yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Навасёлки (Турэцки авыл советы)

Навасёлки (белар. Навасёлкі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.

# Навасёлки (Турэцки авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# PANK3

PANK3 (ингл. Pantothenate kinase 3) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Вильнев-Сен-Витр-е-Вильвотт

Вильнев-Сен-Витр-е-Вильвотт (фр. Villeneuve-Saint-Vistre-et-Villevotte) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Мона Лиза

Мона Лиза, яки Джоконда (итал. Mona Lisa) — танылган Италия рәссамы Леонардо да Винчи картинасы. 1503 елда ясалган.
1962 елда 100 миллион долларга иминләштерелгән бу эш, заманына күрә билгеле булган иң югары бәягә иминләштерелгән кыйммәт булып Гиннесның Рекордлар китабына кергән. 2017 елда рәсемнең страховкалау бәясе 800 миллион долларга җиткән. Ясалуының төгәл датасы билгеле түгел (кайбер чыганаклар буенча, ул 1503-1505 арасында ясалган). Хәзер Лувр музеенда саклана.
# Бов (Болгария)

Бов — Болгариянең София өлкәсендә урнашкан авыл. Своге җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Бов (Болгария)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 835 метр биеклектә урнашкан.
# Просечнице

Просечнице (чех. Prosečnice) — Чехиянең Урта Чехия крае Крганице районында урнашкан авыл.

# Просечнице
## Географиясе

Мәйданы — 2,068 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Просечнице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Просечнице
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Просечнице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 47 |
| 1880 | 43 |
| 1890 | 41 |
| 1900 | 113 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 154 |
| 1921 | 121 |
| 1930 | 590 |
| 1950 | 500 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 178 |
| 1970 | 245 |
| 1980 | 243 |
| 1991 | 196 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 184 |
| 2011 | 144 |
| 2021 | 143 |
# Тети Равото (Торино)

Тети Равото — Италиянең Пьемонт төбәге Пино-Торинезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Тети Равото (Торино)
## Географиясе

Тети Равото Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Тети Равото (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Канчело (Беневенто)

Канчело — Италиянең Кампания төбәге Сан-Лоренцелло өязендә урнашкан торак пункт.

# Канчело (Беневенто)
## Географиясе

Канчело Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Канчело (Беневенто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кошарская

Кошарская — Россия территориясеннән ага торган елга. Калмык Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зельмень балкасының сул ярыннан 49 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.

# Кошарская
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Терек елгасы, Тын һәм Идел елгаларының агымсыз тармаклары. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек су бассейныннан алып РФ-ның Каспий диңгезенең елгалары.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 07040000112108200000132
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 108200013
* Бассейн коды — 07.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 08
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Дряньо (Бьела)

Дряньо — Италиянең Пьемонт төбәге Кампилья-Черво өязендә урнашкан торак пункт.

# Дряньо (Бьела)
## Географиясе

Дряньо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Дряньо (Бьела)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Раково (Щецинецкий повяты)

Раково — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Борне-Сулиново гминаcында урнашкан авыл.

# Раково (Щецинецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Отмон (коммуна)

Отмон (фр. Hautmont) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Авен-сюр-Эльп кантонына карый.
# Мёрбиш-ам-Зе

Мёрбиш-ам-Зе — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. Айзенштадт округы составына керә.

# Мёрбиш-ам-Зе
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 122 метр биеклектә урнашкан. Руст коммуналары белән чиктәш.
# Бонёв

Бонёв (чех. Boňov) — Чехиянең Высочина крае Яромержитсе-над-Рокитноу районында урнашкан авыл.

# Бонёв
## Географиясе

Мәйданы — 5,472 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 465 метр биеклектә урнашкан.

