yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Исток Кишер

Исток Кишер — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Парабель елгасы үзәненең уң ярына 109 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 16 км.

# Исток Кишер
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Кеть елгасы кушылган урынган Васюган елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Кеть, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010700112115200029512
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202951
* Бассейн коды — 13.01.07.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Сан Хуан де ла Круз (Сан Луис де ла Паз)

Сан Хуан де ла Круз — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Луис-де-ла-Пас муниципалитеты составына керә.

# Сан Хуан де ла Круз (Сан Луис де ла Паз)
## Географиясе

Сан Хуан де ла Круз Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Хуан де ла Круз (Сан Луис де ла Паз)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Хуан де ла Круз (Сан Луис де ла Паз)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Пески (Барысавский районы)

Пески (белар. Пескі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Барысавский районында урнашкан авыл.

# Пески (Барысавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Котлунг-Ягун (Энтль-Ими-Ягун кушылдыгы)

Котлунг-Ягун — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Энтль-Ими-Ягун елгасының уң ярына тамагыннан 61 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 58 км.

# Котлунг-Ягун (Энтль-Ими-Ягун кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100112115200042730
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204273
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Калинински (Краснапольский районы)

Калинински (белар. Калінінскі) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Краснапольский районында урнашкан авыл.

# Калинински (Краснапольский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Михельдорф (Югары Австрия)

Михельдорф — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Кирхдорф-на-Кремсе округы составына керә.

# Михельдорф (Югары Австрия)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 465 метр биеклектә урнашкан. Инцерсдорф-им-Кремсталь, Шлирбах (Югары Австрия), Кирхдорф-ан-дер-Кремс, Обершлирбах, Грюнбург, Мольн (Австрия), Клаус-ан-дер-Пихрнбан, Грюнау-им-Альмталь һәм Штайнбах-ам-Циберг коммуналары белән чиктәш.
# Мача (Печора кушылдыгы)

Мача — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Печора елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.

# Мача (Печора кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300112103000078398
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007839
* Бассейн коды — 03.05.03.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Раковица (Тимиш)

Раковица — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. Раковица (коммуна, Тимиш) коммунасына карый.

# Раковица (Тимиш)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 104 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Субашы (Гөлбашы)

Субашы (төр. Subaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Гөлбашы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (265) Анна

(265) Анна (лат. Anna) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (265) Анна
## Тарихы

1887 елның 25 февралендә Иоганн Пализа тарафыннан Вена обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
# Ляс-Каменновольский

Ляс-Каменновольский — Польшаның Мазовия воеводалыгы Одживул гминасында урнашкан авыл.

# Ляс-Каменновольский
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сарайкөй

Сарайкөй (төр. Sarayköy) — Төркия Җөмһүриятенең Денизли иленә караган бер шәһәре.
# Хаменки

Хаменки (белар. Хаменкі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.

# Хаменки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Эстиссак

Эстиссак (фр. Estissac) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Экс-ан-От кантонына карый.
# Вулька-Окопска (Люблин воеводалыгы)

һәм
Вулька-Окопска — Польшаның Люблин воеводалыгы Дорохуск гминаcында урнашкан авыл.

# Вулька-Окопска (Люблин воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Фаенцера-Пазтенака (Авелино)

Фаенцера-Пазтенака — Италиянең Кампания төбәге Манокальцати өязендә урнашкан торак пункт.

# Фаенцера-Пазтенака (Авелино)
## Географиясе

Фаенцера-Пазтенака Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Фаенцера-Пазтенака (Авелино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 7453

NGC 7453 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7453
## Тарихы

Әлеге галактика 1860 елда Алмания-Америка астрономы Christian Peters тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 34.29 см (13.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (8033) 1992 FY1

(8033) 1992 FY1 (лат. 1992 FY1) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8033) 1992 FY1
## Тарихы

1992 елның 26 мартында С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 FY1» саналган.
# Россмор (Көнбатыш Виргиния)

һәм
Россмор — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Россмор (Көнбатыш Виргиния)
## Географиясе

Россмор халык санын алу урыны мәйданы — 1,629636 км², 1,629633 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 728 Фут һәм 222 метр биеклектә урнашкан.
# Гурниця (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)

Гурниця — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Валч гминаcында урнашкан авыл.

