yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Фин-угыр халыклары

Фин-угыр халыклары (фин-угырлар) — фин-угыр телләрендә сөйләшүче халыклар берлеге. Көнбатыш Себердә, Төньяк, Үзәк, Көнчыгыш Аурупада яшиләр.

# Фин-угыр халыклары
## Төркемнәргә бүленеш һәм саннары

Фин-угор халыклары ике төп төркемгә аерылалар: фин һәм угыр.
Фин-угыр халыкларының гомуми саны якынча 25 миллион кеше тәшкил итә. Шулардан маҗарлар якынча 14 миллион, финнар 5 миллион, эстоннар якынча 1 миллион, мордва 843 мең, удмуртлар 637 мең, чирмешләр 604 мең кеше.

# Фин-угыр халыклары
## Төркемнәргә бүленеш һәм саннары
### Фин-Пермь төркеме
#### Балтыйк-буе фин төркемчәсе

* Финнар (суоми) — 6 000 000: 4 800 000 — Финляндиядә, 300 000 — Швециядә, 300 000 — АКШда.
* Эстоннар — 1 050 000: 920 000 — Эстониядә (2009), 39 763 — Финляндиядә (2012), 28 113 — Россиядә (2002), 25 509 — Швециядә (2007), 25 000 — АКШда (2000).
** Сету — 10 000: 10 000 — Эстониядә, 214 — Россиядә (2010).
* Кареллар — 120 000: 93 344 — Россиядә (2002), 20 000 — Финляндиядә.
* Вепслар — 8 240 кеше Россиядә (2002).
* Ижорлар — 700 кеше: 327 кеше — Россиядә (2002).
* Ливлар — 250—400 кеше (Латвиядә).
* Водь — 100 кеше: 73 — Россиядә (2002).

# Фин-угыр халыклары
## Төркемнәргә бүленеш һәм саннары
### Фин-Пермь төркеме
#### Саам төркемчәсе

* Саамнар — 30 000—70 000: 40 000 — Норвегиядә, 20 000 — Швециядә, 6 500 — Финляндиядә, 1,8 мең кеше — Россиядә (2010).

# Фин-угыр халыклары
## Төркемнәргә бүленеш һәм саннары
### Фин-Пермь төркеме
#### Идел буе-фин төркемчәсе

* Мордва — 744 237 Россиядә (2010)
** Мукшы — 49 624 Россиядә (2002)
** Эрзә — 84 407 Россиядә (2002)
* Чирмешләр — 547 605 Россиядә (2010)

# Фин-угыр халыклары
## Төркемнәргә бүленеш һәм саннары
### Фин-Пермь төркеме
#### Пермь төркемчәсе

* Удмуртлар — 636 906 Россиядә (2002).
* Бисермәннәр — 3 122 Россиядә (2002).
* Коми-зыряннар — 293 406 Россиядә (2002).
** Коми-ижемнар — 15 607 Россиядә (2002).
* Коми-пермяклар — 125 235 Россиядә (2002).
** Коми-язьвиннар — 5 000 Россиядә.

# Фин-угыр халыклары
## Төркемнәргә бүленеш һәм саннары
### Угыр төркеме
#### Дунай төркемчәсе

* Маҗарлар — 14 500 000: 9 416 015 — Маҗарстанда (2001), 1 563 081 — АКШта (2006), 1 433 073 — Румыниядә (2001), 520 528 — Словакиядә (2001), 315 510 — Канадада (2006), 293 299 — Сербиядә (2002), 156 600 — Украинада (2001).
** Сикәйләр
** Чангошлар
** Мадьяраблар
** Яслар (маҗарлар тарафыннан Урта гасырларда ассимиляцияләнгән аланнар).

# Фин-угыр халыклары
## Төркемнәргә бүленеш һәм саннары
### Угыр төркеме
#### Об төркемчәсе

* Хантлар — 28 678 кеше Россиядә (2002).
* Манси — 11 432 кеше Россиядә (2002).
# Сеймур (Айова)

Сеймур — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Сеймур (Айова)
## Тарихы

Сеймур шәһәре елда нигезләнгән.

