самарий-148, европий-151, гадолиний-152, гафний-174, вольфрам-180, осмий-186, агалтын-190, висмут-209, торий-232, уран-235, уран-238.
Төшнең югары тәэсирләнгән халәтләре альфа-таркалышы җиңел нуклидларда күзәтелә, мәсәлән литий-7.
Төштә альфа-кисәкчек туннель эффекты ярдәмендә кулон киртәсе аша таратыла, шуңа күрә альфа-таркалыш квант процессы була. Туннель эффекты барьер биеклеге белән экспонента сыман арта, шуңа күрә альфа-актив төшләрнең ярымтаркалу периоды альфа-кисәкчекләрнең энергиясе кимүе белән экспоненциаль рәвештә арта бара. Бу Гейгер-Нэттол кануны дип йөртелә:
$\lg {T_{1/2}}={\frac {a}{\sqrt {E}}}+b$
биредә:
* $E$ — альфа-кисәкчекнең энергиясе
* $T_{1/2}$ — радиоактив төшләрнең ярымтаркалу периоды
* $a$, $b$ — константалар
Альфа-кисәкчекнең энергиясе 2 МэВ кечерәк булган очракта, альфа-актив төшләрнең яшәү вакыты Галәмнең яшеннән зуррак була. Шуңа күрә церий төшеннән авыррак элементлар бу каналда таркала алсалар да, тик аз санлы элементларның шундый таркалышы табылган.
Альфа-кисәкчекнең очып китү тизлеге 9400 км/с (неодим изотопы ¹⁴⁴Nd) бирле 23700 км/с (полоний изотопы ²¹²ᵐPo) кадәр була.
Гомуми очракта альфа-таркалышның формуласы болай күренә:
$\ _{Z}^{A}{\rm {X}}\rightarrow _{Z-2}^{A-4}{\rm {Y}}+\alpha \ (_{2}^{4}{\rm {He}})$
Мәсәлән, Уран-238 ²³⁸U альфа-таркалышы:
$\ _{92}^{238}{\rm {U}}\rightarrow _{90}^{234}{\rm {Th}}+\alpha \ (_{2}^{4}{\rm {He}})$
1899 британ галиме Эрнест Резерфорд беренче тапкыр альфа-таркалыш таба. Георгий Гамов таркалышның беренче теориясен эшкәртә.

# Альфа-таркалыш
## Сәламәтлеккә зыян

Альфа-кисәкчекләр шактый авыр һәм уңай коргылы булып, матдәдә ерак таркала алмыйлар, энергиясен тиз югалталар, кечкенә күләмдә нурланышның энергиясе чыгарыла, шуңа күрә нурланышның чыганагы организм эченә эләккән очракта, күзәнәкләргә зур зыян китерелә.
Тышкы альфа-нурланыш зарарсыз диярлек, чөнки һаваның берничә сантиметры яки табак кәгазь, эпидермисның нечкә катламы альфа-кисәкчекләрне тоткарлый.
Ләкин альфа-нурланышның чыганагы организм эченә эләккән очракта, организм көчле радиоактив нурланышка дучар ителә, тере тукымаларда альфа-кисәкчек бета-кисәкчеккә караганда 20 тапкыр зуррак зыян китерә. Югары энергияле альфа-кисәкчекләрнең (15 МэВ) тышкы чыганагы да организмга зыян китерә ала.
Мисал итеп, полоний организм эченә эләккәндә, альфа-кисәкчекләрне тарата, алар эчке органнарга зур зыян китерә һәм нәтиҗәдә үтерә, нәкъ шулай элекке КГБ хезмәткәре Литвиненко үтерелгән булгандыр.

# Альфа-таркалыш
## Шулай ук карарга мөмкин

* Эрнест Резерфорд
# NGC 6391

NGC 6391 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6391
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Lewis Swift тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Целяки (Смаргонский районы)

Целяки (белар. Целякі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.

# Целяки (Смаргонский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Самнер (Миссури)

Самнер — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Самнер (Миссури)
## Тарихы

Самнер шәһәре 1882 елда нигезләнгән.

# Самнер (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,585926 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 208 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вёллердинген

Вёллердинген (фр. Vœllerdingen) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Вёллердинген
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13,05 км².
# Сант'Андреа ди Сорбело (Арецо)

Сант'Андреа ди Сорбело — Италиянең Тоскана төбәге Кортона өязендә урнашкан торак пункт.

