yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Айкап (журнал)

Айкап (каз. قاپ آی; Айқап, Aıqap) – 1911—1915 елларда Троицкида казакъча чыккан журнал. Беренче казакъ иҗтимагый-сәяси һәм әдәби-мәдәни журналы. Айга бер-ике саны чыккан. Барлыгы 88 саны чыга. Журналны нәшер итүдә татар зыялылары матди һәм рухи ярдәм күрсәткән.

# Айкап (журнал)
## Тарих

Троицкида 1911 елның гыйнварыннан 1915 елның августына кадәр нәшер ителгән. Беренче бөтендөнья сугышы елларында цензура басымы астында һәм матди кыенылыклар сәбәпле ябылган. Журналның исеме казакъча «Әй, кап!» ымлык-эндәшү сүзеннән ясалган, дип фараз ителә.
Барлыгы 88 саны чыга (1911 - 12, 1912 - 14, 1913 - 24 , 1914 - 24, 1915 - 14). Беренче саны 500 данә таралган. 1912 елдан 12-24 битле булып чыккан, тиражы да артып, 1 000 данә булган.
Журнал гарәп язуында, Идел-Урал буе, Урта Азия халыкларының зыялылары куллана торган төрки телдә (казакъ теле өстәмәләре белән) нәшер ителгән.
Басманы нигезләүче һәм мөхәррире — Мөхәммәтҗан Сиралин (1872—1929), әдип, акын, тәрҗемәче, Троицкида татар (Яушевлар) мәдрәсәсен, Күкчәтауда рус-татар мәктәбен бетергән.
Җаваплы сәркатибе: 1911—1913 елларда — Әкрам Галимов (1892—1913), татар язучысы, казакъ шагыйре, «Чала татар», «Кара туры егет» һ. б. кушаматлар белән «Акмулла», «Шура» журналларында даими катнашучы; 1913—1914 елларда — Солтанмәхмүт Торайгыров (1893—1920), казакъ шагыйре, мәгърифәтче, Троицкида татар (Яушевлар) мәдрәсәсен тәмамлаган.
Журнал казакъ ярлылары мәнфәгатен яклый, халыкны мәгърифәткә, алгарышка өнди. Соңрак сәяси темалар да күтәрә (РИ Дәүләт Думасына сайлаулар, хатын-кызлар хокуклары, күчмә тормыштан баш тарту һ. б.). Халык авыз иҗаты әсәрләре, Аурупа һәм рус классик әдәбияты, Көнчыгыш әдәбияты (мәсәлән, Фирдәүсинең «Шаһнамә»се) үрнәкләре белән (тәрҗемәдә) таныштырып бара.
Казакъ әдәби теле формалашуга, казакъ әдәбиятының проза, драматургия, әдәби тәнкыйть жанрларының үсүенә булышлык итә. Казакъ әдипләренең үзенә күрә бер штабы була. Басмада шигырьләре, мәкаләләре белән казакъ әдипләре-мәгърифәтчеләре Сабит Дөнәнтаев (1894—1933), Сәкен Сәйфуллин (1894—1938), Бәембәт Майлин (1894—1938), Таһир Юмартбаев (1884—1937), Әхмәт Байтурсынов (1872—1938), Шәкәрим Кодайбердиев (1858—1931), Магҗан Җомабаев (1893—1938) һ. б. катнаша.
«Айкап» 1911—1913 елларда Җаекта казакъ, рус, татар телләрендә нәшер ителгән «Казакъстан»(казакъ)татар. гәҗите (мөхәррире Елеусин Буйрин) белән тыгыз элемтәдә була. Ибрай Алтынсаринның (1849—1889) демократик - мәгърифәтчелек фикерләрен яклый. Шул ук вакытта казакъ мәдәниятенең милләтчел көчләрен берләштерүче «Казакъ» (каз. قازاق‎, Қазақ, мөхәррире шагыйрь Миръякуп Дулатов) гәҗите белән фикер каршылыклары була.

# Айкап (журнал)
## Яңа тарих

* 1995 елда «Айкап» журналының әһәмиятле мәкаләләре хәзерге казакъ теленә (кириллицада) күчерелеп, китап итеп бастырылган.
* Атналык интернет-журнал «Айкап» исемен йөртә.
# Грушена

Грушена — Словениянең Кунгота (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Грушена
## Географиясе

Мәйданы — 1,89 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 326,7 метр биеклектә урнашкан.
# Сьвежбене

Сьвежбене — Польшаның Подлясье воеводалыгы Моньки гминасында урнашкан авыл.

