yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Горньи Гайтан

Горньи Гайтан (серб. Горњи Гајтан) — Сербиянең Ябланич округы Медвеҗа җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Горньи Гайтан
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 874 метр биеклектә урнашкан.

# Горньи Гайтан
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Бельмон (Югары Сона)

Бельмон (фр. Belmont) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Бельмон (Югары Сона)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,50 км².
# Мимарсинан (Меликгази)

Мимарсинан (төр. Mimarsinan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Меликгази илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Нарлы (Миһалыччык)

Нарлы (төр. Narlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Миһалыччык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Летер (Падова)

Летер — Италиянең Венеция төбәге Рубано өязендә урнашкан торак пункт.

# Летер (Падова)
## Географиясе

Летер Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Летер (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Цона Прод. Мекано А. - Злим-Пизчина (Латина)

Цона Прод. Мекано А. - Злим-Пизчина — Италиянең Лацио төбәге Чистерна ди Латин өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Прод. Мекано А. - Злим-Пизчина (Латина)
## Географиясе

Цона Прод. Мекано А. - Злим-Пизчина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Цона Прод. Мекано А. - Злим-Пизчина (Латина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шумовка

Шумовка (белар. Шумоўка) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.

# Шумовка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Бөгелмә районы флагы

Татарстан Республикасы «Бөгелмә муниципаль районы» муниципаль берәмлеге флагы — муниципаль берәмлекнең рәсми символы булган танып-белү-хокукый билгесе.
Флаг 2007 елның 21 февралендә Бөгелмә муниципаль районы Советының 12 нче санлы карары белән расланган һәм 2007 елның 29 маенда 3187 номерлы теркәү номеры белән Россия Федерациясенең Дәүләт геральдика регистрына кертелгән.

# Бөгелмә районы флагы
## Тасвирлама

"Флаг киңлеге озынлыгына 2 гә 3 нистибендәге турыпочмаклы кызыл тукымадан гыйбарәт. Ул өч өлештән тора - кызыл, яшел һәм зәңгәр. Сонгыларын ак тәстәге дулкын бүлеп тора. Зәңгәр полоса уртасында район гербыннан балык сурәтләнгән, ә кызыл өлеш уртасында шпиль белән ак гөмбәз».

# Бөгелмә районы флагы
## Символиканың нигезләнүе

Флаг символлар һәм аллегорияләр теле белән Бөгелмә районының мәдәни, тарихи һәм табигый үзенчәлекләрен чагылдыра торган район гербы нигезендә эшләнгән.
Анда пеструшка балыгы сурәтләнгән зәңгәр дулкынлы полоса- район һәм Бөгелмә шәһәренең тарихи бәйләнешен символлаштыра. Зәңгәр төс (лазурь — намус, вөҗданлылык, рухият һәм югары омтылышлар символы.
Ак (көмеш) дулкыны Бөгелмә елгасына һәм район территориясе буйлап уза торган башка елгаларга ишарә ясый.
Яшел полоса районның табигый-географик үзенчәлекләрен ассызыклый: Бөгелмә районы республиканың иң биек өлешендә — шул ук исемдәге платода урнашкан. Яшел төс флагның табигый өлешен тулыландыра, ул табигать, авыл хуҗалыгы, сәламәтлек, тормыш үсеше һәм үсеш символы булып тора.
Бинаның челтәрләп эшләнгән гөмбәзе районның һәм шәһәрнең тарихи мирасын символлаштыра, ул Татарстанның иң матур тарихи шәһәрләренең берсе булып тора.
Ак Төс (көмеш) - чисталык һәм камиллек, тынычлык һәм үзара аңлашу символы.
Кызыл төс-хезмәт, көч, батырлык, матурлык һәм бәйрәм символы.
# Недзьведзя-Гура (Люблин воеводалыгы)

Недзьведзя-Гура — Польшаның Люблин воеводалыгы Тышовце гминаcында урнашкан авыл.

# Недзьведзя-Гура (Люблин воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Обедень

Обедень — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. Букшань (коммуна, Джурджу) коммунасына карый.

