yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# (1724) Владимир

(1724) Владимир (лат. Vladimir) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1724) Владимир
## Тарихы

1932 елның 28 февралендә Эжен Дельпорт тарафыннан Уккел обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1932 DC» саналган.
# Бирлик (Оф)

Бирлик (төр. Birlik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Оф илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ландштейнер (ай кратеры)

Ландштейнер (лат. Landsteiner) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 6,11 км булган кратер.

# Ландштейнер (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Карл Ландштейнер (1868—1943) хөрмәтенә бирелә.

# Ландштейнер (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
# Яузяк (Вагай кушылдыгы)

Яузяк — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе, Омск өлкәсе, Курган өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Вагай елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 48 км.

# Яузяк (Вагай кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бассейны притоков Иртыша от Ишема до Тобола, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010400112115300012779
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115301277
* Бассейн коды — 14.01.04.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Гүнейкая (Элешкирт)

Гүнейкая (төр. Güneykaya) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Элешкирт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сен-Поле

Сен-Поле (фр. Saint-Paulet һәм фр. La Réunion) — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
# Шоболга

Шоболга — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вязовик елгасының уң ярыннан 1 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.

# Шоболга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — елганың башыннан алып Төньяк Двина Вычерга елгасына койганчыга чаклы, Юг һәм Сухона елгаларын кертмичә (инештән Көбән гидротөененә чаклы). Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100312103000007629
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000762
* Бассейн коды — 03.02.01.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Пароларе (Мантова)

Пароларе — Италиянең Ломбардия төбәге Маньякавалло өязендә урнашкан торак пункт.

# Пароларе (Мантова)
## Географиясе

Пароларе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Пароларе (Мантова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Прадос-Редондос

Прадос-Редондос (исп. Prados Redondos) — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Прадос-Редондос
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 53,43 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1159 метр биеклектә урнашкан.
# Лятково (Радзейовский повяты)

Лятково — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Осенцины гминаcында урнашкан авыл.

# Лятково (Радзейовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Роснефть

Роснефть — Россиянең иң эре нефть компанияләренең берсе. Россиядә нефть җитештерү күләме буенча 1-нче урында тора. Россиянең иң эре компанияләр исемлегенә керә.

# Роснефть
## Тарих

2012 елның октябрендә «Роснефть» Россия дәүләт нефтегаз компаниясе «ТНК-ВР Холдинг»ын сатып алуга максаты турында игълан итә.
2013 елның 21 мартында «Роснефть» үзенең бастыргыч-релизында «ТНК-ВР Холдинг»-ның 100 % акцияне сатып алуы турында игълан итә.
2016 елда Башнефтьте сатып алды.
# PQLC2L

PQLC2L (ингл. Solute carrier family 66 member 1 like) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Якубково (Голюбско-Добжинский повяты)

Якубково — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Радомин гминаcында урнашкан авыл.

# Якубково (Голюбско-Добжинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сан-Педру-Велью

Сан-Педру-Велью — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. Мирандела муниципалитетына карый.

# Сан-Педру-Велью
## Географиясе

Мәйданы — 23,54 км².
# Норт-Маями-Бич

Норт-Маями-Бич — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.

# Норт-Маями-Бич
## Тарихы

Норт-Маями-Бич шәһәре елда нигезләнгән.

# Норт-Маями-Бич
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 13,902236 км², 13,896096 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 метр биеклектә урнашкан.
# Сливилешть (коммуна)

Сливилешть — Румыниянең Горж жудецында урнашкан коммуна.

# Сливилешть (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 61,49 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Сливилешть, Кожменешть, Микулешть, Стримту, Сура (Румыния), Шиаку, Штиукань һәм Техомир авыллары урнашкан.
# Наславице (Түбән Силезия воеводалыгы)

Наславице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Собутка гминасында урнашкан авыл.

# Наславице (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Камйоначик

Камйоначик — Польшаның Лодзь воеводалыгы Серадз гминаcында урнашкан авыл.

# Камйоначик
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (8891) Ирокава

(8891) Ирокава (лат. Irokawa) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8891) Ирокава
## Тарихы

1994 елның 1 сентябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 RC1» саналган.
# (11775) Kohler

(11775) Kohler — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11775) Kohler
## Тарихы

1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3224 T-3» саналган.
# Милошице

һәм
Милошице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Ельч-Лясковице гминасында урнашкан авыл.