# Гурниця (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бофорт (округ, Төньяк Каролина)

Бофорт — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Вашингтон шәһәре.

# Бофорт (округ, Төньяк Каролина)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1712 елда оештырыла.

# Бофорт (округ, Төньяк Каролина)
## Территориясе

Округ мәйданы 2484 км² тәшкил итә.
# (24) Фемида

(24) Фемида (лат. Themis) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (24) Фемида
## Тарихы

1853 елның 5 апрелендә Де Гаспарис, Аннибале тарафыннан Обсерватория Каподимонте обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
# Елинек (Каменец Полички)

Елинек (чех. Jelínek) — Чехиянең Пардубице крае Каменец Полички районында урнашкан авыл.

# Елинек (Каменец Полички)
## Географиясе

Мәйданы — 1,615 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Елинек (Каменец Полички)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Елинек (Каменец Полички)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Елинек (Каменец Полички)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 25 |
| 1880 | 36 |
| 1890 | 38 |
| 1900 | 43 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 31 |
| 1921 | 34 |
| 1930 | 33 |
| 1950 | 26 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 33 |
| 1970 | 25 |
| 1980 | 15 |
| 1991 | 0 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 10 |
| 2011 | 6 |
| 2021 | 7 |
# HD24769

HD24769 — Сәвер йолдызлыгында урнашкан B9.5IV спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,038 ± 0,009 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Тиффож

Тиффож (фр. Tiffauges) — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
# Громаздинская

Громаздинская (рус. Громаздинская) — Киров өлкәсенең Даровской районында урнашкан авыл.

# Громаздинская
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Громаздинская
## Сәгать поясы

Громаздинская Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Громаздинская
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Монти-Негру

Монти-Негру — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Рондония штатына карый.

# Монти-Негру
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1931,371 км².
# (15314) 1993 FL34

(15314) 1993 FL34 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15314) 1993 FL34
## Тарихы

1993 елның 17 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FL34» саналган.
# Добеф-ла-Кампань

Добеф-ла-Кампань (фр. Daubeuf-la-Campagne) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Орёл (Диңгез буе крае)

Орёл (рус. Орёл) — Диңгез буе краеның Партизан районында урнашкан авыл.

# Орёл (Диңгез буе крае)
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# Орёл (Диңгез буе крае)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Бесно

Бесно (чех. Běsno) — Чехиянең Устецк крае Крири районында урнашкан авыл.

# Бесно
## Географиясе

Мәйданы — 7,959 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Бесно
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Бесно
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Бесно
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 458 |
| 1880 | 498 |
| 1890 | 511 |
| 1900 | 519 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 510 |
| 1921 | 493 |
| 1930 | 494 |
| 1950 | 214 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 249 |
| 1970 | 213 |
| 1980 | 142 |
| 1991 | 100 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 104 |
| 2011 | 115 |
| 2021 | 117 |
# Марембо

Марембо (фр. Marimbault) — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
# Старына (Мядзельский районы)

Старына (белар. Старына) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.

# Старына (Мядзельский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Владимир Вормс

Владимир Вормс (рус. Владимир Васильевич Вормс, 2 (14) февраль 1868, Тирсә, Вольск өязе, Сарытау губернасы, Россия империясе — 24 май 1941(1941-05-24) (73 яшь), Сарытау, РСФСР, СССР) — СССР химигы, медицина докторы (1899), Сарытау университетының проректоры, медицина факультеты деканы (1918-1927).
# Рошжан

Рошжан (фр. Rochejean) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# Кече Салтаево

Кече Салтаево (рус. Малое Салтаево) — Киров өлкәсенең Кикнур районында урнашкан авыл.

