yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Сезынг-Соим

Сезынг-Соим — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ногор-Юган елгасының сул ярына тамагыннан 2 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 13 км.

# Сезынг-Соим
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр . Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300112115300023369
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302336
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Ниакани-Бич (Орегон)

Ниакани-Бич — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Ниакани-Бич (Орегон)
## Географиясе

Ниакани-Бич халык санын алу урыны мәйданы — 0,38 ± 0,01 км², 0,15 ± 0,01 квадрат миль, 1,691348 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 26 ± 1 метр һәм 85 ± 1 Фут биеклектә урнашкан.
# IC 2581

IC 2581 — Кил йолдызлыгы чикләрендә урнашкан йолдызлар сибелгән тупланышы .

# IC 2581
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2581, OCl 811.0, C 1025-573 һәм [KPS2012] MWSC 1805 буларак та сурәтләнә.
# Бальцары

Бальцары (белар. Бальцары) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Маладзечанский районында урнашкан авыл.

# Бальцары
## Тарихы

Авыл 1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Вилейский өязе (1927 елдан Молодечно өязе) Гарадок гминасы составында булган.

# Бальцары
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.

# Бальцары
## Халык саны

* 1921 елда авылда 12 кеше, 1 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 15 кеше, 1 хуҗалык исәпләнгән.
# (14531) 1997 PM2

(14531) 1997 PM2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14531) 1997 PM2
## Тарихы

1997 елның 7 августында G. R. Viscome тарафыннан Rand обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 PM2» саналган.
# Львов өлкәсе

Львов өлкәсе (укр. Львівська область) — Украина cастaфына керүче өлкә.
Административ үзәге — Львов шәһәре.

# Львов өлкәсе
## Халык

Милли cастaф (2001): украиннар — 94,8%, руслар — 3,6%.

# Львов өлкәсе
## Административ бүленеш
### Районнар

* Дрогобыч районы
* Золочив районы
* Илбау районы
* Самбир районы
* Стрый районы
* Червоноград районы
* Яворив районы

# Львов өлкәсе
## Административ бүленеш
### Шәһәрләр

| Львив/Илбау Белз Бибрка Борыслав Броды Буск Велыки Мосты Вынныкы Глыняны | Городок Добромыль Дрогобыч Дубляны Жыдачив Жовква Золочив Камьянка-Бузка Комарно | Моршын Мостыска Мыколайив Новояворивск Новый Калынив Новый Роздил Перемышляны Пустомыты Рава-Руска | Радехив Рудкы Самбир Сколе Сокаль Соснивка Старый Самбир Стебнык Стрый | Судова Вышня Трускавец Турка Угнив Ходорив Хырив Червоноград Яворив |
# HD86902

HD86902 — Секстант йолдызлыгында урнашкан A1mA6-F2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,18 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (18063) 1999 XW211

(18063) 1999 XW211 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18063) 1999 XW211
## Тарихы

1999 елның 13 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XW211» саналган.
# Враново

Враново (серб. Враново) — Сербиянең Подунай округы Смедерево җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Враново
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 87 метр биеклектә урнашкан.

# Враново
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Рекарий-де-Жос

Рекарий-де-Жос — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. Бредешть (коммуна, Долж) коммунасына карый.

# Рекарий-де-Жос
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Урыс Сəрəне

Рус Сəрəне — Татарстан Республикасының Әлмәт районындагы авыл.
Почта индексы — 423413.

# Урыс Сəрəне
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11 °C | -10.8 °C | -5.7 °C | 4.8 °C | 13.9 °C | 19 °C | 20.7 °C | 18.2 °C | 12.6 °C | 4.6 °C | -4.6 °C | -10.2 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
# Манон-Яха

Манон-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кече Таз елгасының уң ярыннан 4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 52 км.

