yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# William Folkner

William Katbert Folkner (inglizçä William Cuthbert Faulkner, 1897—1962) — AQŞ yazuçısı, ädip, ädäbiät buyınça Nobel premiäse iäse.

# William Folkner
## Tormış yulı

1897 yılda Missisipi ştatında dönyağa kilä. Anıñ däw ätise Könyaq häm Tönyaq arasındağı suğışta könyaq yağında qatnaşqan.
Folkner üz icatında 1861-1865 yılğı Watandaşlar suğışına zur iğtibar birä.
1929 yılda "Yarsu häm şaw" kitabın yazğannan soñ, dan qazana.
1932 yıldan 1946 yılğa qädär Holliwud öçen küp stsenariy yaza.
Tänqitçelär moxitendä häm Awrupada populär bulğanğa qaramastan, tik 1949 yılda Nobel premiäsen birgännän soñ, Folknerğa AQŞta tanılu kilä.

# William Folkner
## Töp äsärlär

* "Şaw häm yarsu" / The Sound and the Fury (1929)
* "Min ülgändä" / As I Lay Dying (1930)
* "Avgusttağı yaqtılıq" / Light in August (1932)
* "Avessalom, Avessalom" / Absalom, Absalom! (1936)
* "Musa, töş" / Go Down, Moses (1942)
* "Ayırım yort" / The Mansion (1959)
# Вальядо дел Монте (Мануел Добладо)

Вальядо дел Монте — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мануэль-Добладо муниципалитеты составына керә.

# Вальядо дел Монте (Мануел Добладо)
## Географиясе

Вальядо дел Монте Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Вальядо дел Монте (Мануел Добладо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Вальядо дел Монте (Мануел Добладо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Сокольски

Сокольский — Татарстан Республикасының Бөгелмә районындагы поселок.
Почта индексы — 423227.

# Сокольски
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11 °C | -10.8 °C | -5.7 °C | 4.8 °C | 13.9 °C | 19 °C | 20.7 °C | 18.2 °C | 12.6 °C | 4.6 °C | -4.6 °C | -10.2 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
# Паван (Минас-Жерайс)

Паван — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Паван (Минас-Жерайс)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 599,369 км².
# Виктор Сажинов

Виктор Сажинов (Виктор Александр улы Сажинов, 1 февраль 1925(1925-02-01), Казан, РСФСР, СССР — 23 апрель 1945(1945-04-23) (20 яшь), Генсһаген, Өченче рейх) — Советлар Берелеге каһарманы (1944). Алмания территориясендә күрсәткән батырлык өчен бүләкләнгән.
# Дүгүнҗүлер (Бүюкорһан)

Дүгүнҗүлер (төр. Düğüncüler) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Бүюкорһан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ормайстеги

Ормайстеги (баск. Ormaiztegi) — Испаниянең Гипускоа провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Ормайстеги
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 7 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 195 метр биеклектә урнашкан.
# Баш Зәйзид

Баш Зәйзид (әзери. Baş Zəyzid) — Әзербайҗанның Шәки районына караган авыл.
# (8523) Буйабес

(8523) Буйабес (лат. Bouillabaisse) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8523) Буйабес
## Тарихы

1992 елның 8 августында Эрик Эльст тарафыннан CERGA обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 PX» саналган.
# Pretor

Pretor, Prätor (latinça praetor - "alda baru") - Borınğı Rim däwlät xezmäte. Borınğı Rim tarixi üzgäreşläre belän pretor wazifaları da üzgärä.
Rim patşalığınnan soñ irtä Rim respublikası çorında pretorlar - konsullar häm diktator dip yörtelä.
242 b.e.q. yıldan ike pretor saylana: şähär pretorı (Praetor urbanus) häm tışqı eşlär pretorı (Praetor peregrinus).
* Sulla waqıtında pretorlar sanı 8-gä arta,
* Tsezar çorında pretorlar sanı 16-gä arta,
* İmperiä däwerendä - pretorlar sanı 18-gä arta.
İmperiä waqıtında pretorlar üz elekke mäğnäsen yuğaltalar.
Xäzer pretor xezmäte Moldova Cömhüriätendä bar.
# Арвисъю

Арвисъю — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нерута елгасының уң ярыннан 64 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 35 км.

# Арвисъю
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03060000112103000084944
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103008494
* Бассейн коды — 03.06.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Тал

Тал (лат. Sálix) — агачсыман үсемлек; Талчалар (лат. Salicaceae) гаиләсенең бер ыруы.

