yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# 1828 ел

2 меңьеллык :
XVII гасыр — XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр :
Хронологик таблица :
1828 (бер мең сигез йөз егерме сигезенче) ел — кәбисә ел, милади тәкъвим буенча сишәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1828 елы, II меңьеллыкның 828 елы, XIX гасырның 28 елы, XIX гасырның 3 унъеллыгының 8 елы, 1820 елларның 9 елы. 1828 елдан бирле 196 ел үтте.

# 1828 ел
## Вакыйгалар

* 22 февраль — Россия империясе белән Иран арасында 1826—1828 еллар Рус-фарсы сугышына нокта куйган Төрекмәнчай солых килешүе төзелә.
* 26 май — Нюрнберг, Германия — Каспар Хаузер исемле җәмгыятьтән читтә үскән кеше табыла.

# 1828 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1828 елда туганнар
* 8 февраль — Жүл Верн (Jules Verne), француз язучысы.
* 7 апрель — Джеймс Уайт, инглиз язучысы.
* 24 июль — Николай Чернышевский, рус язучысы.
* 9 сентябрь — Лев Толстой, рус язучысы.

# 1828 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1828 елда вафатлар
* 19 ноябрь — Франц Шуберт, Австрия композиторы.
# Медия (Пенсильвания)

Медия — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Медия (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1681 елда нигезләнгән.

# Медия (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,974716 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 91 метр биеклектә урнашкан.
# 1955 ел

2 меңьеллык :
XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр — XXII гасыр :
Хронологик таблица :
1955 (бер мең тугыз йөз илле бишенче) ел — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 1955 елы, II меңьеллыкның 955 елы, XX гасырның 55 елы, XX гасырның 6 унъеллыгының 5 елы, 1950 елларның 6 елы. 1955 елдан бирле 69 ел үтте.

# 1955 ел
## Вакыйгалар

* 2 июнь — Байкоңгыр космодромына нигез салына.
* 17 июль — Калифорниядә беренче Диснейленд ачыла.
* 27 август — 198 битле Гиннесс рекордлар китабының беренче басмасы дөнья күрә.

# 1955 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1955 елда туганнар
* 30 гыйнвар — Айдар Фәйзрахманов, җырчы (лирик тенор), музыкант, дирижер.
* 24 февраль — Стив Джобс, АКШ бае, Apple ширкәтен оештыручы.
* 7 март — Рафис Гыйззәтуллин, язучы, журналист.
* 15 март — Җәүдәт Сөләйманов, КФУ профессоры, шагыйрь.
* 24 март — Ринат Анимаев, рәссам.
* 3 май — Римма Ратникова, публицист.
* 1 июнь — Рифкать Миңнеханов, ЮХИДИ, Татарстан Фәннәр Академиясе башлыгы.
* 3 июнь — Сергей Кузьмин, вице-адмирал, РФ Каһарманы.
* 5 июнь — Нурания Җамали, телевидение һәм кино режиссеры, сценарийлар авторы.
* 12 июнь — Әнвәр Измайлов, кырымтатар музыканты.
* 13 июнь — Зөлфирә Трегулова, музей директоры.
* 13 июнь — Зәйтүн Яркәев, театр артисты, телевидение режиссеры, алып баручы.
* 1 июль — Мәсгудә Шәмсетдинова, татар композиторы.
* 21 июль — Кирам Сатиев, баянчы.
* 25 июль — Искәндәр Сәйфуллин, татар архитекторы.
* 18 август — Татарстанның халык шагыйре, җыр текстлары авторы Наил Касыймов туа.
* 28 октябрь — Билл Гейтс, Microsoft компаниясе нигезләүчесе.
* 17 ноябрь — Сәлим Хазбиевич, имам, профессор, фән докторы.
* 20 ноябрь — Нияз Вәлиев, татар шагыйре.
* 5 декабрь — Рөстәм Сабитов, композитор.
* 19 декабрь — Эльмира Закирова, татар журналисты.
* 20 декабрь — Бинали Йылдырым, Төркия хөкүмәте башлыгы.
* билгесез — Наилә Әлмиева, музыковед, фольклорчы, этномузыколог, сәнгать белеме кандидаты, Татарстан Республикасының Атказанган сәнгать эшлеклесе.

