yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Үниверсите (Авҗылар)

Үниверсите (төр. Üniversite) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Авҗылар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Зельбах (Зиг)

Зельбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Зельбах (Зиг)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,66 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 220 метр биеклектә урнашкан.
# Му-Юган

Му-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Несь-Юган елгасының сул ярына тамагыннан 19 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 84 км.

# Му-Юган
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр . Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300112115300030480
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115303048
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Борис Колюбакин

Борис Колүбакин (рус. Борис Михайлович Колюбакин, 12 (24) июнь 1853, Казан губернасы, Янәсәй губернасы, СССР, РСФСР — 1924, Красноярск, Янәсәй губернасы, РСФСР, СССР) — РИ генерал-лейтенанты, хәрби тарихчы, Генераль штабның Николай академиясе башлыгы вазифасын башкаручы (1918).
# Тагылы (Һаҗыгабул)

Тагылы (әзери. Tağılı) — Әзербайҗанның Һаҗыкабул районына караган авыл.
# Монзело (Пиза)

Монзело — Италиянең Тоскана төбәге Сан-Джулиано-Терме өязендә урнашкан торак пункт.

# Монзело (Пиза)
## Географиясе

Монзело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Монзело (Пиза)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пеинджень

Пеинджень — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. Глодень (коммуна, Муреш) коммунасына карый.

# Пеинджень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Инөнү (Ортаһисар)

Инөнү (төр. İnönü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Ортаһисар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Старе Комашице

Старе Комашице — Польшаның Люблин воеводалыгы Ополе-Любельске гминасында урнашкан авыл.

# Старе Комашице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Казале (Месина)

Казале — Италиянең Сицилия төбәге Трипи өязендә урнашкан торак пункт.

# Казале (Месина)
## Географиясе

Казале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казале (Месина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Өздек (Мазгирт)

Өздек (төр. Özdek) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Тунҗэли иле Мазгирт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Мальда

Мальда (кат. Maldà) — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Мальда
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 31,4 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 428 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Саткы

Саткы (рус. Сатка) — Россия Федерациясенең Чиләбе өлкәсендә урашкан шәһәр.

# Саткы
## География

Зур Саткы елгасы ярында урнашкан.
Халык саны — 43 229 кеше (2014).

# Саткы
## Сәгать поясы

Чаткы Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Саткы
## Тарих

Шәһәр тибындагы бистә статусын 1928 елдан, шәһәр статусын 1937 елдан башлап йөртә.

# Саткы
## Халык

Милләтләр (2010): руслар (89,7%), татарлар (2,0%), башкортлар (7,3%), украиннар (1,0%).
# Кайлет (Валле д'Аоста)

Кайлет — Италиянең Валле д'Аоста төбәге Сен-Пьер (Валле-д’Аоста) өязендә урнашкан торак пункт.

# Кайлет (Валле д'Аоста)
## Географиясе

Кайлет Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Кайлет (Валле д'Аоста)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Арыҗа (Гедиз)

Арыҗа (төр. Arıca) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Гедиз илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Гави

Гави — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.

# Гави
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
# Албештий-Пеминтень

Албештий-Пеминтень — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. Албештий-де-Арджеш коммунасына карый.

# Албештий-Пеминтень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 520 метр биеклектә урнашкан.
# RANBP3

RANBP3 (ингл. RAN binding protein 3 һәм Ran-binding protein 3) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Фелисияно (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)

Фелисияно — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ла-Унион-де-Исидоро-Монтес-де-Ока муниципалитеты составына керә.

# Фелисияно (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)
## Географиясе

Фелисияно Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Фелисияно (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Фелисияно (Ла Унион де Исидоро Монтес де Ока)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Шелл-Ридж (Калифорния)

Шелл-Ридж — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Шелл-Ридж (Калифорния)
## Географиясе

Шелл-Ридж халык санын алу урыны мәйданы — 1,113511 км², 1,113519 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 90 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Каона (Кучево)

Каона (серб. Каона ) — Сербиянең Браничево округы Кучево җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Каона (Кучево)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 149 метр биеклектә урнашкан.