# Обедень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 91 метр биеклектә урнашкан.
# Пуцишча

Пуцишча (белар. Пуцішча) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Жабинскавский районында урнашкан авыл.

# Пуцишча
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Кызылтау (Акшокы авыл округы)

Кызылтау (каз. Қызылтау) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Кызылтау (Акшокы авыл округы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Суб-П'ятре

Суб-П'ятре — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Селчиуа коммунасына карый.

# Суб-П'ятре
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 420 метр биеклектә урнашкан.
# Челтиккөй (Османгази)

Челтиккөй (төр. Çeltikköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Османгази илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (16247) Esner

(16247) Esner — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16247) Esner
## Тарихы

2000 елның 28 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 HY11» саналган.
# Кара Турка

Кара Турка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае , Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Турка елгасының уң ярыннан 56 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.

# Кара Турка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100812111100013422
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111101342
* Бассейн коды — 10.01.01.008
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Серралунга-ди-Креа

Серралунга-ди-Креа — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Алессандрия провинциясе составына керә.

# Серралунга-ди-Креа
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 240 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Черезето, Момбелло-Монферрато, Понцано-Монферрато, Солонгелло һәм Понтестура коммуналары белән чиктәш.
# Ахлатлыбурун (Чан)

Ахлатлыбурун (төр. Ahlatlıburun) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Чан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# HD96359

HD96359 — Кил йолдызлыгында урнашкан A1mA4-A6 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,31 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Озд (авыл)

Озд — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. Бикиш (коммуна) коммунасына карый.

# Озд (авыл)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 347 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Каменна Лгота (Боротин)

Каменна Лгота (чех. Kamenná Lhota) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Borotín районында урнашкан авыл.

# Каменна Лгота (Боротин)
## Географиясе

Мәйданы — 1,628 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Каменна Лгота (Боротин)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Каменна Лгота (Боротин)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Каменна Лгота (Боротин)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 275 |
| 1880 | 239 |
| 1890 | 187 |
| 1900 | 176 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 146 |
| 1921 | 146 |
| 1930 | 113 |
| 1950 | 87 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 83 |
| 1970 | 61 |
| 1980 | 36 |
| 1991 | 21 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 20 |
| 2011 | 20 |
| 2021 | 16 |
# Аталык

Аталык — Россия территориясеннән ага торган елга. Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тубыл елгасының уң ярыннан 63 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.

# Аталык
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тубыл елгасы, Есет елгасы кушылган урындан тамагына чаклы, Тура һәм Тауда елгаларын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502612111200013409
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111201340
* Бассейн коды — 14.01.05.026
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# .uy

.uy — Уругвайның югары дәрәҗәле милли домены.
# Жюль Сюпервьель

Жюль Сюпервьель (фр. Jules Supervielle; 1884 елның 16 январе, Монтевидео, Уругвай — 1960 елның 17 мае, Париж) — Франция шагыйре, прозаик, драматург.

# Жюль Сюпервьель
## Биографиясе

Бала чагында әтисен-әнисен югалткан, аны абыйсы караган, ул абыйның Монтевидеода гаилә предприятиесе булган — башкала банкы (1940 елда үлгән). 1890-ынчы еллар уртасыннан Парижда укыган, җәйге каникулларын Монтевидеода үткәргән. 1912 елда ахыр чиктә Парижта яши башлаган. «Нувель ревю франсез» журналы түгәрәге белән якынлашкан — Андре Жид, Жаном Полан белән. В 1939—1946 елларда Монтевидеода яшәгән. 1949 елда тәнкыйть Премиясен алган, 1955 елда — бөтен иҗады өчен Француз Академиясе премиясен алган. 1960 елда "Шагыйрьләр кенәзе" тарафыннан сайланган булган. 1990 елда ул күмелгән Олорон-Сент-Мари шәһәрчегендә, аның исеменә әдәби премиясе ясалган булган, Сюпервьель дуслары Ассоциациясе бар.(карагыз.:http://supervielle.univers.free.fr/association/association_poesie_supervielle.htm]).

