yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# GSC668-1204

GSC668-1204 — Сәвер йолдызлыгында урнашкан B4pk спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 12,62 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Борго Морети (Равена)

Борго Морети — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Фаенца өязендә урнашкан торак пункт.

# Борго Морети (Равена)
## Географиясе

Борго Морети Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Борго Морети (Равена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Барра-ду-Жакаре

Барра-ду-Жакаре — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.

# Барра-ду-Жакаре
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 115,592 км².
# HD122713

HD122713 — Оҗмах кошында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,12 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# HD17732

HD17732 — Көньяк Гидра йолдызлыгында урнашкан A2mA7-A9 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,64 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Ка Севери (Римини)

Ка Севери — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Монтефьоре-Конка өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка Севери (Римини)
## Географиясе

Ка Севери Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ка Севери (Римини)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Блатнице (Малеч)

Блатнице (чех. Blatnice) — Чехиянең Высочина крае Малеч (Чехия) районында урнашкан авыл.

# Блатнице (Малеч)
## Географиясе

Мәйданы — 2,035 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Блатнице (Малеч)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Блатнице (Малеч)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Блатнице (Малеч)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 80 |
| 1880 | 54 |
| 1890 | 71 |
| 1900 | 91 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 99 |
| 1921 | 102 |
| 1930 | 92 |
| 1950 | 55 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 57 |
| 1970 | 54 |
| 1980 | 47 |
| 1991 | 36 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 42 |
| 2011 | 50 |
| 2021 | 40 |
# Дайнава Вяликая

Дайнава Вяликая (белар. Дайнава Вялікая) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Валожынский районында урнашкан авыл.

# Дайнава Вяликая
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Белае (Крупский районы)

Белае (белар. Белае) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Крупский районында урнашкан авыл.

# Белае (Крупский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Сүнгүбаер (Олур)

Сүнгүбаер (төр. Süngübayır) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Олур илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Алломорф

Алломорф - тиңдәш мәгънәгә ия булган, әмма бер-берсеннән кулланышының морфонологик шартлары белән аерылган морфлар (мәс., халык – халк-ым, озын – оз-аю һ.б.).
# Мария Ухсай

Мария Ухсай (чуаш. Мария Дмитриевна Ухсай, Мария Дмитриевна Мухина, 25 гыйнвар 1908(1908-01-25) яки 12 (25) гыйнвар 1908, Карач, Карач вулысы, Чабаксар өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 25 сентябрь 1969(1969-09-25) (61 яшь), Карач, Кузлаука районы, Чуаш Автономияле Совет Социалистик Республикасы, РСФСР, СССР) — чуаш телендә иҗат иткән язучы, драматург, тәрҗемәче, ЧАССРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1968).

# Мария Ухсай
## Китаплары

* Ухсай, Мария Дмитриевна. Кӑра ҫилсем [Текст] : повесть. 1-мӗш кӗнеке / М. И. Жолобов ӳкерчӗкӗсем. - Шупашкар, 1956. - 203 с.
* Ухсай, Мария Дмитриевна. Кӑра ҫилсем [Текст] : [повесть]. 2-мӗш кӗнеке. - Шупашкар, 1957. - 246 с.
* Ухсай, М. Кǎра çилсем / Мария Ухсай. – Чебоксары : Чăваш кĕнеке изд-ви, 1988. – 251 с. – (Буйные ветры).
* Ухсай, М. Журавлиное перышко / Мария Ухсай. – Чебоксары : Чуваш. гос. изд-во, 1957. – 22 с.
* Ухсай, М. Рассказы / Мария Ухсай. – Чебоксары : Чуваш. гос. изд-во, 1958. – 34 с.
* Ухсай, М. Драмǎсем / Мария Ухсай. – Чебоксары : Чăваш АССР государство изд-ви, 1961. – 255 с. – (Драмы).
# Шагом-Юган

Шагом-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Об елгасының уң ярына тамагыннан 845 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 13 км.

# Шагом-Юган
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020100112115300019962
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301996
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Мюр-де-Баррес

Мюр-де-Баррес (фр. Mur-de-Barrez) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Обрак-э-Карладес кантонына карый.

# Мюр-де-Баррес
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 20,18 км².
# Варм-Юган

Варм-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Ненс-Юган елгасының сул ярына тамагыннан 121 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 33 км.

