yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Тарганак

Тарганак — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тугояковка елгасының уң ярыннан 15 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.

# Тарганак
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Кемерово каласыннан койганчы урынга чаклы. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010300412115200012742
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115201274
* Бассейн коды — 13.01.03.004
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Млаке (Метлика)

Млаке — Словениянең Метлика (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Млаке (Метлика)
## Географиясе

Мәйданы — 1,32 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 159,9 метр биеклектә урнашкан.
# Канталупа (Милано)

Канталупа — Италиянең Ломбардия төбәге Милан өязендә урнашкан торак пункт.

# Канталупа (Милано)
## Географиясе

Канталупа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Канталупа (Милано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Канталупа (Милано)
## Халкы

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2020 | 551 | |
# Мень (Ныдыб кушылдыгы)

Мень — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Ныдыб елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Мень (Ныдыб кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200112103000018648
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001864
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Винсент дү Виньо

Винсент дү Виньо (ингл. Vincent du Vigneaud, Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value)., Чикаго, Иллинойс, Америка Кушма Штатлары — 11 декабрь 1978(1978-12-11) (77 яшь), Вайт-Плейнс, Нью-Йорк, Америка Кушма Штатлары) — биолог, тереклек химиячесе, университет профессоры, химик (Америка Кушма Штатлары). Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1955).
Урбана-Шампейндагы Иллинойс университеты дигән уку йортларында белем алган.
Америка сынлы сәнгать һәм фәннәр академиясе, Эдинбург кыйрал җәмгыяте, Америка фәлсәфә җәмгыяте, Америка фән үсешенә ярдәм күрсәтү бергәлеге, АКШ милли фәннәр академиясе дигән оешмаларда әгъза булган.
# Ампюри

Ампюри (фр. Empury) — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
# Песьянка (Петровка кушылдыгы)

Песьянка — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Петровка елгасының уң ярына тамагыннан 60 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 24 км.

# Песьянка (Петровка кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь елгалары кушылган урындан Барнавыл каласына кадәр, Алей елгасын кетрмичә . Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200312115200001122
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200112
* Бассейн коды — 13.01.02.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Монте Сан Пьетро (Болцано)

Монте Сан Пьетро — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Нова-Поненте өязендә урнашкан торак пункт.

# Монте Сан Пьетро (Болцано)
## Географиясе

Монте Сан Пьетро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Монте Сан Пьетро (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Добрава-при-Коницах

Добрава-при-Коницах — Словениянең Словенське Конице (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Добрава-при-Коницах
## Географиясе

Мәйданы — 0,45 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 331,9 метр биеклектә урнашкан.
# Юкарыгөлалан (Ипекйолу)

Юкарыгөлалан (төр. Yukarıgölalan) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Ипекйолу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сарысүлейман (Алаҗа)

Сарысүлейман (төр. Sarısüleyman) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Алаҗа илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Җарони (Белуно)

Җарони — Италиянең Венеция төбәге Фонцазо өязендә урнашкан торак пункт.

# Җарони (Белуно)
## Географиясе

Җарони Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Җарони (Белуно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# I Капучини (Перуҗа)

I Капучини — Италиянең Умбрия төбәге Каннара (Италия) өязендә урнашкан торак пункт.

# I Капучини (Перуҗа)
## Географиясе

I Капучини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# I Капучини (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Цесьле (Велюнский повяты)

Цесьле — Польшаның Лодзь воеводалыгы Понтнув гминаcында урнашкан авыл.

# Цесьле (Велюнский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# ARHGEF39

ARHGEF39 (ингл. Rho guanine nucleotide exchange factor 39) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# IC 292

IC 292 — Персей йолдызлыгы чикләрендә урнашкан спираль галактика .

# IC 292
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1887, 2MASX J03101293+4045564, IC 292, MCG+07-07-030, IRAS 03069+4034, PGC 11846, UGC 2567, SDSS J031012.88+404556.5, Z 0307.0+4035, Z 540-49, UZC J031013.0+404557, PSCz Q03069+4034 һәм LEDA 11846 буларак та сурәтләнә.
# Яновка (Асиповицкий районы)

Яновка (белар. Яноўка) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.

