yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Әнүәр Акчурин

Галим бабасы турында биредән укыгыз.
Әнүәр Акчурин, Әнүәр Айсолтан улы Акчурин, АКШта: Anuar Akchurin (Ануар Айсултанович Акчурин, 2000 ел, Казакъстан, Алматы) ― казакъстанлы спортчы (байдарка һәм каноэда ишү), 2018 елгы дөнья беренчелегенең көмеш призеры, Казакъстанның халыкара класслы спорт мастеры.

# Әнүәр Акчурин
## Тәрҗемәи хәле

2000 елда Алматыда туган. Механика белгече, техник фәннәр докторы (1979), профессор (1982) Әнвәр Гафур улы Акчуринның (1944―2015) оныгы.
Байдарка һәм каноэда йөзү секциясенә 2011 елда 4нче санлы СДЮШтан килгән. 2012 елда (12 яшеннән) ишкәк ишү белән шөгыльләнә башлаган. Секциягә әтисе яздырган. Игълан буенча «Толкын» су спорт төрләре спорт комплексына килгән. Тренеры Сергей Николаевич Тиунов. Нурсолтан (2022 елдан Астана) шәһәре балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбендә тәрбияләнгән. 2018 елда Нурсолтан шәһәрендә физика-математика юнәлешле Назарбаев интеллектуаль мәктәбен тәмамлаган. Шул ук елны АКШка укырга китә. АКШның әйдәп баручы аэрокосмик югары уку йортларының берсе — Florida Institute of Technology (Флорида технология университетында) (Мельбурн, Флорида, АКШ) mechanical engineer белгечлеге буенча 2022 елда укып бетергән. Шул уку йортында профессор ассистенты булып эшли. Әнүәр Акчурин Florida Institute of Technology тарихында беренче тапкыр «Елның студенты» дип танылган.

# Әнүәр Акчурин
## Спорттагы уңышлары

Каноэчы Әнүәр Акчурин байдарка һәм каноэларда ишү буенча спринтер дистанцияләрендә чыгыш ясый.
* 1000, 500 һәм 200 метр дистанцияләрдә Казакъстан Республикасының берничә тапкыр призеры (2017―2019).
* 2016 елда Үзбәкстанда узган Азия кубогы чемпионы, Сәмәрканд шәһәре.
* 2018 елда Пиштань шәһәрендә (Словакия) узган Халыкара регатада 200 метр дистанциядә беренче урынны яулаган.
* 2018 елда Яшьләр арасында дөнья чемпионатының (Пловдив шәһәре, Болгария) 200 метрлы дистанциядә көмеш призеры.
* 2018 елда 500, 200 метр дистанцияләрдә ике тапкыр Азия чемпионы (Сәмәрканд, Үзбәкстан).
* 2021 елда байдарка һәм каноэда ишү буенча АКШның ачык чемпионатында (Оклахома-Сити) америкалы Росс Гэвин белән бергә икеле каноэда 200 метр дистанциядә беренче булган, төрле дистанцияләрдә, шул исәптән 200 метрга шәхси узышта, дүрт көмеш медаль яулаган.
* 2022 елда байдарка һәм каноэда ишү буенча АКШның ачык чемпионатында (Цинциннати) беренче урынны яулаган.
Ел дәвамында Әнүәр казакъстанлы тренер Тимур Хәйдәров (дөнья Кубогы чемпионы, 2016 елгы Олимпия уеннарында катнашучы, күп тапкырлар Азия чемпионы, 2015―2021 елгы КР Милли җыелма командасы әгъзасы) белән шөгыльләнә.
# 667 ел (б. э. к.)

667 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VII гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) — V гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 667 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:667 елда (б.э.к.) туганнар

# 667 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:667 елда (б.э.к) вафатлар
# SCYL1

SCYL1 (ингл. SCY1 like pseudokinase 1) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Злогане

һәм
Злогане — Словениянең Шкоцян (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Злогане
## Географиясе

Мәйданы — 1,3 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 198 метр биеклектә урнашкан.
# Казтелкаро Басо (Падова)

Казтелкаро Басо — Италиянең Венеция төбәге Кодевиго өязендә урнашкан торак пункт.

