yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# NGC 3358

NGC 3358 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3358
## Тарихы

Әлеге галактика 1835 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (5576) Albanese

(5576) Albanese (лат. Albanese) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5576) Albanese
## Тарихы

1986 елның 16 октябрендә галимнәр тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 UM1» саналган.
# Даелы (Месудие)

Даелы (төр. Dayılı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Месудие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Арчхи

Арчхи (Агыйдел, Банхи) — Россия территориясеннән ага торган елга. Төнбяк Осетия-Алания Республикасы, Ингушетия Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Камбилеевка елгасының сул ярыннан 83 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.

# Арчхи
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Терек РФ менән Гөрҗистан чигеннән, АрТын елгасын кертмичә, УрсТын елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек һәм Идел арасындагы Каспий диңгезе елгалары бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 07020000212108200003558
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 108200355
* Бассейн коды — 07.02.00.002
* ГӨ буенча саны — 08
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Ка дел Пела (Модена)

Ка дел Пела — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Фрассиноро өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка дел Пела (Модена)
## Географиясе

Ка дел Пела Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ка дел Пела (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Анниквере

Анниквере (эст. Annikvere) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
# NGC 177

NGC 177 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 177
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Фрэнк Муллер тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Бухоч (коммуна)

Бухоч — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан коммуна.

# Бухоч (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 50,51 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 161 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Бухоч, Бижгир, Бухочел, Котень һәм Доспинешть авыллары урнашкан.
# Паулиненауэ

Паулиненауэ — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.

# Паулиненауэ
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 31,6 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 31 метр һәм 29 метр биеклектә урнашкан.
# Пузыры (Браслав районы)

Пузыры (белар. Пузыры) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браслав районында урнашкан авыл.

# Пузыры (Браслав районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Вильярта

Вильярта (исп. Villarta) — Испаниянең Куэнка провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вильярта
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 25,29 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 749 метр биеклектә урнашкан.
# Яслиска

Яслиска — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Gmina Jaśliska гминасында урнашкан авыл.

# Яслиска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Премьерфе

Премьерфе (фр. Prémierfait) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Крене-пре-Труа кантонына карый.
# (6096) 1991 UB2

(6096) 1991 UB2 (лат. 1991 UB2) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6096) 1991 UB2
## Тарихы

1991 елның 29 октябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 UB2» саналган.
# Ефремкино (Кырмыскалы районы)

Ефремкино (чуаш. Тинӗскӳл) — Башкортстанның Кырмыскалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453023, ГАТОБК коды — 80235820001.

# Ефремкино (Кырмыскалы районы)
## Таныллган шәхесләр

* Григорий Васильев (1897-1943), Сәвитләр Берлеге Каһарманы.
# Шкленикова

Шкленикова (белар. Шкленікова) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.

# Шкленикова
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Джулиано-ди-Рома

Джулиано-ди-Рома — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. Фрозиноне провинциясе составына керә.

# Джулиано-ди-Рома
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 363 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Патрика, Супино, Чеккано, Маенца, Проседи һәм Вилла-Санто-Стефано коммуналары белән чиктәш.
# Чигилтепе (Сандыклы)

Чигилтепе (төр. Çiğiltepe) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Сандыклы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ист-Гринвич (Род-Айленд)

Ист-Гринвич — Америка Кушма Штатларының Род-Айленд штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Ист-Гринвич (Род-Айленд)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1677 елда нигезләнгән.

# Ист-Гринвич (Род-Айленд)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 16,71 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 61 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Чаронка (Узрэцки авыл советы)

Чаронка (белар. Чаронка) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.

# Чаронка (Узрэцки авыл советы)
## Тарихы

1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Шаркавшчына гминасы составында авыл.

# Чаронка (Узрэцки авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.

# Чаронка (Узрэцки авыл советы)
## Халык саны

* 1921 елда авылда 218 кеше, 37 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 224 кеше, 39 хуҗалык исәпләнгән.
# Порт-Аллен (Луизиана)

Порт-Аллен — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан шәһәр.

# Порт-Аллен (Луизиана)
## Тарихы

Порт-Аллен шәһәре 1916 елда нигезләнгән.

# Порт-Аллен (Луизиана)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 3,33 квадрат миль, 8,608103 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 8 метр биеклектә урнашкан.
# Брайтенбрунн (Руда таулары)

Брайтенбрунн (алман. Breitenbrunn) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Брайтенбрунн (Руда таулары)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 60,01 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 660 метр биеклектә урнашкан.
# Франктон (Индиана)

Франктон — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Франктон (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Франктон (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,751677 км², 2,730732 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 255 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сциборово

Сциборово — Польшаның Мазовия воеводалыгы Мала-Весь гминасында урнашкан авыл.

