yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Васильевка (Добрушский районы)

Васильевка (белар. Васільеўка) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Добрушский районында урнашкан авыл.

# Васильевка (Добрушский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Чалтылы (Кахта)

Чалтылы (төр. Çaltılı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Кахта иле Кахта илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Котан

Котан — Башкортстанның Бөрҗән районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 361 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453585, ГАТОБК коды — 80219816002.

# Котан
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Марьина (Чашницкий районы)

Марьина (белар. Мар’іна) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.

# Марьина (Чашницкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Гранфренуа

Гранфренуа (фр. Grandfresnoy) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Ураш

Ураш — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Иртыш елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Ураш
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010100312115300008038
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115300803
* Бассейн коды — 14.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# FUCA2

FUCA2 (ингл. Alpha-L-fucosidase 2 һәм Plasma alpha-L-fucosidase) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Винетори-Нямц (коммуна)

Винетори-Нямц — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан коммуна.

# Винетори-Нямц (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 167,31 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 400 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Винетори-Нямц, Лунка (Винетори-Нямц, Нямц), Минестиря-Нямц һәм Немцишор авыллары урнашкан.
# Текиска (Хосе Хоакин де Эрера)

Текиска — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. José Joaquín de Herrera Municipality муниципалитеты составына керә.

# Текиска (Хосе Хоакин де Эрера)
## Географиясе

Текиска Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Текиска (Хосе Хоакин де Эрера)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Текиска (Хосе Хоакин де Эрера)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Боштице

Боштице (чех. Boštice) — Чехиянең Урта Чехия крае Петровице ИИ районында урнашкан авыл.

# Боштице
## Географиясе

Мәйданы — 0,919 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Боштице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Боштице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Боштице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 85 |
| 1880 | 90 |
| 1890 | 81 |
| 1900 | 80 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 74 |
| 1921 | 66 |
| 1930 | 75 |
| 1950 | 52 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 46 |
| 1970 | 36 |
| 1980 | 17 |
| 1991 | 10 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 8 |
| 2011 | 3 |
| 2021 | 18 |
# Домзюль

Домзюль — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Домзюль
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 40,11 км², 40,25 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 51 метр биеклектә урнашкан.
# HD157650

HD157650 — Корбан чалу урыны йолдызлыгында урнашкан B8/9(pSi) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,17 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Дедеязы (Доганшеһир)

Дедеязы (төр. Dedeyazı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Доганшеһир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Амбрюс

Амбрюс (фр. Ambrus) — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Лос Лириос (Петатлан)

Лос Лириос — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Петатлан муниципалитеты составына керә.

# Лос Лириос (Петатлан)
## Географиясе

Лос Лириос Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Лос Лириос (Петатлан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Лос Лириос (Петатлан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Юсси

Юсси (фр. Ussy) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Мелурень (Галац)

Мелурень — Румыниянең Галац жудецында урнашкан авыл. Никорешть (коммуна) коммунасына карый.

# Мелурень (Галац)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 146 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Боцолина (Алесандрия)

Боцолина — Италиянең Пьемонт төбәге Кастеллетто-д'Орба өязендә урнашкан торак пункт.

# Боцолина (Алесандрия)
## Географиясе

Боцолина Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Боцолина (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пянето (Кунео)

Пянето — Италиянең Пьемонт төбәге Мойола өязендә урнашкан торак пункт.

# Пянето (Кунео)
## Географиясе

Пянето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пянето (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Чиләбүрт

Чиләбүрт (әзери. Çiləbürt) — Әзербайҗанның Тәртәр районына караган авыл.
# Грей (Джорджия)

Грей — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.

# Грей (Джорджия)
## Тарихы

Грей шәһәре елда нигезләнгән.

# Грей (Джорджия)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 10,107052 км², 10,074778 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 183 метр биеклектә урнашкан.
# Ямаш (Бөре районы)

Ямаш — Башкортстанның Бөре районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452465, ОКАТО коды — 80213825003.

# Ямаш (Бөре районы)
## Танылган шәхесләр

* Филипп Антипин (1900-1944), Сәвитләр Берлеге Каһарманы.
# Семён Игнатьев

Семён Игнатьев (укр. Ігнатьєв Семен Денисович, рус. Семён Денисович Игнатьев, 1 (14) сентябрь 1904(19040914), Карловка, Елизаветград өязе, Херсон губернасы — 27 ноябрь 1983, Мәскәү) — Совет фирка-дәүләт эшлеклесе.

