yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Пенья Бланка (Виктория)

Пенья Бланка — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Виктория муниципалитеты составына керә.

# Пенья Бланка (Виктория)
## Географиясе

Пенья Бланка Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Пенья Бланка (Виктория)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Пенья Бланка (Виктория)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# NGC 5067

NGC 5067 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5067
## Тарихы

Әлеге галактика 1864 елда Алмания астрономы Albert Marth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Санация

Санация - икътисад нигезеннән сәламәтләндерү, аерым эшханәләрнең һәм банкларның зыянга эшләвен бетерү яки бөлгенлектән (банкротлыктан) саклау максатларында дәүләт тарафыннан тормышка ашырыла торган финанс һәм кредит чаралары системасы. Санациягә дәүләт тарафыннан эшханәләргә акчалата ярдәм күрсәтү һәм банк кредитлары бирү, яңа облигацияләр һәм акцияләр чыгару, элек чыгарылган облигацияләрнең номинал бәясен киметү һәм вакытын кичектерү, эшханәләрне берләштерү яки аеру яисз бүтән төр әйберләр җитештерүгә җайлаштыру кебек чаралар керә.
# Летка-Ноуе

Летка-Ноуе — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. Летка-Ноуе (коммуна) коммунасына карый.

# Летка-Ноуе
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 76 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Зәбирова

Зәбирова — фамилия.
* Зөлфия Зәбирова (1973), спортчы (велосипедта узышу), Олимпия уеннары чемпионы (1996).
* Толкын Зәбирова (1970), эстрада һәм опера җырчысы, Казакъстанның атказанган хезмәткәре, фән кандидаты (2010).
* Фәридә Зәбирова (11.02.1954), мигъмарчы, реставратор, ТР атказанган архитекторы.
* Халидә Зәбирова (1914-1979), җырчы. ТАССР атказанган артисты (1944).
# Бурберен

Бурберен (фр. Bourberain) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Фонтен-Франсез кантонына карый.

# Бурберен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 30.71 км².
# Рюсторф

Рюсторф — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Фёклабрук округы составына керә.

# Рюсторф
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 387 метр биеклектә урнашкан. Дессельбрунн, Редльхам, Шваненштадт, Шлат (Югары Австрия), Штадль-Паура һәм Ройтхам коммуналары белән чиктәш.
# Нева районы

Нева районы (рус. Невский район) — Санкт-Петербург шәһәре районнарының берсе.
Район 1917 елда нигезләнгән. Халык саны — 467 500 кеше (2010).
# Шайтанка (Ягыл-Ях кушылдыгы)

Шайтанка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ягыл-Ях елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 49 км.

# Шайтанка (Ягыл-Ях кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010800112115200030485
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203048
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Хыроглу (Ешилъюрт)

Хыроглу (төр. Hıroğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Ешилъюрт илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Мраков

Мраков (чех. Mrákov) — Чехиянең Пльзень крае Домажлице һәм Q89342798? районында урнашкан авыл.

# Мраков
## Географиясе

Мәйданы — 20,656915 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 462 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Мраков
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Мраков
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Мраков
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1537 |
| 1880 | 1495 |
| 1890 | 1432 |
| 1900 | 1433 |
| 1910 | 1584 |
| 1921 | 1467 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 1307 |
| 1950 | 997 |
| 1961 | 1074 |
| 1970 | 1046 |
| 1980 | 1091 |
| 1991 | 1135 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 1134 |
| 2014 | 1153 |
| 2016 | 1142 |
| 2017 | 1163 |
| 2018 | 1139 |
| 2019 | 1130 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 1133 |
| 2021 | 1124 |
| 2021 | 1049 |
| 2022 | 1125 |
| 2023 | 1149 |
| 2024 | 1171 |
# Казанки

Казанки — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Избица-Куявска гминаcында урнашкан авыл.

# Казанки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Парачи теле

Парачи теле - Һинд-Европа телләр гаиләсенең иран телләр төркеменә кергән тел.
# Вашингтон (округ, Вермонт)

Вашингтон — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Монтпилиер шәһәре.

# Вашингтон (округ, Вермонт)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1810 елда оештырыла.

# Вашингтон (округ, Вермонт)
## Территориясе

Округ мәйданы 1787 км² тәшкил итә.
# Тибрәнү

Тибрәнү — система халәтенең тигезләнеш ноктасы тирәсендә вакыт узуы белән теге яки бу дәрәҗәдә кабатланган процесс.
# Мулен (Иль һәм Вилен)

Мулен (фр. Moulins) — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
# Лебедев урамы (Казан)

Лебедев урамы — Казан шәһәренең Идел буе районындагы урам. Модельная урамыннан Тимер Юл урамына кадәр бара.
Модельная, Учительская, Пригородная һәм Тимер Юл урамнары белән кисешә.