# Тал
## Таралуы

Таллар - борынгы үсемлекләр. Аларның яфрак эзләре акбур чоры катламнарында очрый.
The Plant List сайты мәгълүматлары буенча, Тал ыругында Төньяк ярымшарның салкынча өлкәләрендә киң таралган, шул исәптән поляр түгәрәк эчендә үсүче 550 төре исәпләнә. Ауразия һәм Төньяк Американың салкын һәм уртача поясларында очрый.
Татарстан территориясендә 18 төре бар, ак тал (S. alba), мурт тал яки ракита (S. fragilis), кәҗә талы яки бредина (S. caprea), очлы яфраклы тал яки верба (S. acutifolia), чыбык тал (S. viminalis) һәм башкалар киң таралган. Таллыклар барлыкка китереп, елга тугайларында һәм башка сулык ярларында, уйсулыкларда, ерымнарда үсәләр.

# Тал
## Ботаник тасвирлама

0,2–25 м биеклектәге агачлар яки куаклар. Яфраклары чиратлашкан, күпчелеге ланцетсыман, түгәрәктән тар кыякка кадәр, каурыйсыман сеңерле. Чәчәкләре берле чәчәк төркеменә — ата һәм ана алкаларга җыйналган, кайбер төрләрдә алар яфрак ярганчы күренә. Җимеше — очкалак озын төкчәле күп орлыклы тартмачык. Апрель–майда чәчәк ата. Җимешләре, чәчәк атып бетергәннән соң, 3–4 атнадан өлгерә. Орлыктан, ботактан, төп үсентеләреннән үрчи. Туфракка талымсыз.

# Тал
## Кулланылыш

Кайрысында гликозид һәм дуплау матдәләре бар; аннан ясалган препаратлар эренле шеш һәм җәрәхәтләрне дәвалау өчен, тән кызышканда һәм бөрештергеч чара буларак кулланыла.
Үзагачын — төрле эшләнмәләр, сыгылмалы нәзек чыбыкларын — кәрзин, йорт җиһазлары һәм башка әйберләр ясауда файдаланалар.
Кара тал (S. pentandra), розмарин яфраклы тал (S. rosmarinifolia), кара җиләксыман тал (S. murtilloides) һәм башка яшелләндерүдә файдаланыла.
Очлы яфраклы тал, ак тал, кәҗә талы һәм башка төрләре ерым һәм текә ярларны ныгытуда кулланыла.
Бал бирүче үсемлек.
Лапландия талы (S. lapponum), розмарин яфраклы тал, кара җиләксыман тал ТРның Кызыл китабына кертелгән (2006).
# (3498) Белтон

(3498) Белтон (лат. Belton) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3498) Белтон
## Тарихы

1981 елның 1 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EG14» саналган.
# Ыспартакуле (Авҗылар)

Ыспартакуле (төр. Ispartakule ) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Авҗылар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Домброва-Бискупя

һәм
Домброва-Бискупя — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Домброва-Бискупя гминаcында урнашкан авыл.

# Домброва-Бискупя
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кинтан

Кинтан — Португалиянең Вила-Реал округына керә торган фрегезия. Pena, Quintã e Vila Cova муниципалитетына карый.

# Кинтан
## Географиясе

Мәйданы — .
# Галёнки (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

Галёнки — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Топулька гминаcында урнашкан авыл.

# Галёнки (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 92 км (тимер юл разъезды)

92 км (тимер юл разъезды) (рус. 92 км) — Киров өлкәсенең Омутнинск районында урнашкан тимер юл разъезды.

# 92 км (тимер юл разъезды)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# 92 км (тимер юл разъезды)
## Сәгать поясы

92 км (тимер юл разъезды) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# 92 км (тимер юл разъезды)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Асмановка

Асмановка (белар. Асманоўка) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.

# Асмановка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Гругбэйшор

Гругбэйшор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Хальмерью елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.

# Гругбэйшор
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300212103000084565
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103008456
* Бассейн коды — 03.05.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Скулкилл-Гейвен (Пенсильвания)

Скулкилл-Гейвен — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Скулкилл-Гейвен (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1750 елда нигезләнгән.

# Скулкилл-Гейвен (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,4 квадрат миль, 3,635564 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 526 Фут биеклектә урнашкан.
# (14501) Tetsuokojima

(14501) Tetsuokojima — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14501) Tetsuokojima
## Тарихы

1995 елның 29 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 WA8» саналган.
# (10327) Batens

(10327) Batens (лат. Batens) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10327) Batens
## Тарихы

1990 елның 21 ноябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 WQ6» саналган.
# HD96204

HD96204 — Җилкәннәр йолдызлыгында урнашкан A3/5V(p) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,22 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Лармор (ай кратеры)

Лармор (лат. Larmor) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 99,49 км булган кратер.

