yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Белан-сюр-Урс

Белан-сюр-Урс (фр. Belan-sur-Ource) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Монтиньи-сюр-Об кантонына карый.

# Белан-сюр-Урс
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 20.44 км².
# Вокшице

Вокшице (чех. Vokšice) — Чехиянең Кралове Градец крае Podhradí районында урнашкан авыл.

# Вокшице
## Географиясе

Мәйданы — 1,497 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Вокшице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Вокшице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Вокшице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 137 |
| 1880 | 140 |
| 1890 | 210 |
| 1900 | 243 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 218 |
| 1921 | 230 |
| 1930 | 108 |
| 1950 | 132 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 101 |
| 1970 | 83 |
| 1980 | 75 |
| 1991 | 33 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 32 |
| 2011 | 39 |
| 2021 | 42 |
# Масерия Фрузчоне (Салерно)

Масерия Фрузчоне — Италиянең Кампания төбәге Салерно өязендә урнашкан торак пункт.

# Масерия Фрузчоне (Салерно)
## Географиясе

Масерия Фрузчоне Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Масерия Фрузчоне (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# А. С. Пушкин һәйкәле (Мәскәү, Пушкин мәйданы)

Александр Сергеевич Пушкин һәйкәле Александр Михайлович Опекушинның эше. Мәскәүдә 1880 елның 6(18) июнендә куела. Һәйкәл бронзадан коелма, башта Страстной мәйданының Тверь бульварында (хәзер Пушкин мәйданы) куела. 1950 елда мәйданның капма-каршы ягына күчерелә, һәм әлегә кадәр шунда тора.
Скульптор шагыйрны плащ ябынган, озын сюртуктан аягүрә басып торган килеш сурәтли. Башы уйчан аска эелгян, әйтерсең, ул яңа әсәре өстендә уйланып тора. Уң кулын сюртук салган, артка каерган сул кулында — эшләпә.

# А. С. Пушкин һәйкәле (Мәскәү, Пушкин мәйданы)
## Нигезләнү тарихы

1860 елда Патша авылы лицееның чыгарылышы укучылары инициативасы буенча Мәскәүдә Пушкин һәйкәле өчен акча җыю башлана. 30 мең сум тирәсе акча җыела. 1870 елда лицей укучысы Яков Карлович Грот инициативасы белән яңа язылу уздырыла һәм якынча 160 575 сум акча җыйуга өләшелә
1875 елда Пушкин һәйкәленә ачык конкурс сөземтәләре буенча беренче премияне А.М. Опекшин ала. Төзү-монтаж эшләре өчен Александр Михайлович Опекушин архитектор Иван Семенович Богомоловны чакыра. Һәйкәл кору буенча махсус комиссияне П.Г. Ольденбургский җитәкли..
Киләсе бишьеллык статуя моделен эшләүгә, Петербургта бронза кою заводында коеуга, кызгылт граниттан пьедестал әзерләүгә һәм монтажлауга китә. 1879 елның 19 октябрендә һәйкәлне ачу планлаштырыла (Лицей еллыгына), ләкин почмак монолитларның берсенең зыян күрүе аркасында аны ике яңысы менә алмаштыралар, бу тоткарлыкка китерә.
1880 елның язына һәйкәл буенча эш тәмамлана. Һәйкәлне ачу тантанасы 1880 елның 26 маена тәгаенләнә (шагыйрнең туган көненә); ләкин бу дата императрица Мария Александровнаның матәме белән кичектерелә. 1880 елның 6 июнендә Мәскәү халкы Тверь бульвары янында һәйкәлне ачу тантанасына җыела. Шул ук көнне Мәскәү университетында тантаналы җыелыш үтә, анда Пушкинның иҗаты һәм аның рус мәдәниятендәге урыны турында Н.С. Тихонравов һәм В.О. Ключевский сүз белән чыгыш ясый. Өч көн дәвамында Дворяннар җыелышы залында төрле бәйрәм чаралары үтә, җыелучылар алдыннан И. С. Тургенев, Ф. М. Достоевский, С. Аксаков һәм башка мәдәният эшмәкәрләре чыгыш ясый.
Башта һәйкәл Тверь бульвары башында, Страстной монастырена карый куела. 1950 елда монумент Тверь урамының (ул чакта Горьковский урамы) икенче ягына, сүтеп алынган монастырь урынына 180 градуска борып куела.

