yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Калмыкия гимны

Калмыкия Республикасы Дәүләт гимны (калм. Хальмг Таңһчин частр) — Калмыкия Республикасы дәүләт символарының берсе. 1992 елның 30 октябрь көнендә Калмыкия Республикасы Халык Шурасы — Хальмг Таңһчин Халха Хурал — тарафыннан расланган.

# Калмыкия гимны
## Текст

ХАЛЬМГ ТАҢҺЧИН ЧАСТР Музыкасы: Аркадий Манҗиев Сүзләре: Вера Шургаева
| калмык телендә | укылышы | татарча | tatarça |
| Сарул сәәхн Хальмг Таңһч Сансн тоотан күцәнә, Авта җирһлин бат җолаг Алдр һартан атхна. Давтвр: Улан залата хальмг улс, Улата теегән кеерүлий! Төрскн нутгтан күчән нерәдәд, Толһа менд җирһий! Олн келн-әмтнлә хамдан Уралан Таңһчин зүткнә Иньгллтин залин өндр герлд Иргч мана батрна. Давтвр. Баатр-чиирг үрдәр туурад, Буурл теемг өснә. Сурһуль-номдан килмҗән өдәг, Сул нерән дуудулна. Давтвр. | [sɑrʊɮ sæːxən xɑɮʲməg tʰɑŋɣət͡ʃʰə] [sɑnsən tʰɔːtʰɑn kʏt͡sʰænæ |] [ɑwtʰɑ d͡ʒirɣəɮinə patʰ d͡ʒɔɮag] [ɑɮtər ɣɑrtʰɑn ɑtʰxənɑ ǁ] [tɑftʰər] [ʊɮɑn t͡sɑɮɑtʰa xɑɮʲməg ʊɮsə ǀ] [ʊɮɑtʰɑ tʰeːgæn keːruɮijə ǁ] [tʰɵrskən nʊtʰgətʰɑn kʏt͡ʃʰæn nerætætǀ] [tʰɔɮɣɑ mentə d͡ʒirɣijə ǁ] [tɑftʰər] [ɔɮnə kɛɮən æmtʰnəɮæ xɑmtɑn ] [ʊrɑɮɑn tʰɑŋɣət͡ʃʰin t͡sʏtʰkənæ] [iɲgɮəɮtʰin t͡sɑɮin ɵntər gerɮət] [irgt͡ʃʰə mɑnɑ bɑtʰərnɑ ǁ] [tɑftʰər] [pɑːtʰər t͡ʃʰiːrəg ʏrtær tʰʊːrat ǀ] [pʊːrəɮ tʰeːmgə ɵsnæ ǁ] [sʊrɣʊɮʲ nɔmtɑn kiɮmd͡ʒæn ɵtæg ǀ] [sʊɮə neræn tʊːtʊɮnɑ ǁ] [tɑftʰər] | Гүзәл туган Калмык Иле Бар даланы яктырта, Төзек тормыш дилбегәсен Көчле кулында тота. Кушымта: Калмык халкы, алсу төскә Иркен даланы бизә! Туган йортка куәт өстәп, Имин бул син мәңгегә! Төрле телле кешеләре Алга әйди Ватанны. Дуслык нурында киләчәк Ышанычлы һәм данлы. Кушымта. Батыр-чыдам балаларың Чал даланы үстерә, Тырышлыкта гыйлем эстәп, Азат исемен күтәрә. Кушымта. | Güzäl tuğan Qalmıq İle Bar dalanı yaqtırta, Tözek tormış dilbegäsen Köçle qulında tota. Quşımta: Qalmıq xalqı, alsu töskä İrken dalanı bizä! Tuğan yortqa quät östäp, İmin bul sin mäñgegä! Törle telle keşeläre Alğa äydi Watannı. Duslıq nurında kiläçäk Işanıçlı häm danlı. Quşımta. Batır-çıdam balalarıñ Çal dalanı üsterä, Tırışlıqta ğıylem estäp, Azat isemen kütärä. Quşımta. |
* ↑ https://www.youtube.com/watch?v=mkCVKP_Zmp8
* ↑ http://www.nationalanthems.us/forum/YaBB.pl?num=1133410429
# Карканьи

Карканьи (фр. Carcagny) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Соколово (гмина Избиця-Куявска)

Соколово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Избица-Куявска гминаcында урнашкан авыл.