# Яновка (Асиповицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Мань-Нялан-Я

Мань-Нялан-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нялан-Я елгасының сул ярыннан 31 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Мань-Нялан-Я
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020200112115300028930
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302893
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Вздув

һәм
Вздув — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Хачув гминасында урнашкан авыл.

# Вздув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Таһталы (Нилүфер)

Таһталы (төр. Tahtalı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Нилүфер илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кутан (коммуна)

Кутан (фр. Coutens) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Мирпуа кантонына карый.
# Казе Сан Франчезко (Реҗо Эмилия)

Казе Сан Франчезко — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Повильо өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Сан Франчезко (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Казе Сан Франчезко Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казе Сан Франчезко (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фелегара (Пяченца)

Фелегара — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Альсено өязендә урнашкан торак пункт.

# Фелегара (Пяченца)
## Географиясе

Фелегара Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Фелегара (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гута (Наравлянский районы)

Гута (белар. Гута) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Наравлянский районында урнашкан авыл.

# Гута (Наравлянский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Агачлык (Чатак)

Агачлык (төр. Ağaçlık) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Чатак илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# CCDC85B

CCDC85B (ингл. Coiled-coil domain containing 85B) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Франки-Пяски

Франки-Пяски — Польшаның Подлясье воеводалыгы Кобылин-Божимы гминасында урнашкан авыл.

# Франки-Пяски
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Владимир Бойко

Владимир Бойко (11 март 1933(1933-03-11), Могилёв, Беларус Совет Социалистик Республикасы, СССР — 30 май 2022(2022-05-30) (89 яшь), Казан, Россия) — зоолог, биология фәннәре докторы (1975), профессор (1991), ТРның атказанган фән эшлеклесе (1999). 1955-1985 елларда Казан эпидемиология һәм микробиология ФТИендә, тәҗрибәханә мөдире (1974-1985). 1985-1993 елларда РФА КФҮ Биология институтында: экология бүлеге мөдире, директор урынбасары (1988-1993). ТР Кызыл китабы баш мөхәррире урынбасары (1995).
# Хүсейиншейһ (Һендек)

Хүсейиншейһ (төр. Hüseyinşeyh) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Һендек илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Рәис Заһидуллин (1972)

* Шәхесләр порталы
* Мәгариф порталы
Рәис Заһидуллин, Рәис Рамазан улы Заһидуллин (1972 елның 24 мае, Казакъ ССР, Караганды өлкәсе, Мичурин районы, Изумрудный) — педагог, Сембер өлкәсе мәгариф һәм фән министры (2016-2017), 2017 елның мартыннан сәләтле балалар белән эшләү буенча «Талант һәм уңыш» федераль фондының «Сириус» белем бирү үзәгенең төбәк бүлекчәсе җитәкчесе. РФ «Ел укытучысы» бәйгесе финалисты (2002). Педагогика фәннәре кандидаты (2003).

# Рәис Заһидуллин (1972)
## Тәрҗемәи хәле

1972 елның 24 маенда Казакъ ССР Караганды өлкәсе Мичурин районы Изумрудный авылында туган. Изумрудный мәктәбен (1989, көмеш медальгә), Е.А. Букетов исемендәге Караганды университетының математика факультетын (1994), И.Н. Ульянов исемендәге Сембер дәүләт педагогия унииверситеты педагогика кафедрасы аспирантурасын (2003) тәмамлаган. 1995 елга кадәр Изумрудный авылы мәктәбендә математика укыта. 1995 елдан Сембер өлкәсенә күчеп кайткан һәм берничә ел Сембер өлкәсе Майна һәм Сембер районнары авыл мәктәбендә укытучы булып эшләгән, 1999 елдан Сембер районы Шумовка мәктәбе директоры вазифасын башкарган. 2002 елдан Сембер агробизнес институтында икътисад укытучысы. 2004 елдан Сембер өлкәсе мәгариф хезмәткәрләренең белемен камилләштерү һәм яңадан әзерләү институтынңда эшли, проректор. 2016 елның апреленнән Сембер өлкәсе мәгърифәт һәм система инновацияләре үзәге башлыгы. 2016 елның декабреннән 2017 елның мартына кадәр (4 ай) Сембер өлкәсе мәгариф һәм фән министры. 2017 елның мартыннан сәләтле балалар белән эшләү буенча «Талант һәм уңыш» федераль фондының «Сириус» белем бирү үзәгенең төбәк бүлекчәсе җитәкчесе.
# (1125) Кытай

