yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Гарлем (Монтана)

Гарлем — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан шәһәр.

# Гарлем (Монтана)
## Тарихы

Гарлем шәһәре елда нигезләнгән.

# Гарлем (Монтана)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,083372 км², 1,1143 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 721 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Акьелдыз (Силопи)

Акьелдыз (төр. Akyıldız) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шырнак иле Силопи илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Стржеменичко

Стржеменичко (чех. Střemeníčko) — Чехиянең Оломоуц крае Лука районында урнашкан авыл.

# Стржеменичко
## Географиясе

Мәйданы — 2,199 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Стржеменичко
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Стржеменичко
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Стржеменичко
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 273 |
| 1880 | 251 |
| 1890 | 250 |
| 1900 | 260 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 217 |
| 1921 | 249 |
| 1930 | 229 |
| 1950 | 182 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 160 |
| 1970 | 138 |
| 1980 | 115 |
| 1991 | 82 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 79 |
| 2011 | 75 |
| 2021 | 74 |
# Новае Хорабрава

Новае Хорабрава (белар. Новае Хорабрава) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.

# Новае Хорабрава
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Гейнз (округ, Техас)

Гейнз — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Семинол шәһәре.

# Гейнз (округ, Техас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1876 елда оештырыла.

# Гейнз (округ, Техас)
## Халкы

2019 елда халык саны 14 467 кеше тәшкил иткән.

# Гейнз (округ, Техас)
## Территориясе

Округ мәйданы 3890 км² тәшкил итә.
# Румил Азнабаев

Румил Азнабаев, Румил Тәлгать улы Азнабаев (баш. Аҙнабаев Румил Тәлғәт улы, 01.08.1941) — БР Дәүләт җыелышы — Корылтай депутаты (2013 елдан), комитет рәисе, Бөтендөнья башкортлар корылтае башкарма комитеты рәисе (2012-2015).

# Румил Азнабаев
## Тәрҗемәи хәле

1941 елның 1 августында БАССР Куергазы районы Якшымбәт авылында туган. «Авыл хуҗалыгы машиналары буенча инженер» белгечлеге буенча Башкортстан авыл хуҗалыгы институтын (1964), Свердловск югары фирка мәктәбен, «юрист» белгечлеге буенча БР президенты каршындагы дәүләт хезмәте һәм идарә академиясен тәмамлаган. 1964-1966 елларда армиядә хезмәт иткән.

# Румил Азнабаев
## Хезмәт юлы

* 1964 Куергазы районы «Мораптал» совхозында авыл хуҗалыгы машиналары буенча инженер.
* 1966-1975 Куергазы районы «Мораптал» совхозы баш инженеры.
* 1975-1983 КПССның Күмертау шәһәр комитетында инструктор, бүлек мөдире, Башкортстан өлкә комитетында инструктор.
* 1983-1990 КПССның Бакалы район комитеты икенче сәркатибе, БАССР Бакалы районы шурасы башкарма комиттеты рәисе.
* 1990-1995 БАССР ЮС депутаты.
* 1995-2001 БР министрлар кабинетында бүлек мөдире.
* 2001-2004 БР кортчылык һәм апитерапия фәнни-тикшеренү үзәге җитәкчесе урынбасары.

# Румил Азнабаев
## Иҗтимагый эшчәнлеге

* 1990 XII чакырылыш БАССР Югары шурасы халык депутаты, халык депутатлары шуралары эшчәнлеге, идарә һәм үзидарәне үстерү буенча комиссия рәисе.
* 2004 елдан Бөтендөнья башкортлар корылтае (конгресс) башкарма комитеты рәисе урынбасары.
* 2012-2015 Бөтендөнья башкортлар корылтае иҗтимагый оешмаларының халыкара берлеге башкарма комитеты рәисе.
* 2013 елдан «Бердәм Россия» бөтенроссия сәяси фиркасеннән БР Дәүләт җыелышы-Корылтай депутаты, җирле үзидарә, ватандашлар җәмгыяте институтларын һәм гаммәви мәгълүмат чараларын үстерү комитеты рәисе.

# Румил Азнабаев
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Халыклар дуслыгы ордены
# Садив (Румыния)

Садив — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. Бродина (коммуна) коммунасына карый.

