yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Штарцах

Штарцах (алман. Starzach) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Штарцах
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 27,84 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 526 метр биеклектә урнашкан.
# Ври (Атлантик Луара)

Ври (фр. Vritz) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Луара департаментында урнашкан.
# Векио Чентро (Месина)

Векио Чентро — Италиянең Сицилия төбәге Кастелл'Умберто өязендә урнашкан торак пункт.

# Векио Чентро (Месина)
## Географиясе

Векио Чентро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Векио Чентро (Месина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сисеро (Индиана)

Сисеро — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Сисеро (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Сисеро (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 5,491867 км², 5,49188 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 254 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Альменеш

Альменеш (фр. Almenêches) — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
# Младеч

Младеч (чех. Mladeč) — Чехиянең Оломоуц крае Оломоуц һәм Q30201245? районында урнашкан авыл.

# Младеч
## Географиясе

Мәйданы — 12,066515 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 251 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Младеч
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Младеч
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Младеч
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 823 |
| 1880 | 878 |
| 1890 | 936 |
| 1900 | 875 |
| 1910 | 898 |
| 1921 | 960 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 865 |
| 1950 | 822 |
| 1961 | 841 |
| 1970 | 1040 |
| 1980 | 998 |
| 1991 | 859 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 784 |
| 2014 | 761 |
| 2016 | 751 |
| 2017 | 736 |
| 2018 | 743 |
| 2019 | 758 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 751 |
| 2021 | 740 |
| 2021 | 754 |
| 2022 | 716 |
| 2023 | 720 |
| 2024 | 718 |
# Раманавка (Рагачовский районы)

Раманавка (белар. Раманаўка) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.

# Раманавка (Рагачовский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Ранчо Вьехо дел Сауз (Мануел Добладо)

Ранчо Вьехо дел Сауз — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мануэль-Добладо муниципалитеты составына керә.

# Ранчо Вьехо дел Сауз (Мануел Добладо)
## Географиясе

Ранчо Вьехо дел Сауз Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Ранчо Вьехо дел Сауз (Мануел Добладо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ранчо Вьехо дел Сауз (Мануел Добладо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Бенице (Каменский повяты)

Бенице — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Камень-Поморски гминаcында урнашкан авыл.

# Бенице (Каменский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 6272

NGC 6272 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6272
## Тарихы

Әлеге галактика 1864 елда Алмания астрономы Albert Marth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Триҗано (Козенца)

Триҗано — Италиянең Калабрия төбәге Бельведере-Мариттимо өязендә урнашкан торак пункт.

# Триҗано (Козенца)
## Географиясе

Триҗано Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Триҗано (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# 163 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) — I гасыр :
Хронологик таблица :
163 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.

# 163 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:163 елда (б. э. к.) туганнар

# 163 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:163 елда (б. э. к.) вафатлар
# Кентсиг

Кентсиг (фр. Kuntzig) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Кентсиг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,51 км².
# Свит-Гоум (Арканзас)

Свит-Гоум — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Свит-Гоум (Арканзас)
## Географиясе

Свит-Гоум халык санын алу урыны мәйданы — 10,544529 км², 10,544526 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 83 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Олы Калмак

Олы Калмак — Яман-Җылаер (Крепостной Җ.) елгасы кушылдыгы. Башкортстанның Җилаер районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 12 км.

# Олы Калмак
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Җаек (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 12010000512112200005058
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112200505
* Бассейн коды — 12.01.00.005
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Дмитрий Казинский

Дмитрий Степан улы Казинский (рус. Дмитрий Степанович Казинский, 12 май 1759 — 9 ноябрь 1804, Санкт-Петербург), дәүләт эшлеклесе, хакыйкый стат киңәшчесе (1797). Дворяннар нәселеннән.

# Дмитрий Казинский
## Тәрҗемәи хәле

1776 елдан хәрби хезмәттә. 1794–96 да — Екатеринослав, 1796–97 дә Новороссийск вице-губернаторы. 1797–99 да Казан гражданнар губернаторы. Казанны төзекләндерүне кайгырта, Богородица монастыре соборын һәм шәһәрнең башка биналарын төзетүдә катнаша. 1797 дә Казандагы Беренче ир балалар гимназиясен торгызуга ярдәм күрсәтә: Воскресенский урамындагы губернатор йортын аның карамагына тапшыра, казна хисабына Г.А.Потёмкин китапханәсен һәм минераллар коллекциясен сатып алуны тәэмин итә. Аның заманында Казан руханилар академиясе оештырыла (1797), Арча, Ыспас һәм Тәтеш өязләре бетерелә (1799).
# Скаличка (Брно-венков)

Скаличка (чех. Skalička) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Тишнов, Брно-пригород һәм Тишнов районында урнашкан авыл.

