yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Тизлек

Тизлек (${\vec {v}}$ аша күрсәтелә, ингл. velocity яки фр. vitesse) — векторлы физик зурлык, ул берәр хисап системасында нинди дә булса ноктага карата күчешнең җитезлеген һәм юнәлешнең хәрәкәтен күрсәтә.
Вакыт буйлап радиус-векторның чыгарылмасына тигез:
${\vec {v}}={\mathrm {d} {\vec {r}} \over \mathrm {d} t}\equiv v_{\tau }{\vec {\tau }},$
Гомуми төшенчә - дүрт-үлчәнешле тизлек яки релятивистик механикада тизлек.

# Тизлек
## Декарт координатлар системасы

Декарт координатлар системасында тизлек:
    $\mathbf {v} =v_{x}\mathbf {i} +v_{y}\mathbf {j} +v_{z}\mathbf {k}$
$\mathbf {r} =x\mathbf {i} +y\mathbf {j} +z\mathbf {k}$, шуңа күрә
    $\mathbf {v} ={\frac {\mathrm {d} (x\mathbf {i} +y\mathbf {j} +z\mathbf {k} )}{\mathrm {d} t}}={\frac {\mathrm {d} x}{\mathrm {d} t}}\mathbf {i} +{\frac {\mathrm {d} y}{\mathrm {d} t}}\mathbf {j} +{\frac {\mathrm {d} z}{\mathrm {d} t}}\mathbf {k}$
Шулай итеп:
    $v_{x}={\frac {\mathrm {d} x}{\mathrm {d} t}};v_{y}={\frac {\mathrm {d} y}{\mathrm {d} t}};v_{z}={\frac {\mathrm {d} z}{\mathrm {d} t}}$.

# Тизлек
## Дүрт үлчәнешле тизлек

Релятивистик механикада Дүрт үлчәнешле тизлек кулланыла:
    $v_{0}={\frac {c}{\sqrt {1-{\frac {v^{2}}{c^{2}}}}}};v_{1}={\frac {v_{x}}{\sqrt {1-{\frac {v^{2}}{c^{2}}}}}};v_{2}={\frac {v_{y}}{\sqrt {1-{\frac {v^{2}}{c^{2}}}}}};v_{3}={\frac {v_{z}}{\sqrt {1-{\frac {v^{2}}{c^{2}}}}}}.$
биредә с - яктылык тизлеге

# Тизлек
## Тизлек үзгәрешләре

Тизлекләр кушуы:
* Классик механикада:
    ${\vec {v}}'={\vec {v}}-{\vec {u}}$.
* Релятивистик механикада - Лоренц тигезләмәләре:
    $v_{x}'={\frac {v_{x}-u}{1-(v_{x}u)/c^{2}}},v_{y}'={\frac {v_{y}{\sqrt {1-{\frac {u^{2}}{c^{2}}}}}}{1-(v_{x}u)/c^{2}}},v_{z}'={\frac {v_{z}{\sqrt {1-{\frac {u^{2}}{c^{2}}}}}}{1-(v_{x}u)/c^{2}}},$
# Смогожув (Мазовия воеводалыгы)

һәм
Смогожув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Пшисуха гминасында урнашкан авыл.

# Смогожув (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Берри (Алабама)

Берри — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Берри (Алабама)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 27,899762 км², 27,902387 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 141 ± 1 метр һәм 139 метр биеклектә урнашкан.
# Розазко (Павия)

Розазко — Италиянең Ломбардия төбәге Павия өязендә урнашкан торак пункт.

# Розазко (Павия)
## Географиясе

Розазко Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Розазко (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Розазко (Павия)
## Халкы

| Ел | Халык саны |
| 2017 | 579 |
| 2018 | 571 |
| 2023 | 537 |
# Рафаэль Ильясов

Рафаэль Зариф улы Ильясов (рус. Ильясов Рафаэль Зарипович, 1939 елның 28 апреле, СССР, РСФСР, ТАССР, Чүпрәле районы, Түбән Чәке — 2020 елның 9 декабре, РФ, ТР, Казан) — җырчы, ТАССРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1984), ТССРның халык артисты (1991).

