yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Кече Алгашка

Кече Алгашка — Россия территориясеннән ага торган елга. Чуашстанның Шумерля районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Алгашка елгасының сул ярыннан 18 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.

# Кече Алгашка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010500412110000039203
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003920
* Бассейн коды — 08.01.05.004
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Өзлүҗе (Тарсус)

Өзлүҗе (төр. Özlüce) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Тарсус илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Иннерфильгратен

Иннерфильгратен — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. Лиенц округы составына керә.

# Иннерфильгратен
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1402 метр биеклектә урнашкан. Доббьяко, Сан-Кандидо һәм Валле-ди-Казиес коммуналары белән чиктәш.
# CNTRL

CNTRL (ингл. Centriolin) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Әлек районы

Әлек районы (рус. Аликовский район, чуаш. Элĕк районĕ) — Чуашстанның төньяк-көнбатышында урнашкан муниципаль район.
Административ үзәге. — Әлек авылы.

# Әлек районы
## География

Чуашстанның төньяк-көнбатышында урнашкан муниципаль район. Район территориясе 554,1 км². Төньякта Моргауш һәм Ядернә районнары, көньякта Шөмерлә һәм Урнар районнары,, көнчыгышта Красноармейcки районы белән чиктәш.

# Әлек районы
## Тарих

Район 1927 елның 5 сентябрьендә оеша.

# Әлек районы
## Халык

Халык саны 35,1 мең кеше (2010 елга)
Милли состав: чуашлар — 98%. Районда 12 авыл жирлегендә 117 авыл урнашкан.

# Әлек районы
## Икътисад

Авыл хуҗалыгында төп тармаклар: сөт, ит, бал җитештерү, игенчелек. Шулай ук вак ремонт, авыл хуҗалыгы тауарлары эшкәртү предприятияләре бар.

# Әлек районы
## Шәхесләр

* Виталий Золотов (1934, Синерь—2021), язучы, хәрби-диңгез фәннәре кандидаты (1966), отставкадагы беренче ранг капитаны. ЧР атказанган мәдәният хезмәткәре (2002).
# Сан-Марти-Вель

Сан-Марти-Вель (кат. Sant Martí Vell) — Испаниянең Жирона провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Сан-Марти-Вель
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 17,5 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 65 метр биеклектә урнашкан.
# Казчине Бреро (Кунео)

Казчине Бреро — Италиянең Пьемонт төбәге Ланьяско өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчине Бреро (Кунео)
## Географиясе

Казчине Бреро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казчине Бреро (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эль Сакрифисио (Пабельон де Артеага)

Эль Сакрифисио — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Пабельон-де-Артеага муниципалитеты составына керә.

# Эль Сакрифисио (Пабельон де Артеага)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Сакрифисио (Пабельон де Артеага)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Болгар татарлары

Болгар татарлары (татарлар) — әстерхан татарлары составындагы этник төркем. Әстерхан татарларының күпчелеге кебек үк, үзләрен аерым этник җәмгыять буларак аерып тормый, һәм нигездә, үзләрен татарлар дип саныйлар, казан татарларына мәдәният һәм тел ягыннан якын торалар.

# Болгар татарлары
## Таралышлары

Болгар татарлары күпләп яшәгән урын булып Әстерхан өлкәсенең Икрян районы Яңа Болгар авылы тора, субэтносның аерым вәкилләре Бәхтимердә, Әстерханда, Мәскәүдә дә яши.

