yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Белая Гора (Киров өлкәсе)

Белая Гора (рус. Белая Гора) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.

# Белая Гора (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Белая Гора (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Белая Гора (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Белая Гора (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Мата-Верди

Мата-Верди — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Мата-Верди
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 230,241 км².
# Хори-элк

Хори-элк — Россия территориясеннән ага торган елга. Дагстан Республикасы, Чечен Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Аксай (Беной-ясси) елгасының сул ярыннан 127 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Хори-элк
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сулак елгасы, Чиркей гидроузеленән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 07030000212109300000123
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 109300012
* Бассейн коды — 07.03.00.002
* ГӨ буенча саны — 09
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# (8479) 1987 HD2

(8479) 1987 HD2 (лат. 1987 HD2) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8479) 1987 HD2
## Тарихы

1987 елның 29 апрелендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 HD2» саналган.
# Алааддинбей (Нилүфер)

Алааддинбей (төр. Alaaddinbey) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Нилүфер илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Пирачыцы

Пирачыцы (белар. Пірачыцы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Салигорский районында урнашкан авыл.

# Пирачыцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Баранка Побре (Акатепек)

Баранка Побре — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Acatepec Municipality муниципалитеты составына керә.

# Баранка Побре (Акатепек)
## Географиясе

Баранка Побре Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Баранка Побре (Акатепек)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Баранка Побре (Акатепек)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Брага (Бергамо)

Брага — Италиянең Ломбардия төбәге Цоньо өязендә урнашкан торак пункт.

# Брага (Бергамо)
## Географиясе

Брага Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Брага (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дриново

Дриново — Болгариянең Тырговиште өлкәсендә урнашкан авыл. Попово җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Дриново
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 193 метр биеклектә урнашкан.
# Борисова (Камышлов районы)

Борисова (рус. Борисова) — Свердловск өлкәсенең Камышлов районы составына керүче авыл.

# Борисова (Камышлов районы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Борисова (Камышлов районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# IC 1371

IC 1371 — Дәлү йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 1371
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1371, GSC 05202-00999, 2MASX J21201566-0452356, PGC 66578, MCG-01-54-013, NPM1G -05.0598, 6dFGS gJ212015.7-045236, SDSS J212015.64-045235.2 һәм LEDA 66578 буларак та сурәтләнә.
# Пуста Ржибна

Пуста Ржибна (чех. Pustá Rybná) — Чехиянең Пардубице крае Свитави һәм Q89751695? районында урнашкан авыл.

# Пуста Ржибна
## Географиясе

Мәйданы — 13,99185 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 602 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Пуста Ржибна
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Пуста Ржибна
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Пуста Ржибна
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1095 |
| 1880 | 1002 |
| 1890 | 914 |
| 1900 | 897 |
| 1910 | 824 |
| 1921 | 751 |
| 1930 | 773 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 407 |
| 1961 | 361 |
| 1970 | 287 |
| 1980 | 233 |
| 1991 | 197 |
| 2001 | 156 |
| 2011 | 163 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 169 |
| 2016 | 160 |
| 2017 | 157 |
| 2018 | 158 |
| 2019 | 159 |
| 2020 | 148 |
| 2021 | 158 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 153 |
| 2022 | 156 |
| 2023 | 156 |
| 2024 | 159 |
# Рошкань (Сучава)

Рошкань — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. Литени коммунасына карый.

# Рошкань (Сучава)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 234 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (8805) Пётрпетров

(8805) Пётрпетров (лат. Petrpetrov) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8805) Пётрпетров
## Тарихы

1981 елның 22 октябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 UM11» саналган.
# Трапола (Модена)

Трапола — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Цокка өязендә урнашкан торак пункт.

# Трапола (Модена)
## Географиясе

Трапола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Трапола (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Канатлы (Куруҗашиле)

Канатлы (төр. Kanatlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Куруҗашиле илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Северини (Кьети)

Северини — Италиянең Абруцци төбәге Трельо өязендә урнашкан торак пункт.

# Северини (Кьети)
## Географиясе

Северини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Северини (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Соколовско

һәм
Соколовско — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Мерошув гминасында урнашкан авыл.

# Соколовско
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Марямполь (Гродзиский повяты)

Марямполь — Польшаның Мазовия воеводалыгы Якторув гминасында урнашкан авыл.

# Марямполь (Гродзиский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дзеннице

Дзеннице — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Иновроцлав гминаcында урнашкан авыл.

