yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Михаил Шулутко

Михаил Шулутко ( 29 сентябрь, 1925 ел, Одесса - 28 март, 2004 ел, Екатеринбург) - совет һәм Россия галиме, медицина фәннәре докторы, профессор. Бөек Ватан сугышында катнашучы. Екатеринбургның мактаулы гражданины (2000).

# Михаил Шулутко
## Биография

Михаил Львович Шулутко 1925 елның 29 сентябрендә Одессада табиблар гаиләсендә туган.
1941 елдан, мәктәпнең җиде сыйныфын һәм эшче факультетын тәмамлагач, Одесса дәүләт медицина институтының беренче курсына укырга керә.
Бөек Ватан сугышы башлангач, Кызыл Армия сафларына алына. Кызылармияче булып хезмәт итә.
1943 - 1947 елларда Казан медицина институтының медицина факультетында белем ала.
1947 - 1949 елларда Казан медицина институтының оператив хирургия һәм топографик анатомия бүлегенең аспирантурасында укый.
1949 елдан Төмән өлкәсе хастаханәсендә һәм Ханты-Мансийск район хастаханәсендә хирург булып эшли башлый.
1952-1960 елларда, Мәскәүдә туберкулезның үзәк фәнни-тикшеренү институтында курслар үткәннән соң, М.Л. Шулутко хирург һәм Свердловск балалар туберкулезы санаториеның үпкә хирургиясе бүлеге мөдире булып эшли. Бер үк вакытта Свердловск шәһәренең туберкулез диспансерында фтизиохирург булып хезмәт итә. 1960 елдан Свердловск туберкулез фәнни — тикшеренү институтының үпкә-хирургия бүлеге мөдире итеп билгеләнә .
1974 елдан 1989, М. Л.Шутко Свердловск медицина институтының туберкулез кафедрасы мөдире була, бер үк вакытта Свердлау үпкә-хирургия диспансерының фәнни-гамәли эшен оештыручы, консультант-җитәкчесе дә була.
Свердловск өлкәсе махсуслаштырылган пульмонология ярдәме үзәген оештыра.
Фәнни һәм педагогик эшчәнлектән тыш, М. Л. Шулутко практик эш белән дә шөгыльләнә: 1974 елдан 1993 елга кадәр Свердловск өлкәсе сәламәтлек саклау бүлегенең баш пульмонологы булып эшли. 1948 елда Казан дәүләт медицина институты һәм Казан ортопедия һәм торгызу хирургиясе фәнни-тикшеренү институты каршында «О влиянии пояснично-крестцовой симпатэктомии на развитие коллатерального кровообращения» темасына диссертация яклап, медицина фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсен ала, 1963 елда «Опыт хирургического лечения туберкулёза лёгких у детей и подростков» темасына докторлык диссертациясен яклап, медицина фәннәре докторы була.
1963 елда М.Л.Шулуткога профессор гыйльми исеме бирелә.
М. Л. Шулутко - күп хезмәтләр авторы, шул исәптән үпкә хирургиясе өлкәсендәге монографияләр .
Ул 2004 елның 28 мартында Екатеринбургта вафат була. Широкореченское зиратында җирләнә.

# Михаил Шулутко
## Бүләкләре һәм мактаулы исемнәре

* "1941-1945 еллларда Бөек Ватан сугышында Германияне җиңгән өчен" медале.
* Екатеринбургның мактаулы гражданины (2000 )
# Мёльсон

Мёльсон (фр. Meulson) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Энье-ле-Дюк кантонына карый.

# Мёльсон
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7.85 км².
# Олд-Фиг-Гарден (Калифорния)

Олд-Фиг-Гарден — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Олд-Фиг-Гарден (Калифорния)
## Географиясе

Олд-Фиг-Гарден халык санын алу урыны мәйданы — 4,278793 км², 4,27878 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 95 метр биеклектә урнашкан.
# HD219068

HD219068 — Дәлү йолдызлыгында урнашкан Fm_dD спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,13 ± 0,05 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (9337) 1991 FO1

(9337) 1991 FO1 (лат. 1991 FO1) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9337) 1991 FO1
## Тарихы

1991 елның 17 мартында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 FO1» саналган.
# Согукпынар (Гүҗе)

Согукпынар (төр. Soğukpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Гүҗе илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Михеевцы

Михеевцы (белар. Міхееўцы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Браславский районында урнашкан авыл.

# Михеевцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Каласы (Рагачовский районы)

Каласы (белар. Каласы) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.

# Каласы (Рагачовский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Валт (Тренто)

Валт — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Базельга-ди-Пине өязендә урнашкан торак пункт.