# Скаличка (Брно-венков)
## Географиясе

Мәйданы — 1,612426 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 302 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Скаличка (Брно-венков)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Скаличка (Брно-венков)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Скаличка (Брно-венков)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 164 |
| 1880 | 186 |
| 1890 | 194 |
| 1900 | 187 |
| 1910 | 193 |
| 1921 | 193 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 195 |
| 1950 | 162 |
| 1961 | 167 |
| 1970 | 140 |
| 1980 | 131 |
| 1991 | 93 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 89 |
| 2014 | 143 |
| 2016 | 154 |
| 2017 | 158 |
| 2018 | 157 |
| 2019 | 157 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 161 |
| 2021 | 160 |
| 2021 | 170 |
| 2022 | 164 |
| 2023 | 165 |
| 2024 | 166 |
# Кимбл (округ, Техас)

Кимбл — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Джанкшен шәһәре.

# Кимбл (округ, Техас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1858 елда оештырыла.

# Кимбл (округ, Техас)
## Халкы

2019 елда халык саны 4468 кеше тәшкил иткән.

# Кимбл (округ, Техас)
## Территориясе

Округ мәйданы 3240 км² тәшкил итә.
# Дүгер (Хафик)

Дүгер (төр. Düğer) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Хафик илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Лабахос

Лабахос (исп. Labajos) — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Лабахос
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 21 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1064 метр биеклектә урнашкан.
# Борек (Скутеч)

Борек (чех. Borek) — Чехиянең Пардубице крае Скутеч районында урнашкан авыл.

# Борек (Скутеч)
## Географиясе

Мәйданы — 0,335 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Борек (Скутеч)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Борек (Скутеч)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Борек (Скутеч)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 41 |
| 1880 | 42 |
| 1890 | 36 |
| 1900 | 39 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 40 |
| 1921 | 35 |
| 1930 | 26 |
| 1950 | 24 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 27 |
| 1970 | 22 |
| 1980 | 17 |
| 1991 | 8 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 6 |
| 2011 | 2 |
| 2021 | 2 |
# Угур (Дүзҗе)

Угур (төр. Uğur) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Дүзҗе илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Окчу (Гиресун)

Окчу (төр. Okçu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Гиресун илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Обен (Кот-д’Ор)

Обен (фр. Aubaine) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Блиньи-сюр-Уш кантонына карый.

# Обен (Кот-д’Ор)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 16.21 км².
# Прелесе (Гореня вас-Поляне)

Прелесе — Словениянең Гореня вас-Поляне җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Прелесе (Гореня вас-Поляне)
## Географиясе

Мәйданы — 1,16 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 650,5 метр биеклектә урнашкан.
# Студзёнка (Лепельский районы)

Студзёнка (белар. Студзёнка) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лепельский районында урнашкан авыл.

# Студзёнка (Лепельский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Эгенхофен

Эгенхофен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Эгенхофен
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Эгенхофен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 33,4 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 509 метр биеклектә урнашкан.
# Чаков (Ческе Будейовице)

Чаков (чех. Čakov) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Ческе-Будейовитсе районы һәм Ческе-Будеёвице районында урнашкан авыл.

# Чаков (Ческе Будейовице)
## Географиясе

Мәйданы — 9,021142 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 450 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Чаков (Ческе Будейовице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Чаков (Ческе Будейовице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Чаков (Ческе Будейовице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 469 |
| 1880 | 440 |
| 1890 | 421 |
| 1900 | 435 |
| 1910 | 454 |
| 1921 | 431 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 397 |
| 1950 | 292 |
| 1961 | 283 |
| 1970 | 262 |
| 1980 | 228 |
| 1991 | 189 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 201 |
| 2014 | 263 |
| 2016 | 272 |
| 2017 | 278 |
| 2018 | 282 |
| 2019 | 292 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 295 |
| 2021 | 303 |
| 2021 | 292 |
| 2022 | 293 |
| 2023 | 291 |
| 2024 | 302 |
# Маргерон

Маргерон (фр. Margueron) — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
# Бенвенуто (Авелино)

Бенвенуто — Италиянең Кампания төбәге Монтекальво-Ирпино өязендә урнашкан торак пункт.

# Бенвенуто (Авелино)
## Географиясе

Бенвенуто Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Бенвенуто (Авелино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Струпин-Ланови

Струпин-Ланови — Польшаның Люблин воеводалыгы Хелм гминасында урнашкан авыл.

# Струпин-Ланови
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Балцарин (Виченца)

Балцарин — Италиянең Венеция төбәге Изола-Вичентина өязендә урнашкан торак пункт.

# Балцарин (Виченца)
## Географиясе

Балцарин Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Балцарин (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дэган (ай кратеры)

Дэган (лат. Dugan) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 49,65 км булган кратер.

