yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Николаевка (Стәрлетамак районы, Николаевка авыл советы)

Николаевка — Башкортстанның Стәрлетамак районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 830 кешенең яшәве мәгълүм.
ᴨучтьı индексы — 453145, ГАТОБК коды — 80249852001.

# Николаевка (Стәрлетамак районы, Николаевка авыл советы)
## Демография

Халык саны динамикасы:

# Николаевка (Стәрлетамак районы, Николаевка авыл советы)
## Танылган шәхесләр

* Петр Ушаков (1922-1944), Сәвитләр Берлеге Каһарманы.
# Геруцева

Геруцева (белар. Геруцева) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Свислацкий районында урнашкан авыл.

# Геруцева
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Ленг-Пекарский

Ленг-Пекарский — Польшаның Великопольское воеводалыгы Добра гминасында урнашкан авыл.

# Ленг-Пекарский
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гөдәкли (Хачмаз)

Гөдәкли (әзери. Gödəkli) — Әзербайҗанның Хачмаз районына караган авыл.
# Башаяш (Аяш)

Башаяш (төр. Başayaş) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Аяш илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# IC 919

IC 919 — Зур Җидегән йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 919
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 919, 2MASX J13424753+5531167, PGC 48570, Z 271-59, Z 272-4, Z 1340.9+5546, SDSS J134247.49+553116.9, NPM1G +55.0187, LEDA 48570 һәм Gaia DR2 1562306418484553472 буларак та сурәтләнә.
# (2969) Микула

(2969) Микула (лат. Mikula) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2969) Микула
## Тарихы

1978 елның 5 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 RU1» саналган.
# Градовець (гмина Комарувка-Подляска)

Градовець — Польшаның Люблин воеводалыгы Комарувка-Подляска гминаcында урнашкан авыл.

# Градовець (гмина Комарувка-Подляска)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD122525

HD122525 — Кентавр йолдызлыгында урнашкан ApSrCrEu спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,71 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Мала Лгота (Велка Лгота)

Мала Лгота (чех. Malá Lhota) — Чехиянең Злин крае Велка Лгота районында урнашкан авыл.

# Мала Лгота (Велка Лгота)
## Географиясе

Мәйданы — 2,227 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Мала Лгота (Велка Лгота)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Мала Лгота (Велка Лгота)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Мала Лгота (Велка Лгота)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 397 |
| 1880 | 358 |
| 1890 | 366 |
| 1900 | 350 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 355 |
| 1921 | 340 |
| 1930 | 356 |
| 1950 | 284 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 265 |
| 1970 | 226 |
| 1980 | 112 |
| 1991 | 93 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 89 |
| 2011 | 99 |
| 2021 | 101 |
# Пауерс-Лейк (Висконсин)

Пауерс-Лейк — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Пауерс-Лейк (Висконсин)
## Географиясе

Пауерс-Лейк халык санын алу урыны мәйданы — 6,873946 км², 7,9627 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 265 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Франклин (округ, Массачусетс)

Франклин — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Гринфилд шәһәре.

# Франклин (округ, Массачусетс)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1811 елда оештырыла.

# Франклин (округ, Массачусетс)
## Территориясе

Округ мәйданы 1,601 км² тәшкил итә.
# DTX3

DTX3 (ингл. Deltex E3 ubiquitin ligase 3 һәм Probable E3 ubiquitin-protein ligase DTX3) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (905) Университас

(905) Университас (лат. Universitas) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (905) Университас
## Тарихы

1918 елның 30 октябрендә Фридрих Швассман тарафыннан Гамбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1918 ES» саналган.
# Өе

Өе (белар. Іўе, литв. Vija, пол. Iwie) — Беларусиянең Гродно өлкәсендәге шәһәре, Өе районының админстратив үзәге. Халык саны: 9684 кеше.
Беренче тапкыр 1444 елда бөек кенәз ишегалды буларак телгә алына. Калада электән үк беларус татарлары яши, кала исеме дә татарча «оя, өй» сүзеннән чыккан дип уйланыла. Шәһәр Беларусия татарларының рәсми булмаган башкаласы буларак исәпләнә. Монда ел да татарлар җыены уза.
# Сентру-ду-Гильерми

Сентру-ду-Гильерми — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мараньян штатына карый.

# Сентру-ду-Гильерми
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1167,848 км².
# Утаркүл

Утаркүл — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 70 кешенең яшәве мәгълүм. Почта индексы — 453486, ГАТОБК коды — 80205819008.