# Сьвежбене
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Игл-Пойнт (Висконсин)

Игл-Пойнт — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Игл-Пойнт (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 171,6 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 342 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Чавушкөй (Шерефликочһисар)

Чавушкөй (төр. Çavuşköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Шерефликочһисар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бартенжек

Бартенжек — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Моронг гминасында урнашкан авыл.

# Бартенжек
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 762 (сан)

762 (җиде йөз алтмыш ике) - 761 белән 763 арасындагы натураль сан.

# 762 (сан)
## Математикада

* 762 — өч урынлы җөп сан.
* 762 санның цифрлар суммасы — 15.
* 762 санның цифрлар тапкырчыгышы — 84.
* 762 санның квадраты — 580644.

# 762 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 762 ел
* 762 ел (б. э. к.)
* Юникодта 02FA₁₆ — «˺» символның коды.
# IC 1032

IC 1032 — Үгезкөтүче йолдызлыгы чикләрендә урнашкан LINER .

# IC 1032
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1032, PGC 52097, 2MASX J14343918+4758059, NPM1G +48.0274, Z 248-6, ZW I 91, Z 1432.8+4811, SDSS J143439.02+475805.9 һәм LEDA 52097 буларак та сурәтләнә.
# Монтекио (Пиза)

Монтекио — Италиянең Тоскана төбәге Печчоли өязендә урнашкан торак пункт.

# Монтекио (Пиза)
## Географиясе

Монтекио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Монтекио (Пиза)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 5471

NGC 5471 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5471
## Тарихы

Әлеге галактика 1863 елда Алмания астрономы Heinrich d'Arrest тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Брюханы

Брюханы (рус. Брюханы) — Киров өлкәсенең Юрья районында урнашкан авыл.

# Брюханы
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Брюханы
## Сәгать поясы

Брюханы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Брюханы
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# NGC 2436

NGC 2436 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2436
## Тарихы

Әлеге галактика 1831 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# ZNF287

ZNF287 (ингл. Zinc finger protein 287 һәм Zinc finger protein 287) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Двужно (Мазовия воеводалыгы)

Двужно — Польшаның Мазовия воеводалыгы Мщонув гминасында урнашкан авыл.

# Двужно (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ататүрк (Кочарлы)

Ататүрк (төр. Atatürk) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Кочарлы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Рәшит Абашев (1951)

Рәшит Абашев (Рәшит Җәләлетдин улы Абашев, 27 март 1951(1951-03-27) (73 яшь), Нократ, Слободской районы, Киров өлкәсе, РСФСР, СССР — , ) — табиб-терапевт, ТРның атказанган табибы (1996), «Бәкер» курортының (1979-1986), Лениногорск үзәк хастаханәсенең (1986-1994), 2 нче санлы җөмһүрият клиника хастаханәсенең (Казан, 1994-2014) баш табибы.
# Басым

Басым - өслеккә перпендикуляр көчнең өслек мәйданына чагыштырмасына тиң булган физик зурлык.
Ноктадай басым - кечкенә өслеккә тәэсир итүче көчнең нормаль дифференциалы $dF_{n}$ кече өслек мәйданына $dS$ чагыштырмасына тигез:
    $p={\frac {dF_{n}}{dS}}.$
Бөтен өслек буенча уртача басым - өслеккә тәэсир итүче көчнең нормаль өлеше $F_{n}$ өслекнең мәйданына $S$ чагыштырмасына тигез:
    ${p_{\rm {cp}}}={\frac {F_{n}}{S}}.$
Басым тоташ мохитнең халәтен тасвирлый һәм көчәнешләр тензорының диагональ компоненты булып тора. Изотроп тигезләнешле хәрәкәтсез мохиттә басым юнәлешкә бәйсез.
р символы белән билгеләнә.

