yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Малдыкасы (Урнар районы)

Малдыкасы (чуаш. Малтикас Ялтӑра, рус. Малдыкасы) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.

# Малдыкасы (Урнар районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Малдыкасы (Урнар районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 221 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (97%) алып тора.
# Яшкильдино

Яшкильдино (чуаш. Ешкилт, рус. Яшкильдино) — Чуашстанның Кызыл Армия районында урнашкан авыл.

# Яшкильдино
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Яшкильдино
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 109 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Түбән Ирх-Сирмы

Түбән Ирх-Сирмы (чуаш. Лапри Упакасси, рус. Нижние Ирх-Сирмы) — Чуашстанның Мария Посады районында урнашкан авыл.

# Түбән Ирх-Сирмы
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Түбән Ирх-Сирмы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 35 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (97%), руслар (3%) алып тора.
# Талия Миңнуллина

Талия Илгиз кызы Миңнуллина (рус. Талия Минуллина яки рус. Минуллина Талия Ильгизовна, 1985 елның 24 апреле, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Казан) — Татарстан Җөмһүриятеның инвестицион үсеш агентлыгы җитәкчесе (2014 елның 17 октябреннән).

# Талия Миңнуллина
## Тәрҗемәи хәле

1985 елның 24 апрелендә Казан шәһәрендә туган. Әтисе Илгиз Миңнуллин РФ ФСБсының ТР буенча идарә башлыгы урынбасары, 2010 елга кадәр ТР буенча ФСКН(рус.)татар. җитәкчесе булган. Талия Илгиз кызы «Чит ил теле» белгечлеге буенча Татар дәүләт гуманитар-педагогик университетын тәмамлаган (2007). MBA программасы буенча магистрлык курсын (Бөекбритания, 2013), Сколковода(рус.)татар. һөнәри яңадан әзерләү программасын (2014, Мәскәү) үтә.

# Талия Миңнуллина
## Хезмәт юлы

2007—2010 елларда — Татарстан Республикасының икътисад һәм сәнәгать министрлыгында (2007 елдан Татарстан Республикасының икътисад министрлыгы): җыелма инвестицион эшчәнлек бүлегенең беренче разрядлы өлкән белгече, әйдәп баручы консультанты, әйдәп баручы киңәшчесе, бүлек мөдире.
2010—2012 елларда — ТР Президенты карамагындагы Дәүләт хезмәте һәм кадрлар департаментында: квалификацияне күтәрү секторы мөдире, 2012—2014 елларда — дәүләт хезмәте үсеше бүлегенең мөдире.
2014 елның 17 октябреннән — Татарстан Республикасының инвестицион үсеш агентлыгы җитәкчесе.
# Ле Винье Гранди (Пистоя)

Ле Винье Гранди — Италиянең Тоскана төбәге Серравалле-Пистойезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Винье Гранди (Пистоя)
## Географиясе

Ле Винье Гранди Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Ле Винье Гранди (Пистоя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Константиновка (Казан)

Константиновка — Казан составындагы бер бистә.
Халык саны — 2806 тирәсендә. Почта индексы — 422704.

# Константиновка (Казан)
## Тарих

XVII гасырда нигезләнгән. Биектау районыннан Казан шәһәренең Совет районына күчерелде.

# Константиновка (Казан)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар — 51%, татарлар — 45%.

# Константиновка (Казан)
## Шәхесләр

* Марат Җәүдәт улы Фәйзрахманов — икътисад фәннәре кандидаты, Татарстан Республикасы финанс министры (2025 елдан).

# Константиновка (Казан)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.8 °C | -10.8 °C | -5.7 °C | 4.6 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.6 °C | -10 °C | 4.1 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
# Күкшем (Ядернә районы)

Күкшем (чуаш. Кăкшăм, рус. Кукшумы ) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429080. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253840001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000004400.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Күкшем (Ядернә районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 514 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (99,67%).
# Весьшурга

Весьшурга (чирм. Весшӱргӧ, рус. Весьшурга) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.

# Весьшурга
## Сәгать поясы

Весьшурга Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Весьшурга
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Анаткасы (Канаш районы)

Анаткасы (чуаш. Анаткас Чарпуç, рус. Анаткасы ) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429312. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216840002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700000500.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.

# Анаткасы (Канаш районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 227 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (99%).
# Регу-да-Мурта

Регу-да-Мурта — Португалиянең Лейрия округына керә торган фрегезия. Алвайазери муниципалитетына карый.

