yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Гөзебашы (Хазро)

Гөзебашы (төр. Gözebaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Хазро илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Яңа Таулар

Яңа Таулар — Башкортстанның Бүздәк районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452724, ОКАТО коды — 80217837004.

# Яңа Таулар
## Танылган шәхесләр

* Рәшит Маннуров (1926-1993), Социалистик Хезмәт Каһарманы.
# HD67983

HD67983 — Җилкәннәр йолдызлыгында урнашкан Fm_dD спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,43 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Трифешть (Лупша, Алба)

Трифешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Лупша (коммуна) коммунасына карый.

# Трифешть (Лупша, Алба)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Чеврэли (Кастамону)

Чеврэли (төр. Çevreli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Кастамону илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Рудня районы (Волгоград өлкәсе)

Рудня районы (рус. Руднянский район) — Волгоград өлкәсе составына керүче муниципаль район.
Административ үзәк — Рудня шәһәр тибындагы бистәсе.

# Рудня районы (Волгоград өлкәсе)
## География
### Чиктәшлек

| Як | Район яки төбәк |
| Төньяк, көнчыгыш | Жирновск районы |
| Көньяк | Котово, Даниловка районнары |
| Көнбатыш | Ялан районы |

# Рудня районы (Волгоград өлкәсе)
## Тарих

Район 1928 елда БҮБК Президиумы карары белән Түбән Идел краеның Хопёр округы эчендә оештырылган.
1934 елдан — Сталинград крае, 1936 елдан — Сталинград өлкәсе составында.

# Рудня районы (Волгоград өлкәсе)
## Халык

Милли состав (2010): урыслар (92,6%), украиннар (2,5%).

# Рудня районы (Волгоград өлкәсе)
## Административ бүленеш

Рудня районы составына 1 шәһәр һәм 9 авыл җирлеге керә.
# Караҗахисар (Имранлы)

Караҗахисар (төр. Karacahisar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Имранлы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Себер тарихы. Сөенбикә. Казан ханлыгы

Себер тарихы. Сөенбикә. Казан ханлыгы - 1992 елда Татарстан китап нәшриятында Һади Атласинең әсәрләрен туплап бастырылган китап. Китапның тиражы - 100 мең экз. Тезүчесе, кереш сүз, искермәләр һәм белешмәләр авторы - тарих фәннәре докторы Сәлам Алишев. Текстны басмага әзерләүдә Раиф Мәрдәнов һәм Айдар Урманче катнашты.

# Себер тарихы. Сөенбикә. Казан ханлыгы
## Эчтәлек

* Татар тарихчысы Һади Атласи
* Язучыдан бер-ике сүз
* Себер тарихы
* Сөен-бикә
* Казан ханлыгы
* Искәрмәләр
* Исемнәр күрсәткече
* Библиографик искәрмәләрнең тулы һәм дөрес язылышы
# Пасерано (Асти)

Пасерано — Италиянең Пьемонт төбәге Пассерано-Марморито өязендә урнашкан торак пункт.

# Пасерано (Асти)
## Географиясе

Пасерано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пасерано (Асти)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Татарстан Республикасы Җир һәм мөлкәт мөнәсәбәтләре министрлыгы

Татарстан Республикасы Җир һәм мөлкәт мөнәсәбәтләре министрлыгы – Татарстан Республикасы министрлыкларының берсе.
Министр
* 2019 елның 19 сентябреннән ― Фәнил Әгълиуллин.
* 2024 елның 19 июненнән ― Азат Кадыйров
# Боброва (Лодзь воеводалыгы)

Боброва — Польшаның Лодзь воеводалыгы Лышковице гминаcында урнашкан авыл.

# Боброва (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мартин (округ, Төньяк Каролина)

Мартин — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уильямстон шәһәре.

# Мартин (округ, Төньяк Каролина)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1774 елда оештырыла.

# Мартин (округ, Төньяк Каролина)
## Территориясе

Округ мәйданы 1194 км² тәшкил итә.
# Вулька-Парушевска

Вулька-Парушевска — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Бонево гминаcында урнашкан авыл.