# Басым
## Үлчәү берәмлеге

СИ системасында Па - паскаль белән үлчәнә, бер Паскаль - бер квадрат метрга беришле итеп тәэсир итүче бер Ньютонга тигез.
РФта шулай ук түбәндәге үлчәү берәмлекләре кулланылып була:
* бар
* квадрат сантиметрга килограмм-көч
* су баганасы миллиметры
* су баганасы метры
* атмосфера
* терекөмеш баганасы миллиметры
Басым берәмлекләре :
| | Паскаль (Pa, Па) | Бар (bar, бар) | Техник атмосфера (at, ат) | Физик атмосфера (atm, атм) | Терекөмеш баганасы миллиметры (тк б. мм., mm Hg, Torr, торр) | Су баганасы метры (с б. м., m H₂O) | Квадрат дюймга фунт (psi) |
| 1 Па | 1 Н/м² | 10⁻⁵ | 10,197×10⁻⁶ | 9,8692×10⁻⁶ | 7,5006×10⁻³ | 1,0197×10⁻⁴ | 145,04×10⁻⁶ |
| 1 бар | 10⁵ | 1×10⁶ дин/см² | 1,0197 | 0,98692 | 750,06 | 10,197 | 14,504 |
| 1 ат | 98066,5 | 0,980665 | 1 кгк/см² | 0,96784 | 735,56 | 10 | 14,223 |
| 1 атм | 101325 | 1,01325 | 1,033 | 1 атм | 760 | 10,33 | 14,696 |
| 1 тк б. мм. | 133,322 | 1,3332×10⁻³ | 1,3595×10⁻³ | 1,3158×10⁻³ | 1 тк. б. мм. | 13,595×10⁻³ | 19,337×10⁻³ |
| 1 су баг. м. | 9806,65 | 9,80665×10⁻² | 0,1 | 0,096784 | 73,556 | 1 су баг. м. | 1,4223 |
| 1 psi | 6894,76 | 68,948×10⁻³ | 70,307×10⁻³ | 68,046×10⁻³ | 51,715 | 0,70307 | 1 lbf/in² |
Манометрлар басымны белергә, контрольдә тотарга һәм көйләргә кирәк булган барлык очракларда кулланыла. Манометрларны еш кына җылылык энергетикасында, химия, нефть химиясе предприятиеләрендә, азык-төлек тармагы предприятиеләрендә кулланалар.
# (3898) Curlewis

(3898) Curlewis (лат. Curlewis) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3898) Curlewis
## Тарихы

1981 елның 26 сентябрендә M. P. Candy тарафыннан Перт обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 SF9» саналган.
# Боннгард

Боннгард (фр. Bonnegarde) — Франциянең Ланда департаментында урнашкан коммуна.
# CWH43

CWH43 (ингл. Cell wall biogenesis 43 C-terminal homolog) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Энен-ле-Бузонвиль

Энен-ле-Бузонвиль (фр. Heining-lès-Bouzonville) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Энен-ле-Бузонвиль
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,03 км².
# DPYSL5

DPYSL5 (ингл. Dihydropyrimidinase like 5 һәм Dihydropyrimidinase-related protein 5) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Агакөй (Тавшанлы)

Агакөй (төр. Ağaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Тавшанлы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Моллаҗәфәрли

Моллаҗәфәрли (әзери. Mollacəfərli) — Әзербайҗанның Агстафа районына караган авыл.
# Кира (ай кратеры)

Кира (лат. Kira) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 6,81 км булган кратер.

# Кира (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Рус исеме хөрмәтенә бирелә.

# Кира (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
# Сиро (Сондрио)

һәм
Сиро — Италиянең Ломбардия төбәге Черчино өязендә урнашкан торак пункт.

# Сиро (Сондрио)
## Географиясе

Сиро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Сиро (Сондрио)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Верделлино

Верделлино — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Бергамо провинциясе составына керә.

# Верделлино
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 172 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Больтьере, Чизерано, Левате, Озио-Сотто һәм Верделло коммуналары белән чиктәш.
# LCN9

LCN9 (ингл. Lipocalin 9) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# GSC4656-677

GSC4656-677 — Кече Җидегән йолдызлыгында урнашкан F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,7 ± 0,05 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Брайан Грин

Бра́йан Рэ́ндолф Грин (ингл. Brian Randolph Greene, 9 февраль 1963 ел) — физик-теоретик һәм кыл теориясе буенча иң күренекле белгечләрнең берсе, 1996 елдан башлап Колумбия университетының профессоры.

