yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Эвҗилер (Чаералан)

Эвҗилер (төр. Evciler) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Чаералан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (1951) Лик

(1951) Лик (лат. Lick) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1951) Лик
## Тарихы

1949 елның 26 июлендә Карл Виртанен тарафыннан Сан-Хосе обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1949 OA» саналган.
# SPRYD3

SPRYD3 (ингл. SPRY domain containing 3) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Демирҗи (Орһанели)

Демирҗи (төр. Demirci) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Орһанели илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Канцар

Канцар – Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга Сива елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Канцар
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды – 10010100912111100009400
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды – 111100940
* Бассейн коды – 10.01.01.009
* ГӨ буенча саны – 11
* ГӨ буенча чыгарылышы – 1
# Напрусево

Напрусево — Польшаның Великопольское воеводалыгы Островите гминасында урнашкан авыл.

# Напрусево
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# KRTAP12-2

KRTAP12-2 (ингл. Keratin associated protein 12-2) — кешенең 21-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Пириу-де-Припор

Пириу-де-Припор — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. Годинешть (коммуна) коммунасына карый.

# Пириу-де-Припор
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Радна

Радна — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. Липова коммунасына карый.

# Радна
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Казола-ин-Луниджана

Казола-ин-Луниджана — Италиянең Тоскана төбәгендә урнашкан коммуна. Масса-Каррара провинциясе составына керә.

# Казола-ин-Луниджана
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 328 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Фивиццано, Sillano Giuncugnano һәм Минуччано коммуналары белән чиктәш.
# 1632 ел

2 меңьеллык :
XV гасыр — XVI гасыр — XVII гасыр — XVIII гасыр — XIX гасыр :
Хронологик таблица :
{{Ел башка тәкъвимнәрдә|1632

# Туулар =

Шулай ук карагыз: Төркем:1632 елда туганнар
* 29 август — Джон Локк, инглиз фәлсәфәчесе, мәгърифәтче.
* 24 август — Антони ван Левенгук, Нидерланд патшалыгының табигать фәннәре галиме, микроскоп конструкторы.

# Туулар =
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1632 елда вафатлар
# Енишов

Енишов (чех. Jenišov) — Чехиянең Карловы Вары крае Карловы Вары һәм Karlovy Vary (administrative district) районында урнашкан авыл.

# Енишов
## Географиясе

Мәйданы — 5,180468 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 421 метр биеклектә урнашкан.

# Енишов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Енишов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Енишов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 628 |
| 1880 | 778 |
| 1890 | 895 |
| 1900 | 1203 |
| 1910 | 1338 |
| 1921 | 1122 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 1406 |
| 1950 | 496 |
| 1961 | 379 |
| 1970 | 332 |
| 1980 | 294 |
| 1991 | 306 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 332 |
| 2014 | 901 |
| 2016 | 958 |
| 2017 | 972 |
| 2018 | 996 |
| 2019 | 1079 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 1086 |
| 2021 | 1057 |
| 2021 | 1071 |
| 2022 | 1041 |
| 2023 | 1134 |
| 2024 | 1167 |
# Чамсеки (Кырыкһан)

Чамсеки (төр. Çamseki) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Кырыкһан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Аксакүл

Аксакүл — Татарстан Республикасының Ютазы районындагы поселок.
Халык саны — 10 тирәсендә. Почта индексы — 423966.

# Аксакүл
## Тарих

1920 елда нигезләнгән.

# Аксакүл
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.

# Аксакүл
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11 °C | -5.8 °C | 4.6 °C | 13.8 °C | 19.1 °C | 20.9 °C | 18.3 °C | 12.5 °C | 4.5 °C | -4.8 °C | -10.4 °C | 4.2 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.
# Трем

Трем — Болгариянең Шумен өлкәсендә урнашкан авыл. Хитрино җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Трем
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 408 метр биеклектә урнашкан.
# Мина (Невада)

Мина — Америка Кушма Штатларының Невада штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Мина (Невада)
## Географиясе

Мина халык санын алу урыны мәйданы — 6,235481 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Эрдал (Тутак)

Эрдал (төр. Erdal) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Тутак илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сьвидри-Косьцельне

Сьвидри-Косьцельне — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Бяла-Писка гминасында урнашкан авыл.

