yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Яңа Сөндер

Яңа Сөндер (чуаш. Ҫӗнӗ Сӗнтӗр, рус. Новый Сундырь) — Чуашстанның Комсомол районында урнашкан авыл.

# Яңа Сөндер
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Яңа Сөндер
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 234 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Куанпамаш

Куанпамаш (чирм. Кӱан Памаш, рус. Куанпамаш) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.

# Куанпамаш
## Сәгать поясы

Куанпамаш Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Куанпамаш
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Шуньга (Мари Ил)

Шуньга (чирм. Шуҥго, рус. Шуньга) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.

# Шуньга (Мари Ил)
## Сәгать поясы

Шуньга (Мари Ил) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Шуньга (Мари Ил)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Ле Фьере (Белуно)

Ле Фьере — Италиянең Венеция төбәге Педавена өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Фьере (Белуно)
## Географиясе

Ле Фьере Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ле Фьере (Белуно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сергей Хромов

Сергей Петрович Хромов 22.08. 1904, Бронницы, Мәскәү губернасы, Россия империясе — 29 апрель 1977, Мәскәү, Мәскәү өлкәсе, ССРБ) — совет һәм Россия галим-метеорологы һәм климатологы, география фәннәре докторы, профессор (1938), РСФСР-ның атказанган фән эшмәкәре (1975), инженер-майор (1943 елдан).

# Сергей Хромов
## Биографиясе

1922 елда 1-нче Мәскәү гимназиясен тәмамлый һәм Мәскәү университетының физика-математика факультетына укырга керә. Аны 1928 елда гидрометеоролог сөнәре буенча тәмамлый. 1924 елдан уку белән беррәттән Дәүләт геофизика институтының обсерваториясендә техник булып, ә 1926-1946 елларда — Мәскәү өлкә һава торышы бюросында (хәзерге Гидрометүзәк) эшли. 1937 елда кандидатлык диссертациясе якламыйча аңа физика-математика фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсе бирелә.
Кызыл Армия институтында эшли. Бөек Ватан сугышы елларында армия өчен мөһим әһәмияткә ия булган эш алып бара. Хромов хәрби метеорологлар әзерләү эшендә актив катнаша, фронт метеохезмәт тәҗрибәсен өйрәнеү һәм аның эшендә ярдәм оештыру өчен берничә тапкыр фронтка чыга.
1946 елдан Ленинградта, анда 1946-1953 елларда Ленинград дәүләт университетының география факультетында метеорология һәм климатология кафедрасы мөдире була, бер ук вакытта Арктика институтында һәм А. Ф. Можайский исемендәге Хәрби-инженерлык академиясендә эшли. Кире Мәскәүгә кайтканнан соң 1953 елда Мәскәү дәүләт университетының география факультетында метеорология һәм климатология кафедрасы мөдире булып эшли (сыйфатында 1973 елга кадәр була).
1977 елның 29 апрелендә Мәскәүдә вафат була. Ваганьково зиратында җирләнгән (11 уч.).

# Сергей Хромов
## Фәнни эшмәкәрлеге

Совет синоптик метеорология һәм климатология мәктәбенә нигез сала, һава хезмәте практикасына фронт метеохезмәте тәҗрибәсен гамәлгә индерә.
Һава торышына, тулай һава әйләнешенә, тропик метеорологиягә, котып өлкәләрнең һәм гомуми алганда планетабызның климатына багышланган якынча 150 хезмәт авторы. Беренче ватан «Метеорология сүзлеге» (1955) (үзенең катыны, шулай ук метеоролог, Лидия Ивановна Мамонтова белән автордашлыкта) төзей.
40 фән кандидатының гыйльми җитәкчесе, аннары алардан 12 кеше докторлык диссертациясе яклый.
Кайбер хезмәтләре:
* Введение в синодический анализ. Изд. УГМС. 1935.
* Основы синодический метеорологии, Л., 1948.
* Атмосфера циркуляция и погода на пути «Оби» в плавание 1956-1957 гг. // Труды СА. — 1959.- К. 5. — С. 27-83.
* К 75-летию Тура Бержер // Метеорология и гидрология. 1966. N 8.
* Метеорология и климатология для географических факультетов, 2 изд., Л., 1968.
* 100 лет нашей службы погоды // Метеорология и гидрология. 1972. N 10.
* Солнечные циклы и климат // Метеорология и гидрология. — 1973. — N 9. — C. 93-110.
* (соавт. Мамонтова Л. И.) Метеорологический словарь. Издание третье, переработанные и дополненное. — Л. Гидрометео, 1974. — 568 с.
* (соавт. Петросянц М. А.) Метеорология и климатология. М., 1994.
# Ле Рене (Пиза)

Ле Рене — Италиянең Тоскана төбәге өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Рене (Пиза)
## Географиясе

Ле Рене Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Ле Рене (Пиза)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Раймонда (район)

Раймонда — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Пасуш-ди-Феррейра муниципалитетына карый.