# Рафаэль Ильясов
## Белем алуы

* 1954-1958 — Казан музыка көллияте.
* 1958-?? — Казан дәүләт консерваториясенең оркестр факультеты.

# Рафаэль Ильясов
## Хезмәт юлы

* 1963-1964 — Пермь опера һәм балет театры(рус.)татар. оркестрында
* 1964-1992 — ТАССР министрлар шурасы каршындагы радиотапшыру һәм телевидение комитетында өлкән мөхәррир
* 1992-2005 — «Татарстан» ДТРК: музыкаль тапшырулар мөдире.

# Рафаэль Ильясов
## Төрлесе

* Татар халык җырларын башкаручы буларак дан казанган
* 2014 елда Тукай бүләгенә намзәт итеп күрсәтелгән

# Рафаэль Ильясов
## Хәтер

2020 елның 9 декабрендә 81 яшендә вафат. Казанның мөселман зиратында җирләнә
# Ешилова (Якутие)

Ешилова (төр. Yeşilova) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Якутие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Янгранур

Янгранур (чирм. Яҥгранур, рус. Янгранур) — Мари Илнең Советский районында урнашкан авыл.

# Янгранур
## Сәгать поясы

Янгранур Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Янгранур
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%), руслар (0%).
# Сан Вито сул Чезано (Пезаро һәм Урбино)

Сан Вито сул Чезано — Италиянең Марке төбәге Сан-Лоренцо-ин-Кампо өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Вито сул Чезано (Пезаро һәм Урбино)
## Географиясе

Сан Вито сул Чезано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Вито сул Чезано (Пезаро һәм Урбино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нируцика (Месина)

Нируцика — Италиянең Сицилия төбәге Пираино өязендә урнашкан торак пункт.

# Нируцика (Месина)
## Географиясе

Нируцика Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Нируцика (Месина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ратленд (округ, Вермонт)

Ратленд — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Ратленд шәһәре.

# Ратленд (округ, Вермонт)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1781 елда оештырыла.

# Ратленд (округ, Вермонт)
## Территориясе

Округ мәйданы 2414 км² тәшкил итә.
# Русское (Киров шәһәре)

Русское (рус. Русское) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан авыл.

# Русское (Киров шәһәре)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Русское (Киров шәһәре)
## Сәгать поясы

Русское (Киров шәһәре) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Русское (Киров шәһәре)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (99%), татарлар (1%), арлар (1%).
# Феррейра-ду-Алентежу

Феррейра-ду-Алентежу (порт. Ferreira do Alentejo) — Португалиядә урнашкан шәһәр, Бежа округына карый торган шул ук исемдәге муниципалитет үзәге.

# Феррейра-ду-Алентежу
## Тарихы

Шәһәр 1516 елда нигезләнгән. 1936 елдан алып 1976 елга кадәр Португалиянең тарихи Байшу-Алентежу провинциясенә караган.

# Феррейра-ду-Алентежу
## Географиясе

Мәйданы — 648,21 ± 0,00999999999999 км². Муниципалитет составына Фигейра-душ-Кавалейруш, Одивелаш (Феррейра-ду-Алентежу), Alfundão e Peroguarda һәм Ferreira do Alentejo e Canhestros фрегезияләре керә.
# Нове Грабеци

Нове Грабеци (чех. Nové Hraběcí) — Чехиянең Устецк крае Шлукнов районында урнашкан авыл.