# Дзеннице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 89 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 89 — Милади тәкъвим буенча I гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 89 — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
* 89 — сан.
# Түлеп (Бейнеу районы)

Түлеп (каз. Төлеп) — Казакъстанның Маңгыстау өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Түлеп (Бейнеу районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Мәнү

Мәнү (баш. Мәнеү, рус. Мéня, Ману) — Агыйдел елгасы кушылдыгы, югары бассейн. Башкортстанның Күгәрчен районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 22 км.

# Мәнү
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010200412111100017698
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111101769
* Бассейн коды — 10.01.02.004
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Венеция-де-Жос

Венеция-де-Жос — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан авыл. Переу (коммуна) коммунасына карый.

# Венеция-де-Жос
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Балсуны

Балсуны (белар. Балсуны) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Чачэрский районында урнашкан авыл.

# Балсуны
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Морган (округ, Кентукки)

Морган — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уэст Либерти шәһәре.

# Морган (округ, Кентукки)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1822 елда оештырыла.

# Морган (округ, Кентукки)
## Территориясе

Округ мәйданы 987 км² тәшкил итә.
# Сент-Френсисвилл (Луизиана)

Сент-Френсисвилл — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Сент-Френсисвилл (Луизиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1809 елда нигезләнгән.

# Сент-Френсисвилл (Луизиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 4,758099 км², 4,758097 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 35 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 5604

NGC 5604 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5604
## Тарихы

Әлеге галактика 1787 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Чаталҗа (Тарсус)

Чаталҗа (төр. Çatalca) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Тарсус илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Акбез

Акбез (төр. Akbez) — Төркия Җөмһүриятенең Хатай иленә караган бер шәһәре.
# Гиньикур

Гиньикур (фр. Guignicourt) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# (5358) 1992 QH

(5358) 1992 QH (лат. 1992 QH) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5358) 1992 QH
## Тарихы

1992 елның 26 августында С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 QH» саналган.
# Молотов һәм Риббентроп килешүе

Молотов һәм Риббентроп килешүе — СССР һәм Алмания арасындагы килешүе. Икенче Бөтендөнья сугышы башлануын тизләтә.
1939 елның 24 августына каршы төндә Алмания тышкы эшләр министры Йоахим фон Риббентроп Мәскәү кирмәнендә Совет җитәкчесе Иосиф Сталин һәм тышкы эшләр министры Вячеслав Молотов белән очраша. Таң атуга Гитлер Алманиясе белән Советлар Берлеге арасында үзара һөҗүм итмәү турында килешү имзалана. Килешүгә өстәлгән яшерен беркетмәдә ике диктатор Үзәк һәм Төньяк Европа илләрен үзләренең “мәнфәгать төбәкләре” дип игълан итеп, аларны үзара бүлешеп чыга.
1939 елның 28 сентябрь — Молотов һәм Риббентроп килешүе шулай ук Алмания һәм СССР арасында дуслыгы һәм чикләр турында килешү белән ныгытыла (Бөек Ватан сугышы башлавына кадәр гамәлдә торалар).

# Молотов һәм Риббентроп килешүе
## Яшерен беркетмәсе

Ике илнең тышкы эшләр министры, Молотов һәм Риббентроп исеме белән тарихка кереп калган бу килешү Гитлерның “Польша мәсьәләсен” хәл итүдә кулын чишә. Польшаның көнбатыш беректәшләре, Британия һәм Франция белән сугышырга туры килгән очракта, Гитлер Совет һөҗүменнән курыкмыйча, ике фронтка ярылмыйча эш итү мөмкинлеге ала.
Яшерен беркетмәнең барлыгы баштан ук мәгълүм булса да, аның төгәл эчтәлеге озак вакыт билгесез булып кала. Беректәш илләр алман архивларыннан документның микрофильм өлгесен тапканчыга кадәр.
Совет ягы бу документны озак еллар ялган дип килә, 1989 елга кадәр аның булуын кире кага. Тагын өч елдан гына Россия бу рәсми беркетмәне архивыннан чыгара.

