# Tetsuro Watsuci

Tetsuro Watsuci (yap. 和辻 哲郎; 1889 yılnıñ 1 martı, Himeci — 1960 yılnıñ 26 dekäbere, Tokio) — Yaponiä fälsäfäçese, kulturologı häm yazuçısı.

# Tetsuro Watsuci
## Biografiäse

Watsuci Himecida tabib ğailäsendä tuğan. Yäş çağında ul şiğriät häm könbatış ädäbiätı belän mawıqqan. Berniqädär waqıt ul ädäbi jurnalnıñ möxärrirdäşe bulğan häm şiğirlär häm pyesalar yazu belän şöğellängän. Anıñ fälsäfä belän qızıqsınuwı Tokiodağı Berençe yuğarı mäktäp studentı bulğanda kürengän, gärçä anıñ ädäbiät belän qızıqsınuwı ğömer buyı köçle bulıp qalsa da.
Anıñ 1913—1915 yıllardağı xezmätläre Sören Kyerkegor häm Fridrix Nitsşe fälsäfäsen tikşerügä bağışlanğan. 1918 yılda könbatış fälsäfäse individualizmın häm anıñ yapon fikerenä häm yaponnarnıñ yäşäw räweşenä yoğıntısın tänqitläw pozitsiäsenä basqan. Bu anı yapon mädäniäte tamırların, şul isäptän yapon buddaçılıq sänğäten, ayırım alğanda urta ğasır zen-buddaçılıq fiker iäse Dogennıñ eşlären öyränügä kitergän. Watsuci şulay uq tanılğan yapon yazuçısı Natsume Soseki icatı belän qızıqsınğan.
1920-yıllar başında Watsuci Toyo, Hosey häm Keyo universitetlarında, şulay uq Tsuda Eygaku-cukuda (xäzerge Tsuda universitetı) uqıtqan.
Anıñ iğtibarın hermenevtika mäs’äläläre, bigräk tä Bök häm Diltey hermenevtikası cälep itkän.
1925 yılnıñ martında Watsuci, Kitaro Nişida, Hacime Tanabe häm Keyci Nişitani kebek şul çornıñ başqa äydäp baruçı fälsäfäçelärenä quşılıp, Kioto imperator universitetında uqıtuçı bulıp eşli başlağan. Bu öç fälsäfäçe Kioto mäktäbe äğzaları bulğan. Gärçä Watsuci alarnıñ bülegenä quşılsa da, anı ğädättä eşendä intellektual’ bäysezlek arqasında bu mäktäpneñ äğzası dip sanamıylar. İyül ayında ul etika assotsiatsiälängän professorı wazifasına kütärelgän.
1927 yılnıñ ğinwarında anıñ äxlaqi fiker tarixın tikşerü öçen 3 yılğa Almaniägä kitüwe turında qarar qabul itelgän. Ul 17 fevraldä kitkän häm aprel başında Berlinğa kilgän. Cäy başında ul äle genä çıqqan Haydeggernıñ «Yäşäyeş häm Waqıt» xezmäten uqığan. Şunnan soñ ul Parijğa kitkän. Ul Parijnı dekäber başında taşlap kitkän häm şul uq aynıñ 12 könendä Genuyağa kilgän.
1928 yılnıñ ğinwarınnan mart ayına qädär ul Rim, Neapol, Sitsiliä, Florensiä, Bolonya, Ravenna, Paduya häm Venetsiädä bulğan. Annarı ul säfären özgän, iyül başında Yaponiägä qaytqan. Şulay itep, anıñ Awrupada buluwı nibarı ber yılğa yaqın däwam itkän.
1931 yılnıñ martında ul Kioto imperator universitetında professor wazifasına kütärelgän.
1934 yılnıñ iyülendä ul Tokio imperator universitetına küçkän häm 1949 yılnıñ martında pensiägä çıqqançı etika kafedrasın alıp torğan.
İkençe bötendönya suğışı waqıtında anıñ teoriäläre (keşe tabiğäten häm etikasın añlawğa yapon traditsiäläreneñ östenlegen raslağannar, şulay uq individualizmğa qarşı çığış yasağannar) yapon millätçelegen xuplağan. Bu xaqta ul, suğıştan soñ äytkänçä, ükengän.
Watsuci 1960 yılnıñ 26 dekäberendä 71 yäşendä wafat bulğan.

# Tetsuro Watsuci
## Eşe

Watsucinıñ öç töp xezmäte — anıñ 1954 yılğı ike tomlı «Yapon etik fikere tarixı», anıñ berençe tapqır 1937, 1942 häm 1949 yıllarda basılğan öç tomlı «Etika»sı häm 1935 yılğı «Klimat»ı. Soñğısında anıñ iñ ayırımlıq fikerläre üsä. Anda Watsuci klimat häm äylänä-tirä moxitneñ başqa faktorları belän keşe mädäniätläreneñ tabiğäte arasında bäyläneş barlığın raslıy häm mädäniätneñ öç tören ayıra: pastoral’, çül häm mussonlı.