# Милошице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пелтинишу (Мехединць)

Пелтинишу — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. Кезенешть (коммуна) коммунасына карый.

# Пелтинишу (Мехединць)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Годков (Йистебнице)

Годков (чех. Hodkov) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Йистебнитсе районында урнашкан авыл.

# Годков (Йистебнице)
## Географиясе

Мәйданы — 1,491 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Годков (Йистебнице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Годков (Йистебнице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Годков (Йистебнице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 92 |
| 1880 | 72 |
| 1890 | 70 |
| 1900 | 74 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 69 |
| 1921 | 74 |
| 1930 | 76 |
| 1950 | 54 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 40 |
| 1970 | 37 |
| 1980 | 23 |
| 1991 | 19 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 17 |
| 2011 | 14 |
| 2021 | 18 |
# 757 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 757 — Милади тәкъвим буенча VIII гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 757 — безнең эрага кадәр VIII гасырга кергән ел.
* 757 — сан.
# DHH

DHH (ингл. Desert hedgehog signaling molecule) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Треспадерне

Треспадерне (исп. Trespaderne) — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Треспадерне
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 37 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 551 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сеттимо-Миланский

Сеттимо-Миланский — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Милан провинциясе составына керә.

# Сеттимо-Миланский
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 134 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Корнаредо, Кузаго, Милан һәм Ро коммуналары белән чиктәш.
# Осипова (елга)

Осипова (Агыйдел) — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Осипова елгасының уң ярыннан 21 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 27 км.

# Осипова (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Новокузнецк каласыннан Кемерово каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010300312115200011425
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115201142
* Бассейн коды — 13.01.03.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Островица (Нишка Баня)

Островица (серб. Островица ) — Сербиянең Ниш округы Нишка-Баня, Нишау бүлгесе һәм Центральная Сербия җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Островица (Нишка Баня)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 499 метр биеклектә урнашкан.

# Островица (Нишка Баня)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.

# Островица (Нишка Баня)
## Демография

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2011 | 464 | |
# Поток-Билий

Поток-Билий — Польшаның Мазовия воеводалыгы Слубице гминасында урнашкан авыл.

# Поток-Билий
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Нидеркассель

Нидеркассель — Алманиянең Төньяк Райн-Вестфалия җирендә урнашкан коммуна.

# Нидеркассель
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 35,79 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 55 метр һәм 56 метр биеклектә урнашкан.
# Караро (Падова)

Караро — Италиянең Венеция төбәге Санта-Джустина-ин-Колле өязендә урнашкан торак пункт.

# Караро (Падова)
## Географиясе

Караро Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Караро (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Маленовице (Фридек-Мистек)

Маленовице (чех. Malenovice) — Чехиянең Моравия-Силезия крае Фридек-Мистек һәм Q89210192? районында урнашкан авыл.

# Маленовице (Фридек-Мистек)
## Географиясе

Мәйданы — 13,004279 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 510 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Маленовице (Фридек-Мистек)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Маленовице (Фридек-Мистек)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Силезия тарихи төбәгенә караган.

# Маленовице (Фридек-Мистек)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 624 |
| 1880 | 660 |
| 1890 | 632 |
| 1900 | 654 |
| 1910 | 690 |
| 1921 | 619 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 586 |
| 1950 | 487 |
| 1961 | 517 |
| 1970 | 390 |
| 1980 | 347 |
| 1991 | 274 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 377 |
| 2014 | 667 |
| 2016 | 707 |
| 2017 | 722 |
| 2018 | 738 |
| 2019 | 768 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 780 |
| 2021 | 775 |
| 2021 | 779 |
| 2022 | 773 |
| 2023 | 791 |
| 2024 | 797 |
# Эстансия дел Копал (Ирапуато)

Эстансия дел Копал — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ирапуато муниципалитеты составына керә.

# Эстансия дел Копал (Ирапуато)
## Географиясе

Эстансия дел Копал Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эстансия дел Копал (Ирапуато)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эстансия дел Копал (Ирапуато)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Тылой

Тылой — Россия территориясеннән ага торган елга. Удмуртия, Киров өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нязь елгасының сул ярыннан 21 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.

# Тылой
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чүпче елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300112111100032653
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103265
* Бассейн коды — 10.01.03.001
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Кәмешкә

Кәмешкә (рус. Калачики) — Свердловск өлкәсенең Тугулым шәһәр округы составына керүче авыл.