# Раймонда (район)
## Географиясе

Мәйданы — 3,81 км².
# Кугенерка

Кугенерка (чирм. Кугэҥер, рус. Кугенерка) — Мари Илнең Медведево районында урнашкан авыл.

# Кугенерка
## Сәгать поясы

Кугенерка Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кугенерка
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (84,2%), руслар (15,8%).
# Пернянгаши (Троица Посады авыл җирлеге)

Пернянгаши (таулы чирм. Йынгы Парнингӓш, рус. Пернянгаши) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.

# Пернянгаши (Троица Посады авыл җирлеге)
## Сәгать поясы

Пернянгаши (Троица Посады авыл җирлеге) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Пернянгаши (Троица Посады авыл җирлеге)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (95,5%), молдаваннар (4,5%).
# 1957 ел

2 меңьеллык :
XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр — XXII гасыр :
Хронологик таблица :
1957 (бер мең тугыз йөз илле җиденче) ел — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча сишәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1957 елы, II меңьеллыкның 957 елы, XX гасырның 57 елы, XX гасырның 6 унъеллыгының 7 елы, 1950 елларның 8 елы. 1957 елдан бирле 67 ел үтте.

# 1957 ел
## Вакыйгалар

* 9 гыйнвар — Бөек Ватан Сугышы вакытында кайбер репрессияләнгән халыкларга хокукларын һәм автономияләрен кайтарган ССРБ Югары Шурасы Президиумы боерыклары чыга.
* 7 апрель — Нью-Йоркның соңгы троллейбусы соңгы тапкыр сәфәргә чыкты.
* 24 май—4 июнь — Мәскәүдә Татар мәдәнияте ункөнлеге.
* 9 июль — Менделеев таблицасының 102-нче элементы табыла.
* 30 сентябрь — Чиләбе өлкәсендәге Маяк химия комбинатында авария.
* 4 октябрь — ССРБ Җирнең беренче ясалма иярченен җибәрә.

# 1957 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1957 елда туганнар
* 1 гыйнвар — Зөфәр Галиуллин, мөфти.
* 27 февраль — Татьяна Догилева, кино һәм театр актрисасы, РФ халык артисты.
* 1 март — Рөстәм Миңнеханов, сәясәтче.
* 4 март — Фәния Габидуллина, шагыйрә.
* 20 май — Луселия Сантус, кол Изаураны уйнаган Бразилия кино актрисасы.
* 23 май — Хәбил Бикташев, дзюдо буенча ике тапкыр Европа чемпионы.
* 25 май — Рөстәм Зәкуан, язучы, Тукай премиясе (2018).
* 8 июнь — Ринат Халитов, дирижер.
* 13 июнь — Ринат Дасаев, ССРБ футболчысы.
* 29 июнь — Горбангулы Бәрдемөхәммәдов, Төрекмәнстан президенты.
* 13 июль — Тьерри Бутсен, Бельгия автопилоты, Формула-1 пилоты.
* 17 июль — Рәдиф Сәгъди, татар драматургы.
* 24 июль — Шәүкәт Мирзияев, Үзбәкстан президенты.
* 9 август — Мелани Гриффит, АКШ кино актрисасы.
* 14 август — Әлфия Ситдыйкова, шагыйрә, тәрҗемәче.
* 17 август — Ринат Билалетдинов, Россия футбол тренеры.
* 28 август — Фиринат Халиков, татар рәссамы.
* 11 сентябрь — Риф Гыйззәтуллин (Сергей Тулин), РФ Каһарманы (1996), генерал-майор.
* 12 сентябрь — Хэнз Зиммер, алман кинокомпозиторы.
* 30 октябрь — Айрат Терегулов, рәссам, С. Юлаев бүләге иясе.
* 16 ноябрь — Гафиулла Газиз, Азатлык радиосының Чаллыдагы даими хәбәрчесе.
* 8 декабрь — Михаил Касьянов, РФ хөкүмәте рәисе (2000-2004), ПАРНАС фиркасе рәисе (2015 елдан).
* 8 декабрь — Марина Голуб, актриса.
* 18 декабрь — Павел Шмаков, укытучы, сәләтле балалар өчен уку йортларын оештыручы.