# Каона (Кучево)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Ранчо Нуево (Абасоло)

һәм
Ранчо Нуево — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Абасоло муниципалитеты составына керә.

# Ранчо Нуево (Абасоло)
## Географиясе

Ранчо Нуево Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Ранчо Нуево (Абасоло)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ранчо Нуево (Абасоло)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Пенсия

Пе́нсия (лат. pensio, түләү) — даими һәм тәртипле рәвештә (гадәттә- ай саен) түләнә торган акча.
* Пенсия яшенә җиткән (картлык буенча)
* Инвалидлык алган
* Туйдыручысын югалткан кешеләргә түләнә.

# Пенсия
## Тарих

* 1673 елда Франция хәрби-диңгез флоты офицерлары өчен пенсия белән тәэмин итү кертелә.
* 1790 елда Бөек Франция инкыйлабы чорында 50 яшенә җиткән һәм 30 ел хезмәт иткән дәүләт хезмәткәрләре өчен пенсия түләү турында канун кабул ителә.
* 1889 елда рәсми дәүләт пенсиясенә алман канцлеры Отто фон Бисмарк нигез салган.
* 1908 елда Бөекбритания һәм Австралия кушыла.

# Пенсия
## Тарих
#### Россиядә

* Россия империясендә пенсияне Петр I кертә. Аңа кадәр патша хезмәтендәгеләргә җир яисә тун бүләк иткәннәр. Пенсиягә офицерлар гына лаек була. 25 ел хезмәт иткән солдатларга пенсия каралмый.
* Инкыйлабтан соң 1918 елда пенсияне Кызыл Армия инвалидларына билгелиләр.
* 1923 елда отставкага чыккан большевикларга бирелә башлый.
* 1928 елдан кайбер завод хезмәткәрләренә пенсия билгеләнә.
* 1937 елдан гади халык та пенсия турында ишетә.

# Пенсия
## Тарих
#### Башкортстанда

* 2015 елның 1 октябренә Башкортстанда 1 136 788 кеше (эшләүчесе 381 962) пенсия ала.
* Уртача пенсия күләме — 11 430 сум (~191 $).
* Социаль пенсия күләме — 8 253,6 сум (~137 $).

# Пенсия
## Пенсия яше

Күп илләрдә пенсиягә 65 яшьтән чыгалар. Япониядә генә пенсия яше 70 яшь дип билгеләнгән (илдә гомер озынлыгы – 82 ел). Россиядә хатын-кызлар 55 яшьтән, ир-атлар 60 яшьтән чыга.

# Пенсия
## Пенсия төрләре

* Бүлү пенсиясе
* Шартлы-туплау пенсиясе
* Туплау (җыелып бару) пенсиясе
2002 елдан Россиядә уздырылучы пенсия реформасы пенсияне ике өлешкә бүлде: страховой өлеше һәм туплау өлеше.

# Пенсия
## Пенсия күләме

* I — Дания Дания (аена 3000 $)
* II — Финляндия Финляндия (аена 1900 $)
* III — Норвегия Норвегия
* IV — Израиль
* V — Алмания Алмания
* VI — Испания Испания
* VII — АКШ АКШ (аена ~1164 $)
* XVIII — Россия Россия (~280 $)

# Пенсия
## Кызыклы факт

Кытайда пенсияне дәүләт хезмәткәрләренә генә түлиләр. Таиланд һәм Төрекмәнстанда өлкәннәрне балалары кайгыртырга бурычлы дип санала.
# OAS2

OAS2 (ингл. 2'-5'-oligoadenylate synthetase 2) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Санкт-Петер-ам-Каммерсберг

Санкт-Петер-ам-Каммерсберг — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. Мурау округы составына керә.

