yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# HD144334

HD144334 — Гакрәп йолдызлыгында урнашкан B8V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,92 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Кампузано, Эль Фраиле (Гуанахуато )

Кампузано, Эль Фраиле — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Гуанахуато муниципалитеты составына керә.

# Кампузано, Эль Фраиле (Гуанахуато )
## Географиясе

Кампузано, Эль Фраиле Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Кампузано, Эль Фраиле (Гуанахуато )
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Кампузано, Эль Фраиле (Гуанахуато )
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Меццана-Мортильенго

Меццана-Мортильенго — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Биелла провинциясе составына керә.

# Меццана-Мортильенго
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 420 метр биеклектә урнашкан. Курино, Строна, Valdilana һәм Казапинта коммуналары белән чиктәш.
# Охо де Агва де Сан Мигел, Эль Койоте (Сан Фелипе)

Охо де Агва де Сан Мигел, Эль Койоте — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Фелипе муниципалитеты составына керә.

# Охо де Агва де Сан Мигел, Эль Койоте (Сан Фелипе)
## Географиясе

Охо де Агва де Сан Мигел, Эль Койоте Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Охо де Агва де Сан Мигел, Эль Койоте (Сан Фелипе)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Охо де Агва де Сан Мигел, Эль Койоте (Сан Фелипе)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Стараселле (Славенски авыл советы)

Стараселле (белар. Стараселле) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.

# Стараселле (Славенски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (19702) 1999 SK23

(19702) 1999 SK23 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19702) 1999 SK23
## Тарихы

1999 елның 30 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 SK23» саналган.
# Ишкәкле кандалалар

Ишкәкле́ кандалала́р (Corixidae) - су кандалалары семьялыгы. Фауна дөньясында 800 гә якын төре билгеле, Татарстан территориясендә Sigara, Corixa һәм Microneota ыругыннан өч төре бар.
Гәүдәсенең озынлыгы 1,5-16 (еш кына 5-7) мм. Сулыкларда яши. Яхшы йөзәләр һәм очалар, төнлә беләнеш кына утка очып киләләр. Үсемлек һәм хайван азыгы белән тукланалар, озынборын личинкаларын юк итәләр. Үсемлек белән тукланучы төрләрнең кечкенә көрәк рәвешендәге алгы аяклары су асты суүсемнәрен кыру өчен җайлашкан.
# Хмяльник (Бешанковицкий районы)

Хмяльник (белар. Хмяльнік) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.

# Хмяльник (Бешанковицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# (17166) Secombe

(17166) Secombe — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17166) Secombe
## Тарихы

1999 елның 17 июнендә Джон Бротон тарафыннан Риди-Крик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 MC» саналган.
# Арасанлы (Эзине)

Арасанлы (төр. Arasanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Эзине илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# HD72295

HD72295 — Гидра йолдызлыгында урнашкан ApSrEuCr спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,96 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Карл Арнштейн

Арнштейн Карл Август улы — галим-медик. 1840 елда Мәскәүдә лютеран динле алман гаиләсендә туа.

# Карл Арнштейн
## Белеме

1864 елда Дерпт Университетын тәмамлый.

# Карл Арнштейн
## Хезмәте

1869 елдан Казан Университеты мөгаллиме. 1873-76, 1890-92 елларда медицина факультеты деканы.
Билгеле гистология фәннәре мәктәбен нигезли (А. С. Догель, А. Е. Смирнов, Д. А. Тимофеев, А. Н. Миславский, Б. И. Лаврентьев, А. Г. Геберг һ.б.).

# Карл Арнштейн
## Чыганак

* Казан алманнары 2010 елның 7 ноябрь көнендә архивланган. (рус.)
* ↑ http://istmat.info/files/uploads/55542/1915_adres-kalendar_i_spravochnaya_knizhka_kazanskoy_gubernii.pdf
# Навасёлки (Крывицки авыл советы)

Навасёлки (белар. Навасёлкі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.