# Дэган (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Раймонд Смит Дуган (1878—1940) хөрмәтенә бирелә.

# Дэган (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# Каумарам

Каумарам - ул игътибар үзәгендә мәхәббәт һәм сугыш Илаһы Кумараны (ул шулай ук Муруган (Көньяк Һиндстанда), Кандан, яки Кадамбан яки Картикейя буларак мәгълүм) булган Һинд дине юнәлеше. Кумараның күпчелек тугърылары шулай ук аның гаиләсе әгъзаларына табыналар: Парвати, Шива, һәм Ганешага. Кумарага караган әһәмиятле теологик текстлар Шайва агама канонының өлеше булып тора. Бу суб-традиция Көньяк Һиндстанда һәм Шри-Ланкада Тамиллар, Каннада халкы, Ванниялаето кешеләре арасында һәм дөнья буйлап Тамил диаспорасы арасында бар. Кумара/Муруган һәм аның хатыны, асаба кабиләдән кыз Валлиның мәхәббәт хикәясе Тамил Надуда бик популяр, биредә Кумара милли Ходай статусына ия.

# Каумарам
## Шулай ук карарга мөмкин

* en:Arunagirinathar
* en:Devasena
* en:Idumban
* en:Mayura (mythology)
* Муруганның алты сыену урыны
* en:Vel
# Линия-дин-Вале

Линия-дин-Вале — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. Куртишоара (коммуна) коммунасына карый.

# Линия-дин-Вале
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Билибино

Билибино (рус. Билибино) — Россия шәһәре, Чукотка автономияле округы Билибино районының административ үзәге.
Халык саны — 5 556 кеше.

# Билибино
## География

Билибино Котып аръягында, Анадырдан 650 километр көнбатышрак урнашкан.
Аэропорт.

# Билибино
## География
### Климат

Билибино климаты :
| Күрсәткеч | Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек |
| Абсолют максимум, °C | 0 | 3 | 1,8 | 8,3 | 23,2 | 32 | 35,1 | 29,9 | 21 | 8 | 3,2 | 1,9 |
| Уртача максимум, °C | −27,6 | −26,8 | −17,5 | −6,8 | 5,9 | 16 | 16,8 | 13,9 | 5,6 | −8 | −22,3 | −27,5 |
| Уртача минимум, °C | −32,2 | −32,7 | −28,7 | −18,5 | −3,2 | 5,2 | 6,7 | 3,4 | −1,8 | −14,4 | −27,3 | −32,4 |
| Абсолют минимум, °C | −58 | −54 | −50,3 | ? | −23,5 | −5,4 | −2,3 | −8,2 | −15 | −37 | −47 | −52 |
| Чыганак: meoweather ||||||||||||||

# Билибино
## Тарих

Бистәнең барлыкка килүе Каральваам елгасы үзәнендә алтын чыганакларны табу белән бәйле. 1956 елда Каральваам бистәсенә геолог Юрий Билибин хөрмәтенә Билибино исеме кушыла. 1958 елдан — Билибино районының үзәге.
1958 елда шәһәр тибындагы бистә статусы бирелә. 1993 елдан — шәһәр.

# Билибино
## Халык

Милли состав (2002): руслар — 74,7%, украиннар — 13,0%, чукчалар — 2,5%, эвеннар — 1,8%, татарлар — 1,3%, белоруслар — 1,1%.

# Билибино
## Икътисад

Тау-баету комбинаты, төзү материаллар заводы, ит-сөт комбинаты, һ. б. ширкәтләр. Билибинода дөньяда иң төньяк атом электростанциясе урнаша.
Билибино тирәсендә — алтын чыганаклары.
# Натал (Риу-Гранди-ду-Норти)

Натал — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатына карый.

# Натал (Риу-Гранди-ду-Норти)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — .
# Бенисалон

Бенисалон (исп. Benizalón) — Испаниянең Альмерия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Бенисалон
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 32 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 936 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Михайловка (Дияш авыл советы)

Михайловка — Башкортстанның Бакалы районында урнашкан керәшен авылы. Дияш авыл советына карый.

# Михайловка (Дияш авыл советы)
## Авыл белән бәйле шәхесләр

* Нина Абрамычева
# Болл-Клаб (Миннесота)

Болл-Клаб — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Болл-Клаб (Миннесота)
## Географиясе

Болл-Клаб халык санын алу урыны мәйданы — 7,159167 км², 7,159175 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1302 Фут биеклектә урнашкан.
# Фонтен-ле-Сеш

Фонтен-ле-Сеш (фр. Fontaines-les-Sèches) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Лень кантонына карый.

