yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Вотина (Канзас)

Вотина — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.

# Вотина (Канзас)
## Тарихы

Вотина шәһәре елда нигезләнгән.

# Вотина (Канзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 5,963126 км², 5,963183 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 252 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Велли (Вашингтон)

Велли — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Велли (Вашингтон)
## Географиясе

Велли халык санын алу урыны мәйданы — 1,107907 км², 0,43 квадрат миль, 1,107906 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1696 Фут һәм 517 метр биеклектә урнашкан.
# Кызыл Байрак (Югары Ослан районы)

Кызыл Байрак — Татарстан Республикасының Югары Ослан районындагы поселок.
Халык саны — 77 тирәсендә. Почта индексы — 422577.

# Кызыл Байрак (Югары Ослан районы)
## Тарих

1920-елларда нигезләнгән.

# Кызыл Байрак (Югары Ослан районы)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Кызыл Байрак (Югары Ослан районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.5 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 4.9 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.9 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.4 °C | -9.7 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

# Кызыл Байрак (Югары Ослан районы)
## Шәхесләр

* Равил Сабиров (1965), галим, филология фәннәре кандидаты.
# Монтейрополис

Монтейрополис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Алагоас штатына карый.

# Монтейрополис
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 86,097 км².
# (20973) 1981 EL2

(20973) 1981 EL2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20973) 1981 EL2
## Тарихы

1981 елның 2 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EL2» саналган.
# Бикач (Сербия)

Бикач (серб. Бикач) — Сербиянең Воеводина автоном крае Кикинда җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Бикач (Сербия)
## Географиясе

Урта Дунай тигезлегенең көньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Бикач (Сербия)
## Климаты

Климат уртача, континенталь. Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Июльнең уртача температурасы 22 — 24 °C, гыйнварның -1,2 — 2,6 °C. Явым-төшем күләме елына 550-750 мм.
# NGC 3777

NGC 3777 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3777
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Фрэнк Ливенворт тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ясениця-Парцеле

Ясениця-Парцеле — Польшаның Мазовия воеводалыгы Анджеево гминасында урнашкан авыл.

# Ясениця-Парцеле
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD112734

HD112734 — Вероника чәче йолдызлыгында урнашкан A5 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,94 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Сан Исидро (Илиятенко)

Сан Исидро — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ильятенко (муниципалитет) муниципалитеты составына керә.

# Сан Исидро (Илиятенко)
## Географиясе

Сан Исидро Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Сан Исидро (Илиятенко)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Сан Исидро (Илиятенко)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# SRGAP2C

SRGAP2C (ингл. SLIT-ROBO Rho GTPase activating protein 2C) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ист-Ливерпуль (Огайо)

Ист-Ливерпуль — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.

# Ист-Ливерпуль (Огайо)
## Тарихы

Ист-Ливерпуль шәһәре 1796 елда нигезләнгән.

# Ист-Ливерпуль (Огайо)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 12,67681 км², 12,323449 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 234 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (7177) 1990 TF

(7177) 1990 TF (лат. 1990 TF) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7177) 1990 TF
## Тарихы

1990 елның 9 октябрендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 TF» саналган.
# 665 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 665 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
V гасыр — VI гасыр — VII гасыр — VIII гасыр — IX гасыр :
Хронологик таблица :
665 (алты йөз алтмыш бишенче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча чәршәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 665 елы, I меңьеллыкның 665 елы, VII гасырның 65 елы, VII гасырның 7 унъеллыгының 5 елы, 660 елларның 6 елы. 665 елдан бирле 1359 ел үтте.

# 665 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:665 елда туганнар

# 665 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:665 елда вафатлар
# HD36694

HD36694 — Орион йолдызлыгында урнашкан A0III/IV спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,12 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Калиново-Парцеле

Калиново-Парцеле — Польшаның Мазовия воеводалыгы Острув-Мазовецка гминасында урнашкан авыл.

# Калиново-Парцеле
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Афанасьевское (Әчет шәһәр округы)

Афанасьевское (рус. Афанасьевское) — Свердловск өлкәсенең Әчет шәһәр округы составына керүче авыл.

# Афанасьевское (Әчет шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Афанасьевское (Әчет шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
# Ге (Торино)

Ге — Италиянең Пьемонт төбәге Чирие өязендә урнашкан торак пункт.