# Вулька-Парушевска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# IC 4011

IC 4011 — Вероника чәче йолдызлыгы чикләрендә урнашкан эллиптик галактика .

# IC 4011
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4011, PGC 44705, 2MASX J13000643+2800142, AGC 221362, Z 160-A33, Z 160-242, Z 1257.7+2816, SDSS J130006.38+280014.8, CAIRNS J130006.32+280016.1, LEDA 44705, GMP 2940, [HVH2010] Comai J130006.399+280015.86 һәм Gaia DR2 1460806617474641920 буларак та сурәтләнә.
# Домброва (Семполенский повяты)

һәм
Домброва — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Камень-Краеньский гминаcында урнашкан авыл.

# Домброва (Семполенский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Зур Тоз

Зур Тоз — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Мрас-Су елгасының уң ярыннан 36 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.

# Зур Тоз
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010300212115200009027
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200902
* Бассейн коды — 13.01.03.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Хаҗы Юсуф (Бандырма)

Хаҗы Юсуф (төр. Hacı Yusuf) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бандырма илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сәлембай Перманов авылы

Сәлембай Перманов авылы (каз. Сәлімбай Пірманов ауылы) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Сәлембай Перманов авылы
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Червона Гура (Свентокшиж воеводалыгы)

һәм
Червона Гура — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Садове гминасында урнашкан авыл.

# Червона Гура (Свентокшиж воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пирато (Месина)

Пирато — Италиянең Сицилия төбәге Укрия өязендә урнашкан торак пункт.

# Пирато (Месина)
## Географиясе

Пирато Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пирато (Месина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фильтяево

Фильтяево (рус. Фильтяево) — Киров өлкәсенең Подосиновец районында урнашкан авыл.

# Фильтяево
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Фильтяево
## Сәгать поясы

Фильтяево Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Фильтяево
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Говея (Алфандега-да-Фе)

Говея — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. Eucisia, Gouveia e Valverde муниципалитетына карый.

# Говея (Алфандега-да-Фе)
## Географиясе

Мәйданы — 16,71 км².
# Изабелина (Киравский районы)

Изабелина (белар. Ізабеліна) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Киравский районында урнашкан авыл.

# Изабелина (Киравский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Илкүлмиң вулысы

Илкүлмиң вулысы (тат. ىلكولمىڭ ۋولىٰسىٰ) — Уфа губернасына һәм Башкортстан АССР-ына кергән административ-территориаль берәмлек.
Халык саны — 11855 кеше (1920); шуларның 43,9% — башкортлар, 39,5% — татарлар, 9,7% — руслар, 5,0% — чуашлар, 1,1% — мордва.
Вулыс 1923 елда юкка чыгарылган.
# Просетин (Ждяр над Сазавоу)

Просетин (чех. Prosetín) — Чехиянең Высочина крае Ждяр-над-Сазавоу һәм Q89267421? районында урнашкан авыл.

# Просетин (Ждяр над Сазавоу)
## Географиясе

Мәйданы — 15,753671 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 561 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Просетин (Ждяр над Сазавоу)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Просетин (Ждяр над Сазавоу)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Просетин (Ждяр над Сазавоу)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 701 |
| 1880 | 799 |
| 1890 | 763 |
| 1900 | 789 |
| 1910 | 827 |
| 1921 | 752 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 703 |
| 1950 | 529 |
| 1961 | 519 |
| 1970 | 449 |
| 1980 | 426 |
| 1991 | 413 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 428 |
| 2014 | 379 |
| 2016 | 383 |
| 2017 | 387 |
| 2018 | 380 |
| 2019 | 377 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 378 |
| 2021 | 375 |
| 2021 | 349 |
| 2022 | 365 |
| 2023 | 371 |
| 2024 | 360 |
# Бахлую

Бахлую — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. Котнари (коммуна) коммунасына карый.

# Бахлую
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 144 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Таһылкөй (Башкале)

Таһылкөй (төр. Tahılköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Башкале илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гриссом (ай кратеры)

Гриссом (лат. Grissom) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 59,82 км булган кратер.

