yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Василий Шорин

Василий Иван улы Шорин (Василий Иванович Шорин, 26 декабрь 1870 (7 гыйнвар 1871) — 29 июль 1938) — Кызыл армия командирларыннан берсе.

# Василий Шорин
## Биография

Василий Шорин 1870 елның 26 декабрьдә (1871 елның 7 гыйнварда) Тверь губернасы Калязин шәһәрендә һөнәрче гаиләсендә туган. Тиздән Шоринлар гаиләсе Казанга күчә.
1892 елда Шорин Казан пехота юнкер училищесын тәмамлый. 1904—1905 еллардагы рус-япон сугышында — подпоручик, рота командиры.
Беренче бөтендөнья сугышында башта батальон командиры, 1915 елның июльдән — 338-нче Глазов җәяүле гаскәр полкында подполковник, 1917 елдан — 102-нче Вятка полкында полковник. 1918 елның гыйнварында 26-нчы җәяүле гаскәр дивизиясенең командиры булып сайлана.
1918 елның сентябрьдә ирекле рәвештә Кызыл Армиягә керә.
1918 елның сентябрьдән 1919 елның июльгә кадәр — ЭККА Көнчыгыш фронтында 2-нче армиясенең командиры, 1919 елның июльдән — ЭККА Көньяк фронтының Аерым төркеме командиры, 1919 елның ноябрьдән — ЭККА Көньяк-Көнчыгыш фронты командиры, 1920 елның гыйнвардан — ЭККА Кавказ фронты командиры.
1920—1921 елларда — Кораллы көчләр сәргаскәренең Себер буенча ярдәмчесе, антисовет фетнәләр бастыруда катнашкан, 1920 елның февраль-ноябрьдә — ЭККА Төркистан фронты командиры. 1923—1925 елларда — Ленинград хәрби округы сәргаскәренең ярдәмчесе. Яше тулып, 1925 елда ЭККА исемлегендә гомерлеккә калу белән запаска җибәрелә.
Пенсияга чыккач, Ленинградта Осоавиахим эше белән җитәкчелек итә.
1938 елда репрессияләнә. Беренче мәгълүмәтләр буенча, атып үтерелә, икенче мәгълүмәтләр буенча, мәхкәмәгә кадәр төрмәдә үлә.

# Василий Шорин
## Бүләкләр

* 2 дәрәҗә Станислав ордены (1911)
* 2 дәрәҗә Изге Анна ордены (1912)
* Георгий коралы (ВП 10.06.1915)
* 4 дәрәҗә Изге Георгий ордены (21.08.1915).
* Кызыл Байрак ордены (1919)
* Мактаулы революцион коралы (1919)
* Хорезм халык республикасы хәрби ордены (1923).
# Икенче балка

Икенче балка — Россия территориясеннән ага торган елга. Адыгея, Краснодар крае биләмәләрендә ага. Елга ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.

# Икенче балка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 06020001112108100005011
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 108100501
* Бассейн коды — 06.02.00.011
* ГӨ буенча саны — 08
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Куарто

Куарто — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Неаполь провинциясе составына керә.

# Куарто
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 142 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Җүльяно-ин-Кампания, Марано-ди-Наполи, Наполи, Поццуоли һәм Вилларикка коммуналары белән чиктәш.
# Вилаҗо Монте Сасо (Форли-Чезена)

Вилаҗо Монте Сасо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Меркато-Сарачено өязендә урнашкан торак пункт.

# Вилаҗо Монте Сасо (Форли-Чезена)
## Географиясе

Вилаҗо Монте Сасо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Вилаҗо Монте Сасо (Форли-Чезена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Поркуна

Поркуна (исп. Porcuna) — Испаниянең Хаэн провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Поркуна
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 176,3 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 427 метр биеклектә урнашкан.
# Аррайолуш

Аррайолуш (порт. Arraiolos) — Португалиядә урнашкан шәһәр, Эвора округына карый торган шул ук исемдәге муниципалитет үзәге.

# Аррайолуш
## Тарихы

Шәһәр 1290 елда нигезләнгән. 1936 елдан алып 1976 елга кадәр Португалиянең тарихи Алту-Алентежу провинциясенә караган.

