yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Тет-Седа-Яха

Тет-Седа-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сямай-То-Се елгасының сул ярыннан 18 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.

# Тет-Седа-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300312115300046519
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115304651
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Белкачу

Белкачу — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Жидвей (коммуна) коммунасына карый.

# Белкачу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Мейперл (Техас)

Мейперл — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Мейперл (Техас)
## Тарихы

Мейперл шәһәре 1911 елда нигезләнгән.

# Мейперл (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,143446 км², 2,143448 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 162 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гай ве Слезску

Гай ве Слезску (чех. Háj ve Slezsku) — Чехиянең Моравия-Силезия крае Опава һәм Опава районында урнашкан авыл.

# Гай ве Слезску
## Географиясе

Мәйданы — 13,786929 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 233 метр биеклектә урнашкан.

# Гай ве Слезску
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Гай ве Слезску
## Тарихы

Авыл җирләре элек Чешская Силезия тарихи төбәгенә караган.

# Гай ве Слезску
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1649 |
| 1880 | 1808 |
| 1890 | 1891 |
| 1900 | 2211 |
| 1910 | 2621 |
| 1921 | 2657 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 3302 |
| 1950 | 2935 |
| 1961 | 3314 |
| 1970 | 3307 |
| 1980 | 3368 |
| 1991 | 3299 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 3312 |
| 2014 | 3283 |
| 2016 | 3272 |
| 2017 | 3278 |
| 2018 | 3259 |
| 2019 | 3272 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 3255 |
| 2021 | 3247 |
| 2021 | 3179 |
| 2022 | 3212 |
| 2023 | 3223 |
| 2024 | 3245 |
# Субашы (Чине)

Субашы (төр. Subaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Чине илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сен-Жульен-де-Крампс

Сен-Жульен-де-Крампс (фр. Saint-Julien-de-Crempse) — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
# Жарлаки

Жарлаки (белар. Жарлакі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Маладзечанский районында урнашкан авыл.

# Жарлаки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Поцо (Виченца)

Поцо — Италиянең Венеция төбәге Скио өязендә урнашкан торак пункт.

# Поцо (Виченца)
## Географиясе

Поцо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Поцо (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вилаҗо дей Җильи (Кальяри)

Вилаҗо дей Җильи — Италиянең Сарденья төбәге Маракалагонис өязендә урнашкан торак пункт.

# Вилаҗо дей Җильи (Кальяри)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Акчахан-Кала

Акчахан-Кала яки Акча-хан Кала, шулай ук урыны хөрмәтенә Казаклы-Яткан/ Казакли-Яткан дип аталган булган, хәзерге Үзбәкстанда, Каракалпакстанда безнең эрага кадәр 4-енче/ 3-енче гасырда төзелгән һәм безнең эраның 2-нче гасырында таланганчы кеше тору урыны булган Харәзм иленең борынгы кальгасы булган. Ул хәзерге көн Үзбәкстанда “Илле кальга оазисы”ның өлеше булып тора. Акчахан-Каланы калдыру мөгаен 14 км төньяк-көнчыгышта яңа башкала Топрак-Кала нигезләүдән соң булган.

# Акчахан-Кала
## Казулар

Акчахан хәзер дә бара торган күпсанлы казылмаларның объекты булган. Гипостильле зал белән церемониаль комплекс ачылган булган.
* Казакли-ятканның өске читән уратылган урынының почмагы
* Казакли-яткан
* Казакли-яткан нигезендә багана
* Казакли ятканда балчык кирпеч идәне

# Акчахан-Кала
## Рәсемнәр

Безнең эраның 1-енче гасырдан безнең эраның 2-нче гасырына кадәр периодка карый торган күп бизәлешләр табылган булган: күп сан фрескалар, Эллинистик стильдә Кетосны кертеп пешерелмәгән балчык модельле сыннар һәм колоссаль Авеста Илаһлары сурәтләре белән Зәрдөштлек ут алтаре табылган булган. Парфян сәнгать йогынтылары шулай ук тасвирланган булган.
* Акчахан-Кала фрескасы
* Акчахан-Кала фрескасы
* Башка кальгаларга бәйле булган Харәзм иле оазисында Акчахан-Кала кальгасы
# Калиновски

Калиновский (рус. Калиновский) — Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районы составына керүче авыл.