# Ге (Торино)
## Географиясе

Ге Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ге (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# GSC1870-1678

GSC1870-1678 — Сәвер йолдызлыгында урнашкан A0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 11,28 ± 0,13 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Караидел хәбәрләре

* Татар матбугаты порталы
Караидел хәбәрләре - татар телендә Башкортстан ның Караидел районында нәшер ителүче дәүләт иҗтимагый-сәяси газетасы.

# Караидел хәбәрләре
## Тарих

1931 ел ахырына Башкортстанның 35 районында район матбугаты барлыкка килә.
Караидел районында (1937 - 1956 елларда Байкы районы), бастыру техникасы булмау сәбәпле, район матбугатының 1- саны 1933 елның 9 августында дөнья күрә: «Вперёд» (урысча), «Алга»(башкортча). Беренче мөхәррир – Хәким Кәрим.
1933 елда гәҗитләрнең 21 саны дөнья күрә: урысчасы 1 200 данә, башкортчасы 1 800 данә.
«Алга» «Яңалиф» дип аталган латин шрифтында басыла.
1934 елда районда булган лингвистлар экспедициясе җирле халыкның татарча сөйләшүен ассызыклап, мәгарифне, матбугатны, эш кәгазләрен әдәби татар телендә алып барырга тәкъдим итә, ВКП(б)ның Караидел райкомы бертавыштан раслый.
1930 еллар башында Байкыбаш МТСының сәясәт бүлеге мөстәкыйль урысча “Ленинский путь», татарча "Ленин юлы» гәҗитләре чыгара.
1937 елда Караидел районыннан аерылып, Байкыбашта район төзелгәч, анда татарча "Lenince" (“Ленинче”) (1937 - 1948) (1948 дән - “Ленинчы”) гәҗите чыгып килә.
1956 елда, ике район яңадан Караидел районына берләшкәч, урысча "Ленинец", татарча "Ленинчы" булып чыгуын дәвам итә.
1990 елның 24 ноябреннән “Караидель” / “Караидел хәбәрләре” булып чыга.

# Караидел хәбәрләре
## Мөхәррирләр

* 1934 елдан 1937 елга кадәр “Алга”ның мөхәррирләре – Х. Кәрим, С. Заһретдинов, Х. Гарипов, Г. Улемасов, З.
Гыйлмуллин, (“Вперёд”ның мөхәррирләре – Р. Солтанова, Е. Казакова, А. Осинцев, Н. Перминов)
* 1937 елдан 1956 елга кадәр “Ленинче”/”Ленинчы” гәҗитенең мөхәррирләре Г. Улмасов, Х. Умеркаев, С. Сәгыйтов,
С. Сәфәргалин, М. Гыйлванов, Г. Төхбәтуллин, М. Галиханов була. Бу чорда Караидел районында чыгуын дәвам иткән “Вперёд” гәҗитенең мөхәррирләре Н.Перминов, Н.Гагилев, Н. Исаева, Ю.Костеров була.
* 1958 елдан 1985 елга кадәр - Идеал Ишкилдиев.
* 1985 елдан 1988 елга кадәр - Башкортстанның атказанган мәдәният хезмәткәре Рәфыйк Мостафин.
* 1988 - 1996 елларда - В.Ф. Петунин
* 1996 - 1999, март – Р.Г. Сәетов
* 1999 - 2001, май – Гүзәл Тимуршина
* 2001, июньнән – Вячеслав Петунин

# Караидел хәбәрләре
## Бастыру

1933 елда Бөредән искергән, кул белән хәрәкәт иттерелүче “Аугсбург” фирмасы эшләгән машиналар алып кайталар.
Бары тик 1954 елда гына 4,5 квт көчле динамо-машина кайтарылып, басмаханә кул көченнән электр көченә күчә.
1995 елның июленнән компьютер кулланып чыгарыла.
Гәҗитне чыгаруда язучы Рәис Риянов, шагыйрь Мөхәммәт Закиров, Александр Банников, шагыйрә Гүзәл Тимуршина катнаша.
2014 елның 2 нче яртысына гомуми тираж 6 000 данә. Атнасына ике тапкыр чыга. 2003 елдан алып аена 2 тапҡыр башк. «Хазина» кушымтасы чыга.
# Сенне (Вельки Кртиш)

Сенне (словак. Senné) — Словакиянең Вельки-Кртиш округында урнашкан авыл.

# Сенне (Вельки Кртиш)
## Тарихы

Авыл 1249 елда нигезләнгән.

# Сенне (Вельки Кртиш)
## Географиясе

Мәйданы — 15,88 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 268 метр биеклектә урнашкан.