# Варм-Юган
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200051274
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115205127
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Акколка

Акколка (каз. Аққолқа) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Акколка
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# KLHL17

KLHL17 (ингл. Kelch like family member 17 һәм Kelch-like protein 17) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Python

Python - ул интерпретацияләнгән, югары дәрәҗә, гомуми максат программалау теле. Гайдо ван Россум тарафыннан барлыкка китерелеп һәм беренче мәртәбә 1991 елда чыгарылып, Python-ның дизайн фәлсәфәсе - кодны җиңел укырга мөмкин булу, шулай ук кодтан тыш аңлатмалар куллану.
Python программалау телендә язылган программа өлеше мисалы:
# Нью-Камберленд (Көнбатыш Вирджиния)

Нью-Камберленд — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Вирджиния штатында урнашкан шәһәр.

# Нью-Камберленд (Көнбатыш Вирджиния)
## Тарихы

Нью-Камберленд шәһәре 1839 елда нигезләнгән.

# Нью-Камберленд (Көнбатыш Вирджиния)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 4,815823 км², 4,815811 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 220 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# HD69728

HD69728 — Корма йолдызлыгында урнашкан ApSiCr спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,3 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Ранчо Висенте Кортез (Куахиникуилапа)

Ранчо Висенте Кортез — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Куахиникуилапа муниципалитеты составына керә.

# Ранчо Висенте Кортез (Куахиникуилапа)
## Географиясе

Ранчо Висенте Кортез Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Ранчо Висенте Кортез (Куахиникуилапа)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Ранчо Висенте Кортез (Куахиникуилапа)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Баятлы (Шеһиткамил)

Баятлы (төр. Bayatlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Шеһиткамил илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (18399) 1992 WK1

(18399) 1992 WK1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18399) 1992 WK1
## Тарихы

1992 елның 17 ноябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 WK1» саналган.
# (12816) 1996 ES1

(12816) 1996 ES1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12816) 1996 ES1
## Тарихы

1996 елның 15 мартында NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 ES1» саналган.
# Олы Игнат районы

Олы Игнат районы (рус. Большеигнатовский район, эрз. Покш Игнад буе, мукш. Оцю Игнатовань аймак) — Мордовия составына керүче муниципаль район. Үзәге — Олы Игнат авылы.
# Восход урамы (Казан)

Восход урамы (рус. улица Восход) — Казанның Мәскәү районында урнашкан урамы.

# Восход урамы (Казан)
## Урнашу

Восход урамы көньяктан төньякка бара; Серов һәм Баруди урамнары белән чатыннан башлана һәм шәһәрэче төньяк тимер юлы янында тәмамлана. Баруди урамы аша Мәскәү һәм Киров районнарны тоташтыра.
Восход урамы түбәндәге урамнары белән кисешә:
* Блюхер урамы
* Соловки юнгалары урамы
* Шәмил Усманов урамы
* Восстание урамы
* Шәһәр урамы
* Гагарин урамы
* Академик Королёв урамы

# Восход урамы (Казан)
## Иҗтимагый транспорт

Восход урамы буенча 10 һәм 10А санлы автобуслар бара.

# Восход урамы (Казан)
## Урамда урнашкан объектлар

* Казан электромеханика заводының бинасы — Восход урамы, 39.
* Милициянең №11 «Восход» бүлекчәсе (элекке Мәскәү районының эчке эшләр идарәсе прокуратурасы) — Восход урамы, 39.
# Жабниця (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)

һәм
Жабниця — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Грыфино гминаcында урнашкан авыл.

# Жабниця (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# IC 1194

IC 1194 — Геркулес йолдызлыгы чикләрендә урнашкан LINER .

# IC 1194
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1194, PGC 57172, 2MASX J16063935+1745401, MCG+03-41-128, Z 108-152, NPM1G +17.0586, GIN 502, UZC J160639.3+174540, Z 1604.4+1754, NFP J160639.3+174540, SDSS J160639.34+174540.2, LEDA 57172 һәм [DKP87] 160424.53+175338.0 буларак та сурәтләнә.
# Алексей Абдалов

Алексе́й Андре́й улы Абда́лов (1920 елның 30 мартында, Югары Сускан, Ставрополь өязе (Самара губернасы) — 1983 елның 22 августында, Югары Сускан, Куйбышев өлкәсе, ССРБ) – Бөек Ватан сугышында катнашучы, Дан орденының тулы кавалеры (21.4.1944, 27.4.1945, 27.2.1958), мордва гаиләсеннән.

