yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Скифия

Cкифия :
| Башкала | Скиф Неаполе (рус.) |
| Эре шәһәрләр | Скиф Неаполе, Херсонес (рус.), Ольвия (рус.), һ.б. |
Скифия (грек. Σκυθία) — антик география аңлауында халыклар төркеме урнашкан бер өлкә. Скифлар исемле берләшкән халык. Көнчыгыш скифлар еш кына саклар (рус.) исеме белән таныш.

# Скифия
## Халык һәм чолганыш составы

Геродот үзенең «Проконессадан Аристей (рус.)» дигән поэмасында скифлар исседонлар (рус.) җирләренә кадәр яшәгәнен билгеләгән.
Курган гепотезасы (рус.) яклаучылары һинд-аврупа чыганаклары, скифларны да исәпләгәндә, атлар ияләштерү вакытына, Каспий һәм Кара диңгезләрнең төньяк җирләренә күрсәтәләр.
Тагын бер гипотеза буенча скифларны сеймино-турбин культурасына (рус.) кертәләр.
Аримаспо-исседон сугышы белән бәйле иртә килгән куьтура да бар. Аримасплар (рус.) исседонларны аларның иленнән куганнар, соңыннан исседонлар скифларны кысрыклаганнар, ә Кара диңгез буенда яшәгән киммәрләр (рус.) скифлар аркасында үз иленнән киткәннәр.
Геродот, һ.б. авторлар тасвирламаларыннан, Скифия күп милләтле дәүләт булганы мәгълүм. Төньяк Скифия агафирслар (рус.) һәм неврлар (рус.) белән, соңыннан андрофаглар (рус.) һәм меланхленлар (рус.) белән чикләшкән.
Әмма бу чикләр шартлы гына, чөнки Дарий I дәүләткә һөҗум иткәч, бөтен кенәзләр Бөек Скифия кенәзләр Шурасын үткәргәннәр. Ягъни зур территориядә халыкларның үзара килешкәнлек гамәллеген тасвирлый.
Соңрак Скифия территориясендә башка халыклар да барлыкка килделәр: Сарматия (рус.), Готия (рус.), Византия вакытындагы төньяк архонствалар (рус.) өлкәләре, Һуннар империясе, һәм соңыннан Киев Русе.
Лаврентий (рус.) һәм Густынь елъязмаларына (рус.) килешеп, Бөек Скифия Днепр һәм Буга елгалары җирләрендә яшәгән кабиләләрдән торган. Шулай ук, Дунайга көнчыгыштан хәзәрләрдән китеп болгарларның килүе искә алына.

# Скифия
## География

Геродот Тарихның (рус.) 4нче китабында Скифиянең тасвирламасын Истр(Дунай) елгасыннан башлый, Истрның скиф агылуларына ул Пирет (рус.), Тиарант, Арар, Напарис һәм Ордесс елгаларын илтә. Истрдан көнчыгышка Тирас(Днестр) исемле елга урнаша. Соңыннан Ольвия (рус.) шәһәре урнашкан Гипанис елгасы ага. Гипанистан соң Борисфен(Днепр) елгасы урнаша. Соңгы ике елга бер лиманга кушыла. Ике елга арасындагы борын Гипполая дип атала.
Әмма борыңгы Днепрның Кара диңгезгә төгәл кушылу урыны хәзер бәхәстә тора. Кайберләр Днепр Синюха (рус.) елгасы үзәне буенча аккан дип уйлыйлар, башкалар елга тамагын көньякка Донузлава районына этәләр.
Шулай ук Борисфен агылуы Пантикап атала. Кайсыбер тикшеренүчеләр Пантикапны Ингул белән тиңләштерәләр, башкалары Ингулец белән, ә академик Рыбаков Ворскла (рус.) белән. Пантикап төньяктан ага, Гилея аша китә һәм Борисфенга кушыла.
Азак диңгезенә кушыла торган соңгы скиф елгасы — Танаиф. Ешрак Дон белән ассоциацияләнә, әмма аның төньяк агымын Төньяк Донец (рус.) дип белделәр.
# Юрми (мәгънәләр)

Юрми — күп мәгънәле сүз.
# Кызыл-Чин

Кызыл-Чин — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Чаган-Узун елгасының сул ярына тамагыннан 3 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 20 км.

