yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Халыкара спорт ориентлашуы федерациясе

Халыкара спорт ориентлашуы федерациясе (ингл. International Orienteering Federation — кыскасы IOF) — спорт ориентлашуы буенча милли федерацияләрне берләштергән халыкара спорт оешмасы. IOF штаб-квартирасы Карлстад шәһәрендә (Швеция) урнашкан.

# Халыкара спорт ориентлашуы федерациясе
## Тарих

Халыкара спорт ориентлашуы федерациясе 1961 елның 21 маенда Копенһагендагы конгресста оешты. Федерациянең беренче әгъзалары – 10 Европа иле – Болгария, ГДР, Дания, Маҗарстан, Норвегия, Финляндия, ФРГ, Чехословакия, Швейцария һәм Швеция булды.
Бүгенге көндә бөтен континентлардан да федерация әгъзалары булган илләр бар. 2016 елның гыйнварына әгъзаларның гомуми саны 80 иде. 1990-2010 елларда бу сан икеләтә артты. Азия, Көньяк һәм Үзәк Африкада интенсив үсеш күзәтелә. КАР озак вакыт Африкадагы бердәнбер IOF вәкиле булып торды, хәзер аңа тагын өч Африка федерацияләре кушылды – Кения, Сомали һәм Мозамбик.
Графикта 1961-2015 елларда әгъзаларның гомуми саны күрсәтелгән, шул исәптән даими әгъзалар (якынча 50) һәм provisional members – алдан сөйләшкән, вакытлы әгъзалар. Алдан сөйләшкән әгъзалык федерациягә алга таба яңарту мөмкинлеге белән чикләнгән вакытка бирелә. Бу вакыт эчендә IOF вәкиле (консул) илдә әлеге спорт төренең никадәр интенсив үсешен бәяли һәм киләсе конгресс әгъзалыкны яңартырга карар кыла.

# Халыкара спорт ориентлашуы федерациясе
## Структурасы

IOF даими комитетлардан тора, аларның һәрберсе спорт ориентлашуының билгеле бер юнәлешен үстерү өчен җаваплы. IOF спорт ориентлашуы буенча бик күп халыкара ярышлар оештыра, шул исәптән спорт ориентлашуы буенча Дөнья чемпионаты. Штаб-квартира Финляндиянең Һельсинки шәһәрендә урнашкан. 1977 елда IOF Халыкара олимпия Комитеты тарафыннан танылды.
Халыкара спорт ориентлашуы федерациясе спорт ориентлашуының дүрт төре үсешен алып бара:
* йөгереп (йөгереп ориентлашу)
* чаңгыда (чаңгыда ориентлашу)
* велосипедта (велосипедта ориентлашу)
* төгәл ориентлашу (трейл-ориентлашу)

# Халыкара спорт ориентлашуы федерациясе
## Структурасы
### IOF президентлары

Эрик Тобе (1961—1975)
Лассе Хейдеман (1975—1982)
Бенгт Зальтин (1982—1988)
Хайнц Чудин (1988—1994)
Сью Харвей (1994—2004)
Оке Якобсон (2004—2012)
Брайан Портеус (2012—2016)
Лехо Халдна (2016—х.в.)
2012 елның 20 июлендә британияле Брайан Портеус ике еллык вакытка федерация президенты итеп сайланды. Пенсиясе аркасында вазифасын калдырган элекке президент швед Оке Якобсон спорт ориентлашуы үсешенә өлеш керткән өчен IOF мактаулы президенты (IOF Honorary President) итеп сайланды. Аның алдыннан Сью Харвей гына шундый хөрмәткә ия булды.
# Ле Вали (Кремона)

Ле Вали — Италиянең Ломбардия төбәге Кастеллеоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Вали (Кремона)
## Географиясе

Ле Вали Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Ле Вали (Кремона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Асхва

Асхва (чуаш. Аслă Асхва Пикшик, рус. Асхва ) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429306. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216804002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700000800.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.