# Молотов һәм Риббентроп килешүе
## Хәтер

Бу гамәлләрне онытмас өчен, 2009 елның 2 апрель көнендә Европа берлеге парламенты 23 август көнен Бөтенаурупа сталинизм һәм нацизм корбаннары хәтер көне буларак игълан итә..
# NGC 4331

NGC 4331 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4331
## Тарихы

Әлеге галактика 1797 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Обуз (Элазыг)

Обуз (төр. Obuz) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Элазыг илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Рәфыйков

Рәфыйков — татар фамилиясе. Гарәп теленнән кергән «Рәфыйк» («иптәш», «юлдаш») исеменнән ясалган.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
* Булат Рәфыйков (1934―1998), язучы, С. Юлаев премиясе лауреаты (1990).
* Габдрахман Рәфыйков (1873–1954), мәгърифәтче, мөгаллим, Хезмәт Батыры (1924).
* Гали Рәфикый (Рәфыйков) (1890―1944), язучы.
* Искәндәр Рәфыйков (05.10.1929), Татарстанның халык рәссамы, Тукай премиясе лауреаты (2002).
* Мансур Рәфыйков (1964), Россия Каһарманы (1996).
* Марс Рәфыйков (1933―2000), хәрби очучы, майор (1970), ССРБ беренче космонавтлар төркеме әгъзасы (1960-1962).
* Мәҗит Рәфыйков (1925―1988), язучы.
* Мәхасим Рәфыйков (1927), генерал-майор.
* Мәхмүт Рәфыйков (1924―), кинооператор.
* Сәгыйть Рәфыйков (1912―1992), химик, КазССР ФА академигы (1962), СССР ФАнең мөхбир әгъзасы (1970).
* Сөббух Рәфыйков (1913―1971), язучы.
# Бөек чор (журнал)

Бөек чор — иҗтимагый-сәяси, әдәби рәсемле журнал. ТАССР язучылар берлегенең оештыру комитеты органы. «Колхоз яшьләре» һәм «Атака» журналларын берләштерү юлы белән барлыкка килгән. 1933-1935 елларда Казан шәһәрендә татар телендә нәшер ителә.
# Айдар Аганин

Айдар Рәшид улы Аганин (23.08.1967, Казан, ТАССР, РСФСР, ССРБ) — татар чыгышлы Россия дипломаты һәм журналисты.

# Айдар Аганин
## Хезмәт юлы

* 1990 елдан дипломатик хезмәттә.
* 2003-2007 — Үрдүндәге Россия илчелеге киңәшчесе
* 2007-2011 — "Россия бүген" дәүләт халыкара мәгълүмати агентлыгының "Россия әл-Яум" гарәп хәбәр хезмәте белән җитәкчелек иткән журналист.
* 2011-2016 — АКШтагы Россия илчелегенең өлкән киңәшчесе
* 2016-2019 — Фәлистыйн милли автономиясендәге Россия Федерациясенең вәкиллеге җитәкчесе
* 2019-2022 — Россия Федерациясе чит ил эшләре министрлыгының тышкы сәяси планлаштыру департаменты җитәкчесе урынбасары
* 2022 елның 29 декабрьдән — Ливиядә Россия Федерациясенең гадәттән тыш һәм вәкаләтле илчесе.
Аганин карьерасының алдынгы этапларда Гыйракта да дипломатик миссиясендә эшләгән; рус, инглиз, гарәп һәм иврит телләрендә иркен сөйләшә.

# Айдар Аганин
## Сайланган басмалар

* Иордания елгасы бассейнының су ресурслары һәм Гарәп-Израиль конфликты
* Иордания Хашемит патшалыгының кабиләләре һәм кланнары
* Хәзерге Иордания
* Библиялы Иордания

# Айдар Аганин
## Белешмәләр

* 1 2 http://svop.ru/аганин-айдар-нашидович/
* ↑ https://tatmsk.tatarstan.ru/index.htm/news/1538906.htm
* ↑ The Middle East Times — International.
* ↑ Aydar Aganin — 8th Arab Media Forum 2009 speakers.(үле сылтама)
* ↑ Aydar R. Aganin — Valdai Club. әлеге чыганактан 2022-10-24 архивланды. 2022-08-27 тикшерелгән.
* ↑ Government of the Republic of Tatarstan. әлеге чыганактан 2022-08-27 архивланды. 2022-08-27 тикшерелгән.
* ↑ Arabic Versions of Foreign TV Channels Trigger Lively Debate. 2019 елның 3 апрель көнендә архивланган.
* ↑ Background to "Assessing Russian Activities and Intentions in Recent US Elections": The Analytic Process and Cyber Incident Attribution.
* ↑ Указ Президента Российской Федерации от 29.12.2022 № 978 «О Чрезвычайном и Полномочном После Российской Федерации в Государстве Ливия»
* ↑ Представительство Российской Федерации при Палестинской национальной администрации.
# Габдулла Тукай урамы (Минзәлә)