# Бонёв
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Бонёв
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Бонёв
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 263 |
| 1880 | 236 |
| 1890 | 233 |
| 1900 | 247 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 227 |
| 1921 | 222 |
| 1930 | 223 |
| 1950 | 185 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 205 |
| 1970 | 174 |
| 1980 | 154 |
| 1991 | 115 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 99 |
| 2011 | 90 |
| 2021 | 81 |
# Сакарья (Ардануч)

Сакарья (төр. Sakarya) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Артвин иле Ардануч илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Чобанушагы (Акчадаг)

Чобанушагы (төр. Çobanuşağı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Акчадаг илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Вогилло (Оклахома)

Вогилло — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Вогилло (Оклахома)
## Географиясе

Вогилло халык санын алу урыны мәйданы — 20,548259 км², 20,548282 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 820 Фут биеклектә урнашкан.
# Нолчово

Нолчово (словак. Nolčovo) — Словакиянең Мартин округында урнашкан авыл.

# Нолчово
## Тарихы

Авыл 1489 елда нигезләнгән.

# Нолчово
## Географиясе

Мәйданы — 15,018 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 408 метр биеклектә урнашкан.

# Нолчово
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Роки-Форд (Колорадо)

Роки-Форд — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан шәһәр.

# Роки-Форд (Колорадо)
## Тарихы

Роки-Форд шәһәре 1887 елда нигезләнгән.

# Роки-Форд (Колорадо)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 4,337625 км², 4,337628 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1274 метр биеклектә урнашкан.
# Кажим (Сысола кушылдыгы)

Кажим — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Сысола елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 68 км.

# Кажим (Сысола кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200112103000018730
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001873
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Крецень (коммуна)

Крецень — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан коммуна.

# Крецень (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 29,86 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Крецень, Извору, Мренешть һәм Стреминоаса авыллары урнашкан.
# Скулень (Румыния)

Скулень — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. Виктория (коммуна, Ясси) коммунасына карый.

# Скулень (Румыния)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 39 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Кадавал

Калдаш-да-Раинья (порт. Caldas da Rainha) — Португалиядә урнашкан шәһәр, Лейрия округына карый торган шул ук исемдәге муниципалитет үзәге.

# Кадавал
## Тарихы

Шәһәр 1821 елда нигезләнгән. 1936 елдан алып 1976 елга кадәр Португалиянең тарихи Эштремадура провинциясенә караган.

# Кадавал
## Географиясе

Мәйданы — 174,89 км². Муниципалитет составына Вилар, Lamas e Cercal, Вермелья, Cadaval e Pêro Moniz, Painho e Figueiros, Перал һәм Алгубер фрегезияләре керә.
# NGC 3401

NGC 3401 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3401
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Грихальба

Грихальба (исп. Grijalba) — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Грихальба
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 20 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 815 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Чилдресс (округ, Техас)

Чилдресс — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Чилдресс шәһәре.

# Чилдресс (округ, Техас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1876 елда оештырыла.

# Чилдресс (округ, Техас)
## Халкы

2019 елда халык саны 7688 кеше тәшкил иткән.

# Чилдресс (округ, Техас)
## Территориясе

Округ мәйданы 1839 км² тәшкил итә.
# Пертикара (Римини)

һәм
Пертикара — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Новафельтрия өязендә урнашкан торак пункт.

# Пертикара (Римини)
## Географиясе

Пертикара Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пертикара (Римини)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (10108) Tomlinson

(10108) Tomlinson (лат. Tomlinson) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10108) Tomlinson
## Тарихы

1992 елның 26 апрелендә Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 HM» саналган.
# Хонсторф (Эльбе)

Хонсторф — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Хонсторф (Эльбе)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,13 км² (2017), 10,18 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 4 метр биеклектә урнашкан.
# Мачковац (Куршумлия)

Мачковац (серб. Мачковац ) — Сербиянең Топлич округы Куршумлия җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Мачковац (Куршумлия)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 442 метр биеклектә урнашкан.

# Мачковац (Куршумлия)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Ситовка (Шипуниха кушылдыгы)

Ситовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Шипуниха елгасының сул ярына тамагыннан 60 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 19 км.