# Асхва
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1046 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (96%).
# Ле Селве (Салерно)

Ле Селве — Италиянең Кампания төбәге Фишано өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Селве (Салерно)
## Географиясе

Ле Селве Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Ле Селве (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Артур Анисимов

Артур Евгеньевич Анисимов (1992 елның 31 декабре, Яр Чаллы) — Россия футболчысы, «Түбән Новгород» клубы капкачысы.

# Артур Анисимов
## Тормыш юлы

Артур Анисимов 1992 елның 31 декабрендә Яр Чаллы шәһәрендә туа. «КАМАЗ» ФК (Яр Чаллы) әзерлек үзәге тәрбияләнүчесе. Карьерасының беренче елларында һәвәскәрләр беренчелегендә КАМАЗ-2 өчен чыгыш ясаган. 2011 елның 11 февралендә Төркиянең Белек шәһәрендә узган җыенда кул сөяге сынган. 2012 елның 8 сентябрендә «Төмән»га каршы ПФЛның 10 нчы тур матчында клубның төп составы өчен дебют ясаган (0:2), Егор Лунёв уеннан чыгарылганнан соң, Рифат Мостафин урынына 60 нчы минутта алмашка чыккан.
2015 елның 1 июлендә ул вакытта «Волга-Олимпиец» исемен йөрткән «Түбән Новгород»ка күчә, соңрак контрактны берничә тапкыр озайткан. 2015 елның 20 июлендә «Химик»ка каршы матчта яңа клуб өчен дебют ясый (1:1). 2017 елның 21 сентябрендә команда белән бергә «Уфа»ны җиңеп, Россия кубогының 1/8 финалына чыга. Бу матчта Анисимов еш кына үз командасын коткарган, шулай ук пенальти сериясендә җиңү голын керткән; матч нәтиҗәләре буенча очрашуның иң яхшы уенчысы дип таныла. ПФЛ 2016/17 сезоны нәтиҗәләре буенча команда белән бергә ФНЛга чыга.
2017 елның 8 июлендә Курск «Авангард»ына каршы матчта ФНЛда дебют ясый. 2018 елның 11 мартында кулы сына һәм сезон ахырына кадәр төшеп кала. 2018 елның 23 сентябрендә «Ротор»га каршы матчта (1:2) команданы капитан буларак кырга чыгара. 2018/19 сезонында команда РПЛга чыгу өчен уен матчларында катнашу хокукын биргән 4 урынны яулый. 2019/20 сезонында команда капитаны итеп билгеләнә. 2020/21 сезонында команда белән бергә ФНЛның бакыр призёры була һәм РПЛга чыга, анда 17 октябрьдә кунакта «Крылья Советов»ка (0:2) каршы матчта дебют ясый.

# Артур Анисимов
## Казанышлар
### «КАМАЗ»

* ПФЛ беренчелегендә «Урал-Идел буе» төркеме җиңүчесе: 2014/15
«Түбән Новгород»
* ПФЛ беренчелегендә «Урал-Идел буе» төркеме җиңүчесе: 2016/17
* ФНЛ беренчелегенең бакыр призёры: 2020/2021
# Уразмәт (Кузлаука районы)

Уразмәт (чуаш. Муркар, рус. Уразметево ) — Чуашстанның Кузлаука районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429440. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97219845009. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100800005500.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Уразмәт (Кузлаука районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 294 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98%).
# Лассиньи

Лассиньи (фр. Lassigny) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# 1891 ел

2 меңьеллык :
XVII гасыр — XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр :
Хронологик таблица :
1891 (бер мең сигез йөз туксан беренче) ел — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча пәнҗешәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1891 елы, II меңьеллыкның 891 елы, XIX гасырның 91 елы, XIX гасырның 10 унъеллыгының 1 елы, 1890 елларның 2 елы. 1891 елдан бирле 134 ел үтте.

# 1891 ел
## Вакыйгалар

* 21 декабрь – Спрингфилд көллиятендә 18 студент беренче баскетбол уенын үткәрделәр.

