# 9 март

9 март – Милади тәкъвимендә өченче айның тугызынчы көне. Ел ахырына кадәр 297 көн кала.
* Тарих порталы
* Вакыт порталы
* Бәйрәмнәр порталы
Дөнья тарихында бу көн:

# 9 март
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Милли

* Белиз — Милли каһарманнар һәм изгелек кылучылар көне (ингл. National Heroes and Benefactors day), 2008 елга кадәр рәсми килеш Барон Блисс көне (ингл. Baron Bliss Day) буларак билгеләнә иде.
* Лөбнан — Укытучылар көне (гарәп. Eid Al Moalim‎, фр. Fête des professeurs).

# 9 март
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* Халыкара диджей көне (рус. Международный день диджея).
* Испания / Мадрид автоном җәмгыяте (es) / Фуэнлабрада (es) — Тортилья көне (исп. Día de la Tortilla).
* Польша — Поляк статистика хезмәте көне (пол. Dzień Statystyki Polskiej).

# 9 март
## Вакыйгалар

* 1804 — Франция рәсми рәвештә Луизиана колониясен АКШга тапшыра.
* 1944 — Балкар халкын туган җирләреннән Казакъ һәм Кыргыз ССР җирләренә сөргенгә җибәрүгә юнәлгән чаралары төгәлләнә.
* 1961 — Далай-лама Тибетның бәйсезлеген тануы соравы белән БМОга мөрәҗәгать итте.

# 9 март
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:9 март көнне туганнар
* 1777 — Александр Орловский,
* 1814 — Тарас Шевченко, украин шагыйре.
* 1865 — Николай Мещеряков,
* 1877 — Эмил Абдерһальден,
* 1883 — Камил Мотыгый, күренекле журналист, нәшир һәм җырчы (1883-1941).
* 1885 — Тамара Карсавина,
* 1890 — Вячеслав Молотов, совет сәясәт һәм дәүләт эшлеклесе.
* 1895 — Хуҗи Мәрдиев,
* 1897 — Алексей Акманов,
* 1897 — Рене Мемең,
* 1905 — Николай Баскаков, төрки халыклар белгече.
* 1922 — Леонид Замятин,
* 1923 — Анатолий Тякин,
* 1923 — Вальтер Кон,
* 1925 — Талип Нуркаев, Кызыл Гаскәр офицеры, Советлар Берлеге каһарманы.
* 1929 — Габделхәннан Сафа, Япония кино һәм телевидение актеры, теле- һәм радиоалыпбаручы.
* 1934 — Юрий Гагарин, беренче космонавт.
* 1935 — Вил Мирзаянов, химик-галим.
* 1936 — Лидия Дёмёльки,
* 1940 — Лариса Голубкина,
* 1940 — Юрий Солдатов,
* 1943 — Роберт Фишер, АКШ шахматчысы.
* 1946 — Геннадий Егоров,
* 1947 — Рим Хәсәнов, композитор, Г.Тукай исемендәге дәүләт бүләге лауреаты.
* 1952 — Лариса Дядькова,
* 1957 — Гүзәл Шакирова,
* 1959 — Такааки Каҗита,
* 1961 — Ирина Полякова,
* 1977 — Бернадетт Сель,
* 1979 — Ренат Биккинин, татар көрәшчесе, Россия Федерациясе һәм Европа чемпионы.
* 1994 — Ләйлә Аджаметова,

# 9 март
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:9 март көнне вафатлар
* 1629 — Иван Одоевский,
* 1851 — Ганс Христиан Эрстед, данияле физика галиме.
* 1863 — Павел Гесс,
* 1880 — Григорий Геннади,
* 1888 — I Вилһелм,
* 1896 — Ханна Матильда Тенгелин-Винге,
* 1897 — Җамалетдин Әфгани, ислам дине реформаторы.
* 1916 — Антон Зальца,
* 1926 — Фатих Әмирхан, татар әдәбияты классигы.
* 1929 — Зиновий Таланцев, сәүдәгәр, Казан губернасыннан II чакырылыш РИ Дәүләт Думасы депутаты.
* 1946 — Георгий Ветошников,
* 1952 — Александра Коллонтай,
* 1966 — Мөхәммәтша Бурангулов, шагыйрь, драматург, халык авыз иҗатын барлаучы.
* 1966 — Галә Ходаяров, мөгаллим, шагыйрь, җәмәгать эшлеклесе.
* 1967 — Евгений Кацура,
* 1969 — Нектарий,
* 1972 — Владимир Хвостов,
* 1974 — Өрл Сазерленд,
* 1977 — Әхмәтҗан Терегулов,
* 1980 — Евгений Жуков,
* 1980 — Николай Боголюбов,
* 1981 — Макс Делбрүк,
* 1994 — Сергей Соловьёв,
* 1995 — Җәвад Тәрҗеманов, татар язучысы.
* 2003 — Марк Зарецкий,
* 2006 — Августа Лаврухина,
* 2014 — Сөләйман Татлыев, азәри һәм совет дәүләт эшлеклесе.
* 2015 — Иван Тараканов,
* 2015 — Мөхәммәт Сабиров, Татарстан Республикасының беренче премьер-министры.
* 2018 — Әнәс Галиуллин,
* 2024 — Мөхәммәт Харрасов,