# Казтелкаро Басо (Падова)
## Географиясе

Казтелкаро Басо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казтелкаро Басо (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пуа

Пуа — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Пуа
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 17,496 км².
# Кәэсалу

Кәэсалу (эст. Käesalu) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
# Дубова (Пезинок)

Дубова (словак. Dubová) — Словакиянең Пезинок округында урнашкан авыл.

# Дубова (Пезинок)
## Тарихы

Авыл 1113 елда нигезләнгән.

# Дубова (Пезинок)
## Географиясе

Мәйданы — 13,8 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 223 метр биеклектә урнашкан.

# Дубова (Пезинок)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Бозак (Франция)

Бозак (фр. Beauzac) — Франциянең Югары Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Кокшерка

Кокшерка – Россия территориясеннән ага торган елга. Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга Ировка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.

# Кокшерка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны – (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды – 08010400712112100001609
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды – 112100160
* Бассейн коды – 08.01.04.007
* ГӨ буенча саны – 12
* ГӨ буенча чыгарылышы – 1
# Присъян

Присъян (серб. Присјан) — Сербиянең Пирот округы Пирот җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Присъян
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 669 метр биеклектә урнашкан.

# Присъян
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Оппгар

Оппгар (фр. Auppegard) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Казчина Палацето (Мантова)

Казчина Палацето — Италиянең Ломбардия төбәге Гойто өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Палацето (Мантова)
## Географиясе

Казчина Палацето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казчина Палацето (Мантова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Алааддин (Коркутэли)

Алааддин (төр. Alaaddin) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Коркутэли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# SEMA5A

SEMA5A (ингл. Semaphorin 5A) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ил Торино (Фиренца)

Ил Торино — Италиянең Тоскана төбәге Валья өязендә урнашкан торак пункт.

# Ил Торино (Фиренца)
## Географиясе

Ил Торино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Ил Торино (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Игдели (Һорасан)

Игдели (төр. İğdeli) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Һорасан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Иве

Иве (белар. Іўе) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.

# Иве
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Лиляч

Лиляч — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. Невестино җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Лиляч
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 544 метр биеклектә урнашкан.
# Миллер (ай кратеры)

Миллер (лат. Miller) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 61,37 км булган кратер.

# Миллер (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Уильям Ален Миллер (1817—1870) хөрмәтенә бирелә.

# Миллер (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Тронвиль-ан-Барруа

Тронвиль-ан-Барруа (фр. Tronville-en-Barrois һәм фр. Tronville) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Палавики

Палавики (белар. Палавікі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.

# Палавики
## Тарихы

1793 елдан, Речь Посполитаяның икенче бүленешеннән соң, Палавики, бөтен Вилейка төбәге кебек, Россия империясе составына керә. Баштан Минск губернасына, һәм 1843 елдан — Вильно губернасына караган Вилейка өязе (үзәге Вилейка) составында була.
Авыл 1921—1945 елларда Польша Республикасы Вильно воеводалыгы Вилейка өязе, Крывічы гминасы составында булган.

# Палавики
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.

# Палавики
## Халык саны

* 1866 елда авылда 121 кеше, 12 хуҗалык исәпләнгән.
* 1921 елда авылда 217 кеше, 43 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 236 кеше, 49 хуҗалык исәпләнгән.
# Смальки

Смальки (белар. Смалькі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.

# Смальки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Хальсбах

Хальсбах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Хальсбах
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Хальсбах
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 22,08 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 474 метр биеклектә урнашкан.
# Чагыркан (Каман)

Чагыркан (төр. Çağırkan) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кыршеһир иле Каман илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Хамичы (Липавски авыл советы)

Хамичы (белар. Хамічы) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.