# Ситовка (Шипуниха кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Барнавыл каласынан Новосибирск сусаклагычынә кадәр, Чумыш елгасын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200512115200005104
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200510
* Бассейн коды — 13.01.02.005
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Пянеце (Торино)

Пянеце — Италиянең Пьемонт төбәге Борджалло өязендә урнашкан торак пункт.

# Пянеце (Торино)
## Географиясе

Пянеце Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пянеце (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Адолфов

Адолфов (чех. Adolfov) — Чехиянең Устецк крае Телнице (Усти над Лабем) районында урнашкан авыл.

# Адолфов
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 750 метр биеклектә урнашкан.

# Адолфов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Адолфов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Адолфов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2021 | 6 | |
# Чукурчимен (Рефахие)

Чукурчимен (төр. Çukurçimen) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Рефахие илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Линьян (Валле д'Аоста)

Линьян — Италиянең Валле д'Аоста төбәге Валле д'Аоста һәм Нюс өязендә урнашкан торак пункт.

# Линьян (Валле д'Аоста)
## Географиясе

Линьян Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Линьян (Валле д'Аоста)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шенъюрт (Амасра)

Шенъюрт (төр. Şenyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Амасра илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Вальганна

Вальганна — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Варезе провинциясе составына керә.

# Вальганна
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 380 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Арчизате, Бедеро-Валькувия, Бринцио, Кульяте-Фабьаско, Индуно-Олона, Марцио, Куассо-аль-Монте, Кунардо һәм Маркироло коммуналары белән чиктәш.
# Синьи-Синье

Синьи-Синье (фр. Signy-Signets) — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Таппендорф

Таппендорф (алман. Tappendorf) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Таппендорф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,69 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 60 метр биеклектә урнашкан.
# Льгота-Блотна

Льгота-Блотна — Польшаның Силезия воеводалыгы Лелюв гминасында урнашкан авыл.

# Льгота-Блотна
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Казчина Вйоне (Милано)

Казчина Вйоне — Италиянең Ломбардия төбәге Базильо өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Вйоне (Милано)
## Географиясе

Казчина Вйоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казчина Вйоне (Милано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сүллер (Сындыргы)

Сүллер (төр. Süller) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Сындыргы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Дхаджи

Дхаджи (ингл. Dhaje) — Бутан дәүләтенең Циранг дзонгхагында урнашкан авыл.

# Дхаджи
## Географиясе

Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1 477 метр биеклектә 26°58′00″ т. к. 90°07′00″ кб. о. координаталы буенча урнашкан.
# Мансфилд (Техас)

Мансфилд — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Мансфилд (Техас)
## Тарихы

Мансфилд шәһәре 1856 елда нигезләнгән.

# Мансфилд (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 94,996221 км², 94,344313 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 184 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Люси-сюр-Ионн

Люси-сюр-Ионн (фр. Lucy-sur-Yonne) — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
# Ешилова (Шерефликочһисар)

Ешилова (төр. Yeşilova) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Шерефликочһисар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Монфа (Арьеж)

Монфа (фр. Montfa) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Ариз-Лез кантонына карый.
# Бланзак-Поршрес (кантон)

Бланзак-Поршрес — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Пестум

Пестум — Италиянең Кампания төбәге Капаччо-Пестум өязендә урнашкан торак пункт.

# Пестум
## Географиясе

Пестум Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Пестум
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Юхнавичы (Слонимский районы)

Юхнавичы (белар. Юхнавічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Слонимский районында урнашкан авыл.

# Юхнавичы (Слонимский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Нестахув

Нестахув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Далешице гминасында урнашкан авыл.