(1125) Кытай (алман. China) — астероидлар баш билбавында урнашкан астероид. 1957 елның 30 октябрендә кытайлылар тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла.
Астероидның вакытлыча атамасы булып башта 1957 UN саналган.
# Рафаил Газизов

Рафаил Газизов, Рафаил Шәкүр улы Газизов (1947 елның 26 апреле, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Мамадыш районы, Кече Кирмән) — язучы, шагыйрь, укытучы, Татарстан язучылар берлеге әгъзасы (1992 елдан), Татарстанның атказанган укытучысы (1994), Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре (2007).

# Рафаил Газизов
## Тәрҗемәи хәле

1947 елның 26 апрелендә Мамадыш районы Кирмән Башы (Кече Кирмән) авылында хезмәткәр гаиләсендә туган. Әтисе Шәкүр, Бөек Ватан сугышында катнашкан танкист, райфо инспекторы, өлкән улы Рафаил 4 яшьтә вакытта вафат, ике баланы әнисе Хөснурый, авыл шурасы сәркатибе, үстерә. Энесе Илсур (1950). Туган авылының сигезьеллык (1962), Мамадышның 2нче урта (1965) мәктәпләрен, Казан дәүләт университетының татар теле һәм әдәбияты бүлеген (1972), читтән торып Казан дәүләт педагогия институтының тарих бүлеген (1986) тәмамлаган. Туган авылы мәктәбендә укытучы, уку-укыту бүлеге мөдире, 1972—2010 елларда мәктәп директоры вазифаларын башкара.

# Рафаил Газизов
## Иҗаты

Исеме матбугат битләрендә, ТР һәм БР шагыйрьләренең күмәк җыентыкларында 1960-еллардан күренә. Шигъри һәм чәчмә әсәрләрендә авыл тормышын, авыл кешеләренең уй-хисләрен, эчке дөньясын үзенә бер җылылык, моңлылык һәм эчкерсезлек белән бирә. «Бөре керфекләре» (1985, ТКН), «Җиләкле алан» (1988, ТКН), «Чөгендер хикмәтләре» (1990, ТКН), «Хат» (1994, ТКН), «Түбән оч малайлары» (1998, К.: «Татар китабы»), «Кичер, кичерә алсаң» (1998, К.: «Татар китабы»), «Ак болыт» (2003, Яр Чаллы: Газета-китап нәшрияты), «Бүләгем» (2003, К.: «Мәгариф», Һ. К. Андерсен дипломына лаек була), «Чакматаш» (2004), «Яшен ташы» (2007), «Бердәнбер» (2012), «Тәрәзәләр» (2014), «Саумы, болын» (2016), «Ачык тәрәзәләр» (2017, «Елның иң укылган китабы»), «Күрше кызы» (2018) һ. б. китаплары нәшер ителгән. Мамадыш төбәге энциклопедиясе булган «Мамадышым – язмышым» (2005), «Мамадыш – судьба моя» (2007) китапларының баш мөхәррире була. Остазлары итеп Шәйхи Маннур, Илдар Юзеев, Зөлфәт, Гариф Ахунов, Туфан Миңнуллинны саный.
Билгеле татар җырчылары (ИлСаф, Азат Тимершәех, Илдар Әхмәтов һ. б.) башкара торган «Тәрәзәләр-әни күзләре», «Бездә, тик бездә генә», «Мамадыш - гүзәл кала» (көйләрен Вәсим Әхмәтшин язган), «Татлы сагыш», «Кирмән башы» (көйләрен Илгиз Закиров язган), «Сине көтәм» (Айдар Тимербаев көе), «Шомырт» (Роберт Газизов көе) һ. б. популяр җырлар авторы.
* Мин моңарчы авыл җырчысы дип Мөхәммәт Мәһдиевны, Василий Шукшинны белә идем. Үзем өчен яңалык – инде менә Рафаил Газизовны ачтым. Ике генә битлек хикәяләрендә дә авыл кешеләренең характерын коеп кына куя...Гариф Ахунов

