yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Cудеш Мишра

Cудеш Мишра ул хәзерге заман Фиджи-Австралияле шагыйрь һәм академик.

# Cудеш Мишра
## Карьера

Судеш Мишра Фиджида Һиндле Фиджилылар гаиләсендә туган булган. Австралиягә укыр өчен килеп, ул Флайндерз Университетында инглиз әдәбияты буенча Ph.D. дәрәҗәсенә ия булган. Ул берничә шигърият томнарын бастырган, аларның беренчесе Раһу (мәгънәсе Һинд дине риваятьләрендә Раһу, ягъни Һинд дине риваятьләрендә Асура (шәйтан) тарафыннан барлыкка китерелгән Кояш тотылуы) өчен 1988 елда Һарри Джоунс Мемориал Бүләген кабул иткән. Ул күбесенчә үз илендә вакыйгалар турында, мәсьәлән, 1987 ел Фиджи фетнәсе ироник перспективадан яза.
2003 елда ул Дәһлидә Җаваһарлал Неру Университетында Азиалинк Әдәбият Резидентлыгын алган. Хәзерге вакытта ул Көньяк Тын Океаны Университетында Тел, Сәнгать һәм Медиа Мәктәбенең мөдире булып тора. Ул Австралиядә Дикин Университетында Иҗади Язу буенча ассоциатив профессор һәм Шотландиядә Стирлинг Университетында һәм Көньяк Тын Океаны Университетында Сува кампусында әдәбият укыткан.

# Cудеш Мишра
## Библиографиясе

Poetry
* Rahu (1987)
* Tandava (Meanjin, 1992) ISBN 0-9592528-1-9
* Memoirs of a Reluctant Traveller (Wakefield, 1994) ISBN 1-86254-315-1
* Diaspora and the difficult art of dying (University of Otago, 2002) ISBN 1-877276-18-9
Criticism
* Preparing faces : modernism and Indian poetry in English (CRNLE, 1995) ISBN 0-7258-0578-1
* Diaspora Criticism (Edinburgh: Edinburgh University Press, 2006)
* No Sign is an Island (2000)
# Сатулунг (коммуна)

Сатулунг — Румыниянең Марамурешу жудецында урнашкан коммуна.

# Сатулунг (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 68,5 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Сатулунг, Ариешу-де-Педуре, Ферсиг, Финтеушу-Мик, Хидяга, Могошешть һәм Прибилешть авыллары урнашкан.
# Агва Фрия (Педро Асенсио Алкисирас)

Агва Фрия — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Pedro Ascencio Alquisiras Municipality муниципалитеты составына керә.

# Агва Фрия (Педро Асенсио Алкисирас)
## Географиясе

Агва Фрия Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Агва Фрия (Педро Асенсио Алкисирас)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Агва Фрия (Педро Асенсио Алкисирас)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Тепор-Ега

Тепор-Ега — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Чепырь-Ега елгасының уң ярына тамагыннан 12 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 38 км.

# Тепор-Ега
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200049936
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204993
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Штефан-чел-Маре (коммуна, Олт)

Штефан-чел-Маре — Румыниянең Олт жудецында урнашкан коммуна.

# Штефан-чел-Маре (коммуна, Олт)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 26,58 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Штефан-чел-Маре һәм Янка-Ноуе авыллары урнашкан.
# Камйонка (Острудский повяты)

Камйонка — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Моронг гминасында урнашкан авыл.

# Камйонка (Острудский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 979

NGC 979 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 979
## Тарихы

Әлеге галактика 1835 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Мария фон Эбнер-Эшенбах

Баронесса Мария фон Эбнер-Эшенбах (анда. Marie Freifrau von Ebner Eschenbach; кыз фамилиясе Дубская; 13 сентябрь 1830 ел — 12 март 1916 ел) — Австрия язучысы, драматург, аңа XIX гасырда язган психологик романнары һәм повестьлары зур популярлык китергән. Иң танылган эше— "Мирское дитя" (1887) романы. Шулай ук үз цитаталары белән билгеле.