# Санкт-Петер-ам-Каммерсберг
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 850 метр биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
# Водранти

Водранти (чех. Vodranty) — Чехиянең Урта Чехия крае Кутна-Гора һәм Q89884961? районында урнашкан авыл.

# Водранти
## Географиясе

Мәйданы — 1,600289 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 267 метр биеклектә урнашкан.

# Водранти
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Водранти
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Водранти
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 218 |
| 1880 | 205 |
| 1890 | 228 |
| 1900 | 227 |
| 1910 | 197 |
| 1921 | 200 |
| 1930 | 171 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 160 |
| 1961 | 153 |
| 1970 | 137 |
| 1980 | 128 |
| 1991 | 99 |
| 2001 | 79 |
| 2011 | 75 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 78 |
| 2016 | 77 |
| 2017 | 79 |
| 2018 | 80 |
| 2019 | 89 |
| 2020 | 87 |
| 2021 | 84 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 81 |
| 2022 | 85 |
| 2023 | 81 |
| 2024 | 75 |
# Стрихово

Стрихово — Польшаның Великопольское воеводалыгы Лубово гминасында урнашкан авыл.

# Стрихово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD48668

HD48668 — Сыңармөгез йолдызлыгында урнашкан ApEuCrSr спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,15 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Хшонстава-Мала

Хшонстава-Мала — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Черница гминасында урнашкан авыл.

# Хшонстава-Мала
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Виллиска (Айова)

Виллиска — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Виллиска (Айова)
## Тарихы

Виллиска шәһәре елда нигезләнгән.

# Виллиска (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 4,929899 км², 4,929897 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 328 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Лос Патос, Пуерто Колорадо (Сан Луис де ла Паз)

Лос Патос, Пуерто Колорадо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Луис-де-ла-Пас муниципалитеты составына керә.

# Лос Патос, Пуерто Колорадо (Сан Луис де ла Паз)
## Географиясе

Лос Патос, Пуерто Колорадо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Лос Патос, Пуерто Колорадо (Сан Луис де ла Паз)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лос Патос, Пуерто Колорадо (Сан Луис де ла Паз)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Җин (Тарсус)

Җин (төр. Cin) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Тарсус илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Стржитеж (Долни Краловице)

Стржитеж (чех. Střítež) — Чехиянең Урта Чехия крае Долни Краловице районында урнашкан авыл.

# Стржитеж (Долни Краловице)
## Географиясе

Мәйданы — 3,9 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Стржитеж (Долни Краловице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Стржитеж (Долни Краловице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Стржитеж (Долни Краловице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 140 |
| 1880 | 140 |
| 1890 | 158 |
| 1900 | 128 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 114 |
| 1921 | 140 |
| 1930 | 133 |
| 1950 | 125 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 164 |
| 1970 | 176 |
| 1980 | 135 |
| 1991 | 116 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 102 |
| 2011 | 104 |
| 2021 | 91 |
# Шыпы (Сенненский районы)

Шыпы (белар. Шыпы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.

# Шыпы (Сенненский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Мопа (Об)

Мопа (фр. Maupas) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Рисе кантонына карый.
# Алтынташ (Мидьят)

Алтынташ (төр. Altıntaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Мидьят илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Барвиль (Вогез)

Барвиль (фр. Barville) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Бештепе (Гемерек)

Бештепе (төр. Beştepe) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Гемерек илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Будинци

Будинци — Словениянең Шаловци (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Будинци
## Географиясе

Мәйданы — 6,17 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 285,4 метр биеклектә урнашкан.
# Ерн-Ежинг-Соим

Ерн-Ежинг-Соим — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ун-Соим елгасының уң ярына тамагыннан 18 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 12 км.

# Ерн-Ежинг-Соим
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештан Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020100112115300020807
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302080
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Ка Бянка (Модена)

Ка Бянка — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Кампозанто өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка Бянка (Модена)
## Географиясе

Ка Бянка Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ка Бянка (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Безымянная (Ем-Юган кушылдыгы)

Безымянная — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ем-Юган елгасының уң ярыннан 8 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.