# Калиновски
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Калиновски
## Сәгать поясы

Калиновски Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Калиновски
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (37%), татарлар (18%), башкортлар (44%).
# Габдулла Галиулла

Габдулла Галиулла — дин әһеле, Татарстан Республикасының беренче мөфтие. 1954 елның 2 сентябрендә Казанда туа.
1961-1969 елларда - Казанның №119 нчы мәктәптә, 1969-1971 елларда - №37 нче мәктәптә укый.
1973-1975 елларда Совет Армиясендә хезмәт итә.
1978-1983 елларда Бохара мәдрәсәсендә белем ала.
1983-1987 елларда Ташкент Ислам Институтында укып, югары дини белем ала.
1987-1990 елларда - Казанның Мәрҗани мәчете имамы.
1990 елдан "Нурулла" мәчете имам-хатыйбы.
1992-1998 елларда Татарстан Диния нәзараты җитәкчесе, мөфтие.
1993-1996 елларда - Россия дини идарәләре координацион үзәге рәисе булып сайлана.
# Розварово

Розварово — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Камень-Поморски гминаcында урнашкан авыл.

# Розварово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тето Петавино Сотано (Кунео)

Тето Петавино Сотано — Италиянең Пьемонт төбәге Робиланте өязендә урнашкан торак пункт.

# Тето Петавино Сотано (Кунео)
## Географиясе

Тето Петавино Сотано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Тето Петавино Сотано (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# .su

.su — ССРБнең югары дәрәҗәле милли домены. Хәзер дә кулланыла.
# Нагошице

Нагошице (чех. Nahošice) — Чехиянең Пльзень крае Ближейов районында урнашкан авыл.

# Нагошице
## Географиясе

Мәйданы — 2,267 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Нагошице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Нагошице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Нагошице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 253 |
| 1880 | 285 |
| 1890 | 252 |
| 1900 | 260 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 262 |
| 1921 | 250 |
| 1930 | 252 |
| 1950 | 164 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 170 |
| 1970 | 152 |
| 1980 | 94 |
| 1991 | 74 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 52 |
| 2011 | 72 |
| 2021 | 72 |
# Маҗаркөй (Газипаша)

Маҗаркөй (төр. Macarköy) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Газипаша илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Зелена Гора (Лужани)

Зелена Гора (чех. Zelená Hora) — Чехиянең Пльзень крае Лужани (Плзень-йиг) районында урнашкан авыл.

# Зелена Гора (Лужани)
## Географиясе

Мәйданы — 1,323 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Зелена Гора (Лужани)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Зелена Гора (Лужани)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Зелена Гора (Лужани)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 27 |
| 1880 | 29 |
| 1890 | 32 |
| 1900 | 28 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 29 |
| 1921 | 38 |
| 1930 | 42 |
| 1950 | 36 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 35 |
| 1970 | 39 |
| 1980 | 42 |
| 1991 | 29 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 32 |
| 2011 | 20 |
| 2021 | 20 |
# Моцецей (коммуна)

Моцецей — Румыниянең Долж жудецында урнашкан коммуна.

# Моцецей (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 129,09 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Моцецей, Добридор һәм Моцецей-Гаре авыллары урнашкан.
# Калеҗик (Ийидере)

Калеҗик (төр. Kalecik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Ийидере илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Арҗасера-Рикетера (Торино)

Арҗасера-Рикетера — Италиянең Пьемонт төбәге Буссолено өязендә урнашкан торак пункт.

# Арҗасера-Рикетера (Торино)
## Географиясе

Арҗасера-Рикетера Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Арҗасера-Рикетера (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Аптос-Гиллс-Ларкин-Велли (Калифорния)

Аптос-Гиллс-Ларкин-Велли — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Аптос-Гиллс-Ларкин-Велли (Калифорния)
## Географиясе

Аптос-Гиллс-Ларкин-Велли халык санын алу урыны мәйданы — 24,031362 км², 24,029623 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Өлчектепе (Суруч)

Өлчектепе (төр. Ölçektepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Суруч илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# STX4

STX4 (ингл. Syntaxin 4) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ромша

Ромша — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Мехреньга елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Ромша
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300412103000033911
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003391
* Бассейн коды — 03.02.03.004
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Слоптув

Слоптув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Липник гминасында урнашкан авыл.

# Слоптув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тучимилко (Уизуко де лос Фигероа)

Тучимилко — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Уицуко-де-лос-Фигероа муниципалитеты составына керә.

# Тучимилко (Уизуко де лос Фигероа)
## Географиясе

Тучимилко Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Тучимилко (Уизуко де лос Фигероа)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Тучимилко (Уизуко де лос Фигероа)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Җакомона (Верона)

Җакомона — Италиянең Венеция төбәге Сона өязендә урнашкан торак пункт.

# Җакомона (Верона)
## Географиясе

Җакомона Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Җакомона (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Молинело (Падова)

Молинело — Италиянең Венеция төбәге Урбана өязендә урнашкан торак пункт.

# Молинело (Падова)
## Географиясе

Молинело Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Молинело (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Стшалкув (Великопольское воеводалыгы)

Стшалкув — Польшаның Великопольское воеводалыгы Лискув гминасында урнашкан авыл.