# Сеймур (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 6,085416 км², 6,085417 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 323 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# 145 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) — I гасыр :
Хронологик таблица :
145 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.

# 145 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:145 елда (б. э. к.) туганнар

# 145 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:145 елда (б. э. к.) вафатлар
# Җылысу (Җетесай районы)

Җылысу (каз. Жылысу) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Җылысу (Җетесай районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Кабасакал (Шалпазары)

Кабасакал (төр. Kabasakal) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Шалпазары илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# MTRNR2L8

MTRNR2L8 (ингл. MT-RNR2 like 8) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Тагай (Чертала кушылдыгы)

Тагай — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Чертала елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.

# Тагай (Чертала кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010800112115200030256
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203025
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# (12050) Humecronyn

(12050) Humecronyn — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12050) Humecronyn
## Тарихы

1997 елның 27 апрелендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 HE14» саналган.
# Анжелика Арутюнян

Анжелика Арутюнян (18 июнь 1926 ел - 2004 ел) - әрмән совет җырчысы (лирик сопрано). Әрмән ССРның халык артисты (1977).

# Анжелика Арутюнян
## Биографиясе

Анжелика Ервандовна Арутунян 1926 елның 18 июнендә Төньяк-Кавказ краеның Грозный шәһәрендә туган.
1956 елда Комитас исемендәге Ереван консерваториясен (укытучысы Тагуи Шахназарян), аннары аспирантураны тәмамлый. 1958 елдан Александр Спендиарян исемендәге опера һәм балет театры солисты була, анда төрле үзенчәлекле партияләрне башкара Шулай ук концерт җырчысы буларак чыгыш ясый. Гастрольләр белән чит илләргә күп сәяхәт итә. 1979 елдан Ереван консерваториясендә укыта.
1963 елдан КПСС әгъзасы. 2004 елда Әрмәнстанның башкаласы Ереванда вафат була.
1964 елда Мусоргский исемендәге Бөтенсоюз конкурсы лауреаты була.

# Анжелика Арутюнян
## Театр эшләре

Партияләре:
** Олимпия (Чухачян «Аршак Б ")
** Шушан (Тигранян «Давид Бек ")
** Жемчуг (Фауст «Гуно»)
** Магда Сорел (Консул " Сенити)
** Венера (Вагнер «Танхойзер ")
** Микаэла (Бизе «Кармен ")
** Марфа (Римский -Корсаков, король кәләше)
** Иоланта (И.П. Чайковский, «Иоланта ")
** Тоска (Пуччини, "Тоска")

# Анжелика Арутюнян
## Казанышлары

* Әрмән ССРның халык артисты
* М.П. Мусоргский исемендәге Бөтенсоюз җырчылар конкурсы лауреаты

# Анжелика Арутюнян
## Бүләкләре

М.П. Мусоргский исемендәге Бөтенсоюз җырчылары конкурсының 2-нче премиясе (1964).

# Анжелика Арутюнян
## Библиография

* Вокально-энциклопедический словарь
* Восканян С. Солистка оперы//Комсомолец. Ереван. 1959. 24 мая.
* Егорова О. Первая ласточка//Сов. Татария. Казан. 1963. 20 марта.
* Маркосян К. Певцы//СМ. 1967. № 9. С. 44-49.
** Там же материал о А. Карапетяне, В. Миракян.
** Тер-Исраелян Т. Власть обаяния//Коммунист. Ереван. 1975. 1 июня.
** Арутюнян Анжелика Ервандовна//Муз. энциклопедия.— М., 1982. Т. 6. С. 666.
# Аблаут

Аблаут - эчке флексия ролен үти торган морфонологик чиратлашу (мәсьәлән, ингл. write — wrote — written)
# Черники (Зволе)

Черники (чех. Černíky) — Чехиянең Урта Чехия крае Зволе районында урнашкан авыл.