# Мария фон Эбнер-Эшенбах
## Биографиясе

Мария фон Эбер-Эшенбахны кызында немец мәдәниятенә сөю тәрбияләгән үги әнисе карап үстергән. Бу сөю Марияның киләчәк язмышын хәл иткән. Күп милләтле Моравиядәге атасының авылдагы йортында һәм Венада үскәндә ук ул Моравия крестьяннарының һәм Австрия аристократларының тормышын күзәтүе аркасында үз әсәрләрендә аларны бик якты чагылдырган.
18 яшендә ул хәрби инженер булып эшләгән барон Э-гә кияүгә чыккан. Венадагы Бург-театрының йогынтысы астында ул үзенең язучылык көчен драматургияда сынап караган, тик аның Карлсруэда куелган "Maria Stuart in Schottland" (1860) трагедиясе зур уңышка ирешмәгән; аның эзеннән "Marie Roland" (1867), "Doctor Ritter" (1872) һәм "Männertreue" (1874) комедиясе басылып чыккан.
"Erzählungen" (1875) пьесасы язучының сәләтен нык ачкан, шулай ук "Dorf - und Schlossgeschichten" (1883) пьесасы да хаклы рәвештә Марияны немец язучы хатын-кызлары арасында аны беренче урынга чыгарган. Тумышы һәм тормышка карашы белән чын аксөяк хатын-кыз язучысының әсәрләренә тормышны гадел сурәтләү белән беррәттән нечкә юмор да хас..
Китерелгән әсәрләрдән тыш, "Gesammelte Schriften" (1892 г., 6. к.) Э.җыентыгына "Aphorismen" (1880), "Parabeln, Märchen und Gedichte" (1892), "Dorfund Schlossgeschichten" (1888) яңа сериясе, "Das Gemeindekind" (1888) һәм "Unsühnbar" (1890) повестьләре кергән. Басма тулы түгел: аңа "Ein kleiner Roman" (1889) һәм күп кенә соңгы чорда язган хикәяләре керми калган. ЭСБЕ нигезендә, иң яхшы хикәяләре : "Jakob Szela", "Die Unverstandene auf dem Dorfe", "Er lässt die Hand küssen", "Lotti, die Uhrmacherin", "Nach dem Tode", "Wieder die Alte", "Die Freiherrn von Gemperlein", "Oversberg", "Die Kapitalistinnen", "Zwei Komtessen", "Glaubenslos", "Rittmeister Brand", "Bertram Vogelweid".
Аз-маз аның тормышта күзәтүләр даирәсе киңәйгән, ул шулай ук буржуазия белән танышкан һәм аларны әсәрләрендә сурәтләгән; шулай ук ялчыларның да төрле типтагы киң галереясы язучының иҗатында зур урын биләгән. Эбер-Эшенбахның төп өстенлеге — хикәя осталыгы; хикәянең хәрәкәте— аның төп максаты; аерым характерлар, уратып алган мөхит, характерларның күңел хәле хикәяне язуда аңа хезмәт итә.
Рус телендә беренчеләрдән булып Эбер-Эшенбах түбәндәге әсәрләре басылган: «Питомец общины» («Вестник иностранной литературы», 1892); «Примерный ученик» («Кн. Нивы», 1899, № 5); «Ученик первого разряда» («Русская мысль», 1900, № 10); «С отличием» («Русский вест.». 1901, № 9); «Мирское дитя» (1897); «Клятва» («Живоп. обоз.», 1898, № 3); «Сжечь не распечатывая»; «Старая собака»; «Первенец» («Русский вестник», 1901, №№ 11-12).
# (5974) 1991 UZ2

(5974) 1991 UZ2 (лат. 1991 UZ2) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5974) 1991 UZ2
## Тарихы

1991 елның 31 октябрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 UZ2» саналган.
# Залесе (Торунский повяты)

Залесе — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Хелмжа гминаcында урнашкан авыл.

# Залесе (Торунский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кастильоне-дель-Лаго

Кастильоне-дель-Лаго — Италиянең Умбрия төбәгендә урнашкан коммуна. Перуджа провинциясе составына керә.

# Кастильоне-дель-Лаго
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 304 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Кьюзи, Читта-делла-Пьеве, Кортона, Маджоне, Монтепульчано, Пачиано, Паникале, Пассиньяно-суль-Тразимено һәм Туоро-суль-Тразимено коммуналары белән чиктәш.
# Аптос (Калифорния)

Аптос — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Аптос (Калифорния)
## Географиясе

Аптос халык санын алу урыны мәйданы — 16,657985 км², 16,456776 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 33 метр биеклектә урнашкан.
# Валье де Агилас (Сан Франсиско дел Ринкон)

Валье де Агилас — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Франсиско-дель-Ринкон муниципалитеты составына керә.

# Валье де Агилас (Сан Франсиско дел Ринкон)
## Географиясе

Валье де Агилас Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Валье де Агилас (Сан Франсиско дел Ринкон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Валье де Агилас (Сан Франсиско дел Ринкон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# GDE1

GDE1 (ингл. Glycerophosphodiester phosphodiesterase 1) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Мессояха

Мессояха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тазов борыны урнашкан. Елга озынлыгы 466 км.

