yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Авехуйос Асалтадос, Эль Авехуйо (Тлакоапа)

һәм
Авехуйос Асалтадос, Эль Авехуйо — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Tlacoapa муниципалитеты составына керә.

# Авехуйос Асалтадос, Эль Авехуйо (Тлакоапа)
## Географиясе

Авехуйос Асалтадос, Эль Авехуйо Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Авехуйос Асалтадос, Эль Авехуйо (Тлакоапа)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Авехуйос Асалтадос, Эль Авехуйо (Тлакоапа)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# (8590) Pygargus

(8590) Pygargus (лат. Pygargus) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8590) Pygargus
## Тарихы

1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6533 P-L» саналган.
# Кодронджанос

Кодронджанос — Италиянең Сардиния төбәгендә урнашкан коммуна. Сассари провинциясе составына керә.

# Кодронджанос
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 317 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Карджеге, Флоринас, Озило, Плоаге һәм Силиго коммуналары белән чиктәш.
# Рөстәм Касыев

Рөстәм Касыев (Рөстәм Расыйх улы Касыев, 14 апрель 1929(1929-04-14), Янтуган, Буа кантуны, Татарстан АССР, РСФСР, СССР — 29 октябрь 1997(1997-10-29) (68 яшь), Мәскәү, Россия) — цирк әртисе, РФның һәм БАССРның халык әртисе (1992, 1975).
# Керәстиян тормышы (гәҗит)

Керәстиян тормышы — иҗтимагый-сәяси гәҗит. Казан губерна земствосы органы. 1918 елның 24 гыйнварыннан 1918 елның 1 февраленә кадәр Казан шәһәрендә рус һәм татар телләрендә нәшер ителә, барлыгы 8 саны чыга.
# Санто Йани Пезкола (Изерния)

Санто Йани Пезкола — Италиянең Молизе төбәге Баньоли-дель-Триньо өязендә урнашкан торак пункт.

# Санто Йани Пезкола (Изерния)
## Географиясе

Санто Йани Пезкола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Санто Йани Пезкола (Изерния)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Терегова (коммуна)

Терегова — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан коммуна.

# Терегова (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 331,21 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Терегова һәм Руска (Караш-Северин) авыллары урнашкан.
# Мале Гидчице

Мале Гидчице (чех. Malé Hydčice) — Чехиянең Пльзень крае Мали Бор районында урнашкан авыл.

# Мале Гидчице
## Географиясе

Мәйданы — 0,932 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Мале Гидчице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Мале Гидчице
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Мале Гидчице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 63 |
| 1880 | 63 |
| 1890 | 60 |
| 1900 | 65 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 51 |
| 1921 | 45 |
| 1930 | 39 |
| 1950 | 32 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 35 |
| 1970 | 25 |
| 1980 | 21 |
| 1991 | 13 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 12 |
| 2011 | 7 |
| 2021 | 9 |
# Валерий Фёдоров

Валерий Васильевич Федоров (рус. Фёдоров, Валерий Васильевич, 1947 елның 3 октябрендә Татарстан АССРның Кайбыч районы Арыслан авылында туган) - Совет һәм Россия физигы, монокристаллдагы нейтроннар, электроннар һәм гамма-квантларның динамик дифракциясе өлкәсендә белгеч. «Курчатово институты» ФТҮ ПИЯФ рентген һәм гамма-спектроскопия лабораториясе мөдире. РФА академия физика-технология университетының нейтрон физика кафедрасы мөдире. Санкт-Петербург дәүләт политехника университетының эксперименталь атом-төш физика кафедрасы профессоры. СПбДУ тикшеренүләренең атом-төш-физик методлары кафедрасы профессоры. Санкт-Петербург дәүләт университетының физик факультетының нейтрон һәм синхрон физика кафедрасы профессоры. Роснанотех дәүләт корпорациясенең синхрон нурланышны һәм нейтроннарны Нано наукларда һәм материалларда куллану буенча фәнни советы әгъзасы. Лауэ-Ланжевена халыкара институты гыйльми советы әгъзасы (Гренобль, Франция).