# 1957 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1957 елда вафатлар
* 1 февраль — Фридрих Паулюс, генерал-фельдмаршал.
* 12 февраль — Шәймардан Ибраһимов, Совет дәүләт һәм партия эшлеклесе, инкыйлабчы.
* 20 февраль — Садри Максуди.
* 24 март — Кави Нәҗми, татар язучысы, җәмәгать эшлеклесе.
* 26 май — Бари Рәхмәт, шагыйрь.
# Владимир Завадский

Завадский Владимир Рому́лович (Ромуальдович) (1846—1913) — Россия суд эшлеклесе; сенатор. Яшерен киңәшче.

# Владимир Завадский
## Биографиясе

Владимир Ромулович Завадский 1846 елның 7 (19) июлендә туган. Слеповрон гербы поляк дворяннары Завадскийлар нәселеннән. Подолия губернасы дворяннарыннан. Әтисе — Ромул (Ромуальд) Игнатьевич Завадский (1802—?) Чик сакчыларының Одесса бригадасы күзәтүчесе, әнисе — Мария Яковлевна Ниценко, Закатал коменданты кызы. Башка уллары да танылу ала: Владислав (1840—1911) һәм Михаил (1848—1926).
1867 елда Ришель гимназиясен тәмамлый һәм Казан университетының юридик факультетына укырга керә. Университетны кандидат дәрәҗәсендә тәмамлау белән 1870 елның 20 маенда Ярославль округы судында прокурор канцеляриясендә хезмәт итә башлый. 1871 елның мартында Казан суд палатасы прокуроры канцеляриясенә кабул итү турында гариза белән мөрәҗәгать итә һәм 1871 елның 15 июлендә Казан округ суды түрәләре штатына күчерелә; 1871 елның 30 ноябрендә Казан суд палатасы прокуроры каршындагы Суд вазыйфаларына кандидат итеп билгеләнә.
1873 елның февралендә ул Сембер округ суды прокурорының иптәше, ә 1879 елның 4 июлендә - Самар округ суды прокуроры итеп билгеләнә.
1883 елдан ул янә Казанда хезмәт итә: 8 июньдә Казан суд палатасы прокуроры ярдәмчесе итеп билгеләнә, 1894 елның 10 июнендә Казан округ суды рәисе, ә 1899 елның 15 февралендә Казан суд палатасы прокуроры итеп билгеләнә; 1894 елның 1 гыйнварыннан ул чын статистик киңәшче булып санала.
1901 елның 7 мартында ул Иркутск суд палатасының өлкән рәисе, сенатор исемен ала һәм яшерен киңәшче була. Шул ук вакытта аңа Иркутск суд палатасына буйсынган органнарның һәм вазыйфаи затларның эшчәнлеген контрольдә тоту хокукы бирелә.
1910 елның 22 сентябрендә, сәламәтлеге буенча үтенеч нигезендә хезмәттән азат ителә.
1913 елның 21 маенда (3 июнендә) Ялтада вафат була. Ауткин зиратында җирләнә.

# Владимир Завадский
## Бүләкләре

* 3 нче дәрәҗә Изге Анна ордены (1879)
* 2 нче дәрәҗә Изге Станислав ордены (1882)
* 2 нче дәрәҗә Изге Анна ордены (1886)
* 4 нче дәрәҗә Изге Владимир ордены (1891)
* 3 нче дәрәҗә Изге Владимир ордены (1896)
* 1 нче дәрәҗә Св. Станислав ордены (1899)

# Владимир Завадский
## Гаиләсе

Надворный киңәшчесе кызы Александра Александровна Евдокимовага өйләнә. Аларның балалары:
* Александр (1873—1915)
* Игорь (1875—1944)
* Наталья Петербургның Югары хатын-кызлар курсларында укый.
# Сеһар, Бһивани

Сеһар Һиндстанда, Харьянада Бһивани районында Лоһару Тэһсилда урнашкан дҗат доминант авыл. Ул Лоһар суб-районы штаб-фатирыннан 25 км ераклыкта, Бһивани район штаб-фатирыннан 60 км ераклыкта урнашкан, Сеһар авылы шулай ук грам панчаят булып тора. Сеһар авылында якынча 289 йорт, аларның хуҗасы булып һаман да күбесенчә Неһра кланы тора. Лоһару Сеһарга иң якын шәһәрчек. Пилани, Раҗгарһ (Чуру, Бһивани, Маһендрагарһ Сеһарга иң якын шәһәрләр. Бу урын Бһивани Районы һәм Җһунҗһуну Районы чигендә урнашкан.
# Максим Шәрәфетдинов

Максим Рәсим улы Шәрәфетдинев ( 15 сентябрь 1980(1980-09-15) (44 яшь), Казан, РСФСР, СССР) — Россия журналисты, «Первый канал» телеалыпбаручысы.