# Черники (Зволе)
## Географиясе

Мәйданы — 0,248 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Черники (Зволе)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Черники (Зволе)
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Черники (Зволе)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 0 |
| 1880 | 0 |
| 1890 | 0 |
| 1900 | 0 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 0 |
| 1921 | 0 |
| 1930 | 0 |
| 1950 | 0 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 0 |
| 1970 | 22 |
| 1980 | 22 |
| 1991 | 13 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 42 |
| 2011 | 144 |
| 2021 | 196 |
# Багдамлары (Милас)

Багдамлары (төр. Bağdamları) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Милас илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Стоко II (Падова)

Стоко II — Италиянең Венеция төбәге Кампозампьеро өязендә урнашкан торак пункт.

# Стоко II (Падова)
## Географиясе

Стоко II Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Стоко II (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Баруфи (Фиренца)

һәм
Баруфи — Италиянең Тоскана төбәге Импрунета өязендә урнашкан торак пункт.

# Баруфи (Фиренца)
## Географиясе

Баруфи Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Баруфи (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гура-Северска

Гура-Северска — Польшаның Силезия воеводалыгы Псары гминасында урнашкан авыл.

# Гура-Северска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (599) Луиза

(599) Луиза (лат. Luisa) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (599) Луиза
## Тарихы

1906 елның 25 апрелендә Джоэл Меткалф тарафыннан Тонтон обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1906 UJ» саналган.
# Фереджи

Фереджи — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. Чербел (коммуна) коммунасына карый.

# Фереджи
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Поеж

Поеж — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ак Лух елгасының уң ярыннан 88 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 32 км.

# Поеж
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010300312110000016638
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110001663
* Бассейн коды — 08.01.03.003
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Иске Куак вулысы

Иске Куак вулысы (тат. ئىسكىٰ قوواق (ماردىٰۋا قارامالىٰسىٰ) ۋولىٰسىٰ, рус. Старо-Куакская (Мордовско-Кармальская) волость) — Самар губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Югары Карамалы, Мордва Әфүнкәсе, Мордва-Ивановски, Түбән Чыршылы, Кузай, Чатырлы һәм Темәш вулыслары белән чиктәш булган (1890). 9 торак пунктта 5739 кеше яшәгән. Октябрь инкыйлабына кадәр Мордва Карамалысы вулысы дип йөртелгән. 1920-елларның уртасында бетерелә.
# Валенайм

Валенайм (фр. Wahlenheim) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Валенайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2,55 км².
# Мъюр-Бич (Калифорния)

Мъюр-Бич — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Мъюр-Бич (Калифорния)
## Географиясе

Мъюр-Бич халык санын алу урыны мәйданы — 1,276408 км², 1,276411 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 95 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# TBC1D10A

TBC1D10A (ингл. TBC1 domain family member 10A һәм TBC1 domain family, member 10A) — кешенең 22-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Казчина Вергани (Милано)

Казчина Вергани — Италиянең Ломбардия төбәге Горгонцола өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Вергани (Милано)
## Географиясе

Казчина Вергани Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казчина Вергани (Милано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Варзеа-Гранди (Пиауи)

Варзеа-Гранди — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.

# Варзеа-Гранди (Пиауи)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 233,927 км².
# Ататүрк (Һалылые)

Ататүрк (төр. Atatürk) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалылые илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (429) Лотида

(429) Лотида (лат. Lotis) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (429) Лотида
## Тарихы

1897 елның 23 ноябрендә Огюст Шарлуа тарафыннан Ницца обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1897 DL» саналган.
# (7757) Kameya

(7757) Kameya (лат. Kameya) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7757) Kameya
## Тарихы

1990 елның 22 маенда Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 KO» саналган.
# Петрегино

Петрегино (рус. Петрегино) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче авыл.

# Петрегино
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Петрегино
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.