# Регу-да-Мурта
## Географиясе

Мәйданы — .
# Ле Пяҗе (Перуҗа)

Ле Пяҗе — Италиянең Умбрия төбәге Маджоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Пяҗе (Перуҗа)
## Географиясе

Ле Пяҗе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ле Пяҗе (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Чодраял (Иштымбал авыл җирлеге)

Чодраял (чирм. Чодыраял, рус. Чодраял) — Мари Илнең Көҗәңәр районында урнашкан авыл.

# Чодраял (Иштымбал авыл җирлеге)
## Сәгать поясы

Чодраял (Иштымбал авыл җирлеге) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Чодраял (Иштымбал авыл җирлеге)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Сосновка (Яңа Торъял районы)

Сосновка (чирм. Пӱнчэҥер, рус. Сосновка) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.

# Сосновка (Яңа Торъял районы)
## Сәгать поясы

Сосновка (Яңа Торъял районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Сосновка (Яңа Торъял районы)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Ле-Вернуа (Ду)

Ле-Вернуа (фр. Le Vernoy) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# Ле-Кастера

Ле-Кастера (фр. Le Castéra) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Списки Ганушивци

Бу сәхифә тиз бетерүгә тәкъдим ителде! Сәбәбе: '
Тиз бетерү белән риза булмасагыз, аның бәхәс битендә языгыз.
Администраторларга: бирегә нәрсә сылтый битнең тарихы (соңгы үзгәртүе), битне бетерү.
# Пиньян (Алижо)

Пиньян — Португалиянең Вила-Реал округына керә торган фрегезия. Алижо муниципалитетына карый.

# Пиньян (Алижо)
## Географиясе

Мәйданы — 3 км².
# Оливал (Вила-Нова-де-Гайа)

Оливал — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Sandim, Olival, Lever e Crestuma муниципалитетына карый.

# Оливал (Вила-Нова-де-Гайа)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Лойву

Лойву — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. Вила-Нова-ди-Сервейра муниципалитетына карый.

# Лойву
## Географиясе

Мәйданы — 5,26 км².
# Льерна

Льерна — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Лекко провинциясе составына керә.

# Льерна
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 202 метр биеклектә урнашкан. Манделло-дель-Ларио, Оливето-Ларио, Эзино-Ларио һәм Варенна коммуналары белән чиктәш.

# Льерна
## Җирле милек базары

Бу популяр Ко́мо күле үзәге дип аталган төбәктә фатирларның бәясе квадрат метрына 5,000 дән 7,000 еврога кадәр, кайбер сайланган пентхаусларның бәясе квадрат метрына 25,000 еврога җитәргә мөмкин. Мөстәкыйль булмаган виллалар гадәттә 10,000 дән 15,000 еврога кадәр бәядә була, ә күле күренешле мөстәкыйль виллаларның бәясе квадрат метрына 25,000 евроны узарга мөмкин. Тулаем алганда, 80 квадрат метр мәйданы булган урын айына 7,500 еврога кадәр булырга мөмкин, һәм коммуналь хезмәтләр чыгымнары исәпкә алынмаган. 600 квадрат метр мәйданы булган Ко́мо күленең күренеше белән вилла айына 25,000 евроны узарга мөмкин. Кыска сроклы аренда (short term) бәяләре гадәттә күпкә югарырак. Бу милекләрнең уртача мәйданы 400 квадрат метр, панорамалы террасалар һәм шәхси бакчалар белән җиһазланган.
# Мәкәрим Мәһдиев

Мәкәрим Мәһдиев (Мәһәдиев) (баш. Мәкәрим Мәһәҙиев, 23.12.1901, Самар губернасы Бөгелмә өязе Түбән Ака авылы — 10.07.1938, Уфа) — татар актёры, режиссёр.

