yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# 642 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 642 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
V гасыр — VI гасыр — VII гасыр — VIII гасыр — IX гасыр :
Хронологик таблица :
642 (алты йөз кырык икенче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча сишәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 642 елы, I меңьеллыкның 642 елы, VII гасырның 42 елы, VII гасырның 5 унъеллыгының 2 елы, 640 елларның 3 елы. 642 елдан бирле 1382 ел үтте.

# 642 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:642 елда туганнар

# 642 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:642 елда вафатлар
# Пайн-Ривер (Миннесота)

Пайн-Ривер — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Пайн-Ривер (Миннесота)
## Тарихы

Пайн-Ривер шәһәре елда нигезләнгән.

# Пайн-Ривер (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 3,207576 км², 3,109907 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 394 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ениҗе (Батталгази)

Ениҗе (төр. Yenice) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Батталгази илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# NGC 3808

NGC 3808 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3808
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Вокуль-Дабелов

Вокуль-Дабелов — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Вокуль-Дабелов
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 46,15 км², 46,28 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 73 метр биеклектә урнашкан.
# Юнөрен (Коркут)

Юнөрен (төр. Yünören) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Коркут илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Фарропилья

Фарропилья — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Фарропилья
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 359,3 км².
# Шумовка (станса)

к·б·ү Зөя — Сембер :
Шумовка (рус. Шумовка) — Куйбышев тимер юлының Идел-Чулман бүлекчәсенең станциясы. Сембер өлкәсенең Сембер районы территориясендә урнашкан. Якындагы торак пункт — Шумовка бистәсе.
# Кирманшаһ

Кирманшаһ (фар. کرمانشاه) — Иранның Кирманшаһ устанында урнашкан шәһәр.

# Кирманшаһ
## Тарих

Хәзерге статусын 1930 елдан башлап йөртә.

# Кирманшаһ
## Кардәш шәһәрләр

* Газиантеп, Төркия
* Сплит, Хорватия
# HD174598

HD174598 — Кавәс йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,99 ± 0,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Авеланш-да-Рибейра

Авеланш-да-Рибейра — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. Гуарда муниципалитетына карый.

# Авеланш-да-Рибейра
## Географиясе

Мәйданы — 11,3 км².
# Аллеман

Аллеман (фр. Allemans) — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
# Волонго (Мантова)

Волонго — Италиянең Ломбардия төбәге Азола өязендә урнашкан торак пункт.

# Волонго (Мантова)
## Географиясе

Волонго Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Волонго (Мантова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Искатла (Зитлала)

Искатла — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Zitlala Municipality муниципалитеты составына керә.

# Искатла (Зитлала)
## Географиясе

Искатла Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Искатла (Зитлала)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Искатла (Зитлала)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Беловка

Беловка — Татарстан Республикасының Аксубай районындагы авыл.
Халык саны — 365 тирәсендә. Почта индексы — 423050.

# Беловка
## Тарих

1920-елларда нигезләнгән.

# Беловка
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): чуашлар.

# Беловка
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.6 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 5.3 °C | 14.3 °C | 19.2 °C | 20.9 °C | 18.5 °C | 12.9 °C | 5 °C | -4.1 °C | -9.8 °C | 4.6 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
# Качкару

Кыти иле (Котый, рус. Кутеевка, шулай ук Качкару) — Пенза өлкәсенең Белинский районына керүче татар авылы.
Авылда 2004 елда 413 йортта 1130 кеше яшәгән. 2011 елда 474 хуҗалыкта 1112 кеше яшәгән.