# Рафаил Газизов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 1988 — РСФСР халык мәгарифе отличнигы
* 1994 — Татарстанның атказанган укытучысы
* 1991 — Шәйхи Маннур исемендәге премия (Мамадыш районы)
* 2003 — Фатих Хөсни исемендәге премия (ТР язучылар берлеге)
* 2005 — «Казанның меңьеллыгы истәлеге» медале
* 2006 — Һ. Х. Андерсен исемендәге халыкара Диплом
* 2007 — Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре
* 2014 — «Мамадыш районы каршындагы казанышлар өчен» медале
* 2022 — Илдар Юзеев премиясе

# Рафаил Газизов
## Гаиләсе

Хатыны Рәсимә, балалары: уллары Рузил, ?, кызы Алсу.
# Киек каз юлы күренеше

Киек каз юлы (лат. Via Lactea, грек. Γαλαξίας сүзеннән) — йолдызлы күкне кисеп үтүче көчсез яктырту аксыл тасмасы. Күпсанлы аерым булып гади күзгә күренмәс, әмма телескопка күренүчән тонык йолдызлардан гыйбарәт.

# Киек каз юлы күренеше
## Атамалар

Татар телендә бу күренеш Киек каз юлы дип атала. Башка халыкларда ул Сөтчел юл (рус. Млечный путь, ингл. Milky Way) дип атала. «Сөтчел юл» грек. γάλα — «сөт» сүзеннән Γαλαξίας ясалма сүзенең тәрҗемәсе (лат. Via Lactea аша). Борынгы греклар риваяте буенча, Зевс үзенең үләчәк хатыннан туган улын үлмәс кылу ниятләнде. Шуның өчен ул Гераклны үзенең хәләл җефет Гераның имчәгенә ятып куйды. Гера, уянып, башка хатын баласы имезүене күрде һәм Гераклны этәреп җибәрде. Аның имчәгеннән чәчрәтеб чыгарган сөт агымы Сөтчел юлга әверелде.
# Самбукито (Фрозиноне)

Самбукито — Италиянең Лацио төбәге Валлеротонда өязендә урнашкан торак пункт.

# Самбукито (Фрозиноне)
## Географиясе

Самбукито Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Самбукито (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Страсато (Палермо)

Страсато — Италиянең Сицилия төбәге Монреале өязендә урнашкан торак пункт.

# Страсато (Палермо)
## Географиясе

Страсато Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Страсато (Палермо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Здрова

һәм
Здрова — Польшаның Силезия воеводалыгы Кломнице гминасында урнашкан авыл.

# Здрова
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (9716) Северина

(9716) Северина (лат. Severina) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9716) Северина
## Тарихы

1975 елның 27 октябрендә Пауль Вильд тарафыннан Циммервальд обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1975 UE» саналган.
# Лужки (Смалявицкий районы)

Лужки (белар. Лужкі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Смалявицкий районында урнашкан авыл.

# Лужки (Смалявицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Абляция (гляциология)

Гляциологиядә абля́ция (лат. ablatio – «алу», «киметү») – бозлык массасының яки кар капламының эрү, парга әйләнү яки механик рәвештә юкка чыгару (мәсәлән, җил очырту) яки җимерелү (айсбергның кителеп төшүе) нәтиҗәсендә кимүе.
Абляция, нигездә, климатик факторларга бәйле һәм шуңа күрә сезонлы характерда булырга мөмкин.

# Абляция (гляциология)
## Абляцияләрне классификацияләү

Бозлык асты, эчке, өске һәм механик абляцияләрне аерып карыйлар:
* Бозлык асты абляциясенең сәбәбе – Җирнең эчке җылылыгы (бозлык ятмасына чыгучы җылы чыганаклар), шулай ук бозлыкның ятмага ышкылуы нәтиҗәсендә барлыкка килгән җылылык.
* Эчке абляция бозлыкның состав өлешләре ышкылганда, су һәм һава циркуляциясе вакытында барлыкка килә.
* Өске абляция боз өслегенең җылылык балансында үзгәрешләр нәтиҗәсендә барлыкка килә. Бозлык өслеге җылыны кояш радиациясеннән һәм һавадан ала.