# Валт (Тренто)
## Географиясе

Валт Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Валт (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Холт

Холт — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Летя-Веке (коммуна) коммунасына карый.

# Холт
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 155 метр биеклектә урнашкан.
# Янув Дул

Янув Дул (чех. Janův Důl) — Чехиянең Либерец крае Либерец һәм Q89581457? районында урнашкан авыл.

# Янув Дул
## Географиясе

Мәйданы — 4,553734 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 399 метр биеклектә урнашкан.

# Янув Дул
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Янув Дул
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Янув Дул
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 425 |
| 1880 | 382 |
| 1890 | 355 |
| 1900 | 344 |
| 1910 | 321 |
| 1921 | 291 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 284 |
| 1950 | 156 |
| 1961 | 148 |
| 1970 | 145 |
| 1980 | 147 |
| 1991 | 147 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 137 |
| 2014 | 153 |
| 2016 | 166 |
| 2017 | 160 |
| 2018 | 160 |
| 2019 | 164 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 157 |
| 2021 | 170 |
| 2021 | 170 |
| 2022 | 169 |
| 2023 | 170 |
| 2024 | 179 |
# Ольвес

Ольвес (исп. Olvés) — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Ольвес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 20,18422 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 807 ± 30 метр биеклектә урнашкан.
# Чамкөй (Шеһзаделер)

Чамкөй (төр. Çamköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Шеһзаделер илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Чичерале

Чичерале — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Салерно провинциясе составына керә.

# Чичерале
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 475 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Агрополи, Капаччо-Пестум, Монтефорте-Чиленто, Ольястро-Чиленто, Перито, Приньяно-Чиленто, Трентинара һәм Джунгано коммуналары белән чиктәш.
# Яровка (Иня кушылдыгы)

Яровка — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Иня елгасының уң ярына тамагыннан 27 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 33 км.

# Яровка (Иня кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь елгалары кушылган урындан Барнавыл каласына кадәр, Алей елгасын кетрмичә . Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200312115100009549
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100954
* Бассейн коды — 13.01.02.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Скайлер (округ, Нью-Йорк)

Скайлер — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уоткинс-Глен шәһәре.

# Скайлер (округ, Нью-Йорк)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1854 елда оештырыла.

# Скайлер (округ, Нью-Йорк)
## Территориясе

Округ мәйданы 886 км² тәшкил итә.
# Эль Седро (Тьера Бланка)

Эль Седро — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Тьерра-Бланка муниципалитеты составына керә.

# Эль Седро (Тьера Бланка)
## Географиясе

Эль Седро Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Седро (Тьера Бланка)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Седро (Тьера Бланка)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Зур Просница

Зур Просница — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Нократ елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 72 км.

# Зур Просница
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300212111100033994
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103399
* Бассейн коды — 10.01.03.002
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Хемоз

Хемоз (chemosіs) — күз алмасының тоташтыргыч тукымасы (конъюнктивасы) катламының шешенүе. Хемоз авыруы нигезенең күз алмасы белән аның ярдәмче әгъзаларының еш очраган авыруларының: блефарит (кабакның ялкынсынуы), кератит (күзнең мөгезматдә катлавы ялкынсынуы) һәм конъюнктивит нәтиҗәсеннән килеп чыга. Ә Хемозның өзлегүенә арпа, тоташтыргыч тукыма катламының кайбер кискен ялкынсынуларында (пневмококк, Кох-Уикс, гонококк, һ.б.), күз алмасы катламнарының ялкынсынуларында, күз чокырының шешенүендә, акайган күздә (экзофтальмда) һәм организмның гомуми әлсерәвендә (мәсәлән, азканлылыкта, һ.б.), сөяк ялкынсыну авырулары вакытында, кан белән лимфа сыекчаларының җыелганда күзәтелә.
# Виланова (Кремона)

Виланова — Италиянең Ломбардия төбәге Ривароло-дель-Ре-эд-Унити өязендә урнашкан торак пункт.

# Виланова (Кремона)
## Географиясе

Виланова Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Виланова (Кремона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Трамакастьель

Трамакастьель (исп. Tramacastiel) — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Трамакастьель
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 47,2945 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 879 метр биеклектә урнашкан.
# Мейтаун (Пенсильвания)

Мейтаун — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Мейтаун (Пенсильвания)
## Географиясе

Мейтаун халык санын алу урыны мәйданы — 9,533649 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Остров (Констанца)

Остров — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. Остров (коммуна, Констанца) коммунасына карый.

# Остров (Констанца)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 10 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Соркун (Ушак)

Соркун (төр. Sorkun) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Ушак иле Ушак илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сташули

Сташули (белар. Сташулі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.