# Мессояха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000212115300072250
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115307225
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Стара Гжибовщизна

Стара Гжибовщизна — Польшаның Подлясье воеводалыгы Крынки гминасында урнашкан авыл.

# Стара Гжибовщизна
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Фомин

Фомин (Фоми́н) ― фамилия.
* Александр Фомин (1879—1947), рәссам (портретчы, пейзажчы) һәм укытучы.
* Валерий Фомин (1940), кино белгече һәм кино тарихчысы, сәнгать белеме докторы.
* Василий Фомин
** Василий Фомин (1896—1938), ВКП (б) Вот (Удмурт) өлкә комитеты җаваплы секретаре (1921-1923).
** Василий Фомин (1940), механика өлкәсендә белгеч, РФА академигы (2006).
* Дмитрий Фомин (1968), волейболчы, СССР (1990-1991) һәм Италия (1998, 1999, 2001) чемпионы, Европа чемпионатының алтын (1991) призчысы.
* Михаил Фомин (1923—1943), Советлар Берлеге каһарманы (1943).
# Үниверсите (Ортаһисар)

Үниверсите (төр. Üniversite) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Ортаһисар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Белавинская

Белавинская (рус. Белавинская) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче авыл.

# Белавинская
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Белавинская
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.

# Белавинская
## Халык

2010 елда биредә 8 кеше яшәве билгеле.
2010 елгы җанисәп буенча авылда руслар (100%) яши.
# Азамат Тимеров

Тимеров Азамат Камил улы (14 февраль 1969 ел) — Хөсәен Әхмәтов исемендәге Башкорт дәүләт филармониясе җырчысы, Башкортстан Республикасының халык артисты (2006).

# Азамат Тимеров
## Биографиясе

Азамат Камил улы Тимеров 1969 елның 14 февралендә Башкорт АССР-ының Баймак шәһәрендә туган.
1994 елда Уфа сәнгать училищесын тәмамлаган (укытучысы Д. М. Мусин).
1993 елдан Сибай филармониясендә, 2007 елдан — «Мирас» җыр һәм бию фольклор ансамблендә, 2008 елдан Башкорт дәүләт филармониясендә эшли. 2009 елда «Ядкарь» фольклор ансамбле нәфис җитәкчесе була.
Азамат Камил улы татар һәм башкорт халык һәм эстрада җырларын башкаручы буларак билгеле.

# Азамат Тимеров
## Репертуары

Башкорт халык җырлары: «Абдрахман кантон», «Буранбай», «Камелик», «Кара юрга», «Сибай», «Җаек», «Хисам», «Эскадрон»; башкорт композиторлары Хөсәен Әхмәтов, Х. Ә. Дәүләтов, Рафик Сәлмәнов, Руза Сәхәветдинова, Юлай Үзәнбаев, шулай ук кайбер чит ил композиторлары җырларын уңышлы башкара.

# Азамат Тимеров
## Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре

* Башкортстан Республикасының атказанган артисты (1997)
* Башкортстан Республикасының халык артисты (2006)
* 1992 елда — «Язгы моңнар» Республика башкорт җырларын башкаручылар конкурсы (Уфа), 1995 елда — «Татар җыры» халыкара конкурсы (Казан), 1996 елда «Ирәндек моңнары» төбәк hawa башкорт халык җырларын башкаручылар конкурсы (Сибай), 2000 елда Кыргызстанның Кара-Күл шәһәрендә үтә торган халыкара фольклор көе конкурсы лауреаты.
# Вест-Аллис (Висконсин)

Вест-Аллис — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан шәһәр.

# Вест-Аллис (Висконсин)
## Тарихы

Вест-Аллис шәһәре елда нигезләнгән.

# Вест-Аллис (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 29,541321 км², 29,547482 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 222 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Роберт Граббс

Роберт Граббс (27 февраль 1942(1942-02-27), Possum Trot, Маршалл (округ, Кентуки), Кентукки, Америка Кушма Штатлары — 19 декабрь 2021(2021-12-19) (79 яшь), Дуарте, Лос-Әнҗелес, Калифорния, Америка Кушма Штатлары) — химик, автобиограф, университет профессоры (Америка Кушма Штатлары). Физика өлкәсендә Нобель премиясе иясе (2005).
# Шадрон

Шадрон (фр. Chadron) — Франциянең Югары Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Шпиналюв

Шпиналюв — Польшаның Лодзь воеводалыгы Каменьск гминаcында урнашкан авыл.