# Садив (Румыния)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 658 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# IC 3742

IC 3742 — Вероника чәче йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика, HI (21cm) чыганак һәм инфракызыл чыганак .

# IC 3742
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3742, PGC 43001, MCG+02-33-011, IC 3742a, UGC 7932, IRAS F12429+1336, VCC 2023, EVCC 1139, SDSS J124532.02+131957.2, UZC J124532.0+131957, Z 1243.0+1336, Z 71-32, ALFALFA 1-403, LEDA 43001, LEDA 1428425 һәм SDSS J124531.23+131944.5 буларак та сурәтләнә.
# Шакир Гайсин

Гайсин Шакир Әхмәтдин улы (15 гыйнвар 1904 ел — 4 октябрь 1969 ел) — галим-агроном, югары мәктәп эшмәкәре. Авыл хуҗалыгы фәннәре кандидаты (1949). Башкорт АССРы атказанган фән эшмәкәре (1964). Хезмәт Кызыл Байрак ордены кавалеры (1949).

# Шакир Гайсин
## Биографиясе

Гайсин Шакир Әхмәтдин улы 1904 елның 15 гыйнварында Өфе губернасы Бәләбәй өязе (хәзерге Башкортстан Республикасы Бәләбәй районыИсмәгыйл авылында туган.
1930 елда Сарытау авыл хуҗалыгы институтын тәмамлаган.
1930 елдан Башкортстан авыл хуҗалыгы институтында директор ярдәмчесе булып эшләгән.
1933 елдан Башкортстан АССРының Эчке эшләр халык комиссариатының Яңавыл район бүлеге начальнигының урынбасары вазифасын башкарганнар.
1937 елдан Башкортстан мәйдан колхоз рәесләре мәктәбендә укытучы булып эшләгән.
1939 елдан Башкортстан авыл хуҗалыгы институтында укыткан.
1940 елдан Башкортстан басу тәҗрибә фәнни-тикшеренү станциясендә олуг тикшеренүче булып эшли. 1942 елдан бу станциянең директоры була.
1945 елдан ВКП(б)-ның Башкортстан өлкә комитетының авыл хуҗалыгы бүлеге мөдиренең урынбасары вазифасын башкарганнар.
1950 елдан Башкортстан АССРы авыл хуҗалыгы министрының урынбасары вазифасын сайланды.
1952 елдан — СССР Фәннәр академиясе Башкортстан филиалы Биология институтында директоры.
1956-1965 елларда Башкортстан авыл хуҗалыгы гыйльми-тикшеренү институты бүлегенең мөдире була.
1969 елның 4 октябрендә Өфе шәһәрендә вафат булган.

# Шакир Гайсин
## Фәнни эшмәкәрлеге

Фәнни хезмәтләре борчак, бодай, арпа һәм башка басу культураларының агротехникасын уйлап чыгаруга, туфракларны эрозиядән саклау буенча чараларның агротехникасына багышланган. Шакир Гайсин — 40-ка якын фәнни хезмәт авторы.

# Шакир Гайсин
## Фәнни эшмәкәрлеге
### Хезмәтләре

* О ветровой эрзи почвы в Башкирии. — Уфа, 1958.
* Занятые пары в Башкирии. — Уфа, 1963.
# Драгуш

Драгуш — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. Петрич җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Драгуш
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1017 метр биеклектә урнашкан.
# ZNF785

ZNF785 (ингл. Zinc finger protein 785) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Полдневая (Нея кушылдыгы)

Полдневая — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Нея елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.

# Полдневая (Нея кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010400112110000041974
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110004197
* Бассейн коды — 08.01.04.001
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Суперсимметрия

