# Феминизмның икенче дулкыны

Феминизмның икенче дулкыны (ингл. Second-wave feminism) — феминистлар хәрәкәтенең үсеш этабы 1960 нчы еллардан алып 1990 нчы еллар башына кадәр. Беренче дулкын феминистлар хәрәкәтеннән аермалы буларак, ул үз алдына закон дәрәҗәсендә тигезсезлекне Җиңү бурычын куя (аерым алганда, хатын-кызларга сайлау һәм милек хокуклары бирүне таләп итә), икенче дулкын феминистлары чынлыкта тигезсезлек, сексуальлек, гаилә, эш урыны һәм репродуктив хокуклар белән бәйле проблемаларның киң спектры белән шөгыльләнгәннәр.
Икенче дулкын тиз арада бөтен көнбатыш дөньясына тарала, хатын-кызларның тигезлеген арттыру максаты белән, франшиза хокукыннан күбрәк ала. Феминист активистка һәм публицист Кэрол Ханиш «Шәхси бу сәяси» (The Personal is Political) лозунгын уйлап таба, ул «икенче дулкын» белән ассоциацияләнә башлый.
«Икенче дулкын» феминистлары хатын-кызларның мәдәни һәм сәяси тигезсезлегенең төрле формалары бер-берсе белән тыгыз бәйләнгән булуын аңлаганнар. Алар хатын-кызларны шәхси тормышларының аерым аспектлары тирән сәясиләштерелгән һәм сексистик хакимият структураларының чагылышы булуын аңларга чакыралар.

# Феминизмның икенче дулкыны
## Музыка һәм поп-мәдәният

Икенче дулкын феминистлары поп-мәдәниятне сексистик дип саныйлар һәм каршылык буларак үз культураларын булдыралар. «Икенче дулкын феминизмының бер проекты-хатын-кызларның „күңелле“ образларын булдыру, шулай ук массакүләм мәдәнияттә таралган өстенлекле образларга каршы тору, шуның белән хатын-кызларның аларның җәберләнүе турында хәбәрдарлыгын арттыру».

# Феминизмның икенче дулкыны
## Музыка һәм поп-мәдәният
### Хатын-кыз музыкасы

Хатын-кызлар музыкасын сәнгатьне сәясәт белән берләштергән һәм анда үз феминист идеалларын белдергән хатын-кыз музыкантлар иҗат итә. АКШТА хатын-кызлар музыкаль фестивальләре үткәрелә башлый, анда җырчылар һәм артистлар үзләренең шәхси тәҗрибәләре турында сөйләүче музыкаль әсәрләрен башкаралар. Беренче хатын кызлар музыка фестивале 1974 елда Иллинойс штаты университетында уздырыла. Күп кенә хатын-кызлар традицион рәвештә ир-ат Жанры дип саналган хард-рок башкара башлый. Иң уңышлы мисалларның берсе Энн һәм Нэнси Уилсон апалы-Сеңеллеләре, алар танылган Heart хард-рок-төркемен оештырганнар.

# Феминизмның икенче дулкыны
## Тәнкыйть

Кайбер кара һәм/яки эшче сыйныф вәкилләре һәм ярлы хатын-кызлар үзләрен икенче дулкын феминист хәрәкәтенең төп юнәлешләреннән читләштерелгән итеп хис итәләр, ул нигездә хатын-кызларның Өйдән тыш эшләү хокукы һәм репродуктив хокукларын киңәйтү өчен чыгыш ясый. АКШта төсле һәм ярлы ак хатын-кызлар буыннар буе Өйдән тыш «зәңгәр якалы» эшләрдә һәм хезмәт күрсәтү өлкәсендә эшләгәннәр. Моннан тыш, Анджела Дэвис язганча, Африка-америка хатын-кызлары һәм ак тәнле хатын-кызлар күп кенә кирәкмәгән йөклелекләргә дучар булсалар да һәм яшерен рәвештә аборт ясарга мәҗбүр булсалар да, Африка-америка хатын-кызлары шулай ук репродуктив гаделлек турында диалогка киң кертелмәгән мәҗбүри стерилизация программаларыннан интегәләр.
XX гасыр ахырыннан башлап, Одри Лорд кебек күп кенә феминист галимнәр һәм Вайнона ЛаДюк, АКШТА икенче Дулкынны феминистлар эшчәнлеген күп кенә төсле хатын-кызларның, эшче сыйныф хатын-кызларының һәм ЛГБТ хатын-кызларның тавышларын һәм өлешләрен санга сукмаган феминистлар тарихының гомогенизацияләнгән һәм агартылган хронологиясенә төшерүче дип тәнкыйтьли.
Күпчелек феминист галимнәр икенче дулкын буыннарын аеруны проблемалы дип саныйлар. Икенче дулкын вәкилләрен гадәттә бэби-бумерлар буынына кертәләр, чынлыкта исә икенче дулкынның күп кенә феминист лидерлары Икенче бөтендөнья сугышы тәмамланганчы туганнар. Бу буын эссенциализмы дулкынга караган төркемне гомогенизацияли һәм билгеле бер демографик буынга караган һәр кеше бер үк идеологияләрне уртаклаша, чөнки идеологик аермалар буын аермалары дип санала.