# Сташули
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Суслонгер мәчете (Мари Ил)

Суслонгер мәчете (чир. Суслэҥер мечеть) — Мари Илнең Звенигово районында урнашкан Суслонгер шәһәр тибындагы бистәсендә 2022 елда ачылган ислам гыйбадәтханәсе (мәчет). Мәчет Бөек Ватан сугышы елларында оештырылган Суслонгер лагере корбаннары истәлегенә төзелгән. Россия Федерациясе мөселманнарының Диния нәзарәте структурасындагы Мари Ил Республикасы мөхтәсибәте карамагында.

# Суслонгер мәчете (Мари Ил)
## Тарих

Озак вакыт башлангыч дини белем алу, җомга намазларын уку өчен Суслонгер татарлары күршедәге бистәгә ― Мари Илнең Звенигово районында урнашкан, Суслонгер шәһәр советына караучы Мочалище бистәсендәге мәчеткә йөргәннәр. Суслонгерда мәчет төзү фикерен 2018 елда Мочалище бистәсендәге мәчетнең 2012 елдан имамы булып торучы Рафаил хәзрәт Сафин әйткән булган. Әлеге мәчетне төзүдә аның роле зур. Суслонгер мәчетен төзергә бистә халкы, Мәскәү эшмәкәрләре, Россия Федерациясе мөселманнарының Диния нәзарәте, җирле мөселман җәмгыяте һәм аның җитәкчесе Илгис Кәримов һ.б. ярдәм иткән.
2020 елда Суслонгер мөселман җәмгыяте Россия Федерациясе мөселманнарының Диния нәзарәте составына керергә карар итә, 2021 елда мөселманнарның алты җирле дини оешмасы берләшеп, Россия Федерациясе мөселманнарының Диния нәзарәте структурасында Мари Ил Республикасы мөхтәсибәте (Мари Ил мөхтәсибәте) оештыра (имам-мөхтәсиб хаҗи Фәрит хәзрәт Шаһиев).
Мәчет 2018 елда төзелә башлап, дүрт ел эчендә салынып бетеп, 2022 елның 23 июлендә ачылган.
Мәчет бинасы аксыл кирпечтән ике катлы итеп төзелгән. Бина бизәлешендә Казан Кремлендәге Кол Шәриф мәчете төсмерләре бар. Дүрт җыйнак манарасы бинаның дүрт почмагында күтәрелгән, гөмбәзе бар. Мәчеткә «Ихлас» исеме бирелгән. Гомуми мәйданы 150 кв.м.. Мәчетнең гыйбадәт залы ~150 кешене сыйдыра. Суслонгерның мөселманнар җәмгыяте имамы ― Зиннәт хәзрәт Әхмәдуллин.
Мәчеттә матур гадәт ― бистә мөселманнары, күмәкләшеп, дини бәйрәмнәрдән кала, ай саен диярлек дога өмет итүче һәр әрвахка багышлап Коръән ашы уздыра, Суслонгер лагере корбаннары рухына дога кылына (Бөек Ватан сугышы елларында Суслонгер станциясе районында фронт өчен кадрлар әзерләү өчен Суслонгер хәрби лагере урнаштырылган. Лагерь курсантларының күбесе – мөселман татарлар, башкортлар һәм Идел буеның башка халыклары вәкилләре. Бу лагерь озак яшәмәсә дә (1941 елның июленнән 1943 елның ноябренә кадәр), анда ачлыктан, салкыннан һәм төрле авырулардан күп солдатлар тилмереп үлгән, аларның саны 10 меңнән артып китә).
# Поҗо Конка (Фиренца)

Поҗо Конка — Италиянең Тоскана төбәге Валья өязендә урнашкан торак пункт.

# Поҗо Конка (Фиренца)
## Географиясе

Поҗо Конка Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Поҗо Конка (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пажыхар

Пажыхар (белар. Пажыхар) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Светлагорский районында урнашкан авыл.

# Пажыхар
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Сегалас (Югары Пиреней)

Сегалас (фр. Ségalas) — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Легде/Квитцёбель

Легде/Квитцёбель — Алманиянең Бранденбург җирендә урнашкан коммуна.

# Легде/Квитцёбель
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 41,42 км², 41,74 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 24 метр биеклектә урнашкан.
# Элликотт (Нью-Йорк)

Элликотт — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Элликотт (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1806 елда нигезләнгән.

# Элликотт (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 30,47 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 428 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Иманга тугрылык (китап)

Иманга тугрылык - 1997 елда Татарстан китап нәшриятында Равил Әмирханның басылган китабы. Тарих фәннәре кандидаты Равил Әмирханның әлеге китабы татар халкының күп гасырлык рухи-мәдәни мирасын өйрәнүгә багышланган. Китапның тиражы - 3000 д.

