# 9 декабрь

9 декабрь — Милади тәкъвимендә уникенче айның тугызынчы көне. Ел ахырына кадәр 22 көн кала.
* Тарих порталы
* Вакыт порталы
* Бәйрәмнәр порталы
Дөнья тарихында бу көн:

# 9 декабрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Халыкара

* БМО – Халыкара ришвәтчелек белән керәшү көне (гарәп. اليوم العالمي لمكافحة الفساد‎, рус. Международный день борьбы с коррупцией, ингл. International Anti-Corruption Day)..

# 9 декабрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Милли

* Антигуа һәм Барбуда — Милли каһарманнар көне.
* Перу — Хәрби көчләр көне.
* Россия — Ватан каһарманнары көне (рус. День Героев Отечества, ингл. Fatherland's Heroes Day).
* Танзания — Бәйсезлек көне.
* Төньяк Мариан утраулары — Конституция көне.
* Франция — Илкүләм дәүләт дөньявилыгы көне (фр. Journée nationale de la Laïcité, рус. Национальный день лаицизма, ингл. National Day of Laïcité).

# 9 декабрь
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* Бразилия:
** Логопедлар көне
** Алкоголизмны җиңеп чыкканнар көне

# 9 декабрь
## Вакыйгалар

* 1824 — Аякучо янында сугышында Перу җиңүе аның бәйсезлеген ачыклый.
* 1953 — «Азатлык радиосы»ның татар һәм башкорт телләрендәге беренче тапшыруы чыга.

# 9 декабрь
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:9 декабрь көнне туганнар
* 1742 — Карл Вилһелм Шееле,
* 1839 — Николай Кашкин,
* 1849 — Егор Вагнер,
* 1868 — Фриц Һабер,
* 1873 — Николай Сибилев,
* 1881 — Әхмәтвафа Бәхтияров,
* 1894 — Владислав Равдоникас,
* 1895 — Долорес Ибаррури,
* 1900 — Хәсән Туфан, татар шагыйре.
* 1904 — Пелагея Вершилова,
* 1908 — Константин Семендяев,
* 1910 — Әсма Шайморатова,
* 1917 — Җеймс Рейнвотер,
* 1918 — Николай Родимов,
* 1919 — Вильям Липском,
* 1925 — Абдулла Али,
* 1926 — Рәмзиә Тарсинова,
* 1926 — Һенри Вей Кендалл,
* 1931 — Әхәт Уразмәтов, татар сәнгатькәре, артист.
* 1940 — Зөфәр Сәхәбиев,
* 1944 — Морат Аджи, тарихчы, тюрколог.
* 1945 — Мирас Иделбаев, башкорт язучысы, мөгаллим.
* 1945 — Нәҗибә Әминева, татар шагыйрәсе.
* 1947 — Идият Әширов, татар шагыйре.
* 1954 — Жаң-Клод Юңкер,
* 1955 — Риф Сәхәбетдинов,
* 1956 — Имангали Ташмөхәммәтев,
* 1963 — Алексей Песошин, ТР премьер-министры (2017 елдан).
* 1971 — Вадим Соколов,
* 1972 — Миңнинур Сәетова-Гыйззәтуллина,
* 1982 — Евдокия Гречишникова,
* 1994 — Диләрә Фәттахова, Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры артисты.

# 9 декабрь
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:9 декабрь көнне вафатлар
* 1574 — II Сәлим,
* 1921 — Владимир Мальмберг,
* 1925 — Рифат Гаспринский, «Тәрҗеман»ның нәшир-мөхәррире.
* 1934 — Митрофан,
* 1937 — Нилс Густаф Дален,
* 1941 — Василий Хрущев,
* 1941 — Дмитрий Мережковский, рус язучысы, шагыйрь, драматург.
* 1954 — Юныс Ибәтуллин, Эшче-крестьян Кызыл Гаскәре генерал-майоры.
* 1958 — Николай Трифонов,
* 1971 — Ральф Банч, дипломат, хокук яклаучысы, Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреаты.
* 1975 — Гази Кашшаф, татар әдәбият галиме, тәнкыйтьче.
* 1977 — Клариса Лиспектор,
* 1984 — Виктор Сивец,
* 1991 — Владимир Графов,
* 1995 — Генрих Бухин,
* 2001 — Рәфыйк Нәфыйков,
* 2005 — Виктор Винтер,
* 2007 — Эмилия Штина, альголог, профессор, РСФСР Югары шурасы депутаты.
* 2015 — Василий Перчаткин,
* 2018 — Михаил Глухов,
* 2018 — Риккардо Җаккони,
* 2018 — Юныс Йосыпов,
* 2019 — Салават Әскаров,
* 2020 — Вячеслав Кебич,
* 2020 — Рафаил Ильясов,