# Кызыл-Чин
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Катунь елгасы. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100312115100005582
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100558
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Николай Тарасенко

Николай Тарасенко (Николай Евдоким улы Тарасенко, 9 май 1908(1908-05-09), Калиновка, Бәләбәй өязе, Уфа губернасы, Россия империясе — 20 июль 1974(1974-07-20) (66 яшь), Дәүләкән, Дәүләкән, БАССР, РСФСР, СССР) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1948).
# Лигема

Лигема (эст. Ligema) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
# Цепара

Цепара — Италиянең Сарденья төбәге Алес өязендә урнашкан торак пункт.

# Цепара
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Bağınlıq

Bağınlıq - fizik zat häm monarx arasındağı säyäsi-xoquqi beryaqlı bäyläneş.
Räsäy xoquq beleme öçen watandaşlıq häm bağınlıq töşençäläre ayırılıp toralar. Elek bağınlıq monarxik däwlätlärgä xas bulğan.
Bağınlıq töşençäse monarx yäğni tac insitutı belän bäyle. Watandaşlıq töşençäsendä fizik zatnıñ däwlät başlığı tügel, ä böten däwlät instituları belän kiñ bäläneşe bar.
Monarxiä waqıtında formalaşqan tellärdä bağınlıq häm watandaşlıq töşençäläre tiñ bula. Mäsälän ingliz telendä "citizenship" qayçaqta bağınlıq yäki watandaşlıq mäğnäsen bilgeli, läkin "citizen" - watandaş, ä "subject" - bağın töşençäläre ayırılıp tora.
Läkin ingliz telendä dä watandaşlıq töşençäsen ike süz bilgeli: "citizenship" - tar mäğnäsendä häm "nationality" - kiñ mäğnäsendä.
Urıs telendä ingliz kalkası -гражданин qullanıla: "citizenship", "city" - urısça город (şähär), şunnan kalkası grajdanin.
Urıslaştıru säyäsäte näticäsendä tatar telenä dä urıs alınması grajdan süze kertelgän, läkin xäzer döresräk kiñ mäğnäle watandaş süze yış qullanıla, çınnan da watandaşlar ber şähärdä genä yäşämi (grajdanin mäğnäse), watandaşlarnı näq böten Watan berläşterä.
İngliz telle illärdä "citizenship" töşençäse nindider cirlek belän bäyle, ä "nationality" böten däwlät belän bäylängän.
Tatar xanlıqları monarxik däwlät bulğan, häm alarğa buysınğan xalıqlar öçen bağın töşençäse qullanıp bula, läkin küp çığanaqlar buyınça Qazan xanlığında qatnaş ğailädä tuğan keşelär Qazan watandaşlığın alğan, häm xanlıq tarixında zur rol' uynağan. Xudäkov buyınça Tatar däwlätärendä Ğosmanlı imperiäsennän ayırmalı bularaq "yanıçar" (yaña çirü) qatlawı bulmağan, Qazanda tuğan barlıq keşelär Qazan xanlığınıñ watandaşlığın alğan.
# Читлибахче (Хазро)

Читлибахче (төр. Çitlibahçe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Хазро илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Валя-Менестирий (Алба)

Валя-Менестирий — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Римец (коммуна) коммунасына карый.

# Валя-Менестирий (Алба)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Руозина (Лука)

Руозина — Италиянең Тоскана төбәге Стаццема өязендә урнашкан торак пункт.

# Руозина (Лука)
## Географиясе

Руозина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Руозина (Лука)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сан Педро де лос Позос, Минерал де Позос (Сан Луис де ла Паз)

Сан Педро де лос Позос, Минерал де Позос — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Луис-де-ла-Пас муниципалитеты составына керә.

