yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Дмитрий Әхмәтҗанов

Дмитрий Әхмәтҗанов (7 июль 1975 ел, Уфа шәһәре) — инженер‑механик. Башкортстан Фәннәр академиясе профессоры (2016), техник фәннәр докторы (2007), профессор (2012).

# Дмитрий Әхмәтҗанов
## Биографиясе

Дмитрий Альберт улы Әхмәтҗанов 1975 елның 7 июлендә Уфа шәһәрендә туган.
1997 елда Уфа дәүләт авиация техник университетын «Авиация двигательләре һәм энергетика системасы» белгечлеге буенса кызыл дипломга тәмамлый. Техник фәндәр кандидаты гыйльми дәрәжәсе 2000 елда бирелә (диссертациясенең темасы «Автоматизация термогазодинамического расчета переходных режимов работы авиационных ГТД»); техник фәннәр докторы гыйльми дәрәжәсе 2007 елда бирелә (диссертациясенең темасы «Имитационное моделирование неустановившихся режимов работы авиационных ГТД с элементами систем управления»). Профессор гыйльми исеме 2012 елда бирелә.
Уфа дәүләт авиация техник университетын тәмамлагач, анда эшләргә кала: 2007 елдан авиация двигательләр кафедрасы профессоры, 2014 елдан авиация двигательләре, энергетика һәм транспорт факультеты деканы. Уфа дәүләт авиация техник университетының Гыйльми советы әгъзасы. Шулай ук ул Башкортстан Фәннәр академиясе профессоры (2016 елдан).

# Дмитрий Әхмәтҗанов
## Фәнни эшчәнлеге

Фәнни эшчәнлеге катлаулы техник объектларның, авиация двигательләрен автоматлаштырылган проектлау системаларының модельләрен әзерләү белән бәйле. Аның 208 басма хезмәте бар, шуларның 10-сы — Россия Федерациясе Роспатент электрон исәпләү машиналары өчен программаларны рәсми теркәү турында таныклык, 1 уйлап табу патенты, 23-е уку-методик (шуларның бишесе Россия Федерациясе югары уку йортларының авиация, ракета төзү һәм җиһан өлкәсендәге уку-методик берләшмәсе грифы белән уку кулланмасы) һәм 135 гыйльми хезмәт (шуларның илле бише Югары аттестация комиссиясе тәкъдим иткән журналларда), 9 мәкалә Scopus индексацияләнгән базада.

# Дмитрий Әхмәтҗанов
## Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

— Фән һәм техника өлкәсендәге Дәүләт республика яшьләр премиясе лауреаты (2005).

# Дмитрий Әхмәтҗанов
## Хезмәтләре

** Концепция инновационного развития технических вузов России, Уфа, 2009 (автордашлыкта);
** Методы и средства для автоматизации отладки форсажных режимов при испытаниях ТРДДФ в серийном производстве. Уфа, 2013 (автордаш);
** Методология создания интегрированной информационной системы для автоматизации бизнес-процессов имитационного моделирования, технической подготовки и оперативного управления авиационным и машиностроительным производством. Мәскәү, 2015 (автордаш).
** Термогазодинамическое моделирование авиационных ГТД : учебное пособие для студентов очной формы обучения, обучающихся по направлению 160300 "Двигатели летательных аппаратов" специальность 160301 "Авиационные двигатели и энергетические установки, специализация 160301.65 Информационная поддержка жизненного цикла продукции (двигателей и энергоустановок)
# Валле-Верде (Техас)

Валле-Верде — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Валле-Верде (Техас)
## Географиясе

Валле-Верде халык санын алу урыны мәйданы — 0,513999 км², 0,512535 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Лейк-Ронконкома (Нью-Йорк)

Лейк-Ронконкома — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Лейк-Ронконкома (Нью-Йорк)
## Географиясе

Лейк-Ронконкома халык санын алу урыны мәйданы — 12,794422 км², 12,802358 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 22 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мельники (Рэчыцки авыл советы)

Мельники (белар. Мельнікі) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.