# Максим Шәрәфетдинов
## Тормыш юлы

Максим Шәрәфетдинов 1980 елның 15 сентябрендә Казанда туа. «Дүрт татар» командасы составында КВН уйнаган. Казанда 39 нчы урта мәктәпне тәмамлый. Мәктәптә укыганда сәнгать студиясенә йөргән, «Татуирос» радиосында ди-джей булып эшләгән, «Irene Studio» вокал студиясендә шөгыльләнгән.
Казан дәүләт техник университетын (КАИ) тәмамлый. Студент елларында университетта еш кына студентлар чаралары алып барган. 2002 елда «Россия» каналының «Стань звездой» телевизион конкурсында катнаша — проект финалына кадәр барып җитә һәм иң яхшылар егермелегенә керә. Татарстан Республикасы телевидениесендә эшләгән, аерым алганда, «Эфир» телеканалында «Город» программасын алып барган. 2006 елның көзендә телевидениедән китәргә һәм банкка эшкә күчәргә дигән фикерне карый.
2007 елның гыйнварыннан «Первый канал»да яңалыклар алып баручы булып эшли. Башта яңалыкларның иртәнге чыгарылышын Валерия Кораблёва белән чиратлашып алып бара. 2011 елда «Төнге яңалыклар»га эшкә күчә, анда ул 2017 елның декабрендә ябылганчы эшли. 2014 елдан шулай ук Ерак Көнчыгышка һәм Себер + якын һәм ерак чит илләргә «Время» программасын алып бара.
2010 елның 25 мартында Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Миңнехановның инаугурациясе алып барган.
2014 елның февраль-март айларында Сочида «Первый канал» Олимпия бригадасы составында яңалыклар чыгарылышын тәкъдим итә. 2014 елның сентябрендә Сочи шәһәрендә 2014 елгы Кышкы Олимпия уеннары вакытында эшләгән өчен, «Первый канал» хезмәткәрләре командасы составында «Ватан алдындагы казанышлары өчен» ордены медале белән бүләкләнә.
2016 елның сентябреннән 2017 елның мартына кадәр шулай ук 14:00 сәгатьтә яңалыкларның кыска көнлек чыгарылышын Екатерина Березовская, соңрак Юрий Липатов белән чиратлашып алып бара.
«2013 елгы Универсиада илчеләре» программасында катнашкан (2013 елгы XXVII Бөтендөнья җәйге универсиада). 2015 елгы Су спорт төрләре буенча дөнья чемпионаты илчесе.
«Первый канал»ның башка телепроектларында актив катнаша, алар арасында «Форт Боярд», «Вышка», «Ледниковый период».
2024 елның октябреннән Бөтенроссия дәүләт кинематография институтында (ВГИК) телетапшырулар алып баручыларын әзерләү курсын җитәкли.

# Максим Шәрәфетдинов
## Шәхси тормышы

Өйләнгән. Кызы һәм улы бар.
# Пиньейруш (Монсан)

Пиньейруш — Португалиянең Виана-ду-Каштелу округына керә торган фрегезия. Монсан муниципалитетына карый.

# Пиньейруш (Монсан)
## Географиясе

Мәйданы — 2,81 км².
# Олмуш

Олмуш — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. Маседу-ди-Кавалейруш муниципалитетына карый.

# Олмуш
## Географиясе

Мәйданы — 18,67 км².
# Франц Рубо

Рубо Франц Алексеевич (17 июнь 1856 ел, Одесса, Россия империясе — 13 март 1928 ел, Мюнхен, Веймар республикасы) — Россия империясе панорамачы рәссамы, академик һәм Император Художество академиясенең баталияләр остаханасе җитәкчесе.