# Сант'Андреа ди Сорбело (Арецо)
## Географиясе

Сант'Андреа ди Сорбело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Сант'Андреа ди Сорбело (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ронкола (Пиза)

Ронкола — Италиянең Тоскана төбәге Вольтерра өязендә урнашкан торак пункт.

# Ронкола (Пиза)
## Географиясе

Ронкола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Ронкола (Пиза)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 4468

IC 4468 — Мизан йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 4468
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4468, 2MASX J14382673-2222034, IRAS 14355-2209, MCG-04-35-001, IRAS F14356-2209, ESO 580-6, ESO-LV 580-0060, PGC 52324, HIPASS J1438-22, NVSS J143827-222216, AM 1435-220, 6dFGS gJ143826.7-222203, SGC 143536-2209.1, PSCz Q14355-2209, 2MFGC 11876 һәм LEDA 52324 буларак та сурәтләнә.
# Вассалборо (Мэн)

Вассалборо — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Вассалборо (Мэн)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1771 елда нигезләнгән.

# Вассалборо (Мэн)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 47,81 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 40 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Каенлык (Актаныш районы)

Каенлык — Татарстан Республикасының Актаныш районындагы авыл.
Халык саны — 16 тирәсендә. Почта индексы — 423763.

# Каенлык (Актаныш районы)
## Тарих

Каенлык авылын, урманда агачларны кисеп, йортлар салып утырган авыл, диләр. Бар ягыннан да каен урманы белән уратып алынганга, Каенлык атамасын алган ул. 1928 елда бирегә беренчеләрдән булып Иске Богады авылыннан Муллагали Закиров, Шәмсемөхәммәт Закировлар килеп урнаша. Кимендә 25 хуҗалык була. Халкы игенчелек һәм терлекчелек белән шөгыльләнә.
1932 елда "Каенлык" колхозы оеша. Авыл халкы бердәм диярлек колхозга керә. Беренче рәисе итеп Шәрип Әхмәтшәехов сайлана. Әмма, аны кулак малае дип, төрмәгә утырталар. Аны Богадыдан Әхмәтҗан Янов алмаштыра. Соңрак, авылны Сталин исемендәге колхозга берләштергәнче, "Каенлык"та рәис булып Гыйлаҗетдин Фәрхетдинов эшли. Оста оештыручы иде дип искә алалар аны. Колхоз да алдынгылар рәтенә чыга. Авылда шундый әйтем дә йөргән: "Ашлык уңса - Гыйлаҗдан, уңмаса - Ходайдан..." Галиәхмәт абзый киңәшләре дә ярап куя, ул һәрвакыт үтемле сүзләре, тәкъдимнәре белән булышып торган. Колхоз оешуының беренче елларында ук иегенчелек буенча зур уңышларга ирешәләр. Ул елларда бригадир булып Хәбибҗан Шәрипов эшли. Алдынгы колхозчылар: Шаһгали Мәзнәвиев, Гафифә Фәсхетдинова, Гыйльмеҗиһан Фәрхетдиноваларны да авылдашлары бик зур хөрмәт белән искә ала.

# Каенлык (Актаныш районы)
## Халык
### Каенлыкның озын гомерле кешеләре

Шаһгали Мәзнәвиев
Фатыйма Муллагалиева

# Каенлык (Актаныш районы)
## Халык
### Күп балалы әниләр

Мәдәния Галиәхмәтова, Нәсимә Латыйпова, Рәкыя Муллаярова, Миңнеямал Закирова, Хөмәйрә Гыйлаҗетдинова, Миңнеямал Муллагалиева, Гөлнәфидә Төхбәтуллина һ.б

# Каенлык (Актаныш районы)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Каенлык (Актаныш районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.5 °C | -11.2 °C | -6 °C | 3.9 °C | 13.1 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 11.9 °C | 4 °C | -5.3 °C | -10.8 °C | 3.7 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.
# Нендзежев (Лодзь воеводалыгы)

Нендзежев — Польшаның Лодзь воеводалыгы Витоня гминаcында урнашкан авыл.

# Нендзежев (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Глинишча (Баравухски авыл советы)

Глинишча (белар. Глінішча) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.