# Безымянная (Ем-Юган кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020200112115300028565
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302856
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Опач-Мала

Опач-Мала — Польшаның Мазовия воеводалыгы Михаловице гминасында урнашкан авыл.

# Опач-Мала
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ра-Безенбек

Ра-Безенбек (алман. Raa-Besenbek) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Ра-Безенбек
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12,99 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1 метр биеклектә урнашкан.
# Актас (Бәйдебек районы)

Актас (каз. Ақтас) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Актас (Бәйдебек районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Кече Карымкарская

Кече Карымкарская — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Карымкарская елгасының уң ярына тамагыннан 6 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 19 км.

# Кече Карымкарская
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020100112115300018521
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301852
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Казе Форначи (Перуҗа)

Казе Форначи — Италиянең Умбрия төбәге Гуальдо-Тадино өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Форначи (Перуҗа)
## Географиясе

Казе Форначи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казе Форначи (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Албешть-Муру

Албешть-Муру — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. Албешть-Палеологу (коммуна) коммунасына карый.

# Албешть-Муру
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 117 метр биеклектә урнашкан.
# Скорошув (Великопольское воеводалыгы)

Скорошув — Польшаның Великопольское воеводалыгы Рыхталь гминасында урнашкан авыл.

# Скорошув (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Милоцице (Олавский повяты)

һәм
Милоцице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Ельч-Лясковице гминасында урнашкан авыл.

# Милоцице (Олавский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Валоурун Икенче

Валоурун Икенче — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Валоурун Первый елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Валоурун Икенче
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Тубылдан алып Обка койганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010700112115300013586
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301358
* Бассейн коды — 14.01.07.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# NGC 3603

NGC 3603 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3603
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ка Гедин (Венеция)

Ка Гедин — Италиянең Венеция төбәге Мира өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка Гедин (Венеция)
## Географиясе

Ка Гедин Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ка Гедин (Венеция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Mançester Yunayted futbol taqımı

Mançester Yunayted futbol taqımı (inglizçä Manchester United Football Club) - Zur Mançester şähäre, Stretford graflığınıñ ingliz hönäri klubı.
"Nyuton Hit" iseme asında 1878 yılda nigezlängän.
1902 yılda Mançester Yunayted isemenä küçerelä.
Dönya iñ populär häm tanılğan futbol taqımınnıñ berse.
İngliz Premyer-ligasına nigez saluçılarnıñ berse (1992).
Öy stadionı "Yunayted", "Old Trafford" 1910 yılda açılğan. "Wembli" stadionınnan soñ Angliäneñ iñ ere stadionı, 78 meñ keşe sıydıra.
Mançester Yunayted titullar buyınça tarixta iñ uñışlı ingliz taqımnarınnıñ berse. 1986 yıldan 27 büläkkä layıq bula.
1986-2013 yıllarda Aleks Fergüson taqımnıñ baş trenerı bula.
2013 yılda Mançester Yunayted 20-nçe tapqır Angliä çempionatında ciñä.
Mançester Yunayted dönyada iñ qıybat taqımı.
Xäzerge baş trenerı Ule Gunnar Sulşer

# Mançester Yunayted futbol taqımı
## Qazanışlar

* Çempionnar ligasında 3 ciñü (1968, 1999, 2008)
* UEFA Superkuboğı - 1991
* Qıytğaara kubok - 1999
* Taqımnar dönya yarışı - 2008
* Awrupa ligasında ciñü - 2017
# Ил теле (гәҗит)

Ил теле — иҗтимагый-сәяси, әдәби гәҗит. 1918 елның 25 ноябреннән 1918 елның 9 декабренә кадәр Уфа шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 5 саны чыга. Мөхәррир – Хәлим Искәндәрев.
# NGC 5389

NGC 5389 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5389
## Тарихы

Әлеге галактика 1789 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# MFAP1

MFAP1 (ингл. Microfibril associated protein 1) — кешенең 15-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.