# Валерий Фёдоров
## Биографиясе

1971 елда Атом-төш физикасы белгечлеге буенча Ленинград дәүләт университетының физика факультетын тәмамлаганнан соң («авыр атомнарның рентген дәрәҗәләренең үтә югары структурасын исәпләү» диплом эше темасы) А. Ф. Иоффе исемендәге ФТИ филиалының рентген һәм гамма-спектроскопия секторында Олег Игорь улы Сумбаев җитәкчелегендә стажер-тикшеренүче булып эшли башлый (1971 елның октябреннән СССР ФА Ленинград атом-төш физика институты).
1980 елда киңлек-периодик мохиттә электромагнит процессларга дифракция йогынтысы темасына атом төше физигы һәм элементар матдәләр физигы белгечлеге буенча кандидатлык диссертациясен яклый.
1995 елда атом-төш физикасында атом төше һәм элементар кисәкчек физикасы дигән темага докторлык диссертациясен яклый.
2000 елдан РФАның Петербург атом-төш физика институтының нейтрон тикшеренүләр бүлегенең рентген һәм гамма-спектроскопия лабораториясен җитәкли (2010 елдан «Курчатовский институты» ФТҮ ПИЯФ).
2002-2014 елларда РФА Петербург атом-төш физика институтының нейтрон тикшеренүләр бүлеге директоры (җитәкчесе) (2010 елдан «Курчатовский институты» ФТҮ ПИЯФ).

# Валерий Фёдоров
## Китаплары

* Федоров В.В. Нейтронная физика. Учебное пособие. СПб: Изд-во ПИЯФ, 2004, 334 с.
* Федоров В.В., Воронин В.В. Динамическая дифракция и оптика нейтронов в нецентросимметричных кристаллах. Поиск ЭДМ нейтрона: новые возможности. Учебное пособие. СПб.: Изд-во ПИЯФ, 2004, 118 с.
* Федоров В.В. Релятивистская механика. Учебное пособие. СПб: Изд-во ПИЯФ, 2004, 56 с.
* Федоров В.В. Колебания и волны. Учебное пособие. СПб: Изд-во ПИЯФ, 2004, 132 с.
* Федоров В.В. Электрический дипольный момент нейтрона: новые возможности поиска. В кн. Российская наука: день нынешний и день грядущий. Сборник научно-популярных статей. Под ред. акад. В. П. Скулачева. / В.В.Федоров - М.: Academia. 1999. 416 с., с. 99-109.
* Voronin V.V., Fedorov V.V. Neutron Diffraction and Optics of a Noncentrosymmetric Crystal. New Feasibility of a Search for Neutron EDM. Frontiers in Condensed Matter Physics Research. NovaScience, NY, 2006, p. 13 – 39.
* Федоров В.В. Кристалл-дифракционные методы в физике. В кн. Реактору ВВР-М 50 лет. Гатчина, 2009, с. 151 – 207
# Андорра гимны

“Бөек Карл” (каталонча El Gran Carlemany) — Аурупадагы иң кечкенә илләрнең берсе булган Андорра Кенәзлегенең дәүләт гимны. Андорра халкы һәм хакимияте Пиреней таулары арасындагы үзәннәрне Бөек Карл империясенең соңгы кыйпылчыгы һәм аңа Бөек Карл үзе нигез салган дип саный һәм үзенең бәйсез булып калу сәясәтен шушы вазгыятькә нигезләп тормышка ашырырга тырыша. Гимнның атамасы һәм эчтәлеге дә шул хакта сөйли. Ул ил-дәүләт тарафыннан беренче затта бәян итү рәвешендә язылган, ягъни Андорраның аермачык сәяси декларациясе булып тора. Гимн 1921 елның 8 сентябрендә рәсмиләштерелгән. Бу дата Андоррада бәйрәм көн (Меричель-Ана көне) дип санала. Сүзләрен кардинал Хуан Батиста Бенльок-и-Виво (каталонча Joan Benlloch i Vivó) язган, ул 1906-1919 елларда Каталониянең Уржель епархиясе епискобы һәм Андорра идарәчеләренең берсе (икенчесе — Франция президенты, ягъни ул билгеләп куйган “идарәдәш”) булып торган. Көен Энрик Марфань Бонс (Enric Marfany Bons) иҗат иткән.