# Сьвидри-Косьцельне
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Балонав Сялец 2

Балонав Сялец 2 (белар. Балонаў Сялец 2) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.

# Балонав Сялец 2
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Суфия (мәчет)

Суфия» мәчете, шулай ук халык телендә Кантүк мәчете дип тә йөртелә. Ул Башкортстанның Стәрлетамак районы Кантүк авылында урнашкан. Башкортстанның иң матур мәчетләре исәбенә керә.

# Суфия (мәчет)
## Тарихы

Баш архитектор Айвар Саттаровның әйтүенчә, мәчет көнчыгыш мотивларга окшатып, шулай ук башкорт һәм татар халыкларының мәдәнияте үрнәкләре буенча эш. Ул авыл халкының соравы буенча, хәзерге Казан каласы трансгаз газпромы ООО-сы генераль директоры Рәфкать Кантюковның имчелек ярдамы акчасына төзелгән. Исеме, Рәфкать Кантюковның әсәсе Суфия апа истәлеген йөртә. Мәчет 2008 елның 22 августында ачыла. Ачылу тантанасында Башкортстанның премьер -министр Раил Сарбаев, Тарастанның премьер-министры Рөстәм Миңнеханов, Үзәк диния нәзарәте мөфтей Тәлгат Таҗетдин, Башкортстан Республикасы мөфтие Нурмөхәмәт Нигъмәтуллин, якын районнарның имамнары, район хакимияте вәкилләре катнашты.
# Хөсәен Ямашев

Хөсәен Минһаҗетдин улы Ямашев (6 гыйнвар 1882, Казан, Казан өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 13 март 1912, Казан, Казан өязе, Казан губернасы, Россия империясе) — революцион хәрәкәт эшлеклесе, публицист.

# Хөсәен Ямашев
## Тәрҗемәи хәл

Ямашев Хөсәен Минһаҗетдин улы Казанда җитешле гаиләдә дөньяга килгән. Атасы Минһаҗетдин Хәсән улы Сарытау губернасы, Күзнәй өязе, Дәхтәрни (Кече Труев) авылында туган. Яңа Узин шәһәренең икенче гилдия сәүдәгәре. Казанга күчеп, йорт сала (Тукай урамы, 79/8). Хөсәен Мәрҗания мәдрәсәсен, Казан татар укытучылар мәктәбен тәмамлый. 1903 елның гыйнварында меньшевик Ибраһим Әхтәмов йогынтысында РСДРП(б) фиркасенә керә һәм фирканең Казандагы татар бүлекчәсен җитәкли. Татарча сәяси эчтәлекле өндәмәләр, брошюралар («Үрмәкүч һәм чебен», «Беренче адым» һ.б.) авторы һәм тәрҗемәчесе, укытучылар мәктәбендәге һәм Алафузов заводындагы социал-демократик түгәрәкләр оештыручы.
Казанда 1905-1907 еллардагы инкыйлаб вакыйгаларында катнаша. 1906 елда Ырынбурга күчә һәм актив сәяси эшчәнлектән сәяси журналистикага күчә. РСДРПның Урал һәм Уфа комитәтләре матди ярдәме белән 1907 елда шәһәрендә татарча беренче революцион мәсләкле (легаль) рәсми Урал гәзитен нәшер итә (рәсми мөхәррире хатыны Хәдичә Ямашева). Гәзит, рәсми кабул ителгән карашларга каршы большевистик түгел, күбрәк меньшевистик төстә булган. Гәзит тыелгач, Х. Ямашев 1907 елның маеннан Казанга кайта.
1911 елда Казан университетының юридик факультетына укырга керә, ләкин тәмамлый алмыйча, 1912 елның мартында 30 яшьтә кинәт үлеп китә.