Суперсимметрия яки Ферми-Бозе симметриясе - табигатьтәге бозоннар һәм фермионнарны бәйләүче фараз ителгән симметрия. Суперсимметриянең абстракт үзгәртүләре бозоннар һәм фермионнар квант кырларын бәйли һәм алар бер-берсенә әйләнә ала.
Суперсимметриянең үзгәрешләре матдәне тәэсир итешүгә (яки нурланышка) һәм киресенчә әйләндерә.
Бүгенге көндә суперсимметрия физик гипотеза булып кала бирә, чөнки тәҗрибәләрдә исбатланмаган әле.
Дөньябызда тулы мәгънәдә суперсиммериянең булмавы төгәл итеп исбатланган инде, чөнки фермионнар һәм бозоннар төрле массаларга, коргыларга һәм бүтән бер-беренә охшамаган квант саннарына ия (спиннан тыш).
Ниндидер энергиянең чигеннән югарырак энергиядә барлык кырлар супермимметриягә буйсына дип фараз ителә. Гадәти кисәкчекләрнең суперпартнерлар-кисәкчекләре бик авыр булырга тиеш, шуңа күрә табылмаган әле.
Гадәттәге кисәкчекләрнең суперпартнерларын табу - заманча физиканың төп мәсьәләләренең берсе булып тора. Зур адрон коллайдеры аларны табырга һәм тикшерергә булышыр дип көтелә.
Суперсимметриянең математик аппараты 1971 елда ССРБда тәкъдим ителә (Юрий Гольфанд, Евгений Лихтман, Дмитрий Волков, Владимир Акулов), ә тулы суперсимметрия 1973 елда Австрия физигы Юлиус Весс һәм Италия физигы Бруно Зумино тәкъдим итә.

# Суперсимметрия
## Тасвир

Заманча югары энергия физикасының төп теориясе - Стандарт модельдә суперсимметрия керми. Ләкин минималь суперсимметрия белән Стандарт модельдә яңа кырлар - кисәкчекләр (мультиплетлар) булырга тиеш:
* фермион кырлары (кварклар һәм лептоннар) өчен скаляр кырлар: скварклар һәм слептоннар (һәр кырга ике яңа кыр) кертергә кирәк;
* вектор бозоннарның кырлары: глюоннар, фотоннар, W һәм Z бозоннары өчен фермионнарның кырлары - глюино, фотино, зино, вино (Стандарт модельнең һәр кырына ике яңа кыр) кертергә кирәк.
* Электрозәгыйфь симметрияне бозу өчен Һиггс бозонының 2 дуплеты кертергә кирәк, ягъни 5 Һиггс бозоны: коргылы Һиггс бозоны (2 иреклелек дәрәҗәсе), җиңел һәм авыр Һиггс бозонннары һәм псевдоскаляр Һиггс бозоны булырга тиеш.
Суперсиммерияне исбатлау өчен Зур адрон коллайдерында нәкъ шушы яңа кисәкчекләрне табырга кирәк.
Һәр реалистик суперсимметрия теориясендә суперсимметрияне бозучы әгъзалар булырга тиеш: гравитация һәм калибрлау кырлары белән тәэсир иткәндә суперсимметриянең бозылуы.

# Суперсимметрия
## Өстенлекләр

Суперсимметрия тәбигатьтә берничә күзәтелә торган проблемаларны чишә ала:
* Массалар мәсьәләләре. Һиггс бозонының нурланыш төзәтмәләре мәсьәләсен чишү. Шуннан суперпартнерлар массасы берничә йөз ГэВ булырга тиеш.
* Суперсимметрия Бөек Берләштерү теориясен булдырырга булыша, 10¹⁶ ГэВ энергиясендә барлык бәйләнеш константалары бердәм кыйммәткә ирешә.
* Кара матдә. Суперсимметрия кара матдә нәрсә икәнен аңлатырга булыша, аңлатуга төп кандидат - нейтриноның суперпартнеры - нейтралино.
2015 елдан Зур адрон коллайдеры 13 ТэВ егәрлегенә чыга, бәлки ул энергия суперсимметрияне табырга булышыр.
# Шойерн

Шойерн — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Шойерн
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,48 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 509 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 4323

NGC 4323 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4323
## Тарихы

Әлеге галактика 1882 елда Алмания астрономы Эрнст Вильгельм Леберехт Темпель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Вишенки

Вишенки — Польшаның Люблин воеводалыгы Скербешув гминаcында урнашкан авыл.

# Вишенки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мос (Түбән Бавария)

Мос — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Мос (Түбән Бавария)
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Мос (Түбән Бавария)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 316 метр биеклектә урнашкан.
# Галиәкбәр (Бөрҗән районы)

Галиәкбәр — Башкортстанның Бөрҗән районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 483 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453586, ГАТОБК коды — 80219813001.

# Галиәкбәр (Бөрҗән районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
# IC 1249

IC 1249 — Геркулес йолдызлыгы чикләрендә урнашкан Квазар .

