yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Гранха эль Каспири, Симеон Москеда (Силао)

Гранха эль Каспири, Симеон Москеда — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Силао муниципалитеты составына керә.

# Гранха эль Каспири, Симеон Москеда (Силао)
## Географиясе

Гранха эль Каспири, Симеон Москеда Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха эль Каспири, Симеон Москеда (Силао)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха эль Каспири, Симеон Москеда (Силао)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Урыс Сарсазы (Чистай районы)

Рус Сарсазы — Татарстан Республикасының Чистай районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422967.

# Урыс Сарсазы (Чистай районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.9 °C | -10.9 °C | -5.8 °C | 4.5 °C | 13.4 °C | 18.5 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.1 °C | 4.4 °C | -4.8 °C | -10.2 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

# Урыс Сарсазы (Чистай районы)
## Авылда туган танылган шәхесләр

* Павел Миронов (1919-1945), Советлар Берлеге Каһарманы.
# Тирән Сабун

Тирән Сабун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Сабун елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 200 км.

# Тирән Сабун
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011000112115200039078
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203907
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Стошовице (Түбән Силезия воеводалыгы)

Стошовице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Стошовице гминасында урнашкан авыл.

# Стошовице (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Башпынар (Енифакылы)

Башпынар (төр. Başpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Енифакылы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Юравка (Смалявицкий районы)

Юравка (белар. Юраўка) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Смалявицкий районында урнашкан авыл.

# Юравка (Смалявицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Старе Грабе

һәм
Старе Грабе — Польшаның Мазовия воеводалыгы Воломин гминасында урнашкан авыл.

# Старе Грабе
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Штефан-чел-Маре (коммуна, Арджеш)

Штефан-чел-Маре — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан коммуна.

# Штефан-чел-Маре (коммуна, Арджеш)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 34,29 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Штефан-чел-Маре һәм Главачок авыллары урнашкан.
# Подгради (Тржемошнице)

Подгради (чех. Podhradí) — Чехиянең Пардубице крае Тршемошнитсе районында урнашкан авыл.

# Подгради (Тржемошнице)
## Географиясе

Мәйданы — 2,357 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Подгради (Тржемошнице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Подгради (Тржемошнице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Подгради (Тржемошнице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 232 |
| 1880 | 222 |
| 1890 | 235 |
| 1900 | 220 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 216 |
| 1921 | 201 |
| 1930 | 193 |
| 1950 | 143 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 145 |
| 1970 | 138 |
| 1980 | 92 |
| 1991 | 63 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 64 |
| 2011 | 77 |
| 2021 | 66 |
# Вила-Нова-ди-Сервейра

Вила-Нова-ди-Фамаликан (порт. Vila Nova de Famalicão) — Португалиядә урнашкан шәһәр, Брага округына карый торган шул ук исемдәге муниципалитет үзәге.

# Вила-Нова-ди-Сервейра
## Тарихы

Шәһәр 1205 елда нигезләнгән. 1936 елдан алып 1976 елга кадәр Португалиянең тарихи Минью провинциясенә караган.

# Вила-Нова-ди-Сервейра
## Географиясе

Мәйданы — 109 км², 108,47 ± 0,01 км². Муниципалитет составына Сопу, Сапардуш, Корнеш, Коваш (Вила-Нова-ди-Сервейра), Гондарен, Лойву, Ментрештиду, Campos e Vila Meã, Candemil e Gondar, Reboreda e Nogueira һәм Vila Nova de Cerveira e Lovelhe фрегезияләре керә.
# Спас (Татарстан) гербы

Спас гербы — Татарстан Республикасы Спас муниципаль районы үзәге Спас шәһәренең тарихи гербы.

# Спас (Татарстан) гербы
## Герб тасвирламасы

Герб яшел җир өстендәге алтын җирлектә ике катлы, тешле, кара капкалы а́ркалы һәм югары катында шундый ук тәрәзәле көмеш манарадан гыйбарәт. Калканның югары өлешендә Казан гербы сурәтләнгән.

# Спас (Татарстан) гербы
## Герб символикасы

Спас өяз шәһәре гербы, геральдмейстер, чын статус киңәшчесе А.А. Волков җитәкчелегендә Сенат каршындагы Герольдия департаментында төзелә һәм иске стиль буенча, 1781 елның 18 октябрендә императорица Екатерина II тарафыннан раслана, андагы тасвирламасы түбәндәгечә: «Калканның югары өлешендә Казан гербы. Түбәнендә алтын кырда борынгы манара, ул бу яңа шәһәр янында борынгыда татар шәһәре Болгар булганлыгы билгесе. Андагы манаралар хәзерге вакытта да җимерелмәгән килеш торадыр».
Герб композициясе хәзерге район территориясендә Спас җиренең бай тарихына Идел-Кама Болгарының (X-XIV гасыр) борынгы башкаласы булганын сөйли.
Геральдикадагы манара — терәк, ышанычлылык, рух ныклыгы символы.
Алтын хөрмәтне, байлыкны, тотрыклылыкны, интеллектны символлаштыра.
Көмеш — чисталык, камиллек, сафлык, тынычлык һәм үзара аңлашу символы.
Яшел төс — сәламәтлек, табигать, тормыш үсеше символы.
Кара төс — мәңгелек, зирәклек, тыйнаклык символы.
1859 елда, Кене геральдик реформасы чорында, Спас өяз шәһәренең яңа гербы проекты эшләнә (рәсми рәвештә расланмый).
Хәзерге Татарстанның Спас районы гербы Казан губернасының Спас гербы нигезендә төзелә.
# Френдшип (Мэн)

Френдшип — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Френдшип (Мэн)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1807 елда нигезләнгән.