# Хөсәен Ямашев
## Хәтер

* 1971 нче елда Татарстан журналистларының Хөсәен Ямашев исемендәге Республика бүләге булдырыла.
* Казанда Хөсәен Ямашев проспекты булдырылган.
* Яр Чаллыда Ямашев бульвары булдырылган.
* Татарстан журналистларының Хөсәен Ямашев исемендәге Республика бүләге
# Михаил Гарнизов

Михаил Гарнизов (рус. Михаил Тихонович Гарнизов, 1924, Шигали, Тәтеш кантуны, Татарстан АССР, РСФСР, СССР — 28 август 1943(1943-08-28), Мыхайливка-Перша, Котелва районы, Палтау өлкәсе, Украина Совет Социалистик Республикасы, СССР) — Советлар Берлеге каһарманы (1944).
# Дваржышча

Дваржышча (белар. Дваржышча) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.

# Дваржышча
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Тарифи Җудиче (Козенца)

Тарифи Җудиче — Италиянең Калабрия төбәге Лонгобарди өязендә урнашкан торак пункт.

# Тарифи Җудиче (Козенца)
## Географиясе

Тарифи Җудиче Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Тарифи Җудиче (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Комлы Лабау

Комлы Лабау — Башкортстанның Иглин районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452429, ГАТОБК коды — 80228880004.

# Комлы Лабау
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 110 кешенең яшәве мәгълүм.
# Рикшици

Рикшици — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Красичин гминасында урнашкан авыл.

# Рикшици
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Хамидие (Сома)

Хамидие (төр. Hamidiye) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Сома илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Мустафабәйли

Мустафабәйли (әзери. Mustafabəyli) — Әзербайҗанның Саатлы районына караган авыл.
# Гбельце

Гбельце (словак. Gbelce) — Словакиянең Нове-Замки округында урнашкан авыл.

# Гбельце
## Тарихы

Авыл 1233 елда нигезләнгән.

# Гбельце
## Географиясе

Мәйданы — 26,61 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 133 метр биеклектә урнашкан.

# Гбельце
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Алибей (Силван)

Алибей (төр. Alibey) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Силван илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Шеридан (округ, Канзас)

Шеридан — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Хокси шәһәре.

# Шеридан (округ, Канзас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1875 елда оештырыла.

# Шеридан (округ, Канзас)
## Территориясе

Округ мәйданы 2321 км² тәшкил итә.
# Мануэл-Урбану

Мануэл-Урбану — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Акри штатына карый.

# Мануэл-Урбану
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 9386,961 км².
# Мусачево (София өлкәсе)

Мусачево — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. Елин-Пелин җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Мусачево (София өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 541 метр биеклектә урнашкан.
# (20380) 1998 KW47

(20380) 1998 KW47 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20380) 1998 KW47
## Тарихы

1998 елның 22 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 KW47» саналган.
# Сикори-Юски (Вармия-Мазурия воеводалыгы)

Сикори-Юски — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Старе-Юхи гминасында урнашкан авыл.

# Сикори-Юски (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бехербах (Пфальц)

Бехербах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Бехербах (Пфальц)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,84 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 337 метр биеклектә урнашкан.
# Домбрувка-Велика (Лодзь воеводалыгы)

Домбрувка-Велика — Польшаның Лодзь воеводалыгы Згеж гминаcында урнашкан авыл.

# Домбрувка-Велика (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шиланка

Шиланка — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы авыл.
Почта индексы — 422643.