# Манон-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000112115300071896
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115307189
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# NGC 3148

NGC 3148 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3148
## Тарихы

Әлеге галактика 1831 елда инглиз астрономы тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Секретарка вулысы

Секретарка вулысы (тат. سىكرىتەركا (بارىساگلىبسكى) ۋولىٰسىٰ, рус. Секретарская (Борисоглебская) волость) — Самар губернасына кергән административ-территориаль берәмлек.
Сок-Карамалы, Дмитри (Богырыслан өязе), Кершәле, Салих, Иванау, Борискин һәм Димескәй вулыслары белән чиктәш булган (1890). 21 торак пунктта 6375 кеше яшәгән. Октябрь инкыйлабына кадәр Борисоглебски вулысы дип аталган. ТАССР барлыкка килгәннән соң Богырыслан өязенә күчерелә. 1928 елда бетерелә.
# Забоже (Келецкий повяты)

һәм
Забоже — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Моравица гминасында урнашкан авыл.

# Забоже (Келецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Хальмер-Яха-Тарка

Хальмер-Яха-Тарка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Хальмер-Яха-Тарка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300056841
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305684
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Губи (Лодзь воеводалыгы)

Губи — Польшаның Лодзь воеводалыгы Бяла гминаcында урнашкан авыл.

# Губи (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Манташ (Тарсус)

Манташ (төр. Mantaş) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Тарсус илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Алтынташ (Илич)

Алтынташ (төр. Altıntaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Илич илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Оспедалето (Форли-Чезена)

Оспедалето — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Бертиноро өязендә урнашкан торак пункт.

# Оспедалето (Форли-Чезена)
## Географиясе

Оспедалето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Оспедалето (Форли-Чезена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Викно (гмина Уязд)

Викно — Польшаның Лодзь воеводалыгы Уязд гминаcында урнашкан авыл.

# Викно (гмина Уязд)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кавалана (Маса-Карара)

Кавалана — Италиянең Тоскана төбәге Филаттьера өязендә урнашкан торак пункт.

# Кавалана (Маса-Карара)
## Географиясе

Кавалана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Кавалана (Маса-Карара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Үтәли җәрәхәт
## Сәбәпләре

Үтәли җәрәхәтләр ир-атларда 3 тапкыр ешрак очрый һәм күбесенчә яшьлектә. Иң таралган сәбәпләре көч куллану, көн-күреш һәм спорт җәрәхәтләре.
Зарарлану авырлыгы җәрәхәт итүче әйбер зурлыгына, йогынты вакытында тизлегенә һәм материалына бәйле. Очлы әйберләр, мәсәлән пычаклар белән яхшы җайлашучы кырыйлар белән җәрәхәтләргә китерә. Очучы әйберләр чыгарган зарарланулар күләме кинетик энергиягә бәйле. Мәсәлән, пневматик мылтыкның ядрәләре зур күләме белән аерыла һәм аларның тизлеге чагыштырмача әкрен булса да, алар югары кинетик энергиягә ия, димәк, шактый зарарлануга китерә ала. Киресенчә тиз хәрәкәтләнүче шрапнельнең массасы зур түгел, димәк, яхшы җайланучы кырыйлар белән җәрәхәткә китерәчәк һәм пневматик корал белән чагыштырганда күз эчендә кимрәк зарарлануларга китерә.
NB Үтәли җәрәхәттә инфекция үтеп керү шартын исәпләргә бик мөһим. Эндофтальмит һәм панофтальмит үсеше, бу күз югалтуга китерә ала, һәм беренчел җәрәхәткә караганда җитдирәк өзлегү санала. Куркынычлык шартларына дәвалауны соң башлау, ясмык капсуласы ертылу һәм яра өслеге пычрану санала.

