yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Салават (шәһәр)

Салава́т (баш. Салауа́т) – Башкортстан республикасындагы шәһәр. Башкортстанның мөһим сәнәгать үзәге.
2000 елларда 157 000 кеше. 2018 елда ― 152 300 кеше. 2024 елның 1 гыйнварына ― 146 600 кеше.

# Салават (шәһәр)
## География

Салават Башкортстанның көньягында, Агыйделнең сул як ярында урнашкан. Агыйдел буенда 5,5 км арага сузылган. Уфага кадәр 178 км юл. Шәһәр эчендә Уфа – Ырынбур сызыгындагы тимер юл станциясе, автовокзал урнашкан. Ишембай һәм Стәрлетамак белән көчле агломерация тәшкил итәләр.

# Салават (шәһәр)
## Тарихи мәгълүмат

Салават шәһәре урынында Аллагуат дигән зур татар авылы һәм аның «филиал»лары булган: Кече Аллагуат, Әртил Көч (яки Күч), Кудакай, Ирек, Кызыл авыл, Карлыкүл, Юрматы, Куҗак һ.б. (барлыгы 17 авыл). 1917 елны Аллагуат волость үзәге була. Аңарда 2824 кеше яши, милләтләре буенча 97% татарлар.
1948 елны бу урынны СССР Министрлар шурасы булачак 18№ Химзавод өчен сайлый. «Новостройка» атлы төзүчеләр бистәсе пәйда була. Аллагуват заводның санитар зонасына кертелгән, шунлыктан анда яшәүчеләрне хуҗалыкларын ташларга мәҗбүр итеп, бистәгә куалар. Тиз генә шул урынга сәяси матдәләр буенча хөкем ителгәннәрне һәм Алмания, Италия, Румыния, Маҗарстан гаскәрләре әсирләрен китереп ташлыйлар. Барлык тоткыннар саны 25 меңгә җитә. Әсирләргә мәхкәмә һәрберсен 25-әр елга иректән мәхрүм иткән. Аларны 1955 елны Хрущев һәм Аденауэр имзалаган яшерен килешү генә коткарган. Шул ук елны һәммә әсирләр ватанына кайта.
1949 елны ул Ишембайга буйсынулы штп була, 1954 елны мөстәкыйль шәһәр итеп таныла.
Әлеге көнгә Стәрлетамак сәнәгать буыны чикләрендә Ишембай, Салават, Стәрлетамак шәһәрләре барлыкка килгән. Монда өлкә-ара бәйләнешле зур күләмле, куәтле нефтегаз комплексы эшләп килә. Шәһәрләр уртак инженер инфраструктурасы белән бәйләнгән. Бу инфрастуктурага транспорт юл челтәре, су селтәре һәм су киртәләре, шулай ук Ишембайдан Стәрлетамакка таш тоз ташучы, ә аннары эшкәртү өчен Салаватка нефть йөртүче, продуктларны җиткерүче челтәрләр керә. Калалар арасында, бигрәк тә Салават белән Ишембай арасында, мәдәният, торак, эш һәм миграция бәйләнешләре ныклы үсеш алган.
Әле дә шәһәрдә 4 төзәтү колониясе исәпләнә.

# Салават (шәһәр)
## Мәдәният

Салават дәүләт башкорт театры 1936 елда төзелгән. Ул вакытта ул «Авыргазы татар колхоз-совхоз театры» дип аталган иде.

# Салават (шәһәр)
## Матбугат

Салават шәһәрендә 2006 елда «Таң йолдызы» дип исемләнгән татар газетасы чыга башлаган иде. Соңрак исеме «Салават таңнары» дип үзгәртелде һәм ул рәсми теркәлү үтеп эшли башлады.

# Салават (шәһәр)
## Танылган шәхесләр

* Мөхәммәт-Хәнәфия Батыршин, Аллагуат (1833-1912) — Ташкәнт шәһәренең беренче шәһәр табибы.
* Хәсән Әхтәмов — Советлар Берлеге каһарманы.
* Эмиль Сәйфетдинов — спидвейчы.
* Ольга Вайсбеккер — балалайкачы. ТР халык артисты (2018).