# 1891 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1891 елда туганнар
* 1 гыйнвар — Петр Сперанский, архитектор, театр рәссамы.
* 1 март — Василий Горохов, педагогика фәннәре докторы, КДПИ профессоры.
* 18 март — Әмин Зөбәеров, иҗатын Сәйяр труппасында башлаган актер.
* 13 май — Солтан Габәши, композитор.
* 15 май — Михаил Булгаков, рус язучысы.
* 31 май — Гыйниятулла Терегулов (1891–1984), татарлардан чыккан беренче медицина профессорларының берсе.
* 4 июнь — Вәли Хангилдин, татар теле галиме.
* 16 сентябрь — Мөхәммәд Вәлишин, драма актеры.
* 20 сентябрь — Галә Ходаяров, мөгаллим, шагыйрь, җәмәгать эшлеклесе.
* 31 октябрь — Мирхәйдәр Фәйзи, драматург.
* 22 ноябрь — Наум Урхи, чуаш тел галиме, тәрҗемәче.
* 8 декабрь — Әхмәтвәли Мәңгәр (Ahmet Veli Menger), Төркиядәге татар сәүдәгәре, эшкуар, җәмәгать эшлеклесе.
* 10 декабрь — Гариф Гомәр, татар язучысы.
* Садри Җәлал, татар язучысы, тәнкыйтьче.
* Газыйм Касыймов, ТАССР һәм БАССР дәүләт эшлеклесе

# 1891 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1891 елда вафатлар
* 31 гыйнвар — Мөхәммәтгали Мәхмүдов, каллиграф, педагог, тәрҗемәче.
* 10 июль — Шаһимәрдән Ибраһимов, журналист, этнограф, дипломат.
# Ильбеши (Чабаксар районы)

Ильбеши (чуаш. Илпеш, рус. Ильбеши) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Ильбеши (Чабаксар районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Ильбеши (Чабаксар районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 268 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (94%) алып тора.
# Арча

Арча (лат. тат. Arça, рус. Арск) — Татарстандагы шәһәр, Арча районының үзəгe.
Халык саны — 20 046 мең кеше (2016).

# Арча
## География

Казансу елгасында урнашкан, Казаннан төньяк-көнчыгышка таба 65 км ераклыкта тора. Казан — Ижау тимер юлының станциясе.

# Арча
## Тарих

Риваять буенча, Арча XIII гасырда Батый хан тарафыннан нигезләнә. Рус елъязмаларында Арча турында беренче мәртәбә 1497 елда мәгълүмат очрый.
1552 елда руслар тарафыннан алына, 1606 елдан — рус ныгытмасы. 1781 елдан — Казан калгайлыгы Арча өязе үзәге, 1796 елдан — өяз үзәге булмаган шәһәр.
1856 елда Арча шәһәрендә 2 чиркәү, 265 йорт һәм 30 лавка (кибет) булган.
1926 елда Арча шәһәр статусын югалта.
1920—1930 елларда — ТАССРның Арча кантоны үзәге, 1930 елдан Арча районы үзәге булып тора.
2008 елда Арчага шәһәр статусы кайтарыла.

# Арча
## Халык

Төп милләтләр:
* 1989 елгы җанисәп буенча: татарлар — 83,7%, руслар — 15,0%.
* 2002 елгы җанисәп буенча: татарлар — 88,2%, руслар — 10,7%.

# Арча
## Икътисад

Кирпеч заводы, крахмал заводы, бәрәңге киптерү заводы, асфальт заводы, төзү материаллар комбинаты, мех фабрикасы, сөт комбинаты.
2006 елда «Милли аяк киеме» ААҖ ябылган.

# Арча
## Мәгариф

* Арча педагогика көллияте
* Арча агросәнәгать һөнәри көллияте

# Арча
## Мәдәният

* «Казан арты» тарих-этнография музее
* Әдәбият һәм сәнгать музее
* «Әлифба» музее

# Арча
## Шәхесләр

* Равил Айдаров (1950), КДАТУның Архитектура һәм дизайн институты график модельләштерү кафедрасы профессоры.
* Гөлнара Габдрахманова (1971), Татарстанның архив эше буенча дәүләт комитеты рәисе (2018 елның 4 маеннан). Татарстанның атказанган укытучысы (2016).
* Марат Гатин (1976), Россотрудничество хезмәткәре (2025 елга кадәр), ТР Рәисе ярдәмчесе (2025 елдан).
* Эрнест Дышаев (1938―2017), рәссам-карикатурачы.
* Ленар Сафин (1969), ТР транспорт һәм юл хуҗалыгы министры (2010 елның 22 апреленнән).
# Александр Шалленберг