# Аррайолуш
## Географиясе

Мәйданы — 683,75 ± 0,00999999999999 км². Муниципалитет составына Вимиейру (Аррайолуш), Игрежинья (Аррайолуш), Gafanhoeira (São Pedro) e Sabugueiro, São Gregório e Santa Justa һәм Аррайолуш (фрегезия) фрегезияләре керә.
# Сан Виторе (Сондрио)

Сан Виторе — Италиянең Ломбардия төбәге Гордона өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Виторе (Сондрио)
## Географиясе

Сан Виторе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Сан Виторе (Сондрио)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Льерс (Испания)

Льерс (кат. Llers) — Испаниянең Жирона провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Льерс (Испания)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 21,3 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 142 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ташбогаз (Мутки)

Ташбогаз (төр. Taşboğaz) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Мутки илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Менегини (Кьети)

Менегини — Италиянең Абруцци төбәге Кьети өязендә урнашкан торак пункт.

# Менегини (Кьети)
## Географиясе

Менегини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Менегини (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Богза (Румыния)

Богза — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. Сихля (коммуна) коммунасына карый.

# Богза (Румыния)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 61 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бланжи-су-Пуа

Бланжи-су-Пуа (фр. Blangy-sous-Poix) — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
# Жаковоля-Попшечна

Жаковоля-Попшечна — Польшаның Люблин воеводалыгы Конколевница-Всходня гминаcында урнашкан авыл.

# Жаковоля-Попшечна
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Аккая (Чамлыдере)

Аккая (төр. Akkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чамлыдере илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Мерия

Мерия (фр. Meria) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Кап-Корс кантонына карый.

# Мерия
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 20,43 км².
# Скриньяк

Скриньяк (фр. Scrignac) — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
# Новий Тухом

Новий Тухом — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Жуково гминасында урнашкан авыл.

# Новий Тухом
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Нови Браздим

Нови Браздим (чех. Nový Brázdim) — Чехиянең Урта Чехия крае Браздим районында урнашкан авыл.

# Нови Браздим
## Географиясе

Мәйданы — 1,955 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 245 метр биеклектә урнашкан.

# Нови Браздим
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Нови Браздим
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Нови Браздим
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 235 |
| 1880 | 223 |
| 1890 | 215 |
| 1900 | 270 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 283 |
| 1921 | 253 |
| 1930 | 252 |
| 1950 | 245 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 295 |
| 1970 | 266 |
| 1980 | 279 |
| 1991 | 293 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 306 |
| 2011 | 362 |
| 2021 | 397 |
# Бишайм (Түбән Рейн)

Бишайм (фр. Bischheim) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Бишайм (Түбән Рейн)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,41 км².
# Гуцевиче

Гуцевиче (серб. Гуцевиће) — Сербиянең Рашка округы Тутин җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Гуцевиче
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1111 метр биеклектә урнашкан.

# Гуцевиче
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# HD45798

HD45798 — Селәүсән йолдызлыгында урнашкан A5V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,08 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# NGC 1472

NGC 1472 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1472
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Ормонд Стоун тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# NGC 1141

NGC 1141 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1141
## Тарихы

Әлеге галактика 1864 елда Алмания астрономы Альберт Март тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Арнаваз

Арнаваз (фарсы телендә:اَرْنَواز) (Авеста телендә: Arənauuāčī) Фарсы иленең мифологик патшасы Җәмшидның ике кызының (яки мөгаен кызтуганнарның) берсе. Арнаваз һәм аның кызтуганы Шәһрназ башта Заһһакка кияүгә чыккан булганнар, әмма соңрак Ферейдун Заһһакны тар-мар иткәч һәм аны Дамаванд тавында төрмәгә салганнан соң Ферейдунга кияүгә чыккан булган. Шаһнамәнең Мәскәү юрамасын һәм Ṯaʿалебиныкын кертеп кайбер юрамаларында, Арнаваз һәм Шәһрназ Җәмшид кызлары булып тора, әмма башкаларында, алар аның кызтуганнары. Шаһнамә буенча, ул Заһһак белән гармониядә торган һәм Заһһак "аны ничек җинаять кылырга өйрәткән". Шулай да, Арнаваз Заһһакның киңәшчесе булган. Ферейдун ахыр чиктә Заһһакны тар-мар иткәннән соң, ул Арнавазны һәм аның кызтуганын үкенергә мәҗбур иткән, аларны барлык гөнаһларыннан чистарткан һәм икесен дә юлдаш итеп алган. Шәһрназ аңа ике угылны Тур һәм Саламны тудырган, шул ук вакытта Арнаваз аңа кече угылы Ираҗны тудырган. Ферейдун шуннан соң дөньяны угыллары арасында бүлгән, Румны (Римлы) Салмга биреп, Туранны Турга һәм Иранны Ираҗга. Иран дөньяның иң яхшы өлеше булганга күрә, бу Салм һәм Турның көнчелеген китереп чыгарып аларны Ираҗны үтерүгә этәргән. Шулай да, Ираҗның (исеме булмаган) кызы булган, ул Пашангка кияүгә чыккан (Туран Пашангы белән ялгыш бутамаска), һәм аңа дәү әтисенең үлемен үч иткән улны Манучеһрны тудырган.
# Задов

Задов (чех. Zadov) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Стахи (Чехия) районында урнашкан авыл.

