yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Каратайлар

Каратайлар (мукш. каратайхть, үз атамалары — мукшы) — Татарстанда яшәүче мукшыларның этнографик төркеме. Туган телләре — татар теленең каратай сөйләше. Кама Тамагы районындагы Мордва Каратае (Искавыл), Мәсте (бүгенге көндә юкка чыккан), Чымбай, Чыршалан һәм татарлар белән бергә Балтач авылларында яшиләр . Халык саны якынча 100 кеше.
Каратай-Савиновка, яки Барское, һәм Заовражный Каратай авылында руслар, ә Казан өязендә (хәзер — Татарстанның Арча районы) Шушма елгасында Каратай авылында татарлар яшәгән. Күрәсең, «Каратай» авыл исеме «Каратай» гидронимыннан килеп чыккандыр.
Шулай итеп, каратайлар аерым мордва кабиләсе түгел, ә татарларның көчле йогынтысына дучар ителгән мукшыларның локаль төркеме булып тора: алар татар телен һәм татар мәдәниятенең күпмедер элементларын кабул итеп, шулай да этник, мукшы үзаңын саклап калганнар. Аларны тирә-яктагы татарлар мукшыларга саный, аларны мукшы, мукшылар дип атый, үзләре дә алар мукшылар дип саный, ә ике теллелек аларда XVII гасырга кадәр сакланаган була.
Безнең көннәрдә каратайлар мәдәни яктан руслар белән якыная бара, рус мәдәниятенә якынаюга, руслашуга, каратайларның рус мәктәпләрендә һәм университетларында укуы (үз мәктәпләре һәм университетлары беркайчан да булмаган), катнаш никахлар ярдәм итә. 1976 елда н. Ф. Мокшин җитәкчелегендә Мордва Каратае авылында үткәрелгән экспедиция буенча, каратай-рус гаиләләре - 6,7%, ә каратай — татар гаиләләре - 2,2% тәшкил иткән. 1958 елда әлеге авылларда каратайларның саны 1000 кешегә җиткән, 1976 елда ул өч йөзгә кадәр кимегән. Кимү шәһәргә миграциягә һәм Кубышев сусаклагычы төзелгәннән соң кайбер каратай авылларының су астында калуы белән бәйле.
Каратайлар православие дине тоталар. XIX гасырна ук мәҗүсилек калдыклары сакланмаган, каратай авылларында 3 чиркәү приходы эшли. XX йөз башында каратайларның бер өлеше үзләрен эшкә яллаган Идел буе немецларында таралган баптистлыкка күчә.
# Покшивянка (Сандомирский повяты)

Покшивянка — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Климонтув гминасында урнашкан авыл.

# Покшивянка (Сандомирский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (6199) Ёсиокаяёи

(6199) Ёсиокаяёи (лат. Yoshiokayayoi) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6199) Ёсиокаяёи
## Тарихы

1992 елның 26 гыйнварында А. Сугиэ тарафыннан Дайник обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 BK1» саналган.
# Фишбах-Оберраден

Фишбах-Оберраден — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Фишбах-Оберраден
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,64 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 314 метр биеклектә урнашкан.
# IC 2441-1

IC 2441-1 — чикләрендә урнашкан галактика, тәэсирле галактикалар һәм йолдыз .

# IC 2441-1
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2441, IC 2441D, LEDA 25844, 2MASX J09100181+2251177, 2MASX J09100176+2251184, UZC J091001.8+225119, MCG+04-22-020, Z 121-30, Z 0907.1+2303 һәм Gaia DR2 686899518424663168 буларак та сурәтләнә.
# Ярчехово

Ярчехово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Кикул гминаcында урнашкан авыл.

# Ярчехово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дильхайм

Дильхайм (алман. Dielheim) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Дильхайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 22,67 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 138 метр биеклектә урнашкан.
# Брюи (Эна)

Брюи (фр. Bruys) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Лишице (Градец Кралове)

Лишице (чех. Lišice) — Чехиянең Кралове Градец крае Градец-Кралове һәм Градец-Кралове районында урнашкан авыл.

# Лишице (Градец Кралове)
## Географиясе

Мәйданы — 6,406483 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 254 метр биеклектә урнашкан.

# Лишице (Градец Кралове)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лишице (Градец Кралове)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лишице (Градец Кралове)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 422 |
| 1880 | 453 |
| 1890 | 442 |
| 1900 | 406 |
| 1910 | 468 |
| 1921 | 484 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 533 |
| 1950 | 430 |
| 1961 | 433 |
| 1970 | 365 |
| 1980 | 302 |
| 1991 | 237 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 188 |
| 2014 | 158 |
| 2016 | 159 |
| 2017 | 156 |
| 2018 | 157 |
| 2019 | 159 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 159 |
| 2021 | 162 |
| 2021 | 168 |
| 2022 | 161 |
| 2023 | 164 |
| 2024 | 159 |
# Жуки (Капыльский районы)

Жуки (белар. Жукі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Капыльский районында урнашкан авыл.