# Глинишча (Баравухски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# NGC 4115

NGC 4115 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4115
## Тарихы

Әлеге галактика 1826 елда инглиз астрономы тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Булдукпынары (Тепебашы)

Булдукпынары (төр. Buldukpınarı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Тепебашы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Венчане

Венчане (серб. Венчане) — Сербиянең Шумади округы Аранҗеловатс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Венчане
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 239 метр биеклектә урнашкан.

# Венчане
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Ираньета

Ираньета (баск. Irañeta) — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Ираньета
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 8 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 464 метр биеклектә урнашкан.
# HD87752

HD87752 — Кил йолдызлыгында урнашкан B8/9II спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,83 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Потенца-Пичена

Потенца-Пичена — Италиянең Марке төбәгендә урнашкан коммуна. Мачерата провинциясе составына керә.

# Потенца-Пичена
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 237 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Чивитанова-Марке, Монтекозаро, Монтелупоне, Порто-Реканати һәм Реканати коммуналары белән чиктәш.
# Авремешть (Васлуй)

Авремешть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. Войнешть (коммуна, Васлуй) коммунасына карый.

# Авремешть (Васлуй)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 204 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Авдуллу (аянҗык)

Авдуллу (төр. Avdullu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле аянҗык илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Велс (Аляска)

Велс — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан шәһәр.

# Велс (Аляска)
## Тарихы

Велс шәһәре 16 апрель 1964 елда нигезләнгән.

# Велс (Аляска)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 6,539062 км², 6,539061 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 8 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Базож-ан-Паре

һәм
Базож-ан-Паре (фр. Bazoges-en-Pareds) — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
# ZNF681

ZNF681 (ингл. Zinc finger protein 681 һәм Zinc finger protein 681) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бреды

Бреды (рус. Бреды) — Чиләбе өлкәсе составына керүче авыл, Бреды районының административ үзәге.

# Бреды
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Бреды
## Сәгать поясы

Бреды Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Бреды
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (84%), татарлар (4%), украиннар (5%), казахлар (3%).

# Бреды
## Шәхесләр

* Александр Евстифеев, Мари Иле башлыгы вазыйфаларын башкаручы.
# Сен-Жорж (Ло һәм Гаронна)

Сен-Жорж (фр. Saint-Georges) — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Казе Санти (Тревизо)

Казе Санти — Италиянең Венеция төбәге Риезе-Пио-Икс өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Санти (Тревизо)
## Географиясе

Казе Санти Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Санти (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Интехбанк

Интехбанк — Татарстан тиҗарәт банкы.
Банк 1994 елның 21 февралендә нигезләнгән. Оештыручылар — «Риат» ҖЧИ, «Информед Казань» ҖЧИ, «Кулон» ҖЧИ, «Интех» ҖЧИ, Татарстан Кызыл Хач һәм Кызыл Ярымай комитеты, «Рея» ҖЧИ. Оештыру-хокукый рәвешләр: җаваплылыгы чикләнгән иптәшлек (1994-2007), ачык акционерлык җәмгыять (2007-2015), гаммәви акционерлык җәмгыять (2015 елдан).
# CHD1L

CHD1L (ингл. Chromodomain helicase DNA binding protein 1 like) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Коры Карамык

Коры Карамык — Россия территориясеннән ага торган елга. Ставрополь крае, Кабарда-Балкар Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Кума елгасының сул ярына тамагыннан 556 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 49 км.

# Коры Карамык
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кума елгасы Подкумок елгасы кушылган урынган Отказненск сусаклагычына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Терек, Тын һәм Идел елгалары арасындагы районнар.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 07010000612108200001898
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 108200189
* Бассейн коды — 07.01.00.006
* ГӨ буенча саны — 08
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Монтебейо (Бергамо)

Монтебейо — Италиянең Ломбардия төбәге Леффе өязендә урнашкан торак пункт.

# Монтебейо (Бергамо)
## Географиясе

Монтебейо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Монтебейо (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кае (Эмет)

Кае (төр. Kayı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Эмет илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Аппанкур

Аппанкур (фр. Happencourt) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Танай-Турай

Танай-Турай — Татарстан Республикасының Апас районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422352.

