yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# IC 5211

IC 5211 — Дәлү йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 5211
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 5211, ESO-LV 602-0140, 2MASX J22224307-1852490, GSC 06381-00926, MCG-03-57-005, ESO 602-14, PGC 68695, 6dFGS gJ222243.1-185249 һәм LEDA 68695 буларак та сурәтләнә.
# (19839) 2000 SW275

(19839) 2000 SW275 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19839) 2000 SW275
## Тарихы

2000 елның 28 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 SW275» саналган.
# Саладовня

Саладовня (белар. Саладоўня) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Круглянский районында урнашкан авыл.

# Саладовня
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Унур (Башкортстан)

Унур — Башкортстанның Мишкә районында урнашкан авыл.
ᴨyчᴛьı индексы — 452340, ГАТОБК коды — 80243850004.
# Мальданин

Мальданин — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Пиш гминасында урнашкан авыл.

# Мальданин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Лопаш (Пожега)

Лопаш (серб. Лопаш ) — Сербиянең Златибор округы Пожега җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Лопаш (Пожега)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 386 метр биеклектә урнашкан.

# Лопаш (Пожега)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# (7143) Харамура

(7143) Харамура (лат. Haramura) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7143) Харамура
## Тарихы

1995 елның 17 ноябрендә С. Отомо тарафыннан Такане обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 WU41» саналган.
# Урсак урманчылыгы

Урсак урманчылыгы — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл.

# Урсак урманчылыгы
## Халык саны

2011 елда авылда 66 кеше яшәве билгеле. Төп милләтләр: татарлар (82%), украиннар (8%), руслар (5%), чуашлар (5%).
Халыкның төп шөгыле - агач эшкәртү.

# Урсак урманчылыгы
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.5 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 4.9 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.9 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.4 °C | -9.7 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
# Шнара

Шнара — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсенең Лукояново районы һәм Гагино районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ежать елгасының сул ярыннан 27 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 38 км.

# Шнара
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010500412110000039555
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003955
* Бассейн коды — 08.01.05.004
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Аксентыева (кратер)

Аксентыева (лат. Aksentyeva) — Венера планетасының 42°00′ к. к. 271°54′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 42,5 километр озынлыкта булган кратеры.

# Аксентыева (кратер)
## Исеме

Аксентыева кратеры рус астрономы Зинаида Аксентыева хөрмәтенә аталган.
# Марксборо (Нью-Джерси)

Марксборо — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Марксборо (Нью-Джерси)
## Географиясе

Марксборо халык санын алу урыны мәйданы — 0,836197 км², 0,836697 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 157 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Җоанеле (Бреша)

Җоанеле — Италиянең Ломбардия төбәге Нуволера өязендә урнашкан торак пункт.

# Җоанеле (Бреша)
## Географиясе

Җоанеле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Җоанеле (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Паучне

Паучне — Польшаның Люблин воеводалыгы Тарнаватка гминаcында урнашкан авыл.

# Паучне
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Карснице

Карснице — Польшаның Великопольское воеводалыгы Смигель гминасында урнашкан авыл.

# Карснице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 3279

NGC 3279 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3279
## Тарихы

Әлеге галактика 1878 елда Америка астрономы тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Лос Наранхос (Таско де Аларкон)

Лос Наранхос — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Таско-де-Аларкон муниципалитеты составына керә.

# Лос Наранхос (Таско де Аларкон)
## Географиясе

Лос Наранхос Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Лос Наранхос (Таско де Аларкон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Лос Наранхос (Таско де Аларкон)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Хаҗымаһмут (Ашкале)

Хаҗымаһмут (төр. Hacımahmut) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Ашкале илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Стиньяно (Пистоя)

Стиньяно — Италиянең Тоскана төбәге Буджано өязендә урнашкан торак пункт.

# Стиньяно (Пистоя)
## Географиясе

Стиньяно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Стиньяно (Пистоя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (13606) Bean

(13606) Bean — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13606) Bean
## Тарихы

1994 елның 11 сентябрендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 RN5» саналган.
# Вайзата (Миннесота)

Вайзата — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Вайзата (Миннесота)
## Тарихы

Вайзата шәһәре 1854 елда нигезләнгән.

# Вайзата (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 8,244027 км², 8,17853 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 287 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Катажинець

Катажинець — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Венцборк гминаcында урнашкан авыл.

