yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# NGC 1884

NGC 1884 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1884
## Тарихы

Әлеге галактика 1837 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Бешкув

Бешкув — Польшаның Любуш воеводалыгы Ясень гминасында урнашкан авыл.

# Бешкув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Понтида

Понтида — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Бергамо провинциясе составына керә.

# Понтида
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 313 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Каприно-Бергамаско, Чизано-Бергамаско, Амбивере, Бривьо, Карвико, Вилла-д'Адда, Палаццаго, Сотто-иль-Монте-Джованни-XXIII һәм Калько коммуналары белән чиктәш.
# Цона Индузтрияле ди Баса (Фиренца)

Цона Индузтрияле ди Баса — Италиянең Тоскана төбәге Черрето-Гуйди өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Индузтрияле ди Баса (Фиренца)
## Географиясе

Цона Индузтрияле ди Баса Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Цона Индузтрияле ди Баса (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Буцети (Пяченца)

Буцети — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Беттола өязендә урнашкан торак пункт.

# Буцети (Пяченца)
## Географиясе

Буцети Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Буцети (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Казе Кокони (Парма)

Казе Кокони — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Парма өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Кокони (Парма)
## Географиясе

Казе Кокони Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казе Кокони (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Султание (Гүмүшова)

Султание (төр. Sultaniye) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Гүмүшова илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Привада лос Пинос (Салватьера)

Привада лос Пинос — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сальватьерра муниципалитеты составына керә.

# Привада лос Пинос (Салватьера)
## Географиясе

Привада лос Пинос Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Привада лос Пинос (Салватьера)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Привада лос Пинос (Салватьера)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# IC 1165B

IC 1165B — Геркулес йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 1165B
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1165b, IC 1165S, MCG+03-41-049, PGC 56768, AGC 251483, VV 90b, NFP J160208.6+154136, SDSS J160208.63+154135.4, LEDA 56768 һәм SDSS J160208.63+154135.3 буларак та сурәтләнә.
# Денипер

Денипер (фр. Denipaire) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Бурункөй (Сөке)

Бурункөй (төр. Burunköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Сөке илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Погвиздув (Бохенский повяты)

Погвиздув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Бохня гминасында урнашкан авыл.

# Погвиздув (Бохенский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Берел

Берел (каз. Берел) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Берел
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Аирали (Торино)

Аирали — Италиянең Пьемонт төбәге Лузерна-Сан-Джованни өязендә урнашкан торак пункт.

# Аирали (Торино)
## Географиясе

Аирали Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Аирали (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Недзьведзе (Щиценский повяты)

Недзьведзе — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Щитно гминасында урнашкан авыл.

# Недзьведзе (Щиценский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (12159) Bettybiegel

(12159) Bettybiegel — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12159) Bettybiegel
## Тарихы

1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1142 T-2» саналган.
# Алексей Иноземцев

Алексей Иноземсев (Алексей Михаил улы Иноземсев, 13 март 1912(1912-03-13), Наручат, Пенза губернасы, Россия империясе — 27 октябрь 1967(1967-10-27) (55 яшь), Белорет, Белорет районы, БАССР, РСФСР, СССР) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1958).
# Электрон парамагнит резонансы

Электрон парамагнит резонансы - Казан дәүләт университетында Евгений Завойский ачкан физик күренеш: магнит кырында парланмаган электроннар электромагнит нурланышын резонанс рәвештә йоталар.
Әлеге күренеш нигезендә махсус спектроскопия ысулы үстерелгән, 1944 елның 12 июлендә фәнни ачыш буларак ССРБ фәнни ачышлар реестрында теркәлгән.

# Электрон парамагнит резонансы
## Тасвир

Электрон $S=1/2$ спинына һәм аңа туры килүче магнит моментына ия.
Магнит кырында Зееман эффекты буенча энергетик баскычлар бүленә: B₀ магнит кырында J импульс моменты белән ирекле радикалның энергетик баскычлары 2J+1 асбаскычка бүленә (тәлгәшләнү юкка чыга): W = gβB₀M, (биредә М = +J, +J-1, …-J) һәм Зееман эффекты белән билгеләнә.
Парамагнит үзәгендә ν ешлыклы, B₀ магнит кыры векторына перпердикуляр яссылыкта полярлашкан электромагнит кыры тәэсирендә магнит күчешләр баралар, алар ΔМ = 1 рөхсәт кагыйдәсенә буйсына.
Электрон күчеше энергиясе һәм электромагнит дулкынының фотоны энергиясе тиң булган очракта микродулкын нурланышы резонанс рәвештә йотыла, резонанс шарты болай билгеләнә:
    hν = gβB₀.
Әгәр баскычларның тутыру дәрәҗәләре аермасы булса, электромагнит кырының энергиясен йоту күзәтелә.
Җылылык тигезләнешендә зееман баскычлары тутыру дәрәҗәләренең кечкенә аермасы Больцман бүленеше белән билгеләнә:
    $N_{+}/N_{-}$ = exp(gβB₀/kT)