# Фонтен-ле-Сеш
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13.52 км².
# (2504) Гавиола

(2504) Гавиола (лат. Gaviola) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2504) Гавиола
## Тарихы

1967 елның 6 маенда Карлос Сеско, тарафыннан Эль-Леонсито обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1967 JO» саналган.
# Сент-Ирье-су-Екс

Сент-Ирье-су-Екс (фр. Saint-Yrieix-sous-Aixe) — Франциянең Югары Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
# Малаялам теле

Малаялам теле ул Һиндстанның Керала штатында һәм Лакшадвип һәм Пудушерри (Маһе районы) берлек территорияләрендә Малаяли халкы сөйләшә торган Дравид теле. Ул Һиндстанның 22 рәсми телләрнең берсе, анда Һиндстанда якынча 2,88% халык сөйләшә. Дөньяда бу илдә 34 миллион кеше сөйләшә. Малаялам телендә күрше штатларда тел азчылыклары сөйләшәләр, әһәмияткә ия күп сөйләшүчеләр Нилгриста, Каньякумари һәм Тамил Надуның Коимабаторе, Тенкаси, Тһени районнарында һәм Карнатаканың Кодагу һәм Дакшина Каннада районнарында. Фарсы Култыгында күп Малаяли экспатриантлары булганга күрә, Малаялам телендә Фарсы Култыгы илләрендә сөйләшүчеләр күп. Малаялам телендә иң борынгы һәм хәзер дә сакланып калган документлар булып безнең эраның 832 ел Важаппали бакыр тәлинкәләре һәм безнең эраның 849 ел Тһарисапалли бакыр тәлинкәләре тора.

# Малаялам теле
## Этимология

«Малаялам» теле атамасы «mala» (“тау” дигәнне аңлата) һәм «aalam» — («урын» дигәнне аңлата) сүзләреннән тора.

# Малаялам теле
## Башка телләрдән алынмалар

Еллар буена Малаялам башка телләрдән күп элементларны үз эченә керткән, шуларның иң әһәмияткә ия булганнары Санскрит һәм соңрак инглиз теле. Абруйлы Малаялам сүзлеген туплаган Суранад Кунджан Пиллаи буенча гасырлар буесүзләре үз эченә кергән төп телләр арасында Пали, Пракрит, Урду, Һинди, Кытай теле, Гарәп теле, Арамей теле, Нидерланд теле һәм Португаль теле.

# Малаялам теле
## Шулай ук карарга мөмкин

Малаялам Википедиясе
# Изола (Форли-Чезена)

Изола — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Санта-София өязендә урнашкан торак пункт.

# Изола (Форли-Чезена)
## Географиясе

Изола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Изола (Форли-Чезена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ампио

Ампио — Италиянең Тоскана төбәге Кастильоне-делла-Пеская өязендә урнашкан торак пункт.

# Ампио
## Географиясе

Ампио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Ампио
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вузи

Вузи (фр. Vouzy) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Фүрт

Фүрт (алман. Fürth) — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 121519 кеше (2014).

# Фүрт
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Фүрт Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

# Фүрт
## Тарих

Беренче мәртәбә 1007 елда телгә алына.

# Фүрт
## Кардәш шәһәрләр

* Ксилокастрон, Греция (2006)
* Лимож, Франция (1992)
* Мармарис, Төркия (1995)
* Пейсли, Бөекбритания (1969)

# Фүрт
## Рәсми сайт

* https://www.fuerth.de
# Югары Уя

Югары Уя — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пинега елгасының уң ярыннан 388 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.

# Югары Уя
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300312103000036579
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003657
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Мильки (Өе районы)

Мильки (белар. Мількі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Өе районында урнашкан авыл.

# Мильки (Өе районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Вильянуэва-де-Сихена

Вильянуэва-де-Сихена (исп. Villanueva de Sigena) — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вильянуэва-де-Сихена
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 146,371561 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 230 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сотселен

Сотселен (фр. Sotzeling) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Сотселен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,66 км².
# Муше (ай кратеры)

Муше (лат. Mouchez) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 82,78 км булган кратер.

# Муше (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Амедей Эрнест Бартоломей Муше (1821—1892) хөрмәтенә бирелә.

# Муше (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Льяно дел Тигре (Тлакоачистлавака)

Льяно дел Тигре — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Tlacoachistlahuaca муниципалитеты составына керә.

# Льяно дел Тигре (Тлакоачистлавака)
## Географиясе

Льяно дел Тигре Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Льяно дел Тигре (Тлакоачистлавака)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Льяно дел Тигре (Тлакоачистлавака)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Оглаклы (Хизан)

Оглаклы (төр. Oğlaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Битлис иле Хизан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Алберка Линарес (Вильягран)

Алберка Линарес — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Вильягран муниципалитеты составына керә.

# Алберка Линарес (Вильягран)
## Географиясе

Алберка Линарес Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Алберка Линарес (Вильягран)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Алберка Линарес (Вильягран)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.