yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Баньо (Прато)

Баньо — Италиянең Тоскана төбәге Карминьяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Баньо (Прато)
## Географиясе

Баньо Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Баньо (Прато)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мазина (Ровиго)

Мазина — Италиянең Венеция төбәге Кастельмасса өязендә урнашкан торак пункт.

# Мазина (Ровиго)
## Географиясе

Мазина Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Мазина (Ровиго)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гөкбел (Милас)

Гөкбел (төр. Gökbel) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Милас илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# BTBD7

BTBD7 (ингл. BTB domain containing 7) — кешенең 14-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Рехберг (Югары Австрия)

Рехберг — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Перг округы составына керә.

# Рехберг (Югары Австрия)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 576 метр биеклектә урнашкан. Пирбах, Бад-Целль, Санкт-Томас-ам-Блазенштайн, Мюнцбах (Югары Австрия) һәм Виндхаг-бай-Перг коммуналары белән чиктәш.
# Боровое (Кызыл Армия районы)

Боровое (рус. Боровое) — Чиләбе өлкәсенең Кызыл Армия районы составына керүче авыл.

# Боровое (Кызыл Армия районы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Боровое (Кызыл Армия районы)
## Сәгать поясы

Боровое (Кызыл Армия районы) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Боровое (Кызыл Армия районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (81%), татарлар (7%), башкортлар (5%).
# Здзебуж

Здзебуж — Польшаның Мазовия воеводалыгы Сомянка гминасында урнашкан авыл.

# Здзебуж
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Плоске (Ревуца)

Плоске (словак. Ploské) — Словакиянең Ревуца округында урнашкан авыл.

# Плоске (Ревуца)
## Тарихы

Авыл 1413 елда нигезләнгән.

# Плоске (Ревуца)
## Географиясе

Мәйданы — 7,26 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 313 метр биеклектә урнашкан.

# Плоске (Ревуца)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Малево (Смолян өлкәсе)

Малево — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. Чепеларе җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Малево (Смолян өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 782 метр биеклектә урнашкан.
# Обиньи (Де-Севр)

Обиньи (фр. Aubigny) — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
# Асланхане (Акьяка)

Асланхане (төр. Aslanhane) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Акьяка илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Лоссикүла

Лоссикүла (эст. Lossiküla) — Эстониянең Валгамаа өязендә урнашкан авыл.
# Геленув (Шидловецкий повяты)

Геленув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Ороньско гминасында урнашкан авыл.

# Геленув (Шидловецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кинчино

Кинчино (рус. Кинчино) — Киров өлкәсенең Белая Холуница районында урнашкан авыл.

# Кинчино
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Кинчино
## Сәгать поясы

Кинчино Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кинчино
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (100%).
# Орнонтовице

Орнонтовице — Польшаның Силезия воеводалыгы Орнонтовице гминасында урнашкан авыл.

# Орнонтовице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Патерсберг

Патерсберг — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Патерсберг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2,65 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 242 метр биеклектә урнашкан.
# Бабички (Бабице)

, һәм
Бабички (чех. Babičky) — Чехиянең Урта Чехия крае Бабице (Прага-виход) районында урнашкан авыл.

# Бабички (Бабице)
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 400 метр биеклектә урнашкан.

# Бабички (Бабице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Бабички (Бабице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Бабички (Бабице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
# MPP1

MPP1 (ингл. Membrane palmitoylated protein 1 һәм 55 kDa erythrocyte membrane protein) — X-хромосома аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Борово (Сьредский повяты)

Борово — Польшаның Великопольское воеводалыгы Кшикосы гминасында урнашкан авыл.

# Борово (Сьредский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ребольяр (Сория)

Ребольяр (исп. Rebollar) — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Ребольяр (Сория)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 10,38 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1127 метр биеклектә урнашкан.
# Веселовка

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
Весело́вка — топоним

# Веселовка
## Русия

* Веселовка (рус. Веселовка) — Коми Республикасының Корткерос районында урнашкан авыл.
* Веселовка (рус. Веселовка) — Чиләбе өлкәсенең Златоуст шәһәр округы составына керүче авыл.
# Юсуфча (Кандыра)

Юсуфча (төр. Yusufça) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Кандыра илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гайоте (Верона)

Гайоте — Италиянең Венеция төбәге Вестенанова өязендә урнашкан торак пункт.