# Гриссом (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Вирджил Айвэн Гриссом (1926—1967) хөрмәтенә бирелә.

# Гриссом (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# Моррис (шәһәр, Нью-Йорк)

Моррис — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Моррис (шәһәр, Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Моррис (шәһәр, Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 39,19 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1145 Фут биеклектә урнашкан.
# Енье (Сарта)

Енье (фр. Aigné) — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
# Негрилешть (Галац)

Негрилешть — Румыниянең Галац жудецында урнашкан авыл. Негрилешть (коммуна, Галац) коммунасына карый.

# Негрилешть (Галац)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 66 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ксения Строилова

Ксения Строилова, Ксения Игорь кызы Строилова (1992 ел, Лениногорск) — Казакъстан тау чаңгычысы, халыкара класстагы Казакъстан Республикасы спорт мастеры.

# Ксения Строилова
## Тәрҗемәи хәле

2011 елгы кышкы Азиадада ике бронза медаль яулаган — тизлек белән төшүдә һәм суперкомбинациядә.
# Стараселле (Клецкий районы)

Стараселле (белар. Стараселле) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Клецкий районында урнашкан авыл.

# Стараселле (Клецкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Скокивка

Скокивка — Польшаның Люблин воеводалыгы Замость гминаcында урнашкан авыл.

# Скокивка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Рочуга (Мезень кушылдыгы)

Рочуга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Мезень елгасының сул ярына тамагыннан 151 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 16 км.

# Рочуга (Мезень кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Мезень Малонистогорская авылы янындагы су үлсәү посынан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03030000212103000048845
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103004884
* Бассейн коды — 03.03.00.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгы

Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгы — Урал таулары итәгендә урнашкан калкулык. Идел, Кама һәм Агыйдел елгаларының сул як кушылдыкларын бүлеп тора. Биеклеге 418 метрга җитә. Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгында нефть чыганаклары бар.
Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгында башкортларның тарихи боронго җәйләү урыннары урнашкан.

# Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгы
## Шәһәрләр

Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгында урнашкан шәһәрләр:
* Әлмәт
* Бөгелмә
* Азнакай
* Лениногорски

# Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгы
## Географиясе

Агыйдел, Чулман һәм Идел елгаларының сул кушылдыкларында 480 м биеклегендәге суаергыч барлыкка китерә. Агыйдел елгасының югары агымыннан Ашказарның түбәненә кадәр сузылган. Чулман елгасыннан Урал тауларына (Күмертау шәһәре ягына) карый 400 км арауыкта ята. Битләүләре тигезлекләргә текә килеп теше. Нәк артык бастион кебек. Биеклекләре диңгез биеклеге дәрәҗәсеннән Бөгелмә янында 370 м озынлыктан Бәләбәй каласы янында 420 м га җитеп тора. Дим елгасы Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгын урталай бүлеп үтә. Димнең уң як ярыннан калкулыкның Стәрлебаш-Федоровка өлеше ята. Биредә уртача биеклек 300-400 м арасында тирбәлә. Көнъяк-көнчыгыш юнәлештә, Урал тауларына карый биеклек арта бара. Миякә һәм Стәрлебаш районнары чигендә яткан Смородиновка авылы янында 461 м га пешкән урын бар. Стәрлебаш авылы янында биеклек 480 м га җитә.
Биләмәнең чирек өлешен урманнар алып тора (имән, юкә, каен). Урманнар күбесенчә өч яруслы. Беренче ярусны имән белән юкә били. Икенче яруста чикләвек куагы, яшь имәннәр һәм өченчесе — үләннәр.
Гади урман үләннәре янында дала үләннәреннән җир чикләвеге дә очрый. Урыны белән җәенке яфраклы агачлар белән ылыслы агачлар кушылган урманнар бар. Кылган далалар һәм чия, терн, сары акация, ногыт борчагы куаклары үскән ташлы далалар бар. Калкулыкта ландшафт өчен пәрәвез белән түшәлгән вертикаль бүлемләү (аерылу) хас. Сыртлары сөзәк битләүләрдә ялангачрак.
Бүгенге көндә урман-дала һәм дала өлеше кеше эшмәкәрлегеннән нык үзгәргән. Сөреп авыл хуҗалыгы җирләренә әйләндерелгән. Рельеф елгалар тарафыннан ашалып, эрозиягә дучар ителгән (ерлалар 100 — 150 м га кадәр иңгән).
Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгы биләмәләрендә: Туймазы, Шкапов, Ромашкин, Усень-Ивановск карамай яткылыклары бар.
Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгында Башкортстанның Бакалы,Чакмагыш, Шаран, Туймазы, Бүздәк, Благовар, Дәүләкән, Әлшәй, Бәләбәй, Ярмәкәй, Бишбүләк районнары урнашкан.
Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгыннан Зәй, Ык, Оло Ык, Кандырлы, Дымка, Сок, Стәрле Стивензә елгалары башлана. Калку биләмәсеннән Дим елгасы үтә.
# Мәңге тоныкланмас көзгебез