# 1955 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1955 елда вафатлар
* 11 гыйнвар — Гомәр Ипчи, кырымтатар язучысы.
* 19 март — Леонид Говоров, ССРБ маршалы.
* 18 апрель — Альберт Эйнштейн, алман физик-теоретигы.
* 7 май — Александр Кирзимов, генерал-майор (1941).
* 10 август — Гариф Багданов, педагог һәм тәрҗемәче.
* 5 октябрь — Николай Фешин, рәссам.
* 1 ноябрь — Дейл Карнеги, АКШ язучысы, педагог.
# Гарфилд (Нью-Мексико)

Гарфилд — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гарфилд (Нью-Мексико)
## Географиясе

Гарфилд халык санын алу урыны мәйданы — 2,013522 км², 2,01352 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 4104 Фут биеклектә урнашкан.
# Малыя Лясковичы

Малыя Лясковичы (белар. Малыя Лясковічы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Бяразавский районында урнашкан авыл.

# Малыя Лясковичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Ивановски вулысы (Зөя өязе)

Ивановски вулысы — Казан губернасы Зөя өязе составындагы административ-территориаль берәмлек.
Вулысның үзәге булып Ивановский авылы торган.
# Стары Мазалав

Стары Мазалав (белар. Стары Мазалаў) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.

# Стары Мазалав
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Бантевиль

Бантевиль (фр. Bantheville) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Делано (Калифорния)

Делано — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.

# Делано (Калифорния)
## Тарихы

Делано шәһәре 1869 елда нигезләнгән.

# Делано (Калифорния)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 37,179738 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 96 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Слагенауфи (Тренто)

Слагенауфи — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Лавароне өязендә урнашкан торак пункт.

# Слагенауфи (Тренто)
## Географиясе

Слагенауфи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Слагенауфи (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Симерия-Веке

Симерия-Веке — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. Симерия коммунасына карый.

# Симерия-Веке
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Кече Горевка

Кече Горевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Печора елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Кече Горевка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050100112103000058112
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103005811
* Бассейн коды — 03.05.01.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# NGC 1212

NGC 1212 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1212
## Тарихы

Әлеге галактика 1884 елда Америка астрономы Льюис Свифт тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (11014) Святополк

(11014) Святополк — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11014) Святополк
## Тарихы

1982 елның 23 августында Милан Антал тарафыннан Матра обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 QY1» саналган.
# GPR6

GPR6 (ингл. G protein-coupled receptor 6) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сулимице

Сулимице — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Дарлово гминаcында урнашкан авыл.

# Сулимице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пактаево (Сернур районы)

Пактаево (чирм. Пактай, рус. Пактаево) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.

# Пактаево (Сернур районы)
## Сәгать поясы

Пактаево (Сернур районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Пактаево (Сернур районы)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Шилокша (Вадья-Вадьинская кушылдыгы)

Шилокша — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе , Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вадья-Вадьинская елгасының уң ярыннан 21 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.

# Шилокша (Вадья-Вадьинская кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03010000112103000000932
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000093
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Кайолите (Пезаро һәм Урбино)

Кайолите — Италиянең Марке төбәге Пергола өязендә урнашкан торак пункт.

# Кайолите (Пезаро һәм Урбино)
## Географиясе

Кайолите Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Кайолите (Пезаро һәм Урбино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сушица (Крушевац)

Сушица (серб. Сушица ) — Сербиянең Расина округы Крагуеватс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Сушица (Крушевац)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 222 метр биеклектә урнашкан.

# Сушица (Крушевац)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Горючка

Горючка — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Карамыш елгасының уң ярына тамагыннан 62 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 33 км.

# Горючка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Медведица елгасы башыннан Терса елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Тын кушылдыклары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамактары арасында, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010300112107000008474
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107000847
* Бассейн коды — 05.01.03.001
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Шеһрекүстү (Ладик)

Шеһрекүстү (төр. Şehreküstü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Ладик илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# HD94111

HD94111 — Җилкәннәр йолдызлыгында урнашкан A2V(pCrSrEu) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,68 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Фирдәвес Уразаева

Уразаева Фирдәвес Хәләф кызы (20 июль 1955 ел — 27 март 2011 ел) — галим-педагог. Психология фәннәре докторы (2003), профессор (2004).