# Сциборово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Карапелле-Кальвизио

Карапелле-Кальвизио — Италиянең Абруццо төбәгендә урнашкан коммуна. Л’Акуила провинциясе составына керә.

# Карапелле-Кальвизио
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 910 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Калашио, Капестрано, Капорчано, Кастелвекио Калвизио, Изола-дель-Гран-Сассо-д'Италия, Навелли, Сан-Пио-делле-Камере һәм Санто-Стефано-ди-Сессанио коммуналары белән чиктәш.
# Розенталь-Билаталь

Розенталь-Билаталь (алман. Rosenthal-Bielatal) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Розенталь-Билаталь
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 46,61 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 408 метр биеклектә урнашкан.
# Сен-Луи (Югары Рейн)

Сен-Луи (фр. Saint-Louis) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Сен-Луи кантонына карый.

# Сен-Луи (Югары Рейн)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 16,85 км².
# Хмелевка (Тәүде шәһәр округы)

Хмелевка (рус. Хмелевка) — Свердловск өлкәсенең Тәүде шәһәр округы составына керүче авыл.

# Хмелевка (Тәүде шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Хмелевка (Тәүде шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# (15445) 1998 XE

(15445) 1998 XE — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15445) 1998 XE
## Тарихы

1998 елның 1 декабрендә BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 XE» саналган.
# Нортвуд (Нью-Гэмпшир)

Нортвуд — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Нортвуд (Нью-Гэмпшир)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1773 елда нигезләнгән.

# Нортвуд (Нью-Гэмпшир)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 30 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 170 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Честер-Гилл (Пенсильвания)

һәм
Честер-Гилл — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Честер-Гилл (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1849 елда нигезләнгән.

# Честер-Гилл (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,47 квадрат миль, 1,226262 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1450 Фут биеклектә урнашкан.
# Васки (Кольненский повяты)

Васки — Польшаның Подлясье воеводалыгы Малы-Плоцк гминасында урнашкан авыл.

# Васки (Кольненский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Нуэй

Нуэй (фр. Noueilles) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Треверьян

Треверьян (фр. Trévérien) — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
# Вик (Алье)

Вик (фр. Vicq) — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
# Мишотино

Мишотино (рус. Мишотино) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.

# Мишотино
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Мишотино
## Сәгать поясы

Мишотино Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Мишотино
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (81%).
# Эль Серито Колорадо (Валье де Сантияго)

Эль Серито Колорадо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Валье-де-Сантьяго муниципалитеты составына керә.

# Эль Серито Колорадо (Валье де Сантияго)
## Географиясе

Эль Серито Колорадо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Серито Колорадо (Валье де Сантияго)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Серито Колорадо (Валье де Сантияго)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Билдана

Билдана — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. Тертешешть (коммуна) коммунасына карый.

# Билдана
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Шепп-ла-Прери

Шепп-ла-Прери (фр. Cheppes-la-Prairie) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Балдыран (Доганъюрт)

Балдыран (төр. Baldıran) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Доганъюрт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Руселина

Руселина — Италиянең Калабрия төбәге Бенестаре өязендә урнашкан торак пункт.

# Руселина
## Географиясе

Руселина Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Руселина
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Беренштайн (Руда таулары)

Беренштайн (алман. Bärenstein) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Беренштайн (Руда таулары)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,47 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 713 метр биеклектә урнашкан.
# (3972) Ричард

(3972) Ричард (лат. Richard) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3972) Ричард
## Тарихы

1981 елның 6 маенда Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 JD3» саналган.
# Үзәк Африка Республикасында ислам

Үзәк Африка Республикасында ислам (фр. Islam en République centrafricaine, гарәп. الإسلام في أفريقيا الوسطى‎) ― илдәге тарафдарлары саны буенча, христианлыктан соң, икенче урындагы дин. Аны әлеге ил халкының (4,8 млн, 2021 елга) 10 % ы тирәсе тота.