# Качкару
## Тарихи белешмә

Борынгы Качкару – 7 мәчетле авыл. Архив чыганакларыннан күренгәнчә, биредә 1723 елда 343 ир-ат яшәгән, димәк, тагын шуның кадәр яки аннан да артык хатын-кыз, балалар да булган, бу исә XVIII гасыр башында Качкаруда меңнән артык кеше гомер иткән дигән сүз. 1745 елда исә авылда 404 ир-ат, 1762дә – 435, 1795 елда 540 ир-ат һәм шуның кадәр хатын-кыз яшәгәнлеге билгеле. Ә инде XIX гасыр башында, ягъни 1805 елда Качкаруда 708 ир-ат, 766 хатын-кыз яшәгән, һәр татар гаиләсендә җиде-сигез бала булганлыгын истә тотсак, Качкару ул вакытта өяз шәһәрен хәтерләткән. Качкару элек-электән бай, хәлле авыл булган, җирле тарихчы Кадир Акъегет язуынча, «1864 елда биредә 4 мәчет, 1 икмәк кибете, 3 ярма тегермәне, 2 тимерчелек, 5 җил тегермәне эшләгән».
Атамасы кеше исеме - Кытидан чыккан. Элек авыл Сюзгар дип аталган (мордвачадан сеземс коряс - кичүгә каршы).

# Качкару
## Танылган шәхесләр

Качкару авылыннан бөтен төрки-татар дөньясына билгеле шәхесләр чыккан, шуларның иң данлыклысы – Шакир паша. XIX гасыр уртасында Качкаруда туып-үскән, Мөхәммәтшәриф мулланың улы Мөхәммәтшакир Яваев хәрби хезмәткә алына һәм 1877-1878 елларда рус-төрек сугышында катнаша. Биредә ул төрекләргә әсирлеккә төшә. Мөхәммәтшакир берничә ай төрек зинданнарында ятарга мәҗбүр була. Әмма бу татар егетенең динилеген, төрмәдә дә намазларын калдырмавын күреп, аның зур гыйлем иясе булуын, берничә чит телдә аралаша алуын аңлап, төрекләр Мөхәммәтшакирны азат итә, Төркия армиясенә хезмәткә чакыралар.
# Тсоору

Тсоору (эст. Tsooru) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
# (792) Меткалфия

(792) Меткалфия (лат. Metcalfia) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (792) Меткалфия
## Тарихы

1907 елның 20 мартында Джоэл Меткалф тарафыннан Тонтон обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1907 ZC» саналган.
# Калень (Пйотрковский повяты)

Калень — Польшаның Лодзь воеводалыгы Вольбуж гминаcында урнашкан авыл.

# Калень (Пйотрковский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (1721) Уэллс

(1721) Уэллс (лат. Wells) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1721) Уэллс
## Тарихы

1953 елның 3 октябрендә IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1953 TD3» саналган.
# Охо де Агва, Лос Мескитес (Сан Фелипе)

Охо де Агва, Лос Мескитес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Фелипе муниципалитеты составына керә.

# Охо де Агва, Лос Мескитес (Сан Фелипе)
## Географиясе

Охо де Агва, Лос Мескитес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Охо де Агва, Лос Мескитес (Сан Фелипе)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Охо де Агва, Лос Мескитес (Сан Фелипе)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# NGC 7758

NGC 7758 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7758
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Frank Muller тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Мечиславка (Любартивский повяты)

Мечиславка — Польшаның Люблин воеводалыгы Любартув гминаcында урнашкан авыл.

# Мечиславка (Любартивский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD58868

HD58868 — Корма йолдызлыгында урнашкан Ap(SiCr) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,59 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# DMWD

DMWD (ингл. DM1 locus, WD repeat containing) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Аббиатеграссо

Аббиатеграссо — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Милан провинциясе составына керә.

# Аббиатеграссо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 120 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Оццеро, Робекко-суль-Навигльо, Vermezzo con Zelo, Албаирате, Кассинетта-Луганьано, Черано, Виҗевано, Кассольново һәм Моримондо коммуналары белән чиктәш.
# NGC 1486

NGC 1486 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1486
## Тарихы

Әлеге галактика 1885 елда Америка астрономы Фрэнк Ливенворт тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Рошиори (Мехединць)

Рошиори — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан авыл. Винетори (коммуна, Мехединць) коммунасына карый.