# Петрегино
## Халык

2010 елда биредә 4 кеше яшәве билгеле.
2010 елгы җанисәп буенча авылда руслар (100%) яши.
# Гүлачан (Һалфети)

Гүлачан (төр. Gülaçan) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалфети илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (8027) Robertrushworth

(8027) Robertrushworth (лат. Robertrushworth) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8027) Robertrushworth
## Тарихы

1991 елның 7 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PB12» саналган.
# Саранап (Калифорния)

Саранап — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Саранап (Калифорния)
## Географиясе

Саранап халык санын алу урыны мәйданы — 1,135 квадрат миль, 2,939426 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 55 метр биеклектә урнашкан.
# Зур Агарак

Зур Агарак — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тап елгасының сул ярыннан 163 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 27 км.

# Зур Агарак
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тубыл елгасы, Есет елгасы кушылган урындан тамагына чаклы, Тура һәм Тауда елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502612111200004292
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111200429
* Бассейн коды — 14.01.05.026
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Каза Орйо-Каза Голучо (Модена)

Каза Орйо-Каза Голучо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Лама-Моконьо өязендә урнашкан торак пункт.

# Каза Орйо-Каза Голучо (Модена)
## Географиясе

Каза Орйо-Каза Голучо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Каза Орйо-Каза Голучо (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Падкаленда

Падкаленда (белар. Падкаленда) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Глуский районында урнашкан авыл.

# Падкаленда
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Бокишава

Бокишава (белар. Бокішава) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.

# Бокишава
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# (356) Лигурия

(356) Лигурия (лат. Liguria) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (356) Лигурия
## Тарихы

1893 елның 21 гыйнварында Огюст Шарлуа тарафыннан Ницца обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1893 G» саналган.
# Черлин (Великопольское воеводалыгы)

Черлин — Польшаның Великопольское воеводалыгы Голаньч гминасында урнашкан авыл.

# Черлин (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вилабоа

Вилабоа (гал. Vilaboa) — Испаниянең Понтеведра провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вилабоа
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 37,5 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 22 метр биеклектә урнашкан.
# Юкарычаглан (Одунпазары)

Юкарычаглан (төр. Yukarıçağlan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Одунпазары илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (10157) Asagiri

(10157) Asagiri (лат. Asagiri) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10157) Asagiri
## Тарихы

1994 елның 27 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 WE1» саналган.
# HD165474

HD165474 — Еланлы Кеше йолдызлыгында урнашкан A0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,402 ± 0,011 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Моццагронья

Моццагронья — Италиянең Абруццо төбәгендә урнашкан коммуна. Кьети провинциясе составына керә.

# Моццагронья
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 223 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Фоссачезия, Пальета, Ланчано һәм Санта-Мария-Имбаро коммуналары белән чиктәш.
# Чименҗик (Эрегъли)

Чименҗик (төр. Çimencik) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сүтлүҗе (Пынархисар)

Сүтлүҗе (төр. Sütlüce) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Кыркларэли иле Пынархисар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Папина (Драгичынский районы)

Папина (белар. Папіна) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Драгичынский районында урнашкан авыл.

# Папина (Драгичынский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# (10567) Francobressan

(10567) Francobressan (лат. Francobressan) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10567) Francobressan
## Тарихы

1994 елның 7 февралендә галимнәр тарафыннан Фарра-д’Изонцо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 CV» саналган.
# Сен-Мишель-де-Ллот

Сен-Мишель-де-Ллот (фр. Saint-Michel-de-Llotes) — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Бардаклы (Догубаязыт)

Бардаклы (төр. Bardaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Догубаязыт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Норма (Ошторма кушылдыгы)

Нурминкә (Норма) — Россия территориясе, Татарстан биләмәләренең Көнчыгыш Чулман алды елгасы, Оштырма елгасының сул як кушылдыгы (Нократ елгасы бассейны).