# Лармор (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Джозеф Лармор (1857—1942) хөрмәтенә бирелә.

# Лармор (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# William Turner

* Latin Portal •  Content •  Abbreviatura • Glossary • Proyekt
William Turner Junior :
* TAT: WILLIAM WILLIAM ULY TURNER, alias Will Turner Junior, alias Will Turner
* RUS: Уилл Тёрнер
* Eash: 19. Anglia da tugan.
* Professia: Pirat Capitan < Pirat < Timerche
* Korab: Ochuchi Gollandli (capitan), Kara merjen
* Arsenal: pistolet, clytch
* Genealogia: William (Bill) Turner Senior balasy
* Gaila: Capitan Elizabet Swann kieaue; William Weatherby Turner - malay balasy.
* Titullar: Pirat Baron
* Akter: Orlando Bloom
* PERSONAGE NAVIGATORY
* 1THE PLAN PERSONA:
* Davy Jones
* Hector Barbossa
* Elizabet Swann
* Jack Sparrow
* James Norrington
* Cutler Beckett
* Sao Feng
* Tia Dalma
* William Turner
* 2THE PLAN PERSONA:
* Joshamee Gibbs
* Weatherby Swann
* William Turner Senior
* Edward Sparrow
# 555 (сан)

555 (биш йөз илле биш) - 554 белән 556 арасындагы натураль сан.

# 555 (сан)
## Математикада

* 555 — өч урынлы так сан.
* 555 санның цифрлар суммасы — 15.
* 555 санның цифрлар тапкырчыгышы — 125.
* 555 санның квадраты — 308025.

# 555 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 555 ел
* 555 ел (б. э. к.)
* Юникодта 022B₁₆ — «ȫ» символның коды.
# Сен-Жуван

Сен-Жуван (фр. Saint-Jouvent) — Франциянең Югары Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
# Шайдуриха

Шайдуриха (Зур Шайдуриха) — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае , Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Утка (Уткинский тоганы) елгасының сул ярыннан 7,3 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.

# Шайдуриха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чусоваяелгасы, Ревда каласыннан Кын авылы янындагы су үлсәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100612111100010393
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111101039
* Бассейн коды — 10.01.01.006
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Палаци Валичели (Ровиго)

Палаци Валичели — Италиянең Венеция төбәге Кастельново-Бариано өязендә урнашкан торак пункт.

# Палаци Валичели (Ровиго)
## Географиясе

Палаци Валичели Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Палаци Валичели (Ровиго)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пянеца (Верчели)

Пянеца — Италиянең Пьемонт төбәге Боргозезия өязендә урнашкан торак пункт.

# Пянеца (Верчели)
## Географиясе

Пянеца Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пянеца (Верчели)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ибн Бадж (ай кратеры)

Ибн Бадж (лат. Ibn Bajja) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 11,98 км булган кратер.

# Ибн Бадж (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Мухаммед Ибн Баджа (1095—1138) хөрмәтенә бирелә.

# Ибн Бадж (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 2009 елда раслана.
# Анзак

Анзак — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сынзас елгасының уң ярыннан 14 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.

# Анзак
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь инешенән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010300212115200008419
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200841
* Бассейн коды — 13.01.03.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Демиркапы (Кызылтепе)

Демиркапы (төр. Demirkapı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Кызылтепе илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# 407 (сан)

407 (дүрт йөз җиде) - 406 белән 408 арасындагы натураль сан.

# 407 (сан)
## Математикада

* 407 — өч урынлы так сан.
* 407 санның цифрлар суммасы — 11.
* 407 санның цифрлар тапкырчыгышы — 0.
* 407 санның квадраты — 165649.

# 407 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 407 ел
* 407 ел (б. э. к.)
* Юникодта 0197₁₆ — «Ɨ» символның коды.
# (2532) Суттон

(2532) Суттон (лат. Sutton) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2532) Суттон
## Тарихы

1980 елның 9 октябрендә Кэролин Шумейкер тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 TU5» саналган.
# Земеш

Земеш — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Земеш (коммуна) коммунасына карый.

# Земеш
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 520 метр биеклектә урнашкан.
# MYOG

MYOG (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# NDUFS4

NDUFS4 (ингл. NADH:ubiquinone oxidoreductase subunit S4) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Аквабуона (Модена)

Аквабуона — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Павулло-нель-Фриньяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Аквабуона (Модена)
## Географиясе

Аквабуона Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Аквабуона (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Жукув (Сохачевский повяты)

һәм
Жукув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Сохачев гминасында урнашкан авыл.

# Жукув (Сохачевский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гарродсбург (Кентукки)

Гарродсбург — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.

# Гарродсбург (Кентукки)
## Тарихы

Гарродсбург шәһәре 16 июнь 1774 елда нигезләнгән.

