yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Пацава (Мёрский районы)

Пацава (белар. Пацава) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.

# Пацава (Мёрский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Зелигенштадт

Зелигенштадт — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.

# Зелигенштадт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 30,85 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 111 метр биеклектә урнашкан.
# Капричо (Апасео эль Гранде)

Капричо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мексика һәм Апасео-эль-Гранде муниципалитеты составына керә.

# Капричо (Апасео эль Гранде)
## Географиясе

Капричо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Капричо (Апасео эль Гранде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Капричо (Апасео эль Гранде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Малхәләф

Малхәләф (әзери. Malxələf) — Әзербайҗанның Лачын районына караган авыл.
# Каракочлар (Олур)

Каракочлар (төр. Karakoçlar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Олур илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Тукбирде

Тукбирде — Башкортстанның Бакалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452651, ГАТОБК коды — 80207807007.
# Нулин

Нулин (рус. Нолинск) — Киров өлкәсендә урнашкан шәһәр, Нулин районының административ үзәге.
Халык саны — 9 556 кеше.

# Нулин
## География

Шәһәр Ноля елгасының Воя елгасына кушылган урыны янында, Кировтан 132 км ераклыкта урнаша.

# Нулин
## География
### Климат

Нулин климаты :
| Күрсәткеч | Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| Абсолют максимум, °C | 5,3 | 4,6 | 11,4 | 26,1 | 34,5 | 36,0 | 37,8 | 36,2 | 30,8 | 22,4 | 10,2 | 7,3 | 37,8 |
| Уртача максимум, °C | −10,2 | −8,8 | −1,5 | 8,2 | 16,9 | 21,5 | 23,7 | 20,7 | 14,2 | 5,7 | −2,8 | −8 | 6,7 |
| Уртача температура, °C | −12,9 | −12,1 | −5,1 | 3,7 | 11,8 | 16,5 | 18,9 | 15,9 | 10,0 | 2,6 | −4,9 | −10,4 | 2,8 |
| Уртача минимум, °C | −16,7 | −16 | −9,2 | −0,8 | 6,2 | 11,1 | 13,8 | 11,3 | 6,0 | −0,2 | −7,6 | −13,8 | −1,3 |
| Абсолют минимум, °C | −45 | −41,1 | −32,2 | −25 | −7,8 | −1,1 | 3,9 | 0,0 | −4 | −19 | −31,1 | −48 | −48 |
| Явым-төшем нормасы, мм | 47 | 35 | 30 | 38 | 47 | 76 | 72 | 64 | 62 | 69 | 56 | 52 | 647 |
| Чыганак: Нулин, Российская федерация. Архив климатических данных. әлеге чыганактан 2012-05-15 архивланды. 2013-11-17 тикшерелгән. ||||||||||||||

# Нулин
## Тарих

1612 елда Ноля елгасының Воя елгасына кушылган урыны янында Нократ Дөньядан күчү Трифон монастыреның төзелеше башланган. 1668 елда Никола монастырсь соборы төзелеше тәмамлана, бу чактан ул рәсми рәвештә Никольский погост дип атала.
1781 елда Никольское (Ноля) авылы Нулин өязенең үзәге була һәм Нулин шәһәренә үзгәртеп корыла.
1823 елда шәһәр көчле янгыннан зарар күрә.
1856 елда Нулинта 4 чиркәү, 458 йорт һәм 60 лавка (кибет) булган; 1871 елда 14 завод эшләгән, шул исәптә 2 күн заводы, 3 терлек мае эретү заводы, 4 прәннек заводы һәм 5 аракы заводы.
1940—1957 елларда шәһәр Молотовск (Вячеслав Молотов (1890—1986) хөрмәтенә) исемен йөрткән.

# Нулин
## Икътисад

* АҖ "Ремонтно-механический завод", промкомбинат,
* "Заря" тегү фабрикасының бүлеге,
* "Вятский сувенир" пердприятиесе,
* Азык-төлек комбинаты,
* Май заводы
* Ит комбинаты,
һ.б ширкәтләр.

# Нулин
## Истәлекле урыннар

* Вячеслав Молотовның музей-йорты
* Дөньядан күчү соборы
* Китапханә
* Өлкәне өйрәнү музее
# Әхмәткамал Каспрански

Әхмәткамал Каспрански (Әхмәткамал Әхмәдинур улы Каспрански, 27 август 1895(1895-08-27), Бәйки, Уфа өязе, Уфа губернасы, Россия империясе — 10 декабрь 1937(1937-12-10) (42 яшь), Уфа, РСФСР, СССР) — дәүләт эшлеклесе, РК(б)Фнең Башкорт өлкә комитетының 1 нче сәркатибе (1920).
# Судовиха

Судовиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Койда елгасының сул ярыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.