# Рошиори (Мехединць)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Өзъюрт (Полатлы)

Өзъюрт (төр. Özyurt) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Полатлы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Шлендаки

Шлендаки — Польшаның Мазовия воеводалыгы Страхувка гминасында урнашкан авыл.

# Шлендаки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Зур Гусинец

Зур Гусинец — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Зур Гусинец
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300212103000083360
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103008336
* Бассейн коды — 03.05.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Чевал (Флорида)

Чевал — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Чевал (Флорида)
## Географиясе

Чевал халык санын алу урыны мәйданы — 17,592497 км², 17,601551 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 18 метр биеклектә урнашкан.
# Могошань (Димбовица)

Могошань — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. Могошань (коммуна) коммунасына карый.

# Могошань (Димбовица)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 173 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Коноваловы (Киров өлкәсе, Вонданка авыл җирлеге)

Коноваловы (рус. Коноваловы) — Киров өлкәсенең Даровской районында урнашкан авыл.

# Коноваловы (Киров өлкәсе, Вонданка авыл җирлеге)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Коноваловы (Киров өлкәсе, Вонданка авыл җирлеге)
## Сәгать поясы

Коноваловы (Киров өлкәсе, Вонданка авыл җирлеге) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Коноваловы (Киров өлкәсе, Вонданка авыл җирлеге)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
# Зур Үтәш

Зур Үтәш — Башкортстанның Гафури районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453061, ГАТОБК коды — 80221816004.

# Зур Үтәш
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 172 кешенең яшәве мәгълүм.
# Фатикли (Алтынөзү)

Фатикли (төр. Fatikli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Алтынөзү илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Грабине

Грабине (чех. Hrabyně) — Чехиянең Моравия-Силезия крае Опава һәм Опава районында урнашкан авыл.

# Грабине
## Географиясе

Мәйданы — 10,025873 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 363 метр биеклектә урнашкан.

# Грабине
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Грабине
## Тарихы

Авыл җирләре элек Чешская Силезия тарихи төбәгенә караган.

# Грабине
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 932 |
| 1880 | 949 |
| 1890 | 853 |
| 1900 | 936 |
| 1910 | 925 |
| 1921 | 907 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 874 |
| 1950 | 634 |
| 1961 | 700 |
| 1970 | 659 |
| 1980 | 1224 |
| 1991 | 1173 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 1201 |
| 2014 | 1143 |
| 2016 | 1167 |
| 2017 | 1177 |
| 2018 | 1208 |
| 2019 | 1194 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 1182 |
| 2021 | 1168 |
| 2021 | 1218 |
| 2022 | 1122 |
| 2023 | 1144 |
| 2024 | 1131 |
# Грослангенфельд

Грослангенфельд — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Грослангенфельд
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,98 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 508 метр биеклектә урнашкан.
# Новоивановка (Төньяк Казакъстан өлкәсе)

Новоивановка (каз. Новоивановка) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Новоивановка (Төньяк Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Габровле

Габровле — Словениянең Словенське Конице (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Габровле
## Географиясе

Мәйданы — 0,38 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 374,6 метр биеклектә урнашкан.
# GSC7873-1198

GSC7873-1198 — Гакрәп йолдызлыгында урнашкан спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 12,26 ± 0,22 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# LCE1F

LCE1F (ингл. Late cornified envelope 1F) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бад-Вильснак

Бад-Вильснак — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.

# Бад-Вильснак
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 79,62 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 27 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мелето (Анкона)

Мелето — Италиянең Марке төбәге Җенга өязендә урнашкан торак пункт.

# Мелето (Анкона)
## Географиясе

Мелето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Мелето (Анкона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Попелярня (Лодзь воеводалыгы)

Попелярня — Польшаның Лодзь воеводалыгы Вельгомлыны гминаcында урнашкан авыл.