# Задов
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Задов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Задов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Задов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2021 | 6 | |
# Карабурун (Арнавуткөй)

Карабурун (төр. Karaburun) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Арнавуткөй илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Үвезбэли (Җумаери)

Үвезбэли (төр. Üvezbeli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Җумаери илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Новы Снов

Новы Снов (белар. Новы Сноў) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Нясвижский районында урнашкан авыл.

# Новы Снов
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Ярат

Ярат — Башкортстанның Баймак районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453658, ОКАТО коды — 80206859001.

# Ярат
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 516 кешенең яшәве мәгълүм.
# (13857) Stafford

(13857) Stafford — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13857) Stafford
## Тарихы

1999 елның 4 декабрендә CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 XE109» саналган.
# Вестерли (сан алу урыны, Род-Айленд)

Вестерли — Америка Кушма Штатларының Род-Айленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Вестерли (сан алу урыны, Род-Айленд)
## Географиясе

Вестерли халык санын алу урыны мәйданы — 42,7 км², 42,783013 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Киң-Вильям

Киң-Вильям (ингл. King William Island) — Канада Арктика архипелагы утраулар төркеменә кергән утрауларның берсе. Мәйданы — 13 111 км².
# (2565) Гроглер

(2565) Гроглер (лат. Grögler) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2565) Гроглер
## Тарихы

1977 елның 12 октябрендә Пауль Вильд тарафыннан Циммервальд обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 TB1» саналган.
# Оргланд

Оргланд (фр. Orglandes) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# Рай (Арканзас)

Рай — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Рай (Арканзас)
## Географиясе

Рай халык санын алу урыны мәйданы — 11,301993 км², 11,301986 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 187 Фут биеклектә урнашкан.
# NGC 5289

NGC 5289 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5289
## Тарихы

Әлеге галактика 1787 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Бре (Мез)

Бре (фр. Breux) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Дунайский Клатов

Дунайский Клатов (словак. Dunajský Klátov) — Словакиянең Дунайска-Стреда округында урнашкан авыл.

# Дунайский Клатов
## Тарихы

Авыл 1393 елда нигезләнгән.

# Дунайский Клатов
## Географиясе

Мәйданы — 4,57 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 113 ± 2 метр биеклектә урнашкан.

# Дунайский Клатов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# IC 4540

IC 4540 — чикләрендә урнашкан билгесез астрономик объект .

# IC 4540
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
# Яңа Минькино

Яңа Минькино — Татарстан Республикасының Түбән Кама районындагы авыл.
Почта индексы — 423587.

# Яңа Минькино
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.1 °C | -10.9 °C | -5.7 °C | 4.4 °C | 13.4 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.7 °C | 12.1 °C | 4.3 °C | -4.9 °C | -10.3 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
# Монтини (Терни)

Монтини — Италиянең Умбрия төбәге Нарни өязендә урнашкан торак пункт.

# Монтини (Терни)
## Географиясе

Монтини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Монтини (Терни)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Видра (Илфов)

Видра — Румыниянең Илфов жудецында урнашкан авыл. Видра (коммуна, Илфов) коммунасына карый.

# Видра (Илфов)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 55 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Райн (Джорджия)

Райн — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Райн (Джорджия)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Райн (Джорджия)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 8,136095 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 74 метр биеклектә урнашкан.
# Абрагам (Галанта)

Абрагам (словак. Abrahám) — Словакиянең Галанта округында урнашкан авыл.

# Абрагам (Галанта)
## Тарихы

Авыл 1266 елда нигезләнгән.

# Абрагам (Галанта)
## Географиясе

Мәйданы — 15,78 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 125 метр биеклектә урнашкан.

# Абрагам (Галанта)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# (11961) 1994 PO

(11961) 1994 PO — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11961) 1994 PO
## Тарихы

1994 елның 3 августында Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 PO» саналган.
# Мисыр музее

Мисыр музее (алман. Ägyptisches Museum), тулы исеме Мисыр һәм папируслар туплау музее (алман. Ägyptisches Museum und Papyrussammlung) — Берлин дәүләт музейлары рәтенә кергән музей. Борынгы Мисырга кагылышлы артефактларны туплаган дөньяда иң мөһим музейларның берсе. Коллекция Яңа музей өлешен тәшкил итә. 2005 елда Мисыр музее вакытлыча Иске музейга күчерелсә дә, 2009 елда ул кире, торгызылган Яңа музей бинасына кайткан.