# Андорра гимны
## Рәсми тексты һәм тәрҗемәләре

| El Gran Carlemany (Каталон телендәге төп нөсхә) | El Gran Carlomagno (Испан теленә тәрҗемә) | Le Grand Charlemagne (Француз теленә тәрҗемә) | The Great Charlemagne (Инглиз теленә тәрҗемә) | Бөек Карл (Татар теленә тәрҗемә) |
| Беренче куплет |||||
| El gran Carlemany, mon pare, dels alarbs em deslliurà, I del cel vida em donà, de Meritxell, la gran Mare. | El gran Carlomagno, mi padre, me liberó de los árabes, Y del cielo vida me dio, de Meritxell, la gran Madre, | Le Grand Charlemagne mon père nous délivra des arabes et du ciel me donna la vie, de Meritxell la grande Mère. | The great Charlemagne, my father, from the Saracens liberated me And from heaven he gave me life, of Meritxell, the great Mother. | Гарәпләрдән азат иткән Бөек Карл, газиз атам, Һәм күктән бүләк иңдергән — Меричель изге анам. |
| Икенче куплет |||||
| Princesa nasquí i Pubilla entre dues nacions, neutral; sols resto l'única filla, de l'imperi Carlemany. | Princesa nací y heredera, entre dos naciones, neutral Soy la única hija que queda del Imperio Carolingio. | Je suis née Princesse héritière, neutre entre deux nations, Je reste la seule fille de l'empereur Charlemagne. | Princess, born Heiress Into two nations, in neutrality; I am the only remaining daughter, of the Carolingian empire. | Король кызы булып тудым — Ике халыкка бердән; Ялгыз варис булып калдым Бөек Карл дәүләтеннән. |
| Өченче куплет |||||
| Creient i lliure onze segles, creient i lliure vull ser. Siguin els furs mos tutors i mos Prínceps defensors! I mos Prínceps defensors! | Creyente y libre once siglos; creyente y libre quiero ser. ¡Sean los fueros mis tutores y mis Príncipes defensores! ¡Y mis Príncipes defensores! | Croyante et libre onze siècles, croyante et libre je veux demeurer Que les Fueros soient mes tuteurs et mes Princes mes défenseurs! Et mes Princes mes défenseurs! | Faithful and free for eleven centuries, Faithful and free I will be. The laws of the land be my tutors, and my Princes defenders! And my Princes defenders! | Азат, диндар унбер гасыр, Шул халәттә калсамчы. Кануннар булсын яклаучым, Ә Кенәзләр — саклаучым! Ә Кенәзләр — саклаучым! |
# Дембчино

Дембчино — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Бялогард гминаcында урнашкан авыл.

# Дембчино
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# KMT2E

KMT2E (ингл. Lysine methyltransferase 2E (inactive) һәм Histone-lysine N-methyltransferase 2E) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Артманя Вас

Артманя Вас — Словениянең Требне (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Артманя Вас
## Географиясе

Мәйданы — 0,99 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 231,9 метр биеклектә урнашкан.
# (6399) Харада

(6399) Харада (лат. Harada) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6399) Харада
## Тарихы

1991 елның 3 апрелендә Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 GA» саналган.
# Санта Ана (Кортазар)

Санта Ана — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Кортасар муниципалитеты составына керә.

# Санта Ана (Кортазар)
## Географиясе

Санта Ана Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Санта Ана (Кортазар)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Санта Ана (Кортазар)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Сент-Этьен-ла-Тийей

Сент-Этьен-ла-Тийей (фр. Saint-Étienne-la-Thillaye) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Венглёвице

һәм
Венглёвице — Польшаның Силезия воеводалыгы Вренчица-Велька гминасында урнашкан авыл.

# Венглёвице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Селинье (Юра)

Селинье (фр. Séligney) — Франциянең Юра департаментына караган коммуна.

# Селинье (Юра)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,15 км².
# Акчатепе (Коҗасинан)

Акчатепе (төр. Akçatepe) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Коҗасинан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сент-Лоуренс (Пенсильвания)

һәм
Сент-Лоуренс — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Сент-Лоуренс (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1927 елда нигезләнгән.

# Сент-Лоуренс (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,87 квадрат миль, 2,283748 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 400 Фут биеклектә урнашкан.
# Ядзинства

Ядзинства (белар. Ядзінства) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Чачэрский районында урнашкан авыл.

# Ядзинства
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (14274) Landstreet

(14274) Landstreet — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14274) Landstreet
## Тарихы

2000 елның 29 гыйнварында Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 BL21» саналган.
# Немилков (Велгартице)

Немилков (чех. Nemilkov) — Чехиянең Пльзень крае Велгартице районында урнашкан авыл.