# Болгар татарлары
## Тарих

Әстерхан өлкәсе территориясендә, татарларның, ким дигәндә, дүрт этник төркеме яши: әстерхан татарлары, шулай ук йортлылар, карагашлар һәм алабугатлар. Тарихи күзлектән караганда, соңгы өч төркем нугай күчмә кабиләләреннән гыйбарәт, алар бары тик XIX—XX гасырларда гына утрак тормышка күчкәннәр. Бу төркемнәрнең телләре әдәби татар яки аның диалектына караганда нугай теленә якынрак. Әстерхан татарлары казан татарларына тарихи яктан якынрак, әмма бу җирләргә элегрәк күченгәнгә шулай ук казакъ һәм Кавказ халыклары йогынтысына дучар булганнар.
Болгарлылар Әстерхан өлкәсендәге этник төркем, алартатар халкына карый. Яңа Болгар авылына 1918 елда ачлыктан качкан казан татарлары һәм татар-мишәрләр тарафыннан нигез салына. Бераз соңрак аңа Нариман районы авылларыннан әстерхан татар гаиләләре күчеп килә. Алда әйтелгәнчә, нугай этник төркемнәреннән аермалы буларак, Болгар халкының Урта Иделдәге татар халкына, чыннан да, якынлыгы турында шик юк. Шуңа да карамастан, аларның төрле халыклардан формалашкан составы (казан татарлары, мишәрләр, әстерхан татарлары һ.б.), мәдәнияттә һәм яшәү рәвешендәге кайбер аерымлыклар (юртларга хас сугару игенчелегенә күчү, калмык көйләре һәм биюләре) һәм телләре (төрле татар диалект ареалларының бер-бер артлы үрелеп баруы һәм Әстерхан өлкәсенең башка халыклары телләреннән алынмалары булу), аларны татар халкы составында мөстәкыйль субэтнос дип санарга мөмкинлек бирә.
# Томава

Томава — Польшаның Лодзь воеводалыгы Ленки-Шляхецке гминаcында урнашкан авыл.

# Томава
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Виктория (Виргиния)

Виктория — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Виктория (Виргиния)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 7,381179 км², 7,38118 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 179 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Зур Осипова

Зур Осипова (Кара Осипова) — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Томь елгасының уң ярыннан 386 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 39 км.

# Зур Осипова
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Новокузнецк каласыннан Кемерово каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010300312115200011395
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115201139
* Бассейн коды — 13.01.03.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Оук-Бич-Кептри (Нью-Йорк)

Оук-Бич-Кептри — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Оук-Бич-Кептри (Нью-Йорк)
## Географиясе

Оук-Бич-Кептри халык санын алу урыны мәйданы — 9,5 км², 9,520514 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 6 Фут биеклектә урнашкан.
# Цона Индузтрияле Санта Валбурга (Болцано)

Цона Индузтрияле Санта Валбурга — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Ультимо өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Индузтрияле Санта Валбурга (Болцано)
## Географиясе

Цона Индузтрияле Санта Валбурга Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Цона Индузтрияле Санта Валбурга (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сәгыделсогуд

Сәгыделсогуд (гарәп. سعد السعود‎ сә‘д әл-со‘уд — «бәхетлелегенең бәхетлелеге»; Дәлү β, Дәлү бетасы, β Aqr) — Дәлү йолдызлыгының яктырыш буенча беренче йолдызы. Бу +2,91 күренмә йолдызча зурлыктагы сары үтә зур йолдыз Җирдән якынча 600 яктылык елы ераклыкта тора. Аның өслегенең температурасы югары түгел һәм 5460 К тәшкил итә. Йолдызның яктыртучанлыгы Кояшныкыннан 2200 тапкыр артыграк, ә диаметры — 50 тапкыр зуррак.
Йолдызның күренмә ике «иптәше» бар: Дәлү β B — 35,4 почмакча секунд ераклыкта урнашкан +11,0 зурлыктагы йолдыз; Дәлү β C — 57,2 почмакча секунд ераклыкта урнашкан +11,6 зурлыктагы йолдыз.
# Виктор-Влад-Деламарина

Виктор-Влад-Деламарина — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. Виктор-Влад-Деламарина (коммуна) коммунасына карый.

# Виктор-Влад-Деламарина
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 142 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Луре (Виченца)

Луре — Италиянең Венеция төбәге Вальданьо өязендә урнашкан торак пункт.

# Луре (Виченца)
## Географиясе

Луре Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Луре (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Малиново (Високомазовецкий повяты)

Малиново — Польшаның Подлясье воеводалыгы Клюково гминасында урнашкан авыл.

# Малиново (Високомазовецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Карачомак (Кастамону)

Карачомак (төр. Karaçomak) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Кастамону илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Дамир Шакиров

Дамир Шакиров (15 февраль 1956 ел) — галим-гигиенист. Медицина фәннәре докторы (2002), профессор (2006). 1982 елдан (өзеклек белән) Башкорт дәүләт медицина институты һәм Башкорт дәүләт медицина университеты укытучысы.

