yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Мурыны Вяликия

Мурыны Вяликия (белар. Мурыны Вялікія) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.

# Мурыны Вяликия
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Плешивиця (Брезовиця)

Плешивиця — Словениянең Брезовиця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Плешивиця (Брезовиця)
## Географиясе

Мәйданы — 0,76 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 373,8 метр биеклектә урнашкан.
# Тучков тыкрыгы

Тучков тыкрыгы (рус. Тучков переулок) — Санкт-Санкт-Петербургның Василеостров районындагы тыкрык. Двинский тыкрыгы һәм Макаровның яр буе арасында урнашкан.
Урта проспекты, Кубань, Волхово һәм Двинский тыкрыкларын кисеп үтә.

# Тучков тыкрыгы
## Тарих

1798 елдан Урта проспектыннан алып Кече Нева кадәрге участок Глухой тыкрыгы дип атала. 1802 елдан Загибениннарның тыкрыгы, өйнең фамилияләре буенча (6,11 йорт) сәүдәгәр Загибенин исемен йөртә.
Заманча исеме 1882 елның 15 маенда Кече Нева елгасы аша үткән Тучков күпере буенча бирелә.

# Тучков тыкрыгы
## Истәлекле урыннары һәм учреждениесе

* Тучков күпере янында Изге Екатерина чиркәве
* 1912-1914 елларда 17, 29 кв.йортта Анна Ахматова һәм Николай Гумилев яшәгән.
* Дәүләт оптика институты, лингвистик тикшеренүләр институты, Россия Федерациясе Президенты каршындагы Россия Халык хуҗалыгы һәм дәүләт хезмәте университеты Төньяк-Көнбатыш Институты.

# Тучков тыкрыгы
## Әдәбиятта

1912-1914 елларда Анна Ахматова һәм Николай Гумилев Тучков тыкрыгында бүлмәне алалар. Бу чорда Анна Ахматова язган:
   Покинув рощи родины священной И дом, где Муза Плача изнывала, Я, тихая, веселая, жила На низком острове, который, словно плот, Остановился в пышной невской дельте. О, зимние таинственные дни, И милый труд, и легкая усталость, И розы в умывальном кувшине! Был переулок снежным и недлинным. И против двери к нам стеной алтарной Воздвигнут храм святой Екатерины.
# Кагнып

Кагнып — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Кече Юган елгасының уң ярына тамагыннан 336 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 16 км.

# Кагнып
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200048694
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204869
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Памуккале (Денизли)

Памуккале (төр. Pamukkale) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесенең Денизли иленә караган бер илчедер.

# Памуккале (Денизли)
## Географиясе

Илче мәйданы — 823 км².
# Бургобербах

Бургобербах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Бургобербах
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Бургобербах
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12,61 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 470 метр биеклектә урнашкан.
# Гатчинсон (Миннесота)

Гатчинсон — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Гатчинсон (Миннесота)
## Тарихы

Гатчинсон шәһәре 1855 елда нигезләнгән.

# Гатчинсон (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 23 361 692 квадрат метр, 23,378699 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 323 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Лёнгинувка

һәм
Лёнгинувка — Польшаның Лодзь воеводалыгы Розпша гминаcында урнашкан авыл.

# Лёнгинувка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Аралык (Эйнесил)

Аралык (төр. Aralık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Эйнесил илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# NGC 871

NGC 871 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 871
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Базенкур-сюр-Со

Базенкур-сюр-Со (фр. Bazincourt-sur-Saulx) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Сассе-сюр-Мез

Сассе-сюр-Мез (фр. Sassey-sur-Meuse) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Акунёвка (Шкловский районы)

Акунёвка (белар. Акунёўка) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.

# Акунёвка (Шкловский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# КөнбатышЕгринка

КөнбатышЕгринка — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Егринка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# КөнбатышЕгринка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300112103000027456
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002745
* Бассейн коды — 03.02.03.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Фатыйх Кәрим урамы (Казан)

Фатыйх Кәрим урамы (рус. улица Фатыха Карима) — Казанның Вахит районында урнашкан урам. Язучы Фатыйх Кәрим (1909-1945) исемен йөртә.

# Фатыйх Кәрим урамы (Казан)
## Географиясе

Шиһабетдин Мәрҗани урамыннан башланып, Исмәгыйль Гаспралы урамы белән киселештә тәмамлана.

# Фатыйх Кәрим урамы (Казан)
## Тарих

Хәзерге исемен 1953 елның 4 дикәбреннән йөртә.

