yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Борго Цафальионе (Рагуза)

Борго Цафальионе — Италиянең Сицилия төбәге Виттория өязендә урнашкан торак пункт.

# Борго Цафальионе (Рагуза)
## Географиясе

Борго Цафальионе Сицилия утравында, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Борго Цафальионе (Рагуза)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Санта Рита, Эхидо Рефухио де Аяла (Куерамаро)

һәм
Санта Рита, Эхидо Рефухио де Аяла — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Куэрамаро муниципалитеты составына керә.

# Санта Рита, Эхидо Рефухио де Аяла (Куерамаро)
## Географиясе

Санта Рита, Эхидо Рефухио де Аяла Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Санта Рита, Эхидо Рефухио де Аяла (Куерамаро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Санта Рита, Эхидо Рефухио де Аяла (Куерамаро)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Каракуш (Кагызман)

Каракуш (төр. Karakuş) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Кагызман илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Монмор-ан-Дюа

Монмор-ан-Дюа (фр. Montmaur-en-Diois һәм фр. Montmaur) — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
# Карбовске

Карбовске — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Элк гминасында урнашкан авыл.

# Карбовске
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# GSC1704-192

GSC1704-192 — Пегас йолдызлыгында урнашкан A5 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,29 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Михайловка (Бородулиха районы)

Михайловка (каз. Михайловка) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Михайловка (Бородулиха районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Лиланд (Төньяк Каролина)

Лиланд — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Лиланд (Төньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Лиланд (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 51,504439 км², 51,467692 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 5 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Түбән Тар-Тагай

Түбән Тар-Тагай — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай җɵмһүрᴎятсы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чулышман елгасының сул ярыннан 133 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.

# Түбән Тар-Тагай
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны бүᴫгеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Телец күле су бассейны. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100112115100001807
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100180
* Бассейн коды — 13.01.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Ка Макинета (Венеция)

Ка Макинета — Италиянең Венеция төбәге Портогруаро өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка Макинета (Венеция)
## Географиясе

Ка Макинета Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ка Макинета (Венеция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вуйтово (Лидзбарский повяты)

Вуйтово — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Любомино гминасында урнашкан авыл.

# Вуйтово (Лидзбарский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чарко Азул (Асьентос)

Чарко Азул — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Асьентос муниципалитеты составына керә.

# Чарко Азул (Асьентос)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Чарко Азул (Асьентос)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Беррингтон (Нью-Джерси)

Беррингтон — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Беррингтон (Нью-Джерси)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1917 елда нигезләнгән.

# Беррингтон (Нью-Джерси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 4,095336 км², 4,161486 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 79 Фут һәм 24 метр биеклектә урнашкан.
# Хлум (Збишов)

Хлум (чех. Chlum) — Чехиянең Урта Чехия крае Збишов (Кутна Гора) районында урнашкан авыл.

# Хлум (Збишов)
## Географиясе

Мәйданы — 3,82 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Хлум (Збишов)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Хлум (Збишов)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Хлум (Збишов)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 224 |
| 1880 | 235 |
| 1890 | 208 |
| 1900 | 202 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 195 |
| 1921 | 190 |
| 1930 | 161 |
| 1950 | 128 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 116 |
| 1970 | 90 |
| 1980 | 62 |
| 1991 | 38 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 27 |
| 2011 | 42 |
| 2021 | 41 |
# Лободно (Силезия воеводалыгы)

һәм
Лободно — Польшаның Силезия воеводалыгы Клобуцк гминасында урнашкан авыл.

# Лободно (Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (2975) Спар

(2975) Спар (лат. Spahr) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2975) Спар
## Тарихы

1970 елның 8 гыйнварында H. Potter, A. Lokalov тарафыннан Cerro El Roble обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1970 AF1» саналган.
# Җыерчык (геология)

Җыерчык — тектоникада тау токымнары катламнарындагы бөгелеш (кәкрәю). Җыерчыклар, гадәттә, катламнарның тоташ ятылышын үзгәртмичә барган тектоник деформация нәтиҗәсендә барлыкка килә.

# Җыерчык (геология)
## Төрләре

Җыерчыклар формасы, пространстводагы урыны, ясалышы (хасил булуы) белән аерыла.
* Беренче рәт җыерчыклар. Алар — иң эре җыерчыклар. Озынлыклары йөзәр, киңлекләре уннарча километрга сузылган структуралар.
** Антиклиналь җыерчык (грек. anti - каршы, грек. klin - авышу). Тау токымнарының җыерчыкланып, өскә таба бөгелеп күтәрелгән өлеше. Кабарынкы җыерчыкның үзәге борынгырак тау токымнарыннан хасил була.
** Синклиналь җыерчык (грек. synklino – авышам). Катламнар бөгелеп, кабарынкы ягы аска караган җыерчык. Үзәге яшьрәк утырмалардан ясала.
* Икенче рәт җыерчыклар. Алар рәтенә эрерәк структураларны катлауландыручы җыерчыкларны кертеп исәплиләр.