# Сан Педро де лос Позос, Минерал де Позос (Сан Луис де ла Паз)
## Географиясе

Сан Педро де лос Позос, Минерал де Позос Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Педро де лос Позос, Минерал де Позос (Сан Луис де ла Паз)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Педро де лос Позос, Минерал де Позос (Сан Луис де ла Паз)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Königsberg

* Gerb
* Gerb
Königsberg (lat. Regiomontium, almança Königsberg, pruss. Kunnegsgarbs, Knigsberg; Königsberg in Preußen, litvaça Karaliaučius, lähçä Królewiec) - tärcemäse: Patşa tawı - 1255 - 1946 yıllarda Kaliningrad şähäreneñ iseme. 1255 yılğa qädär Twangste.
1773-1945 yıllarda Königsnberg - Könçığış Prussiäneñ başqalası.

# Königsberg
## Qısqa tarix

1255 yılda pruss şähärlege Twangste urınında Tevton Ordenı tarafınnan Königsberg (Patşa Tawı) kirmäne salına.
1724-1804 yılda - böyek alman fälsäfäçese İmmanuil Kant Königsberg şähärendä yäşägän.
1758 yılda Rusiä ğäskärläre şähärne basıp alalar.
1758-1762 yıllarda Rusiäneñ şähäre.
İkençe Bötendönya suğışı waqıtında 1945 yılnıñ aprelendä Vasilevskiy citäklägän ğäskärlär qatı höcüm näticäsendä Königsbergnı basıp alalar.
370 000 cirle toruçılardan 20 000 genä qalğan, soñraq alar da Almaniägä küçerelä.
1946 yılda Mixail Kalinin ülgännän soñ şähärgä Kaliningrad iseme birelgän.
# (508) Принстония

(508) Принстония (лат. Princetonia) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (508) Принстония
## Тарихы

1903 елның 20 апрелендә Р. С. Дуган тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1903 LQ» саналган.
# Гүрде

Гүрде (рус. Гурды) — Маты елгасы кушылдыгы. Башкортстанның Бакалы районы, Илеш районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 11 км.

# Гүрде
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010201612111100026664
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111102666
* Бассейн коды — 10.01.02.016
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Марблмаунт (Вашингтон)

Марблмаунт — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Марблмаунт (Вашингтон)
## Географиясе

Марблмаунт халык санын алу урыны мәйданы — 5,944028 км², 2,5 квадрат миль, 5,968133 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 96 метр һәм 315 Фут биеклектә урнашкан.
# Кеймадас (Баия)

Кеймадас — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.

# Кеймадас (Баия)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 2027,875 км².
# Бердәм Россия

Бердә́м Росси́я (рус. Единая Россия) — Россиянең сәяси фиркәсе.
# IC 3326

IC 3326 — чикләрендә урнашкан астрономик җисем .

# IC 3326
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3326, LEDA 1693354, SDSS J122552.74+234606.4 һәм Gaia DR2 3953861199510370560 буларак та сурәтләнә.
# Бадемли (Һасса)

Бадемли (төр. Bademli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Һасса илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Голя (Ополе воеводалыгы)

Голя — Польшаның Ополе воеводалыгы Сверчув гминасында урнашкан авыл.

# Голя (Ополе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Поройна-Маре (коммуна)

Поройна-Маре — Румыниянең Мехединць жудецында урнашкан коммуна.

# Поройна-Маре (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 54,74 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Поройна-Маре, Финтиниле-Негре, Стигница һәм Шипоту (Поройна-Маре, Мехединць) авыллары урнашкан.
# Мелая

Мелая — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Мелая (коммуна) коммунасына карый.

# Мелая
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 467 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Кара-Су (Кара-Бура районы)

Кара-Су (кырг. Кара-Суу) — Кыргыз Республикасының Талас өлкәсе Кара-Бура районындагы авыл.