# Шиланка
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.9 °C | -10.9 °C | -5.8 °C | 4.5 °C | 13.4 °C | 18.5 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.1 °C | 4.4 °C | -4.8 °C | -10.2 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

# Шиланка
## Авылда туган танылган кешеләр

* Александр Тимофеевич Сергеев — Советлар Берлеге герое.
# Сади (Люблин воеводалыгы)

Сади — Польшаның Люблин воеводалыгы Скербешув гминаcында урнашкан авыл.

# Сади (Люблин воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Форт-Кемпбелл-Норт (Кентукки)

Форт-Кемпбелл-Норт — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Форт-Кемпбелл-Норт (Кентукки)
## Географиясе

Форт-Кемпбелл-Норт халык санын алу урыны мәйданы — 13,129998 км², 13,042521 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Курси

Курси — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. Лечче провинциясе составына керә.

# Курси
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 90 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Баньоло-дель-Саленто, Кастриньяно-де'-Гречи, Мельпиньяно һәм Малье коммуналары белән чиктәш.
# PLEKHH2

PLEKHH2 (ингл. Pleckstrin homology, MyTH4 and FERM domain containing H2) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Лычаково

Лычаково (рус. Лычаково) — Киров өлкәсенең Луза районында урнашкан авыл.

# Лычаково
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Лычаково
## Сәгать поясы

Лычаково Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Лычаково
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Монтефреденте (Болонья)

Монтефреденте — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Сан-Бенедетто-Валь-ди-Самбро өязендә урнашкан торак пункт.

# Монтефреденте (Болонья)
## Географиясе

Монтефреденте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Монтефреденте (Болонья)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кузон (Алье)

Кузон (фр. Couzon) — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
# Шошдя

Шошдя — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. Меурень (коммуна) коммунасына карый.

# Шошдя
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Ыджыд-Ёль (Лемью кушылдыгы)

Ыджыд-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Лемью елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Ыджыд-Ёль (Лемью кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050100212103000061197
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006119
* Бассейн коды — 03.05.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Людвикув (Скерневицкий повяты)

Людвикув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Скерневице гминаcында урнашкан авыл.

# Людвикув (Скерневицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Форт-Вейн

Форт-Вейн — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан шәһәр.

# Форт-Вейн
## Тарихы

Форт-Вейн шәһәре 1794 елда нигезләнгән.

# Форт-Вейн
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 287,037959 км², 287,053859 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 247 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Рихлик (Великопольское воеводалыгы)

Рихлик — Польшаның Великопольское воеводалыгы Тшцянка гминасында урнашкан авыл.

# Рихлик (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пяна (Рим)

Пяна — Италиянең Лацио төбәге Канале-Монтерано өязендә урнашкан торак пункт.

# Пяна (Рим)
## Географиясе

Пяна Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Пяна (Рим)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# LYSMD4

LYSMD4 (ингл. LysM domain containing 4) — кешенең 15-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Альбьер

Альбьер (фр. Albières) — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
# Залини

Залини (чех. Zaliny) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Ledenice районында урнашкан авыл.

# Залини
## Географиясе

Мәйданы — 4,369 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Залини
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Залини
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Залини
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 193 |
| 1880 | 175 |
| 1890 | 159 |
| 1900 | 157 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 177 |
| 1921 | 177 |
| 1930 | 176 |
| 1950 | 136 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 137 |
| 1970 | 121 |
| 1980 | 94 |
| 1991 | 90 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 77 |
| 2011 | 92 |
| 2021 | 114 |
# Чентро Ачеа (Рим)

Чентро Ачеа — Италиянең Лацио төбәге Roma Capitale өязендә урнашкан торак пункт.

# Чентро Ачеа (Рим)
## Географиясе

Чентро Ачеа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Чентро Ачеа (Рим)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Витановице (Түбән Силезия воеводалыгы)

Витановице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Гавожице гминасында урнашкан авыл.

# Витановице (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Подскарбице-Крулевски

Подскарбице-Крулевски — Польшаның Лодзь воеводалыгы Регнув гминаcында урнашкан авыл.