# Жуки (Капыльский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Боровичи

Боровичи (рус. Боровичи) — Россия Федерациясенең Новгород өлкәсендә урашкан шәһәр.
2020 елның 2 июленнән — «Хезмәт даны шәһәре».
Халык саны — 52 687 кеше (2014).

# Боровичи
## Сәгать поясы

Боровичи Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Боровичи
## Тарих

Шәһәр статусын 1770 елдан башлап йөртә.

# Боровичи
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (96,4%), украиннар (1,1%).
# Брул (округ, Көньяк Дакота)

Брул — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Чемберлен шәһәре.

# Брул (округ, Көньяк Дакота)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1875 елда оештырыла.

# Брул (округ, Көньяк Дакота)
## Территориясе

Округ мәйданы 2192,4 км² тәшкил итә.
# Монграс

Монграс (фр. Montgras) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Эль Моско (Силао)

Эль Моско — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Силао муниципалитеты составына керә.

# Эль Моско (Силао)
## Географиясе

Эль Моско Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Моско (Силао)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Моско (Силао)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Знаменск (Әстерхан өлкәсе)

һәм Знаменск (рус. Знаменск) — Әстерхан өлкәсендәге шәһәр, Капустин Яр полигонының торак һәм административ үзәге.
Халык саны — 29 357 кеше (2010).

# Знаменск (Әстерхан өлкәсе)
## География
### Климат

* Уртача еллык температура — +10 °C
* Уртача еллык һава дымлылыгы — 59%
* Уртача еллык җил тизлеге — 4,7 м/с

# Знаменск (Әстерхан өлкәсе)
## Тарих

1946 елда ракета полигоны төзелеше турында карар кабул ителә.
1961 елдан — Капустин Яр шәһәре.
1992 елдан — ябык административ-территориаль берәмлеге. 1993 елдан Знаменск исемен йөртә.

# Знаменск (Әстерхан өлкәсе)
## Халык

Милли состав (2002): руслар — 84,4%, украиннар — 5,5%, казакълар — 2,7%, татарлар — 1,9%, белоруслар — 1,1%.

# Знаменск (Әстерхан өлкәсе)
## Югары уку йортлары

* Әстерхан дәүләт университетының филиалы
# Борҗано (Мачерата)

Борҗано — Италиянең Марке төбәге Серрапетрона өязендә урнашкан торак пункт.

# Борҗано (Мачерата)
## Географиясе

Борҗано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Борҗано (Мачерата)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лиготка (Ополе воеводалыгы)

Лиготка — Польшаның Ополе воеводалыгы Намыслув гминасында урнашкан авыл.

# Лиготка (Ополе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Фонтен-ле-Ерман

Фонтен-ле-Ерман (фр. Fontaine-lès-Hermans) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Бери

Бери (ингл. Bury) — Англиянең Зур Манчистыр графлыгында урнашкан шәһәр.

# Бери
## Кардәш шәһәрләр

* Ангулем, Франция
* Вудбери, Америка Кушма Штатлары
* Датун, Кытай
* Тюль (Франция), Франция
* Шорндорф, Германия
# Висин

һәм
Висин — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Линево гминасында урнашкан авыл.

# Висин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вершина (Свердловск өлкәсе)

Вершина (рус. Вершина) — Свердловск өлкәсенең Пелым шәһәр округы составына керүче авыл.

# Вершина (Свердловск өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Вершина (Свердловск өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
# Росита де Сан Хуан, Эль Салвадор эль Капулин (Гуанахуато )

һәм
Росита де Сан Хуан, Эль Салвадор эль Капулин — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Гуанахуато муниципалитеты составына керә.

# Росита де Сан Хуан, Эль Салвадор эль Капулин (Гуанахуато )
## Географиясе

Росита де Сан Хуан, Эль Салвадор эль Капулин Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Росита де Сан Хуан, Эль Салвадор эль Капулин (Гуанахуато )
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Росита де Сан Хуан, Эль Салвадор эль Капулин (Гуанахуато )
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Бейдагы (Мурадие)

Бейдагы (төр. Beydağı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Мурадие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Торинье-сюр-Дюе

Торинье-сюр-Дюе (фр. Thorigné-sur-Dué) — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
# IC 5021

IC 5021 — Һинд йолдызлыгы чикләрендә урнашкан тәэсирле галактика .

# IC 5021
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда ESO 186-61, 2MASX J20333397-5431148, IC 5021 һәм ESO-LV 186-0610 буларак та сурәтләнә.
# Джурджань

Джурджань — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. Исверна (коммуна) коммунасына карый.

# Джурджань
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# SLC38A10

SLC38A10 (ингл. Solute carrier family 38 member 10) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сьвеце-Колобжески

Сьвеце-Колобжески — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Семысль гминаcында урнашкан авыл.

# Сьвеце-Колобжески
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ла-Гийерми

Ла-Гийерми (фр. La Guillermie) — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
# Фрончки (Ольштинский повяты)

Фрончки — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Дывиты гминасында урнашкан авыл.