# Жюль Сюпервьель
## Әсәрләре

«Дебаркадерлар» шигырьләр китабы (1922), «Җир тартуы» (1925, ул Р. М. Рильке) игътибарын җәлеп иткән, «Дөнья әкияте» (1938), «Фаҗигале тән» (1959). Сихри фантастика элементлары белән "Балаларны урлаучы" романы, «Су күтәрелеше» фантастик новеллалар җыентыгы (1929), «Чишмәдән туйганчы эчәргә» автобиографик китабы (1951).

# Жюль Сюпервьель
## Җыелма басмалары

* Oeuvres poétiques complètes. Paris: Gallimard, 1996 (Bibliothèque de la Pléiade)

# Жюль Сюпервьель
## Рус телендә басмалары

* Олень// Бенедикт Лившиц. От романтиков до сюрреалистов: Антология французской поэзии. Л.: Время, 1934, с.134.
* [Стихи]// Западноевропейская поэзия XX века. М.: Художественная литература, 1977, с.566-572.
* Дитя волн: притчи. М.: Текст, 1992.
* [Стихи]// Семь веков французской поэзии в русских переводах. СПб: Евразия, 1999, с.552-556.
* На сайте "Русский Париж" 2018 елның 25 октябрь көнендә архивланган.

# Жюль Сюпервьель
## Язучы турында әдәбият

* Sénéchal Ch. Jules Supervielle, poète de l’univers intérieur, essai précédé de vers inédits du poète, Compagnons du silence. Paris: Jean Flory, 1939.
* Roy Cl. Jules Supervielle. Paris: Seghers, 1949.
* Etiemble R. Jules Supervielle. Paris: Gallimard, 1960.
* Vivier R. Lire Supervielle. Paris: Corti, 1971
* Viallaneix P. Le Hors-venu, ou le personnage poétique de Supervielle. Paris: Klincksieck, 1972.
* Dewulf S. Jules Supervielle ou la connaissance poétique - Sous le «soleil d'oubli». Paris: L'Harmattan, 2001.
* Борхес Х.Л. Жюль Сюпервьель// Он же. Собрание сочинений. Т.2. СПб: Амфора, 2005, с.732-733
# Петербургның Колпино районы

Колпино районы (рус. Колпинский район) — Петербург шәһәре районнарының берсе.
Район 1936 елда нигезләнгән. Халык саны — 175 098 кеше (2010).

# Петербургның Колпино районы
## Район составы

* Колпино шәһәре
* Металлострой бистәсе
* Петро-Славянка бистәсе
* Понтонный бистәсе
* Сапёрный бистәсе
* Усть-Ижора бистәсе
# Ланнеплаа

Ланнеплаа (фр. Lanneplaà) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
# Ассе-ле-Рибуль

Ассе-ле-Рибуль (фр. Assé-le-Riboul) — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
# Мертелтаун (Калифорния)

Мертелтаун — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Мертелтаун (Калифорния)
## Географиясе

Мертелтаун халык санын алу урыны мәйданы — 5,649306 км², 5,649298 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 34 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Льяно дел Кармен (Сочистлавака)

Льяно дел Кармен — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Xochistlahuaca Municipality муниципалитеты составына керә.

# Льяно дел Кармен (Сочистлавака)
## Географиясе

Льяно дел Кармен Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Льяно дел Кармен (Сочистлавака)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Льяно дел Кармен (Сочистлавака)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Пелым (Гари шәһәр округы)

Пелым (рус. Пелым) — Свердловск өлкәсенең Гари шәһәр округы составына керүче авыл.

# Пелым (Гари шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Пелым (Гари шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%).
# Пойразлы (Богазлыян)

Пойразлы (төр. Poyrazlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Богазлыян илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Моран-Скопон

Моран-Скопон (фр. Maurens-Scopont) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.

# Моран-Скопон
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,60 км².
# Щетинка (Атемеша кушылдыгы)

Щетинка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Вологда өлкәсе, Новгород өлкәсе, Ленинград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Атемеша елгасының уң ярына тамагыннан 14 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 25 км.