# Үтәли җәрәхәт
## Мөгезкатлау зарарлану

Беренчел эшкәртү мәсләкләре зарарлану күләменә һәм бергә булган өзлегүләргә бәйле, шулардан төсле катлау кысылу, алгы камера бушау һәм интраокуляр төзелешләр зарарлану була.
1. Алгы камера саклану белән кечкенә күләмдәге яралар (рәс. 23.16а) гадәттә хирургик дәвалау сорамый, еш үзлегеннән яки дәвалаулы йомшак ялганма линза киеп йөргәндә төзәлә.
2. Уртача күләмдәге яралар хирургик дәвалау сорый, аеруча алгы камера сай яки уртача тирәнлектә булганда (рәс. 23.16б). Дәвалаулы ялганма линзаны шулай ук операциядән соң тирән алгы камера саклануына ышану өчен берничә көн дәвамында кулланалар.
3. Төсле катлау төшкәндә (рәс. 23.16в) гадәттә аны кисәргә туры килә.
4. Ясмык зарарланганда (рәс. 23.16г) яраны тегү белән ясмыкны факоэмульсификация һәм бер үк вакытта витрэктомия ысулы белән кисеп алалар. Бер үк вакытта интраокуляр линза имплантациясе яхшы функциональ нәтиҗәгә китерә.

# Үтәли җәрәхәт
## Ак зарарлануы

1. Алгы бүлекнең тешле сызыкка кадәр ак яралары аннан арттарак урнашкан белән чагыштырганда фараз буенча яхшырак. Моңа карамастан, алгы ак зарарланулары иридо-цилиар комплекс төшү (рәс.23.17а) яки пыяласыман җисем кысылу (рә.с 23.17б) белән катлаулана ала.
Соңгысы ялгыш дәвалау алымнары очрагында кысылу чикләре янында фиброз пролиферациягә (рәс. 23.17в) һәм челтәркатлауның тракцион кубарылуына китерә ала. Яраны эшкәрткәндә исән увеаль тукымаларны кире кертергә тырышырга һәм төшкән пыяласыман җисемне кисеп алырга кирәк.
2. Арткы бүлекнең ак яралары еш челтәркатлау ертылулары белән бара, шуңа яраны теккәннән соң профилактик дәвалау кирәк.
# Сейфуллин (Акмола өлкәсе)

Сейфуллин (каз. Сейфуллин) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Сейфуллин (Акмола өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Акарҗа (Дазкыры)

Акарҗа (төр. Akarca) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Дазкыры илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Беразино

Беразино (белар. Беразіно) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Бярэзинский районында урнашкан авыл.

# Беразино
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# IC 1138

IC 1138 — Төньяк таҗ йолдызлыгы чикләрендә урнашкан LINER .

# IC 1138
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1138, 2MASX J15481583+2612235, UGC 10038, PGC 56070, 2MFGC 12696, Z 136-82, Z 1546.1+2621, UZC J154815.9+261223, SDSS J154815.83+261223.9, LEDA 56070 һәм Gaia DR2 1222983867294854528 буларак та сурәтләнә.
# NGC 1425

NGC 1425 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1425
## Тарихы

Әлеге галактика 1790 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Длуге (Томашивский повяты)

Длуге — Польшаның Люблин воеводалыгы Томашув-Любельски гминаcында урнашкан авыл.

# Длуге (Томашивский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бибан

Бибан — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. Педина-Маре (коммуна) коммунасына карый.

# Бибан
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 224 метр биеклектә урнашкан.
# Атәшпәрәстләр саны буенча илләр исемлеге