# Гайоте (Верона)
## Географиясе

Гайоте Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Гайоте (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Стара Рудниця

Стара Рудниця — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Цедыня гминаcында урнашкан авыл.

# Стара Рудниця
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Виһтерпалу

Виһтерпалу (эст. Vihterpalu) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
# Орешень-Дял

Орешень-Дял — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. Куртешть (коммуна) коммунасына карый.

# Орешень-Дял
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 190 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мачерине (Пескара)

Мачерине — Италиянең Абруцци төбәге Аланно өязендә урнашкан торак пункт.

# Мачерине (Пескара)
## Географиясе

Мачерине Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Мачерине (Пескара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# 1417 ел

2 меңьеллык :
XIII гасыр — XIV гасыр — XV гасыр — XVI гасыр — XVII гасыр :
Хронологик таблица :
1417 (бер мең дүрт йөз унҗиденче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча җомга көнне башлана. Бу безнең эраның 1417 елы, II меңьеллыкның 417 елы, XV гасырның 17 елы, XV гасырның 2 унъеллыгының 7 елы, 1410 елларның 8 елы. 1417 елдан бирле 607 ел үтте.

# 1417 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1417 елда туганнар

# 1417 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1417 елда вафатлар
# (9364) Clusius

(9364) Clusius (лат. Clusius) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9364) Clusius
## Тарихы

1992 елның 23 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 HZ3» саналган.
# Цисувка (Мазовия воеводалыгы)

Цисувка — Польшаның Мазовия воеводалыгы Станиславув гминасында урнашкан авыл.

# Цисувка (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чебсара

Чебсара — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Вологда өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Угла елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.

# Чебсара
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010200412110000009502
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110000950
* Бассейн коды — 08.01.02.004
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Бизья

Бизья (фр. Biziat) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Вонна кантонына карый.

# Бизья
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,48 км².
# Чичеу-Корабия

Чичеу-Корабия — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан авыл. Чичеу-Михеешть (коммуна) коммунасына карый.

# Чичеу-Корабия
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 505 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Рудка (Конецкий повяты)

Рудка — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Фалкув гминасында урнашкан авыл.

# Рудка (Конецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 1719

NGC 1719 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1719
## Тарихы

Әлеге галактика 1827 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Сент-Һеленс

Сент-Һеленс (ингл. St Helens) — Англиянең Мерсисайд графлыгында урнашкан шәһәр.

# Сент-Һеленс
## Кардәш шәһәрләр

* Шалон-сюр-Сон, Франция
* Штутгарт, Германия (1948)
# Фонтананера (Торино)

Фонтананера — Италиянең Пьемонт төбәге Монтеу-да-По өязендә урнашкан торак пункт.

# Фонтананера (Торино)
## Географиясе

Фонтананера Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Фонтананера (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Француз Полинезиясе гимны

’Ia ora o Tahiti Nui é (Бөек Таити яшәсен өчен) — Француз Полинезиясенең төбәк гимны. Ил ассамблеясы тарафыннан 1993 елның 10 июнендә төбәк гимны итеп расланган
Француз Полинезиясенә Тын океанның көньяк өлешендә урнашкан биш архипелаг керә: барлыгы 118 утрау, шуларның 67 сендә кешеләр яши. Бер-берсе белән тоташ Олы һәм Кече Таити утраулары — Франция “диңгез арты территориясе”нең үзәге, җирле халыкның төп өлеше шунда көн күрә.
Рәсми Париж бу утрауларны ирексезләп үз составында тотмаса да, архипелагта үткәрелгән референдум тулы бәйсезлеккә чыгу идеясен кире какты. Шуңа күрә илнең төп гимны булып “Марсельеза” санала. Рәсми чараларда аның белән бергә “’Ia Ora ‘O Tahiti Nui” (Бөек Таити яшәсен өчен) җыры да башкарыла. Соңгысы халыкара спорт ярышларында берүзе генә кулланыла һәм таити телендә җырлана. Ике очракта да текстның беренче биш һәм соңгы өч юлы чиратлашып икешәр тапкыр уйнала.
Төбәк гимнының күмәк иҗатчылары дип танылган 8 кеше, үзара килешеп, авторлык хокукларыннан баш тартканнар.
’Ua rahu te atua (i) to’u ’ai’a,
Hono no’ano’a o te motu rau,
Heihei i te pua ri’i au é,
E firi nape morohi ‘ore.
’O ta’u ia e fa’ateniteni nei.
Te Tuoro nei te reo here,
O te hui’a ’a hi’i to aroha,
’Ia ora o Tahiti Nui é.
Француз теленә юлга-юл тәрҗемәсе:
Mon pays est né de Dieu,
Collier d’îles multiples
Aux délicates senteurs
Reliées d’une tresse immortelle.
Aujourd’hui je te loue.
Voici que s’élève la voix de tes enfants:
“Répands ton amour
Pour que vive Tahiti Nui”.
Татарчасы:
Тәңрем минем илне барлыкка китергән,
Гүзәл утрауларны Ул бәйләмләп үргән,
Мәңгелеккә дип, боҗра әйләгән,
Гөлләргә күмеп, хуш ис бөркегән.
Бүген мин илне данлыйм һәм мактыйм.
Һәм балаларның тавышын тыңлыйм:
“Сөюең синең җирләргә сеңсен,
Бөек Таити яшәсен өчен!”
# Тлаколула (Сан Мигел де Альенде)

