yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Монторҗали (Гросето)

Монторҗали — Италиянең Тоскана төбәге Скансано өязендә урнашкан торак пункт.

# Монторҗали (Гросето)
## Географиясе

Монторҗали Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Монторҗали (Гросето)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# PYROXD1

PYROXD1 (ингл. Pyridine nucleotide-disulphide oxidoreductase domain 1) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Загориця-над-Камником

һәм
Загориця-над-Камником — Словениянең Камник (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Загориця-над-Камником
## Географиясе

Мәйданы — 0,39 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 466 метр биеклектә урнашкан.
# Кабушкина

Кабушкина (белар. Кабушкіна) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.

# Кабушкина
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Витувко

Витувко — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Едвабно гминасында урнашкан авыл.

# Витувко
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тургут Өзал (Арабан)

Тургут Өзал (төр. Turgut Özal) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Арабан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Невезице

Невезице (чех. Nevězice) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Писек һәм Писек районында урнашкан авыл.

# Невезице
## Географиясе

Мәйданы — 9,859442 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 439 ± 0 метр биеклектә урнашкан.

# Невезице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Невезице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Невезице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 692 |
| 1880 | 735 |
| 1890 | 713 |
| 1900 | 615 |
| 1910 | 574 |
| 1921 | 492 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 459 |
| 1950 | 325 |
| 1961 | 352 |
| 1970 | 322 |
| 1980 | 247 |
| 1991 | 160 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 149 |
| 2014 | 140 |
| 2016 | 143 |
| 2017 | 144 |
| 2018 | 142 |
| 2019 | 138 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 135 |
| 2021 | 139 |
| 2021 | 136 |
| 2022 | 139 |
| 2023 | 137 |
| 2024 | 136 |
# Гоанца

Гоанца — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. Браништя (коммуна, Мехединць) коммунасына карый.

# Гоанца
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# NGC 6632

NGC 6632 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6632
## Тарихы

Әлеге галактика 1864 елда Алмания астрономы Albert Marth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Морави-Велики

Морави-Велики — Польшаның Мазовия воеводалыгы Кшиновлога-Мала гминасында урнашкан авыл.

# Морави-Велики
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Юзефкув (Свентокшиж воеводалыгы)

Юзефкув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Завихост гминасында урнашкан авыл.

# Юзефкув (Свентокшиж воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Трес Эрманас (Сан Дьего де ла Унион)

Трес Эрманас — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Диего-де-ла-Унион муниципалитеты составына керә.

# Трес Эрманас (Сан Дьего де ла Унион)
## Географиясе

Трес Эрманас Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Трес Эрманас (Сан Дьего де ла Унион)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Трес Эрманас (Сан Дьего де ла Унион)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Сергей Ширин

Сергей Ширин (Сергей Сергей улы Ширин, 23 июнь 1910(1910-06-23), Тбилиси, Тифлис гөбернәсе, Россия империясе — 25 июнь 1974(1974-06-25) (64 яшь), Уфа, БАССР, СССР, РСФСР) — СССР галиме, БАССРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе, БАССРның атказанган төзүчесе, Башкортстан нефть-газ сәнәгате кәсәбәләрен һәм корылмаларын проектлау институты директоры (1958-1970).
# Лауреана-ди-Боррелло

Лауреана-ди-Боррелло — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. Реджо-ди-Калабрия провинциясе составына керә.

# Лауреана-ди-Боррелло
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 273 метр биеклектә урнашкан. Феролето-делла-Кьеза, Галатро, Розарно, Сан-Пьетро-ди-Карида, Кандидони һәм Серрата коммуналары белән чиктәш.
# Штаргардт чире

Штаргардт чире (ювениль макуляр дистрофия) һәм сары тимгелле күз төбе (абиотрофия) (лат. fundus flavimaculatus) бер чирнең вариантлары кебек карала, алар пациентларда төрле вакытта башлана һәм төрле фаразга ия. Нәселдәнлек төре ген ABCA4 1р21-22 урнашу белән аутосом-рецессивлы.