# Мельники (Рэчыцки авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# 962 ел (б. э. к.)

962 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр X гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
XII гасыр (б. э. к.) — XI гасыр (б. э. к.) — X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 962 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:962 елда (б.э.к.) туганнар

# 962 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:962 елда (б.э.к) вафатлар
# Фрауэнзее

Фрауэнзее (алман. Frauensee) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Фрауэнзее
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 19,26 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 280 метр биеклектә урнашкан.
# (3407) Джиммисиммс

(3407) Джиммисиммс (лат. Jimmysimms) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3407) Джиммисиммс
## Тарихы

1973 елның 28 февралендә Любош Когоутек тарафыннан Гамбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1973 DT» саналган.
# Тилекуш

Тилекуш — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. Тилягд (коммуна) коммунасына карый.

# Тилекуш
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Камне (Айдовщина)

Камне — Словениянең Айдовщина (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Камне (Айдовщина)
## Географиясе

Мәйданы — 4,41 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 222,5 метр биеклектә урнашкан.
# Воля-Келчинска

Воля-Келчинска — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Богоря гминасында урнашкан авыл.

# Воля-Келчинска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гогошу (Долж)

Гогошу — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. Гогошу (коммуна, Долж) коммунасына карый.

# Гогошу (Долж)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 179 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Завада (Любартивский повяты)

Завада — Польшаның Люблин воеводалыгы Острувек гминаcында урнашкан авыл.

# Завада (Любартивский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вусце (Аршанский районы)

Вусце (белар. Вусце) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.

# Вусце (Аршанский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Николай Марковников

Николай Марковников (Николай Владимир улы Марковников, 1869, Казан, Россия империясе — 1942, Ташкәнт, Үзбәкстан ССР, СССР) — РИ һәм СССР архитекторы, реставрацияче, археолог һәм укытучы.
# GSC3662-2500

GSC3662-2500 — Кассиопея йолдызлыгында урнашкан B8 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,89 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# NGC 1188

NGC 1188 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1188
## Тарихы

Әлеге галактика 1885 елда Америка астрономы Фрэнк Ливенворт тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Будзилово

Будзилово — Польшаның Великопольское воеводалыгы Колачково гминасында урнашкан авыл.

# Будзилово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дмитрий Мәсников

Дмитри Мәсников (Дмитри Николай улы Мәсников, 4 гыйнвар 1990(1990-01-04) (34 яшь), Уфа, РСФСР, СССР — , ) — РФ шорт-трекчысы, РФның халыкара дәрәҗәле спорт остасы, 2013 елгы Кышкы Универсиадының борнза мидәле иясе.
# 1711 ел

2 меңьеллык :
XVI гасыр — XVII гасыр — XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр :
Хронологик таблица :
1711 ел башка тәкъвимнәрдә :
| Милади тәкъвим | 1711 MDCCXI |
| Юлиан тәкъвим | 1710—1711 (12 гыйнвардан) |
| Юлиан тәкъвим византия эрасы белән | 7219—7220 (12 сентябрьдән) |
| Римны нигезләгәннән башлап | 2463—2464 (2 майдан) |
| Яһүдләр тәкъвиме | 5471—5472 ה'תע"א — ה'תע"ב |
| Һиҗри тәкъвим | 1123—1124 |
| Борынгы әрмәннәр тәкъвиме | 4203—4204 (11 августтан) |
| Әрмәннәрнең чиркәү тәкъвиме | 1160 ԹՎ ՌՃԿ |
| Кытай тәкъвиме | 4407—4408 庚寅 — 辛卯 ак юлбарыс — ак йорт куяны |
| Хәбәш тәкъвим | 1703 — 1704 |
| Борынгы һинд тәкъвиме | |
| - Викрам-самват | 1767—1768 |
| - Шака самват | 1633—1634 |
| Шәмси тәкъвим | 1089—1090 |
| Буддачылык тәкъвиме | 2254 |
1711 (бер мең җиде йөз унберенче) ел — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча пәнҗешәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1711 елы, II меңьеллыкның 711 елы, XVIII гасырның 11 елы, XVIII гасырның 2 унъеллыгының 1 елы, 1710 елларның 2 елы. 1711 елдан бирле 313 ел үтте.