# Франц Рубо
## Биографиясе

Франц Алексеевич Рубо 1856 елның 17 июнендә Одесса шәһәрендә Россиядә төпләнгән француз коммерсанты гаиләсендә туган.
1865-1877 елларда — Одесса рәсем төшерү мәктәбендә, ә 1878-1883 елларда Мюнхен Рәсем сәнгате Академиясендә укыган. Баталияләр төшерү буенча белгечлеккә әзерләнгән.
1903 елдан Рубо Император Художество академиясенең баталияләр остаханасе профессор — җитәкчесе.
1912 елда Рубо тулысынча Германияга күченә. Соңгы елларда заказчылары булмый, аны онотоп бетәләр диярлек.
Франц Рубо 1928 елның 13 мартында Мюнхенда вафат була.

# Франц Рубо
## Биографиясе
### Гаиләсе

Рәссамның оныгы — Сильвия Рубо, Мюнхенда 1941 елда туган. Ул — абстракционист рәссам.
2010 елда, Севастополь панорамасы юбилеена Сильвия Рубо «Фрагменты живописного полотна Панорамы Ф. А. Рубо „Штурм 6 июня 1855 года“» каталогына кереш сүз яза һәм музейга гаилә архивыннан ике фотография бүләк итә.

# Франц Рубо
## Панорамалары

Франц Рубо өч баталия панорамасы авторы: «Оборона Севастополя», «Бородинская битва», «Штурм аула Ахульго». Россиянең панорама рәсем сәнгатенә нигез салучы, ике йөзләп монументаль әсәр язган.

# Франц Рубо
## Император Александр II кырында башкортларның лачын белән аучылык итүе

Россиядә кошлар белән тибү киң таралган була. Ешрак бу максатта лачын кош файдаланылган. Әммә ХХ гасыр урталарына бу эш популярлыгын югалта бара, бигрәк тә патша Алексей Михайлович вафатыннан соң лачын өйрәтүчеләр дә кими, вак малга тия дип, ерткыч кошларны күпләп кыру башлана.
Бик сирәк төбәкләрдә генә, шул исәптән, Ырынбур губернасында кош белән аулау саклана.
Соңгы тапкыр рәсми рәвештә патшаның лачын белән сунарга чыгуы 1856 елда теркәлгән. Бу Мәскәүдә император Александр II коронациясенә — таҗ кидерүгә бәйле тантаналар вакытында булган.
1856 елның сентябрендә Ырынбур генерал-губернаторы граф Перовский Василий Алексеевич император коронациясенә аучы кошлары белән башкортларны җибәрә 2019 елның 16 сентябрь көнендә архивланган..
Башкортлардан бу тантанага Фәхреддин Өметбаев делегация алып бара. Таҗ кидерү тантаналарына бәйле чаралар вакытында лачын белән аучылык итүне оештыра. Шуның өчен император Александр II Фәхреддин Өметбаевка бриллиант кашлы йөзек бүләк итә.
Рәссам Ф. Рубо шушы вакыйга уңаеннан «Башкортларның император Александр II катнашлыгында лачыннар белән аучылык итүе» исемле картинасын яза. Ул 1911 елда Н. И. Кулешовның «Великосветская, царская и императорская охота на Руси» дигән 4 томлык очеркларында басылып чыга
# Вурмеры

Вурмеры (чуаш. Вĕрмер, рус. Вурмеры ) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429906. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241806002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600003600. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Вурмеры
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 186 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,55%).
# Кюмель-Ямаши

Кюмель-Ямаши (чуаш. Пӑваялӗ, рус. Кюмель-Ямаши) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.

# Кюмель-Ямаши
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Кюмель-Ямаши
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 354 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (96%) алып тора.
# Юраково

Юраково (чуаш. Чумкасси, рус. Юраково) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Юраково
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Юраково
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 201 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Монте-ду-Тригу

Монте-ду-Тригу — Португалиянең Эвора округына керә торган фрегезия. Портел (Португалия) муниципалитетына карый.

# Монте-ду-Тригу
## Географиясе

Мәйданы — 107,01 км².
# Яңа Чаллы-Сөрби

Яңа Чаллы-Сөрби (чуаш. Аслӑ Ҫӗрпӳел, рус. Новочелны-Сюрбеево) — Чуашстанның Комсомол районында урнашкан авыл.

# Яңа Чаллы-Сөрби
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Яңа Чаллы-Сөрби
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 580 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%) алып тора.
# Пичужкино

Пичужкино (таулы чирм. Пичӓнсола, рус. Пичужкино) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.