# Салават (шәһәр)
## Фотогалерея

* Губкин ур.
* "Октябрь" кинотеатры
* Музыкаль училище
* Желанный
* Нефтехимиклар мәдәният сарае
* Первомай ур.
* Богдан Хмельницкий ур.
# Белая Плита

Белая Плита (Белая Плата) — Россия территориясеннән ага торган елга. Белгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Северский Донец елгасының уң ярыннан 1030 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.

# Белая Плита
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Северский Донец елгасы, елга башыннан РФ менән Украина чигенә чаклы Оскол һәм Айзар елга бассейнын кертмичә. Кече елга бассейны — Северский Донец (су бассейнының Россия бүлеге), елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010400112107000010702
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107001070
* Бассейн коды — 05.01.04.001
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Пон-Сен-Пьерр

Пон-Сен-Пьерр (фр. Pont-Saint-Pierre) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Карачевре (Чинар)

Карачевре (төр. Karaçevre) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Чинар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# RNF17

RNF17 (ингл. Ring finger protein 17) — кешенең 13-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# NGC 7201

NGC 7201 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7201
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# HD126703

HD126703 — Мизан йолдызлыгында урнашкан A1mA5/7-F3 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,23 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# HD210469

HD210469 — Торна йолдызлыгында урнашкан A2mA3-F3 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,83 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Дельио Фаралди (Империя)

Дельио Фаралди — Италиянең Лигурия төбәге Вилла-Фаральди өязендә урнашкан торак пункт.

# Дельио Фаралди (Империя)
## Географиясе

Дельио Фаралди Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Дельио Фаралди (Империя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Абдулла (Гафури районы)

Абдулла — Башкортстанның Гафури районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453061, ГАТОБК коды — 80221816002.

# Абдулла (Гафури районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 69 кешенең яшәве мәгълүм.
# Мирное (Чиләбе өлкәсе)

Мирное (рус. Мирное) — Чиләбе өлкәсенең Бреды районы составына керүче авыл.

# Мирное (Чиләбе өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Мирное (Чиләбе өлкәсе)
## Сәгать поясы

Мирное (Чиләбе өлкәсе) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Мирное (Чиләбе өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (76%), украиннар (6%), алманнар (6%), , казахлар (7%).
# Зебрань (коммуна)

Зебрань — Румыниянең Арад жудецында урнашкан коммуна.

# Зебрань (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 117,78 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 146 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Зебрань, Кесинц һәм Нойдорф (Румыния) авыллары урнашкан.
# Кротоне

Кротоне — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан коммуна. Кротоне провинциясе составына керә.

# Кротоне
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 8 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Кутро, Рокка-ди-Нето, Скандале, Стронголи һәм Изола-ди-Капо-Риццуто коммуналары белән чиктәш.
# Вжесьниця (Славенский повяты)

һәм
Вжесьниця — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Славно гминаcында урнашкан авыл.

# Вжесьниця (Славенский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дупляя

Дупляя (серб. Дупљаја) — Сербиянең Воеводина автоном крае Бела-Црква җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Дупляя
## Географиясе

Урта Дунай тигезлегенең көньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 76 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Дупляя
## Климаты

Климат уртача, континенталь. Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Июльнең уртача температурасы 22 — 24 °C, гыйнварның -1,2 — 2,6 °C. Явым-төшем күләме елына 550-750 мм.
# Пйотровице (Рицкий повяты)

Пйотровице — Польшаның Люблин воеводалыгы Стенжыца гминаcында урнашкан авыл.