# Штаргардт чире
## Сары тимгелле күз төбе

1. Өлкәннәрдә билгеләнә; макуляр өлкә җәлеп ителмәсә, симптомсыз бара ала һәм очраклы табыла.
2. Билгеләре (барлыкка килү тәртибендә).
* Челтәркатлауның тирән ике яклы, патологияле зарарланулар (саргылт-ак төстәге таплар), аларны арткы котыпта гына табалар (рәс. 18.10а), кайвакыт таплар түгәрәк, оваль, сызыксыман, ярымай яки балыксыман формалы була ала.
* Күз төбе якынча 50% очракта якты-кызыл төсмергә ия.
* Яңа зарарланулар искеләре кебек үсеш ала, әкренләп начар билгеләнә башлый һәм төгәлсез чикләргә ия.
3. ЭРГ. Фотопияле ЭРГ гадәти яки гадәти диярлек, скотопияле — норма чигендә.
4. ЭОГ гадәти диярлек.
5. ФАГ астагы хориоидеяның гадәти флюоресценциясе булмавын һәм «дәшмәүче» хориоидеяның ЧПЭ катламында липофусцин утырмасы өчен таралган йогынтысы ачыклана. Бу ретиналь циркуляция күренешен көчәйтә. ФАГ башлангыч фазасында бикләнү өчен гипофлюоресценция буларак һәм соңгы фазада — буяу тоткарлану өчен гиперфлюоресценция буларак яңа таплар ачыклана; иске таплар ЧПЭ «тишексыман» кимчелек кебек була (рәс. 18.10в).
6. Күз төбе аутофлюоресценциясе кайбер очракларда ачыклана ала (рәс. 18.10г).
7. Фараз чагыштырмача әйбәт. Пациентлар өчен чир күп еллар дәвамында фовеолада «географик» атрофия яки тап үсеш алганчы симптомсыз бара ала (рәс. 18.10д). Азчылык пациентларда ХТ үсеш ала, ул тиз көчәю юнәлешенә ия, бу фаразга карата бик начар (рис.18.10е).
8. Дифференциаль диагностикага доминант друзалар, ак нокталы күз төбе, Төньяк Каролинаның макуляр дистрофиясенең башлангыч стадиясе һәм ямансыз тимгелле челтәркатлау керә.

# Штаргардт чире
## Штаргардт дистрофиясе

Штаргардт дистрофиясе — дистрофияләрнең иң еш яшүсмер формасы.
* Гомернең 1-2 нче декадасында үзәк күрүнең ике яклы әкренләп начарлануы белән билгеләнә, ул макуладагы үзгәрешләр чагылганлыгына туры килмәскә мөмкин, ә кайчакта балаларны симуляциядә шикләнергә нигез бирә.
2. Билгеләре
* Фовеа гадәти күренә ала яки төсмернең үзенчәлекле булмаган тигезсезлеге була ала. (рәс. 18.11а).
•«Әкәм-төкәм эзе» төрендәге оваль чыганак яки «ватылган бронза» сыман фовеаль рефлекс, ул саргылт-ак таплар белән урап алынырга мөмкин (рәс. 18.11б).
* «Үгез күзе» төрендәге ««географик» атрофия.
3. ЭРГ. Фотопияле ЭРГ гадәти һәм шулай ук гадәти диярлек була ала, скотопияле — норма чигендә.
4. ЭОГ чирнең үскән стадияләрендә гадәти диярлек була.
5. ФАГ. Сары тимгелле күз төбендә кебек «дәшмәүче» хориоидея йогынтысы бар. «Географияле» атрофия белән күзләрдә макула өлкәсендә «тәрәзәле» кимчелекне ачыклыйлар (рәс. 18.11в).
6. Күрү өчен фараз начар, бу очракта алдагы күрү үткенлеге 6/12 кимрәк төшә, тиз кимү юнәлеше бар һәм 6/60 стабилизация була
# Борепер (Уаза)

Борепер (фр. Beaurepaire) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Ночи

Ночи — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. Бари провинциясе составына керә.