# Дамир Шакиров
## Биографиясе

Дамир Фәез улы Шакиров 1956 елның 15 февралендә Башкорт АССРның Миякә районы Кыргыз-Миякә авылында туа.
1980 елда Башкорт дәүләт медицина институтының санитар-гигиена факультетын тәмамлый.
Башкорт дәүләт медицина институтын тәмамлаганнан соң Җөмһүрият санитария мәгарифе йортында эшли.
1982 елдан (өзеклек белән) Башкорт дәүләт медицина университетында «Гомуми гигиена», «Гадәттән тыш хәлләр гигиенасы һәм эпидемиологиясе» дисциплиналарын укыта.
1991-93 елларда "Биос" преприятиесенең (Уфа) өлкән гыйльми хезмәткәре.

# Дамир Шакиров
## Фәнни эшчәнлеге

Фәнни эшчәнлеге җитештерү мөхитендәге химик пычратучыларның химия, нефтехимия һәм нефть эшкәртү сәнәгате эшчеләре сәламәтлеге торышына йогынтысын өйрәнүгә, хезмәт шартларына гигиеник бәя бирүгә, тирә-як мохитнең зарарлы факторлар тәэсир иткәндә донозологик критерийлар эшләүгә һ.б. багышланган.
400 фәнни хезмәт, 30 методик эш һәм 3 уйлап табу авторы.

# Дамир Шакиров
## Төп хезмәте

* Энергообеспечение жизнедеятельности человека в норме и патологии. 2‑е изд., доп. и перераб. Уфа, 2005 (автордаш).
# Харужавцы

Харужавцы (белар. Харужаўцы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.

# Харужавцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Лушников урамы (Казан)

Лушников урамы (рус. улица Лушникова) — Казанның Мәскәү районындагы урам. Декабристлар урамы белән киселештән башлана. Дружина урамы белән киселештә тәмамлана. 2нче Көньяк-Көнбатыш урамы белән кисешә. Почта индексы 420034. Казан органик синтез заводы директоры (1952-1982) Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971) Владимир Лушников (ru) (1914-1985) исемен йөртә.

# Лушников урамы (Казан)
## Тарих

Элекке исемнәре — Краматор урамы (рус. улица Краматорная), Берьяклы вакытлы торак бистә урамы (рус. Односторонка временного жилого посселка). 2005 елда Казан администрациясе башлыгы карары белән әлеге урамның исеме 1952-1982 елларда Казан органик синтез заводы директоры булып эшләгән Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971) Владимир Петр улы Лушников (1914-1985) истәлегенә Лушников урамы итеп үзгәртелгән.

# Лушников урамы (Казан)
## Игътибарга лаек объектлар

* 11а йорты — 313нче «Гөлчәчәк» балалар бакчасы
# Песи белән тычканнар (уен)

Песи белән тычканнар — татар халык уены, йөгереклек һәм җитезлек сәләтен үстерүгә ярдәм итүче уен.

# Песи белән тычканнар (уен)
## Уйнау тәртибе

Уенда биш бала катнаша. Уйнаучыларның берсе «песи» була. Калган дүртесе, «тычкан» булып, почмакта урын алалар. Песи уртада тора. Тычканнар үз почмакларында торганда, ул аларга тимәскә тиеш. Тычканнар һәрвакыт урыннарын алмашырга йөгереп торалар. Шул чагында песи аларның берсен тотарга тырыша. Шуңа күрә урыннарын алмашырга теләгән тычканнар элек бер-берсенә күз белән яки кул белән ымлап, йә булмаса йөткереп, «Әйдә урыннарны алмашабыз!» дигән серне белдерәләр. Шул вакыт песи, башын аска игән, күзен йомган булып, астан гына аларны күзәтеп тора. Тычканнар, аннан көлеп, як-яктан такмаклыйлар:
Мияу-мияу мышнаган,
Мич башында кышлаган,
Бүген тычкан тотмаган,
Тотар иде йоклаган.
Песи-песи поскан,
Ике күзен кыскан,
Кысса безне тоталмый,
Тотар иде, җиталмый...
Шулай дип җырлашкан арада, алдан ымлашкан буенча, берсе икенчесенең почмагына таба чаба башлыйлар. Шул чагында песинең «күзләре ачыла», почмакка җиткәнче бер тычканны тотып ала. Кулына төшкән тычкан песи була да, элгәреге песи, буш почмакны алып, тычкан була. Уен шулай дәвам итә.
# DLGAP4

DLGAP4 (ингл. DLG associated protein 4) — кешенең 20-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Магуньяно (Верона)

һәм
Магуньяно — Италиянең Венеция төбәге Бренцоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Магуньяно (Верона)
## Географиясе

Магуньяно Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Магуньяно (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Хасбей (Геваш)

Хасбей (төр. Hasbey) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Геваш илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Пәликәш

Пәликәш (әзери. Pəlikəş) — Әзербайҗанның Астара районына караган авыл.
# Суци (Пяченца)

Суци — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Оттоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Суци (Пяченца)
## Географиясе

Суци Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Суци (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ранчо ла Эсперанза (Пурисима дел Ринкон)

Ранчо ла Эсперанза — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Пурисима-дель-Ринкон муниципалитеты составына керә.