# IC 1249
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1249, IRAS F17131+3534, PGC 59919, IRAS 17131+3534, 2MASX J17145499+3531140, FIRST J171455.1+353112, LEDA 59919, NVSS J171455+353115, PSCz Q17131+3534, SDSS J171455.01+353113.7, UZC J171455.1+353114, Z 198-26, [SLK2004] 1338, Z 1713.1+3534 һәм Gaia DR2 1335313686039964160 буларак та сурәтләнә.
# Сирень Якупова

Сирень Якупова, Сирень Мөхиббулла кызы Якупова (1961 елның 26 августы, СССР, РСФСР, Татарстан АССР, Әлмәт районы, Түбән Абдул) ― шагыйрә, 2011 елның маеннан Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы. Саҗидә Сөләйманова (2015), Һади Такташ (2021), Илдар Юзеев (2024) исемендәге әдәби премияләр лауреаты.

# Сирень Якупова
## Тәрҗемәи хәле

Сирень Мөхиббулла кызы Якупова 1961 елның 26 августында Әлмәт районы Түбән Абдул авылында дөньяга килә. 1978 елда Елховой урта мәктәбен тәмамлый, аннары Әлмәт төзелеш техникумында белем ала. Нәкъ шул елларда районның “Хезмәт байрагы” газетасында аның беренче шигырьләре дөнья күрә. Хезмәт юлын шагыйрә туган авылы мәктәбендә башлый. Ярты ел укытучы булып эшләгәч, шигырендәгечә “хыялы артыннан йөгереп”, янә Әлмәт каласына китеп бара. 1982 елның җәендә инде яшьләр шәһәре Чаллыга килә. Башта КамАЗның агрегат, аннан соң кече литражлы автомобильләр җыю заводында эшли. Чаллы каласының «Шәһри Чаллы» газетасында хезмәт куя, 2015 елдан Татарстан Язучылар берлеге хезмәткәре.

# Сирень Якупова
## Иҗаты

1982 елларда аның шигырләре, язмалары КАМАЗның “Нур” газетасында даими урын ала.1990 елларда Сирень Якупова “Ләйсән” әдәби-иҗат берләшмәсенә йөри башлый, ул “Йолдызлы уйлар” исемле тәүге китабын чыгара. 2006 елда шагыйрә “Шәһри Чаллы “ газетасы редакциясенә эшкә килә, 2013 елга кадәр шунда хезмәт куя.Шул чорда шәһәр һәм республика матбугатында аның күп кенә шигырьләре, хикәяләре, язмалары дөнья күрә, китаплары чыга. Алар тирән фәлсәфәгә, үзенчәлекле табышларга бай булуы белән укучыны җәлеп итә. Сирень Якупова 2011 елның маеннан Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы.

# Сирень Якупова
## Төп басма китаплары

* «Йолдызлы уйлар»: шигырьләр (2003)
* «Ике гасыр баласы мин» (2005)
* «Яшәү сере» (2008)
* «Өстәгеләрдән дә өстә»: шигырьләр, хикәяләр, эсселәр (2011).
* "Кар юлы": шигырьләр (2014).
* "Бәхет күлмәге": хикәяләр (2017).
* "Төшләремә яланаяк керәм..." : шигырьләр (2020)

# Сирень Якупова
## Бүләкләре

* 2015 ― Саҗидә Сөләйманова исемендәге әдәби премия ― «Кар юлы» китабы (Казан: ТКН, 2014) өчен.
* 2021 ― Һади Такташ премиясе ― «Төшләремә яланаяк керәм…» (Рухият, 2020) китабы өчен.
* 2024 ― Илдар Юзеев премиясе ― «Йөрәгемне ташка орыр булып...» шигырьләр циклы һәм актив әдәби-иҗтимагый эшчәнлеге өчен.
# Испаринск

Испаринск (чирм. Акпарс Шӱргӧ, рус. Испаринск) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.

# Испаринск
## Сәгать поясы

Испаринск Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Испаринск
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк.
# Салбего (Падова)

Салбего — Италиянең Венеция төбәге Гаццо өязендә урнашкан торак пункт.

