yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Влков (Добржень)

Влков (чех. Vlkov) — Чехиянең Урта Чехия крае Добржень районында урнашкан авыл.

# Влков (Добржень)
## Географиясе

Мәйданы — 2,791 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Влков (Добржень)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Влков (Добржень)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Влков (Добржень)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 119 |
| 1880 | 96 |
| 1890 | 93 |
| 1900 | 87 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 73 |
| 1921 | 87 |
| 1930 | 87 |
| 1950 | 17 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 5 |
| 1970 | 5 |
| 1980 | 5 |
| 1991 | 0 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 1 |
| 2011 | 1 |
| 2021 | 5 |
# Фамийи

Фамийи (фр. Familly) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Борго Фрацярандиз (Удине)

Борго Фрацярандиз — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Венцоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Борго Фрацярандиз (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Каньяда де ла Муерте (Ирапуато)

Каньяда де ла Муерте — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ирапуато муниципалитеты составына керә.

# Каньяда де ла Муерте (Ирапуато)
## Географиясе

Каньяда де ла Муерте Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Каньяда де ла Муерте (Ирапуато)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Каньяда де ла Муерте (Ирапуато)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Карадере (Айдынҗык)

Карадере (төр. Karadere) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Айдынҗык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Үюкөрен (Дадай)

Үюкөрен (төр. Üyükören) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Дадай илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (11282) Ханакуса

(11282) Ханакуса — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11282) Ханакуса
## Тарихы

1989 елның 30 октябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 UY2» саналган.
# Бове-сюр-Барбур

Бове-сюр-Барбур (фр. Bovée-sur-Barboure) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Роси (Верона)

Роси — Италиянең Венеция төбәге Вестенанова өязендә урнашкан торак пункт.

# Роси (Верона)
## Географиясе

Роси Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Роси (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Еньи

Еньи (фр. Aigny) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Малын

Малын (укр. Малин, рус. Малин, пол. Malin) — Украинаның Житомир өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 26886 кеше (2014).

# Малын
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Малын Көнчыгыш Европа вакыты (Eastern European Time, EET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +2:00 гә тигез.

# Малын
## Тарих

891 елда нигезләнгән.

# Малын
## Халык

Туган тел буенча состав, 2001: украин теле — 95,4%, рус теле — 4,1%.
# Иплик Пазары (Элмалы)

Иплик Пазары (төр. İplik Pazarı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Элмалы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# HD91086

HD91086 — Секстант йолдызлыгында урнашкан Fm_dD спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,786 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Харашки (Докшыцкий районы)

Харашки (белар. Харашкі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.

# Харашки (Докшыцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Садикеж (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

Садикеж — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Голюб-Добжинь гминаcында урнашкан авыл.

# Садикеж (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дашкәсән (Җәбраел)

Дашкәсән (әзери. Daşkəsən) — Әзербайҗанның Җәбраел районына караган авыл.
# Михейлешть (Бузеу)

Михейлешть — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. Михейлешть (коммуна) коммунасына карый.

# Михейлешть (Бузеу)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 74 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сёд-Вож

Сёд-Вож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Зур Кодач елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 24 км.

# Сёд-Вож
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050100112103000060382
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006038
* Бассейн коды — 03.05.01.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# (5528) 1992 AJ

(5528) 1992 AJ (лат. 1992 AJ) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5528) 1992 AJ
## Тарихы

1992 елның 2 гыйнварында С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 AJ» саналган.
# Фонтен (Ду)

Фонтен (фр. Fontain) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# Мулланур Вахитов (Әлки районы)

Мулланур Вахитов — Татарстан Республикасының Әлки районындагы авыл.
Почта индексы — 422886.

# Мулланур Вахитов (Әлки районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.3 °C | -10.4 °C | -5.4 °C | 5.5 °C | 14.3 °C | 19 °C | 20.9 °C | 18.5 °C | 12.8 °C | 5 °C | -3.9 °C | -9.5 °C | 4.7 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
# Чыгмыш (Гөнен)

Чыгмыш (төр. Çığmış) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Гөнен илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Средне Брдо

һәм
Средне Брдо — Словениянең Гореня вас-Поляне җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Средне Брдо
## Географиясе

Мәйданы — 2,59 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 485 метр биеклектә урнашкан.
# Александр Краузе

Александр Краузе (17 ноябрь 1947 ел) — физик. Физика‑математика фәннәре докторы (2004), профессор.