# Щетинка (Атемеша кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Молога башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел, Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ока бассейны кушылмай).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010200112110000005767
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110000576
* Бассейн коды — 08.01.02.001
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Ним (округ)

һәм
Ним — Франциядәге округ (фр. Arrondissement). Гар департаментына карый.

# Ним (округ)
## Географиясе

Мәйданы — 3133 км². Округ 24 кантоннан тора, алар үз чиратында 177 коммунага бүленгән.
# Nuklon

Nuklon (latinçä nukleus - töş) protonnar häm neytronnar ğomumi ataması.
Elektromagnit tä'sir iteşü qaraşı buyınça proton häm neytron - törle kisäkçeklär, çönki neytron qorğısız kisäkçe.
Läkin atom-töşe öçen iñ möhim köçle tä'sir iteşü buyınça proton häm neytron bik oxşaş, şuña kürä alar törle izospin proyektsiäse belän nuklon ike xaläte bulıp sanala.
Nuklonnar barionnar ğailälegenä qarıylar, iñ ciñel barionnar bulıp toralar.
# ADAP1

ADAP1 (ингл. ArfGAP with dual PH domains 1 һәм Arf-GAP with dual PH domain-containing protein 1) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сент-Элен-дю-Лак

Сент-Элен-дю-Лак (фр. Sainte-Hélène-du-Lac) — Франциянең Савойя департаментына караган коммуна, Монмельян кантонына карый.

# Сент-Элен-дю-Лак
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,43 км².
# Камена (Тулча)

Камена — Румыниянең Тулча жудецында урнашкан авыл. Бая (коммуна, Тулча) коммунасына карый.

# Камена (Тулча)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 78 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Казеле (Мантова)

Казеле — Италиянең Ломбардия төбәге San Giorgio Bigarello өязендә урнашкан торак пункт.

# Казеле (Мантова)
## Географиясе

Казеле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казеле (Мантова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Василий Андреев

Василий Васильевич Андреев ( 15 (1861) гыйнвар, Безецк, Твер провинциясе — 26 декабрь, 1918, Петроград) — Россия музыканты, Россия халык уен коралларының беренче оркестрын оештыручы һәм лидеры (1888), композитор, балалайкада уйнаучы-виртуоз.
# 1072 ел

2 меңьеллык :
IX гасыр — X гасыр — XI гасыр — XII гасыр — XIII гасыр :
Хронологик таблица :
1072 (бер мең җитмеш икенче) ел — кәбисә ел, юлиан тәкъвим буенча якшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1072 елы, II меңьеллыкның 72 елы, XI гасырның 72 елы, XI гасырның 8 унъеллыгының 2 елы, 1070 елларның 3 елы. 1072 елдан бирле 952 ел үтте.

# 1072 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1072 елда туганнар

# 1072 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1072 елда вафатлар
# Җир-Ана (Мланде-Ава)

Мланде-ава (Мланде-ньö) (чирм. Мланде-ава (Мланде ньö); Мланде — Җир, ава — ана, хуҗабикә; ньö — ана; тау мар. мланде-ава) — мари пантеонының иң олы алиһәсе.

# Җир-Ана (Мланде-Ава)
## Тасвирлама

Башка фин-угыр халыкларының мифларындагы кебек, Мланде-ава, илаһилаштырылган җир буларак, Олы Тәңренең (Кугу-Юмоның) хатыны булып санала. Ул мари космогониясенең икенче, урта катламын тәшкил итә һәм аграр культларда төп урын алып тора. Моннан тыш, мариларда шуңа охшаш ир-зат персонаж — Мланде юмо да булган.

# Җир-Ана (Мланде-Ава)
## Риваятьләр

Борынгы инанулар буенча, Мланде-Аваны җир йөзенә диңгез төбеннән ата үрдәкләр алып чыга. Шундый риваять тә сакланып калган: кайчандыр "җир (мланде) су астында булган, соңрак су аерымланган…" Мланде-ава гаилә яклаучысы дип күзаллана. Ул гаилә һәм ыруг гореф-гадәтләрен бозган өчен җәза бирә. Карст упкыннарының барлыкка килүен аңлата торган риваятьләрдә Мланде-ава бертуганнар арасында уздырылган туй мәҗлесендә катнашучыларны йота. Башка бер риваятьтә карст упкыннары һәлак булган ир-атлар һәм аларның тол хатыннары түккән күз яшьләре авырлыгыннан тирән күл булып барлыкка килә. Көнчыгыш мариларда Мланде-ава җирне яралтучы алиһә рәвешендә сакланып калган (грекларның Геясы сыман). Мөгаен, бу мотив бөтен фин-угырлар өчен уртак булган һәм төп алиһәнең җирне барлыкка китерүендә катнашуы турындагы мифларга нигезләнәдер.