Мәңге тоныкланмас көзгебез - 2006 елда Татарстан китап нәшриятында әдәбият белгече, филология фәннәре докторы Мәсгуд Гайнетдиннең китабы. Китапның тиражы - 1000 д.

# Мәңге тоныкланмас көзгебез
## Эчтәлек

* Көнчыгыштан тәре яулары
* Алтын Урда - Идел буе мөселманнары дәүләте
* Тарихта бар юллар өзелгән чак
* Протекторат (Ибраһим, Илһам, МөхәммәтӘмин ханнар)
* XVIII гасырда Русиянең Көнчыгыш сәясәте һәм татарлар
* XVIII гасырда тарихи яңаруыбызның кайбер мәсьәләләре
* Оренбург - Каргалы
* Оренбург - Ташкент сәүдә юлы ачылышы
* Тарихи хәтер
* Зур көрәш таңында
* XVIII гасыр оптимисты
* Җир һәм ирек өчен көрәш
* Гани Хөсәенев
# Сан Пьетро а Казальия (Фиренца)

Сан Пьетро а Казальия — Италиянең Тоскана төбәге Каленцано өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Пьетро а Казальия (Фиренца)
## Географиясе

Сан Пьетро а Казальия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Сан Пьетро а Казальия (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (14997) 1997 VD4

(14997) 1997 VD4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14997) 1997 VD4
## Тарихы

1997 елның 1 ноябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 VD4» саналган.
# Лясковице (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

һәм
Лясковице — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Ежево гминаcында урнашкан авыл.

# Лясковице (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Лино-Лейкс (Миннесота)

Лино-Лейкс — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Лино-Лейкс (Миннесота)
## Тарихы

Лино-Лейкс шәһәре елда нигезләнгән.

# Лино-Лейкс (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 86,013329 км², 86,022834 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 270 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 4259

NGC 4259 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4259
## Тарихы

Әлеге галактика 1827 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Боргофуро (Падова)

Боргофуро — Италиянең Венеция төбәге Borgo Veneto өязендә урнашкан торак пункт.

# Боргофуро (Падова)
## Географиясе

Боргофуро Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Боргофуро (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Плейнвилл (Индиана)

Плейнвилл — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Плейнвилл (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1855 елда нигезләнгән.

# Плейнвилл (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,908565 км², 0,908566 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 143 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Лихачы (Пружанский районы)

Лихачы (белар. Ліхачы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.

# Лихачы (Пружанский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Хаҗыкөй (Калеҗык)

Хаҗыкөй (төр. Hacıköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Калеҗык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Успалишча

Успалишча (белар. Успалішча) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.

# Успалишча
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Розели (Кьети)

Розели — Италиянең Абруцци төбәге Васто өязендә урнашкан торак пункт.

# Розели (Кьети)
## Географиясе

Розели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Розели (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Редешть (коммуна, Алба)

Редешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан коммуна.