# Судовиха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Воронов борынынан Канин борынына чаклы (Мезень елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Мезень.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03030000312103000041289
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103004128
* Бассейн коды — 03.03.00.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Понтеҗо (Тревизо)

Понтеҗо — Италиянең Венеция төбәге Вальдоббьадене өязендә урнашкан торак пункт.

# Понтеҗо (Тревизо)
## Географиясе

Понтеҗо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Понтеҗо (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Заслонавка (Сенненский районы)

Заслонавка (белар. Заслонаўка) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.

# Заслонавка (Сенненский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Санто Нокао (Козенца)

Санто Нокао — Италиянең Калабрия төбәге Папазидеро өязендә урнашкан торак пункт.

# Санто Нокао (Козенца)
## Географиясе

Санто Нокао Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Санто Нокао (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лос Сервантес, Сан Антонио де лос Сервантес (Апасео эль Алто)

Лос Сервантес, Сан Антонио де лос Сервантес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Апасео-эль-Альто муниципалитеты составына керә.

# Лос Сервантес, Сан Антонио де лос Сервантес (Апасео эль Алто)
## Географиясе

Лос Сервантес, Сан Антонио де лос Сервантес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Лос Сервантес, Сан Антонио де лос Сервантес (Апасео эль Алто)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лос Сервантес, Сан Антонио де лос Сервантес (Апасео эль Алто)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Пынардүзү (Кандыра)

Пынардүзү (төр. Pınardüzü) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Кандыра илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Нымме (Вәике-Маарья)

Нымме (эст. Nõmme) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Еловка (ПасынУка кушылдыгы)

Еловка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пасынок елгасының уң ярыннан 8,4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.

# Еловка (ПасынУка кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502512111200011307
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111201130
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Бостанлар (Амасра)

Бостанлар (төр. Bostanlar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Бартын иле Амасра илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Такарана

Такарана — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Алагоас штатына карый.

# Такарана
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 166,477 км².
# Тетвел (Түбән Кама районы)

Тетвел — Татарстан Республикасының Түбән Кама районындагы авыл.
Почта индексы — 423587.

# Тетвел (Түбән Кама районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.1 °C | -10.9 °C | -5.7 °C | 4.4 °C | 13.4 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.7 °C | 12.1 °C | 4.3 °C | -4.9 °C | -10.3 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

# Тетвел (Түбән Кама районы)
## Шәхесләр

* Геннадий Егоров (1946), I чакырылыш Россия Дәүләт Думасы депутаты, «Татнефть» ААҖ Казандагы вәкиллеге директоры (1996 елдан).
# Флоренгем

Флоренгем (фр. Floringhem) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Каракая (Кадынһаны)

Каракая (төр. Karakaya) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Кадынһаны илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Селеуш (Загер, Муреш)

Селеуш — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. Загер (коммуна) коммунасына карый.

# Селеуш (Загер, Муреш)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Онорио Эрера (Пабельон де Артеага)

Онорио Эрера — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Пабельон-де-Артеага муниципалитеты составына керә.

# Онорио Эрера (Пабельон де Артеага)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Онорио Эрера (Пабельон де Артеага)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# MNAT1

MNAT1 (ингл. MNAT1 component of CDK activating kinase) — кешенең 14-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# SLC35A4

SLC35A4 (ингл. Solute carrier family 35 member A4) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сподне Грушовле

Сподне Грушовле — Словениянең Жалець (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Сподне Грушовле
## Географиясе

Мәйданы — 1,64 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 275,5 метр биеклектә урнашкан.
# Гела (Болгария)

Гела — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. Смолян җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Гела (Болгария)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1463 метр биеклектә урнашкан.
# Ботаничы

Ботаничы (белар. Ботанічы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.

# Ботаничы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Тезори (Козенца)

Тезори — Италиянең Калабрия төбәге Монтальто-Уффуго өязендә урнашкан торак пункт.

# Тезори (Козенца)
## Географиясе

Тезори Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Тезори (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Домброва-Мочидли

Домброва-Мочидли — Польшаның Подлясье воеводалыгы Шепетово гминасында урнашкан авыл.

# Домброва-Мочидли
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ортакөй (Үнье)

Ортакөй (төр. Ortaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Үнье илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ла-Льякуна

Ла-Льякуна (кат. Llacuna, La) — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Ла-Льякуна
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 52,2 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 615 метр биеклектә урнашкан.
# HD139309

HD139309 — Бүре йолдызлыгында урнашкан A1mA7-F2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,94 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# 2033 ел

3 меңьеллык :
XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр — XXII гасыр — XXIII гасыр :
Хронологик таблица :
2033 (ике мең утыз өченче) ел — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 2033 елы, III меңьеллыкның 33 елы, XXI гасырның 33 елы, XXI гасырның 4 унъеллыгының 3 елы, 2030 елларның 4 елы. 2024 елдан 2033 елга хәтле 9 ел калды.
# Лаваль (Канада)

Лаваль (ингл. Laval) — Канаданың Квебек правинсәсендә урнашкан шәһәр.

