# 1 декабрь

1 декабрь — Милади тәкъвимендә уникенче айның беренче көне. Ел ахырына кадәр 30 көн кала.
* Тарих порталы
* Вакыт порталы
* Бәйрәмнәр порталы
Дөнья тарихында бу көн:

# 1 декабрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Халыкара

* СПИД белән керәшүнең халыкара көне.

# 1 декабрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Милли

* Исландия — Үз-идарә көне (Fullveldisdagurinn).
* Казакъстан Казакъстан — Беренче Президент көне (Тұңғыш Президент күні).
* Коста-Рика — Гәскәрләрне тарату көне/ Día de la Abolición del Ejército (1948).
* Панама — Укытучылар көне
* Португалия — бәйсезлек көне.
* Румыния — берләшү көне (Ziua Marii Uniri, 1918).
* Таиланд — Дамроң Рачануфап көне (วันดำรงราชานุภาพ/Wan Damrong Rachanuphap)
* Чад — Ирек һәм демократия көне (Freedom and Democracy Day).
* Үзәк Африка Җөмһүрияте — Республика көне.

# 1 декабрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* Пан-американ химик, биохимик һәм фармацевтлар көне.
* Бразилия:
** Нумизматлар көне.
** Иммигрантлар көне.
* Украина — прокуратура хезмәткәрләре көне.
* Огайо штаты ( АКШ)— Роза Паркс көне (Rosa Parks Day).

# 1 декабрь
## Вакыйгалар

* 1887 — Шерлок Холмс турында беренче детектив-роман бастырыла.
* 1907 — Казанның «Болгар» кунакханәсендә беренче тапкыр Шәрык клубы җыелышы оештырыла.
* 1959 — Антарктика килешүе имзаланды. Аңа күрә Антарктиданы хәрби максатлар белән куллану тыела.
* 2009 — Европа Берлегендә үз көченә Лиссабон килешүе керә.

# 1 декабрь
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1 декабрь көнне туганнар
* 1751 — Юхан Чельгрен, швед шагыйре, драматург.
* 1792 — Николай Лобачевский, рус математигы.
* 1827 — Павел Аникин,
* 1834 — Николай Манасеин,
* 1860 — Николай Ефремов,
* 1865 — Александер Әхмәтович,
* 1874 — Рафаэль Зон,
* 1875 — Лоллий,
* 1890 — Василий Блюхер, Совет Берлеге хәрбие, маршал.
* 1892 — Аркадий Воловик,
* 1892 — Борис Жуков,
* 1895 — Павел Самарин,
* 1896 — Георгий Жуков, совет хәрби башлыгы.
* 1898 — Шириншаһ Шаһтимер, таҗик совет фирка, дәүләт һәм сәяси эшлеклесе.
* 1902 — Хөсәен Рахманов, азәри совет дәүләт эшлеклесе.
* 1903 — Җәгъфәр Булат, рәссам һәм педагог.
* 1903 — Михаил Царёв,
* 1921 — Әсгать Исхаков, Шеңҗан азатлык хәрәкәте юлбашчысы.
* 1921 — Юныс Әминов, татар драматургы.
* 1924 — Петр Агейкин,
* 1927 — Дуйсен Каипов,
* 1928 — Николай Жуков,
* 1929 — Альфред Мойсиу,
* 1930 — Вәсигъ Зәһриев,
* 1930 — Мөхәммәт Мәһдиев, татар язучысы.
* 1932 — Әсгать Шәйхетдинов, татарча көрәш остасы, тренер.
* 1935 — Вуди Аллен, АКШ актёр, продюсер, кинорежиссёр.
* 1936 — Фәһимә Хисамова, татар тел белгече, мөгаллим.
* 1937 — Азат Камалов,
* 1937 — Альберт Хәсәнов,
* 1937 — Владислав Ануфриев,
* 1940 — Мәлик Хәйруллин,
* 1943 — Исламия Мәхмүтова, Тинчурин театры актрисасы, РСФСР атказанган, ТАССР халык артисты.
* 1943 — Финн Кидланд,
* 1949 — Сәлимхан Әхмәтханов,
* 1950 — Уэли Маурер,
* 1951 — Владимир Курашов,
* 1952 — Фидания Камалова,
* 1960 — Рәис Борһанов, татар икътисадчысы, мөгаллим.
* 1961 — Ильяс Сәлахов,
* 1972 — Минвәли Габдуллин,
* 1975 — Роман Кухтинов,
* 1983 — Альбина Гайзуллина, татар артисткасы.
* 1987 — Гедрүс Арлаускис,
* 1998 — Марта Мартьянова,

# 1 декабрь
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1 декабрь көнне вафатлар
* 1729 — Жак Маральди, француз астрономы, математик.
* 1825 — Александр I, Россия императоры.
* 1866 — Джордж Эверест (ингл. George Everest), инглиз геодезисты.
* 1900 — Сергей Коржинский,
* 1901 — Борис,
* 1934 — Сергей Киров, совет дәүләт һәм сәясәт эшлеклесе.
* 1973 — Давид Бен-Гурион,
* 1973 — Иван Маточкин,
* 1978 — Петро Панч,
* 1980 — Владимир Алексеев,
* 1989 — Николай Патоличев, совет дәүләт эшлеклесе.
* 1997 — Павел Пронягин,
* 2001 —
** Әнәс Халидов, шәркыятче галим, профессор.
** Павел Садырин,
* 2004 — Нәүфәл Адылов,
* 2007 — Петр Агейкин,
* 2008 — Галина Ишкова,
* 2009 — Мөхәммәт Әсәдуллин,
* 2012 — Шамил Мостаев, ССРБ дәүләт эшлеклесе, ТАССР Югары шурасы президиумы рәисе.
* 2018 — Игорь Кантеров,
* 2021 — Евгений Любарский,