# Лебедев урамы (Казан)
## Тарих

Элек урам «Аек» дип аталган.
1953 елның 1 октябрендә урам хәзерге исемен ала — рус физигы, Россиядә беренче фәнни физик мәктәп оештыручы, Мәскәү Император университеты профессоры П. Н. Лебедев хөрмәтенә (1866—1912).

# Лебедев урамы (Казан)
## Заманча торышы

Урамның гомуми озынлыгы 1668 метр тәшкил итә.
Лебедев урамында түбәндәге номерлы йортлар бар: 1, 1а, 1 к. 1, 1 к. 2, 1 к. 3, 1 к. 4, 1 к. 5, 1 к. 6, 1 к. 7, 1 к. 8, 2, 2 к. 1, 4, 13, 18.

# Лебедев урамы (Казан)
## Объектлар
### Казан синтетик каучук заводы

Лебедев урамында Казан синтетик каучук заводы урнашкан (Лебедев ур., 1).
Казан синтетик каучук заводына («СК-4») 1931 елда нигез салына. 1935 елдан предприятие «С. М. Киров исемендәге синтетик каучук заводы» дигән исем ала. 1936 елның 17 ноябрендә файдалануга тапшырыла. 1939 елның маенда заводта дөньядагы иң арзан каучук чыгарыла. 1940 елда заводның тулы реконструкциясе тәмамлана, ул егәрлекне 3,5 тапкырга арттырырга мөмкинлек бирә. 1949 елда латекс, каучук җитештерелә башлый, махсус билгеләнештәге уникаль каучуклар сериясе гамәлгә кертелә.
Хәзерге вакытта «Казан синтетик каучук заводы» ГАҖ («С. М. Киров исемендәге синтетик каучук заводы» фәнни-җитештерү дәүләт предприятиесен үзгәртеп кору нәтиҗәсендә барлыкка килгән) — Россиянең алдынгы нефть химиясе сәнәгате предприятиеләренең берсе.

# Лебедев урамы (Казан)
## Объектлар
### 18 нче төзәтү колониясе

Лебедев урамы, 1 адресы буенча «Казан шәһәренең "ФКУ ИК-18" төзәтү колониясе №18» урнашкан (беренче тапкыр хөкем ителгәннәр өчен катгый режим колониясе).
1958 елда контрагент башлангычында гомуми режимлы ир-атлар колониясе буларак оештырылган «ИТК-7» «ИК-18»нең алдагысы булган. Биредә башта 300, аннары 500, соңрак Казанның сәнәгать һәм социаль объектларын төзүдә катнашкан 1200 хөкем ителүчеләрне сак астында тотканнар. Алга таба производство оештырыла, предприятие статусы раслана һәм товар продукциясен чыгару планы билгеләнә. 1982 елдан 1988 елга кадәр учреждение 13 тапкыр ТАССР Эчке эшләр министрлыгының күчмә Кызыл Байрагын яулый һәм өч тапкыр СССР Эчке эшләр министрлыгының ИТК арасында өченче урынга лаек була.
1989 елдан 1993 елга кадәр «ИТК-7» ябылган була һәм катгый режимлы «ИТК-18» буларак ачыла.

# Лебедев урамы (Казан)
## Объектлар
### Компанияләр һәм учреждениеләр

Лебедев урамында шулай ук урнашкан:
* «Мустанг ойл» АЗС;
* «Мотор-мастер компаниясе;
# Деннис (сан алу урыны, Массачусетс)

Деннис — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Деннис (сан алу урыны, Массачусетс)
## Географиясе

Деннис халык санын алу урыны мәйданы — 13,275951 км², 13,167509 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 5 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вайденбах (Урта Франкония)

Вайденбах — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Вайденбах (Урта Франкония)
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Вайденбах (Урта Франкония)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 21,71 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 437 метр биеклектә урнашкан.
# Блек-Пойнт-Грин-Пойнт (Калифорния)

Блек-Пойнт-Грин-Пойнт — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Блек-Пойнт-Грин-Пойнт (Калифорния)
## Географиясе

Блек-Пойнт-Грин-Пойнт халык санын алу урыны мәйданы — 7,503886 км², 6,988677 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 14 метр биеклектә урнашкан.
# Пьетрадефузи

Пьетрадефузи — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Авеллино провинциясе составына керә.