# Немилков (Велгартице)
## Географиясе

Мәйданы — 4,356 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Немилков (Велгартице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Немилков (Велгартице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Немилков (Велгартице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 323 |
| 1880 | 360 |
| 1890 | 334 |
| 1900 | 295 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 315 |
| 1921 | 317 |
| 1930 | 318 |
| 1950 | 243 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 252 |
| 1970 | 217 |
| 1980 | 175 |
| 1991 | 174 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 169 |
| 2011 | 166 |
| 2021 | 149 |
# Мата (Шаранта-Маритим)

Мата (фр. Matha) — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Ибердь

Ибердь — Россия территориясеннән ага торган елга. Рязань өлкәсе, Тула өлкәсе, Липецк өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ранова елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.

# Ибердь
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010102112110000025738
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110002573
* Бассейн коды — 09.01.01.021
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Ибервиль (приход, Луизиана)

Ибервиль — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан приход. Үзәге - Плакмин шәһәре.

# Ибервиль (приход, Луизиана)
## Тарихы

Рәсми рәвештә 1807 елда оештырыла.

# Ибервиль (приход, Луизиана)
## Территориясе

Мәйданы 653 км² тәшкил итә.
# Калкариола (Рьети)

Калкариола — Италиянең Лацио төбәге Читтадукале өязендә урнашкан торак пункт.

# Калкариола (Рьети)
## Географиясе

Калкариола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Калкариола (Рьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Немири (Вишковский повяты)

Немири — Польшаның Мазовия воеводалыгы Браньщик гминасында урнашкан авыл.

# Немири (Вишковский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сан Хорхе (Абасоло)

Сан Хорхе — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Абасоло муниципалитеты составына керә.

# Сан Хорхе (Абасоло)
## Географиясе

Сан Хорхе Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Хорхе (Абасоло)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Хорхе (Абасоло)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Конфинс

Конфинс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Конфинс
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 42,008 км².
# Бутырки (Камышлов районы)

Бутырки (рус. Бутырки) — Свердловск өлкәсенең Камышлов районы составына керүче авыл.

# Бутырки (Камышлов районы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Бутырки (Камышлов районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).
# Пелиссан

Пелиссан (фр. Pélissanne) — Франциянең Буш-дю-Рон департаментына караган коммуна.

# Пелиссан
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 19,11 км².
# Караболак (Алакүл районы)

Караболак (каз. Қарабұлақ) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Караболак (Алакүл районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Дрвали (гмина Бельск)

Дрвали — Польшаның Мазовия воеводалыгы Бельск гминасында урнашкан авыл.

# Дрвали (гмина Бельск)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дәүләкән

Дәүләкән шәһәре – Башкортстанда республика буйсынуындагы шәһәр, Дәүләкән районы үзәге.

# Дәүләкән
## Тарихи белешмә

Бүгенге Дәүләкән шәһәре Дәүләкән һәм Эткол башкорт авыллары урынында барлыкка килгән. Шул яклар аша Самар-Златоуст тимер юлы төзелеп узганлыктан, тимер юл станциясе янында Дәүләкән бистәсе барлыкка килә (1895). 1917 елда биредә 16 милләт вәкиле яши: руслар, башкортлар, татарлар, алманнар, голландлар, швейцариялеләр, чехлар, украиннар, яһүдиләр, эстоннар, чуашлар, белоруслар һ.б. яши. Вакыт узу белән шәһәр чикләренә Иске Вязьмина һәм Яңа Көрмәнкәй авыллары керә.
Уңайлы урынлашу сәбәпле Дәүләкәндә зур икмәк базары, тегермәннәр, элеватор (1913), базарлар барлыкка килә. 1908 елда гына Дәүләкән аша 2 млн. пот икмәк чыгарылган.

# Дәүләкән
## Халык

1913 елда халык саны 15,5 меңгә җиткән. 1917 елны Вакытлы хөкүмәт карары белән Дәүләкәнгә шәһәр статусы бирелгән. Ватандашлар сугышы һәм ачлык сәбәпле яшь шәһәр халкы зурга кимегән. 1921 ел ачлык кәсафәтендә шәһәр 1922 елда 5 919 кешегә калган. Шул сәбәпле Башкортстан хөкүмәте 1924 елда Дәүләкәнне кабат авыл итеп үзгәртә.