# А. С. Пушкин һәйкәле (Мәскәү, Пушкин мәйданы)
## Пьедесталдагы язулар

Пьедесталны Пушкинның «Һәйкәл» шигырендәге юллар бизи. Жуковский цензура күзлегеннән чыгып, шагирның үлгәннән соңгы беренче әсәрләр җыентыгында кайбер юлларны үзгәртә. Бу үзгәрешләрнең берсе пьедесталның уң ягында кыркып языла:
   И долго буду тем народу я любезен, что чувства добрые я лирой пробуждал
1936 елда шагыйрнең үлүенә 100 еллык уңаеннан шигырның тексын оригиналы белән алмаштырырга карар ителә. Шул ук вакытта:
* иске рельефлы язулар алып ташлана, өсте яңадан шомартыла.
* баштагы шрифт саклана, орфографиясе хәзерге заман орфографиясе белән алмаштырыла,
* ике юллык тулысынча дүрт юллык белән алмаштырыла.
Пьедесталның арткы ягындагы сүзләр иске орфографиядә эчпошыргыч үзгәрешсез кала: «Сооруженъ въ 1880 году».
# Чамлык (Вакфыкебир)

Чамлык (төр. Çamlık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Вакфыкебир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бернацице (Түбән Силезия воеводалыгы)

Бернацице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Зембице гминасында урнашкан авыл.

# Бернацице (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Арозио (Италия)

Арозио — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Комо провинциясе составына керә.

# Арозио (Италия)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 300 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Каруго, Инвериго һәм Джуссано коммуналары белән чиктәш.
# Бостон

Бостон — Америка Кушма Штатларының Массчусетс штатында урнашкан шәһәр.

# Бостон
## Тарихы

Бостон шәһәре 7 (17) сентябрь 1630 елда нигезләнгән.

# Бостон
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 232,167761 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 43 метр биеклектә урнашкан.
# Казатико (Парма)

Казатико — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Лангирано өязендә урнашкан торак пункт.

# Казатико (Парма)
## Географиясе

Казатико Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казатико (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Хинкыуци (Единец)

Хинкыуци (рум. һәм молдав. Hincăuți ) — Молдова Республикасының Единец районына караган авыл.
# Цисеве (Польша)

Цисеве — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Карсин гминасында урнашкан авыл.

# Цисеве (Польша)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# SPRR4

SPRR4 (ингл. Small proline rich protein 4) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Жабовржески над Огржи

Жабовржески над Огржи (чех. Žabovřesky nad Ohří) — Чехиянең Устецк крае Литомержице һәм Q89474258? районында урнашкан авыл.

# Жабовржески над Огржи
## Географиясе

Мәйданы — 4,824745 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 160 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Жабовржески над Огржи
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Жабовржески над Огржи
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Жабовржески над Огржи
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 336 |
| 1880 | 366 |
| 1890 | 335 |
| 1900 | 345 |
| 1910 | 339 |
| 1921 | 364 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 361 |
| 1950 | 278 |
| 1961 | 255 |
| 1970 | 227 |
| 1980 | 196 |
| 1991 | 209 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 212 |
| 2014 | 247 |
| 2016 | 257 |
| 2017 | 255 |
| 2018 | 265 |
| 2019 | 266 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 279 |
| 2021 | 278 |
| 2021 | 268 |
| 2022 | 273 |
| 2023 | 276 |
| 2024 | 271 |
# Мужинац

Мужинац (серб. Мужинац) — Сербиянең Заечар округы Сокобанә, Заечар бүлгесе һәм Центральная Сербия җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Мужинац
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 494 метр биеклектә урнашкан.