# Пьетрадефузи
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 400 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Монтефузко, Сан-Джорджо-дель-Саннио, Вентикано, Кальви, Монтемилетто, Торре-Ле-Ночелле һәм Сан-Наццаро коммуналары белән чиктәш.
# Кенское

Кенское (каз. Кенское) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Кенское
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Вавяраны

Вавяраны (белар. Вавяраны) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.

# Вавяраны
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Воля (Сембер өлкәсе)

Волә (рус. Волә) — Сембер өлкәсенең Мәләкәс районында урнашкан бистә.

# Воля (Сембер өлкәсе)
## Сәгать поясы

Воля (Сембер өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Воля (Сембер өлкәсе)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (65%), татарлар (17,5%), үзбәкләр (8,7%), мардьıва (4,9%), украиннар (3,9%).
# Седлечко (Штетковице)

Седлечко (чех. Sedlečko) — Чехиянең Урта Чехия крае Штетковице районында урнашкан авыл.

# Седлечко (Штетковице)
## Географиясе

Мәйданы — 0,578 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Седлечко (Штетковице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Седлечко (Штетковице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Седлечко (Штетковице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 103 |
| 1880 | 96 |
| 1890 | 101 |
| 1900 | 94 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 94 |
| 1921 | 75 |
| 1930 | 61 |
| 1950 | 52 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 53 |
| 1970 | 47 |
| 1980 | 40 |
| 1991 | 32 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 118 |
| 2011 | 38 |
| 2021 | 63 |
# Урлаць (Васлуй)

Урлаць — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. Димитрие-Кантемир (коммуна) коммунасына карый.

# Урлаць (Васлуй)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 146 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# IC 1879

IC 1879 — Сәгать йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 1879
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1879, ESO 199-14, PGC 11542, ESO-LV 199-0140, 2MASX J03035246-5207040, 2MFGC 2488, AM 0302-522, 6dFGS gJ030352.5-520704, LEDA 11542 һәм APMBGC 199-018+119 буларак та сурәтләнә.
# Кае (Меҗитөзү)

Кае (төр. Kayı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Меҗитөзү илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Морон (Валле д'Аоста)

Морон — Италиянең Валле д'Аоста төбәге Сен-Венсан (Валле-д’Аоста) өязендә урнашкан торак пункт.

# Морон (Валле д'Аоста)
## Географиясе

Морон Альп таулары үзәнендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Морон (Валле д'Аоста)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мәхәббәт хакына (телесериал)

«Мәхәббәт хакына» (порт. Por Amor) — Бразилиядә төшерелгән сериал. Татар телендә Татарстан — Яңа гасыр телеканалында күрсәтелде.

# Мәхәббәт хакына (телесериал)
## Сюжеты

Әнисе кызы белән бер үк вакытта балага узалар. Әмма бала тапканда кызының баласы үлгән килеш туа. Әнисе кызының кайгын күз алдына китерә һәм мәхәббәт хакына үз исән туган баланы үлгән балага алмаштыра. Тик тора-бара бу сер мәгълүм була башлый.

# Мәхәббәт хакына (телесериал)
## Ролләрдә

* Режина Дуарте — Елена Виана
* Габриэла Дуарте — Мария Эдуарда Виана
* Антонио Фагундес — Атилио Новели
* Фабио Асунсаң — Марсело Барос Мота
* Сусана Виеира — Бранка Летисия Барос Мота
* Вивиане Пасмантер — Лаура Сабоя
* Каролина Фераз — Милена Барос Мота
* Эдуардо Московис — Фернандо (Нанду)
* Мурило Бенисио — Леонардо Барос Мота
* Касия Кис — Изабел Лафайет
* Каролина Дикман — Катарина (Кати)
* Марсело Серадо — Сесар Андраде
* Отавио Аугусто — Педро Виана
* Карлос Эдуардо Долабела — Арналдо Барос Мота
# Амир Темир хиёбони

Амир Темир хиёбони (үзб. Amir Temur xiyoboni) - Ташкент метрополитены станциясе. «Бәйсезлек мәйданы» һәм Хәмид Алимҗан станцияләре арасында урнашкан. Юныс Рәҗәб станциясенә күчә.
Амир Темир скверы буенча аталган..
1992 елның 1 маена кадәр станция «Октябрь инкилаб» («Октябрь революциясе») дип атала, аннан соң «Мәркәзи хиен» («Үзәк сквер») дип үзгәртелә. Станция заманча исемен 1993 елның 1 августында ала.
Җәяүле өчен җир асты кичүләре белән уртак ике җир асты вестибюль колоннасы станциясе. 1977 елның 6 ноябрендә Чилонзар линиясенең беренче участогы составында файдалануга тапшырыла.
Станцияне һәм проектын төзегәндә җыелма тимер-бетон кулланылган. Түшәмнең элмә түшәмендә япмалар яшеренгән, лампалар Ригель — балаларда урнаштырылган. Станциянең колоннасын Ак нурадин мрамора, юл Тоннель дивары - Кызыл газдан мрамора белән бизәгәннәр. Идән - соры һәм кара төстә гранит.
# Алисофу (Сарыкамыш)

Алисофу (төр. Alisofu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Сарыкамыш илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Бена (Ашмянский районы)

Бена (белар. Бена) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.