# Алексей Абдалов
## Тәрҗемәи хәл

Алексей Абдалов крестьяннар гаиләсендә Ставрополь өязе (Самара губернасы)ның урнашкан Югары Сускан авылында 1920 елда туган.
1941 елдан Кызыл Армиядә.
Бөек Ватан сугышында сержант, 82-мм миномётның расчет командиры, Алманияның Бреслау шәһәре янында барган бәрелешләрдә батырлык күрсәтә.
# GAGE2C

GAGE2C (ингл. G antigen 2B) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Норфолк Утравы

Норфолк Утравы (Инглиз телендә әйтелеше: ˈ|n|ɔr|f|ə|k|}}; Норфолк телендә: Norf'k Ailen) бу Австралия, Яңа Зеландия, һәм Яңа Каледония арасында, кыйтга Австралиянең Яңа Көньяк Велс, Эванс Хедка каршы һәм Лорд Хове Утравыннан якынча 900 км ераклыкта. Ике күрше утравы Филипп Утравы һәм Непеан Утравы белән ул Австралия Берлегенең тышкы территорияләрен формалаштыра. Монда 36 кв. км территориядә 1748 кеше (2016 ел) яши. Башкаласы - Кингстон. Норфолк Утравында башта Көнчыгыш Полинезиялеләр яшәгәннәр, әмма анда озак вакыт дәвамында беркем дә яшәгән һәм ахыр чиктә анда Бөекбритания кешеләре яши башлаганнар, ул 1788 елдан бирле аның Австралиядә биләмәсе өлеше булган. Бу утрауда 1788 елның 6 мартыннан бирле 1855 елның 5 маена кадәр төрмәдә утырганнан, ләкин 1814 елның 15 феврале һәм 1825 елның 6 июне арасында пауза булган, шул вакытта анда беркем дә яшәмәгән. 1856 елның 8 июненда утрауда даими кеше торагы башланып киткән, монда Питкэрн Утравыннан кешеләр килгән. 1914 елда Берләшкән Корольлек Норфолкны Австралиягә тышкы территория буларак эксплуатацияләү өчен биргән.$^{:p133}$ Норфолкның байрагында аның символы Норфолк утравы нараты Araucaria heterophylla урнашкан.
* ↑ NI Arrival Card
* ↑ Калып:Census 2016 AUS
* ↑ History and Culture on Norfolk Island. әлеге чыганактан 12 July 2012 архивланды.
* ↑ Norfolk Island: A Short History. әлеге чыганактан 7 March 2016 архивланды.
# Фасил Әхмәтов

Фасил Әхмәт улы Әхмәтов (рус. Фасиль Ахметович Ахметов, 1935—1998) — күренекле совет татар композиторы, ТАССРның (1977) һәм РСФСРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1981), РСФСРның М. Глинка исемендәге дәүләт бүләге (1975), Татарстанның Г. Тукай исемендәге Дәүләт бүләге иясе (1988).

# Фасил Әхмәтов
## Тәрҗемәи хәле

Фасил Әхмәт улы Әхмәтов 1935 елның 23 маенда Татарстанның Тәкәнеш районы Салтык Ерыклы авылында туа. Аларның гаиләсе башта Тулбай авылына, аннары Саба урман хуҗалыгы поселогына күченә, Фасил кечкенәдән гармунда уйнарга өйрәнә.
1952 елда Ф. Әхмәтов Казан музыка училищесының баян бүлегенә укырга керә. Бер үк вакытта теория һәм композиция классына да йөри башлый.
1957—1962 елларда Ф. Әхмәтов Казан дәүләт консерваториясенең теоретик композиция бүлегендә профессор А. С. Леман классында укый. Консерваторияне тәмамлагач, ул — Татарстан радиосының музыкаль тапшырулар редакциясендә өлкән редактор. Аннары консерваториядә аспирантурада укый һәм шунда үзе дә дәресләр алып бара. 1975 елда аны Татарстан китап нәшриятына музыка редакторы итеп чакыралар.
1988 елда Ф. Әхмәтовка соңгы еллардагы әсәрләре, симфониясе һәм «Мин гармун булсам иде» исемле җырлар җыентыгы өчен Татарстанның Г. Тукай исемендәге Дәүләт бүләге бирелә.
Татар музыка сәнгатен үстерүдәге зур хезмәтләре өчен, Ф. Әхмәтовка РСФСР һәм ТРның халык артисты, РСФСР һәм ТАССРның атказанган сәнгать эшлеклесе дигән мактаулы исемнәр бирелә.
Ф. Әхмәтов 1998 елның 6 сентябрендә вафат була.