# Брайан Грин
## Тормыш юлы

Брайан Грин Нью-Йоркта туа. Ул бик иртә математикага сәләтлелеген күрсәтә. Брайанның математика өлкәсендә сәләте шул дәрәҗәгә җитә ки, ул 12 яшендә Колумбия университеты укытучысыннан шәхси дәресләр ала башлый. Шул вакытка инде ул мәктәп программасын үзләштергән була. Стайвесант мәктәбен тәмамлаганнан соң ул 1980 елда Гарвард университетының физика бүлегенә укырга керә һәм аннан бакалавр дәрәҗәсен алып чыгуга ирешә. Родс стипендиясен алуга ирешеп ул укуын Оксфорд университетында дәвам итә һәм 1987 елда докторлык дәрәҗәсенә (PhD) ирешә.
1996 елда Грин Колумбия университетына күчә һәм бүгенге көнгәчә шунда эшләп килә. Грин университетның Кыллар, космология һәм астрофизика институты (ISCAP) директордашы булып килә һәм институтның кыллар теориясенең космология проблемаларын чишүдәге кулланылышларына багышланган эзләнү программасын җитәкли. Аңа кадәр 1990 елдан Грин Корнелль университетының физика факультетында эшли. Анда ул 1995 елда профессор була.
Брайан Грин балачагынна вегетариан һәм 1997 елдан веган.

# Брайан Грин
## Фәнни эшчәнлеге

Брайан Грин ике төрле Калаби-Яу пространствосын бәйләүче көзге симметриясен өйрәнү белән шөгыльләнә. Шулай ук ул электрон кара тишекләре фикерен үстерә. Бүгенге көндә Грин кыл космологиясен өйрәнү белән шөгыльләнә.

# Брайан Грин
## Фәнне популярлаштыру

Брайан Гринның «Элегант Галәм. Суперкыллар, яшерен үлчәнешләр һәм соңгы теорияне эзләү» (1999) китабы кыллар теориясен популярлаштыру буенча беренче адым була. Аның икенче китабы «Космос тукымасы: Пространство, вакыт һәм реальлек текстурасы» (2004) аның беренче китабының тагын да популяррак версиясе була.

# Брайан Грин
## Шулай ук кара

* Суперсимметрия
* Кыллар теориясе
# Плузеведе

Плузеведе (фр. Plouzévédé) — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
# Тахара

Тахара (яп. 田原市) — Япония дәүләтенең Айти префектурасында урнашкан шәһәр.

# Тахара
## Тарихы

Тахара шәһәре 2003 елның 20 августында шәһәр статусын ала.

# Тахара
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 66698 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 353 кеше тәшкил иткән.

# Тахара
## Географиясе

Шәһәр территориясе 188.81 км² тәшкил итә.

# Тахара
## Кардәш шәһәрләр

* Джорджтаун (Кентукки), Америка Кушма Штатлары
* Куньшань, Кытай
* Мияда, Япония
* Принстон (Индиана), Америка Кушма Штатлары
* Сучжоу, Кытай
* Тонджакку, Көньяк Корея
# Козья (Каква кушылдыгы)

Козья — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Каква елгасының сул ярыннан 149 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.

# Козья (Каква кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сосьва елгасы , инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502412111200010417
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111201041
* Бассейн коды — 14.01.05.024
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Гумбольдт (ай кратеры)

Гумбольдт (лат. Humboldt) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 199,46 км булган кратер.

# Гумбольдт (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Вильгельм Гумбольдт (1767—1835) хөрмәтенә бирелә.

# Гумбольдт (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Альтенбух

Альтенбух — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Альтенбух
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Альтенбух
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 37,64 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 240 метр биеклектә урнашкан.
# Сисәнбай Хисмәтуллин

Хисмәтуллин Сисәнбай Хисмәтулла улы, Сисәнбай Хисмәтов (1844, Ләмәзтамак — билгесез) — әүлия, хаҗи, халык табибы.