# Соколово (гмина Избиця-Куявска)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Хаҗыоглу (Бафра)

Хаҗыоглу (төр. Hacıoğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Бафра илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Вакарицо-Делфино

Вакарицо-Делфино — Италиянең Сицилия төбәге Катания өязендә урнашкан торак пункт.

# Вакарицо-Делфино
## Географиясе

Вакарицо-Делфино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Вакарицо-Делфино
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# 179 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 179 — Милади тәкъвим буенча II гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 179 — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.
* 179 — сан.
# Линдсей (округ Кук, Техас)

Линдсей — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Линдсей (округ Кук, Техас)
## Тарихы

Линдсей шәһәре елда нигезләнгән.

# Линдсей (округ Кук, Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,9 км², 4,090398 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 241 метр биеклектә урнашкан.
# Хыртопул Маре (Криулени)

Хыртопул Маре (рум. һәм молдав. Hîrtopul Mare ) — Молдова Республикасының Криулени районына караган авыл.
# Побрдҗе (Рашка)

Побрдҗе (серб. Побрђе ) — Сербиянең Рашка округы Рашка җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Побрдҗе (Рашка)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 382 метр биеклектә урнашкан.

# Побрдҗе (Рашка)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Шушкан

Шушкан — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил, Кострома өлкәсе, Киров өлкәсе, биләмәләрендә ага. Елга Юронга елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.

# Шушкан
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010400212110000043632
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110004363
* Бассейн коды — 08.01.04.002
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Петкови

Петкови (чех. Petkovy) — Чехиянең Урта Чехия крае Млада-Болеслав һәм Млада-Болеслав районында урнашкан авыл.

# Петкови
## Географиясе

Мәйданы — 5,601011 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 258 метр биеклектә урнашкан.

# Петкови
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Петкови
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Петкови
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 340 |
| 1880 | 326 |
| 1890 | 302 |
| 1900 | 276 |
| 1910 | 298 |
| 1921 | 290 |
| 1930 | 270 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 259 |
| 1961 | 309 |
| 1970 | 270 |
| 1980 | 231 |
| 1991 | 213 |
| 2001 | 202 |
| 2011 | 281 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 302 |
| 2016 | 305 |
| 2017 | 305 |
| 2018 | 301 |
| 2019 | 306 |
| 2020 | 304 |
| 2021 | 320 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 343 |
| 2022 | 326 |
| 2023 | 341 |
| 2024 | 349 |
# Гүрдебаш

Гүрдебаш — Башкортстанның Бакалы районында урнашкан авыл. Исеме Гүрде елгасы атмасыннан ясалган.
# Молочная (Ом кушылдыгы)

Молочная — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ома елгасының сул ярыннан 262 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.

# Молочная (Ом кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03040000112103000053359
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103005335
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Самотшаск (Мазовия воеводалыгы)

Самотшаск — Польшаның Мазовия воеводалыгы Лохув гминасында урнашкан авыл.

# Самотшаск (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мулатос (Сан Дьего де ла Унион)

Мулатос — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Диего-де-ла-Унион муниципалитеты составына керә.

# Мулатос (Сан Дьего де ла Унион)
## Географиясе

Мулатос Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Мулатос (Сан Дьего де ла Унион)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Мулатос (Сан Дьего де ла Унион)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Чатак (Һыныс)

Чатак (төр. Çatak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Һыныс илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Айзенхайм

Айзенхайм — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Айзенхайм
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Айзенхайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,56 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 197 метр биеклектә урнашкан.
# Дизконци-Стемпелати (Виченца)

Дизконци-Стемпелати — Италиянең Венеция төбәге Алтисимо өязендә урнашкан торак пункт.

# Дизконци-Стемпелати (Виченца)
## Географиясе

Дизконци-Стемпелати Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Дизконци-Стемпелати (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 5157

IC 5157 — Көньяк Балык йолдызлыгы чикләрендә урнашкан эллиптик галактика .

# IC 5157
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 5157, ESO 404-26, 2MASX J22032698-3456304, ESO-LV 404-0260, MCG-06-48-020, GSC 07492-01105, PGC 67941, 6dFGS gJ220327.0-345631, 2dFGRS TGS528Z298, SGC 220030-3511.0, LEDA 67941 һәм APMBGC 404-005+004 буларак та сурәтләнә.
# Төрек-Тәмте

Төрек-Тәмте — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.
Почта индексы — 422083.

# Төрек-Тәмте
## Физик-географик характеристика

* География порталы

# Төрек-Тәмте
## Физик-географик характеристика
### Урынлаштыру

Төрек-Тәмте авылы, Теләче районында, район үзәгеннән 11 км төньяк-көнбатыштарак, Мишә елгасының уң кушылдыгы Тәмте суы буенда.