# Дәүләкән
## Танылган шәхесләр
### Язучылар

* Дәүләкәндә язучы Әмирхан Еники балачак һәм үсмер чакларын уздыра. 1931 елда ачылган Дәүләкән педагогия училищесында Касыйм Вахит, Гыйлемдар Рамазанов, Шамил Анак, Муса Гали, Шәриф Биккол, Хәким Гыйләҗев, Әхияр Хәкимов укып чыгалар.
* Таңчулпан Бабичева - драма театры артисты, профессор, РФ халык артисты (2001), Салават Юлаев премиясе лауреаты (1981).
* Артур Батыров (1993―2022), Россия Кораллы Көчләре хәрби хезмәткәре, гвардия өлкән лейтенанты.
* Юрий Чуйков - биология фәннәре докторы.
* Ильис Ямалетдинов (1936―2022), рәссам, педагог, БАССР атказанган рәссамы (1977), Салават Юлаев премиясе иясе (1985).
1942 елда Дәүләкән республика күләмендәге шәһәр статусын ала.
# Немирувек-Колония

Немирувек-Колония — Польшаның Люблин воеводалыгы Тарнаватка гминаcында урнашкан авыл.

# Немирувек-Колония
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сорренто

Сорренто — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Неаполь провинциясе составына керә.

# Сорренто
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 50 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Масса-Лубренсе һәм Сант'Аньелло коммуналары белән чиктәш.
# Леэтва

Леэтва (эст. Leetva) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
# Галвей (Нью-Йорк)

Галвей — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Галвей (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Галвей (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 45 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Вейкфилд

Вейкфилд (ингл. Wakefield) — Англиянең Вест-Йоркшир графлыгында урнашкан шәһәр.

# Вейкфилд
## Кардәш шәһәрләр

* Альфельд (Лайне), Германия
* Белгород, Россия
* Енен-Бомон, Франция
* Жирона, Испания
* Касторп-Рауксел, Германия
* Кастр, Франция
* Конин, Польша
* Сянъян, Кытай (18 июль 2016)
* Һерне, Германия
# (12011) 1996 VT5

(12011) 1996 VT5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12011) 1996 VT5
## Тарихы

1996 елның 14 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 VT5» саналган.
# (8068) Vishnureddy

(8068) Vishnureddy (лат. Vishnureddy) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8068) Vishnureddy
## Тарихы

1981 елның 6 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EQ28» саналган.
# Кисемтә

* Геометрия порталы
* Математика порталы
* Фән порталы
Геометриядә ике оч нокталары арасындагы барлык нокталарны үзенә алган турыга кисемтә диелә. Шулай итеп, кисемтә – турының ике ноктасы (А һәм В) арасындагы өлеше. А һәм В нокталары кисемтәнең очлары дип атала. Кисемтәнең А һәм В очлары арасындагы ара - кисемтәнең озынлыгы дип йөртелә.
# Рус Каршие (Әчет шәһәр округы)

Рус Каршие (рус. Русские Карши) — Свердловск өлкәсенең Әчет шәһәр округы составына керүче авыл.

# Рус Каршие (Әчет шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Рус Каршие (Әчет шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (85%), татарлар (15%).
# C18orf8

C18orf8 (ингл. Regulator of MON1-CCZ1) — кешенең 18-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Синхрон йөзү

Синхрон йөзү — су спортының бер төре.
Ул 1980 елда Олимпия уеннары, Дөнья чемпионаты һәм Спортның су төрләре буенча Континент чемпионаты регламентына кертелә.
Ярышларда хатын-кызлар командасы гына катнаша һәм алар берничә төрле дисциплина буенча үткәрелә. Җиңүче фигуралы шуу һәм нәфис гимнастикадагы кебек субъектив хөкемдарлык нигезендә билгеләнә. Синхрон йөзү – күпфункцияле спорт төре. Ул үзендә нәфис гимнастика, акробатика, хореография һәм аэробика элементларын берләштерә.
Башта судагы балет дип аталган синхрон йөзү Канадада 1920 елда барлыкка килә. Алга таба ул АКШта да популярлык казана. Синхрон йөзү буенча күрсәтмә чыгышлар Олимпия уеннарына 1948 елда ук күрсәтелә башлый. Әмма бары тик 20 елдан соң гына синхрон йөзү Олимпия программасына рәсми рәвештә кертелә. 1984 елда Лос-Анджелеста үткән Уеннарда гына Синхрон йөзү буенча медальләр уйнатыла. Ул вакытта ялгыз һәм парлы синхрончылар ярыша.