# Сисәнбай Хисмәтуллин
## Биографиясе

1844 елда Уфа губернасы Златоуст өязе Ләмәзтамак авылында туган (хәзерге вакытта Башкортстан Республикасы Мәчетле районына карый). Ләмәзтамак авылында мәрхүм.
Сисәнбай Хисматуллин 13 яшендә Зәйнулла ишанның Стәрлебаш авылындагы мәдрәсәсенә (хәзерге Стәрлебаш районында) укырга китә. Бик яхшы укыганы өчен Казанда Касыймия мәдрәсәсендә укуын дәвам итү хокукына ия була.
Троицк шәһәрендә «Рәсүлия» мәдрәсәсен, Казан шәһәрендә дини семинария тәмамлаган. Казанда дини семинарияда укыткан да. Берничә тапкыр Мәккәгә хаҗ кылган. Туган авылына кайткач, мәгърифәтчелек һәм дәвалау белән шөгыльләнгән.
Сисәнбай Гарәбстаннан туры Казанга кайта һәм Касыймия мәдрәсәсендә табиб булып укыта.
Үлгән елы ачык кына билгеле түгел. Район энциклопедиясе мәгълүматы буенча 1917 елда мәрхүм дип исәпләнә. Шул ук вакытта 1917 елгы Бөтен Россия авыл хуҗалыгы исәбе (июль ае) исемлегендә теркәлгән. Хатирәләр буенча 1930-елларда мәрхүм булырга тиеш.
Сисәнбай хәзрәтнең бер малае, ике кызы була. Малае Гонсәр, кызлары Зөбәйдә һәм Гөлҗиһан. Әхмәтҗан мулла белән кода булалар.
# Ольшевниця-Стара

Ольшевниця-Стара — Польшаның Мазовия воеводалыгы Велишев гминасында урнашкан авыл.

# Ольшевниця-Стара
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Браносава

Браносава (белар. Браносава) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.

# Браносава
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Навадружаски

Навадружаски (белар. Навадружаскі) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Добрушский районында урнашкан авыл.

# Навадружаски
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Усть-Катав (бистә)

Усть-Катав (рус. Усть-Катав) — Чиләбе өлкәсенең Усть-Катав шәһәр округы составына керүче бистә.

# Усть-Катав (бистә)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Усть-Катав (бистә)
## Сәгать поясы

Усть-Катав (бистә) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Усть-Катав (бистә)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (59%), татарлар (16%), башкортлар (25%).
# (13760) Rodriguez

(13760) Rodriguez — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13760) Rodriguez
## Тарихы

1998 елның 26 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SN123» саналган.
# 389 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
VI гасыр (б. э. к.) — V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
389 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр IV гасырга кергән ел.

# 389 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:389 елда (б. э. к.) туганнар

# 389 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:389 елда (б. э. к.) вафатлар
# Монтелаббате

Монтелаббате — Италиянең Марке төбәгендә урнашкан коммуна. Пезаро-э-Урбино провинциясе составына керә.

# Монтелаббате
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 65 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Монтечиккардо, Vallefoglia, Урбино, Пезаро һәм Тавуллия коммуналары белән чиктәш.
# Яңа Копаловски

Яңа Копаловский (рус. Новокопаловский) — Чиләбе өлкәсенең Верхнеуральск районы составына керүче авыл.

# Яңа Копаловски
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Яңа Копаловски
## Сәгать поясы

Яңа Копаловски Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Яңа Копаловски
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (60%), татарлар (7%), башкортлар (5%), казахлар (26%).
# Пазтанеле (Казерта)

Пазтанеле — Италиянең Кампания төбәге Роккаромана өязендә урнашкан торак пункт.

# Пазтанеле (Казерта)
## Географиясе

Пазтанеле Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Пазтанеле (Казерта)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Брониславув (Пясечинский повяты)

Брониславув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Пражмув гминасында урнашкан авыл.

# Брониславув (Пясечинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ефленд (Төньяк Каролина)

Ефленд — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Ефленд (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Ефленд халык санын алу урыны мәйданы — 4,7 км², 4,700416 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Чынарпынар (Оникишубат)

Чынарпынар (төр. Çınarpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Каһраманмараш иле Оникишубат илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Буратини (Анкона)

Буратини — Италиянең Марке төбәге Камерано өязендә урнашкан торак пункт.

# Буратини (Анкона)
## Географиясе

Буратини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Буратини (Анкона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 2012

IC 2012 — Челтәр йолдызлыгы чикләрендә урнашкан тәэсирле галактика .

# IC 2012
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2012, ESO 117-13, ESO-LV 117-0130, 2MASX J03525527-5838584, 6dFGS gJ035255.3-583858 һәм APMBGC 117-028-069 буларак та сурәтләнә.
# Монживре

Монживре (фр. фр. Montgivray) — Франциянең Эндр департаментында урнашкан коммуна.
# FCHSD2

FCHSD2 (ингл. FCH and double SH3 domains 2) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.