# Төрек-Тәмте
## Физик-географик характеристика
### Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.9 °C | -10.9 °C | -5.8 °C | 4.5 °C | 13.4 °C | 18.5 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.1 °C | 4.4 °C | -4.8 °C | -10.2 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

# Төрек-Тәмте
## Халык
### Халыкның үсеш күрсәткече

Төрек-Тәмте халкының үсүе астагы исемлектә күрсәтелгән.
| Ел | Халык саны |
| 1989 | 196 |
| 2000 | 147↓ |
| 2010 | 113↓ |
Әмма соңгы елда халыкның әзәюе генә күренә.

# Төрек-Тәмте
## Халык
### Милли состав

Төрек-Тәмтедә татарлар гына яши.

# Төрек-Тәмте
## Халык
### Дин

Бөтен халык ислам динендә.

# Төрек-Тәмте
## Халык
### Халык шөгыле

Халкының төп шөгыле - игенчелек, терлекчелек. XIX гасырда авыл кием һәм бүрек тегү кәсепчелеге белән мәгьлүм.

# Төрек-Тәмте
## Авыл исеме

* Беренче өлеше "төрек яки төрки" сүзеннән. Нигә шулай аталган тарихы безнең вакытка кадәр исән калмады.
* Икенче өлеше Тәмте елгасы исеменнән барлыкка килгән. Чөнки Тәмте елгасы Төрек-Тәмте авылыннан башлана.

# Төрек-Тәмте
## Тарих

Казан ханлыгы дәверендә нигез салына.
# Зәки Үмәров

Зәки Үмәров (рус. Зяки Умяров) – танылган көрәшче (самбо өслүбе). Ике тапкыр Дөнья чемпионы (1974, 1982), өч тапкыр дөнья Кубогы иясе, биш тапкыр СССР, җиде тапкыр РСФСР чемпионы, ике мәртәбә СССР халыклары Спартакиадасы җиңүчесе.

# Зәки Үмәров
## Тәрҗемәи хәле

Зәки Әхмәр улы Үмәров 1952 елда Горький өлкәсенең Татар Моклокасы авылында дөньяга килгән. Кечкенәдән үк милли көрәш белән ныклап шөгыльләнгән. Мәктәптә укыган чакта авыл сабантуйларында баш батыр булып кала.
Туган авылында мәктәпне тәмамлап бер төркем үсмерләр белән зур сәнәгать шәһәре булган Дзержинскига, №1 һөнәри училищега укырга керәләр. Биредә ул самбо көрәше түгәрәгенә йөри башлый. Аның беренче тренерлары – булачак РСФСР атказанган тренерлар Криворотов белән Волосов.
1972 елда СССР чемпионатында беренче катнашкач та, икенче урынны алган. Беренче уңышының очраклык түгеллеген исбатлап, киләсе елында да ил беренчелегендә пьедесталга баса, бу юлы өченче урын өчен дигән бүләккә.
1974 елда Зәки барча көндәшләрен җиңеп СССР беренчелегендә җиңә. Бу – шәһәр һәм өлкә өчен зур вакыйга булган дисәк, бер дә арттыру булмас. Моңарчы өлкә спортчыларыннан берәү дә моны булдыра алмаган.
Шул ук елны Улан-Баторда (Монголия) узган Дөнья беренчелегендә беренче урынны ала.
СССР җыелма командасында ул барлыгы 13 ел катнаша. Спорт тормышын 1984 елда, кабат Дзержинскта узган СССР чемпионатында җиңү яулап, тәмамлый.
Спорттан киткәч, «Химик» стадионы һәм стадион каршындагы спорт мәктәбе директоры итеп билгеләнә. Ул эшләгән дәвер эчендә стадионга кушылып бассейн һәм физик культура һәм сәламәтләндерү комплекс төзеләләр. 2009 елда ул соңгы әйтелгән үзәкнең директоры итеп билгеләнә. Стадионны хәзер аның улы Марат Үмәров, самбо көрәше спорт мастеры җитәкчелек итә.
Дзержинск шәһәрендә даими рәвештә Зәки Үмәров бүләкләренә татар-мишәр көрәше буенча бәйгеләр уздырыла.

# Зәки Үмәров
## Чыганак

* «Дзержинск. Город, история, люди»(үле сылтама)
# Радомиловице

Радомиловице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Львувек-Слёнски гминасында урнашкан авыл.