# Нестахув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Александр Мишулин

Александр Мишулин (18 (31) август 1901, Мәләкәс, Ыстарапул өязе, Самар губернасы, Россия империясе — 19 сентябрь 1948, Мәскәү, РСФСР, СССР) — антик дөнья тарихчысы, тарих фәннәре докторы (1943). МДУ прафисыры (1934), ССРБ ФА тарих институтында борынгы тарих сиктыры мөдире (1938), «Вестник древней истории» журналының баш мөхәррире (1938), Матди мәдәният тарихы институты директоры урынбасары (1943-1945), СБКФ ҮК каршындагы Җәмгыять фәннәре академиясе ректоры (1946-1948). Фәнни эшчәнлекнең төп юнәлешләре: Рим җөмһүриятендәге иҗтимагый хәрәкәтләр тарихы, антик Испаниянең бәйсезлек өчен көрәше. Борынгы тарих буенча беренче совет мәктәп дәреслеге мөхәррире.
# 354 ел (б. э. к.)

{{Ел өчен навигация|-354

# Вакыйгалар =
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:354 елда (б. э. к.) туганнар

# Вакыйгалар =
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:354 елда (б. э. к.) вафатлар
# Муса Җәлил һәйкәле (Җәлил)

Муса Җәлил һәйкәле (рус. Памятник Мусе Джалилю в пос. Джалиль Сармановского района Республики Татарстан) ― Татарстанның Сарман районы Җәлил шәһәр тибындагы бистәсендә 1968 елның 7 маенда куелган һәйкәл. Ул күренекле татар шагыйре, хәрби журналист, өлкән политрук, Советлар Союзы Герое Муса Җәлил (1906―1944) истәлеген мәңгеләштерү максатында ачылган.

# Муса Җәлил һәйкәле (Җәлил)
## Урыны

Һәйкәл «Татнефть» ГАҖ «Татнефть-Добыча» уртак предприятиесенең Сарман районы Җәлил эшчеләр бистәсенең Ленин урамы, 2нче йорт адресы буенча урнашкан «Җәлилнефть» нефть-газ чыгару идарәсе («Җәлилнефть» НГЧИ) бинасының төп керү юлы каршындагы мәйданчыкта урнашкан.

# Муса Җәлил һәйкәле (Җәлил)
## Тарих

Һәйкәл 1968 елның 7 маенда куелган. Авторы ― Татарстан Республикасының халык рәссамы, Бакый Урманче премиясе лауреаты сынчы Нәүфәл Адылов (1932―2004).
Һәйкәлне булдыру инициаторы ― фронтовик, Җәлил бистәсенең мактаулы гражданы, «Җәлилнефть» НГЧИ беренче (1973―1983 елларда) башлыгы Галимҗан Маннап улы Әхмәдиев. Ул шулай ук булачак бистәгә нигез салган, аңа «Җәлил» исемен бирергә тәкъдим иткән кеше.
1985 елда, Бөек Җиңүнең 40 еллыгын бәйрәм иткәндә, бистәгә Муса Җәлилнең хатыны Әминә Җәлилова килә, һәйкәлгә чәчәкләр сала.
2016 елның августында, Муса Җәлилнең 110 еллык юбилеен билгеләгәндә, бистәгә беренче мәртәбә Муса Җәлилнең кызы Чулпан Җәлилова, оныгы Татьяна Малышева, оныкчыклары Михаил Митрофанов-Җәлил, Лиза Малышева-Җәлил килгән, һәйкәл янында һәм бистәдә узган чараларда катнашып, һәйкәлгә чәчәкләр салган.
2001 елның августында Җәлил нефтьчеләре 500 миллион тонна нефть чыгаруны билгеләп үткәндә, бистәгә Татарстан президенты Минтимер Шәймиев, премьер-министр Рөстәм Миңнеханов килә, һәйкәлгә чәчәкләр сала.
Бистәдә Муса Җәлил һәйкәле янында шагыйрьнең туган көнендә (15 февральдә) һәм җәлилчеләр җәзаланган көндә (25 августта) искә алу чаралары уздырыла.