# Җыерчык (геология)
## Аерым элементлары

Җыерчыкларларның аерым элементларының үз атамалары бар:
үзәк (төш) — җыерчыкның эчке өлеше.
йозак — җыерчыкның югары яки түбән өлешенең иң бөгелгән (кәкрәйгән) урыны.
канатлар — җыерчыкның ян-ягы, анда бөгелеш (кәкрелек) сыйфатын үзгәртә.
шарнир — йозак үзәге янында җыерчык бөгелә торган сызык (линия). Күчәр өслеге күрше катламнарның шарнирлары белән барлыкка килә. Күчәр өслегенең горизонталь яссылык (гадәттә, Җир өслеге) белән кисешүе күчәр барлыкка китерә.
# Салаһлы Кәнгәрли

Салаһлы Кәнгәрли (әзери. Salahlı Kəngərli) — Әзербайҗанның Агдам районына караган авыл.
# Гижег

Гижег — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Полой Прось елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 34 км.

# Гижег
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200212103000023887
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002388
* Бассейн коды — 03.02.02.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Салавичы (Дзятлавский районы)

Салавичы (белар. Салавічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.

# Салавичы (Дзятлавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Степнинское

Степнинское (рус. Степнинское) — Чиләбе өлкәсенең Пласт районы составына керүче авыл.

# Степнинское
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Степнинское
## Сәгать поясы

Степнинское Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Степнинское
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (69%), казахлар (28%).
# My Opera

My Opera — Opera браузерын кулланучылар җәмгыять үзәге. Әлеге төркемгә көн саен 7 500 кулланучы теркәлә, барлыгы бергә әлеге сәхифәдә 5 млн кулланучы. Кулланучыларга ярдәм күрсәтүдән тыш, бу чын социаль челтәр дип тә әйтергә мөмкин , монда блог, фоторәсемнәр урнаштыруны үз өченә ала. Һәрвакыт «Атна кулланучысы» /«Member of the Week» билгеләнә.

# My Opera
## Тарих

Җәмгыять үзәге 2001 елның август аенда барлыкка килә, сәхифә дип карасак, ул Opera браузеры буенча ярдәмлек кенә булып тора. Сәхифәне беренче яңарту 2001 ел 11 сентябрь һәм 15 декабрь 2003 ел көннәрендә күзәтелә. Кулланучыларга бу яңартулар нәтиҗәсендә яңа мөмкинчелекләр дә ачыла.
2005 елның сентябрендә сәхифәнең өлеше тагын да киңәя төшә. Фотоальбом, блоглар, сәхифәдә үз төркемеңне ясау һәм 300 МБ кирәкле эш тирәлеге. Блогларның яңарышы MMS хатлар барлыкка килү белән бәйле.
2006 елда Opera Software серверында җиһазларны алмаштыру була һәм 26 октябрдә яңа сәхифәнең бета-тикшерү башлана..
# Ле-Мени-Озенн

Ле-Мени-Озенн (фр. Le Mesnil-Ozenne) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# BEND2

BEND2 (ингл. BEN domain containing 2) — X-хромосома аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Яңа Баеш (Бөре районы)

Яңа Баеш — Башкортстанның Бөре районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452477, ОКАТО коды — 80213810003.

# Яңа Баеш (Бөре районы)
## Шәхесләр

* 1956 елның 12 гыйнвары — БАССР халык чәчәне Фәррах Дәүләтшин вафат.
# Карга, карга

Карга, карга — татар балалар уены.

# Карга, карга
## Уйнау тәртибе

Уйнаучылардан берсе карга, берсе әнкә-тавык, калганнары чебешләр булалар. Чебешләр барысы да әнкәләре артына бер-бер артлы тезеләләр.
Карга кырыйга баса. Ул тавыкның чебешләрен тотып алырга тырыша. Тавык бирмәскә карый. Карга, чебешләр әнкәләре артында торган чакта, аларны барып тота алмый. Ул тавыкка: «Кар, кар, чебешеңне алам, синең күзең болай гына, минем күзем болай. Кар, кар-р!» ди. «Синең күзең» дигәндә бармагы берлә кечкенә итеп, «минем күзем» дигәндә кулларын җәеп, зур итеп күрсәтә. Тавык: «Көш-көш бирмим, күзеңнән дә курыкмыйм, кыт-кытыйк!» — ди һәм койрыгын бутаган тавык кебек селкенә башлый. Аның артыннан чебешләр дә койрык әйләнгән якка чайкалалар. Барысы бергә әле бер якка, әле бер якка күчәләр. Карга шул вакытта бер чебешен эләктереп калырга тырыша. Тота алса, оясына алып китә. Аннан соң яңадан килә. Шулай чебешләрне алып бетергәнче кабатлый. Актык чебешне алып киткәч, тавык үзе дә карга оясына бара һәм чебешләрен өйдән ияртеп чыга. Аннан, башка балаларны тавык һәм карга итеп, уенны яңабаштан уйныйлар.
# Цоббениц