# Фатыйх Кәрим урамы (Казан)
## Игътибарга лаек объектлар

* «Мозаффария» мәдрәсәсе бинасы
* Беркутов йорты
* Зәңгәр мәчет
* Юнысовлар-Апанаевлар йорты
# Һаапсе

Һаапсе (эст. Haapse) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
# (17972) Ascione

(17972) Ascione — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17972) Ascione
## Тарихы

1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JH51» саналган.
# Монтегелино (Алесандрия)

Монтегелино — Италиянең Пьемонт төбәге Виллароманьяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Монтегелино (Алесандрия)
## Географиясе

Монтегелино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Монтегелино (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Христиана Нюслайн-Фольхард

Христиана Нюслайн-Фольхард(алман. Christiane Nüsslein-Volhard; 20 октябрь 1942 ел, Магдебург, Алмания) — немец биологы, яралгы үсешенә генетик контроле ачкан өчен физиология һәм медицина буенча 1995 елгы Нобель премиясе лауреаты (Э. Льюис һәм Э. Вишаус белән бергә). Макс Планк җәмгыяте составындагы Үсеш биологиясе институтының профессоры һәм директоры; toll кебек рецепторларны ачуга китергән toll генын ачучы буларак та билгеле. Фундаменталь медицина тикшеренүләре өчен Лейбниц исемендәге (1986) һәм Альберт Ласкер исемендәге премияләр (1991) лауреаты.
Бәләкәй чагыннан биолог булырга хыяллана. Мәктәпне уртача тәмамласа да, укытучылары аның сәләтле булуын билгели. Тюбингенга биохимия буенча белемен күтәрергә китә. Шунда ук ДНКны тикшереп, фәлсәфә докторы дәрәҗәсен ала. Молекуляр биология өйрәнә. 1975 елдан Базельдә лабораториядә эшли, анда Э. Вишаусны очрата. 1978 елда алар Гейдельбергтагы Аурупа молекуляр биология лабораториясенә эшкә алына һәм бергә эшли. 1981 елда Нюслайн-Фольхард Тюбингендагы лабораториягә эшкә күчә, анда дрозофилалар өстендә эшен дәвам итә. 1985 елдан Макс Планк җәмгыяте составындагы Үсеш биологиясе институтының директоры.

# Христиана Нюслайн-Фольхард
## Җәмәгать эшмәкәрлеге

2004 елда үз исемендәге фондны (Christiane Nüsslein-Volhard Stiftung) ача, фонд яшь немец галимнәренә өйдә карау һәм йорт мәшәкатьләрен башкару буенча финанс ярдәме күрсәтә.
2016 елда Гринписны, Берләшкән Милләтләр Оешмасын һәм бөтендөнья илләренең хөкүмәтләрен генетик модификацияле организмнар (ГМО) белән көрәшне туктатырга чакырган хатка кул куя.

# Христиана Нюслайн-Фольхард
## Танылуы һәм мактаулы бүләкләре

* Лейбниц исемендәге бүләк (1986)
* Розенстил премиясе (1989)
* Силлиман лекциясе (1989)
* Карус премиясе (1989)
* Фундаменталь медицина тикшеренүләре өчен Альберт Ласкер премиясе (1991)
* Keith R. Porter Lecture (1991)
* Луиза Гросс Хорвиц премиясе (1992)
* Отто Варбург медале (1992)
* Альфред Слоун премиясе (1992)
* Louis-Jeantet Prize for Medicine (1992)
* Sir Hans Krebs Medal (1993)
* Ernst Schering Prize (1993)
* Физиология һәм медицина буенча Нобель премиясе (1995)
* Order of Merit of Baden-Württemberg (1996)
* Goetheplakette der Stadt Frankfurt am Main (1996)
* Pour le Mérite (1997)
* ГФР алдындагы хезмәтләре өчен орденның йолдыз һәм тасмалы Зур тәресе (2005)
* Deutscher Stifterpreis (2007)
* «Фән һәм сәнгать өчен» Австрия мактаулы билгесе (2009)
* Сент-Эндрюс университеты Doctor of Science мактаулы докторы (2011)
* «Фән һәм сәнгатьтәге казанышы өчен» Максимилиан ордены (2014).
Астероидка исеме бирелгән астероид.
# Дарылык (Аладаг)

Дарылык (төр. Darılık) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Аладаг илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Мантейе

Мантейе (фр. Manteyer) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Гап-Кампань кантонына карый.

# Мантейе
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 25,63 км².
# Аккөй (Чанакчы)

Аккөй (төр. Akköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Чанакчы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Виньола (Комо)

Виньола — Италиянең Ломбардия төбәге Кремия өязендә урнашкан торак пункт.