# Утаркүл
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 68 кешенең яшәве мәгълүм.
# Кержевка

Кержевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Вальтий елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Кержевка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300112103000027777
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002777
* Бассейн коды — 03.02.03.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Драздова Лаза

Драздова Лаза (белар. Драздова Лаза) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.

# Драздова Лаза
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Сарни-Мале

Сарни-Мале — Польшаның Ополе воеводалыгы Левин-Бжеский гминасында урнашкан авыл.

# Сарни-Мале
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сан Бернардо (Пенхамо)

Сан Бернардо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Пенхамо муниципалитеты составына керә.

# Сан Бернардо (Пенхамо)
## Географиясе

Сан Бернардо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Бернардо (Пенхамо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Бернардо (Пенхамо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Литтл-Комптон

Литтл-Комптон — Америка Кушма Штатларының Род-Айленд штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Литтл-Комптон
## Тарихы

Огачи шәһәре 1659 елда нигезләнгән.

# Литтл-Комптон
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 28,9 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 25 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Агуанил

Агуанил — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Агуанил
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 235,025 км².
# Сангине

Сангине (фр. Sanguinet) — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
# Нюхмиж

Нюхмиж — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Төньяк Двина елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.

# Нюхмиж
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300112103000027326
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002732
* Бассейн коды — 03.02.03.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Пунгино (Тужа районы)

Пунгино (рус. Пунгино) — Киров өлкәсенең Тужа районында урнашкан авыл.

# Пунгино (Тужа районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Пунгино (Тужа районы)
## Сәгать поясы

Пунгино (Тужа районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Пунгино (Тужа районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Карпини (Потенца)

Карпини — Италиянең Базиликата төбәге Фильано өязендә урнашкан торак пункт.

# Карпини (Потенца)
## Географиясе

Карпини Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Карпини (Потенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Хошарлы (Тонья)

Хошарлы (төр. Hoşarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Тонья илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Студенец (Киров өлкәсе)

Студенец (рус. Студенец) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан авыл.

# Студенец (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Студенец (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Студенец (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Студенец (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Гарвен

Гарвен — Румыниянең Тулча жудецында урнашкан авыл. Жижила (коммуна) коммунасына карый.

# Гарвен
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 30 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ястшембя (Ловицкий повяты)

һәм
Ястшембя — Польшаның Лодзь воеводалыгы Лович гминаcында урнашкан авыл.

# Ястшембя (Ловицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Анже (округ)

Анже — Франциядәге округ (фр. Arrondissement). Мен һәм Луара департаментына карый.

# Анже (округ)
## Географиясе

Мәйданы — 2127 км². Округ 17 кантоннан тора, алар үз чиратында 112 коммунага бүленгән.
# Тусон

Тусон (ингл. Tucson) — АКШның Аризона штатында урнашкан шәһәр, Пима бүлгесенең административ үзәге.

# Тусон
## Тарих

1775 тә нигезләнә. 1867-1877 елларда Аризона башкаласы.

# Тусон
## Кардәш шәһәрләр

* Алматы, Казакъстан
* Гвадалахара, Мексика
* Нуакшот, Мавритания
* Печ, Маҗарстан (1992)
* Сеговия, Испания
* Сьюдад-Обрегон, Мексика
* Сөләймания, Гыйрак
* Трикала, Греция (1949)
* Фьезоле, Италия
* Эрмосильо, Мексика
# UQCR11

UQCR11 (ингл. ubiquinol-cytochrome c reductase, complex III subunit XI) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Тиргушор (Бихор)

Тиргушор — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. Керекиу (коммуна) коммунасына карый.

# Тиргушор (Бихор)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Казе Тибалди-Гето Миланези (Болонья)

Казе Тибалди-Гето Миланези — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Гальера өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Тибалди-Гето Миланези (Болонья)
## Географиясе

Казе Тибалди-Гето Миланези Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казе Тибалди-Гето Миланези (Болонья)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пишел

Пишел (чех. Pyšel) — Чехиянең Высочина крае Тршебич һәм Тршебич районында урнашкан авыл.