Бу мәкаләдә Зәрдөштлек тарафдарлары (Атәшпәрәстләр) саны буенча күбрәктән азракка таба илләр һәм автоном төбәкләр исемлеге бар. 2012 елда Төньяк Американың Зәрдөштлек Ассоциацияләренең (Federation of Zoroastrian Associations of North America, FEZANA) FEZANA Journal басмасында булган өйрәнүдә Зәрдөштлекнең дөнья буенча демографик рәсеме нәшер ителгән булган һәм 2004 елда иртәрәк өйрәнүе белән чагыштырылган булган. FEZANA өйрәнүе Атәшпәрәстләр санын 111 691 – 121 962 итеп күрсәткән, шул санның якынча яртысы Һиндстанда яшәгән (Парсилар һәм Иранилар) һәм Иранны карагыз; FEZANA-ның 2004 елда глобаль Зәрдөштлек санының фаразы 124 953 кеше булган. Хәзерге вакытта Зәрдөштлек дине Һиндстанда, Иранда, Гыйрак Көрдистанында, Америка Кушма Штатларында, Азәрбайҗанда һәм Үзбәкстанда рәсми танылган дин булып тора. Зәрдөштлек Гыйракның Көрдистан Төбәгендә рәсми танылуга 2015 елда ирешкән булган, шуннан соң төбәктә өч Зәрдөштлек гыйбадәтханәсе ачылган булган. Асаба Зәрдөштлек җәмәгате автоном төбәктә күптән түгел меңнәрчә кеше Зәрдөштлеккә күчкән дип раслаган. 2020 елда Көрдистанда Ясана Ассоциациясе буларак мәгълүм Зәрдөштлек яклы һәм шул ук вакытта Гыйраклы Көрд хөкүмәтендә ышануның вәкиле буларак функцияләүче төркем 2014 елдан бирле хәзерге вакытка кадәр оешмада якынча 15 000 кеше теркәлгән дип раслый. Үзбәк Зәрдөштлек җәмгыяте 2013 елда Үзбәкстанда 7000-нән артык Атәшпәрәст бар дип раслаган. Иран гражданнарының дингә мөнәсәбәтен язып куя торган Иранда Мөнәсәбәтләрне Анализлаучы һәм Үлчәүче Төркем 2020 онлайн өйрәнүендә өйрәнүдә катнашканнарның 7,7 проценты үзләрен Атәшпәрәст дип идентификацияләгән. Шулай ук, Швециядә 3000 кеше Зәрдөштлек диненә күчүе турында мәгълүмат бар.
| Ил | Халык саны | Ел |
| Һиндстан | 61 000 | 2012 |
| Иран | 15 000–25 271 | 2012 |
| Гыйрак Көрдистаны | 15 000 | 2020 |
| Америка Кушма Штатлары | 14 405 | 2012 |
| Үзбәкстан | 7 000 | 2013 |
| Канада | 6 442 | 2012 |
| Берләшкән Корольлек | 5 500 | 2012 |
| Таҗикстан | 2 700 | 2021 |
| Австралия | 2 577 | 2012 |
| Фарсы Култыгының Гарәп дәүләтләре | 1 900 | 2012 |
| Пакьстан | 1 675 | 2012 |
| Яңа Зеландия | 1 231 | 2012 |
| Европа һәм Үзәк Азиядә башка илләр | 1 000 | 2012 |
| Сингапур | 372 | 2012 |
| Һоң Коң | 204 | 2012 |
| Әфганстан | 100–200 | 1994 |
| Сүрия | 40 | |
| Дөнья | 100 000–200 000 | 2018 |
# Литва (Слонимский районы)

Литва (белар. Літва) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Слонимский районында урнашкан авыл.

# Литва (Слонимский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Данн (округ, Төньяк Дакота)

Данн — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Мэннинг шәһәре.

# Данн (округ, Төньяк Дакота)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1908 елда оештырыла.

# Данн (округ, Төньяк Дакота)
## Халкы

2019 елда халык саны 4289 кеше тәшкил иткән.

# Данн (округ, Төньяк Дакота)
## Территориясе

Округ мәйданы 5392 / 5201 км² тәшкил итә.
# Ельник районы

Ельник районы (эрз. Кузбуе, мукш. Ельниконь аймак, рус. Ельниковский район) — Мордовия Республикасында муниципаль район. Мордовия Республикасының төньяк-көнбатыш өлешендә урнашкан. 1928 елда оештырыла. Мәйданы – 1056 км². Халкы — 12147 кеше (2009), шул исәптән 1140 татар.
Үзәге — Ельники авылы (Саранск шәһәреннән 137 км төньяк-көнбатыштарак). Төп милләтләр — мукшылар, руслар, татарлар.
Районның көньяк өлешеннән Мокша елгасы ага. Якынча дүрттән бер өлеш территорияне урманнар биләп тора, 45%ны игеннәр били.