# Подскарбице-Крулевски
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тычканлылар

Тычканлылар, яки тычканнар (лат. Muridae) — кимерүчеләр отрядына керүче имезүче хайваннар семьялыгы (Rodentia). Тән озынлыгы 5 сантиметрдан башлап (кечкенә тычкан) 48 сантиметрга кадәр (нәзек койрыклы күсе Phloeomys cumingi). Бөтен җирдә таралган, күпчелек төрләре тропик һәм субтропик урманнарда. Төньяк һәм Көньяк Америкага һәм күп кенә утрауларга кертелгән.
Россия фаунасында 13 төргә якын тычканлылар очрый.

# Тычканлылар
## Биология

Тычканнар (шулай ук күселәр) төнлә һәм эңгер-меңгердә аеруча актив. Күпчелеге орлыклар белән тукланып җирдә тормыш алып бара, кайбер өлеше — хайван ризыгы ашый. Кайберләре — синантроп хайваннар (өй тычканы, кайбер күселәр). Елның җылы вакытында үрчи, кеше өйләрендә — ел буе. 1,5—3 айда җенси яктан өлгерәләр.

# Тычканлылар
## Классификация

Семьялык үз эченә 4 ассемьялык, 147 ыруг һәм 701 төр ала.

# Тычканлылар
## Кеше өчен әһәмияте

Тычканнар — күп кенә паразитлар йөртүче, кеше һәм йорт хайваннары авыруларын, шулай ук куркыныч инфекцияләрне кузгатучылар. Бөртеклеләр һәм урман хуҗалыкларна, азык-төлек һәм төзелеш материалларына зур зыян китерәләр. Иң зур зыянны Mus (мәсәлән, өй тычканы (Mus musculus)) ыругы тычканнары китерәләр. Көрәш чаралары: азык-төлеккә керү юлын ябу, куркыту (ультратавыш нурланышы: тычканнар 40 кГц кадәр ешлык ишетәләр), санны тоткыннар һәм агу ярдәмендә көйләү.
# Үтәбай

Үтәбай (рус. Утябаева) — Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районы составына керүче авыл.

# Үтәбай
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Үтәбай
## Сәгать поясы

Үтәбай Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Үтәбай
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (14%), башкортлар (86%).
# Емондан

Емондан (фр. Hyémondans) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# Верешть (коммуна, Сучава)

Верешть — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан коммуна.

# Верешть (коммуна, Сучава)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 39,86 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 268 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Верешть, Бурсучень (Румыния), Корокеешть һәм Ханча (Румыния) авыллары урнашкан.
# Бистржице (Йичин)

Бистржице (чех. Bystřice) — Чехиянең Кралове Градец крае Йичин һәм Йичин районында урнашкан авыл.

# Бистржице (Йичин)
## Географиясе

Мәйданы — 7,017978 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 283 метр биеклектә урнашкан.

# Бистржице (Йичин)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Бистржице (Йичин)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Бистржице (Йичин)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 695 |
| 1880 | 729 |
| 1890 | 740 |
| 1900 | 739 |
| 1910 | 693 |
| 1921 | 667 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 575 |
| 1950 | 416 |
| 1961 | 373 |
| 1970 | 321 |
| 1980 | 299 |
| 1991 | 318 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 307 |
| 2014 | 344 |
| 2016 | 334 |
| 2017 | 339 |
| 2018 | 332 |
| 2019 | 340 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 341 |
| 2021 | 343 |
| 2021 | 338 |
| 2022 | 343 |
| 2023 | 356 |
| 2024 | 370 |
# Норт-Сан-Исидоро (Нью-Мексико)

Норт-Сан-Исидоро — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Норт-Сан-Исидоро (Нью-Мексико)
## Географиясе

Норт-Сан-Исидоро халык санын алу урыны мәйданы — 5,952805 км², 2,298 квадрат миль, 5,952806 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 6522 Фут биеклектә урнашкан.