# Ночи
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 424 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Альберобелло, Джоя-дель-Колле, Моттола, Путиньяно һәм Кастеллана-Гротте коммуналары белән чиктәш.
# HD192626

HD192626 — Җәди йолдызлыгында урнашкан A3/5mA5-F(3) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,15 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# HD59104

HD59104 — Яссы Тау йолдызлыгында урнашкан A2IV/V(m) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,48 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Рудна (Любуш воеводалыгы)

Рудна — Польшаның Любуш воеводалыгы Кшешице гминасында урнашкан авыл.

# Рудна (Любуш воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сент-Обен-ан-Бре

Сент-Обен-ан-Бре (фр. Saint-Aubin-en-Bray) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Санту-Эштеван-де-Баррозаш

Санту-Эштеван-де-Баррозаш — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Лозада муниципалитетына карый.

# Санту-Эштеван-де-Баррозаш
## Географиясе

Мәйданы — .
# RBM23

RBM23 (ингл. RNA binding motif protein 23 һәм Probable RNA-binding protein 23) — кешенең 14-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Эрниальде

Эрниальде (баск. Hernialde) — Испаниянең Гипускоа провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Эрниальде
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 4 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 299 метр биеклектә урнашкан.
# Шокпартогай

Шокпартогай (каз. Шоқпартоғай) — Казакъстанның Атырау өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Шокпартогай
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Морру-Реутер

Морру-Реутер — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Морру-Реутер
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 88,066 км².
# Пяне (Виченца)

Пяне — Италиянең Венеция төбәге Скио өязендә урнашкан торак пункт.

# Пяне (Виченца)
## Географиясе

Пяне Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Пяне (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гүнешли (Акчадаг)

Гүнешли (төр. Güneşli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Акчадаг илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Росмен (Төньяк Каролина)

Росмен — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Росмен (Төньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Росмен (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,414023 км², 1,31495 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 672 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (3905) Допплер

(3905) Допплер (лат. Doppler) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3905) Допплер
## Тарихы

1984 елның 28 августында А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 QO» саналган.
# Тальмассинг

Тальмассинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Тальмассинг
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Тальмассинг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 37,11 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 356 метр биеклектә урнашкан.
# Версенвиль

Версенвиль (фр. Versainville) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Бениганим

Бениганим (кат. Benigànim) — Испаниянең Валенсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Бениганим
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 33,4 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 120 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Браниште

һәм
Браниште — Болгариянең Добрич өлкәсендә урнашкан авыл. Добричка җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Браниште
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 247 метр һәм 255 метр биеклектә урнашкан.
# Ла-Бати-Нёв

Ла-Бати-Нёв (фр. La Bâtie-Neuve) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Ла-Бати-Нёв кантонына карый.

# Ла-Бати-Нёв
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 27,99 км².
# Александр Миславский (1880)

Александр Николаевич Миславский (1880 елның 17 феврале, Казан, Россия империясе — 1958 елның 14 декабре, Казан, ССРБ) — гистология һәм физиология өлкәсендә Россия һәм совет галиме, Казан нейрогистология мәктәбенә нигез салучы, педагог, РСФСРның Атказанган фән эшлеклесе (1939), Бөтенсоюз анатомлар, гистологлар һәм эмбриологлар фәнни җәмгыятенең Татар бүлеге беренче рәисе. Россия физиологы Николай Миславскийның улы, Казан университетының мактаулы докторы Александр Миславскийның оныгы.