# Ельник районы
## Тарихи белешмә

Ельники районы территориясенә Алтын Урда татарлары 13 йөз ахырында урнаша башлый, һәм алар Мукшы елгасы буендагы эре җир биләмәләрен акрынлап үз кулларына туплый. 15 йөз башында җирле татар феодаллары рус подданныйлыгын ала. 16-17 йөзләрдә күп кенә кырлар-басулар һәм монда яшәүче крәстияннәр (шул исәптән руслар һәм мордвалар) хәрби хезмәт өчен түләү сыйфатында татар бәкләренә һәм морзаларына таратыла. Иң атаклы алпавытлар арасында Дәүләткилдиевләр, Чегодаевлар, Кугушевлар кебек кенәзләр бар. 1710-20 елларда төбәктә православие динен кабул итәргә теләмәгән татар феодаллары җирләрен тартып алу, 1740-50 елларда халыкны көчләп христианлаштыру кампанияләре уза. 18 йөз ахырында Ельники районы территориясендә 3 татар һәм 2 рус-татар торак пункты була. 20 йөз башында 4 мәчет (Акчеево, Верзляй, Вәчи, Ликенье авылларында) һәм 3 мәктәп эшли.

# Ельник районы
## Татар авыллары

Татарлар Күгеш (224 кеше), Чүри (120), Ликинье (43), Зур Мордва Пошаты (331), Яңа Кадыш (73), Лобановка (80), Вәчи (62) авылларында яши. Районның 2 урта (Мордва Пошаты, Күгеш (Акчеево) авылы һәм 2 башлангыч (Вәчи, Чүри авылы) мәктәбендә татар теле укытыла. 5 татар авылында (Чурино, Акчеево, Яңа Кадыш, Вачеевка, Лобановка) мәчет эшли.

# Ельник районы
## Танылган шәхесләр

* Зариф Мещеров (Күгеш), Дан орденының тулы кавалеры.
* Камил Таңгалычев (1968, Күгеш), Мордовиянең халык шагыйре, публицист, Мордовия дәүләт премиясе лауреаты.
# Чандырлар (Эскипазар)

Чандырлар (төр. Çandırlar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Эскипазар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Зур Ворга-Шор

Зур Ворга-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Воркута елгасының сул ярыннан 163 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Зур Ворга-Шор
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000066169
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006616
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Ярейшор (Хальмерью кушылдыгы)

Ярейшор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Хальмерью елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.

# Ярейшор (Хальмерью кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300212103000084589
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103008458
* Бассейн коды — 03.05.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Ранчо Хавьер Эрнандез (Сан Луис Акатлан)

Ранчо Хавьер Эрнандез — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Сан-Луис-Акатлан муниципалитеты составына керә.

# Ранчо Хавьер Эрнандез (Сан Луис Акатлан)
## Географиясе

Ранчо Хавьер Эрнандез Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Ранчо Хавьер Эрнандез (Сан Луис Акатлан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Ранчо Хавьер Эрнандез (Сан Луис Акатлан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# (15336) 1993 UC3

(15336) 1993 UC3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15336) 1993 UC3
## Тарихы

1993 елның 22 октябрендә М. Хирасава, С. Судзуки тарафыннан Нюкаса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 UC3» саналган.
# Чигнир (Арапгир)

Чигнир (төр. Çiğnir) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Арапгир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Л’Эскарен

Л’Эскарен (фр. L’Escarène) — Франциянең Диңгез буе Альплары департаментына караган коммуна.

# Л’Эскарен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,67 км².
# Үтәмеш (Апас районы)

Үтәмеш — Татарстан Республикасының Апас районындагы авыл.

# Үтәмеш (Апас районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.5 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 4.9 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.9 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.4 °C | -9.7 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

# Үтәмеш (Апас районы)
## Тарихы

Риваятьләргә караганда, борын – борын заманда Үтәмеш исемле кеше Бия елгасы буенда хатыны белән уңдырышлы һәм мул җирләрдә төпләнергә уйлаган. Менә шуннан соң бу авыл Үтәмеш исемле булып кала.

# Үтәмеш (Апас районы)
## Мәчет

Авыл мәчете 1995 елда төзелә. Аны төзүдә район башлыгы, авыл халкы өлеш кертә.

# Үтәмеш (Апас районы)
## Мәктәп

Мәктәп 1998 елны төзелгән.