# Фрончки (Ольштинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# GSC4081-1258

GSC4081-1258 — Жираф йолдызлыгында урнашкан A3 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,98 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Кикивере

Кикивере (эст. Kikivere) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
# (16965) 1998 RX79

(16965) 1998 RX79 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16965) 1998 RX79
## Тарихы

1998 елның 14 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 RX79» саналган.
# Морели (Фиренца)

Морели — Италиянең Тоскана төбәге Черрето-Гуйди өязендә урнашкан торак пункт.

# Морели (Фиренца)
## Географиясе

Морели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Морели (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пяна Моцоне (Кьети)

Пяна Моцоне — Италиянең Абруцци төбәге Толло өязендә урнашкан торак пункт.

# Пяна Моцоне (Кьети)
## Географиясе

Пяна Моцоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Пяна Моцоне (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кассакко

Кассакко — Италиянең Фриули-Венеция-Джулия төбәгендә урнашкан коммуна. Удине провинциясе составына керә.

# Кассакко
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 179 метр биеклектә урнашкан. Коллоредо-ди-Монте-Альбано, Маньяно-ин-Ривьера, Тарченто, Треппо-Гранде һәм Тричезимо коммуналары белән чиктәш.
# 706 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 706 — Милади тәкъвим буенча VIII гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 706 — безнең эрага кадәр VIII гасырга кергән ел.
* 706 — сан.
# Рочестер (сан алу урыны, Вермонт)

Рочестер — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Рочестер (сан алу урыны, Вермонт)
## Географиясе

Рочестер халык санын алу урыны мәйданы — 1,674503 км², 1,674502 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 870 Фут биеклектә урнашкан.
# Казанцевски

Казанцевский (рус. Казанцевский) — Чиләбе өлкәсенең Верхнеуральск районы составына керүче авыл.

# Казанцевски
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Казанцевски
## Сәгать поясы

Казанцевски Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Казанцевски
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (84%), башкортлар (14%).
# (427) Галена

(427) Галена (лат. Galene) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (427) Галена
## Тарихы

1897 елның 27 августында Огюст Шарлуа тарафыннан Ницца обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1897 DJ» саналган.
# Шабуневшчына

Шабуневшчына (белар. Шабунеўшчына) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Дзяржынский районында урнашкан авыл.

# Шабуневшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Савиньяк-сюр-Лейз

Савиньяк-сюр-Лейз (фр. Savignac-sur-Leyze) — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Ранчо Сан Валентин, Лос Рамирез (Силао)

һәм
Ранчо Сан Валентин, Лос Рамирез — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Силао муниципалитеты составына керә.

# Ранчо Сан Валентин, Лос Рамирез (Силао)
## Географиясе

Ранчо Сан Валентин, Лос Рамирез Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Ранчо Сан Валентин, Лос Рамирез (Силао)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ранчо Сан Валентин, Лос Рамирез (Силао)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Карпавшчына

Карпавшчына (белар. Карпаўшчына) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.

# Карпавшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Зур Кивара

Зур Кивара – Россия территориясеннән ага торган елга. Удмуртия биләмәләрендә ага. Сива елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 36 км.

# Зур Кивара
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды – 10010101412111100015526
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды – 111101552
* Бассейн коды – 10.01.01.014
* ГӨ буенча саны – 11
* ГӨ буенча чыгарылышы – 1
# (4442) Гарсия

(4442) Гарсия (лат. Garcia) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4442) Гарсия
## Тарихы

1985 елның 14 сентябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 RB1» саналган.
# Лютнянская Буда

Лютнянская Буда (белар. Лютнянская Буда) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Краснапольский районында урнашкан авыл.

# Лютнянская Буда
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# 787 ел

1 меңьеллык :
VI гасыр — VII гасыр — VIII гасыр — IX гасыр — X гасыр :
Хронологик таблица :
787 (җиде йөз сиксән җиденче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча дүшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 787 елы, I меңьеллыкның 787 елы, VIII гасырның 87 елы, VIII гасырның 9 унъеллыгының 7 елы, 780 елларның 8 елы. 787 елдан бирле 1237 ел үтте.

# 787 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:787 елда туганнар

# 787 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:787 елда вафатлар
# Ориндж (округ, Индиана)

Ориндж — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Пейоли шәһәре.

# Ориндж (округ, Индиана)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1816 елда оештырыла.

# Ориндж (округ, Индиана)
## Территориясе

Округ мәйданы 1031,8 км² тәшкил итә.
# Брессе-сюр-Тий

Брессе-сюр-Тий (фр. Bressey-sur-Tille) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Дижон 2-й кантон кантонына карый.

# Брессе-сюр-Тий
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7.26 км².
# HD260958

HD260958 — Сыңармөгез йолдызлыгында урнашкан B9 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,98 ± 0,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Сен-Гину

Сен-Гину (фр. Saint-Guinoux) — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
# Сотомайор

Сотомайор (гал. Soutomaior) — Испаниянең Понтеведра провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Сотомайор
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 25 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 239 метр биеклектә урнашкан.
# Казола (Болцано)

Казола — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Вальдаора өязендә урнашкан торак пункт.

# Казола (Болцано)
## Географиясе

Казола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казола (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Партызанавка (Слонимский районы)

Партызанавка (белар. Партызанаўка) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Слонимский районында урнашкан авыл.

# Партызанавка (Слонимский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.