# Үзәк Африка Республикасында ислам
## Тарих

XV гасырда хәзерге Үзәк Африка Республикасы (ҮАР) территориясе төньяктан куәтле мөселман дәүләте Канем-Борну(рус.)татар. һәм Конго христиан корольлеге арасында урнашкан була. XV―XVI гасырларда әлеге территориянең бер өлешендә Гаога христиан дәүләте оеша. Шул ук вакытта гарәпләр һәм фульбе халкы хәзерге ҮАРның төньяк өлешендә ислам дине йогынтысын арттыра бара.
Багирми(рус.)татар. белән Абдулла IV (1568―1608) хакимлек иткән вакытта ислам дәүләт дине буларак кабул ителә, Абдулла IV үзе солтан титулын кабул итә.
Ислам йогынтысына бирелмәгән банда, гбайя, занде кебек Судан халыклары Африканың эчке районнарына күченергә мәҗбүр була, анда мөселман кол сәүдәгәрләре кулына эләккән.
Банда халкының бер өлеше Исламны XVII гасырда кабул итә һәм рунга дип атала башлый.
XIX гасыр ахырында хәзерге ҮАРның төньяк өлеше Рәбих әз-Зөбәернең(рус.)татар. (1842―1900) радикаль ислам дәүләте составына керә. ҮАРның көньяк өлеше анда христианлыкны таратучы Франция колониясенә әверелә.
1900 елда Рәбих әз-Зөбәер гаскәре Куссери(рус.)татар. шәһәре янында сугышта француз гаскәренә җиңелгәч, ҮАРның төньяк өлеше шулай ук Франция колониясе Убанги-Шари(рус.)татар. составына керә.
1960 елның 13 августында ҮАР Франциядән бәйсезлек игълан итә.

# Үзәк Африка Республикасында ислам
## Диннәрара конфликт

2012 елда Үзәк Африка Республикасы территориясендә 2004―2007 еллардагы Ватандашлар сугышы(рус.)татар. кайтавазы булган диннәрара конфликт кабына. Үзәк Африка Республикасының төньяк-көнчыгышында урнашкан Селека ислам дине тотучылары альянсы ҮАР башкаласы Банги(рус.)татар. шәһәренә һөҗүм итә. Баш күтәрүчеләр президент Франсуа Бозизены(рус.)татар. хакимияттән читләштерә, хөкүмәтне 2007 елда кабул ителгән солых килешүен бозуда гаепли, мөселман Мишел Җотодия(рус.)татар. җитәкчелегендә яңа хакимият урнаштыра.
2013 елның августында кораллы мөселманнар христиан авыллары кешеләренә карата көч куллана, дигән хәбәрләр килә башлый. Кораллы төркемнәр, нигездә, хәрби булмаган христианнарга каршы эш итә. Җавап итеп, христианнар үз-үзләрен саклау өчен Антибалака(рус.)татар. отрядлары төзи (хәрәкәт җитәкчесе Леви Якете) һәм мөселман азчылыгына каршы террор оештыра.
2014 елның 10 гыйнварында Мишел Җотодия үз теләге белән президент вазифасыннан баш тарта һәм Бенинга качып китә.
2014 елның февралендә дистәләрчә мең мөселман Үзәк Африка Республикасыннан Чадка качкан.

# Үзәк Африка Республикасында ислам
## Мөселманнарның саны һәм таралышы

Үзәк Африка Республикасында ~750 000 мөселман яши, бу ил халкының якынча 10 % ын тәшкил итә. Христианнар ― ил халкының 80 % ы. Күпчелек мөселманнар республиканың төньяк-көнчыгышында, мөселман Чад һәм Судан илләре белән чикләрдән ерак булмаган җирлектә яши. ҮАР мөселманнары ― Мәлики мәзһәбендәге сөнниләр.
# Хмель-Другий

Хмель-Другий — Польшаның Люблин воеводалыгы Яблонна гминасында урнашкан авыл.

# Хмель-Другий
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Урзика (Олт)

Урзика — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. Урзика (коммуна) коммунасына карый.

# Урзика (Олт)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 86 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Шренява (Любуш воеводалыгы)

Шренява — Польшаның Любуш воеводалыгы Слава гминасында урнашкан авыл.

# Шренява (Любуш воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Британия утраулары

Британия утраулары (ингл. British Isles, вал. Ynysoedd Prydain) – Төньяк-көнбатыш Аурупада урнашкан архипелаг.
# OCLM

OCLM (ингл. Oculomedin) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Фараоань

Фараоань — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Бакэу коммунасына карый.

# Фараоань
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 208 метр биеклектә урнашкан.
# Пюешабон

Пюешабон (фр. Puéchabon) — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
# Валя-Лунге-Криков

Валя-Лунге-Криков — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. Валя-Лунге (коммуна, Димбовица) коммунасына карый.

# Валя-Лунге-Криков
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Моререшть (Чуруляса, Алба)

Моререшть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Чуруляса (коммуна) коммунасына карый.

# Моререшть (Чуруляса, Алба)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Веллингтон (Миссури)

Веллингтон — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Веллингтон (Миссури)
## Тарихы

Веллингтон шәһәре 1837 елда нигезләнгән.