# Муса Җәлил һәйкәле (Җәлил)
## Тасвирлама

Шагыйрь күтәртмәдә басып тора. Мусаның бер җилкәсенә шинель салынган. Аның башы югары күтәрелгән, ул горур һәм ышаныч белән еракка карый, күзләрендә ихтыяр көче.
Күтәртмәнең алгы өлешендә ак җирлектә ясалган татар орнаментыннан астарак табличкада: сулда ― Муса Җәлилнең автографы, аннан аста ак битләр өстендә ак ромашка рәсемнәре, уңда аслы-өсле язылган туган-үлгән еллары (1906 / 1944), аннан астарак Советлар Союзы Героеның Алтын йолдызы сурәте уеп ясалган.
Бистә Мәдәният сараеның икенче катында урнашкан Хезмәт Даны музееның Муса Җәлил залында РСФСРның атказанган, Татарстанның халык рәссамы Васил Маликов (1924―1992) ясаган Җәлил бюсты күчермәсе урын алган.
# Овине

Овине (фр. Hauviné) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Машо кантонына карый.

# Овине
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14.55 км².
# Мураяма

Мураяма (яп. 村山市) — Япония дәүләтенең Ямагата префектурасында урнашкан шәһәр.

# Мураяма
## Тарихы

Мураяма шәһәре 1954 елның 1 ноябрендә шәһәр статусын ала.

# Мураяма
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 27586 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 140 кеше тәшкил иткән.

# Мураяма
## Географиясе

Шәһәр территориясе 196.83 км² тәшкил итә.

# Мураяма
## Кардәш шәһәрләр

* Бәри (Канада), Канада (30 октябрь 2017)
* Вүрцбург, Германия (31 октябрь 2004)
* Якутск, Россия (21 апрель 1992)
# Градечно

Градечно (чех. Hradečno) — Чехиянең Урта Чехия крае Кладно һәм Кладно районында урнашкан авыл.

# Градечно
## Географиясе

Мәйданы — 6,841054 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 375 метр биеклектә урнашкан.

# Градечно
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Градечно
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Градечно
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 376 |
| 1880 | 364 |
| 1890 | 339 |
| 1900 | 435 |
| 1910 | 604 |
| 1921 | 574 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 507 |
| 1950 | 521 |
| 1961 | 563 |
| 1970 | 542 |
| 1980 | 483 |
| 1991 | 436 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 425 |
| 2014 | 501 |
| 2016 | 491 |
| 2017 | 489 |
| 2018 | 496 |
| 2019 | 490 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 487 |
| 2021 | 483 |
| 2021 | 502 |
| 2022 | 516 |
| 2023 | 525 |
| 2024 | 534 |
# Мале Гостерадки

Мале Гостерадки (чех. Malé Hostěrádky) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Гостерадки-Ржешов районында урнашкан авыл.

# Мале Гостерадки
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Мале Гостерадки
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Мале Гостерадки
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Мале Гостерадки
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 1869 | 248 | |
| 1880 | 309 | |
| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 1890 | 377 | |
| 1900 | 421 | |
| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 1910 | 432 | |
# Суоре (Кремона)

Суоре — Италиянең Ломбардия төбәге Станьо-Ломбардо өязендә урнашкан торак пункт.

# Суоре (Кремона)
## Географиясе

Суоре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Суоре (Кремона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лучк (Лоза кушылдыгы)

Лучк — Россия территориясеннән ага торган елга. Удмуртия, Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лоза елгасының сул ярыннан 50 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.

# Лучк (Лоза кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чүпче елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300112111100032721
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103272
* Бассейн коды — 10.01.03.001
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Палянинавичы

Палянинавичы (белар. Палянінавічы) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.

# Палянинавичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# IC 5328A

IC 5328A — Ганка йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 5328A
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда ESO 291-28, IC 5328A, ESO-LV 291-0280, PGC 71724, SGC 233032-4518.2 һәм LEDA 71724 буларак та сурәтләнә.