# Александр Краузе
## Биографиясе

Краузе Александр Сергеевич 1947 елның 17 ноябрендә Сарытау шәһәрендә туган.
1971 елда, Башкорт дәүләт университетын тәмамлаганнан соң, Уфа авиация институтында (хәзер Уфа дәүләт авиация техник университеты) инженер, лаборатория мөдире, ассистент, 1990 елдан доцент, 1997 елдан физика-математика фәннәре кандидаты. 2004 елда физика-математика фәннәре докторы гыйльми дәрәҗәсенә дәгъва итеп, «Динамика молекул апротонных растворителей в ионных растворах» темасына диссертация яклый. Уфа дәүләт авиация техник университетында физика кафедрасы профессоры вазифасын били.
2011 елдан алып Молекулалар һәм кристаллар институтында эшли. Фәнни хезмәтләре молекула haвa тәэсир итүне, тирбәлү спектроскопиясе алымнары белән сыеклыклардагы якын динамик тәртипне тикшерүгә багышланган. Тикшеренү нәтиҗәләре сыеклык лазерлары өчен актив мохит сайлаганда һәм сыек фазада үтә тиз химик реакцияләрне өйрәнгәндә файдаланыла. 140‑тан артык фәнни хезмәт һәм 3 уйлап табу авторы.

# Александр Краузе
## Гыйльми басмалары

* Краузе А.С., Шретер Ю.Г. Фотолюминесценция p-GaSb в условиях одноосного сжатия. Физика и техника полупроводников. - 1971.- Т.5. - № 10. -С. 1912-1916.
** Краузе А.С., Михайлов Г.П., Перелыгин И.С. Расчет корреляционных функций колебательной и ориентационной релаксации молекул по спектрам комбинационного рассеяния света в условиях перекрывающихся полос. Журнал Прикл. Спектр. - 1986. - Т. 44.- №3. - С. 431- 435.
** Краузе А.С. Перелыгин И.С. Исследование колебательной и ориентационной релаксации молекул жидкого ацетонитрила по спектрам спонтанного комбинационного рассеяния света. Журн. Прикл. Спектр. - 1987.- Т.45.- № 3.- С. 453-460
* Краузе А.С., Перелыгин И.С. Изучение колебательной и ориентационной релаксации молекул жидкого пиридина методом спектроскопии спонтанного комбинационного рассеяния света. Журн. Прикл. Спектр.- 1987. - Т.46.- № 6.- С. 962-969.
* Краузе А.С. Перелыгин И.С. Колебательная и ориентационная релаксация молекул ацетонитрила в ионных растворах. Химич/ Физика. - 1988. - Т.7. - №5.- С. 641- 647.
** Краузе А.С., Перелыгин И.С. Спектры комбинационного рассеяния и динамика молекул пиридина в ионных растворах.Химич. Физика.- 1988.- Т. 7.- №9.- С. 1043-1049.
* Краузе А.С., Перелыгин И.С. Колебательная и ориентационная релаксация молекул ацетона в ионных растворах. Химич. Физика.- 1989.- Т. 8. - №8.- С. 1043-1049.
* Краузе А.С., Перелыгин И.С. Об эффекте несовпадения максимумов в спектрах изотропного и анизотропного рассеяния света жидкостей. Оптика и спектроскопия.- 1996.- Т. 81.- №6.- С. 929-934.
# Монмирай (Марна)

Монмирай (фр. Montmirail) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Николай Жуков (1928)

Николай Жуков, Николай Алексей улы Жуков (рус. Николай Алексеевич Жуков, 1928 елның 1 декабре, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе, РСФСР, Чуаш АССР, Порецкое районы, Крылово — 2006 елның 11 ноябре, РФ, Мәскәү) — шәрәфле нефтьче, 1953 — 1978 елларда Татарстан АССРның нефть сәнәгате (Татнефть) корылмаларын төзүне оештыручыларның берсе, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе министрлар шурасы премиясе лауреаты (1983), РФ атказанган төзүчесе (1993).