# Фирдәвес Уразаева
## Биографиясе

Уразаева Фирдәвес Хәләф кызы 1955 елның 20 июлендә Башкорт АССРның, хәзерге Башкортстан Республикасының Стәрлебаш районы Яшергән авылында туган. 1970 елда Яшергән сигезьеллык мәктәбен уңышлы тәмамлый. 1970-1973 елларда Күмертау физик культура училищесында укый. Училищены тәмамлаганнан соң, Стәрлебаш районының Бакый урта мәктәбендә укытучы булып эшли.
1981 елда Башкорт дәүләт университетының география факультетын тәмамлый һәм Стәрлетамак шәһәренең 26 нчы урта мәктәбендә география укытучысы булып эшли.
1984 елның ноябреннән Стәрлетамак дәүләт педагогия институтында эшли, башта башлангыч белем бирү педагогикасы һәм методикасы кафедрасы ассистенты, ә 1992 елдан табигать белеме һәм математика кафедрасының өлкән укытучысы.
1996 елда кандидатлык диссертациясе яклый һәм шул ук кафедраның доценты була. 2002 елда «Психофизиологический мониторинг регионов с повышенным содержанием химических веществ в воде» темасына докторлык диссертациясе яклый. 2003 елдан алып кафедра профессоры һәм Стәрлетамак дәүләт педагогия академиясенең психологик эксперименталь лаборатория мөдире булып эшли. Анда 2004 елда «Психофизиология» һөнәре буенча фәнни аспирантура ача. Профессор Уразаева Ф. Х. җитәкчелеге астында 11 аспирант укый башлый. 1995 елдан Стәрлетамак дәүләт педагогия академиясе укытучылары һәм хезмәткәрләренең профсоюз комитеты рәисе.
Фәнни хезмәтләре шәхес үсешенең фундаменталь механизмнарына экологик хәл факторлары йогынтысын тикшерүгә, экологик яктан начар булган Россия Федерациясе төбәкләре халкы психофизиологик хәленең компьютер модельләрен анализлауга, тирә‑як мохитне саклау проблемаларына багышланган. Профессор Уразаева Фирдәвес Хәләф кызы психофизиология һәм психотерапия проблемалары буенча 3 монография, 120-дән артык фәнни мәкаләләр һәм 2 уйлап табу авторы.
Фирдәвес Хәләф кызы «Золотая кафедра России» дипломына лаек була.

# Фирдәвес Уразаева
## Фәнни хезмәтләре

** Свойства индивидуальности и типология микрокристализации ротовой жидкости студентов. Стерлитамак, 2006 (авторҙаш);
** Экология человека. Стерлитамак, 2008 (авторҙаш);
** Функциональная диагностика головного мозга школьников и студентов. Стерлитамак, 2010.
** Уразаева Ф. Х. Экология водных ресурсов Урала и Приуралья: Монография. — Стерлитамак: СГПИ, 1997. — 84 с.
** Уразаева Ф. Х. Интерактивная коррекция тревожности в неблагоприятных регионах РФ: Монография. — Стерлитамак: СГПИ, 2000. — 148 с
** Уразаева Ф. Х. Дисгармоничное развитие личности в экологически неблагоприятных регионах РФ: Монография. — Уфа: БашГУ, 2002. — 189 с.
** УразаеваФ. Х., Уразаев К. Ф. Естествознание и основы экологической психологии Учеб. пособие. — Москва: МГПУ, 2004. — 175 с..
# Сан Мигелито (Агваскальентес)

Сан Мигелито — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Агуаскальентес муниципалитеты составына керә.

# Сан Мигелито (Агваскальентес)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Мигелито (Агваскальентес)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Вадапой

Вадапой (белар. Вадапой) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.