# Нове Грабеци
## Географиясе

Мәйданы — 1,571 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Нове Грабеци
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Нове Грабеци
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Нове Грабеци
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 605 |
| 1880 | 598 |
| 1890 | 619 |
| 1900 | 670 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 423 |
| 1921 | 394 |
| 1930 | 448 |
| 1950 | 155 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 139 |
| 1970 | 103 |
| 1980 | 50 |
| 1991 | 37 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 57 |
| 2011 | 86 |
| 2021 | 103 |
# Якаҗык (Сөгүт)

Якаҗык (төр. Yakacık) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Билеҗик иле Сөгүт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ломас дел Параисо (Леон)

Ломас дел Параисо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Леон муниципалитеты составына керә.

# Ломас дел Параисо (Леон)
## Географиясе

Ломас дел Параисо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Ломас дел Параисо (Леон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ломас дел Параисо (Леон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Валерий Чижов

Валерий Чижов (рус. Валерий Николаевич Чижов, 14 апрель 1975(1975-04-14) (49 яшь), Мәскәү, СССР — , ) — Россия футболчысы (капкачы), Россия чемпионы (1992, 1994), РФның 1 нче дивизионы җиңүчесе (1998).
# Гальоканта

Гальоканта (исп. Gallocanta) — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Гальоканта
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 29,705795 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1380 ± 30 метр биеклектә урнашкан.
# Ла-Палю-сюр-Вердон

Ла-Палю-сюр-Вердон (фр. La Palud-sur-Verdon) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Мутье-Сент-Мари кантонына карый.

# Ла-Палю-сюр-Вердон
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 81,26 км².
# Райс-Лейк (Висконсин)

Райс-Лейк — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан шәһәр.

# Райс-Лейк (Висконсин)
## Тарихы

Райс-Лейк шәһәре елда нигезләнгән.

# Райс-Лейк (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 25,254831 км², 25,137289 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 350 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Стримбу

Стримбу — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. Киуешть (коммуна) коммунасына карый.

# Стримбу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Просино

Просино — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Чаплинек гминаcында урнашкан авыл.

# Просино
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Нецеч-Двур

Нецеч-Двур — Польшаның Мазовия воеводалыгы Сабне гминасында урнашкан авыл.

# Нецеч-Двур
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Монтклер (Калифорния)

Монтклер — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.

# Монтклер (Калифорния)
## Тарихы

Монтклер шәһәре 1956 елда нигезләнгән.

# Монтклер (Калифорния)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 14,289425 км², 14,289404 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 325 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Норко (Луизиана)

Норко — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Норко (Луизиана)
## Географиясе

Норко халык санын алу урыны мәйданы — 10,43714 км², 10,437144 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 метр биеклектә урнашкан.
# Сан-Пьетро-ин-Амантея

Сан-Пьетро-ин-Амантея — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. Козенца провинциясе составына керә.

# Сан-Пьетро-ин-Амантея
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 374 метр биеклектә урнашкан. Аелло-Калабро, Амантея, Бельмонте-Калабро, Ладжо һәм Серра-Д’Аелло коммуналары белән чиктәш.
# Баукьери (Асти)

Баукьери — Италиянең Пьемонт төбәге Кокконато өязендә урнашкан торак пункт.

# Баукьери (Асти)
## Географиясе

Баукьери Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Баукьери (Асти)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Панде

Панде (фр. Pendé) — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
# Эсеньяйла (Гөле)

Эсеньяйла (төр. Esenyayla) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ардахан иле Гөле илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Наталин (Холмский повяты)

Наталин — Польшаның Люблин воеводалыгы Камень гминаcында урнашкан авыл.

# Наталин (Холмский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Зур Изъятывис

Зур Изъятывис — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Серьер елгасының уң ярыннан 3 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 21 км.

# Зур Изъятывис
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000072009
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007200
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Старе Бистре

Старе Бистре — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Чарны-Дунаец гминасында урнашкан авыл.

# Старе Бистре
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Леггетт (Төньяк Каролина)

Леггетт — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Леггетт (Төньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Леггетт (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,809533 км², 1,809534 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 18 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Тудор-Владимиреску (Ясси)

Тудор-Владимиреску — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. Могошешть-Сирет (коммуна) коммунасына карый.