# Катажинець
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Людвихово (Вармия-Мазурия воеводалыгы)

Людвихово — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Любава гминасында урнашкан авыл.

# Людвихово (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (14000) 1993 FZ55

(14000) 1993 FZ55 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14000) 1993 FZ55
## Тарихы

1993 елның 17 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FZ55» саналган.
# Радестув

Радестув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Борковице гминасында урнашкан авыл.

# Радестув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# SFT2D1

SFT2D1 (ингл. SFT2 domain containing 1) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Уйлубагы (Сулусарай)

Уйлубагы (төр. Uylubağı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Сулусарай илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Рацлавки (Великопольское воеводалыгы)

Рацлавки — Польшаның Великопольское воеводалыгы Некля гминасында урнашкан авыл.

# Рацлавки (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Алагүн (Элешкирт)

Алагүн (төр. Alagün) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Элешкирт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Игдэли (Синанпаша)

Игдэли (төр. İğdeli) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Синанпаша илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (16522) Tell

(16522) Tell — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16522) Tell
## Тарихы

1991 елның 15 гыйнварында Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 AJ3» саналган.
# Хетлинген

Хетлинген (алман. Hetlingen) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Хетлинген
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 24,1 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 метр биеклектә урнашкан.
# Терия (Терни)

Терия — Италиянең Умбрия төбәге Ферентилло өязендә урнашкан торак пункт.

# Терия (Терни)
## Географиясе

Терия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Терия (Терни)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мулен-су-Туван

Мулен-су-Туван (фр. Moulin-sous-Touvent) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Цуане Озтерия (Верона)

Цуане Озтерия — Италиянең Венеция төбәге Риволи-Веронезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Цуане Озтерия (Верона)
## Географиясе

Цуане Озтерия Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Цуане Озтерия (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Андал (кратер)

Андал — Меркурий планетасының 47°00′ к. к. 38°30′ кб. о. координаталары буенча урнашкан 90 километрлы кратеры.

# Андал (кратер)
## Исеме

Кратер тамил язучысы Андал хөрмәтенә аталган.
# Сычова (Жабинкавский районы)

Сычова (белар. Сычова) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Жабинскавский районында урнашкан авыл.

# Сычова (Жабинкавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Гартсдейл (Нью-Йорк)

Гартсдейл — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гартсдейл (Нью-Йорк)
## Географиясе

Гартсдейл халык санын алу урыны мәйданы — 2,318172 км², 2,318173 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 56 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Үчоглан

Үчоглан (әзери. Üçoğlan) — Әзербайҗанның Агдам районына караган авыл.
# Седло (Чимерж)

Седло (чех. Sedlo) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Чимерж (Йиндржихув Градец) районында урнашкан авыл.

# Седло (Чимерж)
## Географиясе

Мәйданы — 10,956 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Седло (Чимерж)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Седло (Чимерж)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Седло (Чимерж)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 419 |
| 1880 | 440 |
| 1890 | 444 |
| 1900 | 399 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 395 |
| 1921 | 388 |
| 1930 | 358 |
| 1950 | 193 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 131 |
| 1970 | 145 |
| 1980 | 145 |
| 1991 | 93 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 81 |
| 2011 | 93 |
| 2021 | 106 |
# Хеприя

Хеприя — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Чугуд коммунасына карый.

# Хеприя
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 280 метр биеклектә урнашкан.
# Апа (коммуна)

Апа — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан коммуна.

# Апа (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 44,89 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 136 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Apa, Лунка-Апей һәм Сомешень авыллары урнашкан.
# Гөнүлачан (Пософ)

Гөнүлачан (төр. Gönülaçan) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ардахан иле Пософ илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Коллебеато

Коллебеато — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Брешиа провинциясе составына керә.

# Коллебеато
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 200 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Брешия, Кончезьо һәм Челатика коммуналары белән чиктәш.
# Шалаги

Шалаги (рус. Шалаги) — Киров өлкәсенең Нулин районында урнашкан авыл.

# Шалаги
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Шалаги
## Сәгать поясы

Шалаги Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Шалаги
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Кирпичный (Спас районы)

Кирпичный — Татарстан Республикасының Спаск районындагы поселок.
Почта индексы — 422846.