# Мәкәрим Мәһдиев
## Тәрҗемәи хәл

Мәһдиев Мәкәрим Әдһәм улы авыл мәзине гаиләсендә туа. 1914 елда Казанга китә, Казан татар укытучылар мәктәбендә белем ала.
1917—21 елларда төрле күчмә шәхси театрларда катнаша, 5-нче армиянең сәяси бүлеге янындагы кызылармеецлар театры, Уфа дәүләт татар-башкорт үрнәк театры актёры. 1922 елдан алып 1925 елга кадәр Үзәк театр сәнгате техникумында (Мәскәү) укыган, бер үк вакытта Мәскәү үзәк татар эшче театрында эшли.
1926 елда В.Мортазин-Иманский чакыруы буенча Уфага килә. Башкорт театр-художество училищесының театр бүлегендә актерлык осталыгын укыта һәм уку-укыту бүлеге мөдире була. Укучылары арасында Г. Б. Абызгилдина, З. И. Бикбулатова, Т. М. Бикташева, В. Г. Галимов, З. Г. Игдәүләтов, Б. Г. Имашев. Бер үк вакытта, 1930 елдан алып Башкорт академия театры актёры, режиссеры, 1933 елдан — сәнгать җитәкчесе.
1929 елда театр тулысынча башкорт теленә күчкәнлектән, М.Мәһдиевкә басым башлана. 1935 елда «Красная Башкирия» газетасында басылып чыккан бер мәкаләдә Мәкәрим Мәһдиевкә карата кайбер театр артистлары тарафыннан оештырылган шикаятьләр хакимият органнарына юллануы турында язылган. Анда бүтән «гаепләр» арасында Мәһдиевнең тамашачы аңламаган башкорт телен «хөрмәт итмәве», санламавы күрсәтелгән.
М.Мәһдиев репрессияләнә (1937), башка Уфаның 44 татар һәм башкорт зыялысы белән бер көнне атып үтерелә (1938). 1957 елда аклана.

# Мәкәрим Мәһдиев
## Иҗади эшчәнлеге

Мәһдиев башкорт театры тарихына милли сәхнә реформаторы буларак кергән: К. С. Станиславскийның художество принципларын хуплап, проф. театр мәдәниәте, актёр осталыгы үсешенә булышлык итә, театрның репертуарын, репетицияләр үткәрү процессын үзгәртә. Төп рольләре: Шаймак («Янгура»), Галим («Алатау»; икесе дә — А. М. Таһиров), Исмәгыйль («Галиябану»), Отелло (У.Шекспирның шул ук исемле пьесасы) һ.б. Режиссер буларак, башлыча классиклар әсәрләреннән спектакльләр куя һәм төп игътибарын йогынтылы анализга юнәлтә: Ф.Шиллерның «Юлбасарлар» (дебют, 1928) һәм «Мәкер һәм мөхәббәт», Лопе де Веганың «Сарык чишмәсе», Н. В. Гогольнең «Ревизоры», А. С. Пушкинның «Борис Годунов», А. Н. Островскийның «Төшемле урын» спектакльләре. Совет драматургларыннан Таһировның «Алатау» һәм «Сибиряк Гыйльман», С. М. Мифтаховтың «Паннар илендә», Н.Исәнбәтнең «Портфель», Г.Хәмитнең «Һинд кызы», Г. Я. Кобецтың «Гута» һ.б әсәрләрен сәхнәләштергәндә тормышны дөрес һәм ышандырырлык итеп чагылдырырга тырыша. Ш. Х. Усмановның «Кичеккән фәрман, яки вәлидовчелек» спектакле тирән яшерен сәяси мәгънәсе белән зур иҗтимагый резонанс тудыра.

# Мәкәрим Мәһдиев
## Нәсел-нәсәбе, гаиләсе

Атасы Әдһәм 1930 елда, кулак буларак, Магнитогорскига төзелешенә сөрелә. Шунда вафат була. Мәкәрим дүрт баласының берсе була. Апалы-сеңелле Хәтифә, Хәтимә, энесе Фуат.
Хатыны — булачак ССРБ халык артисты Зәйтүнә Бикбулатова, уллары Лир.
# Нур Ислам (мәчет, Осинники)

«Нур Ислам» мәчете (рус. Мечеть «Нур Ислам» г. Осинники) ― Кемерово өлкәсе Осинники шәһәрендә урнашкан ислам гыйбадәтханәсе (мәчет). Россия мөселманнары Дини җыены составындагы Кемерово өлкәсе мөселманнарының Диния нәзарәтенә караган мөселманнарның җирле «Нур Ислам» мәхәлләсе карамагында.
Осинники шәһәрендә (1926 елга кадәр Тагдагал улусы, 1926 елдан штб, 1938 елдан Осинники шәһәре) 40 367 кеше яшәгән (2021), шәһәрдә яшәүче татарлар саны ― 1 405 (2010).