# Стшалкув (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Инөнү (Енишеһир)

Инөнү (төр. İnönü) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Енишеһир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Паксико (Миссури)

Паксико — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Паксико (Миссури)
## Тарихы

Паксико шәһәре елда нигезләнгән.

# Паксико (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,745262 км², 1,74526 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 114 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мэн (Көнбатыш Виргиния)

Мэн — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Мэн (Көнбатыш Виргиния)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Мэн (Көнбатыш Виргиния)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,982406 км², 2,982395 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 225 ± 1 метр һәм 225 метр биеклектә урнашкан.
# Старий Камень (Подлясье воеводалыгы)

Старий Камень — Польшаның Подлясье воеводалыгы Шепетово гминасында урнашкан авыл.

# Старий Камень (Подлясье воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 1011

NGC 1011 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1011
## Тарихы

Әлеге галактика 1876 елда Франция астрономы Эдуард Стефан һәм Льюис Свифт тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 80.01 см (31.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Трстеник (Ормож)

Трстеник — Словениянең Ормож (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Трстеник (Ормож)
## Географиясе

Мәйданы — 0,2 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Витанки

Витанки — Польшаның Мазовия воеводалыгы Лив гминасында урнашкан авыл.

# Витанки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Долни Ниви

Долни Ниви (чех. Dolní Nivy) — Чехиянең Карловы Вары крае Соколов һәм Q89408271? районында урнашкан авыл.

# Долни Ниви
## Географиясе

Мәйданы — 18,815885 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 552 метр биеклектә урнашкан.

# Долни Ниви
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Долни Ниви
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Долни Ниви
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1363 |
| 1880 | 1362 |
| 1890 | 1304 |
| 1900 | 1414 |
| 1910 | 1469 |
| 1921 | 1461 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 1543 |
| 1950 | 688 |
| 1961 | 731 |
| 1970 | 508 |
| 1980 | 382 |
| 1991 | 243 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 271 |
| 2014 | 311 |
| 2016 | 314 |
| 2017 | 327 |
| 2018 | 346 |
| 2019 | 350 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 361 |
| 2021 | 354 |
| 2021 | 341 |
| 2022 | 337 |
| 2023 | 342 |
| 2024 | 351 |
# Сыч (Выша кушылдыгы)

Сыч — Россия территориясеннән ага торган елга. Пенза өлкәсенең Земетчино районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Выша елгасының сул ярыннан 87 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.

# Сыч (Выша кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Цна елгасы, Тамбов каласыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мукшы, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010200312110000029843
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110002984
* Бассейн коды — 09.01.02.003
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Жужа Какук

Жужа Какук (Zsuzsa Kakuk, 13 август 1925(1925-08-13) (99 яшь), Наҗталья, Эгер ярашы, Һевеш комитаты, Маҗарстан кыйраллыгы — , ) — маҗар шәркыятьчесе, профессор (1970), Маҗарстан ФАнең шәркыятьчелек комитеты рәисе (1986 елдан). Маҗарстан төркиятчлеге тарихына, татар теле, татар фольклоры, төрек теле диалектларына турында фәнни хезмтләр авторы. Игнац Кунош тарафыннан җыелган татар фольклоры җыентыкларын (Kasantatarische Volkslieder (1980), Kasantatarische Volksmärchen (1989)) нәшер иткән.
* 1 2 код VIAFhttps://wikidata.org/wiki/Track:Q19832964https://wikidata.org/wiki/Track:Q54919https://wikidata.org/wiki/Track:P214
* 1 2 Исаев Ю. Н. Чувашская энциклопедия — Чувашское книжное издательство, 2006. — 2567 бит — ISBN 978-5-7670-1471-2https://wikidata.org/wiki/Track:P10596https://wikidata.org/wiki/Track:P10597https://wikidata.org/wiki/Track:Q4517503https://wikidata.org/wiki/Track:Q22918706https://wikidata.org/wiki/Track:P10598https://wikidata.org/wiki/Track:Q19909792
* 1 2 https://real-j.mtak.hu/15703/1/Keletkutat%C3%A1s-1995_osz.pdf
* ↑ https://terebess.hu/keletkultinfo/lexikon/kakuk.html
# Мария Рыбникова

Мария Александровна Рыбникова (1885 елның 8 (20) феврале, Александро-Невская авылы, Раненбург өязе, Рязань губернасы — 1942 елның 3 июне, Свердловск) — Россия педагогы, методист, фольклорчы, әдәбият белгече.