# Кирпичный (Спас районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.3 °C | -10.4 °C | -5.4 °C | 5.5 °C | 14.3 °C | 19 °C | 20.9 °C | 18.5 °C | 12.8 °C | 5 °C | -3.9 °C | -9.5 °C | 4.7 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
# Сети-Лагоас

Сети-Лагоас (порт. Sete Lagoas) — Бразилиянең Минас-Жерайс штатында урнашкан шәһәр һәм муниципалитет.

# Сети-Лагоас
## Тарих

1867 елда нигезләнгән.
# Енгуленкур

Енгуленкур (фр. Aingoulaincourt) — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Материализм

Материализм — Фәлсәфәнең төп мәсьәләсендә материяны, тәбигатьне, тормышны, гадел булуны беренчел дип исәпләве һәм аң белән фикерле материянең үзенчәлеге дип каравы белән идеализмга капма-каршы торган гыйльми фәлсәфи юнәлеш.

# Материализм
## Тарихы

Материализм — латинча "materialis", татарчага "матди" дип тәрҗемәләргә була. Бу терминны беренче булып күп яклы сәләт иясе, немец галиме Готфрид Лейбниц уй-фкерләре белән үзенә каршы булганнарга дию кулланган. Хәзерге вакытта материализм беренче яктан дөньяга фәлсәфи карашларны аңлатса, икенчедән барлык кешеләрнең тышкы тормышны гадел чынбарлык булуына ышануын күзаллый. Аның кануннары бар нәрсәгә, шул исәптән җәмгыятькә һәм кешеләргә дә тигез кагыла.
Фәлсәфи материализм матди дөньяны беренчел, ә рухи якны икенчел дип кертә, һәм бу дөньяның бик борынгы, вакыт һәм аралыкта иксез-чиксез икәнлеген раслый.
# Кател (Варезе)

Кател — Италиянең Ломбардия төбәге Луино өязендә урнашкан торак пункт.

# Кател (Варезе)
## Географиясе

Кател Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Кател (Варезе)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лугавчина

Лугавчина (серб. Лугавчина) — Сербиянең Подунай округы Смедерево җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Лугавчина
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 74 метр биеклектә урнашкан.

# Лугавчина
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Ущин

Ущин — Польшаның Лодзь воеводалыгы Сулеюв гминаcында урнашкан авыл.

# Ущин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Майоди (Вибо Валенция)

Майоди — Италиянең Калабрия төбәге Филадельфия (Италия) өязендә урнашкан торак пункт.

# Майоди (Вибо Валенция)
## Географиясе

Майоди Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Майоди (Вибо Валенция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Трайпу

Трайпу — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Алагоас штатына карый.

# Трайпу
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 697,843 км².
# Согис-Сент-Этьен

Согис-Сент-Этьен (фр. Sauguis-Saint-Étienne) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
# Гоа

Гоа (ингл. Goa, һинди गोवा, Калып:Lang-kok, мар. गोवा) — Һиндстан штатларының берсе. Русиялеләрнең популяр туристлык урыны. 2024 елның ноябрендә Казаннан Панаҗигә авиаочышлар башланды.
Башкаласы — Панаҗи шәһәре.

# Гоа
## Тарих

1987 елда нигезләнгән.

# Гоа
## Халык

Дин тотучыларның 66.08%ы – һиндиләр, 25.10% – христианнар, 8.33%ы – мөселманнар (2011)..
# Карапынар (Синоп)

Карапынар (төр. Karapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Синоп илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сан Хавьер, Сан Кристобал (Сан Луис де ла Паз)

Сан Хавьер, Сан Кристобал — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Луис-де-ла-Пас муниципалитеты составына керә.

# Сан Хавьер, Сан Кристобал (Сан Луис де ла Паз)
## Географиясе

Сан Хавьер, Сан Кристобал Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Хавьер, Сан Кристобал (Сан Луис де ла Паз)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Хавьер, Сан Кристобал (Сан Луис де ла Паз)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Джеймспорт (Нью-Йорк)

Джеймспорт — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Джеймспорт (Нью-Йорк)
## Географиясе

Джеймспорт халык санын алу урыны мәйданы — 11,715377 км², 11,715376 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 5 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Auşwitz