# Электрон парамагнит резонансы
## Күренешнең әһәмияте

Электрон парамагнит резонансы ысулы парамагнит үзәкләре турында уникаль мәгълүмат бирә. Ул катышма ионнарын күрә, аның валентлыгы, локаль симметриясе, электрон гибридизациясе, парамагнит үзәкләре концентрациясе, химик бәйләнешнең җентекле мәгълүматын таба.
ЭПР ысулы парамагнит үзәге генә түгел, ләкин аның чолганышы турында мәгълүмат таба. Парамагнит үзәге зонд буларак кулланыла.

# Электрон парамагнит резонансы
## Хәтер

Электрон парамагнит резонансын ачу өчен Евгений Завойский 1958-1963 елларда 8 тапкыр Нобель премиясенә номинант була, ләкин сәяси сәбәптән премия бирелмәгән.
* Совет заманында без бер генә Нобель премиясен югалттык, Завойский ачкан парамагнит резонансы өчен...
* Нобель премиясе иясе академик Виталий Гинзбург «Известия» гәҗитендә, 29.04.2009
Ләкин бу ачыш өчен Завойский 1957 елда Ленин премиясенә, Ленин орденына лаек була, атом проектында ЭПР куллану өчен 1949 елда Сталин премиясенә лаек була.
Казан шәһәрендә Завойский урамы бар, 1984 елдан Казан физика-техник институты Завойский исемен йөртә, 2004 елда Казан дәүләт университетының Физик факультеты алдында Завойский һәйкәле ачылган. Махсус Завойский бүләге бирелә.
# Калонж

Калонж (фр. Calonges) — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Батыаяз (Самандаг)

Батыаяз (төр. Batıayaz) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Самандаг илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Саут-Лорел (Мэриленд)

Саут-Лорел — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Саут-Лорел (Мэриленд)
## Географиясе

Саут-Лорел халык санын алу урыны мәйданы — 21,02519 км², 21,190836 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 49 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Джежево

һәм
Джежево — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Глувчице гминасында урнашкан авыл.

# Джежево
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# SMOC1

SMOC1 (ингл. SPARC related modular calcium binding 1) — кешенең 14-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сен-Сов-д'Овернь

Сен-Сов-д'Овернь (фр. Saint-Sauves-d'Auvergne) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
# Ильинка (Төньяк Казакъстан өлкәсе)

Ильинка (каз. Ильинка) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Ильинка (Төньяк Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Кампаран

Кампаран (фр. Camparan) — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Балуан (авыл)

Балуан (каз. Балуан) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Балуан (авыл)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Медоу-Велли (Калифорния)

Медоу-Велли — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Медоу-Велли (Калифорния)
## Географиясе

Медоу-Велли халык санын алу урыны мәйданы — 22,066143 км², 22,066147 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1151 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Викиҗыентык

Викиҗыентык (ингл. Wikimedia Commons) — Викимедиа фондына кертелгән рәсемнәр, тавыш язмалары, видеолар җыентыгы булып торган проект.
# Казчине Форначе (Алесандрия)

Казчине Форначе — Италиянең Пьемонт төбәге Фубине өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчине Форначе (Алесандрия)
## Географиясе

Казчине Форначе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казчине Форначе (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Леонард Кляйнрок

Леонард Кляйнрок (1934 елның 13 июнендә туган) - Америкалы санак белгече булып тора. Калифорния университеты, Лос Анжелеста Һенри Самуэли Инженерлык һәм Кулланылышлы Фән Мәктәбендә профессор булып ул компьютер белеменә берничә әһәмиятле кертем ясаган, аеруча компьютер челтәрендә мәгълүмат тапшыруының теоретик нигезләренә. Ул Калифорния Университеты, Лос Анжелеста (University of California, Los Angeles) Интернетның алдан килүчесе APRANET үсешендә әһәмиятле роль уйнаган.

# Леонард Кляйнрок
## Белем алуы һәм карьерасы

Кляйнрок 1931 елның 13 июнендә Нью-Йорк шәһәрендә яһүд гаиләсендә туган һәм Бронкс Фән Югары Мәктәбен 1951 елда тәмамлаган. Ул Нью-Йорк Шәһәре Колледжында электр инженерлыгы буенча бакалавр дәрәҗәсенә ия булган һәм Массачуссеттс Технология Институтында электр инженерлыгы һәм санак белеме буенча тәңгәл килгән рәвештә 1959 елда һәм 1963 елда магистр дәрәҗәсенә һәм Ph.D дәрәҗәсенә ия булган. Шуннан соң ул Лос-Анджелес Калифорния Университетына кушылган һәм 1991-1995 елларда анда Санак Белеме Кафедрасы рәисе булып хезмәт иткән.