# Сенне (Вельки Кртиш)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Гружи

Гружи (фр. Grougis) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# (793) Аризона

(793) Аризона (лат. Arizona) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (793) Аризона
## Тарихы

1907 елның 9 апрелендә Персиваль Лоуэлл тарафыннан Флагстафф обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1907 ZD» саналган.
# Монтамарта

Монтамарта (исп. Montamarta) — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Монтамарта
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 56,81 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 689 метр биеклектә урнашкан.
# Задни Тржебань

Задни Тржебань (чех. Zadní Třebaň) — Чехиянең Урта Чехия крае Бероун һәм Бероун районында урнашкан авыл.

# Задни Тржебань
## Географиясе

Мәйданы — 3,57137 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 255 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Задни Тржебань
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Задни Тржебань
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Задни Тржебань
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 264 |
| 1880 | 273 |
| 1890 | 255 |
| 1900 | 349 |
| 1910 | 277 |
| 1921 | 367 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 627 |
| 1950 | 761 |
| 1961 | 710 |
| 1970 | 652 |
| 1980 | 595 |
| 1991 | 541 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 549 |
| 2014 | 794 |
| 2016 | 809 |
| 2017 | 844 |
| 2018 | 870 |
| 2019 | 885 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 914 |
| 2021 | 936 |
| 2021 | 990 |
| 2022 | 941 |
| 2023 | 983 |
| 2024 | 982 |
# Мәликли (Ярдымлы)

Мәликли (әзери. Məlikli) — Әзербайҗанның Ярдымлы районына караган авыл.
# Хадспет (округ, Техас)

Хадспет — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Сьерра-Бланка шәһәре.

# Хадспет (округ, Техас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1917 елда оештырыла.

# Хадспет (округ, Техас)
## Халкы

2019 елда халык саны 3344 кеше тәшкил иткән.

# Хадспет (округ, Техас)
## Территориясе

Округ мәйданы 11 839 км² тәшкил итә.
# Орис

Орис (кат. Orís) — Испаниянең Барселона провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Орис
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 27,2 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 576 метр биеклектә урнашкан.
# Dondağı Rostovta FlyDubai şirkäteneñ Boeing 737 häläkäte

Dondağı Rostovta FlyDubai şirkäteneñ Boeing 737 häläkäte — 2016 yılnıñ 19 martında irtänge 3 säğät 30 minutta Flydubai şirkäteneñ Döbäydän Dondağı Rostov şähärenä kilüçe Boeing 737-800 oçqıçı Rostov hawa alanına utırırğa tırışqanda töşü urınına berniçä yöz metr qala cirgä kilep töşkän häläkät.

# Dondağı Rostovta FlyDubai şirkäteneñ Boeing 737 häläkäte
## Häläkät

Oçqıç ike tapqır hawa alanına utırırğa tırışqannan soñ, bieklekne arttıra, läkin soñraq añlamağan säbäplärdän kisken itep töşä başlıy häm zur tizlegendä hawa alanı cirendä yığılıp töşkän.
Oçqıçtağı 62 keşe – 55 yulçı häm ekipajnıñ 7 äğzası – barısı da häläk bulğan. Yulçılarnıñ kübese Räsäy watandaşları bulğan.
Qazanıñ ixtimal säbäpläre naçar hawa torışı, pilot xatası yä oçqıçnıñ texnik citeşsezlege bulırğa mömkin dielä.
Oçqıç 1 säğät 30 minutta töşärgä tieş bulğan, läkin pilotlar anı utırta almağan häm yağulıqnı yandırır öçen ike säğät hawada oçıp yörgän dip xäbär itelä.

# Dondağı Rostovta FlyDubai şirkäteneñ Boeing 737 häläkäte
## Tikşerenü

Häläkätne tikşerü eşläre däwam itä.
Aviahäläkätne tikşerü barışı belän tanış çığanaqqa tayanıp, "Rossiyskaya Gäzeta" xäbär itüençä, töşep utırır aldınnan oçqıç 940 metr bieklekkä kütärelä, annarı kinät tübängä töşä başlıy. Bieklek cirdän 270-300 metr qalğaç, oçqıç töşep utıru yulına yığılıp töşä başlıy. Ul waqıtta anıñ tübänäyü awışlığı 45-50 gradus, ä tizlege säğätenä 325 çaqrım bula. Dispetçer häm pilotlar söyläşüennän añlaşılğança, bu waqıtta ekipaj xälne cayğa salırğa telägän, efirda tınlıq xökem sörä.
Alda telgä alınğan gäzeta çığanağı süzlärençä, oçuçılar oçqıçnı turılarğa telägän, ämma hawa temperaturasınıñ kinät üzgärüe arqasında bieklek rule saftan çıqqan bula.
Boeing oçqıçları belän mondıy problema kilep çığarğa mömkin, dielä. Äytik, AQŞ pilotları ber oçış waqıtında "qısılıp" qalğan rul'gä ikäwläp yabışqaç qına caylıy alğan.
# Тшцянне

һәм
Тшцянне — Польшаның Подлясье воеводалыгы Тшчанне гминасында урнашкан авыл.