# Навасёлки (Крывицки авыл советы)
## Тарихы

1793 елдан, Речь Посполитаяның икенче бүленешеннән соң, Навасёлки, бөтен Вилейка төбәге кебек, Россия империясе составына керә. Баштан Минск губернасына, һәм 1843 елдан — Вильно губернасына караган Вилейка өязе (үзәге Вилейка) составында була.
Авыл 1921—1945 елларда Польша Республикасы Вильно воеводалыгы Вилейка өязе, Крывічы гминасы составында булган.

# Навасёлки (Крывицки авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.

# Навасёлки (Крывицки авыл советы)
## Халык саны

* 1866 елда авылда 72 кеше, 8 хуҗалык исәпләнгән.
* 1921 елда авылда 131 кеше, 24 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 134 кеше, 29 хуҗалык исәпләнгән.
# Бозҗа (Козлу)

Бозҗа (төр. Bozca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Козлу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Великий (Шильмуша кушылдыгы)

Великий — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шильмуша елгасының сул ярыннан 43 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.

# Великий (Шильмуша кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300312103000038177
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003817
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Скорцень (коммуна, Бакеу)

Скорцень — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан коммуна.

# Скорцень (коммуна, Бакеу)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 44,58 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 341 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Скорцень, Богденешть (Скорцень, Бакеу), Флорешть (Скорцень, Бакеу), Григорень, Стежару һәм Шерпень (Румыния) авыллары урнашкан.
# Мальк-Гёрен

Мальк-Гёрен — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Мальк-Гёрен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 22,56 км², 22,57 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 22 метр биеклектә урнашкан.
# Ранспак-ле-Ба

Ранспак-ле-Ба (фр. Ranspach-le-Bas) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Сен-Луи кантонына карый.

# Ранспак-ле-Ба
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,43 км².
# Вижловка

Вижловка (чех. Vyžlovka) — Чехиянең Урта Чехия крае Прага-восток һәм Q12042034? районында урнашкан авыл.

# Вижловка
## Географиясе

Мәйданы — 3,787734 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 413 метр биеклектә урнашкан.

# Вижловка
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Вижловка
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Вижловка
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 299 |
| 1880 | 351 |
| 1890 | 397 |
| 1900 | 463 |
| 1910 | 446 |
| 1921 | 459 |
| 1930 | 518 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 550 |
| 1961 | 661 |
| 1970 | 602 |
| 1980 | 553 |
| 1991 | 449 |
| 2001 | 452 |
| 2011 | 688 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 623 |
| 2016 | 643 |
| 2017 | 640 |
| 2018 | 658 |
| 2019 | 680 |
| 2020 | 715 |
| 2021 | 757 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 797 |
| 2022 | 730 |
| 2023 | 766 |
| 2024 | 799 |
# HD144316

HD144316 — Почмаклык йолдызлыгында урнашкан A1mA3-A7 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,62 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Кавали (Лёзненский районы)

Кавали (белар. Кавалі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лёзненский районында урнашкан авыл.

# Кавали (Лёзненский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Горньи Деян

Горньи Деян (серб. Горњи Дејан) — Сербиянең Ябланич округы Властонитсе җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Горньи Деян
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 659 метр биеклектә урнашкан.

# Горньи Деян
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Дегирмиташ (Коркут)

Дегирмиташ (төр. Değirmitaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Коркут илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Парамарибо

Парамарибо (нид. Paramaribo) — Суринам башкаласы, илнең иң зур шәһәре.

# Парамарибо
## Тарих

1603 елда нигезләнгән.

# Парамарибо
## Һинд дине

* Арья Девакер Һинд дине гыйбадәтханәсе
* Церемония вакытында Арья Девакер гыйбадәтханәсенең интерьеры
* Арья Дэвакер гыйбадәтханәсенең ян күренеше
Арья Девакер Һинд дине гыйбадәтханәсе Парамарибоның манзарасы һәм Суринамның иң зур мандирларны берсе булып тора. Ул Суринамнан һәм дөньяның башка урыннарыннан килүче Һинд дине тарафдарларын да, Һинду булмаганнарны да үзенә җәлеп итә.