# Леонард Кляйнрок
## Ирешүләре
### Чират теориясе

Кляйнрокның иң мәшһүр һәм иң әһәмиятле эше булып күп даирәләрдә кулланышы булган операцияләр өйрәнүе тармагы булган чиратлар теориясе тора.
# Досо (Верчели)

Досо — Италиянең Пьемонт төбәге Аланья-Вальсезия өязендә урнашкан торак пункт.

# Досо (Верчели)
## Географиясе

Досо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Досо (Верчели)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Макье (Кампобасо)

Макье — Италиянең Молизе төбәге Спинете өязендә урнашкан торак пункт.

# Макье (Кампобасо)
## Географиясе

Макье Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Макье (Кампобасо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Улаш

Улаш (төр. Ulaş) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесенең Сивас иленә караган бер илчедер.

# Улаш
## Географиясе

Илче мәйданы — .
# Портсмут (Вирджиния)

Портсмут — Америка Кушма Штатларының Вирджиния штатында урнашкан шәһәр.

# Портсмут (Вирджиния)
## Тарихы

Портсмут шәһәре 1752 елда нигезләнгән.

# Портсмут (Вирджиния)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 120,906491 км², 121,036206 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 6 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Здрада (Диңгез буе воеводалыгы)

һәм
Здрада — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Пуцк гминасында урнашкан авыл.

# Здрада (Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Иналөзү (Чорум)

Иналөзү (төр. İnalözü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Чорум илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Дворышча (Лидский районы)

Дворышча (белар. Дворышча) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.

# Дворышча (Лидский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Лозервиль

Лозервиль (фр. Lauzerville) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Исметпаша (Айвалык)

Исметпаша (төр. İsmetpaşa) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Айвалык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Цюзов

Цюзов — Алманиянең Мекленбург-Алгы Померания җирендә урнашкан коммуна.

# Цюзов
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 19,53 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 56 метр биеклектә урнашкан.
# Петродворец районы

Петродворец районы, татарча Петр сарае районы (рус. Петродворцовый район) — Санкт-Петербург шәһәре районнарының берсе.
Район 1938 елда нигезләнгән. Халык саны — 128 929 кеше (2010).
# Лунгро (Козенца)

Лунгро — Италиянең Калабрия төбәге Лунгро өязендә урнашкан торак пункт.

# Лунгро (Козенца)
## Географиясе

Лунгро Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Лунгро (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шугайлава (Аршанский районы)

Шугайлава (белар. Шугайлава) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.

# Шугайлава (Аршанский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Пакужа

Пакужа — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.

# Пакужа
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 76,1 км².
# Тончу (Муреш)

Тончу — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. Ферегеу (коммуна) коммунасына карый.

# Тончу (Муреш)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Мокра Весь (Мазовия воеводалыгы)

Мокра Весь — Польшаның Мазовия воеводалыгы Тлущ гминасында урнашкан авыл.

# Мокра Весь (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Баку Курцу (Кальяри)

Баку Курцу — Италиянең Сарденья төбәге Маракалагонис өязендә урнашкан торак пункт.

# Баку Курцу (Кальяри)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Түбән Куюс

Түбән Куюс — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Катунь елгасының уң ярына тамагыннан 255 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 11 км.

# Түбән Куюс
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Катунь елгасы. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100312115100006633
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100663
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Бивио Фонтанеле (Терамо)

Бивио Фонтанеле — Италиянең Абруцци төбәге Морро-д'Оро өязендә урнашкан торак пункт.

# Бивио Фонтанеле (Терамо)
## Географиясе

Бивио Фонтанеле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Бивио Фонтанеле (Терамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Плешкуны

Плешкуны (белар. Плешкуны) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.

# Плешкуны
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Дуб (Ржатиборжске Гори)

Дуб (чех. Dub) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Ржатиборжске Гори районында урнашкан авыл.

# Дуб (Ржатиборжске Гори)
## Географиясе

Мәйданы — 6,086 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Дуб (Ржатиборжске Гори)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Дуб (Ржатиборжске Гори)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Дуб (Ржатиборжске Гори)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 265 |
| 1880 | 322 |
| 1890 | 301 |
| 1900 | 264 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 293 |
| 1921 | 252 |
| 1930 | 225 |
| 1950 | 175 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 175 |
| 1970 | 133 |
| 1980 | 113 |
| 1991 | 96 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 83 |
| 2011 | 56 |
| 2021 | 76 |
# 186 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) — I гасыр :
Хронологик таблица :
186 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.