# Радомиловице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Казе Петинела (Пескара)

Казе Петинела — Италиянең Абруцци төбәге Спольторе өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Петинела (Пескара)
## Географиясе

Казе Петинела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Петинела (Пескара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Смарглин

Смарглин — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Добре гминаcында урнашкан авыл.

# Смарглин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Струпице (Түбән Силезия воеводалыгы)

Струпице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Хойнув гминасында урнашкан авыл.

# Струпице (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Поздино (Киров өлкәсе)

Поздино (рус. Поздино) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.

# Поздино (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Поздино (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Поздино (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Поздино (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# RRP7A

RRP7A (ингл. Ribosomal RNA processing 7 homolog A) — кешенең 22-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Янувек (Ленчицкий повяты)

Янувек — Польшаның Лодзь воеводалыгы Пёнтек гминаcында урнашкан авыл.

# Янувек (Ленчицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мигел-Алвис

Мигел-Алвис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.

# Мигел-Алвис
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1393,708 км².
# Сан Антонио дел Монте, Рамон Валдивия (Леон)

Сан Антонио дел Монте, Рамон Валдивия — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Леон муниципалитеты составына керә.

# Сан Антонио дел Монте, Рамон Валдивия (Леон)
## Географиясе

Сан Антонио дел Монте, Рамон Валдивия Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Антонио дел Монте, Рамон Валдивия (Леон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Антонио дел Монте, Рамон Валдивия (Леон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# (10304) Iwaki

(10304) Iwaki (лат. Iwaki) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10304) Iwaki
## Тарихы

1989 елның 30 сентябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 SY» саналган.
# Красноармейск районы

Красноармейск районы (рус. Красноармейский район) — Сарытау өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Красноармейск шәһәре.

# Красноармейск районы
## География
### Чиктәшлек

| Як | Русия субъекты |
| Төньяк | Лысые Горы, Сарытау районнары |
| Көнчыгыш | Ровное районы |
| Көньяк, көнбатыш | Волгоград өлкәсе |

# Красноармейск районы
## Тарих

Район 1941 елның 7 сентябрендә Сарытау өлкәсе эчендә Идел буе Алманнары АССРын юкка чыгару һәм Бальцер кантонын үзгәртеп кору нәтиҗәсендә Бальцер районы буларак оештырылган.
1942 елның 19 маенда ССРБ Югары Шурасы карары буенча исеме Красноармейск районы итеп үзгәртелгән, район үзәгенә исә Красноармейск исеме кушылган.
1960 елда район составына бетерелгән Золотое районы территориясе кушылган.
1963 елда Красноармейск өлкә буйсынуындагы шәһәр статусы алган, район бетерелгән. 1964 елда район торгызылган.
2005 елда Красноармейск шәһәре район белән берләштерелгән.

# Красноармейск районы
## Халык

Милли состав (2010): урыслар (87,9%), казакълар (1,8%), украиннар (1,6%), татарлар (1,3%), алманнар (1,3%).

# Красноармейск районы
## Административ бүленеш

Красноармейск районы составына 2 шәһәр җирлеге һәм 17 авыл җирлеге керә.
# Азиаш

Азиаш — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. Понти-да-Барка муниципалитетына карый.

# Азиаш
## Географиясе

Мәйданы — 14,62 км².
# Масерье Лото (Изерния)

Масерье Лото — Италиянең Молизе төбәге Форли-дель-Саннио өязендә урнашкан торак пункт.

# Масерье Лото (Изерния)
## Географиясе

Масерье Лото Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Масерье Лото (Изерния)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Брусун

Брусун — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае , Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чусовая елгасының уң ярыннан 19 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.

# Брусун
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусовая, Кын авылы янындагы су үлсәү посынан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100712111100012037
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111101203
* Бассейн коды — 10.01.01.007
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Октаэдр

* Геометрия порталы
* Математика порталы
* Фән порталы
Октаэдр - кырлары сигез өчпочмактан торган кабарынкы төзек күпкырлык.

# Октаэдр
## Үзлекләре

* Кырлары – 8 өчпочмак.
* Кабыргалар саны – 12.
* Түбәләр саны – 6.
* Тулы өслек мәйданы: $S_{t}=3,46a^{2}$,
биредә $a$ – кабырга озынлыгы.
* Күләм: $V=0,47a^{3}$.
# Сент-Эньян-де-Крамениль

Сент-Эньян-де-Крамениль (фр. Saint-Aignan-de-Cramesnil һәм фр. Aignan-le-Propre) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Паплин (Мазовия воеводалыгы)

һәм
Паплин — Польшаның Мазовия воеводалыгы Корытница гминасында урнашкан авыл.