# Кара-Су (Кара-Бура районы)
## Халкы

Халкы — 2133 кеше.
# Калоститлан (Арселия)

Калоститлан — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Арселия муниципалитеты составына керә.

# Калоститлан (Арселия)
## Географиясе

Калоститлан Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Калоститлан (Арселия)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Калоститлан (Арселия)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Гүргүр (Текман)

Гүргүр (төр. Gürgür) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Текман илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Хабовичы

Хабовичы (белар. Хабовічы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.

# Хабовичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Стили-Голлоу (Оклахома)

Стили-Голлоу — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Стили-Голлоу (Оклахома)
## Географиясе

Стили-Голлоу халык санын алу урыны мәйданы — 5,3 км². Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Фрационе Форцо (Торино)

Фрационе Форцо — Италиянең Пьемонт төбәге Ронко-Канавезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Фрационе Форцо (Торино)
## Географиясе

Фрационе Форцо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Фрационе Форцо (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Залево (Острудский повяты)

Залево — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Миломлын гминасында урнашкан авыл.

# Залево (Острудский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сан Мануел де Валдерама (Саламанка)

Сан Мануел де Валдерама — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Саламанка муниципалитеты составына керә.

# Сан Мануел де Валдерама (Саламанка)
## Географиясе

Сан Мануел де Валдерама Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Мануел де Валдерама (Саламанка)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Мануел де Валдерама (Саламанка)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Оймапынар (Солхан)

Оймапынар (төр. Oymapınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Бингөл иле Солхан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Денкей

Денкей — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Фиртецешть (коммуна) коммунасына карый.

# Денкей
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 240 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Истлавак (Тлапа де Комонфорт)

Истлавак — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Тлапа-де-Комонфорт муниципалитеты составына керә.

# Истлавак (Тлапа де Комонфорт)
## Географиясе

Истлавак Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Истлавак (Тлапа де Комонфорт)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Истлавак (Тлапа де Комонфорт)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Ордулукарадере (Җумаери)

Ордулукарадере (төр. Ordulukaradere) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Җумаери илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Петекли (Демирөзү)

Петекли (төр. Petekli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Байбурт иле Демирөзү илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ямне над Орлици

Ямне над Орлици (чех. Jamné nad Orlicí) — Чехиянең Пардубице крае Усти-над-Орлици һәм Q12042036? районында урнашкан авыл.

# Ямне над Орлици
## Географиясе

Мәйданы — 10,588139 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 596 метр биеклектә урнашкан.

# Ямне над Орлици
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ямне над Орлици
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Ямне над Орлици
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1501 |
| 1880 | 1555 |
| 1890 | 1757 |
| 1900 | 1605 |
| 1910 | 1468 |
| 1921 | 1331 |
| 1930 | 1237 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 764 |
| 1961 | 794 |
| 1970 | 720 |
| 1980 | 738 |
| 1991 | 678 |
| 2001 | 721 |
| 2011 | 675 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 704 |
| 2016 | 685 |
| 2017 | 682 |
| 2018 | 679 |
| 2019 | 699 |
| 2020 | 698 |
| 2021 | 701 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 691 |
| 2022 | 691 |
| 2023 | 730 |
| 2024 | 703 |
# Залах

Залах (алман. Salach) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Залах
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,31 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 362 метр һәм 354 метр биеклектә урнашкан.
# Габрк (Илирська Бистриця)

Габрк — Словениянең Илирська Бистриця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Габрк (Илирська Бистриця)
## Географиясе

Мәйданы — 1,67 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 742,8 метр биеклектә урнашкан.
# Тихомирнов урамы (Казан)

Тихомирнов урамы (рус. улица Тихомирнова) — Казанның магистраль урамының бер өлеше. Т. Миңнуллин урамының А. Айдинов урамы белән киселешендә башлана. Ульянов-Ленин, Щепкин, Волков, Фрунзе әрәмәсе урамы, Пехотная урамы белән кисешеп үтә, Н.А. Назарбаев һәм Вишневский урамнары белән киселештә бетә, юл Универсиада проспекты булып дәвам итә.