# Бена (Ашмянский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Симбриаш

Симбриаш — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. Ходоша (коммуна) коммунасына карый.

# Симбриаш
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Тоньяно (Авелино)

Тоньяно — Италиянең Кампания төбәге Лапьо өязендә урнашкан торак пункт.

# Тоньяно (Авелино)
## Географиясе

Тоньяно Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Тоньяно (Авелино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Подольск (Хәйбулла районы)

Подо́льск (баш. Подольск, рус. Подольск) – Башкортстанның Хәйбулла районындагы торак пункт, авыл. Таналык авыл җирлегенең административ үзәге. 2010 елның 14 октябренә халык саны 1083 кеше. Почта индексы — 453805, ОКАТО коды — 80255840001.
2026 елда Урал тау-металлургия компаниясе структураларының авылның җир астында яткан бакыр-цинк мәгъдәнен чыгару эшләрен башлавы көтелү сәбәпле, авылда яшәүче меңнән артык кешене яңа урынга күчерү планлаштырыла.

# Подольск (Хәйбулла районы)
## Географик урыны
### Ара

* Район үзәгенә (Акъяр) кадәр ― 24 км
* Якындагы тимер юл станциясенә (Сара) кадәр ― 82 км

# Подольск (Хәйбулла районы)
## Халкы
### Милли состав

2002 елдагы Бөтенроссия халык санын алу мәгълүматлары буенча, күпчелек милләт — башкортлар (90 %)

# Подольск (Хәйбулла районы)
## Тарих

1971 елда ачылган Подольск бакыр-цинк ятмасы Урал тау-металлургия компаниясе тарафыннан 2026 елда тулаем эшкәртелә башлау сәбәпле, авылда яшәүчеләр өчен куркынычсыз урында яңа микрорайон төзү турында карар кабул ителгән.
# Богомолово (Коми)

Богомолово (рус. Богомолово) — Коми Республикасының Усть-Вымь районында урнашкан авыл.

# Богомолово (Коми)
## Климат

Богомолово климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Богомолово (Коми)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (67%).
# Мезолит

Мезоли́т (грек. μέσος — урта һәм грек. λίθος — таш) яки урта таш дәвере — палеолит һәм неолит арасында булган тарихи дәвер. Безнең эрага кадәр VIII-V меңенче елларга туры килә. Әлеге дәвер климат үзгәрү нәтиҗәсендә уңай табигать шартлары туу белән характерлана: кешеләргә яңа җирләргә күченү мөмкинлеге туа.
Мамонтлар һәм йөнтәс мөгезборыннар үлеп бетә. Элек бозлыклар булган җирләр ылыслы һәм катнаш урманнар белән каплана.
Бу дәвердә Җирдә яшәүче кешеләр саны 10 млн тирәсе була. Үзләштерүгә корылган хуҗалык төре (аучылык, балык тоту, җыючылык) даими рәвештә күченүләргә китергән. Көчсезрәк кабиләләр яши торган урыннардан кысрыклап чыгарылган. Мезолитта кыяга рәсем ясау сәнгате барлыкка килеп киң тарала.
Таш эшкәртү техникасы даими рәвештә камилләшә, яңа хезмәт кораллары уйлап табыла. Пычакка охшаш яссы ташлар, кыргычлар, тишкечләр киң кулланыла.
Хәзерге Татарстан җирендә дә мезолит дәверенә караган берничә торак пункты табылган. Кабы-Копры, Усть-Кама, Сюкеево, Татар Әҗибәе торак урыннарында археологлар күп кораллар тапканнар.

# Мезолит
## Шулай ук кара

* Палеолит
* Неолит
# HD341

HD341 — Андромеда йолдызлыгында урнашкан A3 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,25 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Худлин

Худлин (белар. Худлін) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.