# Җир-Ана (Мланде-Ава)
## Культларда чагылышы

Язгы чәчү вакытында тубалга орлык белән бергә пешкән йомырка салып Җир-Анага ялвара торган булганнар: «Мланде-ава, игеннәргә ныклы тамыр, юан сабаклар һәм зур кыяклар бир. Һәм тук башаклардагы бөртекләрне шушы йомырка кебек эре кыл. Орлыкларның кабыгы да бу йомырканыкы шикелле нәзек булсын!" Мланде-авага багышлап кара төстәге сыерларны һәм үгезләрне корбан иткәннәр: үләннәр һәм кыяклар үссен дип, сөякләрен җиргә күмгәннәр. Уңыш начаррак булган елларда өстәмә рәвештә корбан чалганнар. Күмәк келәүләрдән соң һәркем үз кишәрлегенә барып җирне тукландырган, аны күкәй һәм ботка белән ашлаган. Бу йола уңышны кайтара дип фаразланган. Кайвакыт корбан чалган урында тимер һәм бакыр әйберләр калдырганнар, Мланде-авадан явыз рухларны кууын сораганнар.

# Җир-Ана (Мланде-Ава)
## Гаиләсе

Мланде-ава гадәттә Шочын-ава, Юмын-ава һәм бигрәк тә мордваның Мод-ава алиһәләре белән тәңгәлләштерелә. Мордваларда бөтен илаһлар Олы Тәңренең (Кого Юма) һәм Җир-Ананың (Шочэн ньёның яки Юман абаның) балалары яки туганнары дип санала.

# Җир-Ана (Мланде-Ава)
## Шулай ук карарга мөмкин

* Ибу Пертиви
* Бхуми
# Степан Спирьков

Степан Спирьков (рус. Степан Петрович Спирьков, 27 декабрь 1904(1904-12-27), Алабуга, Алабуга өязе, Нократ губернасы, Россия империясе — 2 сентябрь 1982(1982-09-02) (77 яшь), Мәскәү, СССР) — Советлар Берлеге каһарманы (1940).
# Маунт-Крестед-Бютт (Колорадо)

Маунт-Крестед-Бютт — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Маунт-Крестед-Бютт (Колорадо)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Маунт-Крестед-Бютт (Колорадо)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 5,746341 км², 5,746342 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3017 метр биеклектә урнашкан.
# Ибенешть (коммуна, Ботошань)

Ибенешть — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан коммуна.

# Ибенешть (коммуна, Ботошань)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 46,6 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Ибенешть һәм Думбревица авыллары урнашкан.
# (6110) Казак

(6110) Казак (лат. Kazak) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6110) Казак
## Тарихы

1978 елның 4 июлендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 NQ1» саналган.
# Сидар (Канзас)

Сидар — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.

# Сидар (Канзас)
## Тарихы

Сидар шәһәре елда нигезләнгән.

# Сидар (Канзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,461944 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 497 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мости (Пуцкий повяты)

һәм
Мости — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Косаково гминасында урнашкан авыл.

# Мости (Пуцкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 1629

NGC 1629 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1629
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Гарливилл (Көньяк Каролина)

Гарливилл — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гарливилл (Көньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Гарливилл (Көньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,983732 км², 2,984 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 27 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Эчарри-Аранас

Эчарри-Аранас (баск. Etxarri Aranatz) — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Эчарри-Аранас
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 33 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 509 метр биеклектә урнашкан.
# Сен-Марсе

Сен-Марсе (фр. Saint-Marcet һәм фр. Mont-Rocher) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.