# Лаваль (Канада)
## Тарих

1965 тә нигезләнә.
# Малтепе (Сарычам)

Малтепе (төр. Maltepe) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сарычам илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (5437) 1990 DU3

(5437) 1990 DU3 (лат. 1990 DU3) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5437) 1990 DU3
## Тарихы

1990 елның 26 февралендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 DU3» саналган.
# Парк-Сити (Монтана)

Парк-Сити — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Парк-Сити (Монтана)
## Географиясе

Парк-Сити халык санын алу урыны мәйданы — 2,475531 км², 2,475532 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1036 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Пацавичы (Геранёнски авыл советы)

Пацавичы (белар. Пацавічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.

# Пацавичы (Геранёнски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Марчано (Напуль)

Марчано — Италиянең Кампания төбәге Масса-Лубренсе өязендә урнашкан торак пункт.

# Марчано (Напуль)
## Географиясе

Марчано Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Марчано (Напуль)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Феррара-ди-Монте-Бальдо

Феррара-ди-Монте-Бальдо — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Верона провинциясе составына керә.

# Феррара-ди-Монте-Бальдо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 856 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Брентино-Беллуно, Бренцоне, Мальчезине, Сан-Цено-ди-Монтанья, Авио (Италия) һәм Каприно-Веронезе коммуналары белән чиктәш.
# Бусто-Гарольфо

Бусто-Гарольфо — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Милан провинциясе составына керә.

# Бусто-Гарольфо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 180 метр биеклектә урнашкан. Арконате, Канеграте, Казореццо, Дайраго, Инверуно, Парабьяго, Сан-Джорджо-су-Леньяно һәм Вилла-Кортезе коммуналары белән чиктәш.
# Руссоцице

һәм
Руссоцице — Польшаның Великопольское воеводалыгы Владыславув гминасында урнашкан авыл.

# Руссоцице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Горугбагы

Горугбагы (әзери. Qoruqbağı) — Әзербайҗанның Зәрдаб районына караган авыл.
# Залес (Блоке)

Залес — Словениянең Блоке (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Залес (Блоке)
## Географиясе

Мәйданы — 0,98 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 741,4 метр биеклектә урнашкан.
# Каренумати

Һинд дине Махабхарата эпосында Каренумати Чеди принцессасы һәм Накула хатыны. Аларның Нирамитра дигән улы булган.
# Капошвар

Капошвар (маҗар. Kaposvár, алман. Ruppertsburg, төр. Kapoşvar, словен. Rupertgrad, хорв. Kapošvar) — Маҗарстанның Шомоҗ өлкәсендә урнашкан шәһәр.

# Капошвар
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Капошвар Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

# Капошвар
## Халык

Милләтләр (2011): маҗарлар — 94,7%, чегәннәр — 1,7%.

# Капошвар
## Рәсми сайт

* kaposvar.hu​(маҗар.)
# Клей (округ, Миссисипи)

Клей — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уэст-Пойнт шәһәре.

# Клей (округ, Миссисипи)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1871 елда оештырыла.

# Клей (округ, Миссисипи)
## Территориясе

Округ мәйданы 1059 км² тәшкил итә.
# Плопу (Димбовица)

Плопу — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. Титу коммунасына карый.

# Плопу (Димбовица)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# NGC 6755

NGC 6755 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6755
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Еҗелер (Каркамыш)

Еҗелер (төр. Eceler) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Каркамыш илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Уса (шәһәр)

Уса (яп. 宇佐市) — Япония дәүләтенең Оита префектурасында урнашкан шәһәр.

# Уса (шәһәр)
## Тарихы

Уса шәһәре 1967 елның 1 апрелендә шәһәр статусын ала.

# Уса (шәһәр)
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 59971 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 137 кеше тәшкил иткән.