# Мужинац
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.

# Мужинац
## Демография

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2011 | 344 | |
# Гавриил Непряхин

Гавриил Георгиевич Непряхин (1896 елның 24 мартында, Әстерхан - 1980 елның 20 мартында, Казан шәһәре) - патологоанатом, медицина фәннәре докторы, профессор. Бөек Ватан сугышы катнашучысы.

# Гавриил Непряхин
## Биография

Гавриил Георгиевич Непряхин 1896 елның 24 мартында Әстерханда туган. 1919 елда Н.Г.Чернышевский исемендәге Сарытау дәүләт университетының медицина факультетын тәмамлый. Студентлык елларында аны клиникага профессор А. М. Левковский (Саратов университетының нейропатологы) стажировка үтәргә чакыра. Аның җитәкчелегендә 1942 елда ул "Бизгәк: клиник-анатомик һәм эксперименталь тикшеренүләр" темасы буенча докторлык диссертациясен яклый.
Эш урыны: фельдшер, вакцинатор, массажист, яраланган һәм авыру солдатларны йөртү вакытында озатучы, авыл, тимер юл һәм балык тоту өлкәсендә табиб, балык тоту лабораторияләре, яралылар һәм качаклар өчен хастаханәләрдә йогышлы авырулар белгече, прозектор, региональ патолог, Кавказ фронтындагы Таман дивизиясенең хәрби табибы; Әстерхан дәүләт медицина институтының патологик анатомия бүлеге ярдәмчесе (1920-1924), Казан университеты хезмәткәре (1924-1927).
Бөек Ватан сугышы елларында Непряхин Г.Г. Әстерхан медицина институтының патанатомия кафедрасын җитәкли, шулай ук Әстерхан фронтының эвакогоспитальләрендә баш патологоанатом булып эшли. Сугыштан соң эшен Әстерхан медицина институтында дәвам итә, патологик анатомия кафедрасы мөдире вазифасын үти (1927-1955); аннан соң - Әстерхан фронтының эвакогоспитальләрнең баш патологоанатомы (1941-1945); Төньяк осетин медицина институтының истология кафедрасын җитәкли (1954-1959); Казан медицина институтының патологик анатомия кафедрасы җитәкчесе (1959-1966) (хәзерге Казан дәүләт медицина университеты); Казан дәүләт медицина университетының үзәк фәнни-тикшеренү лабораториясендә эшен дәвам итә (КДМУ) (1967-1980). Казан патологоанатомларының фәнни җәмгыяте рәисе була.
Г. Г. Непряхин җитәкчелегендә 12 докторлык һәм 36 кандидатлык диссертациясе әзерләнде һәм якланды.
Тикшеренү өлкәсендә кызыксынулары: бизгәк, алименталь дистрофия, әкрен төзәлүче яраларның патогенезы, йогышлы һәм онкопатологик авырулар, ревматизм, атеросклероз, төрле күзәнәкләр һ.б.
Гавриил Георгиевич Непряхин 1980 елның 20 мартында Казанда үлә.

# Гавриил Непряхин
## Хезмәтләре

Непряхин Гавриил Георгиевич - якынча 80 фәнни басма авторы.
* Популяр медицина турында очерклар. Әстерхан. 1924.
* Профессор Г. Г. Непряхинның “Бизгәк; клиник, анатомик һәм эксперименталь тикшеренүләр" темасына язылган докладына тезислар. - Әстерхан. 1940.
# Җумхуриетчи (Маден)

Җумхуриетчи (төр. Cumhuriyetçi) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Маден илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ашагыгөкче (Месудие)

Ашагыгөкче (төр. Aşağıgökçe) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Месудие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Монро (Джорджия)

Монро — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.

# Монро (Джорджия)
## Тарихы

Монро шәһәре елда нигезләнгән.

# Монро (Джорджия)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 39,890655 км², 39,694992 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 277 метр биеклектә урнашкан.
# IC 1083

IC 1083 — Кече Җидегән йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 1083
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1083, PGC 53362, IRAS 14549+6836, 2MASX J14553340+6824307, IRAS F14549+6836, MCG+12-14-014, Z 1455.0+6837, Z 337-24, UZC J145533.5+682431, LEDA 53362 һәм Gaia DR2 1693756813155985664 буларак та сурәтләнә.
# Тарасково (Свердловск өлкәсе)

Тарасково (рус. Тарасково) — Свердловск өлкәсенең Новоуральск шәһәр округы составына керүче авыл.