# Пишел
## Географиясе

Мәйданы — 11,772477 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 468 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Пишел
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Пишел
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Пишел
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 572 |
| 1880 | 559 |
| 1890 | 571 |
| 1900 | 552 |
| 1910 | 518 |
| 1921 | 561 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 593 |
| 1950 | 520 |
| 1961 | 539 |
| 1970 | 490 |
| 1980 | 487 |
| 1991 | 463 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 458 |
| 2014 | 466 |
| 2016 | 472 |
| 2017 | 473 |
| 2018 | 473 |
| 2019 | 462 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 462 |
| 2021 | 463 |
| 2021 | 465 |
| 2022 | 462 |
| 2023 | 472 |
| 2024 | 475 |
# Каталина (Аризона)

Каталина — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Каталина (Аризона)
## Географиясе

Каталина халык санын алу урыны мәйданы — 36,546383 км², 36,543729 км² (1 апрель 2010), 36,543729 км². Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 952 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Каменка (Крапивня кушылдыгы)

Каменка рус. Каменка (приток Крапивни) — Россиянең Тверь өлкәсенең Калинин районында елгасы, Крапивниның сул кушылдыгы.
Озынлыгы — 13 км. Чыганак - Бураш авыл җирлегенә караган Губино авылы янында. Башта көнбатыш, аннары төньяк юнәлештә ага. Югары агымда елгага Старково күле коя.

# Каменка (Крапивня кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Елга бассейны — (Югары) Иделдән Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейнсыз).
Дәүләт су реестрында объект коды — 08010100612110000001903.
# IC 3866-1

IC 3866-1 — чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 3866-1
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
# Бржезова (Умонин)

Бржезова (чех. Březová) — Чехиянең Урта Чехия крае Умонин районында урнашкан авыл.

# Бржезова (Умонин)
## Географиясе

Мәйданы — 2,121 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Бржезова (Умонин)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Бржезова (Умонин)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Бржезова (Умонин)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 197 |
| 1880 | 175 |
| 1890 | 186 |
| 1900 | 185 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 157 |
| 1921 | 159 |
| 1930 | 136 |
| 1950 | 107 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 92 |
| 1970 | 72 |
| 1980 | 52 |
| 1991 | 49 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 36 |
| 2011 | 49 |
| 2021 | 69 |
# (12681) 1981 UL29

(12681) 1981 UL29 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12681) 1981 UL29
## Тарихы

1981 елның 24 октябрендә Шелте Бас тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 UL29» саналган.
# Истерберг

Истерберг — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Истерберг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 20,32 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 35 метр биеклектә урнашкан.
# Бодр

Бодр (фр. фр. Baudres) — Франциянең Эндр департаментында урнашкан коммуна.
# Чеклин

Чеклин — Польшаның Любуш воеводалыгы Бобровице гминасында урнашкан авыл.

# Чеклин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вексе (Меликгази)

Вексе (төр. Vekse) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Меликгази илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Терра-Белла (Калифорния)

Терра-Белла — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Терра-Белла (Калифорния)
## Географиясе

Терра-Белла халык санын алу урыны мәйданы — 7,046785 км², 7,046787 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 148 метр биеклектә урнашкан.
# Попоказин (Чилапа де Алварез)

Попоказин — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Чилапа-де-Альварес муниципалитеты составына керә.

# Попоказин (Чилапа де Алварез)
## Географиясе

Попоказин Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Попоказин (Чилапа де Алварез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Попоказин (Чилапа де Алварез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Сан Габрьел, Принсипес (Сан Дьего де ла Унион)

һәм
Сан Габрьел, Принсипес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Диего-де-ла-Унион муниципалитеты составына керә.

# Сан Габрьел, Принсипес (Сан Дьего де ла Унион)
## Географиясе

Сан Габрьел, Принсипес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Габрьел, Принсипес (Сан Дьего де ла Унион)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Габрьел, Принсипес (Сан Дьего де ла Унион)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Маниту (Оклахома)

Маниту — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Маниту (Оклахома)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Маниту (Оклахома)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,858474 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 383 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мүеззинлер (Кайнарҗа)

Мүеззинлер (төр. Müezzinler) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Кайнарҗа илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Әхмәт Халидов

Халидов Әхмәт, Әхмәт Бакый улы Халидов — күренекле татар энтомологы (бөҗәкләрне өйрәнүче галим); мәгълүм телләр белгече Бакый Халидовның улы.