# Уса (шәһәр)
## Географиясе

Шәһәр территориясе 439.12 км² тәшкил итә.
# Заһир Бигиев

Мөхәммәдзаһир Ярулла улы Бигиев — XIX гасыр ахыры татар әдәбиятының күренекле вәкиле. Ул татар әдәбиятында беренчеләрдән булып реалистик, яңа заман тормышыннан романнар, детектив әсәрләр иҗат иткән.
Заһир Бигиев 1870 елның 22 сентябрендә Ростов-Дон шәһәрендә туа. Аның әтисе — Ярулла Бигиев — Пенза губернасының Чамбар өязе Кикин авылыннан Ростов-Донга килеп урнашкан. Башлангыч белемне Заһир рус мәктәбендә ала. Соңрак мәдрәсәдә дә укый.
16-17 яшьләрендә үк инде ул «Өлүф, яки гүзәл кыз Хәдичә» детектив романын яза. Шул әсәрне бастыру нияте белән, 1886 елда Казанга килә. Шунда Күл буе мәдрәсәсендә укырга кала. 1890 елда үзенең «Гөнаһы кәбаир» («Зур гөнаһлар») романын бастырып чыгара. 1891 елда яңадан үз шәһәренә кайтып китә, мулла булып эшли, «Катилә», «Мөртәт» романнарын иҗат итә. Ләкин алар кулъязма хәлендә калалар – басылып чыкмыйлар. Бохара әмире Русия империясе буенча сәяхәт иткән вакытында Заһир Бигиев аңа ике китабын бүләк итә һәм Бохарада гәзит чыгаруны тәгъдим итә. Бу тәгъдимгә Бохара әмире ризалык бирә, шулай да ниндидер сәбәпләр аркасында гәзит чыгарылмый кала. 1893 елда әдип Урта Азиядә сәяхәттә була. Юлда күргәннәренә нигезләнеп, «Мавәраэннәһердә сәяхәт» дигән әдәби-публицистик әсәрен яза. Аның бу әсәре, үзе үлгәннән соң, 1908 елда гына дөнья күрә.
Урта Азиядән 3аһир Бигиев өметләре җимерелеп, күңел төшенкелегенә бирелеп кайта — ул һәр җирдә гаделсезлек күрә, аннан котылу юлларын таба алмый. Әдип 1902 елда вафат була.

# Заһир Бигиев
## Өйрәнелү тарихы

Заһир Бигиев иҗатын ныклап өйрәнү бары тик Бөек Ватан сугышыннан соң гына башланган. Бу өлкәдә Мөхәммәт Гайнуллин зур эш башкара. «Заһир Бигиев иҗаты» дигән мәкаләсеннән соң ул әдип әсәрләрен матбугатка чыгаруда актив катнаша, тормыш һәм иҗат юлын өйрәнүен дәвам итә. Аның «Татар әдәбияты, XIX йөз» (1957, 1968), «Татарская литература XIX века» (1975) дигән монографик хезмәтләрендә бу язучы иҗатына киң урын бирелә.
Фәнни-теоретик планда 3аһир Бигиев иҗатын өйрәнүгә Ибраһим Нуруллин һәм С. Хафизов мәгълүм өлеш кертәләр.
1991 елда Татарстан китап нәшриятында "Зур гөнаһлар" китабы басылып чыга.
# Кыя гөмбәзе мәчете

Кыя гөмбәзе мәчете (гарәп. مسجد قبة الصخرة‎ — Ма́сдҗид Ку́ббат ас-Са́хра; яһүд. כיפת הסלע) — Иерусалимда Храм тавында Нигез ташы өстендә, Әл-Акса мәчетеннән ерак түгел урнашкан изге мәчет. Ислам архитектурасының иң борынгы корылмаларының берсе. Мәчет дөрес пропорциональ сызымнар белән төзелгән, өске ягы бай мозаикалы орнамент белән бизәлгән.
# Сен-Флосель

Сен-Флосель (фр. Saint-Floxel) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# Жен-ан-Аргонн

Жен-ан-Аргонн (фр. Gesnes-en-Argonne) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Серкал-ду-Алентежу

Серкал-ду-Алентежу — Португалиянең Сетубал округына керә торган фрегезия. Сантьягу-ду-Касен муниципалитетына карый.

# Серкал-ду-Алентежу
## Географиясе

Мәйданы — 136,4 км².
# Бисерово (Киров өлкәсе)

Бисерово (рус. Бисерово) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.

# Бисерово (Киров өлкәсе)
## География

Авыл Чулман елгасында, Кировтан 275 километр ераклыкта урнашкан.

# Бисерово (Киров өлкәсе)
## География
### Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Бисерово (Киров өлкәсе)
## География
### Сәгать поясы

Бисерово (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Бисерово (Киров өлкәсе)
## Тарих

Беренче тапкыр 1763 елда телгә алына.
1935—1955 елларда — Киров өлкәсенең Бисерово районы үзәге.

# Бисерово (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
# Сушкава

Сушкава (белар. Сушкава) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Лагойский районында урнашкан авыл.

# Сушкава
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Миёска

Миёска (серб. Мијоска) — Сербиянең Златибор округы Приеполе җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Миёска
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 508 метр биеклектә урнашкан.

# Миёска
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# BPHL

BPHL (ингл. Biphenyl hydrolase like, Poly(ADP-ribose) glycohydrolase, BPHL protein һәм Valacyclovir hydrolase) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.