# Нур Ислам (мәчет, Осинники)
## Тарих

2004 елның октябрендә Кемерово өлкәсе Осинники шәһәренең «Дуслык» Татар мәдәнияте үзәге җирлегендә дини җәмгыять оешкан.
Мөселманнарның җирле «Нур Ислам» дини җәмгыяте (мәхәллә) 2006 елның 18 июлендә Кемерово өлкәсенең Федераль теркәү хезмәтендә, шулай ук Россиянең Азия өлеше мөселманнары Диния нәзарәте каршында теркәлгән.
2009 елдан хәзерге исемен йөртә һәм Үзәкләштерелгән дини оешма Кемерово өлкәсе мөселманнарының Диния нәзарәте составына керә. «Нур Ислам» дини җәмгыяте (мәхәллә) бергәләп дин тоту һәм иман тарату өчен гражданнарны ирекле нигездә берләштерә.
2004 елда шәһәр үзәгеннән 30 минутлык арада урнашкан элеккеге шәһәр типографиясе бинасында, үзгәртеп кору эшләреннән соң, «Нур Ислам» исемендәге мәчет ачылган. Мәчетнең эчке диварлары, түшәме һәм идәннәре яңартыла һәм үзгәртеп корыла, бинаның фасады һәм түбәсе ремонтлана
Мәчеттә мөселман якшәмбе мәктәбе эшли, анда яшь тәрбияләнүчеләр Ислам нигезләрен өйрәнәләр.

# Нур Ислам (мәчет, Осинники)
## Имамнар

* 2006―2014 елларда имам-хатыйб Әнвәр Айсә улы Әширов (Анвяр Айсеевич Аширов), 2014 елдан Новокузнецк шәһәренең «Чулпан» мәчете имам-хатыйбы.
* 2014―2015 елларда имам Мосавир хәзрәт Якупов, мәхәллә идарәсе рәисе Ягъфәр Әбүбәкер улы Хәсәншин.
* 2015 елдан имам-хатыйб Гыйният улы Азат хәзрәт Шәйдуллин.
# Мең дә бер кичә: гарәп әкиятләре

Мең дә бер кичә: гарәп әкиятләре - 2013 елда Татарстан китап нәшриятында басылган китап. Китапта гарәп әкиятләре туплап бирелде. Төзүчесе Талия Шакирова, рәссамы Диләрә Нәүрузова. Китапның тиражы 4000 д.

# Мең дә бер кичә: гарәп әкиятләре
## Эчтәлек

* Вәзир кызы Шәһрезадә (Г. Гобәй тәрҗемәсе)
* Ним белән Нум турында хикәят (Г. Ханов тәрҗемәсе)
* Гали-баба һәм кырык карак (Г. Гобәй тәрҗемәсе)
* Балыкчы турында әкият (Г. Гобәй тәрҗемәсе)
* Галәветдин һәм сихерле лампа (Г. Гобәй тәрҗемәсе)
* Патша улы Куса турында әкият (М. Мәхмүтов тәрҗемәсе)
* Сәяхәтче Синбад (Г. Гобәй тәрҗемәсе)
* Әбү-Кыйр белән Әбү-Сыйр турында әкият (Ә. Камал тәрҗемәсе)
* Оча торган ат (Г. Гобәй тәрҗемәсе)
* Сыңар күзле патша улы турында әкият (Г. Гобәй тәрҗемәсе)
* Җодар турында әкият (Г. Ханов тәрҗемәсе)
* Бөкре турында әкият (М. Мәхмүтов тәрҗемәсе)
# Красномайская (Порецкое районы)

Красномайская (чуаш. Красномайская, рус. Красномайская ) — Чуашстанның Порецкое районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429023. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97235830003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101400001500.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.

# Красномайская (Порецкое районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 59 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (100%).
# Зелёный Дол (Чуашстан)

Зеленый Дол (чуаш. Зеленый Дол, рус. Зеленый Дол ) — Чуашстанның Порецкое районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429027. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97235840002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101400000800.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2138.

# Зелёный Дол (Чуашстан)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 26 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: руслар (100%).
# Малвейра

Малвейра — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. Malveira e São Miguel de Alcainça муниципалитетына карый.

# Малвейра
## Географиясе

Мәйданы — .
# Нагозела

Нагозела — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. Санта-Комба-Дан муниципалитетына карый.