Александр Шалленберг (алман. Alexander Georg Nicolas Christoph Wolfgang Tassilo Schallenberg, 1969 елның 20 июне, Швейцария, Берн) — Австрия дәүләт һәм сәяси эшлеклесе. 2021 елның 11 октябреннән Австриянең федераль канцлеры. 2019―2021 елларда Австриянең тышкы эшләр министры.

# Александр Шалленберг
## Тәрҗемәи хәле

1969 елның 20 июнендә Швейцария башкаласы Берн шәһәрендә Австрия илчесе гаиләсендә туган. Әтисенең хезмәтенә бәйле, Һиндстанда, Испаниядә, Парижда үскән.
1989―1994 елларда Вена университетында һәм Парижның Пантеон-Ассас университетында хокук белемен өйрәнгән. 1995 елга кадәр Европа көллиятендә белемен тирәнәйткән.
1997 елдан Австрия тышкы эшләр министрлыгында хезмәт итә башлаган.
2019 елның 3 июненнән Бриги́тте Би́рляйнның күчеш хөкүмәтендә Австрия тышкы эшләр министры.
Себастьян Курцның икенче хөкүмәтендә министр вазифасын саклап калган.
Себастьян Курц отставкага киткәч, Австрия хөкүмәтен җитәкли башлый. 2021 елның 11 октябрендә Австрия федераль канцлеры вазифасында раслана.
# Оноре де Бальзак. Хикәяләр

Оноре де Бальзак. Хикәяләр - 1969 елда Татарстан китап нәшриятында басылган китап. Китапка кергән франса язучысы Оноре де Бальзакның өч әсәрен (Горио. Полковник Шабер. Билгесез шедевр) Нурихан Фәттах тәрҗемә иткән. Китапның тиражы 15000 д.
# Хорамалы (Чуел районы)

Хорамалы (чуаш. Хурамал Туçа, рус. Хорамалы ) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429907. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241872001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600012400. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Хорамалы (Чуел районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 229 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
# Памаштур

Памаштур (чирм. Памаштӱр, рус. Памаштур) — Мари Илнең Звенигово районында урнашкан авыл.

# Памаштур
## Сәгать поясы

Памаштур Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Памаштур
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (90,2%), чуашлар (9,8%).
# Луначарка

Луначарка (таулы чирм. Пиндӹкал, рус. Луначарка) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.

# Луначарка
## Сәгать поясы

Луначарка Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Луначарка
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%), .
# Лаудон (Нью-Гэмпшир)

Лаудон — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Лаудон (Нью-Гэмпшир)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1773 елда нигезләнгән.

# Лаудон (Нью-Гэмпшир)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 47,5 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 113 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Лауэнбрюкк

Лауэнбрюкк — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Лауэнбрюкк
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 22,02 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 31 метр биеклектә урнашкан.
# Семеновка (Мари-Төрек районы)

Семеновка (чирм. Семеновка, рус. Семеновка) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан авыл.

# Семеновка (Мари-Төрек районы)
## Сәгать поясы

Семеновка (Мари-Төрек районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Семеновка (Мари-Төрек районы)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: арлар (73,1%), руслар (19,4%), татарлар (7,5%).
# Зеленый (Канаш районы)

Зеленый (Канаш районы) (чуаш. Зеленый, рус. Зеленый ) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429320. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216824002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700003100.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.

# Зеленый (Канаш районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 87 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (82%), руслар (11%), татарлар (6%).
# Яңа Буян (Янтык районы)

Яңа Буян (чуаш. Çĕнĕ Пуянкасси, рус. Новое Буяново ) — Чуашстанның Янтык районында урнашкан авыл.

# Яңа Буян (Янтык районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 586 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (99%).
# Данис Хәйруллин

Данис Тәбибулла улы Хәйруллин (1945 елның 7 октябрендә туган) — татар шагыйре, ике китап авторы, Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы (1992 елдан). Белгечлеге буенча инженер. Илдар Юзеев (2021), Гаяз Исхакый (2025) исемендәге әдәби премияләр лауреаты.