# Хамичы (Липавски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# IC 5083

IC 5083 — Кече Ат йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 5083
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 5083, PGC 66011, 2MASX J21035147+1145494, AGC 310005, Z 425-38, Z 2101.4+1134, UZC J210351.6+114549, LEDA 66011 һәм Gaia DR2 1757261340602328320 буларак та сурәтләнә.
# Билбәк (елга)

Билбәк (укр. Бельбек, кырымтат. Belbek, Бельбек) — Украина территориясеннән ага торган елга. Кырым биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Карамита култыгында урнашкан.
Билбәк елгасы Кырымда ага торган иң зур елга булып санала.

# Билбәк (елга)
## Исем

Бил бәге - Алтын Урда, Кырым ханлыгы чорында булган татар морзасы.
Билбәк елгасының үзәнендә тарихи урыннар урнаша: Сөйрән кирмәне һәм Челтәр-Коба монастыре урнаша.
# Иван Иванов (1867)

Иван Иванов (Иван Дмитрий улы Иванов, 1864, — 1917 елдан иртә түгел, ) — 1 нче гилдия Казан сәүдәгәре, Казан шәһәренең нәсли шәрәфле ватандашы. Бәкъкал таварлары, икмәк белән сәүдә иткән, аннары төзелеш материалларын сәнәгый җитештерү белән шөгыльләнгән (Әмәт һәм Клыки авылларындагы 5 кирпеч һәм 1 акшар заводы хуҗасы булган). 1908-1917 елларда Казан шәһәр думасының гласные, РИ дәүләт банкы Казан бүлекчәсенең исәп-хисап комитеты әгъзасы (1901-1917).
# Герасимово (Киров өлкәсе)

Герасимово (рус. Герасимово) — Киров өлкәсенең Яраң районында урнашкан авыл.

# Герасимово (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Герасимово (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Герасимово (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Герасимово (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (33%), урыслар (67%).
# Обиньян

Обиньян CAC (фр. Aubignan) — Франциянең Воклюз департаментына караган коммуна.

# Обиньян
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,70 км².
# Хәмит Камалов

Хәмит Камалов, Хәмит Искәр улы Камалов (1958 елның 9 ноябре, СССР, Кыргыз ССР, Ош өлкәсе, Көк-Җаңгак) — һөнәри гаскәри, генерал-лейтенант (1995), РФ тимер юл гаскәрләре башлыгы урынбасары (2004), РФ атказанган төзүчесе, шәрәфле тимер юлчы, хәрби фәннәр кандидаты. «Бердәм Россия» фиркасеннән (Байкал арты крае регион исемлеге буенча) 5нче чакырылыш РФ Дәүләт Думасы депутаты (2007 елның 2 декабре).

# Хәмит Камалов
## Тәрҗемәи хәле

1958 елның 9 ноябрендә Кыргыз ССР Ош өлкәсе (1990 елдан Җәлал-Абад өлкәсендә) Көк- Җаңгак шәһәрендә (1943 елдан шәһәр) туган. Гаилә әнисенең туган ягы Балык Бистәсенә күчеп кайта. Балык Бистәсе урта мәктәбен (1994 елдан 1нче гимназия) (1976), Вольск шәһәренең Ленин комсомолы исемендәге Кызыл Байрак орденлы хәрби-тыл югары укуханәсен, тыл һәм транспорт хәрби академиясен (1991), РФ Кораллы Көчләре Генераль штабы хәрби академиясенең югары курсларын (1998), РФ Кораллы Көчләре Генераль штабы хәрби академиясен (2001) тәмамлаган.

# Хәмит Камалов
## Хәрби карьерасы

* 1990 еллар уртасыннан тимер юл гаскәрләре федераль хезмәте директорының урынбасары.
* 2004 елдан РФ тимер юл гаскәрләре сәргаскәре урынбасары.

# Хәмит Камалов
## Гаиләсе

Әтисе Искәр, әнисе Нурия. Бертуганы Дамир. Хатыны Гөлирам Гали кызы, табиб, Балык Бистәсендә туган. улы Руслан, МГИМО тәмамлаган. кызы Юлия, телләр белгече, Бөекбританиядә укыган.