# Тудор-Владимиреску (Ясси)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 236 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Коннапере

Коннапере (эст. Konnapere) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
# Вельтерсбург

Вельтерсбург — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Вельтерсбург
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2,66 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 400 метр биеклектә урнашкан.
# IC 4049

IC 4049 — Тазылар йолдызлыгы чикләрендә урнашкан линзовидная галактика һәм эмиссионная галактика .

# IC 4049
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4049, PGC 44806, 2MASX J13004264+3620442, MCG+06-29-013, UGC 8124, Z 189-12, UZC J130042.7+362044, Z 1258.4+3637, SDSS J130042.66+362044.0, CAIRNS J130042.66+362043.3, NPM1G +36.0294, LEDA 44806, SDSS J130042.65+362043.9 һәм Gaia DR2 1516524197413162880 буларак та сурәтләнә.
# Февзипаша (Орһанели)

Февзипаша (төр. Fevzipaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Орһанели илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Тизива

Тизива — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Туй елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 20 км.

# Тизива
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010100312115300007697
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115300769
* Бассейн коды — 14.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Инли (Сарайөнү)

Инли (төр. İnli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Сарайөнү илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Узгур (Гиресун)

Узгур (төр. Uzgur) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Гиресун илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Селькуплар

Селькуплар (Селькуп телендә сёльӄуп, суссе ӄум, чумыль-ӄуп, шельӄуп, шешӄум; искергән атамалары — остяк-самоедлар) — Көнбатыш Себернең төньягында яши торган халык. 1930-ынчы елларга кадәр аларның остя́ко-самое́д атамасы булган.

# Селькуплар
## Саннары һәм таралышы

Селькуплар Томск өлкәсенең төньягында (1787 кеше), Төмән өлкәсендә (1857 кеше) һәм Красноярск краенда (412 кеше) яшиләр.

# Селькуплар
## Телләре

Селькуплар Урал телләр гаиләсенең Самоед телләренә кергән Селькуп телендә сөйләшәләр (1994 елда якынча 1570 кеше сөйләшкән).
# Кондратовка (Төньяк Казакъстан өлкәсе)

Кондратовка (каз. Кондратовка) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Кондратовка (Төньяк Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Нолька (Лаж кушылдыгы)

Нолька — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга Лаж елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Нолька (Лаж кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300412111100037419
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103741
* Бассейн коды — 10.01.03.004
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Туга (Нерль кушылдыгы)

Туга — Россия территориясеннән ага торган елга. Иваново өлкәсе, Владимир өлкәсе, Ярославль өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Нерль елгасының сул ярына тамагыннан 130 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 18 км.

# Туга (Нерль кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ока су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Нерль башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Мокшанан Волгага кушылганга кадәр, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010300812110000032531
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110003253
* Бассейн коды — 09.01.03.008
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Дравяники

Дравяники (белар. Дравянікі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.

# Дравяники
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# (12808) 1996 AF1

(12808) 1996 AF1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12808) 1996 AF1
## Тарихы

1996 елның 12 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 AF1» саналган.
# Калашибетта

Калашибетта — Италиянең Сицилия төбәгендә урнашкан коммуна. Free Municipal Consortium of Enna һәм Энна провинциясе составына керә.

# Калашибетта
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 691 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Бомпьетро, Энна, Ганджи, Леонфорте, Никозия һәм Виллароса коммуналары белән чиктәш.
# Избиця (Мазовия воеводалыгы)

һәм
Избиця — Польшаның Мазовия воеводалыгы Сероцк гминасында урнашкан авыл.

# Избиця (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Улоул-Я

Улоул-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы нүрум-Я елгасының сул ярыннан 32 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Улоул-Я
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны бүᴫгеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020200112115300024420
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302442
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Халапья

Халапья (белар. Халап’я) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Ивацеицкий районында урнашкан авыл.