# 1711 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1711 елда туганнар
* 19 ноябрь — Михаил Ломоносов, рус галиме, тарихчы, шагыйрь.

# 1711 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1711 елда вафатлар
# Синтешть (Илфов)

Синтешть — Румыниянең Илфов жудецында урнашкан авыл. Видра (коммуна, Илфов) коммунасына карый.

# Синтешть (Илфов)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 66 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вотлеб-Юган

Вотлеб-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Марья-Юган елгасының сул ярына тамагыннан 8 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 30 км.

# Вотлеб-Юган
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Надым елгасы. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Надым.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15030000112115300050736
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305073
* Бассейн коды — 15.03.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Багданава (Вилейский районы)

Багданава (белар. Багданава) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.

# Багданава (Вилейский районы)
## Тарихы

1793 елдан, Речь Посполитаяның икенче бүленешеннән соң, Багданава, бөтен Вилейка төбәге кебек, Россия империясе составына керә. Баштан Минск губернасына, һәм 1843 елдан — Вильно губернасына караган Вилейка өязе (үзәге Вилейка) составында була.
Авыл 1921—1945 елларда Польша Республикасы Вильно воеводалыгы Вилейка өязе, Куранец гминасы составында булган.

# Багданава (Вилейский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.

# Багданава (Вилейский районы)
## Халык саны

* 1921 елда авылда 108 кеше, 19 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 280 кеше, 53 хуҗалык исәпләнгән.
# (5713) 1982 FF3

(5713) 1982 FF3 (лат. 1982 FF3) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5713) 1982 FF3
## Тарихы

1982 елның 21 мартында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 FF3» саналган.
# (526) Йена

(526) Йена (лат. Jena) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (526) Йена
## Тарихы

1904 елның 14 мартында Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1904 NQ» саналган.
# Ходонь

Ходонь — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. Саткинез (коммуна) коммунасына карый.

# Ходонь
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 104 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сент-Лэндри (приход, Луизиана)

Сент-Лэндри — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан приход. Үзәге - Опелусас шәһәре.

# Сент-Лэндри (приход, Луизиана)
## Тарихы

Рәсми рәвештә 1807 елда оештырыла.

# Сент-Лэндри (приход, Луизиана)
## Территориясе

Мәйданы 939 км² тәшкил итә.
# .lr

.lr — Либериянең югары дәрәҗәле милли домены.
# Сен-ле-Фрессен

Сен-ле-Фрессен (фр. Sains-lès-Fressin, фр. Les Fressins-Pelletier һәм фр. L'Harmonie) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Коңҗу

Коңҗу (кор. 공주시, 公州市) — Көньяк Кореянең Көньяк Чуңчоң правинсәсендә урнашкан шәһәр.

# Коңҗу
## Тарих

Хәзерге статусын 1986 елдан башлап йөртә.

# Коңҗу
## Кардәш шәһәрләр

* Ямагучи, Япония
# Феррьер (Тарн)

Феррьер (фр. Ferrières) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.

# Феррьер (Тарн)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,85 км².
# Айкстедт (Альтмарк)

Айкстедт (алман. Eichstedt) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Айкстедт (Альтмарк)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 32,82 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 34 метр биеклектә урнашкан.
# Забярэзинец

Забярэзинец (белар. Забярэзінец) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Любанский районында урнашкан авыл.

# Забярэзинец
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Венцюрка

Венцюрка — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Токарня гминасында урнашкан авыл.

# Венцюрка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вуатёр

Вуатёр (фр. Voiteur) — Франциянең Юра департаментына караган коммуна.

# Вуатёр
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,42 км².
# Сараю

Сараю — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. Сараю (коммуна) коммунасына карый.