Тлаколула — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Мигель-де-Альенде муниципалитеты составына керә.

# Тлаколула (Сан Мигел де Альенде)
## Географиясе

Тлаколула Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Тлаколула (Сан Мигел де Альенде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Тлаколула (Сан Мигел де Альенде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Эль Реаленго (Апасео эль Алто)

Эль Реаленго — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мексика һәм Апасео-эль-Альто муниципалитеты составына керә.

# Эль Реаленго (Апасео эль Алто)
## Географиясе

Эль Реаленго Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Реаленго (Апасео эль Алто)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Реаленго (Апасео эль Алто)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Адамув (Томашовский повяты)

Адамув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Будзишевице гминаcында урнашкан авыл.

# Адамув (Томашовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Олуклу (Дүзичи)

Олуклу (төр. Oluklu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Османие иле Дүзичи илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Гүльялы (Гүльялы)

Гүльялы (төр. Gülyalı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Гүльялы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Первамайски (Капыльский районы)

Первамайски (белар. Первамайскі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Капыльский районында урнашкан авыл.

# Первамайски (Капыльский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Шиак

Шиак (фр. Chilhac) — Франциянең Югары Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Сан-Леон (Техас)

Сан-Леон — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Сан-Леон (Техас)
## Географиясе

Сан-Леон халык санын алу урыны мәйданы — 13,127457 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Охо де Агва дел Ринкон (Авакуозинго)

Охо де Агва дел Ринкон — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ауакуоцинго муниципалитеты составына керә.

# Охо де Агва дел Ринкон (Авакуозинго)
## Географиясе

Охо де Агва дел Ринкон Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Охо де Агва дел Ринкон (Авакуозинго)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Охо де Агва дел Ринкон (Авакуозинго)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Стараганцавицкая Слабада

Стараганцавицкая Слабада (белар. Стараганцавіцкая Слабада) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Лагойский районында урнашкан авыл.

# Стараганцавицкая Слабада
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Вергеланн (кратер)

Вергеланн — Меркурий планетасының 37°00′ к. к. 56°30′ кб. о. координаталары буенча урнашкан 35 километрлы кратеры.

# Вергеланн (кратер)
## Исеме

Кратер норвег язучысы Генрик Вергеланн хөрмәтенә аталган.
# Пенафиел

Пенафиел (порт. Penafiel) — Португалиядә урнашкан шәһәр, Порту округына карый торган шул ук исемдәге муниципалитет үзәге.

# Пенафиел
## Тарихы

Шәһәр 1519 елда нигезләнгән. 1936 елдан алып 1976 елга кадәр Португалиянең тарихи Дору-Литорал провинциясенә караган.