# Тарасково (Свердловск өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Тарасково (Свердловск өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%), татарлар (4%).
# Вескль

Вескль (фр. Vescles) — Франциянең Юра департаментына караган коммуна.

# Вескль
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 20,27 км².
# Провен (Нор)

Провен (фр. Provin) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Аннёллен кантонына карый.
# Пунталььера (Торино)

Пунталььера — Италиянең Пьемонт төбәге Ронко-Канавезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Пунталььера (Торино)
## Географиясе

Пунталььера Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пунталььера (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Консейсан-ди-Ипанема

Консейсан-ди-Ипанема — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Консейсан-ди-Ипанема
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 253,935 км².
# ATXN7L3B

ATXN7L3B (ингл. Ataxin 7 like 3B) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Прагоша Даса

Прагош Дас хәзерге вакытта Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте рәисе (chairman). Ул 2005 елда комиссия рәисе булган. Хәзерге вакытта Прагош Дандаватс Вайшнав мәгълүмат агентлыгының мөхәррире булып тора.
# Часан (Валле д'Аоста)

Часан — Италиянең Валле д'Аоста төбәге Эмарез өязендә урнашкан торак пункт.

# Часан (Валле д'Аоста)
## Географиясе

Часан Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Часан (Валле д'Аоста)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сан-Матеуш (Мадалена)

Сан-Матеуш — Португалиянең Азор утраулары округына керә торган фрегезия. Мадалена муниципалитетына карый.

# Сан-Матеуш (Мадалена)
## Географиясе

Мәйданы — 17,74 км².
# Хохгайм (Тюрингия)

Хохгайм (алман. Hochheim) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Хохгайм (Тюрингия)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,67 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 277 метр биеклектә урнашкан.
# CAPZA3

CAPZA3 (ингл. Capping actin protein of muscle Z-line subunit alpha 3) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Антолин (Бильский повяты)

Антолин — Польшаның Люблин воеводалыгы Константынув гминаcында урнашкан авыл.

# Антолин (Бильский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 7255

NGC 7255 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7255
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Francis Leavenworth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Гайби (Эрегли)

Гайби (төр. Gaybi) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Гаццо-Веронезе

Гаццо-Веронезе — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Верона провинциясе составына керә.

# Гаццо-Веронезе
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 16 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Ногара, Сангинетто, Серравалле-а-По, Сустиненте, Казалеоне, Остилья, Сорга һәм Виллимпента коммуналары белән чиктәш.
# Десешть (коммуна)

Десешть — Румыниянең Марамурешу жудецында урнашкан коммуна.

# Десешть (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Десешть, Херничешть һәм Мара (Румыния) авыллары урнашкан.
# Каяшкан (елга)

Каяшкан — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Сия елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.

# Каяшкан (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100212115100000809
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100080
* Бассейн коды — 13.01.01.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Пынарбашы (Ердемли)

Пынарбашы (төр. Pınarbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Ердемли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# HD35575

HD35575 — Орион йолдызлыгында урнашкан B3V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,42 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# 843 ел (б. э. к.)

843 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр IX гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
XI гасыр (б. э. к.) — X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 843 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:843 елда (б.э.к.) туганнар

# 843 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:843 елда (б.э.к) вафатлар
# Гөктепе (Һалылые)

Гөктепе (төр. Göktepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалылые илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Марянувка (Парчивский повяты)

Марянувка — Польшаның Люблин воеводалыгы Дембова-Клода гминаcында урнашкан авыл.

# Марянувка (Парчивский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (10390) Ленка

(10390) Ленка (лат. Lenka) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10390) Ленка
## Тарихы

1997 елның 27 августында П. Правец, М. Волф тарафыннан Ондржеёв обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 QD1» саналган.
# Ривалд (Диңгез буе воеводалыгы)

һәм
Ривалд — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Старогард-Гданьски гминасында урнашкан авыл.