# Шпиналюв
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Илдар Исәнголов

Илдар Исәнголыв (Илдар Илдус улы Исәнголов, 20 май 1992(1992-05-20) (32 яшь), Уфа — , ) — РФ һоккейчесе (сакчы), Уфа һоккее тәрбияләнүчесе, яшьләр арасында дөнья чемпионатының көмеш мидәлчесе (2012), ЮХЛ чемпионы (2013, Нефтекама «Торос»ы составында).
# Троянув (Минский повяты)

һәм
Троянув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Мрозы гминасында урнашкан авыл.

# Троянув (Минский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 346 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
VI гасыр (б. э. к.) — V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
346 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр IV гасырга кергән ел.

# 346 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:346 елда (б. э. к.) туганнар

# 346 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:346 елда (б. э. к.) вафатлар
# Лейк-Каваног (Вашингтон)

Лейк-Каваног — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Лейк-Каваног (Вашингтон)
## Географиясе

Лейк-Каваног халык санын алу урыны мәйданы — 5,367803 км², 2,1 квадрат миль, 5,367798 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 306 метр һәм 1004 Фут биеклектә урнашкан.
# (9260) Edwardolson

(9260) Edwardolson (лат. Edwardolson) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9260) Edwardolson
## Тарихы

1953 елның 8 октябрендә IAP тарафыннан Бруклин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1953 TA1» саналган.
# Стара Собутка

Стара Собутка — Польшаның Лодзь воеводалыгы Грабув гминаcында урнашкан авыл.

# Стара Собутка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Полска-Скакавица

Полска-Скакавица — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. Кюстендил җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Полска-Скакавица
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 667 метр биеклектә урнашкан.
# Грабина (гмина Галинув)

Грабина — Польшаның Мазовия воеводалыгы Халинув гминасында урнашкан авыл.

# Грабина (гмина Галинув)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ле-Ландро

Ле-Ландро (фр. Le Landreau) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Луара департаментында урнашкан.
# Истиклал (Миһалгази)

Истиклал (төр. İstiklal) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Миһалгази илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# HD47074

HD47074 — Сыңармөгез йолдызлыгында урнашкан ApCrEuSr спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,44 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Секретери (Мэриленд)

Секретери — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Секретери (Мэриленд)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Секретери (Мэриленд)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,678021 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 6 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# 765 ел (б. э. к.)

765 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VIII гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 765 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:765 елда (б.э.к.) туганнар

# 765 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:765 елда (б.э.к) вафатлар
# Баһтияр (Миһалыччык)

Баһтияр (төр. Bahtiyar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Миһалыччык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бюсеэль

Бюсеэль (фр. Bucéels) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Рувиньи

Рувиньи (фр. Rouvignies) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Ольнуа-ле-Валансьен кантонына карый.
# Локалита Бардела 1 (Асти)

Локалита Бардела 1 — Италиянең Пьемонт төбәге Кастельнуово-Дон-Боско өязендә урнашкан торак пункт.

# Локалита Бардела 1 (Асти)
## Географиясе

Локалита Бардела 1 Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Локалита Бардела 1 (Асти)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ай-Хут-Юган

Ай-Хут-Юган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Назым елгасының сул ярына тамагыннан 359 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 19 км.

# Ай-Хут-Юган
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200050918
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115205091
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Ритана (Торино)

Ритана — Италиянең Пьемонт төбәге Сан-Рафаэле-Чимена өязендә урнашкан торак пункт.

# Ритана (Торино)
## Географиясе

Ритана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ритана (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Витошин (Люблин воеводалыгы)

Витошин — Польшаның Люблин воеводалыгы Казимеж-Дольны гминаcында урнашкан авыл.

# Витошин (Люблин воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вильнёв (Аверон)

Вильнёв (фр. Villeneuve) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Вильнёвуа-э-Вильфраншуа кантонына карый.

# Вильнёв (Аверон)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 65,30 км².
# Тирингео (Тлапевала)

Тирингео — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Тлапеуала (муниципалитет) муниципалитеты составына керә.

# Тирингео (Тлапевала)
## Географиясе

Тирингео Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Тирингео (Тлапевала)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Тирингео (Тлапевала)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# TRIM69

TRIM69 (ингл. Tripartite motif containing 69) — кешенең 15-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Вежхово (Дравский повяты)

Вежхово — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Вежхово гминаcында урнашкан авыл.

# Вежхово (Дравский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гүмүшакар (Каракочан)

Гүмүшакар (төр. Gümüşakar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Каракочан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# NGC 1645

NGC 1645 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1645
## Тарихы

Әлеге галактика 1864 елда Алмания астрономы Генрих Луи д’Арре тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Левент (Акчадаг)

Левент (төр. Levent) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Акчадаг илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (13769) 1998 SV144

(13769) 1998 SV144 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13769) 1998 SV144
## Тарихы

1998 елның 20 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SV144» саналган.