# Николай Жуков (1928)
## Тәрҗемәи хәле

1928 елның 1 декабрендә Чуаш АССРның Порецкое районы Крылово авылында туган. «Эретеп ябыштыру» белгечлеге буенча Алатырь тимер юл транспорты техникумын (1948), «газ һәм нефть үткәргечләрен, газсаклагычларны һәм нефть базаларын проектлау һәм файдалану» белгечлеге буенча И. М. Губкин исемендәге Мәскәү нефть химиясе һәм газ сәнәгате институтының (хәзерге Россия дәүләт нефть һәм газ университеты) кичке бүлеген (1975), Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе министлар шурасы каршындагы Халык хуҗалыгы академиясенең халык хуҗалыгы белән идарә итү институтын (1983) тәмамлаган.
Алатырь тимер юл транспорты техникумын тәмамлагач, Октябрьски шәһәрендә Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе Миннефтепромының «Центроспецстрой» тресты Туймазы махсус эшләр идарәсендә төзелештә мастер, аннары прораб булып эшли.
1950 елдан Ростов өлкәсе Аксай һәм Новочеркасск шәһәрләрендә гидротехника объектларын төзү участогы башлыгы.
1953 елның мартыннан башта Бөгелмәдә, аннары Әлмәттә Татарстан АССРның нефть һәм газ сәнәгате объектларын кору эшендә — «Татнефтестрой» берләшмәсе баш инженеры.
1978 елның октябреннән составына 11 төзелеш-монтаж тресты кергән, илнең көньягында, Урта Азиядә, Кавказ артында, Төмән һәм Тум өлкәләрендә урнашкан ягулык-энергетика комплекслары объектларын төзүче «Главюжтрубопроводстрой» (1993 елдан «Южтрубопроводстрой» ААҖ) главкасы башлыгы.
1986 елдан Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе нефть һәм газ сәнәгате төзелеше министрлыгында (рус. Миннефтегазстрой Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе) газ сәнәгате идарәсе башлыгы.
1989 елдан Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе Миннефтегазстройның Әрмәнстандагы җир тетрәү (ru) нәтиҗәсендә барлыкка килгән җимерекләрне торгызу буенча Баш координация үзәге башлыгы. Әрмәнстаннан кайткач, «Роснефтегазстрой» АҖдә төзелеш буенча техник директор.
1995 елдан «Закнефтегазстрой — Прометей» ААҖ шура рәисенең урынбасары. «Ямал — Аурупа» (ru) (Беларус территориясендә), «Зәңгәр агым» (ru) (РФ — Төркия) магистраль нефть һәм газүткәргечләрен коруны оештыручы.
2006 елның 11 ноябрендә Мәскәүдә вафат. Яңа Хован зиратында, хатыны Лана Сабир кызы янәшәсендә җирләнгән.

# Николай Жуков (1928)
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 1966 — Хезмәт Кызыл Байрагы ордены
* 1968 — Хезмәт Кызыл Байрагы ордены
* 1971 — Ленин ордены
* 1975 — Хөрмәт Билгесе ордены
* 1982 — И. М. Губкин исемендәге премия
* 1983 — Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе министрлар шурасы премиясе (Әлмәттә эшләгән вакытында)
* 1993 — РФ атказанган төзүчесе
# Длужець (Түбән Силезия воеводалыгы)

Длужець — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Львувек-Слёнски гминасында урнашкан авыл.

# Длужець (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Воля-Пасиконска

Воля-Пасиконска — Польшаның Мазовия воеводалыгы Кампинос гминасында урнашкан авыл.

# Воля-Пасиконска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Манвиль

Манвиль (фр. Menville) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Бедрово

һәм
Бедрово — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. Черноочене җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Бедрово
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 411 метр биеклектә урнашкан.
# Кораккасы (Муркаш районы)

Кораккасы (чуаш. Кураккасси, рус. Кораккасы ) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429541. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232830006. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300006000.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Кораккасы (Муркаш районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 357 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%), .
# 903 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 903 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
VIII гасыр — IX гасыр — X гасыр — XI гасыр — XII гасыр :
Хронологик таблица :
903 (тугыз йөз өченче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 903 елы, I меңьеллыкның 903 елы, X гасырның 3 елы, X гасырның 1 унъеллыгының 3 елы, 900 елларның 4 елы. 903 елдан бирле 1121 ел үтте.

# 903 ел
## Вакыйгалар

* Олег Игорьгә булачак Киев кенәз бикәсе Ольганы хатыны итеп билгеләгән.

# 903 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:903 елда туганнар

# 903 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:903 елда вафатлар
# Молинето (Пистоя)

Молинето — Италиянең Тоскана төбәге Буджано өязендә урнашкан торак пункт.

# Молинето (Пистоя)
## Географиясе

Молинето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Молинето (Пистоя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ксения гимназиясе бинасы (Казан)

Ксения гимназиясе бинасы — Казанның Лобачевский урамында урнашкан, 1880 елда төзелгән өч катлы бина. Бу бинада 1880-191? елларда Ксения хатын-кызлар гимназиясе урнаша. 1957 елда архитектор Мәхмүт Игъламов проекты буенча бинага өч катлы янкорма өстәлә.
# Высокая Гора (Киров өлкәсе)

Высокая Гора (рус. Высокая Гора) — Киров өлкәсенең Нократ Аланы районында урнашкан авыл.

# Высокая Гора (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Высокая Гора (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Высокая Гора (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Высокая Гора (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (89%), татарлар (11%).
# Юку Ну Каксин (Кочоапа эль Гранде)

Юку Ну Каксин — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Кочоапа-эль-Гранде (муниципалитет) муниципалитеты составына керә.

# Юку Ну Каксин (Кочоапа эль Гранде)
## Географиясе

Юку Ну Каксин Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Юку Ну Каксин (Кочоапа эль Гранде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Юку Ну Каксин (Кочоапа эль Гранде)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# NGC 3550

NGC 3550 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3550
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Александр Чулошников

Александр Чулошников (8 август 1894 ел — 1941 ел) — СССР тарихчысы, югары мәктәп укытучысы. Казакъстан, Урта Азия һәм Башкортстан тарихы буенча белгеч. Тарих фәннәре кандидаты (1935).