# Тихомирнов урамы (Казан)
## Тарих

Инкыйлабка кадәр Өченче тау дип йөртелгән җирлекнең Зур урамы исемен йөрткән. 1927 елда инкыйлабчы-мөхәррир Виктор Тихомирнов (1889-1919) хөрмәтенә аталган. Универсиада өчен юллар чишелеше төзегәндә урам һәм андагы йортлар зур үзгәрешләр кичерә.

# Тихомирнов урамы (Казан)
## Игътибарга лаек объектлар

* Татар дәүләт «Әкият» курчак театры
# Молоток (Кече Уран кушылдыгы)

Молоток — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе, Самар өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кече Уран елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Молоток (Кече Уран кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010001012112100006525
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100652
* Бассейн коды — 11.01.00.010
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Бозиень (Ботошань)

Бозиень — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. Сэвени коммунасына карый.

# Бозиень (Ботошань)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 88 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Корио

Корио — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Турин провинциясе составына керә.

# Корио
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 625 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Баланджеро, Коассоло-Торинезе, Форно-Канавезе, Гроссо, Локана, Ноле (провинция, Турин), Пратильоне, Спароне, Мати (коммуна) һәм Рокка-Канавезе коммуналары белән чиктәш.
# Милтон (Вашингтон)

Милтон — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.

# Милтон (Вашингтон)
## Тарихы

Милтон шәһәре елда нигезләнгән.

# Милтон (Вашингтон)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 6,942354 км², 2,82 квадрат миль, 6,600375 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 93 метр биеклектә урнашкан.
# (15393) 1997 TR24

(15393) 1997 TR24 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15393) 1997 TR24
## Тарихы

1997 елның 9 октябрендә BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 TR24» саналган.
# Штебелов

Штебелов — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Штебелов
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,12 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 30 метр биеклектә урнашкан.
# Кара-Михал

Кара-Михал — Болгариянең Разград өлкәсендә урнашкан авыл. Самуил җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Кара-Михал
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 328 метр биеклектә урнашкан.
# Гурбенешть

Гурбенешть — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. Гурбенешть (коммуна) коммунасына карый.

# Гурбенешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 47 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Фе (Сарта)

Фе (фр. Fay) — Франциянең Сарта департаментында урнашкан коммуна.
# Дековка

Дековка (чех. Děkovka) — Чехиянең Устецк крае Подседице районында урнашкан авыл.

# Дековка
## Географиясе

Мәйданы — 2,129 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Дековка
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Дековка
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Дековка
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 61 |
| 1880 | 57 |
| 1890 | 55 |
| 1900 | 58 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 57 |
| 1921 | 63 |
| 1930 | 59 |
| 1950 | 47 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 44 |
| 1970 | 39 |
| 1980 | 20 |
| 1991 | 18 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 15 |
| 2011 | 20 |
| 2021 | 18 |
# Мерҗимеккөй (Ташова)

Мерҗимеккөй (төр. Mercimekköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Ташова илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Каратай (Конья)

Каратай (төр. Karatay) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесенең Конья иленә караган бер илчедер.

# Каратай (Конья)
## Географиясе

Илче мәйданы — 2612,2 км².
# Мачулишча (Халопеницки авыл советы)

Мачулишча (белар. Мачулішча) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Крупский районында урнашкан авыл.

# Мачулишча (Халопеницки авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Лим Хианг-кһай

Лим Хианг-кһай (Lîm Hiàng-khái, 林向愷, 1955 елда туган) ул Тайвань икътисадчысы.
# Овчарня (Опольский повяты)

Овчарня — Польшаның Люблин воеводалыгы Юзефув-над-Вислой гминаcында урнашкан авыл.

# Овчарня (Опольский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD2628

HD2628 — Андромеда йолдызлыгында урнашкан A7III спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,214 ± 0,009 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.