# Пичужкино
## Сәгать поясы

Пичужкино Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Пичужкино
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (79,6%), урыслар (10,2%).
# Хунав

Хунав (чуаш. Хунав, рус. Хунав ) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429282. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216862005. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700008800.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.

# Хунав
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 118 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (97%).
# Күбәш

Кубәш (чуаш. Кÿпеш, рус. Кубяши ) — Чуашстанның Кызыл Чутай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429052. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97226840003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101100002900.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Күбәш
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 208 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (93%).
# Бирквайлер

Бирквайлер — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Бирквайлер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,99 км², 4,94 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 189 метр биеклектә урнашкан.

# Бирквайлер
## Фотогалерея

* Бирквайлер - Birkweiler
# Түбән Борнаш

Түбән Борнаш (чуаш. Анат Пăрнаш, рус. Нижние Бурнаши ) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429071. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253885004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000006700.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Түбән Борнаш
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 89 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
# Онтропо Мельников

Онтропо (Антроп) Мельников (1834 ел, Софолово — 1915 ел, Софолово) — ижор рун җырчысы.

# Онтропо Мельников
## Биография

Онтропо Мельников Ларин Параскеның замандашы һәм якташы булган. Балачакта алар бергә җырлаганнар.
Мельников 1834 елда Софолово (Сохвола) авылында туган. Онтропо крепостной крестьян булган, һәм аның тормышы авыр булган. Аның әтисе дә руна җырлаучы булган, улы да аннан үз руналарын җырларга өйрәнгән.
1859 елда Онтропо Мельников башкаруында руналарны Финляндиядән студенты Ф. А. Саксбәк яздырган. Саксбәкка руннар җырлаган өчен Мельников халык алдында җәза алган.
Онтропо Мельников саклаган күп кенә җырларда фаҗигале сюжет бар.
1915 елда Софолово авылында вафат була.
# Рибейра-Сека (Вила-Франка-ду-Кампу)

Рибейра-Сека — Португалиянең Азор утраулары округына керә торган фрегезия. Вила-Франка-ду-Кампу муниципалитетына карый.

# Рибейра-Сека (Вила-Франка-ду-Кампу)
## Географиясе

Мәйданы — 5,53 км².
# Лашапель-Сен-Пьерр

Лашапель-Сен-Пьерр (фр. Lachapelle-Saint-Pierre һәм фр. Pierre) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Атетоз

Атетоз (бор. грек. ἄθετος — тотрыксыз) — аяк-кулларның, йөзнең, гәүдәнең акрын тоник көзән җыеруыннан гыйбарәт гиперкинез (патологик ирексез хәрәкәтләр). Ул дистония белән хорея арасында тора һәм бу гиперкинезларның үзенчәлекләрен берләштерә.
Аяк-кулларның дисталь бүлекләрендә акрын, ирексез, стереотиплы, хәрәкәтләр белән аерылып тора, алар аяк-кулларның проксималь бүлекләренә, шулай ук баш, тел, йөз мускулларына (иреннәрне сузу, авызны янтайту, гримасалар ясау) таралырга мөмкин.
Көзән җыеру дәрәҗәсе төрле, ул әле бер, әле икенче мускул төркемнәрендә өстенлек итә, нәтиҗәдә бу мәҗбүри ирексез хәрәкәтләр акрын, суалчан сыман, мускуллар буйлап йөзгән кебек. Атетозның мөһим билгеләре булып мускулларның үзгәрүчән тонусы, вакытлыча контрактуралар формалашуы тора.
Атетоз баш мие өлешләре: базаль ганглийлар, койрыклы төш янында сызыклы тәнчек зарарланганда барлыкка килә һәм кабык параличының бер төре булып тора. Гадәттә бу балачакта (тугандагы җәрәхәт, сары төшү, инсультларда һ.б.) килеп чыга. Аны эффектив дәвалау ысуллары әле эшләнелмәгән.
Беренче тапкыр 1870 елда америка табибы Уильям Хаммонд тарафыннан тасвирлана һәм кайвакыт аның исеме белән атала.
# Латта (Көньяк Каролина)

Латта — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Латта (Көньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1887 елда нигезләнгән.

# Латта (Көньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,838049 км², 2,838 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 32 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Крендейкасы

Крендейкасы (чуаш. Крентейкасси, рус. Крендейкасы) — Чуашстанның Кызыл Армия районында урнашкан авыл.

# Крендейкасы
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Крендейкасы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 112 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.