Цоббениц (алман. Zobbenitz) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Цоббениц
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 13,53 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 64 метр биеклектә урнашкан.
# Вошберн (Миссури)

Вошберн — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Вошберн (Миссури)
## Тарихы

Вошберн шәһәре елда нигезләнгән.

# Вошберн (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,319632 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 447 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Каралевшчына (Валожынский районы)

Каралевшчына (белар. Каралеўшчына) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Валожынский районында урнашкан авыл.

# Каралевшчына (Валожынский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Волпони (Сьена)

Волпони — Италиянең Тоскана төбәге Поджибонси өязендә урнашкан торак пункт.

# Волпони (Сьена)
## Географиясе

Волпони Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Волпони (Сьена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Долни Либохова

Долни Либохова (чех. Dolní Libochová) — Чехиянең Высочина крае Ждяр-над-Сазавоу һәм Q89267433? районында урнашкан авыл.

# Долни Либохова
## Географиясе

Мәйданы — 4,098312 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 483 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Долни Либохова
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Долни Либохова
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Долни Либохова
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 423 |
| 1880 | 482 |
| 1890 | 426 |
| 1900 | 376 |
| 1910 | 336 |
| 1921 | 333 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 296 |
| 1950 | 223 |
| 1961 | 212 |
| 1970 | 188 |
| 1980 | 175 |
| 1991 | 158 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 156 |
| 2014 | 157 |
| 2016 | 151 |
| 2017 | 155 |
| 2018 | 151 |
| 2019 | 150 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 147 |
| 2021 | 152 |
| 2021 | 141 |
| 2022 | 145 |
| 2023 | 141 |
| 2024 | 137 |
# Рошково (Диңгез буе воеводалыгы)

һәм
Рошково — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Прущ-Гданьский гминасында урнашкан авыл.

# Рошково (Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 1887 ел

2 меңьеллык :
XVII гасыр — XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр :
Хронологик таблица :
1887 (бер мең сигез йөз сиксән җиденче) ел — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 1887 елы, II меңьеллыкның 887 елы, XIX гасырның 87 елы, XIX гасырның 9 унъеллыгының 7 елы, 1880 елларның 8 елы. 1887 елдан бирле 137 ел үтте.

# 1887 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1887 елда туганнар
* 5 гыйнвар — Ләбиб Каран, табиб, татар тарихы буенча хезмәтләр язган галим, шагыйрь туа (Төркия).
* 20 гыйнвар — Зыя Ярмәки, татар шагыйре (1887-1965).
* 31 гыйнвар — Фәррах Дәүләтшин, БАССР халык чәчәне.
* 12 март — Галимҗан Ибраһимов, татар галиме.
* 12 март — Фәхрелислам Агиев, татар язучысы, мөгаллим, нәшир.
* 11 апрель — Касыйм Дәүләткилдиев, татар рәссамы.
* 31 май — Сәет Вахиди, тарихчы, археограф.
* 22 июнь — Фазыл Туйкин, драматург.
* 27 июнь — Газиз Гобәйдуллин, татар язучысы, галим.
* 27 июль — Сара Шакулова, математик-галим һәм мәгариф эшлеклесе.
* 22 август — Вәсим Солтанов, язучы, укытучы, сәяси золым корбаны.
* 15 сентябрь — Кәрим Тинчурин, татар драматургы.
* 6 октябрь — Шарль Эдуар Ле Корбюзье, француз архитекторы, рәссам, язучы.
* 13 октябрь — Җамал Вәлиди, тел галиме.
* 3 ноябрь — Самуил Маршак, рус шагыйре.
* 20 декабрь — Шиһап Рамазанов, телче галим.
* 24 декабрь — Хуҗа Бәдигый, тел галиме, фольклорчы.

# 1887 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1887 елда вафатлар
* 17 октябрь – Густав Кирхгоф (Gustav Kirchhoff), алман физигы.
# Җевизлик (Һавза)

Җевизлик (төр. Cevizlik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Һавза илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Эль Кармен (Сан Мигел де Альенде)

Эль Кармен — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Мигель-де-Альенде муниципалитеты составына керә.