# Танай-Турай
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.5 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 4.9 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.9 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.4 °C | -9.7 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
# (9607) 1992 DS6

(9607) 1992 DS6 (лат. 1992 DS6) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9607) 1992 DS6
## Тарихы

1992 елның 29 февралендә UESAC тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 DS6» саналган.
# Вишковице (Биловец)

Вишковице (чех. Výškovice) — Чехиянең Моравия-Силезия крае Биловетс районында урнашкан авыл.

# Вишковице (Биловец)
## Географиясе

Мәйданы — 3,109 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Вишковице (Биловец)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Вишковице (Биловец)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Силезия тарихи төбәгенә караган.

# Вишковице (Биловец)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 233 |
| 1880 | 229 |
| 1890 | 234 |
| 1900 | 260 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 258 |
| 1921 | 225 |
| 1930 | 269 |
| 1950 | 198 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 260 |
| 1970 | 262 |
| 1980 | 257 |
| 1991 | 248 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 229 |
| 2011 | 215 |
| 2021 | 227 |
# Карагай (Куергазы районы)

Карагай — Башкортстанның Куергазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, ГАТОБК коды — ?.

# Карагай (Куергазы районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 46 кешенең яшәве мәгълүм.
# 1465 ел

2 меңьеллык :
XIII гасыр — XIV гасыр — XV гасыр — XVI гасыр — XVII гасыр :
Хронологик таблица :
1465 (бер мең дүрт йөз алтмыш бишенче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча сишәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1465 елы, II меңьеллыкның 465 елы, XV гасырның 65 елы, XV гасырның 7 унъеллыгының 5 елы, 1460 елларның 6 елы. 1465 елдан бирле 559 ел үтте.

# 1465 ел
## Вакыйгалар

* Казакъ ханлыгы барлыкка килә.
* Мароккода гражданнар сугышы башлана.

# 1465 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1465 елда туганнар

# 1465 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1465 елда вафатлар
# Горка (Пржишимаси)

Горка (чех. Horka) — Чехиянең Урта Чехия крае Пржишимаси районында урнашкан авыл.

# Горка (Пржишимаси)
## Географиясе

Мәйданы — 0,791 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Горка (Пржишимаси)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Горка (Пржишимаси)
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Горка (Пржишимаси)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 117 |
| 1880 | 105 |
| 1890 | 112 |
| 1900 | 142 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 190 |
| 1921 | 179 |
| 1930 | 170 |
| 1950 | 122 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 0 |
| 1970 | 0 |
| 1980 | 74 |
| 1991 | 53 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 65 |
| 2011 | 105 |
| 2021 | 144 |
# Мирный (Якутия)

Мирный (рус. Мирный, сах. Мииринэй) — Россия шәһәре, Якутия Республикасы Мирный олысының административ үзәге.
Халык саны — 37 179 кеше.

# Мирный (Якутия)
## География

Мирный Вилюй һәм Лена буе платолары чигендә, Иреләх елгасында, Якутскидан 1027 километр көнбатыштарак урнашкан.

# Мирный (Якутия)
## География
### Климат

Мирный климаты :
| Күрсәткеч | Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| Уртача максимум, °C | −29 | −24 | −13 | −3 | 7 | 17 | 21 | 17 | 8 | −5 | −19 | −25 | −4 |
| Уртача минимум, °C | −34 | −29 | −18 | −11 | 0 | 8 | 12 | 9 | 2 | −9 | −24 | −31 | −10 |
| Явым-төшем нормасы, мм | 15 | 8 | 7 | 11 | 20 | 38 | 50 | 40 | 30 | 20 | 17 | 17 | 263 |
| Чыганак: Туристический портал ||||||||||||||

# Мирный (Якутия)
## Тарих

Мирный 1955 елда алмаз чыганагы ("Мир" кимберлит трубкасы) эшкәртү сәбәпле нигезләнгән.
1956 елда шәһәр тибындагы бистә статусы бирелә. 1959 елдан — шәһәр.

# Мирный (Якутия)
## Халык

Милли состав (2002): руслар — 71,3%, украиннар — 7,9%, сахалар — 7,4%, бүрәтләр — 2,9%, татарлар — 2,2%.