# Вадапой
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (9718) Герефремов

(9718) Герефремов (лат. Gerbefremov) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9718) Герефремов
## Тарихы

1976 елның 16 декабрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 YR1» саналган.
# Бюксероль (Кот-д’Ор)

Бюксероль (фр. Buxerolles) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Ресе-сюр-Урс кантонына карый.

# Бюксероль (Кот-д’Ор)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11.97 км².
# Ральбиц-Розенталь

Ральбиц-Розенталь (алман. Ralbitz-Rosenthal) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Ральбиц-Розенталь
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 31,74 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 143 метр биеклектә урнашкан.
# Рамкур (Вогез)

Рамкур (фр. Ramecourt) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Березники (Сернур районы)

Березники (чирм. Куэр почиҥга, рус. Березники) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.

# Березники (Сернур районы)
## Сәгать поясы

Березники (Сернур районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Березники (Сернур районы)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Ильд

Ильд — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Рыбинское елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 46 км.

# Ильд
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010100912110000004727
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110000472
* Бассейн коды — 08.01.01.009
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Берлин университеты

52°31′05″ т. к. 13°23′36″ кч. о.
Гумбольдт исемендәге Берлин университеты (алман. Humboldt-Universität zu Berlin, кыскача "HU Berlin", лат. Alma Mater Berolinensis) — Берлиннын 4 университеты арасында иң яше.

# Берлин университеты
## Тарих

Университет 1809 елның 16 августында Вилһелм Һумбольдт (1767-1835) тарафыннан ачыла. 1828 елда исеме "Фридрих Вильгельм Университеты" исеменә алмаштырыла.
1812 елдан университетта ректор вазифасында Фридрих Карл Савиньи эшли.
1830 елдан ректор булып Георг Һегел эшли.
1949 елдан хәзерге исеме белән йөри.
Беренче факультетлар: юридик, медицина, фәлсәфә һәм теология факультетлары. Беренче Ректор — Теодор Шмальц.

# Берлин университеты
## Юридик факультеты

Берлин университетының юридик факультеты ихтыяр тарихы мәктәбе оясы. Факультетта Фридрих Карл Савиньи (1779-1861) эшли: «Хәзерге рим хокукы системасы» китабын бастыра. Георг Ухта (1789-1846) «Институция курсы», «Гади ихтыяр» китапларын бастыра.

# Берлин университеты
## Оештыру

Тугыз факультет:
* Хокук факультеты
* Математика һәм География, информатика, Математика, Химия, Физика
* Авыл хуҗалыгы һәм Биология, Психология
* Медицина (клиникасы Ирекле Берлин Университеты белән берлектә Шарите комплекста урнашкан)
* Фәлсәфә, Европа тарихы, этнология
* Фәлсәфә, әдәбият, Лингвистика, Скандинав тикшеренүләре, роман телләре әдәбияты, инглиз теле һәм Америка тикшеренүләре, славян тикшеренүләр, классик филология
* Һуманитар фәннәр һәм иҗтимагый фәннәр (мәдәният белеме, сәнгате, азия/африка тикшеренүләре (үз эченә археология, Физик медицина һәм реабилитацияләү тикшеренүләрен ала)
* Теология
* Икътисад
Моннан тыш, ике бәйсез институтлары ("Zentralinstitute") бар:
* Британия тикшеренүләре (немец телендә: "Großbritannienzentrum")
* Гумбольдт-инновацияләр (фәнни хезмәтләр күрсәтү)
* Берлин тарихы музее (музей тарихы)
* Шпет-Дендрарий

# Берлин университеты
## Тәмамлаучылар

* Генрих Гейне
* Адельберт фон Шамиссо
* Людвиг Фейербах
* Отто фон Бисмарк
* Карл Маркс
* Фр Меринг
* Вильгельм Либкнехт
* Карл Либкнехт
* Альфред Вегенер
* Алиса Саломон
* Курт Тухольский.

# Берлин университеты
## Ректорлар

* Фридрих Карл фон Савиньи
* Иоган Готлиб Фихте
* Георг Һегел
* Фридрих Шлейермахер
* Карл Вейерштрасс
* Тодор Момзен
* Рудольф Вирхов
* Макс Планк
* Артур Кронфельд Һәм башка галимнәр.
# Рена

Рена — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Рена
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 44,59 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 24 метр биеклектә урнашкан.
# Эхидо де Малвас, Ла Арголья (Ирапуато)

Эхидо де Малвас, Ла Арголья — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ирапуато муниципалитеты составына керә.