# Хәмит Камалов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Хөрмәт Билгесе ордены
* «Хәрби хезмәт өчен» ордены
* Күп санлы медальләр
* Рф атказанган төзүчесе
* РФ шәрәфле тимер юлчысы
* Исемле шәхси корал (РФ саклану министры фәрманы белән)
# Постенкилл (Нью-Йорк)

һәм
Постенкилл — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Постенкилл (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1770 елда нигезләнгән.

# Постенкилл (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 32,57 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 283 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сен-Дени-де-Мере

Сен-Дени-де-Мере (фр. Saint-Denis-de-Méré) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Никифора

Никифора – Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Немда елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 38 км.

# Никифора
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны – (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды – 08010300412110000014107
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды – 110001410
* Бассейн коды – 08.01.03.004
* ГӨ буенча саны – 10
* ГӨ буенча чыгарылышы – 0
# Локалита Пунта Фрам (Трапани)

Локалита Пунта Фрам — Италиянең Сицилия төбәге Трапани өязендә урнашкан торак пункт.

# Локалита Пунта Фрам (Трапани)
## Географиясе

Локалита Пунта Фрам Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Локалита Пунта Фрам (Трапани)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# HD18866

HD18866 — Сәгать йолдызлыгында урнашкан A3/5III(m) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 4,969 ± 0,009 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Дондарлы (Товуз)

Дондарлы (әзери. Dondarlı) — Әзербайҗанның Товуз районына караган авыл.
# Нове Бжозово

Нове Бжозово — Польшаның Мазовия воеводалыгы Дзежгово гминасында урнашкан авыл.

# Нове Бжозово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Караман (кантон)

Караман — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Лука (Тюрингия)

Лука (алман. Lucka) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Лука (Тюрингия)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12,93 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 150 метр биеклектә урнашкан.
# Спорт гимнастикасы

Спорт гимна́стикасы — гимнастиканың бер төре. Ул ирләр өчен - ирекле күнегүләрне, таянып сикерүне, снарядларда (аркылы борыс, параллель борыслар, боҗра, ат; хатын-кызлар өчен - төрле биеклектәге борыслар, бүрәнә) күнегүләр ясауны үз эченә ала.
Хәзерге гимнастика буенча күп төрле ярышлар программасына мәҗбүри һәм ирекле программалар керә. Мәҗбүри программа Халыкара гимнастика федерациясе тарафыннан билгеләнә (ул 1881 елда оештырыла), ирекле программа спортчылар тарафыннан аларның авырлыгы һәм композициясенә рәсми таләпләрне исәпкә алып төзелә. Ярыш күнегүләрен башкару 10 баллы система буенча бәяләнә.
Татарстанда гимнастика 1918 елдан «Маккаби», «Сокол» (1 хатын-кызлар, 2 ирләр), «Единение», «Санитас» һ.б. спорт җәмгыятьләрендә үсеш ала, алар аерым гимнастика төрләре буенча күргәзмә массакүләм гимнастик чыгышлар һәм ярышлар оештыралар (ирекле күнегүләр, аркылы борыс, борысларда күнегүләр, сикерү һ.б.).
# Гамфри (Арканзас)

Гамфри — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.

# Гамфри (Арканзас)
## Тарихы

Гамфри шәһәре елда нигезләнгән.

# Гамфри (Арканзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 3,548894 км², 3,548893 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 58 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Чарко Азул (Сан Фелипе)

Чарко Азул — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Фелипе муниципалитеты составына керә.

# Чарко Азул (Сан Фелипе)
## Географиясе

Чарко Азул Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Чарко Азул (Сан Фелипе)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Чарко Азул (Сан Фелипе)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Пиковице

Пиковице (чех. Pikovice) — Чехиянең Урта Чехия крае Градиштко районында урнашкан авыл.