# Мария Рыбникова
## Тормыш юлы

Мария Рыбникова хезмәткәр гаиләсендә туа. 1903 елда Мариинский училищесын тәмамлый, аннары, башлангыч мәктәптә бер ел эшләгәннән соң, Мәскәү югары хатын-кызлар курсларының тарих-филология факультетына укырга керә. Курсларны тәмамлаганнан соң, 1909 елда Вязьмага күченә, анда Вязьма хатын-кызлар гимназиясендә әдәбият укытучысы вазыйфасына керә.
1918 елда аны Мәскәү губернасындә Малахов урта тәҗрибә-күрсәтү мәктәбенә, ә 1923 елда — Мәскәү педагогика Профинтерна техникумына эшкә керә, анда ул 1928 елга кадәр кала.
1924 елдан башлап Рыбникова югары мәктәптә эшли башлый: 1924 елдан 1931 елга кадәр ул 2 нче Мәскәү дәүләт университеты (элеккеге Мәскәү югары хатын-кызлар курслары) педагогика факультетында, ә 1928 елдан 1930 елга кадәр шулай ук К. Либкнехт исемендәге Индустриаль-педагогик институтта укыта. Бер үк вакытта Рыбникова берничә институтта фәнни эш белән шөгыльләнә, халык фольклорын җыя, музейлар һәм күргәзмәләр оештыра, семинарлар үткәрә.
Бөек Ватан сугышы башланганнан соң Свердловскка эвакуацияләнә, анда педагогик эшчәнлеген 1942 елның июнендә вафат булганчы дәвам итә.

# Мария Рыбникова
## Тормыш юлы
### Фәнни эшчәнлек

Рыбникованың галим һәм педагог буларак формалашуы Вязьмада уза. Аның беренче басмалары һәм фольклорны җыю тәҗрибәсе нәкъ менә шушы чорга керә. 1914 елда «Вестник воспитания» журналында аның беренче мәкаләсе чыга. 1916—1917 елның кышында ул Бөтенроссия словесник-укытучылар корылтаенда катнаша.
Мәскәү өлкәсенә күчкәч, галимнең таланты тулысынча ачыла. Рыбникова мәктәптә әдәбиятны укыту методологиясен эшли, әдәбият белеме буенча эшләр яза һәм халык авыз иҗатын өйрәнә. 1941 елда басылып чыккан һәм педагогның күп еллык тәҗрибәсен үз эченә алган «Әдәби уку методикасы буенча очерклар» фәнни-нигезләнгән әдәбиятны укыту курсы аның соңгы эше була.

# Мария Рыбникова
## Библиография

* Темы для внеклассных бесед с кончающими курс средней школы // Вестник воспитания. — 1914. — № 6.
* А. Блок — Гамлет. — М., 1923.
* По вопросам композиции. — М., 1924.
* Современная и классическая литература в школе. — М.-Л., 1927.
* Изучение литературы в школах II ступени. — М.-Л., 1928.
* Методика преподавания литературы. — М., 1930.
* Загадки. — М.; Л., 1932.
* Введение в стилистику. — М., 1937.
* Русская поговорка // Русский язык в школе. — 1939. — № 4.
* Очерки по методике литературного чтения. — М., 1941. (3-е изд.: М., 1963)
# Роведаро (Лоди)

Роведаро — Италиянең Ломбардия төбәге Терранова-дей-Пассерини өязендә урнашкан торак пункт.

# Роведаро (Лоди)
## Географиясе

Роведаро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Роведаро (Лоди)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кампанья (Минас-Жерайс)

Кампанья — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Кампанья (Минас-Жерайс)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 336,033 км².
# Ка Граси (Реҗо Эмилия)

Ка Граси — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Виано өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка Граси (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Ка Граси Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ка Граси (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мальвьес

Мальвьес (фр. Malviès) — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
# Шармуай (Ду)

Шармуай (фр. Charmoille) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# Длуголенка (Түбән Силезия воеводалыгы)

Длуголенка — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Длуголенка гминасында урнашкан авыл.

# Длуголенка (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Главков

Главков (чех. Hlávkov) — Чехиянең Высочина крае Вискитна над Йиглавоу районында урнашкан авыл.

# Главков
## Географиясе

Мәйданы — 3,702 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Главков
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Главков
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Главков
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 174 |
| 1880 | 214 |
| 1890 | 180 |
| 1900 | 193 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 185 |
| 1921 | 195 |
| 1930 | 144 |
| 1950 | 126 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 103 |
| 1970 | 81 |
| 1980 | 73 |
| 1991 | 79 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 88 |
| 2011 | 75 |
| 2021 | 78 |
# Иһамару

Иһамару (эст. Ihamaru) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
# Саткинез (коммуна)

Саткинез — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан коммуна.

# Саткинез (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 99,88 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 98 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Саткинез, Беретяз һәм Ходонь авыллары урнашкан.
# Әрәбләр (Шабран)

Әрәбләр (әзери. Ərəblər) — Әзербайҗанның Шабран районына караган авыл.
# HD89143

HD89143 — Кил йолдызлыгында урнашкан A3mA5-F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,86 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.