# Ривалд (Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Старенжин

Старенжин — Польшаның Великопольское воеводалыгы Дамаславек гминасында урнашкан авыл.

# Старенжин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вера-де-Монкайо

Вера-де-Монкайо (исп. Vera de Moncayo) — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вера-де-Монкайо
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 27,662578 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 631 метр биеклектә урнашкан.
# Дүярли (Шәмкир)

Дүярли (әзери. Düyərli) — Әзербайҗанның Шәмкир районына караган авыл.
# Тюлькинцы (Кирово-Чепецк районы)

Тюлькинцы (рус. Тюлькинцы) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.

# Тюлькинцы (Кирово-Чепецк районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Тюлькинцы (Кирово-Чепецк районы)
## Сәгать поясы

Тюлькинцы (Кирово-Чепецк районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Тюлькинцы (Кирово-Чепецк районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Юма (Аризона)

Юма — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан шәһәр.

# Юма (Аризона)
## Тарихы

Юма шәһәре 1888 елда нигезләнгән.

# Юма (Аризона)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 313,620528 км², 311,871711 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 43 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Чокыр Дубовка (Елань №724 кушылдыгы)

Чокыр Дубовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Воронеж өлкәсе, Тамбов өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Елан №724 елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 17 км.

# Чокыр Дубовка (Елань №724 кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010200312107000007270
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107000727
* Бассейн коды — 05.01.02.003
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Пьегайо Басо (Лука)

Пьегайо Басо — Италиянең Тоскана төбәге Пескалья өязендә урнашкан торак пункт.

# Пьегайо Басо (Лука)
## Географиясе

Пьегайо Басо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Пьегайо Басо (Лука)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (14860) 1989 WD3

(14860) 1989 WD3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14860) 1989 WD3
## Тарихы

1989 елның 27 ноябрендә Ё. Осима тарафыннан Гэкко обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 WD3» саналган.
# Булдуклу (Козан)

Булдуклу (төр. Bulduklu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Козан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (8668) Сатомимура

(8668) Сатомимура (лат. Satomimura) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8668) Сатомимура
## Тарихы

1991 елның 16 апрелендә С. Отомо, О. Мурамацу тарафыннан Такане обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 HM» саналган.
# Навасард уеннары

Навасард уеннары (әрмән телендә: Նավասարդյան խաղեր) — Борынгы Әрмәнстанда популяр милли бәйрәм, аның үзәк элементы булып борынгы әрмән календаре буенча 1 навасардта, ягъни яңа елның нәкъ башында башланган (Григориан календаре буенча 11 августка тәңгәл килә) спорт ярышлары булган.
Дини мөсафирлар, крестьяннар, гаскәр, аксөякләр һәм каһиннәр тантаналы колонналар итеп чикләрендә изге Арацани елгасы һәм аның тирәли бәйрәм итүчеләр урнашкан Нпат тавы булган Тарон һәм Багреванд гаварларына (административ берәмлек) килгән. Тау авышлыгында Багаван храм комплексы урнашкан булган, анда тантаналы рәвештә иң олы Ходай Арамазд һәм Анаитка бүләкләр тәкъдим ителгән булган.. Бәйрәмнәр белән беррәттән корбан чалу, сый, сунар булган. Бу көннәрдә кагыйдә буларак атнасына бер узган Навасард уеннары оештырылган булган. Уеннар кысаларында атлетлар йөгерүдә, озынлыкка сикерүдә, фехтование, көрәш, йодрык сугышлары, җәядән ату, чабыш һәм башка спорт төрләре буенча ярышканнар һәм милли җырлар һәм биюләр җырланган булган.

# Навасард уеннары
## Шулай ук карарга мөмкин

* Олимпия уеннары
# Аверскерк

Аверскерк (фр. Haverskerque) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Азбрук кантонына карый.
# Бенсон (Төньяк Каролина)

Бенсон — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Бенсон (Төньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1874 елда нигезләнгән.

# Бенсон (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 7,224445 км², 7,224403 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 74 ± 1 метр һәм 74 метр биеклектә урнашкан.