# Семён Игнатьев
## Тәрҗемәи хәле

Ярлы керәстиян гаиләсендә дөньяга килгән. Украин милләтеннән. 1914-1919 да Термездә мамык тазарту заводында, аннары Бохара тимер юлы һөнәрханәләрендә слисер ярдәмчесе булып эшли.
1919 елда Бохара тимер юлының баш депосы комсомол ячәйкәсе сәркәтибе. 1920 дән Бөтенбохара Гадәттән тыш комиссия органнарында, 1921-22 дә шунда ук хәрби бүлек вәкиле. 1922-25 тә Төркестан АССР Коммунистик яшьләр берлеге ҮКның оештыру бүлеге мөдире урынбасары. 1925-28 дә Ташкәнттә Совет сәүдә хезмәткәрләре берлегенең өлкә бүлеге идарәсе сәркәтибе, рәисе. 1928-29 да Кыргызстан АССР Һөнәри берлекләр шурасының тариф-икътисад бүлеге мөдире. 1929-31 дә Ташкәнттә ҺББҮШнең (ВЦСПС) Урта Азия бюросы массалар белән эшләү бүлеге мөдире. 1931-1935 тә Сталин исемендәге Бөтенсоюз сәнәгать академиясеннең авиация факультетында укый. 1935-37 дә Мәскәүдә БК(б)Ф ҮКның сәнәгать бүлеге мөдире ярдәмчесе. 1937-43 тә — БК(б)Фнең Бурят-Монголия, 1943-46 да Башкортстан өлкә комитетлары сәркәтибе. 1947-49 да Белоруссия коммунистик фиркасе ҮКның авыл хуҗалыгы һәм әзерләүләр буенча сәркәтибе. 1949-51 дә яңадан Ташкәнттә: БК(б)Ф ҮКның Урта Азия бюросы сәркәтибе, БК(б)Ф ҮКның Үзбәкстан ССР буенча вәкаләтлесе.
1951-53 тә ССРБ дәүләт иминлеге министры, 1952-53 тә СБКФ ҮК Президиумы әгъзасы, 1953 тә СБКФ ҮК сәркәтибе. 1953-57 дә СБКФнең Башкортстан, 1957-60 та Татарстан өлкә комитетлары 1 нче сәркәтибе.

# Семён Игнатьев
## Тәрҗемәи хәле
### ТАССРда эшчәнлеге

1958 нең маенда «Татар гомуми белем бирү мәктәпләренең хәле һәм аларның эшен яхшырту турында»гы мәсьәлә буенча СБКФнең Татарстан өлкә комитеты пленумы утырышы уздырыла. Игнатьевның яклавы нигезендә пленум карарларында татар мәктәпләрен югары квалификацияле педагогик кадрлар белән тәэмин итү, дәреслекләр белән тулыландыру, туган тел һәм әдәбиятны укыту дәрәҗәсен күтәрү, шулай ук халык хуҗалыгы өчен татар телен белгән белгечләр әзерләүне яхшырту чаралары күздә тотыла; бу проблемаларга карата игътибарның кимүе өчен ТАССР Министрлар Шурасы, ТАССР Мәгариф министрлыгы, СБКФнең Татарстан өлкә комитеты бюросы, район, шәһәр комитетлары нык тәнкыйть ителә.
1955-59 да — РСФСР, 1958-62 дә — ССРБ, 1959-63 тә ТАССР Югары Шуралары депутаты. СБКФнең 19 нчы һәм 20 нче җыеннарында СБКФ ҮК әгъзасы итеп сайлана.
1960 тан пинсәдә. 1983 нең 27 ноябрендә вафат булган. Мәскәүнең Новодевичье зиратында җирләнгән.
# Филогенез

Филогенез (гр.: phulon + genesis — кабилә, ыруг + чыгыш) - ул организмнарның тарихи чыгышын аңлата. Термин немец галиме Э.Һеккель тарафыннан фәнни кулланышка кертелгән (1866). Филогенез процессын өйрәнә торган фән филогенетика дип атала. Ул кешенең тарихи барлыкка килүен эмбриология, палеонтология һәм морфология биргән белемнәргә таянып аңлата. Шулар нигезендә филогенез төрле тарихи чорларда аерым индивидлар кичергән эволюцион үзгәрешләрне туплаучы фән дип санала. Биредә нигез итеп даими рәвештә бер-бер артлы бара торган ата-ана — балалар — оныклар тезмәсе алына. Филогенез, асылда, берсе артыннан берсе барган онтогенезлар кушылмасы булып чыга, әлбәттә, механик рәвештә кушылган нәтиҗә рәвешендә түгел, биредә табигый сайланыш та күздә тотыла.
# Каробио (Мантова)

Каробио — Италиянең Ломбардия төбәге Borgo Mantovano өязендә урнашкан торак пункт.

# Каробио (Мантова)
## Географиясе

Каробио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Каробио (Мантова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Чэрчыцы

Чэрчыцы (белар. Чэрчыцы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шумилинский районында урнашкан авыл.

# Чэрчыцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Казали (Пяченца)

Казали — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Морфассо өязендә урнашкан торак пункт.

# Казали (Пяченца)
## Географиясе

Казали Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казали (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Barion

Barion (bor. yunança βαρύς — awır) - öç kvarktan toruçı, köçle tä'sir iteşüdä qatnaşuçı fermionnar, elementar kisäkçeklärneñ ğailäse.
2015 yılda 5 kvarktan torğan barionnar (pentakvark) barlığı isbatlana.
Töp barionnarğa: proton, neytron, lämbda-hiperon, sigma hiperon, ksi-hiperon, omega-hiperon qarıylar (massa arta). Omega-hiperon massası (3278 elektron massası) protonnıñ massasınnan 1,8 tapqır zurraq.
Barionnar häm mezonnar köçle tä'sir iteşüdä qatnaşuçı adronnar digän elementar kisäkçeklärneñ ğailäsenä kerä.

# Barion
## Taswir

* Proton - iñ ciñel häm iñ stabil barion, häm neytron iñ ciñel barion, läkin irekle neytronnıñ beta-tarqalışı waqıtı 1000 sekundına tigez.
Awırraq barionnar 10⁻²³ - 10⁻¹⁰ sekundında tarqala.
* Hiperonnar - Λ-, Σ-, Ξ- , Ω- kisäkçälär ber yäki kübräk s-kvarklardan tora, tiz tarqala häm nuklonnardan awırraq.
* Soqlanğan (c-kvarklardan tora) häm matur (b-kvarklardan tora) barionnar tabılğan.
* Pentakvark - biş tösle kvarktan tora (4 kvark häm 1 antikvark).
Barion matdäse Barion matdäse - barionnardan (protonnardan häm neytronnardan) häm elektronnardan tora, yäğni ğädäti matdä.
Şulay uq barion antimatdäse yäki antimatdä bar.

# Barion
## Barion sanı

Barionnar barion sanın saqlanu qanunına buysınalar: yomıq sistemada barionnar häm antibarionnar ayırması saqlana.
Barion sanı saqlanu säbäpläre älegä bilgesez.
Kiñäytelgän Standart modelneñ qayber teoriälärendä bu qanun bozıla ala, şul oçraqta iñ ciñel barion - proton tarqala ala, läkin bu waqiğa tabılmağan, protonnıñ yäşäyeş waqıtın 10²⁹ - 10³³ yıl täşkil itä dip raslanğan.
# Фрахам

Фрахам — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Эфердинг округы составына керә.

# Фрахам
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 270 метр биеклектә урнашкан. Эфердинг, Пуппинг, Алькофен (Югары Австрия), Шартен һәм Хинценбах коммуналары белән чиктәш.
# Этав-э-Бокьо

Этав-э-Бокьо (фр. Étaves-et-Bocquiaux) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Арнейру-даш-Мильярисаш

Арнейру-даш-Мильярисаш — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. Сантарен (Португалия) муниципалитетына карый.

# Арнейру-даш-Мильярисаш
## Географиясе

Мәйданы — 12,01 км².
# Треҗо (Перуҗа)

Треҗо — Италиянең Умбрия төбәге Фолиньо өязендә урнашкан торак пункт.

# Треҗо (Перуҗа)
## Географиясе

Треҗо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Треҗо (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# HD227849

HD227849 — Аккош йолдызлыгында урнашкан B8IV спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,56 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Яңа Әнҗерә

Яңа Ямкино — Татарстан Республикасының Әлки районындагы авыл.
Почта индексы — 422882.

# Яңа Әнҗерә
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.3 °C | -10.4 °C | -5.4 °C | 5.5 °C | 14.3 °C | 19 °C | 20.9 °C | 18.5 °C | 12.8 °C | 5 °C | -3.9 °C | -9.5 °C | 4.7 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
# Җови Монтена (Салерно)

Җови Монтена — Италиянең Кампания төбәге Салерно өязендә урнашкан торак пункт.

# Җови Монтена (Салерно)
## Географиясе

Җови Монтена Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Җови Монтена (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Маньсоюмья

Маньсоюмья — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Зур Пелым елгасының сул ярыннан 486 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Маньсоюмья
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502512111200011888
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111201188
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Фрационе Барки (Кунео)

Фрационе Барки — Италиянең Пьемонт төбәге Гарессио һәм Ормеа өязендә урнашкан торак пункт.

# Фрационе Барки (Кунео)
## Географиясе

Фрационе Барки Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Фрационе Барки (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# POTEJ

POTEJ (ингл. POTE ankyrin domain family member J) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Камениця (Мальборский повяты)

Камениця — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Мальборк гминасында урнашкан авыл.