# 186 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:186 елда (б. э. к.) туганнар

# 186 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:186 елда (б. э. к.) вафатлар
# (179) Клитемнестра

(179) Клитемнестра (лат. Klytaemnestra) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (179) Клитемнестра
## Тарихы

1877 елның 11 ноябрендә Дж. К. Уотсон тарафыннан Энн-Арбор обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
# Чечен теле

Чечен теле (нохчийн мотт, nokhchiyn mott) күбесенчә Чечняда һәм Россия буйлап һәм Европа илләрендә, Иорданиядә, Үзәк Азиядә (күбесенчә Казакъстанда һәм Кыргызстанда) һәм Грузиядә якынча 2 млн кеше сөйләшә торган Төньяк-көнчыгыш Кавказ теле. Күп дәрәҗә үзара аңлаешлылык һәм уртак сүзлек составы булган чечен теленә шактый бәйле ингуш теле белән бергә ул вайнах тармагын формалаштыра.

# Чечен теле
## Диалектлар

Күпсанлы чечен диалектлары бар:
* Плоскость
* Итумкала (Шатой)
* Мелхин
* Кистин
* Чеберлой
* Аккин (Аух)

# Чечен теле
## Фонология

Чечен теленең фонологик хасиятләренә гарәп теле һәм Төньяк Америка салиш телләренә охшаш тартыклар байлыгы һәм швед теле һәм алман теленә охшаш зур сузыклар системасы керә.
# Лучки (Жьяр-над-Гроном)

Лучки (словак. Lúčky) — Словакиянең Жьяр-над-Гроном округында урнашкан авыл.

# Лучки (Жьяр-над-Гроном)
## Тарихы

Авыл 1429 елда нигезләнгән.

# Лучки (Жьяр-над-Гроном)
## Географиясе

Мәйданы — 8,24 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 552 метр биеклектә урнашкан.

# Лучки (Жьяр-над-Гроном)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Самчи

Самчи (ингл. Samchi) — Бутан дәүләтенең Самце дзонгхагында урнашкан авыл.

# Самчи
## Географиясе

Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 431 метр биеклектә 26°52′00″ т. к. 89°06′00″ кб. о. координаталы буенча урнашкан.
# Җирән гөмбә

Җирә́н гөмбә́ (лат. Lactarius deliciosus) — ал гөмбәчәләр гаиләсенә кергән сөтчел гөмбәләр ыруыннан гөмбә төре. Ашарга яраклы. Июнь-октябрь айларында очрый.
Ауразия, Төньяк Америкада киң таралган. Татарстан территориясендә ылыслы урманнарда, күбесенчә яшь чыршылык һәм наратлыкларда очрый.
Кишер төсендә. Эшләпәсенең диаметры 3-11 см, үзәктә яшькелт боҗралары була, яшь гөмбәләрнең кырыйлары бөгелгән, өлгергән гөмбәләрнең - туры. Пластинкалары ябышып үскән яки аз гына салынкы, яшькелт тимгелле кызгылт-сары төстә. Сабы 2-6 см биеклектә, 1-2 см юанлыкта, цилиндрсыман, тигез, яшь гөмбәләрдә тыгыз, картларында куыш, эшләпәсе белән бер үк төстә. Йомшагы ак, эшләпә асты һәм сабы кызгылт, сынган урыны яшелләнә.
# П'ятра (Кокорештий-Колц, Прахова)

П'ятра — Румыниянең Прахова жудецында урнашкан авыл. Кокорештий-Колц (коммуна) коммунасына карый.

# П'ятра (Кокорештий-Колц, Прахова)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# (9947) Takaishuji

(9947) Takaishuji (лат. Takaishuji) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9947) Takaishuji
## Тарихы

1990 елның 17 августында Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QB» саналган.
# Водолей (Болгария)

Водолей — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. Велико-Тырново җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Водолей (Болгария)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 66 метр биеклектә урнашкан.
# Гранца (Падова)

Гранца — Италиянең Венеция төбәге Урбана өязендә урнашкан торак пункт.

# Гранца (Падова)
## Географиясе

Гранца Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Гранца (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Цона Индузтрияле Путцен (Болцано)

Цона Индузтрияле Путцен — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Кьюза өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Индузтрияле Путцен (Болцано)
## Географиясе

Цона Индузтрияле Путцен Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Цона Индузтрияле Путцен (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Яван Википедиясе

Яван Википедиясе – Википедиянең яван телендәге бүлеге.

# Яван Википедиясе
## Статистика

Яван Википедиясендә 74 102 мәкалә бар (24 сентябрь 2024). Теркәлгән кулланучылар саны — 63 837, шул исәптән 87 кулланучы соңгы 30 көн эчендә нинди дә булса гамәлне кылган, 5 кулланучы идарәче статусын йөртә. Үзгәртүләр саны — 1 694 473.