# Халапья
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Пирке (ай кратеры)

Пирке (лат. Pirquet) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 62 км булган кратер.

# Пирке (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Гвидо фон Пирке (1880 —1966) хөрмәтенә бирелә.

# Пирке (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# (3800) Караюсуф

(3800) Караюсуф (лат. Karayusuf) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3800) Караюсуф
## Тарихы

1984 елның 4 гыйнварында Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 AB» саналган.
# Камил Муллин

Камил Шамил улы Муллин (1994 елның 5 гыйнвары, Мәскәү, Россия) — Россия һөнәри футболчысы. «Ротор» клубы һөҗүмчесе.

# Камил Муллин
## Тормыш юлы

Камил Муллин 1994 елның 5 гыйнварында Мәскәүдә туа. Милләте буенча татар, тамырлары Нижгар өлкәсенең Кучкай Пожары авылыннан.
Мәскәүнең «Смена» мәктәбендә тәрбияләнүче. «Локомотив» (Мәскәү) футбол клубы академиясен тәмамлый. «Локомотив»ның яшьләр составы өчен 2012/13 һәм 2013/14 елларда ил беренчелегенең ике тулы булмаган сезоны дәвамында рәсми матчларда кырга 47 тапкыр чыгып көндәшләр капкасына 20 туп кертә. 2012/13 сезонында 15 туп кертеп яшьләр беренчелегенең иң яхшы бомбардиры була.
2012 елның 26 сентябре 2012/13 сезонында беренче тапкыр Мәскәүнең «Локомотив» командасы өчен рәсми матчта Россия кубогының 1/16 матчында Армавирның «Торпедо»га каршы матчта чыга. «Локомотив»ның төп командасы өчен күбрәк уйный алмый. Казанның «Рубин» клубын, моңа кадәр «Локомотив» дубле тренеры булып озак эшләгән, Ринат Билалетдинов җитәкләгәннән соң, Муллин Казан клубына күчә. Контракт 2014 елның 1 февралендә 4,5 елга төзелгән. «Рубин» составында 2013-14 УЕФА Аурупа лигасының 1/16 финал матчында Испаниянең «Бетис» командасына каршы дебют ясый. 2015 елның 15 февралендә «Рубин» Камилне Саратовның «Сокол» клубына сезон ахырына кадәр арендага бирә. 2015 елның 26 августында «Сокол» яңадан арендага ала.
2017 елның август ахырында «Рубин»га әйләнеп кайта. 2018 елның февраль аенда «Тюмень»гә күчә. 2018 елның июлендә «Ротор» белән контрактка кул куя.
# Әмәкәй вулысы

Әмәкәй вулысы (тат. ئەمەكەﻱ ۋولىٰسىٰ, рус. Амикеевская волость) — Уфа губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Нугайбәк, Бакалы, Корыч (Бәләбәй өязе), Илеш (Бөре өязе), Бугударов, Пучы һәм Байсар вулыслары белән чиктәш булган (1890). 17 торак пунктта 12158 кеше яшәгән. 1930 елда бетерелә, территориясе Мөслим районына кушыла.
# Сент-Джозеф (округ, Индиана)

Сент-Джозеф — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Саут-Бенд шәһәре.

# Сент-Джозеф (округ, Индиана)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1830 елда оештырыла.

# Сент-Джозеф (округ, Индиана)
## Территориясе

Округ мәйданы 1185,8 км² тәшкил итә.
# Гудзяли

Гудзяли (белар. Гудзялі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Ставбцовский районында урнашкан авыл.

# Гудзяли
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Тре Тори (Беневенто)

Тре Тори — Италиянең Кампания төбәге Кальви өязендә урнашкан торак пункт.

# Тре Тори (Беневенто)
## Географиясе

Тре Тори Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Тре Тори (Беневенто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Соркун (Гөлхисар)

Соркун (төр. Sorkun) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Бурдур иле Гөлхисар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).