# Кәмешкә
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Кәмешкә
## Тарих

Октябрь инкыйлабына кадәр Тубыл губернасының Төмән өязенә караган.

# Кәмешкә
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (90%).
# Каракеткен

Каракеткен (каз. Қаракеткен) — Казакъстанның Кызылорда өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Каракеткен
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Лудош (коммуна)

Лудош — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан коммуна.

# Лудош (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 43,22 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Лудош һәм Гусу авыллары урнашкан.
# Самандөкен (Гөле)

Самандөкен (төр. Samandöken) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ардахан иле Гөле илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Мара (Сарагоса)

Мара (исп. Mara) — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Мара (Сарагоса)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 21,088061 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 688 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Блыб

Блыб — Россия территориясеннән ага торган елга. Карачай-Чиркәс Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Олы Лаба елгасының сул ярына тамагыннан 73 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 11 км.

# Блыб
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Лаба елгасы башыннан Чамлык елгасы кушылган урынга кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 06020000712108100003458
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 108100345
* Бассейн коды — 06.02.00.007
* ГӨ буенча саны — 08
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Гумберк

Гумберк — Словениянең Ново Место (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Гумберк
## Географиясе

Мәйданы — 4,22 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 204,7 метр биеклектә урнашкан.
# Рачу

Рачу — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. Рачу (коммуна) коммунасына карый.

# Рачу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 240 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Будышки

Будышки (белар. Будышкі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.

# Будышки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# (2492) Кутузов

(2492) Кутузов (лат. Kutuzov) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2492) Кутузов
## Тарихы

1977 елның 14 июлендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1977 NT» саналган.
# Попович (Рача)

Попович (серб. Поповић ) — Сербиянең Шумади округы Рача җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Попович (Рача)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 191 метр биеклектә урнашкан.

# Попович (Рача)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Еланлы (Карс)

Еланлы (төр. Yılanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Карс илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Marvel Comics

Marvel Comics (ингл. marvel сүзеннән — «могҗиза») — комикслар бастырып чыгара торган АКШ ширкәте, «Marvel Entertainment» корпорациясенең бүлекчәсе. Табынучылар арасында «Фикер йорты» кушаматын йөрткән «Marvel» шушы комикслар сериялары белән аеруча танылган: «Гаҗәеп дүртлек», «Үрмәкүч-кеше», «Искиткеч Һалк», «Тимер кеше», «Башкисәр», «Көмеш Сёрфер», «Өрәк-узышчы», «Доктор Стрәнҗ», «Тор», «Капитан Америка», «Икс-кешеләр», «Җәзалаучы», «Галактиканың сакчылары», «Кырмыска-кеше» һәм «Дэдпул». «Marvel» комиксларындагы персонажларның күбесе, Җир-616 дигән атаманы алган, уйлап чыгарылган галәмдә яшәйләр.
1960-нчы еллардан бирле Marvel Comics комикслар чыгара торган ике иң эре АКШ ширкәтләренең берсе, ул DC Comics белән беррәттән тора (DC Comics-ның иң танылган персонажлары: ул «Супермен» һәм «Бәтмен», һәм шулай ук «Могҗиза-хатын», «Фләш» һәм «Яшел ук»).
2009 елның азагында «The Walt Disney Company» ширкәте «Marvel»-ны сатып алуы турында игълан итте. Килешү 2009 елның декабрь азагында узды. Аның бәясе 4,24 миллиард доллар булды.

# Marvel Comics
## Төп мөхәррирләр

* Җоу Саймон (1939—1941)
* Җәк Көрби (1940—1970)
* Стән Ли (1941—1972)
* Винсент Фаго (Ли армиядә хезмәт иткән чакта мөхәррир вазифасын вакытлыча үтәде) (1942—1945)
* Рой Томас (1972—1974)
* Лен Вин (1974—1975)
* Марв Вулфмен (1974—1975 елларда аклы-каралы журналлар өчен җавап тоткан; 1975—1976 елларда бөтен ширкәтнең баш мөхәррире)
* Җерри Конвэй (1976)
* Арчи Гудвин (1976—1978)
* Җим Шутер (1978—1987)
* Том ДеФалкоу (1987—1994)
* Бердәм баш мөхәррир булмаган (1994—1995)
   * Марк Грүнвалд
   * Боб Һаррас
   * Боб Бүдиәнски
   * Бобби Чейз
   * Карл Поттс
* Боб Һаррас (1995—2000)
* Җоу Кесада (2000—2011)
* Әксел Алонсоу (2011—2017)

