# 4 сентябрь

4 сентябрь — Милади тәкъвимендә тугызынчы айның дүртенче көне. Ел ахырына кадәр 118 көн кала.
* Тарих порталы
* Вакыт порталы
* Бәйрәмнәр порталы
Дөнья тарихында бу көн:

# 4 сентябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Халыкара

* Халыкара тхэквондо көне (исп. Día internacional del Taekwondo)..

# 4 сентябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Милли

* Аргентина — мөһаҗирләр көне (исп. Día del Inmigrante) (1949 елдан бирле).

# 4 сентябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* АКШ:
** Газета сатучылар көне (ингл. Newspaper Carrier Day)
** Макадамия чикләвеге көне (ингл. National Macadamia Nut Day).
* Аргентина
** комикслар көне (исп. Día de la Historieta).
** сәркәтипләр көне (исп. Día de la Secretaria).
* Әрмәнстан — коткаручылар көне (әрм. արտակարգ իրավիճակների աշխատողի օր, рус. День спасателя)..
* Боливия — Якланучы табигый зоналар көне (исп. Día Nacional de las Áreas Protegidas).
* Молдавия — таможня хезмәткәрләре көне (рус. День работника таможенной cлужбы Республики Молдова).
* Россия Федерациясе — атом теш специалистлары көне (рус. День специалиста по ядерному обеспечению России).
* Чили — Милли шәраблар көне (исп. Día Nacional del Vino Chileno).
* Уругвай — сәркәтипләр көне (исп. Día de la Secretaria).

# 4 сентябрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре
#### Өлкә

* Бразилия — Пернамбуку штатындагы Паулиста шәһәре көне (1935).

# 4 сентябрь
## Вакыйгалар

* 476 — / Көнбатыш Рим империясе (Борынгы Рим) бетерелә, Ромул-Августул тәхеттән алып ташлана.
* 1479 — Португаллар белән 4 еллык сугыштан соң Испания Канар утрауларын казана.
* 1781 — 44 испан колонисты Калифорния штатыдә Лос-Анджелес шәһәренә нигез сала.
* 1991 — Кырым Автономияле Җөмһүрияте дәүләт суверенитеты турында декларация кабул ителә.
* 1998 — Google ширкәте нигезләнә.

# 4 сентябрь
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:4 сентябрь көнне туганнар
* 973 — Әл-Бируни, төрки һәм фарсы галиме.
* 1768 — Франсуа Рене де Шатобриан, француз язучысы, сәясәтче.
* 1832 — Мөхәммәтҗан Галиев, сәүдәгәр, сәнәгатькәр, хәйрияче, иганәче.
* 1845 — Александр Гусев, илаһиятче, профессор.
* 1877 — Александр Вишневский, хирург, мөгаллим, тармак эшлеклесе.
* 1877 — Карлис Улманис, Латвия сәяси һәм дәүләт эшлеклесе.
* 1879 — Серафим (Лукьянов), православие эшлеклесе, митрополит, экзарх.
* 1884 — Федор Имшеник, беларус әдәбият белгече, мөгаллим.
* 1896 — Кадыйр Габдрахманов, дәүләт-фирка эшлеклесе, дипломат.
* 1904 — Юхани Конкка, фин, ингерманланд язучысы, тәрҗемәче, сценарист.
* 1906 — Макс Делбрүк, вирусология, молекуляр биология һәм биофизика белгече, профессор, Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе.
* 1908 — Хатыйп Казаков, биология белгече, профессор.
* 1913 — Стәнфорд Мур, тереклек химиясе белгече, профессор, Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе.
* 1913 — Кэндзо Тангэ, япон архитекторы, Притцкер премиясе лауреаты.
* 1914 — Рәшидә Дәүләткилдиева, КазССР атказанган укытучысы.
* 1915 — Габделхак Әбдерәзәков, ТАССР министрлар шурасы рәисе.
* 1925 — Рәшит Нурмөхәммәтов, рәссам.
* 1928 — Карлен Абгарян, кибернетика галиме, профессор.
* 1929 — Хәй Фәхри, татар театр артисты.
* 1934 — Григорий Корольков, слесарь-монтажник, бригадир, остаз.
* 1935 — Надежда Галочкина, сөт савучысы, яшь белгечләр остазы.
* 1936 — Лоренс Блинов, көйязар, мөгаллим, шагыйрь.
* 1936 — Фәридә Танташева, органик химия белгече, мөгаллим, иҗтимагый эшлеклесе.
* 1937 — Андрей (Ухтомский), Уфа епискобы.
* 1938 — Игорь Кантеров, диннәр белгече, профессор.
* 1960 — Азиза, җырчы, җырлар авторы.
* 1960 — Гөлдания Хәйруллина, җырчы, Татарстанның атказанган артисты.
* 1962 — Синье Яманаке, япон галиме, Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе.
* 1963 — Рәзиф Кәримов, агросәнәгать һәм муниципаль дәүләт эшлеклесе.
* 1963 — Вәлиулла Якупов, татар дин әһеле.
* 1966 — Янка Дягилева, шагыйрә, җырчы, җырлар авторы.
* 1969 — Гиорги Маргвелашвили, Гөрҗистан президенты.
* 1974 — Владимир Маминов, футболчы, тренер.
* 1982 — Назар Бәйрәмов, футболчы, тренер.
* 1985 — Лола Юлдашева, җырчы, җырлар авторы, актриса.

# 4 сентябрь
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:4 сентябрь көнне вафатлар
* 1784 — Цезарь Франсуа Кассини, француз астрономы, геодезист.
* 1883 — Пётр Болгаков,
* 1907 — Эдвард Григ, норвегияле композитор, музыка эшлеклесе, пианист, дирижер.
* 1918 — Василий Серов,
* 1918 — Ефрем,
* 1937 — Алексий,
* 1937 — Андрей,
* 1937 — Феодор,
* 1944 — Хәйретдин Мөҗәй, татар шагыйре һәм прозаик.
* 1963 — Наталья Линден,
* 1965 — Александр Полосухин,
* 1976 — Мостафа Ногман, шагыйрь, тел галиме.
* 1992 — Джеварие Меджитова,
* 1994 — Лев Бараг, фольклорчы, әдәбият белгече, профессор.
* 1994 — Хаим Лившиц,
* 1997 — Рәшит Хәкимҗан,
* 2002 — Юныс Кәлимуллин,
* 2009 — Надежда Галочкина,
* 2015 — Стефан Мостафа Ясинский,
* 2017 — Людмила Лотова,
* 2020 — Хәнифә Искәндәрева,