# Кече Салтаево
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Кече Салтаево
## Сәгать поясы

Кече Салтаево Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кече Салтаево
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Непряхино

Непряхино (рус. Непряхино) — Чиләбе өлкәсенең Чибәркүл районы составына керүче авыл.

# Непряхино
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Непряхино
## Сәгать поясы

Непряхино Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Непряхино
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (83%), татарлар (5%), башкортлар (8%).
# Владимир Журин

Владимир Журин (рус. Владимир Дмитриевич Журин, 22 апрель (4 май) 1891, Тәтеш, Тәтеш өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 19 август 1962(1962-08-19) (71 яшь), Мәскәү, РСФСР, СССР) — СССР һидротехнигы, «Волгострой» төзелеш-монтаж идарәсенең баш инженеры (1940-1942, 1943-1946).
# Виктор (Айова)

Виктор — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Виктор (Айова)
## Тарихы

Виктор шәһәре елда нигезләнгән.

# Виктор (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,255187 км², 1,255186 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 247 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вужынец

Вужынец (белар. Вужынец) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.

# Вужынец
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Авейраш-де-Сима

Авейраш-де-Сима — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. Азамбужа муниципалитетына карый.

# Авейраш-де-Сима
## Географиясе

Мәйданы — 26,16 км².
# Дамир Шәмсин

Дамир Шәмсин, Дамир Рафис улы Шәмсин (1964 елның 26 октябре, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Минзәлә районы, Сәмәкәй) — менеджер, «Л. Я. Карпов исемендәге химия заводы» ААҖ (Менделеевск) генераль директоры (2003 елдан). Менделеевск шәһәренең шәрәфле ватандашы. Татарстан Республикасының Атказанган химигы (2012).

# Дамир Шәмсин
## Тәрҗемәи хәле

1964 елның 26 октябрендә Татарстан АССР Минзәлә (1984 елның 4 июненнән Тукай) районы Сәмәкәй авылында туган. Казанда химия-технология, финанс-икътисад институтларын тәмамлаган.
2003 елның гыйнварыннан «Л. Я. Карпов исемендәге химия заводы» ААҖ генераль директоры.
2015 елның 5 ноябреннән пластмасса һәм синтетик сумала җитештерүче «Тиокон» ҖЧҖ директоры

# Дамир Шәмсин
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2012 — Татарстан Республикасының Атказанган химигы
* Менделеевск шәһәренең шәрәфле ватандашы
# Гайкавцы

Гайкавцы (белар. Гайкаўцы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.

# Гайкавцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Арпа (ыруг)

Арпа́ (Hordeum), кыяклылар гаиләлегеннән бер һәм күпьеллык үләнчел үсемлекләр ыругы; бөртекле ашлык культурасы, якынча 10 төрне берләштерә.
Арпа ыругында Төньяк ярымшарның һәм Көньяк Американың тропик булмаган өлкәләрендә, тропикларның биек тауларында үсә торган 30 лап төре исәпләнә. Арпа, азык һәм терлек азыгы үсемлеге буларак, бик борынгы культура. Башакчыклары бер чәчәкле, алар башак күчәренең һәр буынында өчәрләп урнаша. Кылчыклары озын. Арпа — бөртеклеләр арасында иң тиз өлгерә торган культура, шуңа күрә аны Ерак Көньякта һәм биек тауларда үстерергә мөмкин.