# Камениця (Мальборский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гарт (Техас)

Гарт — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Гарт (Техас)
## Тарихы

Гарт шәһәре елда нигезләнгән.

# Гарт (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,921359 км², 1,92136 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1119 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Бозкокияро (Венеция)

Бозкокияро — Италиянең Венеция төбәге Каварцере өязендә урнашкан торак пункт.

# Бозкокияро (Венеция)
## Географиясе

Бозкокияро Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Бозкокияро (Венеция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фосо (Терни)

Фосо — Италиянең Умбрия төбәге Кальви-делл'Умбрия өязендә урнашкан торак пункт.

# Фосо (Терни)
## Географиясе

Фосо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Фосо (Терни)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# TARBP2

TARBP2 (ингл. TARBP2 subunit of RISC loading complex) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Форествилл (Калифорния)

Форествилл — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Форествилл (Калифорния)
## Географиясе

Форествилл халык санын алу урыны мәйданы — 13,615409 км², 13,615414 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 171 Фут биеклектә урнашкан.
# Эжа

Эжа — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Пенафиел муниципалитетына карый.

# Эжа
## Географиясе

Мәйданы — 4,66 км².
# Рудава (Кече Польша воеводалыгы)

Рудава — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Забежув гминасында урнашкан авыл.

# Рудава (Кече Польша воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 3029

NGC 3029 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3029
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Льюис Свифт тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Яр (Талица шәһәр округы)

Яр (рус. Яр) — Свердловск өлкәсенең Талица шәһәр округы составына керүче авыл.

# Яр (Талица шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Яр (Талица шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%), чуашлар (7%).
# Тольятти җәмигъ мәчете

Тольятти җәмигъ мәчете, Харис Хәйдәр улы Диниулов исемендәге Тольятти җәмигъ мәчете (рус. Тольяттинская соборная мечеть имени Диниулова Хариса Хайдаровича) ― Самар өлкәсе Тольятти шәһәрендә урнашкан мөселман гыйбадәтханәсе (җәмигъ мәчете). Тольятти шәһәрендәге иң зур дини корылма.

# Тольятти җәмигъ мәчете
## Тарих

1993 елда җәмигъ мәчете төзү өчен Тольятти шәһәре хакимияте тарафыннан Тольяттиның Үзәк районында шәхси секторда (Ларин урамы, 24) урын бүлеп бирелгән. Мәчет төзелеше 1994 елда башланган, 1997 елда аның беренче чиратын төзү эшләре тәмамланган.
Мәчетне торгызуның төп әйдәүчеләре ― аксакаллар советы рәисе, аның хөрмәтенә мәчет аталган Харис Хәйдәр улы Диниулов (2008 елга кадәр мәчет төзелеше белән җитәкчелек иткән) һәм аның гаилә әгъзалары. Җәмигъ мәчетенең беренче чиратын ачу тантанасы 1997 елның февралендә узган.
2003 елның 20 октябрендә мәчетнең икенче чиратына нигез салына, чөнки төзелгән бина мөселман бәйрәмнәре вакытында бөтен кешене сыйдыра алмый.
2007 елның 10 декабрендә узган мәчетнең икенче чиратын ачу тантанасында Самар өлкәсе хөкүмәте аппараты җитәкчесенең беренче урынбасары Сергей Бамбуров, Россия мөселманнарының Үзәк Диния нәзарәте рәисе мөфти Тәлгать Таҗетдин, Самара өлкәсе мөфтие Вәгыйз хәзрәт, Тольяттиның Үзәк районы җитәкчесе Сергей Крымцев, тольяттилылар, шулай ук күрше төбәкләрдән һәм илләрдән килгән кунаклар катнаша.

# Тольятти җәмигъ мәчете
## Бина

Кызыл кирпечтән, өч катлы итеп төзелгән Тольятти җәмигъ мәчете ― Тольяттида яшәүче һәр татарның горурлыгы. Ярты гектар мәйданны биләгән, 38 метрлы манаралы, 2500 кешене сыйдырырлык иман йортының икенче чираты дүрт ел дәвамында төзелеп, 2007 елның декабрендә ачылган.
Ир-атлар өчен гыйбадәт заллары беренче һәм подвал катларында урнашкан, икенче катта хатын-кызлар өчен зал, уку сыйныфлары һәм тәһарәтханәләр урнашкан.
Мәчетнең имам-хатыйбы (2000 елдан) ― Тольятти шәһәренең имам-мөхтәсибе Ислам Минсалих улы Гомәров.
# Ышыклы (Меҗитөзү)

Ышыклы (төр. Işıklı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Меҗитөзү илчесенә караган бер авыл (төр. köy).