# Попелярня (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (4084) Холлис

(4084) Холлис (лат. Hollis) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4084) Холлис
## Тарихы

1985 елның 14 апрелендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 GM» саналган.
# (6690) Messick

(6690) Messick (лат. Messick) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6690) Messick
## Тарихы

1981 елның 25 сентябрендә Брайан А. Скифф тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 SY1» саналган.
# Альтинг

А́льтинг (исланд телендәге Alþingi сүзеннән — «гомуми җыелыш») — Исландия парламенты. Формаль рәвештә дөньяда иң борынгысы дип санала; «альтинг» дип аталган хакимият органы эшләгәндә аның эчтәлеге бөтенхалык җыелышыннан хәзерге парламентка кадәр үзгәрсә дә, аның эше ярты гасырга туктатылган.
Альтинг рәисе — Биргир Арманнссон 2021 елның 1 декабреннән.

# Альтинг
## Халык хакимлеге чорында

    Төп мәкалә: Исландия халык хакимлеге чорында
Беренче тапкыр 930 елда утрауның көньяк-көнбатышындагы Тингведлир (Þingvellir) урынында җыелган. Бу урын үзенчәлекле, чөнки монда ике материк плитәсе аерыла, Төньяк Америка һәм Евразия. Америка плитәсе берничә дистә метр өскә күтәрелә, бу Закон кыясы (Lögberg). Ул вакытта альтингта катнашырга барлык ирекле ир атлар хокуклы булган. Башта альтинг законнар кабул итү генә түгел, ә бәхәсләрне хәл итү урыны да булган; законнар белән башлыча каһиннардан торган Логретта (Lögrétta) шөгыльләнгән. 1000 елда альтингта күпчелек христиан динен кабул итүне яклый.
Альтинг ике-өч елга бер тапкыр, тингвеллир дип аталган урында үткәрелгән. Тинг җәйге вакытта үткәрелгән, анда Исландиянең барлык халкы катнаша алсын өчен.
Борынгы вече кабул иткән кайбер законнар Исландиядә хәзер дә гамәлдә. Мәсәлән, утраудан читкә алып кителгән ат кире кайта алмый. Исландлар 982 елда шулай карар иткәннәр, һәм бу кагыйдәне юкка чыгарырга беркем дә җыенмый.

# Альтинг
## Яңа вакыт

Исландия Норвегия белән берләшкәннән соң, альтинг 1799 елга кадәр эшләвен дәвам иткән. Ул вакытта ул махсус Югары судка алыштырылган. 1844 елдан альтинг, Йоун Сигурдссонның актив катнашында, торгызылган һәм Рейкьявикта утыра. Хәзер (1991 елдан) бу 63 депутаттан торган бер палаталы парламент, аларны алты сайлау округында сайлыйлар.
# Винден-ам-Зе

Винден-ам-Зе — Австриянең Бургенланд федераль җирендә урнашкан коммуна. Нойзидль-ам-Зе округы составына керә.

# Винден-ам-Зе
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 124 метр биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
# Хасаншейһ (Мерам)

Хасаншейһ (төр. Hasanşeyh) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Мерам илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Крутое (Киров өлкәсе)

Крутое (рус. Крутое) — Киров өлкәсенең Санчурск районында урнашкан авыл.

# Крутое (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Крутое (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Крутое (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Крутое (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Бүюккараюн (Зиле)

Бүюккараюн (төр. Büyükkarayün) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Зиле илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Женерал-Карнейру (Мату-Гросу)

Женерал-Карнейру — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.

# Женерал-Карнейру (Мату-Гросу)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 3721,078 км².
# Загужице-Дворски

Загужице-Дворски — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Михаловице гминасында урнашкан авыл.

# Загужице-Дворски
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гроцана

Гроцана — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Сан-Дорлиго-делла-Валле өязендә урнашкан торак пункт.

# Гроцана
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Армазен (Санта-Катарина)

Армазен — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Санта-Катарина штатына карый.

# Армазен (Санта-Катарина)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 173,484 км².
# CCDC22

CCDC22 (ингл. Coiled-coil domain containing 22) — X-хромосома аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гердеккая (Алаҗа)

Гердеккая (төр. Gerdekkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Алаҗа илчесенә караган бер авыл (төр. köy).