# Худлин
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Гүнъюрду (Тарсус)

Гүнъюрду (төр. Günyurdu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Тарсус илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Тотемизм

Тотеми́зм - борынгы ыруглык җәмгыятенең инанулары һәм йолалары комплексыннан гыйбарәт, алар кешеләр төркемнәре һәм хайваннар арасындагы туганлык турындагы күзаллаулар белән бәйләнгән.
Тотемизм борынгы җәмгыятьнең (элгәреге ыруглык строеның) инанулары һәм йолалары комплексыннан гыйбарәт, алар кешеләр төркемнәренең туганлык турындагы күзаллаулары һәм тотемнар (Төньяк Америка индеецларының оджибве кабиләсе телендә «ототем» аның нәсел-ыруы) — хайваннар һәм үсемлек төрләре (сирәк кенә табигать күренешләре һәм җансыз предметлар) белән бәйләнгән. Тотемизм билгеле бер ыругның нинди дә булса тотем белән кан кардәшлеге һәм табигатьтән өстен бәйләнеше турындагы ышануга нигезләнгән.
Бу тотем илаһи зат дип түгел, ә кардәш һәм дус дип исәпләнгән. Һәр ыруг үз тотемы исеме белән аталган. Ул тотемны үтерү һәм ризык итеп файдалану тыелган. Инануның беренче объекты — хайван. Борынгы кешеләр тотем (ыруг символы) итеп сайланган хайван, әйтик, аю яки бүре белән иң якын туганнар арасында булган кебек кан кардәшлеген тойганнар. Тотемнары аю булган төркем әгъзалары үзләрен аюлар дип исәпләгәннәр һәм бөтен аюлар — алар төркеменең әгъзалары дип уйлаганнар. Тотемлы кабиләләр һәр кеше үлгәннән соң үз тотемы хайванына әверелә һәм, димәк, һәр хайван аларның мәрхүм туганы булуына ышанганнар. Тотемга табыналар, аннан мәрхәмәт көтәләр, аның белән аралашалар, дошманнардан һәм йола башкаруга багышланмаган кабиләдәшләреннән саклыйлар. Кеше тормышының бөтен этаплары — туу, үсмер чордан өлкәннәр тормышына күчү, үлем — махсус багышлау йолалары аша узган. Бу йолалар процессында индивид социальләшкән, гореф-гадәтләрне, традицияләрне һәм община кыйммәтләрен үзләштергән.
# Петрово Село (Кладово)

Петрово Село (серб. Петрово Село ) — Сербиянең Бор округы Кладово җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Петрово Село (Кладово)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 413 метр биеклектә урнашкан.

# Петрово Село (Кладово)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Апанаевлар йорты (Казан)

Апанаевлар йорты — Казанның Сәхтиян урамында урнашкан, 18 гасыр ахырында - 19 гасыр башында төзелгән йорт. Төбәк әһәмиятендәге мәдәни мирас объекты. Әлеге вакытта бу йортта Татарстан Республикасы Яшьләр эшләре министрлыгы урнаша.

# Апанаевлар йорты (Казан)
## Тарихы

Йорт XVIII-XIX гасырлар чигендә беренче гильдия сәүдәгәре, күн җитештерү хуҗасы Муса Исмәгыйль улы Апанаев тарафыннан төзелгән. Соңрак бина Апанаевлар гаиләсенеке: ул 1872 елда йортны үзгәртеп корган беренче хуҗасы улы Абдулкәрим , оныклары Мөхәммәт-Вәли һәм Мөхәммәт-Закирныкы була. Соңгысының 1889 елда улы, музыкант һәм тәрҗемәче булган Мөхәммәтвәли Апанаев туа. Совет чорында йортка өченче кат төзелгән. 2012-2013 елларда реставрация эшләре вакытында, өстәлгән кат сүтелә һәм һорт башлангыч хәлгә кайтарыла.

# Апанаевлар йорты (Казан)
## Архитектурасы

Антресольле ике катлы кирпеч бина, вальм түбәсе белән капланган, урамның Кызыл линиясе буенча тора. Икенче каттагы тәрәзә урыннары зур тәрәзә яңакларына ия булган нурлы сандрикларга күчә. Беренче катның тәрәзәләре дә зур булмаган нурлы сандрикларга ия. Икенче каттагы ике тәрәзә кушып эшләнелгән, уртак архивольтлар һәм арка белән төгәлләнә, алар астында беренче катта керү урыны бар. Йорт Каюм Насыйри урамы перспективасын йомгаклый. Апанаевлар утары комплексыннан шулай ук йорт белән бер үк вакытта төзелгән бер катлы флигел (3 йорт) һәм ике катлы почмак флигеле (1/40 йорт) — 1912 елда төзелгән Гарун-Әл-Рәшид Апанаев йорты сакланып калган.
# Вяцицеравка

Вяцицеравка (белар. Вяціцераўка) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.

# Вяцицеравка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.