# Салбего (Падова)
## Географиясе

Салбего Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Салбего (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Одивелаш

Одивелаш (порт. Odivelas) — Португалиядә урнашкан шәһәр, Лиссабон округына карый торган шул ук исемдәге муниципалитет үзәге.

# Одивелаш
## Тарихы

Шәһәр 1998 елда нигезләнгән. 1936 елдан алып 1976 елга кадәр Португалиянең тарихи Эштремадура провинциясенә караган.

# Одивелаш
## Географиясе

Мәйданы — 26,54 км². Муниципалитет составына Одивелаш (район), Póvoa de Santo Adrião e Olival Basto, Pontinha e Famões һәм Ramada e Caneças фрегезияләре керә.
# Яборовка

Яборовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ляля елгасының сул ярыннан 156 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 43 км.

# Яборовка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502512111200010867
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111201086
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# MAN2B1

MAN2B1 (ингл. Mannosidase alpha class 2B member 1) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# NGC 6512

NGC 6512 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6512
## Тарихы

Әлеге галактика 1861 елда Алмания астрономы Heinrich d'Arrest тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# PCNX4

PCNX4 (ингл. Pecanex 4 һәм Protein PCNX4) — кешенең 14-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Лос Райос (Пуебло Нуево)

Лос Райос — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Пуэбло-Нуэво муниципалитеты составына керә.

# Лос Райос (Пуебло Нуево)
## Географиясе

Лос Райос Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Лос Райос (Пуебло Нуево)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лос Райос (Пуебло Нуево)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Лава Гыйбадәтханәсе

[[File:Rama lava kusha.jpg|thumb|right|Рама уллары Лава һәм Куша белән. Лава Мандир, Лахор. Координаталары: 31°32'59N, 74°20'37 O булган Пакистанда, Пәнҗабта, Лахорда, Лахор кальгасында урнашкан Лава Ходаена багышланган Һинд дине гыйбадәтханәсе. Идарә органы:Пакистан Һинду Шурасы, Веб-сайты:http://www.pakistanhinducouncil.org/] Лава Мандир Раманың улы Һинд дине Ходае Лавага багышланган Һинд дине гыйбадәтханәсе. Ул Пакистанда, Лахорда, Лахор Фортында урнашкан. Шәһәр үзе аның хөрмәтенә багышланган.

# Лава Гыйбадәтханәсе
## Этимологиясе

Дешва Бхагада, Лахор "Лавпор" дип атала, бу Рама улы Лавадан килеп чыгуга күрсәтә. Раджпутананың борынгы язмаларында бирелгән исем "Лох Кот", бу "Лох форты" дигәнне аңлата, бу Раманың улы нигезләүчегә күрсәтә.

# Лава Гыйбадәтханәсе
## Тарихы

Сөйләм традициясендә нигезләнгән риваятьтә "Лахор" борынгы заманда "Лавапури" (Санскрит телендә Лава шәһәре) буларак билгеле булган дип әйтелә. Ул Патшазадә Лава тарафыннан нигезләнгән булган. Ул Сита һәм Раманың улы булган. Касур аның игезәк бертуганы Патшаздә Куша тарафыннан нигезләнгән булган.
Хәзерге вакытта Лахор Фортында Лавага нигезләнгән гыйбадәтханә бар. (ул шулай ук Лох, ягъни "Лох-авар" яки "Лох Форты" дип әйтелә).
Лахор турында иң борынгы аутентик документ билгесез автор тарафыннан 982 елда язылган. Ул "Хүдүдү-л-аләм мин әл-мәшрикъ илә-л-мәгъриб" (Дөнья Төбәкләре) дип атала. 1927 елда ул Владимир Фёдорович Минорский тарафыннан инглиз теленә тәрҗемә ителеп, Лахорда нәшер ителгән. Бу документта Лахор "шаккатыргыч гыйбадәтханәләре, зур базарлары һәм зур бакчалары" булган кечкенә шәһәр дип әйтелә. Анда шулай ук "әйләнә-тирәсендә өйләр булган ике төп базар" булганлыгы турында әйтелә һәм "бу ике бина янында балчык стеналар аларны бер итә" дип әйтелгән. Чын документ хәзерге вакытта Британия Музеенда саклана.
Лахор тарихта төрле исемнәр астында билгеле булган. Хәзерге вакытта аның кайчан нигезләнүе турында нәтиҗә итәрлек шәһадәтнамә юк. Кайбер тарихчылар шәһәрнең тарихын 4000 ел элек дип әйтә. Шулай да, тарихи яктан, Лахорга кимендә 2000 ел булганы исбатланган. Көньяк Азиягә төп сәүдә һәм үтеп керү маршутларында ятып, Лахор белән берничә династия һәм урда хөкем сөргән.
# АИСТ № 1