# Александр Миславский (1880)
## Тормыш юлы

Александр Миславский 1880 елның 17 февралендә Казанда танылган Россия физиологы профессор Николай Миславский гаиләсендә туа.
Екатеринбургта гимназияне тәмамлап, 1898 елда Александр Казан университетының медицина факультетына укырга керә. Студент елларында аны гистология мавыктыра, аның белән ул Казан нейрогистология мәктәбенә нигез салучы профессор Карл Арнштейн җитәкчелегендә шөгыльләнә.
1904 елда диплом ала, аннан соң медицина факультетының гистология кафедрасы прозекторы ярдәмчесе булып эшли.
1909 елда ул эчке секрекция бизләре күзәнәкләренең секретор процесслары темасы буенча докторлык диссертациясен яклый.
1911—1912 елларда Тюбингенда М. Гейденгайнда һәм Парижда медицина академигы Луи Огюст Пренанда укый.
1913 елда — приват-доцент, 1915 елда ул өлкән ассистент була.
Беренче бөтендөнья сугышы вакытында гамәлдәге армия фронтларында Кызыл Хачның алдынгы бәйләү отрядлары табибы булып эшли.
1918 елда фронттан кайткач, ул Казан университетының медицина факультетының гистология кафедрасы профессоры була. КУның медицина факультеты нигезендә Казан дәүләт медицина университеты барлыкка килгәннән соң, Миславский аның проректоры булып эшли һәм гистология кафедрасын җитәкли.
1935 елдан 1949 елга кадәр Миславский мускуллар, ашказаны, эчке секрекция бизләре, күрү органнары һәм скелет мускулатурасы инервацияләре тикшеренүләре белән җитәкчелек итә.
1939 елда аңа «РСФСРның Атказанган фән эшлеклесе» мактаулы исеме бирелә.
1953 елның июнендә Миславский укучылары һәм коллегалары Бөтенсоюз анатомлар, гистологлар һәм эмбриологлар фәнни җәмгыятенең Татар бүлеген оештыралар, үзенең рәисе итеп Александр Миславскийны сайлыйлар. Соңрак ул мактаулы рәис итеп сайлана һәм гомеренең соңгы көннәренә кадәр шушы вазыйфада кала.
Миславский Советлар Берлегедә төп нейроморфологик тикшеренүләр үзәкләрен булдыруны тәэмин итә.

# Александр Миславский (1880)
## Фәнгә керткән өлеш

Александр Миславский гистология һәм физиология буенча 20гә якын фундаменталь хезмәт авторы. Аның вегетатив нерв системасы гистологиясе буенча хезмәтләре Россия фәнендә И. М. Сеченов, С. П. Боткин һәм И. П. Павлов үстергән нервизм теориясе дәвамы була.
Миславский тукымалар формалашу (гистогенез) теориясен үстерүгә һәм аларның яңарышына зур өлеш кертә.

# Александр Миславский (1880)
## Бүләкләр

* РСФСРның Атказанган фән эшлеклесе (1939);
* Кызыл Байрак Хезмәт ордены (1949);
* Ленин ордены (1953).
# Леонид Абалкин

Леонид Абалкин (5 май 1930(19300505), Мәскәү, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе — 2 май 2011, Мәскәү, РФ) — Россия икътисадчысы, РФА академиге (1991; 1987 елдан Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе ФА академиге). Фәнни тикшеренүләре сәяси икътисадның теоретик һәм методологик проблемаларына, хуҗалык механизмы теориясен эшләүгә багышланган. 1986 елдан РФА икътисад институты директоры. 1989-1991 елларда Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе Министрлар шурасы рәисе урынбасары.
# Гайголи

Гайголи (белар. Гайголі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.

# Гайголи
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Вилов

Вилов (чех. Vílov) — Чехиянең Пльзень крае Черников районында урнашкан авыл.