# Данис Хәйруллин
## Тәрҗемәи хәле

Ул 1945 елның 7 октябрендә Татарстанның хәзерге Азнакай районы Таштуган авылында дөньяга килә. Башлангыч белемне туган авылының җидееллык мәктәбендә ала (1953-1960), ә 1964 елда Азнакай районының Чалпы урта мәктәбен тәмамлый. Казанның химия-технология институтына укырга керә. Бер елдан Казан авыл хуҗалыгы институтына күчә, 1969 елда аны тәмамлый. Белгечлеге — авыл хуҗалыгы инженеры-механигы.
1969-1970 елларда Совет Армиясендә хезмәт итә. Берникадәр вакыт Азнакай районының «Марат» һәм «Октябрьнең 40 еллыгы» исемендәге колхозларда баш инженер булып эшли. 1972-1998 елларда Данис Хәйруллин Чаллы шәһәренең Төзелешне механикалаштыру идарәсендә өлкән инженер, прораб, бүлек башлыгы булып эшли. 1998 елдан бирле «Кран-сервис» оешмасында директор урынбасары вазифасын үти.

# Данис Хәйруллин
## Иҗат

Шагыйрьнең беренче шигырьләре матбугатта 1979 елдан күренә башлый. 1988 елда Татарстан китап нәшриятында аның «Хәтер» дип исемләнгән шигырьләр җыентыгы дөнья күрә. 1991 елда шул ук нәшриятта аның «Йөрәк тибеше» җыентыгы басылып чыга.

# Данис Хәйруллин
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2021 — Илдар Юзеев исемендәге премия
* 2025 — Гаяз Исхакый исемендәге премия
# Орта (Вила-Нова-ди-Фош-Коа)

һәм
Орта — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. Вила-Нова-ди-Фош-Коа муниципалитетына карый.

# Орта (Вила-Нова-ди-Фош-Коа)
## Географиясе

Мәйданы — 11,89 км².
# Архимед (математика олимпиадасы, Греция)

«АРХИМЕД» математика олимпиадасы (грек. Εθνική Μαθηματική Ολυμπιάδα «Ο ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ», ингл. Greece National Math Olympiad «ARCHIMEDES» — Греция илкүләм математика олимпиадасы. Танылган грек математик Архимед хөрмәтенә аталган. Беренче тапкыр чара 1933 елда үткәрелгән.

# Архимед (математика олимпиадасы, Греция)
## Процесс

Хелленик математика җәмгыяте тарафыннан үткәрелә. Халыкара математика бәйгесендә(ингл.)татар. һәм 1984 елдан бирле узучы Балкан математика олимпиадасында(ингл.)татар. катнашачак милли такымны билгеләү системасының 3 нче (һәм соңгы) туры. Төрле яшь төркемнәрендә үткәрелә.

# Архимед (математика олимпиадасы, Греция)
## Тарихы

* №41 — 24/02/2024
* №40 — 18/02/2023
* №39 — 26/02/2022
* №36 — 23/02/2019
* №33 — 27/02/2016
| нәшер | вакыт мизгеле | катнашучылар саны | биремнәр |
| 27 | 2010-02-27 | 360 | http://www.hms.gr/?q=node/61 |
# Арткы Карыки

Арткы Карыки (чуаш. Кайри Карӑк, рус. Задние Карыки) — Чуашстанның Кызыл Армия районында урнашкан авыл.

# Арткы Карыки
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Арткы Карыки
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 89 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.

# Арткы Карыки
## Авылның танылган кешеләре

* Геннадий Юмарт - язучы, К. Иванов премиясе лауреаты (1988)
# Шоркас (Чуаш Сормасы авыл җирлеге)

Шоркас (чуаш. Шуркасси, рус. Шоркасы) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.

# Шоркас (Чуаш Сормасы авыл җирлеге)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Шоркас (Чуаш Сормасы авыл җирлеге)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 102 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Кече Купта

һәм
Кече Купта (чирм. Изи Купто, рус. Малая Купта) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан авыл.