# Фасил Әхмәтов
## Иҗаты

1970-елларда Фасил Әхмәтовның Аккошлар, Юатма син мине, Күңелдә ике яз кебек зур дан яулаган җырлары бастырыла һәм күренекле татар җырчылары тарафыннан башкарыла башлый.
Ф. Әхмәтнең халык арасында таныла башлавы аның консерваториядә укыган елларына туры килә. Бер-бер артлы радиодан, эстрададан аның җыр һәм романслары яңгырый башлый. Фортепьяно өчен язылган сонатинасы белгечләр тарафыннан татар музыкасында новаторлык әсәре дип билгеләнә. Аеруча композиторның беренче кыллы квартеты шөһрәт казана. Бу әсәр, бөтен дөньяга мәшһүр А. Бородин исемендәге кыллы квартет репертуарына кереп, безнең илдә генә түгел, чит илләрдә дә башкарыла.
Алга таба да Ф. Әхмәтов камера музыкасы өстендә күп, нәтиҗәле һәм уңышлы эшли.
Композитор төрле уен кораллары өчен музыка язып, үзен төп эшкә — симфоник музыка иҗат итүгә әзерли. Һәм, күп тә үтми, үзен бу жанрда бөтен илгә таныта. «Ф. Яруллин истәлегенә» багышланган симфоник поэмасы өчен Ф. Әхмәтов, Русиядә беренчеләрдән булып, РФнең М. Глинка исемендәге Дәүләт премиясенә лаек була.
Композитор бер-бер артлы «Адажио», «Казан симфониясе», «Фортепьяно һәм симфоник оркестр өчен концерт» кебек күләмле, катлаулы әсәрләр иҗат итә.
# Перемётная

Перемётная — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Самар өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Трубица елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.

# Перемётная
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010001612112100009858
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100985
* Бассейн коды — 11.01.00.016
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Добырско

Добырско — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. Разлог җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Добырско
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1070 метр биеклектә урнашкан.
# Ашагы Селимли (Кулунҗак)

Ашагы Селимли (төр. Aşağı Selimli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Кулунҗак илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Зарэчча (Акцябрский районы)

Зарэчча (белар. Зарэчча) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Акцябрский районында урнашкан авыл.

# Зарэчча (Акцябрский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# 38 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 38 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) — I гасыр — II гасыр — III гасыр :
Хронологик таблица :
38 (утыз сигезенче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча чәршәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 38 елы, I меңьеллыкның 38 елы, I гасырның 38 елы, I гасырның 4 унъеллыгының 8 елы, 30 елларның 9 елы. 38 елдан бирле 1986 ел үтте.

# 38 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:38 елда туганнар

# 38 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:38 елда вафатлар
# Пезкозанзонезко Нуово (Пескара)

Пезкозанзонезко Нуово — Италиянең Абруцци төбәге Пескосансонеско өязендә урнашкан торак пункт.

# Пезкозанзонезко Нуово (Пескара)
## Географиясе

Пезкозанзонезко Нуово Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Пезкозанзонезко Нуово (Пескара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ягмурлусайобасы (Кыршеһир)

Ягмурлусайобасы (төр. Yağmurlusayobası) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кыршеһир иле Кыршеһир илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# PAIP1

PAIP1 (ингл. poly(A) binding protein interacting protein 1 һәм Polyadenylate-binding protein-interacting protein 1) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Вирув (Великопольское воеводалыгы)

Вирув — Польшаның Великопольское воеводалыгы Ставишин гминасында урнашкан авыл.

# Вирув (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ярыги

Ярыги (белар. Ярыгі) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Дрыбинский районында урнашкан авыл.

# Ярыги
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.