# Пйотровице (Рицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Зебра

Зе́бралар (лат. Hippotigris) — атлар ыругының асыругы. Зебраларның өч төре бар: Бурчелла зебрасы (Equus quagga), Греви зебрасы (Equus grevyi) һәм тау зебрасы (Equus zebra). Зебралар белән йорт атлары арасындагы гибридлар — зеброидлар, ә зебралар белән ишәкләр арасындагы гибридлар зебруллар дип атала. Зебралар төркемнәре зур түгел: ана зебралар, балалар һәм бер ата зебрадан тора. Һәр зебраның буйлары (полосалары) уникаль рәсемне тәшкил итә. Бу буйларның функциясенә кагылышлы төрле фаразлар бар. Күп кенә дәлилләр буенча, бу буйлар аны чебеннәрнең тешләвеннән саклый. Зебралар Африканың көнчыгышында һәм көньягында утлый. Алар саванна, яшел болыннар, урман буйлары, куаклыклар, таулы җирләр кебек төрле урыннарда очрарга мөмкин.
Зебралар иң элек утлаучы хайваннар булып санала һәм түбән сыйфатлы үсемлекләр белән туклана ала. Гадәттә, аларны арысланнар аулый. Куркыныч янаганда, зебралар кача, шулай ук тешләргә һәм тибенергә мөмкин. Төрле зебраларның иҗтимагый тәртибе аерылып тора. Бурчелла һәм тау зебрасы тотрыклы гаремнарда яшәсә, Греви зебрасы берүзе яки иркен көтүләрдә яши. Гаремлы төрләрдә ана атлар гарем атлары белән генә парлаша, ә Греви зебралары ана атларны җәлеп итә торган территорияләр булдыра. Зебралар төрле тавышлар чыгарып, төрле позалар һәм мимика кулланып аралаша. Зебралар бер-берсенең йонын чистартып, социаль бәйләнешләрен ныгыта.
Зебраларны буй сызыклары буенча тиз танып була. Алар Африкада һәм башка континентларда сәнгатьтә һәм хикәяләрдә еш искә алына. Тарих дәвамында зебралар экзотик хайваннар булып саналган, ләкин, атлардан һәм ишәкләрдән аермалы буларак, алар беркайчан да өй хайваннары булмаган. Халыкара табигатьне саклау оешмасы (IUCN) Греви зебрасы — куркыныч астында, тау зебрасы — зәгыйфь һәм Бурчелла зебрасы куркыныч астында дип саный. Квагга, Бурчелла зебрасының бер төре, XIX гасырда юкка чыккан. Шуңа да карамастан, зебраларны төрле урыннарда табарга мөмкин.
# Мессон

Мессон (фр. Messon) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Экс-ан-От кантонына карый.
# Трияк-Лотре

Трияк-Лотре (фр. Triac-Lautrait) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Церъе (Ниш)

Церъе (серб. Церје ) — Сербиянең Ниш округы Пантелей, Ниш, Нишау бүлгесе һәм Центральная Сербия җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Церъе (Ниш)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 539 метр биеклектә урнашкан.

# Церъе (Ниш)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.

# Церъе (Ниш)
## Демография

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2011 | 204 | |
# Томаш (Кихть кушылдыгы)

Томаш — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кихть елгасының сул ярына тамагыннан 42 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 20 км.

# Томаш (Кихть кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кубен күле һәм Сухона елгасы башыннан Кубен гидротөененә кадәр. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100112103000006204
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000620
* Бассейн коды — 03.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Октябрьск (Учалы районы)

Октябрьск — Башкортстанның Учалы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453742, ГАТОБК коды — 80253891005.

# Октябрьск (Учалы районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 234 кешенең яшәве мәгълүм.
# IC 3768

IC 3768 — чикләрендә урнашкан йолдыз .

# IC 3768
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3768 буларак та сурәтләнә.
# Эль Лимон де Вердуско (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)

Эль Лимон де Вердуско — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Коауаютла-де-Хосе-Мария-Исасага муниципалитеты составына керә.

# Эль Лимон де Вердуско (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
## Географиясе

Эль Лимон де Вердуско Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Лимон де Вердуско (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Лимон де Вердуско (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Ай-Нин-Еган

Ай-Нин-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Нин-Еган елгасының сул ярына тамагыннан 28 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 28 км.