# Эхидо де Малвас, Ла Арголья (Ирапуато)
## Географиясе

Эхидо де Малвас, Ла Арголья Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эхидо де Малвас, Ла Арголья (Ирапуато)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эхидо де Малвас, Ла Арголья (Ирапуато)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Чрний Поток-при-Великих Лащах

Чрний Поток-при-Великих Лащах — Словениянең Рибниця җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Чрний Поток-при-Великих Лащах
## Географиясе

Мәйданы — 0,97 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 621,4 метр биеклектә урнашкан.
# Николай Клепинин

Николай Николаевич Клепинин ( 23 декабря 1869 [ 4 гыйнвар, 1870 ] ) - Россия һәм Совет туфрак өйрәнүче галим. Профессор (1931). Кырым махсус культуралар институты ректоры (1923).

# Николай Клепинин
## Биография

1869 елның 23 декабрендә Екатеринбургта туган . Әтисе - Екатеринбург районы председателе Николай Андреевич Клепинин . Туганы - архитектор Андрей Клепинин һәм Ерак Көнчыгыштагы Приморский күчерү округы башлыгы Борис Клепинин; апасы - актриса Вера Клепинина .
1892-1895 елларда Санкт-Петербург империя университетының физика һәм математика факультетының табигый фәннәр бүлегендә укый, аннары Яңа Александрия авыл хуҗалыгы һәм урман хуҗалыгы институтында укый . Санкт-Петербург университетының Авыл хуҗалыгы кафедрасында профессор А.В. Столетовҗитәкчелегендә эшли. .
Константин Глинка җитәкчелегендәге экспедиция әгъзасы (1897-1898). 1899 - 1902 елларда ул Владимир өлкәсендә земство туфрак галимен өйрәнүче булып эшли. 1903 елда ул Симферопольгә күченә, һәм анда 1918 елга кадәр Таурид өлкәсе земство советы хезмәткәре, туфрак фәннәре лабораториясе башлыгы һәм Кырым табигать белеме партнерлыгы председателе булып эшли. Земство туфрак галимнәре А. П. Чорный һәм А.И.Порхоров белән берлектә ул туфракны өйрәнә һәм Таурид өлкәсе районнары өчен туфрак карталарын төзү эше белән шөгыльләнә . 1906 - 1907 елларда ул "Южный Ведомости" газетасы мөхәррире итеп билгеләнә. 1910 елда ул Таурид фәнни архив комиссиясе әгъзасы итеп билгеләнә .
1918-1921 елларда ул эксперимент бүлеге мөдире, ярдәмчесе, профессор һәм яңа төзелгән Таурид университетының агрохимия кафедрасы мөдире вазифасында була. 1918 елның 29 июлендә ул өлкә земство советы әгъзасы . 1922-1923 елларда - Кырым махсус культуралар институты профессоры һәм ректоры .
Николай Николаевич Клепинин 1936 елның 28 августында Симферопольдә үлә. 1948 елда Ташлы-Кипчак авылы Клепинино дип үзгәртелә. 1980-нче елларда Клепининың гәүдәсе Элита НПО (элеккеге Кырым тәҗрибә станциясе) эшчеләре соравы буенча Клепининода күчереп яңадан күмелә. Клеминин яшәгән Симферопольдәге йортка мемориаль тактаташ куелды . Моннан тыш, Клепинино авылында Николай Николаевич Клепининга һәйкәл куелды .

# Николай Клепинин
## Фәнни эшчәнлек

Кырым туфракларын өйрәнү эше белән шөгыльләнә . Таурад провинциясе районнарынең тафрак картасы авторы . 1932 елда ул ярымутравның беренче туфрак картасын туплады . 1912 елда Караби- Яиладагы Бузлук боз мәгарә турында китап яза. .

# Николай Клепинин
## Гаилә

Хатыны - Эстер Самойловна Фригоф (1887-1956) .