Kontsentratsion häm ülem lagere Auşwitz (almança Konzentrationslager Auschwitz, poläkçä Obóz Koncentracyjny Auschwitz), Kontsentratsion häm ülem lagere Birkenau (almança Konzentrationslager Auschwitz-Birkenau, poläkçä Obóz Koncentracyjny Birkenau) - alman kontslagerläre häm ülem lagerläre kompleksı, 1940-1945 yılda Auşwitz şähäre yanında (Krakov qalasınnan 60 km arada) urnaşa.
1939 yılda Adolf Hitler ämere buyınça Auşwitz Öçençe Rayxka quşıla häm yaña isemen "Auşwitz" birelä.
Dönyada yağni faşist Almaniäda qullanılğan "Auşwits" iseme astında tanılğan , läkin sovet häm Rusiä kitaplarında poläk iseme astında - Auşwitz dip yörtelä.
Auşwitz ülem lagerendä 1941-1945 yılda 1 400 000 keşe üterelgän, şul isäptän 1000000 yähüd.
Auşwitz - iñ zur alman natsist ülem lagere, Holokostnıñ töp simvolı bulıp sanala.

# Auşwitz
## Azat itü

1945 yılnıñ 27 ğinwarında palkawnik Fedor Krasavin citäkçelegenäge Sovet ğäskärläreneñ 263-nçe uqçı tömäne häm yanaral-palkawnik Kuroçkin citäkçelegendä 1-nçe Ukrain frontınıñ ğäskärläre Auşwitz ülem lageren azat itälär.
1945 yılnıñ 27 ğinwarında Qızıl Ärme yanaral-mayor Krasavin citäkçelegendä ğäskärläre Auşwitz ülem lageren azat itälär.
1945 yılda Auşwitz şähäre häm andağı kontslagernı azat itü burıçı quyıla. 4,5 meñ gektar cirne bilägän ülem şähären ike pexota diviziäse, tanklar, ayırım batalionnar, ä lagerne SS batalionı saqlağan. Sovet ğäskärläre artilleriä faydalana almıy, çönki totqınnarğa da zıyan kiterüdän qurqa. Şturm 1945 yılnıñ 27 ğinwarında irtänge säğät 7dä başlana. Töşkä sovet ğäskärläre şähär östenä qızıl bayraq qadap, isän qalğan un meñ totqınnı irekkä çığara. Şturm waqıtında Krasavin diviziäse 67 suğışçısın yuğalta, 119 keşe yaralana. Krasavin üzeneñ xärbi beldermäsendä faşistlar üzläreneñ cinäyätlären yäşerü öçen biş krematoriynıñ dürtesen şartlatırğa, häm yuq itelgän totqınnarnıñ äyberlären, kiem-salımın Germaniägä cibärü öçen saqlağan 35 skladnıñ 29ın yandırırğa ölgerüen xäbär itä. Qalğan skladlarda ğına da 800 meñ xatın-qız kieme, 350 meñ ir-at kieme häm ayaq kiemnäre, 7 tonna xatın-qız çäçe, distälägän meñ altın teş protezları tabıla.
Soñraq Krasavin Qazannıñ garnizonı komandirı itep bilgelängän. 1947 yılda Fedor Krasavin ülgännän soñ, Qazannıñ Arça ziratında kümelgän.
Azat itü suğışında 234-350 sovet soldatı wafat bulğan.
1947 yılda Auşwitz lagerendä muzey açıla, ul YUNESKO Bötendönya Mirası isemlegenä kertelgän.
# IC 918

IC 918 — Зур Җидегән йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 918
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 918, SDSS J134237.80+553146.3, PGC 2505332, LEDA 2505332, SDSS J134237.70+553146.4 һәм Gaia DR2 1562318203874813312 буларак та сурәтләнә.
# Дмохи-Вохи

Дмохи-Вохи — Польшаның Подлясье воеводалыгы Чижев гминасында урнашкан авыл.

# Дмохи-Вохи
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Амонай

Амонай — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Юрибей елгасының сул ярыннан 77 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.

# Амонай
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000212115300078320
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115307832
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Николай Семёнов

Николай Семёнов :
* Николай Семенов (1896—1986), физик-химик, 2 тапкыр Социалистик Хезмәт Каһарманы (1968, 1976), химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1956).
* Николай Семенов (1915—1998), Дан орденының тулы кавалеры (1944, 1945, 1945).
# NGC 7708

NGC 7708 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7708
## Тарихы

Әлеге галактика 1787 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ленг-Тарновский

Ленг-Тарновский — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Жабно гминасында урнашкан авыл.

# Ленг-Тарновский
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.