# Гарродсбург (Кентукки)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 17,945601 км², 17,948465 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 260 метр биеклектә урнашкан.
# Вячеслав Ярослав улы

Вячеслав Ярослав улы (1036 - 1057) - 1054 елдан Смоленск кенәзе, Ярослав Зирәк һәм Ингегерданың төпчек уллары.
Киевта туган һәм буйга җиткәнче яшәгән дип фаразлана. Атасы исән чакта, граф Леопольд Штаденский кызы Одага өйләнгән булган.
1054 елны Смоленск кенәзлеге белән идарә итү хокукын, әтисе үлгәннән соң олы бертуганы Изяславтан ала. Өч елдан соң, улы Борис сабый чакта Вячеслав үлә.
# 1881 ел

2 меңьеллык :
XVII гасыр — XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр :
Хронологик таблица :
1881 (бер мең сигез йөз сиксән беренче) ел — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 1881 елы, II меңьеллыкның 881 елы, XIX гасырның 81 елы, XIX гасырның 9 унъеллыгының 1 елы, 1880 елларның 2 елы. 1881 елдан бирле 143 ел үтте.

# 1881 ел
## Вакыйгалар

* 7 июль — Пиноккио турында әкият дөнья күрә.

# 1881 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1881 елда туганнар
* 10 гыйнвар — Габдрахман Рәсүлев, ислам дине әһеле.
* 23 март — Роже Мартен Дю Гар, француз язучысы.
* 29 март — Һади Килдебәк, журналист, педагог, язучы.
* 5 май — Гафур Коләхмәтов, татар драматургы.
* 25 октябрь — Пабло Пикассо, испан рәссамы.
* 22 ноябрь — Елизавета Сыртланова, театр артисты.
* 3 декабрь — Габделрәүф Ниязбаев, татар драматургы.
* Таһир Ильяси, гарәп теле һәм әдәбияты белгече, лексикограф-галим.
* 8 декабрь — Николай Фешин, рәссам.

# 1881 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1881 елда вафатлар
* 13 март — Александр II, Россия императоры.
* 29 август — Лауринас Ивинскис, Литва язучысы.
# Вулька-Грущинска

һәм
Вулька-Грущинска — Польшаның Мазовия воеводалыгы Вильга гминасында урнашкан авыл.

# Вулька-Грущинска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Уерта Рикардо Мендоза (Акапулко де Хуарез)

Уерта Рикардо Мендоза — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Акапулько-де-Хуарес муниципалитеты составына керә.

# Уерта Рикардо Мендоза (Акапулко де Хуарез)
## Географиясе

Уерта Рикардо Мендоза Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Уерта Рикардо Мендоза (Акапулко де Хуарез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Уерта Рикардо Мендоза (Акапулко де Хуарез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# (18016) Grondahl

(18016) Grondahl — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18016) Grondahl
## Тарихы

1999 елның 13 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JU122» саналган.
# Сежи (Луар һәм Шер)

Сежи (фр. Seigy) — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
# Белад

Белад (фр. Belhade) — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
# Тепеарасы (Деребуҗак)

Тепеарасы (төр. Tepearası) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Деребуҗак илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Пётр Гаврилов

Пётр Гаврилов, Пётр Михаил улы Гаврилов (1900 елның 30 июне, Казан губернасы, Лаеш өязе, Әлбәдән — 1979 елның 26 гыйнвары, ССРБ, РСФСР, Краснодар) — Советлар Берлеге Каһарманы (1957). Милләте ― татар.

# Пётр Гаврилов
## Хәтер

* 2010 елның 30 июнендә, каһарманның тууына 110 ел тулу уңаеннан, туган авылы Әлбәдәндә музее ачыла.
* 2019 елның 22 июненнән бирле туган авылында һәр елны аңа багышланган «Әлбәдән» (рус. Элбэдэн) тарихи реконструкция фестивале уздырыла. Тамашачыларга Бөек Ватан сугышының реконструкцияләнгән сюжетлары күрсәтелә. Биш ел эчендә фестивальдә Татарстаннан һәм Россиянең башка төбәкләреннән дистәләгән мең кеше булган, Бөек Ватан сугышы чорындагы сугышларны карарга чит ил кешеләре дә килә.
# Превешт (Рековац)

Превешт (серб. Превешт ) — Сербиянең Поморав округы җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Превешт (Рековац)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 354 метр биеклектә урнашкан.

# Превешт (Рековац)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Демидовская

Демидовская (рус. Демидовская) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче авыл.

# Демидовская
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Демидовская
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.

# Демидовская
## Халык

2010 елда биредә 0 кеше яшәве билгеле.
2010 елгы җанисәп буенча авылда кеше яшәми.