# Редешть (коммуна, Алба)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 29,76 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 221 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Редешть, Леоринц, Мешкряк һәм Шоймуш авыллары урнашкан.
# Баертепе (Байбурт)

Баертепе (төр. Bayırtepe) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Байбурт иле Байбурт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Цовело (Удине)

һәм
Цовело — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Равасклетто өязендә урнашкан торак пункт.

# Цовело (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лихтенборн

Лихтенборн — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Лихтенборн
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,45 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 548 метр биеклектә урнашкан.
# Калкан (Каш)

Калкан (төр. Kalkan) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Каш илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Океан

Океан (бор. грек. Ὠκεανός, борынгы-грек тәңресе Океан исеменнән) — дөнья океаны өлеше булган, кыйтгалар арасында урнашкан, су әйләнеше һәм башка специфик системаларның хуҗасы булган иң зур су объектын билгеләгән термин. Үз эченә океаннарны һәм диңгезләрне керткән Дөнья океанының мәйданы бөтен җирнең якынча 71 %-тын тәшкил итә (361 миллион квадрат километр).
2000 елда Халыкара гидрографик оешма тарафыннан кабул ителгән дөнья океанның бүленүенә күрә бөтен океаннар 5-кә бүленә:
* Атлантик океан
* Һинд океаны
* Төньяк-Боз океаны
* Тын океан
* Көньяк океан
| Океан | Мәйдан, млн км² | Күләм, млн км³ | Урта тирәнлек, м | Иң зур тирәнлек, м | Диңгезләр |
| Атлантик | 91,6 | 329,7 | 3 600 | 8 742 (Пуэрто-Рико) | Балтыйк, Төньяк, Урта, Карá, Саргасс, Кариб, Әдрән, Азак, Балеар, Ионик, Ирланд, Мәрмәр, Тиррен, Эгей; Бискай култыгы, Гвинея култыгы, Мексика култыгы, Гудзон култыгы |
| Һинд океаны | 73,556 | 292,1 | 3 890 | 7 725 (Зонд иңкүлеге) | Андаман, Гарәп, Арафур, Кызыл, Лаккадив, Тимор; Бәңгәл култыгы, Фарсы култыгы |
| Төньяк-Боз океаны | 14,75 | 18,1 | 1 225 | 5 527 ( Гренланд диңгезендә) | Норвег, Баренц, Ак, Кáра, Лаптевлар, Көнчыгыш-Себер, Чукотка, Гренланд, Бофорт, Баффин |
| Тын океан | 169,2 | 710 | 4 280 | 11 022 (Мариан иңкүлеге) | Беринг, Охота, Япон, Көнчыгыш-Кытай, Сары, Көньяк-Кытай , Ява, Сулавеси, Сулу, Филипин, Мәрҗән, Фиджи, Тасман |
| Көньяк океан | 20,327 | 90 | 4 500 | 7 235 (Көньяк-Сандвич иңкүлеге) | Уэдделла, Скош, Беллинсгаузен, Росс, Амундсен, Дейвис, Лазарев, Рисер-Ларсен, Космонавтлар, Бердәмлек, Моусон, Дюрвил, Сомов |
* Океаннар порталы
* География порталы
# Сед-Ёль (Тимшер кушылдыгы)

Сед-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Тимшер елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Сед-Ёль (Тимшер кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200112103000014305
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001430
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Бәһрам Садыйков

Бәһрам Садыйков (Бәһрам Газиз улы Садыйков, 3 октябрь 1930(1930-10-03), Казан, РСФСР, СССР – 10 март 2002(2002-03-10) (71 яшь), Казан, Татарстан) – акушер-гинеколог, медицина фәннәре докторы (1975), профессор (1978), ТРның атказанган фән эшлеклесе (1991), ТРның атказанган табибы (1994), ТР дәүләт премиясе иясе (1998). 1959 елдан КДМИдә: 1984-1995 елларда 2 нче санлы акушерлык һәм гинекология кафедрасы мөдире. ТР акушер-гинекологлар фәнни җәмгыяте президенты (1977-2002).