# Норма (Ошторма кушылдыгы)
## Тасвирлама

Озынлыгы 20,9 км, бассейн мәйданы 107,9 кв. км. Кукмара районы территориясе буйлап ага. Нормабаш авылыннан көньяк-көнбатышка таба 2,5 чакрым ераклыкта бщреп чыга,тамагы Кукмара шәһәренең көньяк-көнчыгыш читендә урын ала.
Су башының абсолют биеклеге - 160 м, тамагы - 69 м. Киңлеге, агым тизлеге, тирәнлеге зур түгел. Нурминкәнең су җыю өслеге яссы яисә аз тармаклы аерым калкулыкларга бүлгәләнгән тигезлектән гыйбарәт (җирнең абсолют биеклеге 175-220 м). Геологик яктан караганда, су җыю өслегенең төп өлеше Пермь системасының татар ярусы токымнарыннан тора. Нурминка үзәне асимметрияле: сул ярлары текәрәк тора; урыны-урыны белән нарат, чыршы, юкә, өрәңге, каенлы катнаш агачлыклар сакланган. Су җыю өслегенең урман белән капланышы 5%.
Үзәннең уң битләре, нигездә, сөзәк, авыл хуҗалыгы культураларын үстерү өчен файдаланыла. Нурминкәнең су җыю өслегендә озынлыгы 5 км га кадәр булган бик күп чокырлар, бар, аларның интенсив үсүенә территориянең көчле (90 м га кадәр) эрозиясе, текә балчыклы тау битләре булу һәм бассейнның күпчелек өлешендә урман булмау тәэсир итә. Сулык бормалы, тармакланмаган.
Нурминкәнең озынлыгы 0,9 дан 4,7 км га кадәр булган 16 кушылдыгы бар, аларның күпчелек өлеше уң як. Елга челтәре куелыгы 0,49 км2. Туенуы катнаш, күбесенчә кар сулары исәбенә. Җир асты сулары белән туену модуле 0,5–1 л/с·км2. Елганың гидрологик режимы ташу вакытында су муллыгы һәм җәен нык саегуы белән үзенчәлекле. Еллык агымның 80% ка кадәре язгы ташу чорына туры килә. Бассейнда еллык су агымының уртача күпьеллык катламы 120 мм, ташу агымы катламы 98 мм. Язгы ташу, гадәттә, март ахырында башлана. Елга ноябрь уртасында туңа. Елга тамагында суының иң аз вакытындагы уртача күпьеллык чыгымы 0,085 м3/с. Суы язын йомшак (1,5–3 мг-экв/л), кышын һәм җәен чагыштырмача каты (3–6 мг-экв/л). Гомуми минеральләшүе язын 200–300 мг/л, кышын һәм җәен 700–1000 мг/л.
Норма бассейнында суның гомуми күләме 1,5 млн м3 булган 3 буа бар. Су ресурслары сугару өчен кулланыла.
Норма үзәне буенча Мәскәү–Казан–Екатеринбург тимер юлы участогы үтә.
Норма — ТРның табигать истәлеге (1978). Елга үзәненең сулъяк сөзәклегендә «Кукмара тавы» ландшафтлы табигать истәлеге урнашкан.

# Норма (Ошторма кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
# Едлова (Йиржетин под Едловоу)

Едлова (чех. Jedlová) — Чехиянең Устецк крае Йиржетин под Едловоу районында урнашкан авыл.

# Едлова (Йиржетин под Едловоу)
## Географиясе

Мәйданы — 5,146 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Едлова (Йиржетин под Едловоу)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Едлова (Йиржетин под Едловоу)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Едлова (Йиржетин под Едловоу)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 140 |
| 1880 | 117 |
| 1890 | 127 |
| 1900 | 82 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 95 |
| 1921 | 98 |
| 1930 | 162 |
| 1950 | 25 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 20 |
| 1970 | 18 |
| 1980 | 10 |
| 1991 | 3 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 4 |
| 2011 | 13 |
| 2021 | 4 |
# Атаскоса (округ, Техас)

Атаскоса — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Джердантон шәһәре.

# Атаскоса (округ, Техас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1856 елда оештырыла.

# Атаскоса (округ, Техас)
## Халкы

2019 елда халык саны 38 628 кеше тәшкил иткән.

# Атаскоса (округ, Техас)
## Территориясе

Округ мәйданы 3191 км² тәшкил итә.