# Ранчо ла Эсперанза (Пурисима дел Ринкон)
## Географиясе

Ранчо ла Эсперанза Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Ранчо ла Эсперанза (Пурисима дел Ринкон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ранчо ла Эсперанза (Пурисима дел Ринкон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Сабиньян

Сабиньян (исп. Sabiñán һәм араг. Saviñán) — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Сабиньян
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 15,524212 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 451 метр биеклектә урнашкан.
# Плевне (Алтыэйлүл)

Плевне (төр. Plevne) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Алтыэйлүл илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Hafiz Şirazi

Xaca Şams äd-Din Möxämmäd Hafiz Şirazi (farsı خواجه شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی‎‎) - (1325-1389) - Böyek farsı şağire, sufi ostası, dönya ädäbiatınıñ mäşhür lirik şağire.
Anıñ icatı farsı şiğriäteneñ iñ böyek qazanışı dip sanala.
Boxara xanlığında XVI-XX ğasırlarda mäktäplärdä mäcbüri öyränelä.

# Hafiz Şirazi
## Tärcemäi xäle

1325 yılda Şiraz şähärendä säwdägär ğailäsendä tuğan.
21 yäşlek çaqta Attarda uqıy. Şağir häm Qor'än hafizı bula.

# Hafiz Şirazi
## Tärcemäi xäle
### Riwäyät

Berwaqıt Aqsaq Timer Hafiz Şirazi'neñ tübändäge şiğeren işetkän:
* Şiraz güzäle mäxäbbätem saylasam,
* Anıñ miñe öçen Samarqand, Boxaranı biräm.
Şunı işetkäç, Timer bik açulanğan häm Hafiznı ezläp tabıp qulğa alırğa quşqan.
Sälämä kiem kigän Hafiz'nı totıp kiterep, Aqsaq Timerneñ ayaq astına ırğıtqannar. Timer añardan sorağan:
* Niçek inde sin, fäqir, nindider miñ öçen Watanım Samarqand şähären birä alasın?
Hafiz cawap birgän:
* Üzeñ dä küräseñ bit, xakimem, minem yumartlığımnıñ nilär kiterep çığarğanın.
Aqsaq Timer yılmayıp Hafiznı azat itkän.
1390 yılda Hafiz ülgän. Şiraz şähärendä, Musalla baqçasında kümelgän.
# Генҗек (Түркэли)

Генҗек (төр. Gencek) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Түркэли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сент-Коломб (Жиронда)

Сент-Коломб (фр. Sainte-Colombe) — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
# Ениҗе (Сивас)

Ениҗе (төр. Yenice) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Сивас илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Чарнув (Варшавский-Захидний повяты)

Чарнув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Лешно гминасында урнашкан авыл.

# Чарнув (Варшавский-Захидний повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Усти (Кочов)

Усти (чех. Ústí) — Чехиянең Пльзень крае Кочов районында урнашкан авыл.

# Усти (Кочов)
## Географиясе

Мәйданы — 1,496 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Усти (Кочов)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Усти (Кочов)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Усти (Кочов)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 54 |
| 1880 | 63 |
| 1890 | 71 |
| 1900 | 63 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 65 |
| 1921 | 79 |
| 1930 | 54 |
| 1950 | 6 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 1 |
| 1970 | 0 |
| 1980 | 0 |
| 1991 | 0 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 0 |
| 2011 | 0 |
| 2021 | 2 |
# Борлешть (Алба)

Борлешть — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Кымпени коммунасына карый.

# Борлешть (Алба)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 957 метр биеклектә урнашкан.
# Ворониче

Ворониче — Польшаның Подлясье воеводалыгы Супрасль гминасында урнашкан авыл.