# Френдшип (Мэн)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 31,37 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 6 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Прусиновице (Мазовия воеводалыгы)

Прусиновице — Польшаның Мазовия воеводалыгы Сверче гминасында урнашкан авыл.

# Прусиновице (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ваймер (Техас)

Ваймер — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Ваймер (Техас)
## Тарихы

Ваймер шәһәре 1873 елда нигезләнгән.

# Ваймер (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 5,993963 км², 5,993961 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 125 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Хмелёвка (Зур Юг кушылдыгы)

Хмелёвка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Вологда өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Зур Юг елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Хмелёвка (Зур Юг кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010200412110000009571
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110000957
* Бассейн коды — 08.01.02.004
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Верашчаки (Свислацкий районы)

Верашчаки (белар. Верашчакі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.

# Верашчаки (Свислацкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Жанвиль (Кальвадос)

Жанвиль (фр. Janville) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Кече (Ентала кушылдыгы)

Кече — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе , Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ентала елгасының уң ярыннан 57 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 35 км.

# Кече (Ентала кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100212103000011146
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001114
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# HD19817

HD19817 — Сәгать йолдызлыгында урнашкан F0(pCrEu) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,14 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Яо (Осака)

Яо (яп. 八尾市) — Япония дәүләтенең Осака префектурасында урнашкан шәһәр.

# Яо (Осака)
## Тарихы

Яо шәһәре 1948 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.

# Яо (Осака)
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 273244 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 6551 кеше тәшкил иткән.

# Яо (Осака)
## Географиясе

Шәһәр территориясе 41.71 км² тәшкил итә.

# Яо (Осака)
## Кардәш шәһәрләр

* Цзядин, Кытай
* Шаңхай, Кытай
# Пахомово (Советский районы)

Пахомово (чирм. Пахомово, рус. Пахомово) — Мари Илнең Советский районында урнашкан авыл.

# Пахомово (Советский районы)
## Сәгать поясы

Пахомово (Советский районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Пахомово (Советский районы)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк.
# Грасанела (Верона)

Грасанела — Италиянең Венеция төбәге Арколе өязендә урнашкан торак пункт.

# Грасанела (Верона)
## Географиясе

Грасанела Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Грасанела (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# 403 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 403 — Милади тәкъвим буенча V гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 403 — безнең эрага кадәр V гасырга кергән ел.
* 403 — сан.
# Масковшчына

Масковшчына (белар. Маскоўшчына) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.

# Масковшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Альбертовско

һәм
Альбертовско — Польшаның Великопольское воеводалыгы Гродзиск-Велькопольский гминасында урнашкан авыл.

# Альбертовско
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Терранова-Саппо-Минулио

Терранова-Саппо-Минулио — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. Реджо-ди-Калабрия провинциясе составына керә.

# Терранова-Саппо-Минулио
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 250 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Молокьо, Таурианова һәм Вараподьо коммуналары белән чиктәш.
# Сегерия Торете (Кунео)

Сегерия Торете — Италиянең Пьемонт төбәге Кунео өязендә урнашкан торак пункт.

# Сегерия Торете (Кунео)
## Географиясе

Сегерия Торете Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сегерия Торете (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Челтик (Кешан)

Челтик (төр. Çeltik) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Эдирне иле Кешан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Лечон

Лечон (исп. Lechón) — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Лечон
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 17,458953 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 985 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Машэвичы

Машэвичы (белар. Машэвічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.

# Машэвичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# 276 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
276 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.

# 276 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:276 елда (б. э. к.) туганнар
* Эратосфен (иске грекча – Ἐρατοσθένης; – Греция математигы, астроном, географ һәм шагыйрь.

# 276 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:276 елда (б. э. к.) вафатлар
# Саунакүла

Саунакүла (эст. Saunaküla) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
# NGC 4270

NGC 4270 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4270
## Тарихы

Әлеге галактика 1786 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Аррокелаш

Аррокелаш — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. Риу-Майор муниципалитетына карый.

# Аррокелаш
## Географиясе

Мәйданы — 27,81 км².
# Аксариха

Аксариха — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе, Корган өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Пышма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.

# Аксариха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502212111200007853
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111200785
* Бассейн коды — 14.01.05.022
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Екинҗилер (Енишеһир)

Екинҗилер (төр. Ekinciler) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Енишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Замрск

Замрск (чех. Zámrsk) — Чехиянең Пардубице крае Усти-над-Орлици һәм Q89751685? районында урнашкан авыл.