АИСТ № 1 ул 2013 елның 28 декабрендә Плесецк космодромыннан Союз-2.1 ракета-ташучысы ярдәмендә җибәрелгән Россиянең кече космик аппараты. АИСТ платформасында космоска җибәрелгән икенче иярчен була, АИСТ № 2дән соң (2013 елның апреле).
Спутникның төп бурычлары булып платформаны һәм борт системаларын тикшерү, шулай ук микрогравитацияне өйрәнү тора. Моннан тыш, спутник ярдәмендә микрометеоритлар һәм орбиталь чүп-чарның микроскопик элементлары китереп чыгарган эффектлар тикшерелә, шулай ук Җирнең магнит кырын өйрәнү үткәреләref>Krebs, Gunter. Aist 1, 2 (147KS). 2013-12-28 тикшерелгән.</ref>. Кроме того с помощью спутника исследуются эффекты, вызываемые микрометеоритами и микроскопическими элементами орбитального мусора, а также проводится изучение магнитного поля Земли. Кече космик аппарат (МКА) бортында МАГКОМ һәм МЕТЕОР фәнни аппаратурасы урнаштырылган.
АИСТ-1 ике СКРЛ-756 калибрлау сферасы белән бергә ЦСКБ прогресста төзелгән Союз-2-1в ракета-ташучының беренче очышы барышында очырыла. Спутникның түгәрәк орбитасы 575 км биеклектә һәм 64,9°авышлыкта.
# 569 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 569 — Милади тәкъвим буенча VI гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 569 — безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
* 569 — сан.
# Гвардия Гранде (Сасари)

Гвардия Гранде — Италиянең Сарденья төбәге Альгеро өязендә урнашкан торак пункт.

# Гвардия Гранде (Сасари)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# ZNF558

ZNF558 (ингл. Zinc finger protein 558) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Нью-Игл (Пенсильвания)

Нью-Игл — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Нью-Игл (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1901 елда нигезләнгән.

# Нью-Игл (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,12 квадрат миль, 2,90877 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Токолопи

Токолопи (эст. Tokolopi) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Чын тилгәннәр

Чын тилгәннәр, яки тик тилгәннәр (лат. Milvus) — ерткыч кошларның карчыга кошлар семьялыгының бер ыругы.
Гәүдә озынлыгы 70 см, канат колачы 115–120 см. Койрык очы уемтыклы. Русиядә киң таралган. Күчмә кошлар. Африка һәм Көньяк Азиядә кышлыйлар. Кимерүчеләр, бакалар, үләксә, ташландык белән тукланалар. Татарстанда бер төре – кара тилгән очрый.

# Чын тилгәннәр
## Классификация

Ыругка ике төр керә:
* Кызыл тилгән (Milvus milvus)
* Кара тилгән (Milvus migrans)
# Эрваш-Тенраш

Эрваш-Тенраш — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. Terras de Massueime муниципалитетына карый.

# Эрваш-Тенраш
## Географиясе

Мәйданы — .
# Ка дей Микели (Верона)

Ка дей Микели — Италиянең Венеция төбәге Сангинетто өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка дей Микели (Верона)
## Географиясе

Ка дей Микели Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ка дей Микели (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Зуклин

Зуклин (чех. Zuklín) — Чехиянең Пльзень крае Страшин районында урнашкан авыл.

# Зуклин
## Географиясе

Мәйданы — 2,617 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 870 метр биеклектә урнашкан.

# Зуклин
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Зуклин
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Зуклин
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 172 |
| 1880 | 191 |
| 1890 | 210 |
| 1900 | 187 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 164 |
| 1921 | 133 |
| 1930 | 122 |
| 1950 | 71 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 51 |
| 1970 | 32 |
| 1980 | 13 |
| 1991 | 5 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 6 |
| 2011 | 10 |
| 2021 | 11 |