# Marvel Comics
## Marvel галәме персонажлары

    Төп мәкалә: Marvel Comics персонажлары исемлеге
Үзенең озын тарихы эчендә «Marvel Comics» бик күп киң танылган персонажлар ясады, мәсәлән:
* Үрмәкүч-кеше
* Капитан Америка
* Һалк
* Росомаха
* Тимер кеше
* Башкисәр
* Блейд
* Җәзалаучы
* Тор
* Локи
* Доктор Стрәнҗ
* Дэдпул
* Кара тол-хатын
* Өрәк-узышчы
* Капитан Марвел
* Фантастик әфәнде
* Кырмыска-кеше
* Ефәк
* Сугыш машинасы
* Баки Барнс
* Лачын күз
һәм бик күп башка персонажлар.

# Marvel Comics
## Marvel галәме төркемнәре

    Төп мәкалә: Marvel Comics төркемнәре һәм оешмалары исемлеге
Marvel галәменең күп персонажлары, гомуми дошманнары белән сугышыр өчен, төркемнәргә кушылалар. Киң танылган супербатырлар төркемнәре турында аерым комикслар бар. Иң танылган һәм популяр төркемнәр:
* Үч алучылар
* Гаҗәеп дүртлек
* Икс-кешеләр
* К.А.Л.К.А.Н.
* Иллюминатлар
* Күк күкрәтүчеләр
* Галактиканың сакчылары (1969, 2008)
* Кеше-түгелләр
* Кодрәтле Үч алучылар
* Яклаучылар
* Яшерен Үч алучылар
* Басып алучылар
* Нова корпусы
* Ultimates
һ.б.
# Вильнёв-ла-Контес

Вильнёв-ла-Контес (фр. Villeneuve-la-Comtesse) — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Апанасавка

Апанасавка (белар. Апанасаўка) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.

# Апанасавка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Павлюшки

Павлюшки (белар. Паўлюшкі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.

# Павлюшки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Беляново (Болгария)

Беляново — Болгариянең Русе өлкәсендә урнашкан авыл. Ценово җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Беляново (Болгария)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 80 метр биеклектә урнашкан.
# Бегонья де Прогресо (Сан Мигел де Альенде)

һәм
Бегонья де Прогресо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Мигель-де-Альенде муниципалитеты составына керә.

# Бегонья де Прогресо (Сан Мигел де Альенде)
## Географиясе

Бегонья де Прогресо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Бегонья де Прогресо (Сан Мигел де Альенде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Бегонья де Прогресо (Сан Мигел де Альенде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Киев операциясе (1941)

Киев операциясе - Бөек Ватан сугышының башында (7.07.1941 — 26.09.1941) Совет-Алман фронтында чик янындагы бәрелеш.
2 июльдә 1-нче танк төркеме Острог районында Горынь елгасы аша чыкты һәм һөжүмне дәвам итте.
3 июльдә 1-нче танк төркеме Крупец районына чыкты, Острогтан 20 км көнчыгышрак.
5 июльдә 1-нче танк төркеме Новоград-Волынский, Шепетовка чигәннән көнбатышрак һөжүмне дәвам итте.
8 июльдә 1-нче танк төркеме Бердичевны басып алды
22 июльнә Көньяк-Көнбатыш фронтның 26-нчы армиясе Фастовны калдырды.
30 июльне 1-нче танк төркеме Шпола аша көньякка һөжүмгә күчтә.
31 июльне 1-нче танк төркеме Шполаны басып алды.
3 августны 1-нче танк төркеме Первомайскны басып алды һәм 17-нче укчы корпусның каршы һөжүмен юк иттә.
4 августны Совет гаскәрләре Кировоград һәм Котовск шәһәрләрен калдырдылар.
8 августны 1-нче танк төркеме Кривой Рогка һәм Кременчуг районына чыкты.
10 августны
15 августны 5-нче армия фронтында дошман саклауга күчтә. 15 августка 37-нче армия элекке торышын тулысынча кайтарды. 26-нчы армия Днепр артына чигәндә.
19 сентябрьне 37-нче армия Киевне калдырды.