# Абляция (гляциология)
## Бозлыкларның абляция үзенчәлекләре

Бозлыкның абляция өлкәсе – бозлык массасының туену чигеннән түбәнрәк яткан, эрү һәм парга әйләнү нәтиҗәсендә бозның кимүе атмосферадан кергән каты явым-төшемнәрдән артып китә торган өлеше.
Үзән бозлыкларының абляция өлкәсе – бозлык теленнән, япма бозлыкларның абляция өлкәсе – айсберглар кителеп төшә торган сөзәклекләр яисә текә ярлардан гыйбарәт.
Таулы илләрдә бозлыкларның дәвамлы деградациясе (сәбәбе, нигездә, җәйге һава температураларының артуы) төрле темпта бара: әйтик, Эльбрус бозлыклары абляциясе 1998-2001 елларда кискен арткан һәм 2002-2004 елларда сизелерлек кимегән, Көнчыгыш Памирда бозлыклар кырыеның соңгы елларда чигенүе узган унъеллыкка караганда 1,5 тапкыр акрынрак бара.
Күп кенә бозлыкларның читендә яки кырыенда еш кына эрегән су агымнары ясаган туннельләр күзәтелә, әлеге су агымнары абляция сезонында туннельләр буенча аска омтыла. Абляция нәтиҗәсендә Аляскадагы Менденхолл бозлыгында, Британия Колумбиясендә (Канада) Асулкан бозлыгында, Ронском бозлыгында (Швейцария) күләме буенча шактый зур туннельләр барлыкка килгән.
Абляцион морена – башта бозлык эчендә булып, абляция нәтиҗәсендә бозлык өслеге түбәнәюдән бозлык төбе моренасы булып калган тау токымы кисәкләреннән торган тоташ катлам яки шул кисәкләрдән торган калкулыклар.
# Сен-Лоран-дю-Мотте

Сен-Лоран-дю-Мотте (фр. Saint-Laurent-du-Mottay) — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Ясённа (Любуш воеводалыгы)

Ясённа — Польшаның Любуш воеводалыгы Ясень гминасында урнашкан авыл.

# Ясённа (Любуш воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гонтьянска Врбица

Гонтьянска Врбица (словак. Hontianska Vrbica) — Словакиянең Левице округында урнашкан авыл.

# Гонтьянска Врбица
## Тарихы

Авыл 1272 елда нигезләнгән.

# Гонтьянска Врбица
## Географиясе

Мәйданы — 23,85 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 159 метр биеклектә урнашкан.

# Гонтьянска Врбица
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Казе Марини (Равена)

Казе Марини — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Фузиньяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Марини (Равена)
## Географиясе

Казе Марини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казе Марини (Равена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нери

Нери (фр. Néry) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Длуги-Кеж

Длуги-Кеж — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Сераковице гминасында урнашкан авыл.

# Длуги-Кеж
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Васильевка (Җылаер районы)

Васильевка — Башкортстанның Җылаер районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453690, ГАТОБК коды — 80227816005.

# Васильевка (Җылаер районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 66 кешенең яшәве мәгълүм.
# Сомнительный

Сомнительный — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Коксу елгасының уң ярыннан 4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.

# Сомнительный
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010300212115200007658
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200765
* Бассейн коды — 13.01.03.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Фольгенсбур

Фольгенсбур (фр. Folgensbourg) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Сен-Луи кантонына карый.

# Фольгенсбур
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,72 км².
# Вярбицкия

Вярбицкия (белар. Вярбіцкія) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Минский районында урнашкан авыл.

# Вярбицкия
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Ишвей (Нью-Йорк)

Ишвей — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Ишвей (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1812 елда нигезләнгән.

# Ишвей (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 32,4 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 458 ± 1 метр биеклектә урнашкан.