# Виньола (Комо)
## Географиясе

Виньола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Виньола (Комо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Акпынар (Чамаш)

Акпынар (төр. Akpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Чамаш илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# NGC 4525

NGC 4525 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4525
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Югары-Зур Золотянка

Верхне-Зур Золотянка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Акчим елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Югары-Зур Золотянка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100212111100004662
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100466
* Бассейн коды — 10.01.01.002
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Арион (Айова)

Арион — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Арион (Айова)
## Тарихы

Арион шәһәре елда нигезләнгән.

# Арион (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,229681 км², 1,22969 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 351 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гудленд (Индиана)

Гудленд — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гудленд (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Гудленд (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,97039 км², 2,026541 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 220 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Кампо Рохо (Акапулко де Хуарез)

Кампо Рохо — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Акапулько-де-Хуарес муниципалитеты составына керә.

# Кампо Рохо (Акапулко де Хуарез)
## Географиясе

Кампо Рохо Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Кампо Рохо (Акапулко де Хуарез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Кампо Рохо (Акапулко де Хуарез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Вильялар-де-лос-Комунерос

Вильялар-де-лос-Комунерос (исп. Villalar de los Comuneros) — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вильялар-де-лос-Комунерос
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 42,74 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 712 метр биеклектә урнашкан.
# Олимпиан-Вилледж (Миссури)

Олимпиан-Вилледж — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Олимпиан-Вилледж (Миссури)
## Тарихы

Олимпиан-Вилледж шәһәре елда нигезләнгән.

# Олимпиан-Вилледж (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,476137 км², 1,476139 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 183 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Завои

Завои (белар. Завоі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.

# Завои
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Иван Павлов (1849)

Иван Павлов (26 сентябрь 1849(1849-09-26), Рязань, Рязань губернасы, Россия империясе — 27 февраль 1936(1936-02-27) (86 яшь), Ленинград) — химик, табиб, физиолог, невролог, тикшеренүче (ССРБ). Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1904).
# Хосе Эдуардо Фуерте (Абасоло)

Хосе Эдуардо Фуерте — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Абасоло муниципалитеты составына керә.

# Хосе Эдуардо Фуерте (Абасоло)
## Географиясе

Хосе Эдуардо Фуерте Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Хосе Эдуардо Фуерте (Абасоло)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Хосе Эдуардо Фуерте (Абасоло)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Ранчо Анатолио Герреро (Ометепек)

Ранчо Анатолио Герреро‎ — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ометепек муниципалитеты составына керә.

# Ранчо Анатолио Герреро (Ометепек)
## Географиясе

Ранчо Анатолио Герреро‎ Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Ранчо Анатолио Герреро (Ометепек)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Ранчо Анатолио Герреро (Ометепек)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Захарова (Верхотурье шәһәр округы)

Захарова (рус. Захарова) — Свердловск өлкәсенең Верхотурье шәһәр округы составына керүче авыл.

# Захарова (Верхотурье шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Захарова (Верхотурье шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Санта-Клара (Нью-Йорк)

Санта-Клара — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Санта-Клара (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1888 елда нигезләнгән.

# Санта-Клара (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 191,71 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 484 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вильяфранка-дель-Пенедес

Вильяфранка-дель-Пенедес (кат. Vilafranca del Penedès һәм исп. Villafranca del Panadés) — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вильяфранка-дель-Пенедес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 19,6 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 223 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (16995) 1999 CX14

(16995) 1999 CX14 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16995) 1999 CX14
## Тарихы

1999 елның 15 февралендә К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CX14» саналган.
# Полонь

Полонь — Польшаның Мазовия воеводалыгы Еднорожец гминасында урнашкан авыл.

# Полонь
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Василькова (Слуцкий районы)

Василькова (белар. Васількова) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Слуцкий районында урнашкан авыл.

# Василькова (Слуцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Погожелиця (Лобезький повяты)

Погожелиця — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Радово-Мале гминаcында урнашкан авыл.

# Погожелиця (Лобезький повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Панкратавка

Панкратавка (белар. Панкратаўка) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Горацкий районында урнашкан авыл.

# Панкратавка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# 2-Карагач

2-Карагач — Казахстан территориясеннән ага торган елга. Актүбә өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Урта Бөрте елгасының уң ярыннан 85 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.