# Александр Чулошников
## Биографиясе

Александр Петрович Чулошников 1894 елның 8 августында Подольск губернасы Черный Остров авылында туа.
1911 елда Санкт-Петербург университетының тарих-филология факультетына укырга керә. 1916 елда университетны тәмамлый һәм шундагы рус тарихы кафедрасында укытучы булып кала.
1919-1921 елларда Ырымбурдагы Казакъ университетында укыта һәм Кирвоенкоматның штабында тарих-статистика бүлекчәсен җитәкли. 1920 елда Кыргыз өлкәсен өйрәнү җәмгыятенең беренче рәисе була.
1921 елда Петроградка әйләнеп кайта. 1921-1931 елларда Ленинград университетында укыта. 1921 елдан алып Тау институтында, Петроград университетының тарих гыйльми эзләнү институтында, 1923 елдан алып — РСФСР-ның Үзәк архивында эшли. 1930 елда Тарих-археография институтында штаттан тыш гыйльми хезмәткәр булып тора. 1935 елда гыйльми эшләренең гомуми күләме аркасында тарих фәннәре кандидаты дәрәҗәсен яулый. 1936 елдан алып — СССР Фәннәр академиясе Тарих институтының Ленинград бүлекчәсендә өлкән гыйльми хезмәткәр.
Аның гыйльми эшләре арасында иң әһәмиятлесе- «Очерки по истории казах-киргизского народа в связи с общими историческими судьбами других тюркских племен» монографиясе. Бу эшендә ул казакъ һәм кыргыз халыкларының тарихын яза. Чулошников шулай ук Казакъстанда феодал милекнең үсешенә дә зур игътибар бирә, казакъларның Пугачев күтәрелешендә һәм 1916 елгы Урта Азия ихтилалында катнашуын өйрәнү белән шөгыльләнә. Башкортстанның XVIII—XIX гасырлар тарихын һәм 1755-1756 еллардагы башкорт ихтилалын өйрәнә. «Материалы по истории Башкирской АССР» басмасын нәшергә итүдә катнаша. 1941 елның азагында блокададагы Ленинградта ачлыктан вафат була.

# Александр Чулошников
## Хезмәтләре

** Очерки по истории казах-киргизского народа в связи с общими историческими судьбами других тюркских племён. Оренбург, 1924. Ч. 1;
** К истории восстания киргиз в 1916 г. Красный архив. 1926. Т. 3 (16).
** Казах-киргизские кочевые орды и пугачевщина (1773—1774). Новый Восток. 1929. Т. 25.
** К истории феодальных отношений в Казахстане в XVII—XVIII вв. Известия АН СССР. Отделение общественных наук. 1936, № 3.
** Восстание 1755 г. в Башкирии. М.; Л., 1940.
# Рябово (Киров өлкәсе)

Рябово (рус. Рябово) — Киров өлкәсенең Зуевка районында урнашкан авыл.

# Рябово (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Рябово (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Рябово (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Рябово (Киров өлкәсе)
## Тарих

1754 елда нигезләнгән.

# Рябово (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%), арлар (3%).
# Городечня

Городечня — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Смоленск өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Вороня елгасының сул ярыннан 30 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Городечня
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Угра елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша елгасы кушылган урындан алып Ука кушылдыктары бассейны, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010100412110000020620
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110002062
* Бассейн коды — 09.01.01.004
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Попроч (Римавска Собота)

Попроч (словак. Poproč) — Словакиянең Римавска-Собота округында урнашкан авыл.

# Попроч (Римавска Собота)
## Тарихы

Авыл 1413 елда нигезләнгән.

# Попроч (Римавска Собота)
## Географиясе

Мәйданы — 4,03 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 556 метр биеклектә урнашкан.

# Попроч (Римавска Собота)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Бовес

Бовес — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Кунео провинциясе составына керә.

# Бовес
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 590 метр биеклектә урнашкан. Борго-Сан-Дальмаццо, Кунео, Лимоне-Пьемонте, Певераньо, Робиланте, Роккавьоне һәм Вернанте коммуналары белән чиктәш.
# Акши (Озынболак авыл округы)

Акши (каз. Ақши) — Казакъстанның Павлодар өлкәсендә урнашкан авыл.

# Акши (Озынболак авыл округы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Фраксионамьенто Сан Лорензо (Селая)

Фраксионамьенто Сан Лорензо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Селая муниципалитеты составына керә.

# Фраксионамьенто Сан Лорензо (Селая)
## Географиясе

Фраксионамьенто Сан Лорензо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Фраксионамьенто Сан Лорензо (Селая)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Фраксионамьенто Сан Лорензо (Селая)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.