# Сараю
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 30 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 7010

NGC 7010 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7010
## Тарихы

Әлеге галактика 1823 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# MAN1B1

MAN1B1 (ингл. Mannosidase alpha class 1B member 1) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# 440 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 440 — Милади тәкъвим буенча V гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 440 — безнең эрага кадәр V гасырга кергән ел.
* 440 — сан.
# Вароны (Вицебский районы)

Вароны (белар. Вароны) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.

# Вароны (Вицебский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Hind milli kongressı

Hind milli kongressı (hindi भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेस), Kongress firqäse - Hindstannıñ iñ ere firqäse, iñ iske säyäsi oyışması.
1885 yılda nigezlängän.
Lok Sabha (hindi लोकसभा, tatarça Xalıq pulatı) digän Hindstan tübän pulatında 2009-2014 yıllarda iñ zur wäkillegenä (206 äğza) iä bula. Läkin 2014 yıl ğomumi saylawları näticäsendä Hind Kongressı nibarı 44 (543 äğzadan) urın saqlıy.
2004-2014 yıllarda Sonia Gandi tarixında iñ ozaq waqıtta firqäne citäkli.
Hind milli kongressı Britan kolonial' rejimına loyal' oppozitsiädän 1920 yıllarda ilneñ milli bäysezlege öçen aktiv köräşkä küçä häm iñ zur firqädä äylänä.
Hind milli kongressınıñ töp qaraşları Mahatma Gandi fikerläre nigezendä tora.
1947 yılda Hindstan bäysezlegen yawlağannan soñ Hind milli kongressı 1977 yılğa qädär idärä itüçe firqä bulıp tora häm 1980-1989, 1991-1996, 2004-2014 yıllarda xakimiätkä kire qayta.
# Гастин (Техас)

Гастин — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гастин (Техас)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Гастин (Техас)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,370799 км², 2,370796 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 363 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Караидел аша күпер

Караидел аша күпер (Пугачёв урамы) (баш. Ҡариҙел аша күпер (Пугачёв урамы), рус. Мост через Уфу (улица Пугачёва)) яки Таш кичү (баш. Таш кисеү) — Уфа шәһәрендә Уфа елгасы (Караидел) аша автомобилләр һәм җәяүлеләр өчен салынган М5 «Урал» «Урал» (Мәскәү — Рязань — Пенза — Самар — Уфа — Чиләбе) трассасы юнәлешендәге күпер.
Күпер Караидел Агыйдел елгасына кушыла торган урыны янында урнашкан. Казан ханлыгында Идел елгасы нәкъ шушы урында башлана дип саналган.

# Караидел аша күпер
## Корылышы

Күпер Уфадан Нугай авылына (1992 елдан Уфа шәһәре составында), Жилин районына, М5 федераль трассасына чыгу проблемаларын бетерде, «Уфа — Аэропорт» юлындагы тыгынлыкны киметте.
Ике юнәлештә дә һәрберсенең киңлеге 4 метр чамасы булган ике полоса эшли. Уфада беренче тапкыр яңа күпергә махсус каплама — полимербитум түшәлә. Бу — Башкортстан Фәннәр академиясенең нефтехимия эшкәртү институты һәм «Башкиравтодор» дәүләт унитар предприятиесенең уртак эшләгән ачышы.

# Караидел аша күпер
## Тарихы

2008 елның 9 октябрендә күпер ачыла. Күперне Башкортстан һәм Чиләбе өлкәсенең төзелеш оешмалары («Уралмостострой» ябык акционерлар җәмгыяте (Чиләбе)) төзегән.
# Санта Мария ди Баньоло (Павия)

Санта Мария ди Баньоло — Италиянең Ломбардия төбәге Лангоско өязендә урнашкан торак пункт.

# Санта Мария ди Баньоло (Павия)
## Географиясе

Санта Мария ди Баньоло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Санта Мария ди Баньоло (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бодигой (Удине)

Бодигой — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Препотто өязендә урнашкан торак пункт.