# Ай-Нин-Еган
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Вах елгасы кушылган урынган Нефтеюганск каласына кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100112115200041863
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204186
* Бассейн коды — 13.01.11.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Эль-Солерас

һәм
Эль-Солерас (кат. Soleràs, El) — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Эль-Солерас
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 12,2 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 381 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 6193

NGC 6193 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6193
## Тарихы

Әлеге галактика 1826 елда Шотландия астрономы James Dunlop тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 22.86 см (9 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Хәсрәтле ана мемориалы

«Хәсрәтле ана» мемориалы (баш. «Ҡайғылы әсә» мемориалы, рус. Мемориал «Скорбящая мать») — Башкортстанның локаль хәрби конфликтларда һәлак булган яугирләренә багышланган мемориал.

# Хәсрәтле ана мемориалы
## Тарих

Уфа шәһәренең Җиңү паркы каршында, Комаров урамында, 2003 елның октябрендә ачылган. Мемориалның авторы — Николай Александровича Калинушкин (25.01.1948 — 20.05.2004).

# Хәсрәтле ана мемориалы
## Тасвирлама

Һәйкәл — локаль хәрби конфликтларда һәлак булган башкортстанлыларга багышланган мемориалның бер өлеше. Гыйбадәтханә гөмбәзен хәтерләткән истәлекле корылманың эчке өлешендәге аскуймада - баласын югалткан бар әниләрнең кайгысын чагылдырган бронза сын.
Һәйкәл янында кара граниттан (габбро) 60 шакмак такта — 1951 елдан 2003 елга кадәр Башкортстаннан солдатка киткән һәм хәрби конфликтларда һәлак булган 685 егетнең исемнәре язылган. Гөмбәзнең фронтонына тонык алсу төстәге буй-буй пыяла сызыклар урнаштырылган.
Ана басып торган гөмбәзнең ике ягындагы кара мәрмәр диварга рус һәм башкорт телләрендә шигырьләр уеп язылган.
   | Тәрҗемәсе: Язмаган безгә бәхетләр: Без — сөелеп туймаганнар. Тик аналар һаман көтә, Өметләрен җуймаганнар. Сискәнәләр, бездер диеп, Җилләр какса ишек-капка, Улым тере, тере, диеп, Ышанмыйча "кара" хатка. Хәтерләрдә яшәгәндә Ябылмаслар кайтыр юллар, Татлы төшләргә керербез — Шәһит булып калган уллар. Талпынып, җаныбыз очар, Әниләр, сез калган якка. ...Безне үлем ала алмый Хәтер тере тоткан чакта. | Русча: А нам с тобой не повезло: К любимым нам не возвратиться. Но матери всему назло В толпе все ищут наши лица. Все ждут, что мы придем домой, Привычно постоим у двери. Что мы убитые с тобой — Они до смерти не поверят. Вы верьте, мамы, мы живем, Совсем вы нас не хороните. Мы в добрых снах домой придем, Вы только ждите, ждите, ждите… Придем, обнимем нежно вас. И слезы радости прольются. Пускай не сами в этот час, Пусть души наши к вам вернутся. | Башкортча: Яҙмаған беҙгә бәхеттәр: Беҙ — һөйөлөп туймағандар. Тик әсәләр һаман көтә, Өмөттәрен юймағандар. Һиҫкәнәләр, беҙҙер тиеп, Елдәр ҡаҡһа ишек-ҡапҡа, Улым тере, тере, тиеп, Ышанмайса “ҡара” хатҡа. Хәтерҙәрҙә йәшәгәндә Ябылмаҫтар ҡайтыр юлдар, Татлы төштәргә инербеҙ — Шәһит булып ҡалған улдар. Талпынып, йәнебеҙ осор, Әсәйҙәр, һеҙ ҡалған яҡҡа. …Беҙҙе үлем ала алмай Хәтер тере тотҡан саҡта. Русчадан тәрҗемә: Гүзәл Ситдыйкова |
# Бажанивка (Сяноцкий повяты)

һәм
Бажанивка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Заршин гминасында урнашкан авыл.