# Ворониче
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Александру Диордица

Александру Диордица (30 ауᴦыс [12 сиʜтәбер] 1911, Гандрабуры, Херсон губернасы, Россия империясе—1 апрель 1996, Мәскәү, РФ) — Сәвит фирка-дәүләт эшлеклесе, МССР министрлар шурасы рәисе (1958-1970). МССР финанслар министры (1946-1955), СБКФ ҮК әгъзалыгына нәмзәт (1961-1971), 3-7 чакырылышлары ССРБ Югары Шурасы депутаты.
# Мадона дела Карита (Терамо)

Мадона дела Карита — Италиянең Абруцци төбәге Анкарано өязендә урнашкан торак пункт.

# Мадона дела Карита (Терамо)
## Географиясе

Мадона дела Карита Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Мадона дела Карита (Терамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Хаҗыаһмет (Бурһание)

Хаҗыаһмет (төр. Hacıahmet) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бурһание илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Йазукайя

Йазукайя (классик мандей телендә:ࡉࡀࡆࡅࡒࡀࡉࡉࡀ, транслитерация: Iazuqaiia) Мандейлар тарафыннан Мандеизм үзәк дини тексты Гинза Раббада искә алынган дини төркем. Йазукайя Хак Гинзаның 3 һәм 9.1 китапларында искә алынган.

# Йазукайя
## Идентиклык

Шапира (2004) Йазукайяларны Сасанид Империясенең атәшпәрәстләре белән идентификацияли. Йазукайя Гинза Раббада типик рәвештә "утка табынучылар" дип тасвирланган (шулай ук карагыз Атар). Алар шулай ук Митрага аллюзия Шамиш белән ассоциацияләнә. Илләмәгәр, кайбер өзекләрдә алар христиан хасиятләргә ия дип язылган, шул ук вакытта башка өзекләрдә яһүдиләр йазукайядан килеп чыккан дип искә алына. Шапира мандей дине тарафдарлары атәшпәрәст йогынтысы кими башлагач, йазукайяны христианнар белән ассоциацияләгән дип фараз итә.

# Йазукайя
## Этимология

Шапира (2004) төшенчә өчен Ирани этимологиясен тәкъдим итә:
* *Иазвакаииа (*yaz-wak) 'табыну сөйләме'
* *Иаздвакаииа (*yazd-wak) 'Ходай[лар] сөйләме'. Мөмкин булган юрамалар: *Иаздакаииа < *yazd[a]k 'Ходайга карый торган' яки *Иаззодаииа (*yaz[d]-zad) 'Ходай[лар]дан туган', һ.б.)
# (601) Нертуда

(601) Нертуда (лат. Nerthus) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (601) Нертуда
## Тарихы

1906 елның 21 июнендә Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1906 UN» саналган.
# Дзяньгубы

Дзяньгубы (белар. Дзяньгубы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лепельский районында урнашкан авыл.

# Дзяньгубы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Вилар-де-Бештейруш

Вилар-де-Бештейруш — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. Vilar de Besteiros e Mosteiro de Fráguas муниципалитетына карый.

# Вилар-де-Бештейруш
## Географиясе

Мәйданы — .
# DEFB133

DEFB133 (ингл. Defensin beta 133) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Енипынар (Даренде)

Енипынар (төр. Yenipınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Даренде илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Булл-Маунтен (Орегон)

Булл-Маунтен — Америка Кушма Штатларының Орегон штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Булл-Маунтен (Орегон)
## Географиясе

Булл-Маунтен халык санын алу урыны мәйданы — 5,17 км², 2 квадрат миль, 7,527419 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 217 метр һәм 712 Фут биеклектә урнашкан.
# Канчани

Канчани (белар. Канчані) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.

# Канчани
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# ZNF22

ZNF22 (ингл. Zinc finger protein 22 һәм Zinc finger protein 22 (KOX 15), isoform CRA_a) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гарбанья-Новарезе

Гарбанья-Новарезе — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Новара провинциясе составына керә.

# Гарбанья-Новарезе
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 132 метр биеклектә урнашкан. Новара, Соццаго, Трекате, Ниббиола һәм Тердоббьяте коммуналары белән чиктәш.
# Эль Меските (Доктор Мора)

Эль Меските — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Доктор-Мора муниципалитеты составына керә.

# Эль Меските (Доктор Мора)
## Географиясе

Эль Меските Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Меските (Доктор Мора)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Меските (Доктор Мора)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.