Габдулла Тукай урамы (рус. ул. Габдуллы Тукая) — Татарстанның Минзәлә шәһәрендә үзәктә урнашкан урамнарның берсе. Минзәлә елгасы агымына параллель рәвештә барып, шәһәрне көнбатыштан көнчыгышка кисеп үтә. Чернышевский урамы белән киселештән башлана. Кызыл Армия урамы, Муса Җәлил урамы, Коммунистик урам, Ленин урамы, Октябрь мәйданы, Роза Люксембург урамы, Гурьянов урамы, Карл Либкнехт урамы, Пролетар урамы, Пионер урамы, Комсомол урамы, Карл Маркс тыкрыгы, (Миңнегәрәй) Әхмәтшин урамы, Свердлов урамы, Энтузиастлар урамы белән кисешә. Шәхси йортлар бистәсендә, Минзәлә елгасы (Түбән Кама сусаклагычы) ярына терәлеп туктый.
Бөек татар шагыйре Габдулла Тукай (1886-1913) хөрмәтенә аталган.

# Габдулла Тукай урамы (Минзәлә)
## Тарих

Октябрь инкыйлабына кадәр Габдулла Тукай урамы Телеграф урамы (рус. ул. Телеграфная) дип аталган, чөнки биредә Минзәлә шәһәренең телеграфы һәм почтасы урнашкан булган (шәһәр телеграфы һәм почта хәзер дә шунда, Габдулла Тукай урамының Октябрь мәйданы белән кисешкән чатында урнашкан).
Телеграф урамы заманында Минзәлә ярминкәсе кибетләре урнашкан шәһәр үзәген шулай ук ярминкәнең бер сәүдә мәйданы булган Ат мәйданы (рус. Конская площадь) белән тоташтырган. Ат мәйданы Мещаннар урамы (рус. ул. Мещанская) (хәзерге Пролетар урамы) белән Яңа Торыйсын урамы (рус. ул. Ново-Троицкая) (хәзерге Пионер урамы) арасында урнашкан булган.

# Габдулла Тукай урамы (Минзәлә)
## Игътибарга лаек объектлар

* Изге Николай чиркәве
* Шәһәр базары
* «Юбилейный» спорт сарае
* Муса Җәлил паркы (М. Җәлил һәйкәле белән)
* Район мәдәният сарае
* В.И. Ленин һәйкәле
* Минзәлә районы администрациясе
* «Минзәлә» газетасы редакциясе
* элекке Минзәлә ярминкәсенең Ат мәйданы
# Эленюв (Свентокшиж воеводалыгы)

Эленюв — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Нова-Слупя гминасында урнашкан авыл.

# Эленюв (Свентокшиж воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Венецианов йорты (Казан)

Венецианов йорты — Казанның Кече Кызыл урамында урнашкан, XIX гасыр азагында төзелгән бина. 1906-1910 елларда биредә Гросс басмаханәсе урнашкан була.
# Тремантин

Тремантин (фр. Trémentines) — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Карбонарола (Мантова)

Карбонарола — Италиянең Ломбардия төбәге Borgocarbonara өязендә урнашкан торак пункт.

# Карбонарола (Мантова)
## Географиясе

Карбонарола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Карбонарола (Мантова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гамуляково

Гамуляково (словак. Hamuliakovo) — Словакиянең Сенец округында урнашкан авыл.

# Гамуляково
## Тарихы

Авыл 1242 елда нигезләнгән.

# Гамуляково
## Географиясе

Мәйданы — 10,95 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 128 метр биеклектә урнашкан.

# Гамуляково
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Апас

Апас шәһәр тибындагы поселогы - Татарстан Республикасының Апас районы үзәге. Казаннан 109 чакрым ераклыкта, Казан-Сембер автомобиль юлында, Каратун тимер юл станциясеннән 11 чакрым ераклыкта урнашкан. Авылда ике мәчет, урта мәктәп, профессиональ-техник училище бар.