# Парамарибо
## Кардәш шәһәрләр

* Антверпен, Бельгия
* Виллемстад, Кюрасао
* Йокьякарта, Индонезия
* Хаңҗу, Кытай
# Дагоново

Дагоново — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. Белица җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Дагоново
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1110 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вильнёв-де-Бер

Вильнёв-де-Бер (фр. Villeneuve-de-Berg) — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
# Ливиньяно (Лука)

Ливиньяно — Италиянең Тоскана төбәге Пьяцца-аль-Серкьо өязендә урнашкан торак пункт.

# Ливиньяно (Лука)
## Географиясе

Ливиньяно Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Ливиньяно (Лука)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ут

Ут – кызган газлар яки плазма җыелмасы. Утның килеп чыгу сәбәпләре төрле. Кайберләре:
* янучы материалны билгеле бер ноктага кадәр җылыту;
* химик реакция;
* югары көчәнешле токның янучы матдәгә тиюе.
Ут яну процессының төп фазасы һәм башка янучаy материаллар белән яrын булганда узенән-узе таралучан. Гәмалдә ут температурасы, януда катнашкан материаллар белән бәйләнгән. Хәрби эштә «ут» ут атычы коралдан (пуля яки снарядтан) ату тигәнне аңлата.
Кешеләр камины эшләргә һәм аларда ут үстерергә өйрәнде, бу йортны җылытуга ярдәм итте.

# Ут
### Тарих

Кешелекнең иң мөһим табышларының берсе – ут табу ысулы. Утка ия булу бәяләп бетергесез табыш биргән. Ут:
* салкын климатта яшәргә ярдәм иткән;
* ашамлыкны йомшак һәм тәмлерәк иткән, озаграк сакларга мөмкинлек биргән;
* йортны яктырткан;
* кыргый хайваннарны куркыткан;
* урманны яндырып агач көле белән сөрелгән җирләрне ашлаганнар;
* юан агачларны яндырып көймә эшләгәннәр, балчыктан ясалган савыт-сабаны яндырганнар, металл эреткәннәр.
Ялкынның җылы бирүе билгеле. Шулай ук утта зыян күргән җимеш һәм хайваннарның тәм сыйфаты югары булуы ут табу ысулын эзләргә мәҗбүр иткән булуы ихтимал.

# Ут
### Көнкүрештә әһәмияте

Яктырту, җылыту, ашамлык әзерләү, кыргый хайваннарны куркыту, шартлы сигналлар бирү өчен ут бик әһәмиятле булганга тәүтормыш кешеләре төрле ут табу ысулларын уйлап чыгарган. Беренче булып утны яшен аткан агачтан алганнар, булса кирәк. Агачларны ышкып ут табу ысулы бик әһәмиятле булмаган, шуңа күрә мамык, имән һәм корычагач агачларында үскән гөмбәләрне киптереп файдалана башлаганнар. Яшәү өчен көрәштә утны сүндерми саклау урыны – учак булган.
Соңыннан шырпы, артабан бензин һәм газ кабызгычлары файдалана башлаганнар.

# Ут
### Мифология һәм изотерикада мәгънәсе

Мифологиядә утка зур урын бирелә. Грек һәм Рим мифологиясенда алиһәләр һәм аллалар (Гефест, Прометей, Веста, Гестия һ.б.) ут белән тиңдәштерелә. Борынгы һинд мифологиясенда утны Агни, борынгы кельт мифологиясында ут алиһәсен Бриг сүрәтли. Төнъяк халыкларында ут хатын-кыз кыяфәтендә «ана», «хужабикә», якут һәм бурятларда ир кыяфәтендә «хуҗа» итеп күрсәтелә. Гераклит фөлсәфәсендә һәм алхимиядә ут су, җир, һава белән табигатьнең тәүге берәмлеген тәшкил итә.
Янгын янгын процессы, аның территориясе хәзерге вакытта ниндидер сәбәпләр аркасында кысаларда тора алмый. Янгын ут белән генә түгел, ә янгын территориясендә янган әйберләрнең яну продуктлары белән дә куркыныч.