# Нагозела
## Географиясе

Мәйданы — 19,62 км².
# Руслан Насыйров

Руслан Насыйров, Руслан Госман улы Насыйров (1983 елның 6 гыйнвары, СССР, РСФСР, ТАССР, Казан) – биюче, керәшеннәрнең «Бәрмәнчек» дәүләт фольклор ансамбле балет биючесе (2013 елдан), «Салават күпере» халык бию ансамбле җитәкчесе, Татарстанның атказанган артисты (2023).

# Руслан Насыйров
## Тәрҗемәи хәле

1983 елның 6 гыйнварында Казанда туган. Казанның 10нчы санлы татар гимназиясен (2000), «халык биюе» белгечлеге буенча Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетының хореография сәнгате факультетын (2005) тәмамлаган. С. Сәетгалиев исемендәге Мәдәният сараенда эшләүче «Салават күпере» бию ансамблендә шөгыльләнгән.
2013 елдан ― Керәшеннәрнең «Бәрмәнчек» дәүләт фольклор ансамблендә балет биючесе.
Сәхибгәрәй Сәетгалиев исемендәге Мәдәният сараенда эшләп килүче «Салават күпере» халык (1989 елдан) бию ансамбленең җитәкчесе. Коллективта катнашучылар берничә тапкыр халыкара һәм Бөтенроссия конкурслары, «Бие һәм җырла, яшь Россия», «Күпмилләтле Казан», «Безнең йорт – Татарстан» һ. б. фестивальләр лауреатлары булган. Ансамбль репертуарында татар, рус, Идел буе халыклары биюләре һәм башка биюләр бар. Ансамбль зур шәһәр һәм республика бәйрәмнәрендә һәм фестивальләрендә: «Җиңү көне»ндә, «Сабантуй»да, «Шәһәр көне»ндә, «Каравон» рус фольклоры фестивалендә, «Уйна, гармун» республика бәйрәмендә катнаша. Республикадан читтә дә: Мәскәүдә, Минскида, Ижевскида, Түбән Новгородта, Чабаксарда, Санкт-Петербургта һ. б. шәһәрләрдә чыгыш ясый, Төркиягә, Испаниягә, Гваделупага, Голландиягә һәм Франциягә концертлар белән чыккан.

# Руслан Насыйров
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2023 – Татарстанның атказанган артисты – хореография сәнгатен үстерүгә өлеш кертүе өчен

# Руслан Насыйров
## Гаилә хәле

2011 елда өйләнгән. Хатыны Ирина, «Салават күпере» халык бию ансамбле старостасы, улы Әмирхан, кызы.
# Ковали (Чуашстан)

Ковали (чуаш. Кавал, рус. Ковали) — Чуашстанның Ормар районында урнашкан авыл.

# Ковали (Чуашстан)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Ковали (Чуашстан)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 726 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (97%) алып тора.
# Мирас (мәчет, Дүртөйле)

«Мирас» җәмигъ мәчете (баш. «Мирас» йәмиғ мәсете) – Башкортстанның Дүртөйле шәһәрендә урнашкан ислам гыйбадәтханәсе (җәмигъ мәчете). Башкортстан мөселманнары Диния нәзарәте Дүртөйле мөхтәсибәте составындагы «Мирас» җәмигъ мәчетенең 2682нче санлы җирле мөселман дини оешмасы» карамагында. Имам-ахун – Рамил Рафаэль улы Исәнбирдин.

# Мирас (мәчет, Дүртөйле)
## Тарих

1995 елда Дүртөйле җирле мөселман җәмгыяте мәчет төзү башлангычы белән чыга. Мәчет аерым иганәчеләр һәм Дүртөйле районы хуҗалык оешмалары ярдәме белән төзелгән. 2003 елның 18 мартында юридик зат буларак теркәлү узган
«Мирас» мәчете – Дәүртөйле шәһәре һәм районының ислам дине үзәге, биредә мөхтәсибәт җыелышлары уза. Мәчетнең имам-хатибы ― мөхтәсиб (1995 елдан) Рамил Рафаэль улы Исәнбирдин.

# Мирас (мәчет, Дүртөйле)
## Тасвирлама

Мәчет бинасы соры кирпечтән бер катлы итеп төзелгән, шулай ук аскы (цоколь) каты бар. Аскы катта (мәйданы 185 кв. м.) хезмәткәрләр өчен һәм уку кабинетлары, кунаклар өчен бүлмәләр, юыну бүлмәләре, ашханә һәм склад урнашкан. Мәчетнең түбәсе чатыр формасында. Манарасы кирпечтән өелгән, шпиле белән бергә биеклеге 30 метр. Намаз залы мәйданы 200 кв.м. Хатын-кызларга намаз уку өчен аерым урын бүленгән.
Мәчет каршында ислам дине нигезләренә өйрәнү буенча ике еллык курслар эшли. 2013 елга әлеге курсларны 1 300 кеше тәмамлаган.
# Парада (Алмейда)

Парада — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. Алмейда муниципалитетына карый.