# Кече Купта
## Сәгать поясы

Кече Купта Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кече Купта
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Маҗаралар дөньясында (китап)

Маҗаралар дөньясында - 1990 елда Татарстан китап нәшриятында басылган китап. Җыентыкны Лирон Хәмидуллин төзеде. Бу җыентыкка татар язучыларының маҗаралы әсәрләре кергән. Китапның тиражы - 100 мең д.

# Маҗаралар дөньясында (китап)
## Эчтәлек

* Гадел Кутуй. Рөстәм маҗаралары
* Каюм Насыйри. Әбугалисина
* Фатих Әмирхан. Фәтхулла хәзрәт
* Адлер Тимергалин. Рибб Локсның үлеме. Сәер планетада
# Испуханы

Испуханы (чуаш. Тралькасси, рус. Испуханы ) — Чуашстанның Кызыл Чутай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429043. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97226825001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101100002000.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Испуханы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 195 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (96%).
# Подосиновец районы

Подосиновец районы (рус. Подосиновский район) — Киров өлкәсендә урнашкан административ берәмлек.
Административ үзәге — Подосиновец шәһәр тибындагы бистәсе.

# Подосиновец районы
## География

| Як | Район яки регион |
| Төньяк | Луза районы |
| Төньяк-көнбатыш | Вологда өлкәсе (Бөек Устюг районы) |
| Көньяк-көнбатыш | Вологда өлкәсе (Көчмән районы) |
| Көньяк | Опарино районы |
Төп елгалар — Юг, Пушма, Мала.

# Подосиновец районы
## Тарих

Подосиновец районы 1924 елда Төньяк Двина губернасы эчендә оештырыла.
1929—1937 елларда РСФСРның Төньяк крае составында (1936 елдан — Төньяк өлкәсе), 1937—1941 елларда Архангельск өлкәсе составында.
1963 елда юкка чыгарыла, территориясе Лальск районы белән Луза авыл районы составына кертелә; 1965 елда яңадан оештырыла.

# Подосиновец районы
## Халык

Милли состав: руслар — 97,3%.

# Подосиновец районы
## Административ бүленеш

* Подосиновец шәһәр җирлеге
* Демьяново шәһәр җирлеге
* Пинюг шәһәр җирлеге
* Пушма авыл җирлеге
* Утманово авыл җирлеге
* Яхреньга авыл җирлеге
# Сют

Сют (фр. Supt) — Франциянең Юра департаментына караган коммуна.

# Сют
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13,97 км².
# İttifaQ

İttifaQ ul Tatar telendä hip-hop häm r'n'b başqaruçı törkem. 2005. yılda oyıştı.

# İttifaQ
## Törkem äğzaları

* Älbina Söläyman - vokal, süzlär, tekst uqu.
* İlham Şärif - süzlär, tekst uqu.
* İlyäs Ğafar - süzlär, tekst uqu, köylär.
* Nazim İsmağil - süzlär, tekst uqu.

# İttifaQ
## Cırları

Törkemneñ berençe albomı Bälki dip atala. Ul 2007. yılnıñ sentyabrendä çıqtı. Anda 18 cır kertelgän.

# İttifaQ
## İnternettä

Räsmi säxifä 2007 елның 28 май көнендә архивланган.
# Знаменка (Елхау районы)

Знаменка (рус. Знаменка) — Самар өлкәсенең Елхау районында урнашкан сала.

# Знаменка (Елхау районы)
## Сәгать поясы

Знаменка (Елхау районы) Самар вакыты (Samara Time Zone, SAMT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +4:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +1 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+1 итеп күрсәтелә.

# Знаменка (Елхау районы)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93,6%), чуашлар (3,2%), украиннар (3,2%).
# Зеленогорск (Мари Иле)

Зеленогорск (чирм. Адрак, рус. Зеленогорск) — Мари Илнең Морке районында урнашкан бистә.

# Зеленогорск (Мари Иле)
## Сәгать поясы

Зеленогорск (Мари Иле) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Зеленогорск (Мари Иле)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (58,3%), руслар (20%), татарлар (19,4%).