# Паплин (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# BANP

BANP (ингл. BTG3 associated nuclear protein һәм Protein BANP) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Андуе-Невиль

Андуе-Невиль (фр. Andouillé-Neuville) — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
# Киви (җиләк-җимеш)

Киви – Актини́дия нәселенән булган үсемлекләрнең җимеше өчен төп исем. Латин исемнәре: Actinidia chinensis (Кытай Актинидиясе) яисә Actinidia deliciosa. Бер җимешнең уртача авырлыгы – 76 г.
# Тонала (Халиско)

Тонала (исп. Tonalá) — Мексиканың Халиско штатында урнашкан шәһәр.

# Тонала (Халиско)
## Тарих

1530 елда нигезләнгән.

# Тонала (Халиско)
## Кардәш шәһәрләр

* Ларедо, Америка Кушма Штатлары
# Герняк

Герняк — Польшаның Люблин воеводалыгы Кшчонув гминаcында урнашкан авыл.

# Герняк
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Боначи (Катанцаро)

Боначи — Италиянең Калабрия төбәге Деколлатура өязендә урнашкан торак пункт.

# Боначи (Катанцаро)
## Географиясе

Боначи Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Боначи (Катанцаро)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нардуган

Нардуган — төрки халыкларның борынгыдан килгән, Кояш кышкы торгынлыгына багышланган бәйрәме. Нардуган - татарларда һәм Идел-Урал халыкларында киң таралаган борынгы бәйрәм.

# Нардуган
## Тарих

Бу бәйрәмне XVIII гасырдан башлап татарлар арасында Яңа елны рус халкында кабул ителгән Юлиан календаре нигезендә каршы алу гадәте тарала.

# Нардуган
## Атама

«Нардуган» сүзенең килеп чыгышы маңгул һәм борынгы төрки телләргә бәйләп карала. маңгул телендә «нар» кояш дигәнне аңлата. Төрекчә «нарук», яки «йарук» - яктылык, нур. Урысларга «ярило» сүзе булып күчә. Татарларга «нар» сүзе «нур» әйтелешендә берегә (моны фарсы теле тәэсире белән аңлаталар). «Нар» сүзенә «туган» сүзе кушыла: нар+туган — ягъни кояш туган дигән мәгънәгә туры килә.
Башкортлар һәм удмуртлар бү бәйрәмне «Нардуган», чуашлар — «Нартукэн» һәм «Нартаван», эрзялар - «Нардава», мукшылар - «Нардван» дип йөртәләр. Чуаш телендә Яңа елны каршылау бәйрәме дә "Нартаван" дип атала.

# Нардуган
## Йола

Нардуган «кояш туган» чорда, 21-22 декабрьдә каршы алына. Бәйрәм чорында кабакка күзләр, авыз кисеп эченә шәм кебек нәрсә куеп, туннарны кире кайтарып киеп, битләрне корым белән буяп яшьләр өйдән өйгә такмаклар җырлап йөри. Кабак - кояшның символы булып тора. Америкага бәйрәм Хэллоуин дигән «кабак бәйрәме» буларак күчә.
# Хәмит Әюпов

Хәмит Әюпов :
* Хәмит Әюп улы Әюпов (1908―1980), Татарстан АССР Финанс министры (1957―1969).
* Хәмит Вәли улы Әюпов (1914―1987), ветеринария фәннәре докторы (1969), профессор (1970). БАССР (1964), РСФСР (1974) атказанган фән эшлеклесе.
# NGC 245

NGC 245 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 245
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Төньяк Тыдыотта

Төньяк Тыдыотта — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Тыдыотта елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 147 км.

# Төньяк Тыдыотта
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300059330
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305933
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Никифор Наталевич

Никифор Наталевич (4 [17] май 1900, Орша, Могилөв губернасы, Россия империясе—28 март 1964) — беларус совет дәүләт эшлеклесе, Россия ватандашлар сугышында катнашучы.
Читтән торып Толмачөв ис. Хәрби-сәяси академиясен (1934) бетергән.
ЭККГда сәяси эшендә (1927-1937), Беларус ССР Үзәк башкарма комитеты вазыйфасын башкаручы (1937-1938), Беларус ССР Югары шурасы президиумы рәисе (1938-1948). 1-2 чакырылышлары ССРБ Югары шурасы депутаты.