# Пенафиел
## Географиясе

Мәйданы — 212,24 км². Муниципалитет составына Guilhufe e Urrô, Luzim e Vila Cova, Абраган, Себолиду, Сан-Мамеди-ди-Ресезиньюш, Ранш, Сан-Мартинью-ди-Ресезиньюш, Каштелойнш, Боэльи, Галегуш, Крока, Ириву, Олдройнш, Буштелу, Эжа, Пасу-де-Соза, Дуаз-Игрежаш, Риу-ди-Моиньюш, Канелаш, Перозелу, Фонти-Аркада, Капела, Termas de São Vicente, Пенафиел (район), Риу-Мау, Lagares e Figueira, Кабеса-Санта һәм Валпедри фрегезияләре керә.
# Парк-д'Анксто

Парк-д'Анксто (фр. Parc-d'Anxtot һәм фр. Liberticole) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Пяцюлевцы (Лидский районы)

Пяцюлевцы (белар. Пяцюлеўцы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.

# Пяцюлевцы (Лидский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Домевр-сюр-Везуз

Домевр-сюр-Везуз (фр. Domèvre-sur-Vezouze) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Домевр-сюр-Везуз
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,78 км².
# Сан Систо (Ровиго)

Сан Систо — Италиянең Венеция төбәге Ровиго өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Систо (Ровиго)
## Географиясе

Сан Систо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Сан Систо (Ровиго)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (11493) 1988 VN5

(11493) 1988 VN5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11493) 1988 VN5
## Тарихы

1988 елның 4 ноябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 VN5» саналган.
# Оберти (Кунео)

Оберти — Италиянең Пьемонт төбәге Монтальдо-ди-Мондови өязендә урнашкан торак пункт.

# Оберти (Кунео)
## Географиясе

Оберти Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Оберти (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ясног

Ясног — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Сысола елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 18 км.

# Ясног
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200112103000019874
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001987
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Монтефалько

Монтефалько — Италиянең Умбрия төбәгендә урнашкан коммуна. Перуджа провинциясе составына керә.

# Монтефалько
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 473 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Беванья, Кастель-Ритальди, Фолиньо, Гуальдо-Каттанео, Джано-делл'Умбрия һәм Треви коммуналары белән чиктәш.
# Огра (коммуна)

Огра — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан коммуна.

# Огра (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 52,17 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Огра, Дилеу-Веки, Джулуш, Лескуд һәм Вайдею авыллары урнашкан.
# Сан Мартино (Болцано)

һәм
Сан Мартино — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Валле-ди-Казиес өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Мартино (Болцано)
## Географиясе

Сан Мартино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Мартино (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Асвиллер

Асвиллер (фр. Asswiller) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Асвиллер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,02 км².
# NGC 3244

NGC 3244 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3244
## Тарихы

Әлеге галактика 1835 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Жерез

Жерез (фр. Geraise) — Франциянең Юра департаментына караган коммуна.

# Жерез
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,04 км².
# IC 2927

IC 2927 — чикләрендә урнашкан йолдыз .

# IC 2927
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2927 буларак та сурәтләнә.
# SURF2

SURF2 (ингл. Surfeit 2) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сюрвиль (Эр)

Сюрвиль (фр. Surville) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Лорито (Бреша)

Лорито — Италиянең Ломбардия төбәге Малонно өязендә урнашкан торак пункт.

# Лорито (Бреша)
## Географиясе

Лорито Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Лорито (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (12875) 1998 QA2

(12875) 1998 QA2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12875) 1998 QA2
## Тарихы

1998 елның 19 августында NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 QA2» саналган.
# Таһир Баишев

Таһир Баишев (Таһир Галләм улы Баишев, 15 август 1886(1886-08-15), Иске Хәлил, Зылатаус өязе, Уфа губернасы, Россия империясе — 19 март 1974(1974-03-19) (87 яшь), Уфа, РСФСР, СССР) — телләр белгече, төркиятче, филология фәннәре кандидаты, башкорт теленең диалектологиясе, лексикологиясе һәм терминологиясе өлкәләрендә белгеч.
1950 елларда Башкортстан татарлары телен башкорт теленең диалекты итеп атаган беренче шәхес. Бу теориясен республиканың иң күренекле галимнәре (Җ.Киекбаев, Ә.Юлдашев, Б.Юлдашбаев) уйдырма буларак сыйфатлый.
Шуннан Т.Баишев бу «фәнни ачыш»ына таянып КПСС ҮКка хатлар яза башлый: татар телендә чыгучы «Кызыл таң» гәзитен, университетның татар теле бүлеген ябу, республиканың мәдәният өлкәсеннән татарларны сөрү буенча.