# Бодигой (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (567) Елевтерия

(567) Елевтерия (лат. Eleutheria) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (567) Елевтерия
## Тарихы

1905 елның 28 маенда Пауль Гёц тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1905 QP» саналган.
# HD66195

HD66195 — Очар Балык йолдызлыгында урнашкан ApSrEuCr спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,65 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Буги

Буги — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Лидзбарк-Варминьский гминасында урнашкан авыл.

# Буги
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чокыр Горячинский

Горячинский чокыр — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Алай елгасының уң ярыннан 25 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Чокыр Горячинский
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тирескә, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010001912112100010585
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112101058
* Бассейн коды — 11.01.00.019
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Вырзулица

Вырзулица — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. Полски-Трымбеш җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Вырзулица
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 61 метр биеклектә урнашкан.
# Бланкензее (Мекленбург)

Бланкензее — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Бланкензее (Мекленбург)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 56,04 км², 56,16 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 60 метр биеклектә урнашкан.
# Anıtqäber

Anıtqäber (төр. Anıtkabir — «мемориаль кабер», «истәлек кабере») — Törkiäneñ baş qalası Ankarada urnaşqan Atatörekneñ iskärtkeç qäbere Törek Telendä Anıtkabir bula mäğnäse istälekle qäber Mustafa Kemal Atatörek 1938nçe yılnıñ 10 noyäbrendä wafat bulğannan soñ gäwdäse waqıtlıça Ankara Etnografiä Muzeyenda saqlanğan , Anıtqaber tözelgännän soñ şul cirgä küçerelgän. 1944nçe yılda nigez salu başlandı qayber uñışsızlıqlar arqasında tämamlaw eşe beraz kiçekte
1952nçe yılda bina tämamlandı 1953nçe yılda Atatörekneñ gäwdäse şul cirgä küçerelde. 1973nçe yıldan birle İsmät İnönüneñ dä gäwdäse şul cirdä bula. 1966nçı yılda Cämal Görsälneñ gäwdäse dä şul qabergä quyılğan ide läkin 1988nçe yılda başqa cirgä küçerelde.

# Anıtqäber
## Arıslanlı Yul

İskärtkeçkä yaqın 262 m ozınlıqtağı cäyäwlelär öçen yulda ike yaqqa da hitit arxelogik tabıldıqları kebek stildä yasalgan un ike par arıslan häykäle tözelgän ul yulnıñ iseme Törekçä "Aslanlı yol" yäğni arıslanlı yul bula.

# Anıtqäber
## Tantanalı Plaza

Arıslanlı yulnıñ soñında Tantanalı mäydan Törekçäse "tören meydanı" bar mäydannıñ ozınlığı 129 m kiñlege 84 m häm 15000 keşe sıydırışlı itep eşlängän. idän 373 keläm bizäkläre belän bizälgän , törle töstäge travertinnan eşlängän.

# Anıtqäber
## Xörmät Zalı

Xörmät zalı - Anıtqaberneñ simvolı häm Atatörek qäbere urnaşqan urını. Strukturası planda 41,65m x 57 m häm 17 m bieklekkä kütärelä bağanalarnıñ üzläre 14 m
Atatörek qabere Xörmät Zalınıñ berençe qatında simvolik 40 tonnalı sarkofag astında urnaşqan , häm Atatörekneñ gäwdäse dä monıñ astında kümelgän. Bülmäneñ Sälcük häm Gosman İmperiyäse arxitekturası stilendä sigez poçmaqlı yoldızı bar , häm anıñ piramidaları tüşämä altın belän bizälgän.

# Anıtqäber
## Tınıçlıq Parkı

İskärtkeçne äyländerep alğan park "Atatörekneñ öydä(yort) tınıçlıq dönyada tınıçlıq" digän süzeneñ hörmätenä tınıçlıq parkı dip atala. Anda yaqınça 25 ildän büläk itelgän yaqınça 50,000 dekorativ agaçlar çäçäklär häm quaqlar bar.
# ATXN7

ATXN7 (ингл. Атаксин 7) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Балагусаргышлаг

Балагусаргышлаг (әзери. Balaqusarqışlaq) — Әзербайҗанның Хачмаз районына караган авыл.