# Әхмәт Халидов
## Фәнни хезмәтләр, китаплар

* Юным натуралистам", 2011 г;
* "Мицетобионтные насекомые как компоненты лесных биоценозов:диссертация дyктыpа биологических наук":03.00.09, 1989 год,
* "В мире животных", 2002 г.;
* "Насекомые-разрушители грибов", 1984 г.(тат. "Яшь табигать өйрәнүчеләргә", 2011 ел;
* "Мицетобионтлы бөҗәкләр урманлы биоценозларның компонентлары кебек: биология фәннәренең дyктыpы диссертациясе:03.00.09, 1989 ел;
* "Хайваннар дөньясында", 2002 ел;
* "Гөмбәләрне җимерүче бөҗәкләр", 1984 ел) китапларының aвтыpы,
* "Фауна и экология жуков-стафилинид (Coleoptera, Staphylinidae) Предкамья Республики Татарстан"(тат. Татарстан җөмһүриятенең Кама янында урнашкан коңгыз-стафилинидның фауна һәм экологиясе) диссертациясенең оппоненты.
# Адыгея

Адыге́я Респу́бликасы (Адыгея, адыг. Адыгэ Республик, рус. Республика Адыгея) — Россия Федерациясе белән берләшкән, Россия Федерациясе субъекты, Көньяк федератив округына керә.
1922 елда Адыгея автономияле өлкәсе буларак нигезләнә.
Башкаласы — Майкоп шәһәре.

# Адыгея
## Географик мәгълүмат
### Рельеф

Республиканың төньяк өлеше тигезлек, көньякта — Зур кавказ таулары урнаша. Адыгея территориясенең якынча 40 % урманнар алып тора.

# Адыгея
## Географик мәгълүмат
### Климат

Республикада уртача-континенталь климат, җәй көне июль аенда уртача температура +28 °С, кыш көне гыйнвар аенда −2 °С.

# Адыгея
## Географик мәгълүмат
### Гидрография

Адыгеяның иң зур елгалары: Кубань, Лаба, Белая.

# Адыгея
## Географик мәгълүмат
### Чиктәшлек

Адыгея Россия Федерациясе субъектлары һәм чит ил дәүләтләре белән чиктәш түгел.

# Адыгея
## Тарих

Адыгея территориясе 1922 елда формалаша. Республика территориясендә археологик бронза һәм тимер гасырларга караган һәйкәлләр бар. Адыгейлар төрле вакытларда ирекле халык булып яши, әмма Кавказ сугышы нәтиҗәсендә, 1859-1864 елларда адыгейларның күбесе Госман империясенә, калганнары Кубаньның сул ягына күченә.
Адыгея Республикасы 1922 елның 27 июлендә Чиркәс (Адыгея) автоном өлкәсе буларак барлыкка килә, үзәге — Краснодар шәһәре, соңрак 1928 елда исеме Адыгея автоном өлкәсе дип үзгәртелә. 1936 елның 10 апрелендә өлкәнең үзәге Майкоп шәһәре күчерелә. 1990 елның 5 октябрендә Адыгея АССРы формалаша, ә 1992 елның 24 мартынан Адыгея Республикасы төзелә.

# Адыгея
## Халык

Халык — 440 327 кеше (2011), шәһәрдә яшәүчеләр — 52,6 % (2006).
Татарлар Адыгеядә Киров (Шовгенов районы), Политотдел, Отрадный (Кошехабль районы), Афипсип (Тахтамукай районы) авылларында, Майкоп шәһәрендә яшиләр.

# Адыгея
## Административ-территориаль бүленеш

Республикада 2 шәһәр округы — Майкоп һәм Адыгейск, 7 муниципаль район, 5 шәһәр җирлеге — шәһәрсыман бистәсе, 48 авыл җирлеге, 225 авыл торак пункты (2006).
Шәһәр округлары:
* Адыгейск шәһәре;
* Майкоп шәһәре.
Муниципаль районнар:
* Гиагинская районы;
* Кошехабль районы;
* Красногвардейское районы;
* Майкоп районы;
* Тахтамукай районы;
* Теучеж районы;
* Шовгенов районы.

# Адыгея
## Дин

Адыгеяда яшәүчеләр төрле дин вәкилләре.
Адыгейларның күпчелеге һәм анда яшәүче татарлар да нигездә мөселманнар.
Адыгеяда яшәүче руслар, украиннар һәм беларуслар христиан динендә.
Халыкның берничә өлеше атеист.
1994 елда Майкоп шәһәрендә чиркәү төзелә. Мөселман гыйбадәтханәләре бик аз була. 2000 елның 2 ноябрендә Майкоп җәмигъ мәчете ачыла. Мәчет ачылышы республика мөселманнары өчен истә калырлык вакыйга була.

# Адыгея
## Мәдәният

* «Нальмэс» — Адыгеяның дәүләт академия халык бию ансамбле.