# Ут
## Искәрмә

* ↑ Утның кеше тормышында роле., archived from the original on 2019-11-02, retrieved 2019-11-03
* ↑ Контрольсез янгын процессы.
# Вопийон

Вопийон (фр. Vaupillon) — Франциянең Эр һәм Луар департаментында урнашкан коммуна.
# Сан Хосе де Охо де Агва, Эль Новильеро (Куерамаро)

Сан Хосе де Охо де Агва, Эль Новильеро — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Куэрамаро муниципалитеты составына керә.

# Сан Хосе де Охо де Агва, Эль Новильеро (Куерамаро)
## Географиясе

Сан Хосе де Охо де Агва, Эль Новильеро Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Хосе де Охо де Агва, Эль Новильеро (Куерамаро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Хосе де Охо де Агва, Эль Новильеро (Куерамаро)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Шмальстеде

Шмальстеде (алман. Schmalstede) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Шмальстеде
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,81 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 20 метр биеклектә урнашкан.
# Чадра (Ветлуга кушылдыгы)

Чадра — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ветлуга елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.

# Чадра (Ветлуга кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010400112110000042094
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110004209
* Бассейн коды — 08.01.04.001
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Етьянвиль

Етьянвиль (фр. Étienville) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# Ронти (Перуҗа)

Ронти — Италиянең Умбрия төбәге Читта-ди-Кастелло өязендә урнашкан торак пункт.

# Ронти (Перуҗа)
## Географиясе

Ронти Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ронти (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Родоньо (Реҗо Эмилия)

Родоньо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Ветто өязендә урнашкан торак пункт.

# Родоньо (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Родоньо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Родоньо (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Жеремуабу

Жеремуабу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.

# Жеремуабу
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 4761,114 км².
# Гөкбез (Бор)

Гөкбез (төр. Gökbez) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Нигде иле Бор илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сердароглу (Чайҗума)

Сердароглу (төр. Serdaroğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Чайҗума илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Садовица

Садовица — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. Момчилград җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Садовица
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 361 метр биеклектә урнашкан.
# Лейк-Шервуд (Калифорния)

Лейк-Шервуд — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Лейк-Шервуд (Калифорния)
## Географиясе

Лейк-Шервуд халык санын алу урыны мәйданы — 8,672356 км², 8,606873 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1194 Фут биеклектә урнашкан.
# Тезенвиц

Тезенвиц — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Тезенвиц
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,65 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 30 метр биеклектә урнашкан.
# Кантаньеди (район)

Кантаньеди — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. Cantanhede e Pocariça муниципалитетына карый.

# Кантаньеди (район)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Биссе-ла-Пьер

Биссе-ла-Пьер (фр. Bissey-la-Pierre) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Лень кантонына карый.

# Биссе-ла-Пьер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8.44 км².
# (3051) Наньтун

(3051) Наньтун (лат. Nantong) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3051) Наньтун
## Тарихы

1974 елның 19 декабрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1974 YP» саналган.
# Кызыл Шәрекъ яшьләре (гәҗит, Җаек)

Кызыл Шәрекъ яшьләре — иҗтимагый-сәяси гәҗит. РКЯБнең Җаек өлкә комитетының татар секциясе органы. 1920 елда Җаек шәһәрендә татар телендә нәшер ителә. Мөхәррир – Хәмит Төхфәтуллин (1903-1991?).
# Соледад де Абахо (Агваскальентес)

Соледад де Абахо — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Агуаскальентес муниципалитеты составына керә.

# Соледад де Абахо (Агваскальентес)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Соледад де Абахо (Агваскальентес)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# NGC 1493

NGC 1493 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1493
## Тарихы

Әлеге галактика 1826 елда Шотландия астрономы Джеймс Данлоп тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 22.86 см (9 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Мантии

Мантии (фр. Mantilly) — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
# .pe

.pe — Перуның югары дәрәҗәле милли домены.
# Потворув (Великопольское воеводалыгы)

һәм
Потворув — Польшаның Великопольское воеводалыгы Добра гминасында урнашкан авыл.

# Потворув (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Радунин (Подлясье воеводалыгы)

Радунин — Польшаның Подлясье воеводалыгы Грудек гминасында урнашкан авыл.

# Радунин (Подлясье воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.