# Вилов
## Географиясе

Мәйданы — 2,414 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Вилов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Вилов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Вилов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 133 |
| 1880 | 136 |
| 1890 | 120 |
| 1900 | 135 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 137 |
| 1921 | 143 |
| 1930 | 118 |
| 1950 | 82 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 76 |
| 1970 | 58 |
| 1980 | 50 |
| 1991 | 51 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 42 |
| 2011 | 37 |
| 2021 | 43 |
# Вакытны буйсындырган кыз

The Girl Who Leapt Through Time, Вакытны буйсындырган кыз (時をかける少女 Токи о какэру Сё:дзё) — Madhouse студиясе тарафыннан төшерелгән аниме. Япония кинотеатрларына 2006 елның 15 июлендә чыкты.
Режиссёр – Мамору Хосода, сценарист – Сатоко Окудера, продюсерлар – Такаси Ватанабэ, Юитиро Сайто, композитор – Киёси Ёсида.

# Вакытны буйсындырган кыз
## Сюжет

Макото начар көн кичерә: контроль эшен начар яза, дәрестә янгын чыгарды, тәнәфестә аның өстенә югары сыйныф укучысы төште. Дәресләрдән соң ул, кизү торучы буларак кәгазьләрне илткәндә лаборатория бүлмәсендә мәтәлде. Һәм көн азагында Макотоның велосипедында тормозлар эшләми башлады, һәм иң куркынычлысы – пуез алдында.
Ниндидер могҗиза белән, ул вакыт өчендә бер адым артка ясый һәм ул артка сикерә алганың аңлый. Ләкин соңарак бу башкаларга негатив рәвештә тәэссир иткәнен аңлый...

# Вакытны буйсындырган кыз
## Бүләкләр

Tokyo Anime Awards җиңүчесе:
* Елның иң яхшы аниме-фильмы.
* Иң яхшы хикәя.
* Режиссер премиясе.
* Иң яхшы сценарий.
# NGC 1150

NGC 1150 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1150
## Тарихы

Әлеге галактика 1885 елда Америка астрономы Фрэнк Ливенворт тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (19782) 2000 QT68

(19782) 2000 QT68 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19782) 2000 QT68
## Тарихы

2000 елның 30 августында К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 QT68» саналган.
# Вичулки (Люблин воеводалыгы)

Вичулки — Польшаның Люблин воеводалыгы Пищац гминаcында урнашкан авыл.

# Вичулки (Люблин воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Карманы 1

Карманы 1 (белар. Карманы 1) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.

# Карманы 1
## Тарихы

1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Празароки гминасы составында авыл.

# Карманы 1
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.

# Карманы 1
## Халык саны

* 1921 елда авылда 27 кеше, 2 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 19 кеше, 4 хуҗалык исәпләнгән.
# 2 Нолу Беширли (Ортаһисар)

2 Нолу Беширли (төр. 2 Nolu Beşirli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Ортаһисар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кампо-Реаль

Кампо-Реаль (исп. Campo Real) — Испаниянең Мадрид провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Кампо-Реаль
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 61,8 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 777 метр биеклектә урнашкан.
# Пиместику

Пиместику (эст. Pimestiku) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Бянконе (Л'Аквила)

Бянконе — Италиянең Абруцци төбәге Морино өязендә урнашкан торак пункт.

# Бянконе (Л'Аквила)
## Географиясе

Бянконе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Бянконе (Л'Аквила)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 5710

NGC 5710 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5710
## Тарихы

Әлеге галактика 1792 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ловча (Холмский повяты)

Ловча — Польшаның Люблин воеводалыгы Савин гминаcында урнашкан авыл.

# Ловча (Холмский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шарниц

Шарниц — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. Инсбрук округы составына керә.

# Шарниц
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 964 метр биеклектә урнашкан. Иннсбрук, Зефельд-ин-Тироль, Цирль, Абзам, Фомп, Миттенвальд, Лойташ һәм Hötting коммуналары белән чиктәш.
# Ай-Вянть-Яун

Ай-Вянть-Яун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Негус-Яун елгасының уң ярына тамагыннан 104 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 13 км.

# Ай-Вянть-Яун
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100112115200043720
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204372
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2