# Арпа (ыруг)
## Сыйфатлама

Культурада Гордеум сативум (Hordeum sativum) төре генә киң таралган, ә калган төрләре — кыргый үсә торганнар. Арпаның тамыр системасы чуклы, төп массасы сукаланган катламда тарала, аерым тамырлары 1 м тирәнлеккә кадәр китә. Сабагы — куыш эчле салам, биеклеге 30-35 см дан 130-135 см га кадәр. Яфрагы бүтән кыяклыларга караганда киңрәк. Чәчәк оешмасы — башак. Җимеше — бөртек, кабыклы яисә ялангач, сары, коңгырт яки көрән төстә. Арпа — дым яратучан берьеллык үсемлек, уңдырышлы балчыксыл, нейтраль реакцияле һәм туклыклы матдәләре җитәрлек булган туфракта яхшы үсә. Арпа күп рәтле, ике рәтле һәм арадаш рәтле өч төргә бүленә.
# Парчовце

һәм
Парчовце — Польшаның Подлясье воеводалыгы Кузница гминасында урнашкан авыл.

# Парчовце
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# XXX гасыр (б. э. к.)

3 меңьеллык (б. э. к.) :
XXXII гасыр (б. э. к.) — XXXI гасыр (б. э. к.) — XXX гасыр (б. э. к.) — XXIX гасыр (б. э. к.) — XXVIII гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
XXX (утызынчы) гасыр — безнең эрага кадәр 2901 елдан безнең эрага кадәр 3000 елга кадәр дәвам иткән гасыр.
# (6514) Торахико

(6514) Торахико (лат. Torahiko) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6514) Торахико
## Тарихы

1987 елның 25 ноябрендә Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 WY» саналган.
# Сан Антонио де лос Либрес (Ахучитлан дел Прогресо)

Сан Антонио де лос Либрес — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ахучитлан-дель-Прогресо муниципалитеты составына керә.

# Сан Антонио де лос Либрес (Ахучитлан дел Прогресо)
## Географиясе

Сан Антонио де лос Либрес Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Сан Антонио де лос Либрес (Ахучитлан дел Прогресо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Сан Антонио де лос Либрес (Ахучитлан дел Прогресо)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Сен-Поль (Реюньон)

Сен-Поль (фр. Saint-Paul) — Франциянең Реюньон департаментында урнашкан коммуна.
# Сирани (кратер)

Сирани (лат. Sirani) — Венера планетасының
координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 28,3 километр озынлыкта булган кратеры.

# Сирани (кратер)
## Исеме

Сирани кратеры итальян рәссамы Елисабетта Сирани хөрмәтенә аталган.
# (5463) Danwelcher

(5463) Danwelcher (лат. Danwelcher) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5463) Danwelcher
## Тарихы

1985 елның 15 октябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 TO» саналган.
# Устеренка

Устеренка (рус. Устеренка) — Сембер өлкәсенең Чынлы районында урнашкан сала.

# Устеренка
## Сәгать поясы

Устеренка Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Устеренка
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (55,3%), руслар (33,3%), татарлар (11,4%).
# DEFB136

DEFB136 (ингл. Defensin beta 136) — кешенең 8-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Химик элемент

Кимьяви элемент яки химик элемент — корылма саны бертөрле булган атомнар күплеге.
Бигеләмәдән чыгып, химик элементлар Д. И. Менделеевның периодик таблицасында билгеле бер урынны алып торуларын (тәртип номерына, исемгә һәм тамгага ия булуын) әйтеп була. Киң таралган хата булып, химик элементны протоннан һәм нейтроннар саны бөртөрле булган атомнар күплеге дип уйлау тора. Чынлыкта исә, корылма саны бөртерле булып, протоннар саны белән аерылган атомнар бер үк химик элемент булып саналалар (изотоплар).
Химик элементларның ирекле хәлдә яшәеш фомрасы булып гади матдә тора.
# Сен-Жюльен-де-Гра-Капу

Сен-Жюльен-де-Гра-Капу (фр. Saint-Julien-de-Gras-Capou) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Мирпуа кантонына карый.
# Зяча

Зяча (серб. Зајача) — Сербиянең Мачва округы Лознитса һәм Мачванский округ җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Зяча
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 426 метр биеклектә урнашкан.

# Зяча
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Монмен (Югары Савойя)

Монмен (фр. Montmin) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Фаверж кантонына карый.

# Монмен (Югары Савойя)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 16,29 км².