# Мирный (Якутия)
## Икътисад

Мирный — алмаз сәнәгате үзәге. "Якуталмаз" берләшмәсе идарәсе
Азык-төлек сәнәгате предприятиеләре, төзү материаллар комбинаты.
# Бредштедт

Бредштедт (алман. Bredstedt) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Бредштедт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,75 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 7 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Дешеча Вас

Дешеча Вас — Словениянең Жужемберк (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Дешеча Вас
## Географиясе

Мәйданы — 2,05 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 235,4 метр биеклектә урнашкан.
# Норма (Сосьва кушылдыгы)

Норма — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сосьва елгасының сул ярыннан 181 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Норма (Сосьва кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502512111200011253
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111201125
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Скайленд-Естейтс (Виргиния)

Скайленд-Естейтс — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Скайленд-Естейтс (Виргиния)
## Географиясе

Скайленд-Естейтс халык санын алу урыны мәйданы — 6,228582 км², 6,228583 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Роже Планшон

Роже Планшон ( фр. Roger Planchon; 12 сентябрь 1931, Сент-Чамонд, Рон - Альп - 12 май 2009, Париж ) - Франция театр директоры, драматург һәм актер .

# Роже Планшон
## Биографиясе

Роже Планшонның әнисе хезмәтче, әтисе кунакханә ресторанында савыт-саба юучы иде. Балачагы Лионның иркен кварталларында һәм Ардеш департаментындагы бабаеның фермасында узды. Икенче бөтендөнья сугышы елларында Планшон Мәк партизаннарына ярдәм итә һәм унөч яшендә Хәрби хачка лаек була
Планшон христиан мәктәпләре конгрегациясендә тулы пансионда укый. Сәнгать, бигрәк тә кинематограф белән мавыга. Көллиятне тәмамлаганнан соң банкта хезмәт итә, ә кичләрен Лион экзистенциалистлары кафесына йөри. Аларда Бодлер, Рембо, Рене шар, Анри Мишо шигырьләрен уку белән чыгыш ясый башлый. Үзлегеннән әдәбият һәм театр сәнгатен үзләштерә. Жан Виларның Парижда һәм Авиньондагы спектакльләрен карадым. Сюзетта Гийо Драма сәнгате курсларына йөри. Анда танышкан дуслары белән бергә беренче спектакльләр бирә, алар арасында У. Шекспирның «Җәйге төндә йокы» комедиясе куелышы да бар (1950). 1950 елда төркем үзен «Вам-чего» театр компаниясе дип игълан итә (новелла Аполлинер исеме буенча), спектакльләрнең берсе Макондагы һәвәскәр театрлар конкурсында премия ала.
1952 елда Планшон Лионда Комедия театрын, 1957 елда де-Сите театрын ( фр. Théâtre de la Cité Théâtre de la Cité ) Виллербахта оештыра. 1959 елда театр даими труппа статусын ала, 1972 елда ул Милли халык театры дип үзгәртелә. Планчон аны Патрис Черо һәм Роджер Гилберт белән бергә җитәкли.
Планшон берничә пьеса авторы һәм өч нәфис фильм режиссеры. Ул Роберт Брессон, Джозеф Лоси, Андрей Вайда, Бруно Нуиттен һ.б. фильмнарында уйный.

# Роже Планшон
## Сайланма постановкалар

* 1953 - Мишель де Гелдеродның "Проделка Великого Мертвиарха"
* 1957 - Уильям Шекспирның " Генри IV "
* 1958 - " Добрый человек из Сычуани " Бертольт Брехт
* 1959 - Николай Гоголь "Мертвые души "
* 1962 - Б.Брехтның "Швейк во Втрой мировой войне". Рәссам - Рене Алльо
* 1962 - Мольер Тартюф
* 1975 - Артюр Адамовның "Театр"
* 1979 - Харольд Пинтерның «Ничейная земля»
* 2004 - Томас Бернхардның «Иммануил Кант»
* 2004 - Антон Чеховның " Медведь "
* 2005 - Харольд Пинтерның «Чествование»
* 2006 - Харольд Пинтерның "Новый мировой порядок"
* 2007 - Роже Планшонның «Эдип 2007 года в Колоне»
* 2008 - Эжен Ионесконың "Амеде"

# Роже Планшон
## Мемуарлар

* Apprentissages: mémoires. Paris: Plon, 2004