# Апас
## Тарих

Беренче булып Апаска нигез салучы кеше Габбас исемле була. Тора-бара авыл исеме дә Апас булып кала.
Авыл атамасы тарихи чыганаклара искә алына. Д.А.Корсаков бастырган белешмәдә Апас авылында 163 йомышлы татар, 2 керәшен татары яшәгәнлеге әйтелә. Авыл Табар суы буена утырган. Шунда ук Кече Елан, Апас атамасы теркәлгән һәм анда 5 йомышлы татар яшәгәнлеге әйтелгән. 1859 ел мәгълүматларын эченә алган белешмәдә күрсәтелгәнчә, исемсез күл янына утырган Апас авылының 177 хуҗалыгында ислам динендәге 492 ир-ат һәм 466 хатын-кыз яшәгән, мәчет эшләгән. 1898 елгы белешмәдә Апас авылында, Колсәет поселогы белән бергә, татарлар яши дип искә алына. К.П.Берстель белешмәсеннән Апаста 1812 татар кешесе көн иткәнлеге күренә.
Халык риваятьләренә караганда, Апас элек тау итәгендә, хәзерге урыныннан биш чакрым ераклыкта, Зөя елгасы янындагы Авыл күле янында нигезләнгән була.Авыл янында гына кара урман үскән. Бу урманда качкыннар да яшәгән, дип сөйлиләр. Яз көне Зөя елгасы ташып су басканга, халык хәзерге урынга, Табар елгасы буена килеп утыра. Беренче булып Апаска нигез салучы кеше Габбас исемле була. Тора-бара авыл исеме Апас булып кала.
1920 елга кадәр Казан губернасы Тәтеш өязе Ильинск-Шонгут волостенә керә. 1920 елдан соң ТАССРның башта Тәтеш кантонына, соңрак Буа кантонына керә. 1930 елның 10 августыннан - Апас районы үзәге, 1963 елның 1 февраленнән - Тәтеш районына керә. 1964 елның 4 мартынан соң тагын Апас районы үзәге булып тора.
2004 елның 9 сентябреннән шәһәр тибындагы поселок.

# Апас
## География

Авыл уртасыннан бормаланып Табар елгасы ага. Моннан башка Апас күле янында Каз күле, Озын күл, Кәкре күл, Зеркальный сазы, Торналар сазы һәм башка сулыклар очрый.

# Апас
## Халык

Милли состав (2002): татарлар — 94,2%, руслар — 2,4%, чуашлар — 1,6%.

# Апас
## Икътисад

Апас авылы халкының күбесе элеккеге заманнардан ук кәсепле булган, үзләре эшләгән әйберләрне базарда сатканнар. Бу якларга гына хас чүлмәкләр, орчыклар, каба ясау һәм кирпеч сугу шөгыльләре бар. Кирпечләрне аерым йортларда сукканнар. Халык тагын матур итеп һәм бизәкләп сыбызгылар һәм курайлар ясаган. Элек Апаста базар үткәрелгән, ә базарның иң данлыклысы Каратун булган. Хәзерге вакытта кирпеч заводы, икмәк заводы эшли.

# Апас
## Атаклы кешеләр

* Садри Җәлал, прозаик
* Илдус Габдрахманов, артист.
* Җамал Вәлиди, әдәбият тарихчысы һәм тел галиме.
* Айвенго Галиев (1937), техник фәннәр докторы (1990), профессор (1992).

# Апас
## Мәдәният

* Апас туган якны өйрәнү музее
# Көньяк Норвегия

Көньяк Норвегия яки Сёрланн - Норвегиянең илнең көньяк өлешендә урнашкан биш регионыннан берсе. Вест-Агдер фүлке (район) һәм Эуст-Агдерны фюлкены үз эченә ала. Территория буенча төбәк Агдер патшалыгына туры килә. Төбәкнең исеме чагыштырмача яңа, чөнки XX гасыр башында гына барлыкка килгән.
| № | Герб | Фүлке | Фүлке | Фүлке үзәге | Фүлке үзәге | Мәйдан, км² | Халык, кеше (2013) | Тыгызлык, кеше/км² | Код ISO 3166-2 |
| № | Герб | Татарча | (норв. ) | Татарча | (норв. ) | Мәйдан, км² | Халык, кеше (2013) | Тыгызлык, кеше/км² | Код ISO 3166-2 |
| Сёрланн (Көньяк Норвегия) ||||||||||
| 18 | | Эуст-Агдер | Aust-Agder | Арендал | Arendal | 9158 | 112 772 | 12,31 | NO-09 |
| 19 | | Вест-Агдер | Vest-Agder | Кристиансанн | Kristiansand | 7277 | 176 353 | 24,23 | NO-10 |
| | | бөтенесе | | | | 323 779 | 5 051 275 | 15,60 | |
# Монро (Мичиган)

Монро — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.

# Монро (Мичиган)
## Тарихы

Монро шәһәре 1817 елда нигезләнгән.

# Монро (Мичиган)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 26,372005 км², 26,372021 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 182 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гадава

Гадава — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.

# Гадава
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.