# 2-Карагач
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Орск каласыннан Сакмар елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 12010000812112200004485
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112200448
* Бассейн коды — 12.01.00.008
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Cirneñ yasalma iärçene

Cirneñ yasalma iärçene - Cir tiräsendä äylänüçe ğälämi oçuçı apparat.
Cir tiräsendä xäräkät itär öçen apparatnıñ başlanğıç tizlege berençe ğälämi tizlektän zurraq bulırğa tieş.
Cirneñ yasalma iärçene oçışı berniçä yözdän berniçä meñgä km. qädär bieklektä bara.
Äylänü çorı 1,5 säğättän berniçä yılğa qädär.
Geostatsionar orbitada ber täwlek çorlı äylänüçe iärçennär zur ähämiätenä iä, çönki alar kük yözendä "xäräkätsez elenep toralar" häm antennalarnı borırğa kiräkmi.
Dönyanıñ tarixında berençe Cirneñ yasalma iärçenen SSRB 1957 yılnıñ 4 oktäberendä cibärä.
Xäzer 40 il Cirneñ yasalma iärçennären qullana.

# Cirneñ yasalma iärçene
## Qullanış

Cirneñ yasalma iärçennäre fänni tikşerenülär, xärbi eş, meteorologiä, navigatsiä, televidenie häm elemtä maqsatları öçen qullanıla.
# Костыли (Киров өлкәсе)

Костыли (рус. Костыли) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.

# Костыли (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Костыли (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Костыли (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Костыли (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Чилибия

Чилибия — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. Чилибия (коммуна) коммунасына карый.

# Чилибия
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 57 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Градиште (Бела Паланка)

Градиште (серб. Градиште ) — Сербиянең Пирот округы Бела-Паланка җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Градиште (Бела Паланка)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 464 метр биеклектә урнашкан.

# Градиште (Бела Паланка)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# NGC 1295

NGC 1295 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1295
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Ормонд Стоун тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Функцияле төймәләр

Функцияле төймәләр (ингл. Function key) — санак яки терминал төймәсарының төймәләре. Алар операцион системасы боерыкларын чакыру өчен яки төрле программаларда һәм уеннарда билгеләнгән гамәлләрне башкару өчен программаланганнар.

# Функцияле төймәләр
## Төрле системаларга һәм программаларга билгеләнүләре
### Mac OS

Mac OS-та Mac OS 9-га кадәр кулланучының функцияле төймәләрне идарә итү панеле ярдәме белән функцияле төймәләрне программаларны яки AppleScript-ны эшләтеп җибәрү өчен көйләргә мөмкинлеге бар. Mac OS X гадәттә менә бу төймәләргә функцияләр бирә: F9, F10, F11 (Exposéка), F12 (Dashboardка) һәм F14, F15 (контрастны киметү/арттыру өчен). Яңа Apple ноутбуларында барлык функцияле төймәләр төп гамәлләргә билгеләнгән, мәсәлән, тавышны һәм яктылыкны көйләү.

# Функцияле төймәләр
## Төрле системаларга һәм программаларга билгеләнүләре
### Microsoft Windows

F1 төймәсе IBM Common User Access-ны чыгарганнан соң, иң иртә Windows программаларыннан башлап һәм хәзерге көнгә кадәр, акренләп универсаль ярдәм һәм белешмә чакырту төймәсенә әйләнде.
F2 төймәсе Windows Explorer-да, Microsoft Visual Studio-да һәм башка кайбер программаларда файлларның исемен үзгәртү өчен кулланыла.
F3 гадәттә эзләү функциясын чакыру өчен кулланыла. ⇧
Alt + F4 Windows-та кушымталарны ябу өчен кулланыла, ә Ctrl + F4 документның яки программаның бер өлешен ябу өчен файдаланыла.
F5 күп төрле гизгечләрдә һәм программаралда яңарту функциясын башкара.
F10 тулы сайлакны кабыза, ә ⇧
F11 кайбер гизгечләрдә тулысынча экран режимын кабыза.
Microsoft кушымталары өчен төймәләрнең башка билгеләнешләре:
Microsoft Word-та ⇧
Microsoft PowerPoint-та F5 слайд-шоуны курсәтә башлый, ә F6 киләсе өлкәгә хәрәкәт башкара,
F7 орфографияны тикшерү өчен кулланыла,
Alt + F8 диалог макросын чакыру өчен кулланыла.
105 төймәле IBM/Windows санак төймәсары җәеме к·б·ү :
| PrtSc SysRq | Scroll Lock | Pause Break | | | | |
| Ins | Home | PgUp | NumLk | / | * | − |
| Del | End | PgDn | 7 | 8 | 9 | + |
| | | | 4 | 5 | 6 | + |
| | ↑ | | 1 | 2 | 3 | Ent |
| ← | ↓ | → | 0 | 0 | , | Ent |