# Парада (Алмейда)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Мөслим политехника техникумы

Мөслим политехника техникумы, «Мөслим политехника техникумы» дәүләт автоном һөнәри белем бирү учреждениесе (рус. Муслюмовский политехнический техникум) — Татарстанның Мөслим районы үзәге Мөслим авылында урнашкан һөнәри белем бирүче махсус урта уку йорты.
Гамәлгә куючы — ТР мәгариф һәм фән министрлыгы.

# Мөслим политехника техникумы
## Тарих

* 1968 елда, авыл хуҗалыгы өчен белгечләр хәзерләү максатында, Бөгелмә, аннары Яр Чаллы авыл һөнәри-техник укуханәсенең филиалы буларак эшли башлый.
** Баштагы елларда уку-укыту сыйныфлары төрле биналарда урнаша, ныклы базасы булмый. Шул сәбәпле Мөслим районы авылларында күмәк хуҗалык һәм совхозлар базасында уку йортының филиаллары ачыла. 1973-1983 елларда андый филиаллар «Урал», «Кызыл Октябрь», Киров исемендәге, Карл Маркс исемендәге, Куйбышев исемендәге, «Урожай» күмәк хуҗалыкларында, «Трудовик» тәҗрибә-җитештерү хуҗалыгы, «Михайловка» совхозы базаларында эшли. Аларда сыер савучылар, дуңгыз карау операторлары, III класслы тракторчы-машинистлар хәзерләнә. Укучыларны күмәк хуҗалыкларның зоотехниклары, агрономнары, инженерлары укыта.
* 1977—2013 елларда — мөстәкыйль уку йорты, 94нче санлы Мөслим һөнәри лицее.
* 1999-2000 уку елында 4 катлы яңа бина төзелә. Ел саен 130-140 укучы һөнәр һәм гомуми урта белем алып чыга.
* 2013—2015 елларда — Бөгелмә аграр көллиятенең 2нче санлы филиалы
* 2015—2019 елларда — Сарман аграр көллияте филиалы.
* 2018 елның 29 октябрендәге ТР МКның № 954 карары белән Сарман аграр көллиятенең Мөслимдәге филиалы бетерелеп, аның базасында мөстәкыйль юридик зат — Мөслим политехника техникумы оештырыла.

# Мөслим политехника техникумы
## Белгечлекләр

* Авыл хуҗалыгы җитештерүе тракторчы-машинисты (слесарь, тракторчы-машинист, машина йөртүче)
* Эретеп ябыштыручы (электр һәм газ белән эретеп ябыштыручы)
* Аш-су остасы, кондитер (аш-су остасы, кондитер)

# Мөслим политехника техникумы
## Шәхесләр
### Директорлар

* 1968-19?? — Сәяр Фәрхетдинов
* 1977-1984 — Илфат Нуриәхмәт улы Юнысов
* 1984-1989 — Наил Мөхәммәтулла Сафин
* 1989-???? — Рамил Ягъфәр улы Шәмсиев
* ????-2019 — ???
* 2019-2024 — Илнар Дөлфәрит улы Миргалимов

# Мөслим политехника техникумы
## Шәхесләр
### Укытучылар

    Шулай ук карагыз: Төркем:Мөслим политехника техникумы укытучылары.

# Мөслим политехника техникумы
## Шәхесләр
### Тәмамлаучылар

    Шулай ук карагыз: Төркем:Мөслим политехника техникумын тәмамлаучылар.
2017-2018 уку елына Сарман аграр көллиятенә (Мөслим филиалы белән) ТР мәгариф һәм фән министрлыгы фәрманы буенча 190 студент кабул ителә.
# Сучково (Ядернә районы)

Сучково (чуаш. Сучково, рус. Сучково ) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429077. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253890005. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000010400.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Сучково (Ядернә районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 5 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
# Ногейра (Понти-да-Барка)

Ногейра — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. Понти-да-Барка муниципалитетына карый.

# Ногейра (Понти-да-Барка)
## Географиясе

Мәйданы — 1,9 км².