# Мисыр музее
## Тарих

Мисыр музеена Фридрих Вильгельм III патшасы коллекциясенең Мисыр бүлеге нигез сала. Ул 1828 елда ачылган.
1850 елда музей яңа бинага күчә. Ул «Музей утравында» төзелә. Бүгенге көндә анда Яңа музей урнаша.
Икенче бөтендөнья сугышы вакытында музей фонды бүленә. 1943 елда, җитди янгын нәтиҗәсендә күп экспонатларның югалу нәтиҗәсендә, коллекцияне төрле урыннарга озаталар. Аның бер өлеше Көнчыгыш Берлинга күчеп, Боде музеенда урнаштырыла. Икенчесе исә Көнбатыш Берлинда Штюлеров сараенда урын ала.
Алмания берләшүе нәтиҗәсендә музей да берләшә. 2005 елда коллекция Иске музейда урнаштырыла. 2009 елда яңа торгызылган Яңа музейга кайта.

# Мисыр музее
## Коллекция

Музейда безнең эрага кадәр 4 меңенче елдан башлап, якынча безнең эрага кадәр 1300 нче елларга кадәр вакыт аралыгында булдырылган экспонатлар урнаша. Алар арасында иң күренеклесе — данлыклы Нефертити сыны.
# Биләр вулысы (Нократ губернасы)

Биләр вулысы — Нократ губернасының Алабуга өязендә административ-территориаль берәмлек. 1921 елдан ул Удмурт автономияле өлкәсенең Можга өязенә күчерелә. 1924 елда юкка чыгарыла, аның территориясе Алнаш, Грахов һәм Можга вулыслары арасында бүленә.
Вулыс идарәсе Биләр авылында урнашкан.

# Биләр вулысы (Нократ губернасы)
## Тарих

Биләр волосте якынча 1904 елда барлыкка килгән, моңа кадәр Биләр авылы Можга вулысы составына кергән .
1916 елда вулыс өязнең II станына керә һәм 11 авыл ширкәтен, 18 авылны, 1101 йортны үз эченә ала. Вулыста ир-ат җенесеннән 3356 кеше һәм 3638 хатын-кыз яшәгән.
1921 елда, Удмурт автономияле өлкәсе төзелү сәбәпле, Алабуга өязенең төньяк өлешендә Можга өязе төзелгән, аның составына башкалар арасында Биләр вулысы да керә. Вулыс 1924 елда бетерелә, аның территориясе Алнаш, Грохово һәм Можга вулыслары арасында бүленгән.
# Ле-Тур

Ле-Тур (фр. Le Thour) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Асфельд кантонына карый.

# Ле-Тур
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 16.62 км².
# Ричленд (Миссури)

Ричленд — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Ричленд (Миссури)
## Тарихы

Ричленд шәһәре елда нигезләнгән.

# Ричленд (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 5,934284 км², 5,934285 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 346 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Яцевичи

Яцевичи — Польшаның Подлясье воеводалыгы Бельск-Подляский гминасында урнашкан авыл.

# Яцевичи
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Медзежа

һәм
Медзежа — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Смыкув гминасында урнашкан авыл.

# Медзежа
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Лукувек

Лукувек — Польшаның Люблин воеводалыгы Савин гминаcында урнашкан авыл.

# Лукувек
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Марьянова (Лёзненский районы)

Марьянова (белар. Мар’янова) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лёзненский районында урнашкан авыл.

# Марьянова (Лёзненский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# HD89680

HD89680 — Җилкәннәр йолдызлыгында урнашкан A(pCr) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,41 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Халопеничы (Глуский районы)

Халопеничы (белар. Халопенічы) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Глуский районында урнашкан авыл.

# Халопеничы (Глуский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Урыс Волчья Бистәсе

Рус Волчья Бистәсе — Татарстан Республикасының Яңа Чишмә районындагы авыл.
Почта индексы — 423194.

# Урыс Волчья Бистәсе
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.1 °C | -10.9 °C | -5.7 °C | 4.4 °C | 13.4 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.7 °C | 12.1 °C | 4.3 °C | -4.9 °C | -10.3 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

# Урыс Волчья Бистәсе
## Танылган шәхесләр

* Сергей Жданов (1900-1972), ТАССРның атказанган фән эшлеклесе (1960).
* Борис Чекин (1922-2009), Сәвитләр Берлеге Каһарманы.