# Эль Кармен (Сан Мигел де Альенде)
## Географиясе

Эль Кармен Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Кармен (Сан Мигел де Альенде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Кармен (Сан Мигел де Альенде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Альяга

Альяга (исп. Aliaga) — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Альяга
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 193,078573 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1105 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Кабанн (ай кратеры)

Кабанн (лат. Cabannes) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 81,3 км булган кратер.

# Кабанн (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Жан Кабанн (1885—1959) хөрмәтенә бирелә.

# Кабанн (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# Бенетутти

Бенетутти — Италиянең Сардиния төбәгендә урнашкан коммуна. Сассари провинциясе составына керә.

# Бенетутти
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 406 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Боно, Бультей, Нуле, Нуоро, Онифери, Орани, Оруне, Паттада һәм Оротелли коммуналары белән чиктәш.
# Мәкъсүт (Күгәрчен районы)

Мәкъсүт — Башкортстанның Күгәрчен районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453346, ГАТОБК коды — 80238845001.

# Мәкъсүт (Күгәрчен районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1003 кешенең яшәве мәгълүм.

# Мәкъсүт (Күгәрчен районы)
## Шәхесләр

* Ямил Сафиуллин (1935—2020), КФУ әдәбият галиме, ТР атказанган укытучысы.
# Сарачени (Лече)

Сарачени — Италиянең Апулия төбәге Велье өязендә урнашкан торак пункт.

# Сарачени (Лече)
## Географиясе

Сарачени Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Сарачени (Лече)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кургаш (Балакатай районы)

Кургаш — Башкортстанның Балакатай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452592, ГАТОБК коды — 80210813003.

# Кургаш (Балакатай районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 13 кешенең яшәве мәгълүм.
# Тихвин стратегик һөжүм операциясе

    Төп мәкалә: Ленинград камалышы
Тихвин стратегик һөҗүм операциясе (10 ноябрь — 30 декабрь 1941 ел) — Бөек Ватан сугышында Ленинград өчен сугыш кысалаларындагы Тихвин, Волхов, Кече Вишера шәһәрләреннән Кызыл Гаскәрнең җаваплы һөҗүме. Стратегик һөҗүм кысаларында Тихвин-Киришск һәм Кече Вишера фронт һөжүм операциләре үткәрелә.
Ростов һәм Тихвин һөҗүм операцияләре - Бөек Ватан сугышындагы беренче зур совет һөҗүм операцияләре. Нәтиҗәдә Тихвин — Волхов тимер юл бәйләнеше торгызыла.
# Дәрвиш Гали хан

Дәрвиш Гали хан (?-1558 тирәсе), Әстерхан ханы (1537—39, 1554 — 56) Әхмәд ханның оныгы. Нугай морзасы Исмәгыйльгә һәм рус гаскәри көчләренә таянып тәхеткә утыра. Ямгырчы хан Рус дәүләте белән сугышта җиңелгән була.

# Дәрвиш Гали хан
## Тарихы

1555 елда Йосыф морза ярдәмендә Дәрвиш Гали хан аның калдык көчләрен тар-мар итә. Шул ук елда Исмәгыйль морза белән сугышта җиңелә, Хаҗитарханнан куыла. ләкин Иван IV ярдәмeнә тaянып тәхeтeн кирe кайтaрып aлугa ирeшә. Сoңрaq Мәскәү яклы аксөякләре бeлән көрәшә бaшлый, Хaҗитaрхaндa төрeк гaрнизoнын урнaштырa.
1556 елда рус гаскәрләре ханлык башкаласы Хaҗитaрхaнны яулап aлгaч тa бeрникадәр вакыт руслaргa кaршы көрәшә. Сoңыннaн Азак шәhәрeнә кaчa, aннaн Мәккәгә китә.
# Үзъелга (Уй кушылдыгы)

Үзъелга, рус. Узельга, баш. Үҙйылға – Уй елгасы кушылдыгы. Чиләбе өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Уй елгасының сул ярыннан 396 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 17 км.

# Үзъелга (Уй кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы – Тубыл елгасы, Уй елгасы инешенән тамагына чаклы, Өял елгасын кертмичә. Кече елга бассейны – Тубыл, елга бассейны – Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды – 14010500212111200000713
* Гидрологик өйрәнү (ҺӨ) буенча коды – 111200071
* Бассейн коды – 14.01.05.002
* ГӨ буенча саны – 11
* ГӨ буенча чыгарылышы – 2
# Дробочник

Дробочник — Словениянең Толмин җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Дробочник
## Географиясе

Мәйданы — 1,34 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 362,3 метр биеклектә урнашкан.
# Андобка

Андобка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Вологда өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Конома елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Андобка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы бассейны елгалары, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010200412110000008239
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110000823
* Бассейн коды — 08.01.02.004
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0