# Тшцянне
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Näcip Cihanov

Näcip Ğayaz ulı Cihanov (1911-1988), kompozitor, pädagog, cämäğät eşleklese. Sovet Berlegeneñ xalıq artistı (1957), Sosialistik Xezmät Batırı (1981).
1941-1943. yıllarda Tatar Opera häm Balet Teatrınıñ sänğät citäkçese, 1939-1977dä Tatarstan Kompozitorlar berlegeneñ idarä räise; 1945-1988. yıllarda Qazan däwlät konservatoriäse rektorı, prafisır (1953).
Äsärläre: 8 opera (ş.i. Altınçäç häm Cälil), 3 balet, 17 simfoniä, simfonik poemalar, uvertüralär, süitlär, ş.i. Qırlay poema-äkiäte, Tatar temalarına süita, Näfisä uvertüra-poeması, Simfonik novellalar, Simfonik cırlar, kamera-instrumental äsärlär, romanslar, cırlar.
Sovet Berlegeneñ Däwlät (1948, 1950, 1970), TASSRnıñ Ğabdulla Tuqay Däwlät büläkläre (1958) laureatı.
RSFSR (1951-1959, TASSR (1963-1967, 1917-1988), Sovet Berlege (1966-1970) Yuğari Şuraları deputatı.
2000. yıldan Qazan däwlät konservatoriäse anıñ isemen yörtä.
# Индишта

Индишта — Россия территориясеннән ага торган елга. Чиләбе өлкәсе, Башкортостан Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Олы Киалим елгасының уң ярына тамагыннан 15 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 13 км.

# Индишта
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Миасс елгасын кетрмичә башыннан Аргазы сусаклагычы. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010500812111200003572
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111200357
* Бассейн коды — 14.01.05.008
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Вулька (гмина Бакалажево)

Вулька — Польшаның Подлясье воеводалыгы Бакалажево гминасында урнашкан авыл.

# Вулька (гмина Бакалажево)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сагмал (Мазыдагы)

Сагмал (төр. Sağmal) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Мазыдагы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Перенга

Перенга — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил, Кострома өлкәсе, Киров өлкәсе, биләмәләрендә ага. Елга Ветлуга елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.

# Перенга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010400212110000043564
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110004356
* Бассейн коды — 08.01.04.002
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Фалчани (Фиренца)

Фалчани — Италиянең Тоскана төбәге Импрунета өязендә урнашкан торак пункт.

# Фалчани (Фиренца)
## Географиясе

Фалчани Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Фалчани (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фресинет (Телеорман)

Фресинет — Румыниянең Телеорман жудецында урнашкан авыл. Фресинет (коммуна, Телеорман) коммунасына карый.

# Фресинет (Телеорман)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 97 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Верабьи (Глыбоцкий районы)

Верабьи (белар. Вераб’і) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.

# Верабьи (Глыбоцкий районы)
## Тарихы

1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Залессе гминасы составында авыл.

# Верабьи (Глыбоцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.

# Верабьи (Глыбоцкий районы)
## Халык саны

* 1921 елда авылда 78 кеше, 15 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 68 кеше, 14 хуҗалык исәпләнгән.
# (19096) Leonfridman

(19096) Leonfridman — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19096) Leonfridman
## Тарихы

1979 елның 14 октябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 TY1» саналган.
# Бизгенде

Бизгенде, (рус. Бизгинды) — Кече Кызыл кушылдыгы. Башкортстанның Әбҗәлил районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кече Кызыл елгасының уң ярыннан 49 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.

# Бизгенде
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Верхнеуральск гидротөененнән Магнитогорски гидротөененә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 12010000212112200001701
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112200170
* Бассейн коды — 12.01.00.002
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Сен-Жуен-де-Блаву

Сен-Жуен-де-Блаву (фр. Saint-Jouin-de-Blavou) — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
# NGC 6863

NGC 6863 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6863
## Тарихы

Әлеге галактика 1827 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.