# Пиковице
## Географиясе

Мәйданы — 3,641 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Пиковице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Пиковице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Пиковице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 119 |
| 1880 | 116 |
| 1890 | 132 |
| 1900 | 122 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 125 |
| 1921 | 144 |
| 1930 | 188 |
| 1950 | 284 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 386 |
| 1970 | 328 |
| 1980 | 271 |
| 1991 | 215 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 217 |
| 2011 | 357 |
| 2021 | 443 |
# Мала Рачна

һәм
Мала Рачна — Словениянең Гросупле җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Мала Рачна
## Географиясе

Мәйданы — 3,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 343 метр биеклектә урнашкан.
# (15651) Тлеполем

(15651) Тлеполем — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15651) Тлеполем
## Тарихы

1960 елның 22 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «9612 P-L» саналган.
# Ратнавиця

Ратнавиця — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Буковско гминасында урнашкан авыл.

# Ратнавиця
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Саска-Мике

Саска-Мике — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. Корну-Лунчий (коммуна) коммунасына карый.

# Саска-Мике
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 376 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Әрәш (Айва кушылдыгы)

Әрәш, рус. Аряш, Аришка — Айва елгасының кече кушылдыгы. Пенза өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Айва елгасының сул ярыннан 12 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.

# Әрәш (Айва кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сыры, Сыры гидроузеленән Алатырь елгасы тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Сыры, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010500312110000036364
* Гидрологик өйрәнү (ҺӨ) буенча коды — 110003636
* Бассейн коды — 08.01.05.003
* ҺӨ буенча саны — 10
* ҺӨ буенча чыгарылышы — 0
# Фуэнтельмонхе

Фуэнтельмонхе (исп. Fuentelmonge) — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Фуэнтельмонхе
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 42,24 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 866 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 4289

NGC 4289 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4289
## Тарихы

Әлеге галактика 1877 елда Алмания астрономы Эрнст Вильгельм Леберехт Темпель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Харрис Галиев

Википедиядә Галиев фамилияле башка кешеләр турында мәкаләләр дә бар.
Харрис Гарип улы Галиев (15.10.1918 - 24.09.1993) - хезмәт батыры, СССР ВДНХ бронза медале иясе (1969 ел), «Почет Билгесе» ордены (1973 ел), «1941–1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Германияне җиңгән өчен», «Хезмәт батырлыгы өчен» (1966 ел), «Халык хуҗалыгында уңышлары өчен» медальләре иясе.

# Харрис Галиев
## Биографиясе

Харрис Гарип улы Галиев 1918 елның 15 октябрендә Казан губернасы Зөя өязенең (хәзерге Татарстанның Кайбыч районы) Кече Урсак авылында туа. Кайбыч районы Олы Урсак авылында 7 еллык мәктәпне (1932 ел), Апас районы Сатмыш авылында урта мәктәпне (1935 ел), Саратов танк училищесын (1940 ел) тәмамлый.
Бөек Ватан сугышы ветераны. Ул Казан педагогика институтының физика-математика факультетын, Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясен тәмамлаган. Мөслим районы Иске Карамалы авылында колхоз рәисе, Мөслим авылында машина-трактор станциясе директоры булып эшли. 1960 елларда Казан партия мәктәбендә укый. 1962 елдан «КИМ» нәсел заводы директоры, аннары Татарстанның Куйбышев районы авыл хуҗалыгы идарәсенең баш агрономы.
«Почет Билгесе» ордены (1973 ел), «1941–1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Германияне җиңгән өчен», «Хезмәт батырлыгы өчен» (1966 ел), «Халык хуҗалыгында уңышлары өчен» медальләре, СССР ВДНХ бронза медале (1969 ел) белән бүләкләнгән.
1993 елның 24 сентябрендә вафат була, Болгар шәһәренең шәһәр зиратында җирләнгән.
# Фукуока (префектура)

Фукуока (яп. 福岡県) — Япониянең Кюсю төбәгенә караган префектура.
Административ үзәге - Фукуока шәһәре.

# Фукуока (префектура)
## Административ төзелеше

Хоккайдо префектурасы 13 өязгә, алар үз чиратында 65 муниципалитетка бүленгән.

# Фукуока (префектура)
## Географиясе

Префектура Кюсю утравында урнашкан. Мәйданы 4 971,01 км² тәшкил итә.

# Фукуока (префектура)
## Халкы

2019 елда префектурада 5 015 666 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы 1 км²-га 1 009 кеше тәшкил итә.