# Веллингтон (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,9093 км², 2,909302 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 240 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# HD162630

HD162630 — Гакрәп йолдызлыгында урнашкан B9(III) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,58 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Шепли (ай кратеры)

Шепли (лат. Shapley) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 24,82 км булган кратер.

# Шепли (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Харлоу Шепли (1885—1972) хөрмәтенә бирелә.

# Шепли (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1973 елда раслана.
# Ибипеба

Ибипеба — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.

# Ибипеба
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1417,141 км².
# Боррелиоз

Лайм чире (боррелиоз) — кузгатучысы камчылы спирохета Borrelia burgdorferi булган инфекцион чир. Йоктыру каты кабырчыклы Ixodes гаиләлегендәге талпан чагу нәтиҗәсендә була (рәс. 24.26а, б). Инфекция чыганагы күп төрле имезүчеләр, аеруча боланнар була ала. Чир Төньяк Америка, Ауропа һәм Азиянең уртача климат өлкәләрендә эндемияле санала. Системалы күренешләре катлаулы, аларны шартлы рәвештә башлангыч һәм соңлаганнарга бүләләр.
1. Башлангыч күренешләре талпан чакканнан берничә көннән соң тиредә үзенчәлекле боҗрасыман зураючы таптан — хроник күчүче эритемадан (рәс. 24.26в) башлана, бу гомуми симптомнар һәм лимфаденопатия белән бергә була ала.
Бу халәт берничә атна була ала һәм дәвалаусыз бетә. Өзлегүләр — неврологик (баш мие нервлары парезы, менингит) һәм шулай ук йөрәк ягыннан (үткәрүчәнлеге бозылу, миокардитлар) — башлангыч күренешләрдән 3-4 атнадан соң барлыкка килә ала.
2. Соңлаган күренешләре. Эре буыннарның хроник артриты, полинейропатия һәм энцефалопатия. Кайбер авыруларда тире йомшак консистенциягә керә, таплы була һәм нәтиҗәсендә ялтыраучы атрофияле өлкәләр ясалуга китерә (хроник атрофияле акродерматит).
3. Тикшерүләр. ПЧҖ һәм ИФА.
4. Кискен чорда дәвалауга доксициклин яки амоксициллин эчкә кабул итү керә. Офтальмологик, йөрәк, буын яки неврологик күренешләр белән авыруларга вена эченә цефтриаксон 2 г/тәү 14-28 көн дәвамында кертү кирәк. Кисәтү буларак талпан чакканнан соң 72 сәг. эчендә доксициклин билгелиләр.
NB Эндемияле районнарда саклану киемен һәм репеллентлар куллану кирәк.
5. Офтальмологик күренешләре. Вакытлы фолликуляр конъюнктивит, кератит, эписклерит, склерит, увеит, орбиталь мускуллар миозиты, күрү нервы невриты, күз йөртүче нервларның парезы һәм кайтма Һорнер синдромы.
Боррелио́з яки Лайм чире, хроник күчүче эритема, иксод талпаннары боррелиозы, күптөрле клиник чагылышлар белән барган, күп очракта билгеле тәртиптә барган - беренчел җәрәхәт - эритема, үзәк һәм периферия нерв системасы, йөрәк һәм зур буыннар зарарлану сыйфатлары белән барган табигый-чыганаклы инфекцион, күпчелек очракта — трансмиссив чир. Авыруны китереп чыгара спирохета (Borrellij burgdorferi).
Лайм чире (боррелиоз) — камчылы спирохета Borrelia burgdorferi китереп чыгарган һәм төрле эре имезүчеләрдә, аеруча боланнарда паразитлык итүче Ixodes төрендәге каты кабырчыклы талпаннар тешләү белән күчүче инфекцион чир (24 нче бүлекне кара).
1. Увеит сирәк үсеш ала һәм алгы яки арадаш увеит, периферияле мультифокаль хориоидит, перифлебит һәм нейроретинит буларак билгеләнә ала.
2. Башка күренешләр. Фолликуляр конъюнктивит, эписклерит, кератит, склерит, күз мускуллары миозиты, күрү нервы невриты, күз йөртүче нервлар парезы, кайтма Һорнер синдромы.
3. Увеит дәвалавын кортикостероидлар белән башкаралар.
# Хаҗыкасым (Чан)

Хаҗыкасым (төр. Hacıkasım) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Чан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Бофен

Бофен (фр. Beaufin) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Матезин-Триев кантонына карый.

# Бофен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,36 км².