# Бажанивка (Сяноцкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кристиан Ланге

Кристиан Лоус Ланге (норв. Chistian Lous Lange; 17 сентябрь 1869 ел – 11 декабрь 1938 ел) — норвегияле сәясәтче, Парламентара берлекнең генераль сәркатибе. 1921 елда Карл Брантинг белән бергә Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреаты.

# Кристиан Ланге
## Биография

Ланге 1869 елда Ставангерда туа. Осло университеты 1893 елда гуманитар фәннәр магистры дәрәҗәсе белән тәмамлый. 1909 елда Парламентара берлекнең генераль сәркатибе вазифасына керешә, шуңа күрә берлекнең штаб-фатиры урнашкан Брюссельга күченә. Беренче бөтендөнья сугышы башлангач, оешма Норвегиягә күченә, ә Ланге аның эшчәнлеген үзе генә диярлек алып бара. Сугыштан соңгы чорда ул Берлекнең эшен яңадан башлар өчен бик тырыша, ә 1921 елда Женевада сугыштан соң беренче конференцияне оештыра. Шул ук елны ул Карл Яльмар Брантинг белән Тынычлык өчен Нобель премиясе белән бүләкләнә. Аның Нобель лекциясе интермилләтчелеккә багышланган була. Соңрак ул Милләтләр Лигасының эшчәнлегендә катнаша һәм анда Норвегия вәкиле булып тора.
Кристиан Ланге 1938 елның 11 декабрендә вафат була.
# Камил Баһманов

Камил Баһманов (23 декабрь 1916(1916-12-23), Кече Бишкураз, Өчбүлә авыл шурасы, Дүртөйле районы — 28 октябрь 1998(1998-10-28) (81 яшь), Уфа) — икътисадчы, икътисад фәннәре нәмзәте (1963), БАССРның атказанган фән эшлеклесе (1976). 1958-1986 елларда СССР ФА БФ Икътисади тикшеренүләр бүлеге хезмәткәре. Фәнни тикшеренүләре үсемлекчелекнең икътисади нәтиҗәлелеге мәсьәләләрен өйрәнүгә карый.
# Дороҗное (Костанай өлкәсе)

Дороҗное (каз. Дорожное) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Дороҗное (Костанай өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Данневант (Алабама)

Данневант — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Данневант (Алабама)
## Географиясе

Данневант халык санын алу урыны мәйданы — 19,05 квадрат миль, 48,465739 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 666 Фут биеклектә урнашкан.
# Банцарево

Банцарево (серб. Банцарево) — Сербиянең Ниш округы Нишка-Баня, Нишау бүлгесе һәм Центральная Сербия җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Банцарево
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 567 метр биеклектә урнашкан.

# Банцарево
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.

# Банцарево
## Демография

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2011 | 66 | |
# Зебрдово

Зебрдово — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Гардея гминасында урнашкан авыл.

# Зебрдово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Караюсуфлу (Һалкапынар)

Караюсуфлу (төр. Karayusuflu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Һалкапынар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Рожанче

Рожанче — Словениянең Блоке (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Рожанче
## Географиясе

Мәйданы — 1,2 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 751,9 метр биеклектә урнашкан.
# Ойнаку (коммуна)

Ойнаку — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан коммуна.

# Ойнаку (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 41,77 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Ойнаку, Браништя һәм Комаска авыллары урнашкан.
# Сент-Уан-ла-Руери

Сент-Уан-ла-Руери (фр. Saint-Ouen-la-Rouërie, фр. Saint-Ouen-de-la-Rouërie һәм фр. Ouen-la-Montagne) — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
# Еловик (Арандҗеловац)

Еловик (серб. Јеловик ) — Сербиянең Шумади округы Аранҗеловатс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Еловик (Арандҗеловац)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 331 метр биеклектә урнашкан.

# Еловик (Арандҗеловац)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Гале

Гале (фр. Galey) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Көнбатыш Кузеран кантонына карый.
# SEC24D

SEC24D (ингл. SEC24 homolog D, COPII coat complex component) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ашмяны (Жупрански авыл советы)

Ашмяны (белар. Ашмяны) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.

# Ашмяны (Жупрански авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.