# Замрск
## Географиясе

Мәйданы — 7,466314 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 260 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Замрск
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Замрск
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Замрск
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1076 |
| 1880 | 1010 |
| 1890 | 963 |
| 1900 | 860 |
| 1910 | 968 |
| 1921 | 957 |
| 1930 | 969 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 1057 |
| 1961 | 920 |
| 1970 | 873 |
| 1980 | 704 |
| 1991 | 687 |
| 2001 | 710 |
| 2011 | 724 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 742 |
| 2016 | 731 |
| 2017 | 731 |
| 2018 | 729 |
| 2019 | 730 |
| 2020 | 737 |
| 2021 | 742 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 717 |
| 2022 | 749 |
| 2023 | 746 |
| 2024 | 757 |
# GSC5627-1181

GSC5627-1181 — Еланлы Кеше йолдызлыгында урнашкан B спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,5 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Скала (Веж)

Скала (чех. Skála) — Чехиянең Высочина крае Веж (Гавличкув Брод) районында урнашкан авыл.

# Скала (Веж)
## Географиясе

Мәйданы — 1,931 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Скала (Веж)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Скала (Веж)
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Скала (Веж)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 253 |
| 1880 | 251 |
| 1890 | 239 |
| 1900 | 238 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 227 |
| 1921 | 201 |
| 1930 | 161 |
| 1950 | 149 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 146 |
| 1970 | 143 |
| 1980 | 125 |
| 1991 | 96 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 89 |
| 2011 | 100 |
| 2021 | 99 |
# Балты (Слонимский районы)

Балты (белар. Балты) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Слонимский районында урнашкан авыл.

# Балты (Слонимский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Шалкар (Карасай районы)

Шалкар (каз. Шалқар) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Шалкар (Карасай районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Сен-Жюст (Эн)

Сен-Жюст (фр. Saint-Just) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Сезерья кантонына карый.

# Сен-Жюст (Эн)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13,95 км².
# Кэли (ай кратеры)

Кэли (лат. Cayley) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 14,2 км булган кратер.

# Кэли (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Артур Кэли (1821—1895) хөрмәтенә бирелә.

# Кэли (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Саһаргу

Саһаргу (эст. Sahargu) — Эстониянең Ида-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Сопору-де-Кимпие

Сопору-де-Кимпие — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. Фрата (коммуна) коммунасына карый.

# Сопору-де-Кимпие
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 383 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Эрмидаш-Саду

Эрмидаш-Саду — Португалиянең Сетубал округына керә торган фрегезия. Сантьягу-ду-Касен муниципалитетына карый.

# Эрмидаш-Саду
## Географиясе

Мәйданы — 88,72 км².
# Светлина (община Димитровград)

Светлина — Болгариянең Хасково өлкәсендә урнашкан авыл. Димитровград җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Светлина (община Димитровград)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 232 метр биеклектә урнашкан.
# Скомиго (Тревизо)

һәм
Скомиго — Италиянең Венеция төбәге Конельяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Скомиго (Тревизо)
## Географиясе

Скомиго Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Скомиго (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# ARL11

ARL11 (ингл. ADP ribosylation factor like GTPase 11) — кешенең 13-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (17148) 1999 JJ105

(17148) 1999 JJ105 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17148) 1999 JJ105
## Тарихы

1999 елның 12 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JJ105» саналган.
# Мопертюи (ай кратеры)

Мопертюи (лат. Maupertuis) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 45,49 км булган кратер.

# Мопертюи (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Пьер Луи де Мопертюи (1698—1759) хөрмәтенә бирелә.

# Мопертюи (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# TRAK1

TRAK1 (ингл. Trafficking kinesin protein 1 һәм Trafficking kinesin-binding protein 1) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Шырпы

Шырпы — башына тиз кабынып китүчән күкертле матдә буялган кечкенә генә таякчык формасындагы ут кабызу әйбере.
Шырпыны бары тик усак агачыннан гына ясыйлар. Усак шырпы тигез янып китә, тиз кабына, төтенләп янмый. Эшкәртү өчен дә уңайлы. Шырпының саламын машиналар эшли. Усак агачын "шырпы" калынлыгы итеп теләләр, аннары "шырпы" озынлыгы итеп кисәләр. Киселгән шырпы саламнарын селкенеп торучы, конуссыман төпле тартмага салалар. Алар селкенә-селкенә, бер-беренә тиеп шомаралар һәм тартма төбендәге ярык-тишектән, кирәкле размерга җиткәч, аска коелалар. Бер-берсенә орынып бары тик усак кына шулай шомара ала. Шомарган саламга янучан матдә сылыйсы гына кала.
* Шырпының кабыну мизгеле
* Шырпының кабыну мизгеле
# Сера Мичели (Козенца)

Сера Мичели — Италиянең Калабрия төбәге Кастролиберо өязендә урнашкан торак пункт.

# Сера Мичели (Козенца)
## Географиясе

Сера Мичели Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Сера Мичели (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.