# Иманга тугрылык (китап)
## Эчтәлек

* Иҗади тапыну (автордан)
* Тарих-сәяхәт
** Кайда вөҗданга ирек?
** Татар халкының Ватан сугышы
** Белев мөхарәбәсе
** Какшамас рух чагылышы
** Олуг милләт хадиме
** Гыйлем диңгезеннән бер тамчы
** "Иттифак"ның данлы юлы
** Яшерен "Әл-Ислах" комитеты
** Тарихи сәяхәт мизгелләре
** Таныклыктан ташбилгегә кадәр
** Милләт тамырына балта белән
** Иманга тугрылык
** Герб тирәсендә
* Мәгърифәт
** Татар мәгарифе тарихыннан
** Дәреслекләребезнең тирән тамыры
** Татар университеты
** Мәшһүр мәгърифәтче һәм философ
** Мәдәниятыбыз сагындагы Мәдинә
* Матбугат, тел, әдәбият
** "Шималь яктан ... орды бер нур"
** Демократик матбугатта әдәбият мәсьәләләре
** Алдынгы матбугат һәм цензура
** Төрки дөньясында бердәнбер
** Гаяз Исхакый - журналист һәм публицист
** Туктарый һәм матбугат
** Төзәтмикче Тукайны!
** Классик мирас тирәсендә уйланулар
** Тыйнак талант
** Газиз телеңә, татар, төбәмәче алтатар!
** Кыскача библиография
** Автор турында белешмә
# Халапа (Эдуардо Нери)

Халапа — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Эдуардо-Нери муниципалитеты составына керә.

# Халапа (Эдуардо Нери)
## Географиясе

Халапа Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Халапа (Эдуардо Нери)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Халапа (Эдуардо Нери)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Брудня

Брудня — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Домброва-Бискупя гминаcында урнашкан авыл.

# Брудня
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Новелин

Новелин — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Пыжице гминаcында урнашкан авыл.

# Новелин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Орийак

Орийак (фр. Aurillac) — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
# Могилев губернасы

Могилев губернасы (рус. Могилевская губерния) — Россия империясенең һәм БССРның административ берәмлеге.

# Могилев губернасы
## Тарих

Могилев губернасы 1772, 1796 һәм 1802 елларда оештырылып, 1777, 1796 һәм 1920 елларда юкка чыгарылган.

# Могилев губернасы
## Халык

Туган тел буенча состав, 1897: белорус теле — 82,4%, яһүд теле — 12,1%, рус теле — 3,5%, поляк теле — 1%.
Дини состав, 1897: праваслаулар — 83,1%, яһүдиләр — 12,1%, католиклар — 3%, искейолачылар — 1,4%.

# Могилев губернасы
## Эчке бүленеш

1897 елда Могилев губернасы 11 өязгә бүленгән булган.
# Казе Бочели (Пяченца)

Казе Бочели — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Альсено өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Бочели (Пяченца)
## Географиясе

Казе Бочели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казе Бочели (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Багур

Багур (кат. Begur) — Испаниянең Жирона провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Багур
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 20,7 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 200 метр биеклектә урнашкан.
# Дружба (Унгени)

Дружба (рум. һәм молдав. Drujba ) — Молдова Республикасының Унгени районына караган авыл.
# Невле

Невле — Словениянең Камник (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Невле
## Географиясе

Мәйданы — 0,38 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 388,8 метр биеклектә урнашкан.
# (11161) Daibosatsu

(11161) Daibosatsu — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11161) Daibosatsu
## Тарихы

1998 елның 25 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 BA8» саналган.
# Фикайоле (Сьена)

Фикайоле — Италиянең Тоскана төбәге Раполано-Терме өязендә урнашкан торак пункт.

# Фикайоле (Сьена)
## Географиясе

Фикайоле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Фикайоле (Сьена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Косшор

Косшор — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Нерута елгасының уң ярыннан 80 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Косшор
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Печора елгасы бассейнының көнчыгышынан Зур Ою елгасы бассейнынң көнчыгыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Об елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03060000112103000084937
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103008493
* Бассейн коды — 03.06.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Имәле (Зөя кушылдыгы)

Имәле — Россия территориясеннән ага торган елга. Татарстанның Кайбыч районы биләмәләрендә ага. Елга Зөя елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 31 км.

# Имәле (Зөя кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010400612112100002867
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100286
* Бассейн коды — 08.01.04.006
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Вйомений

Вйомений (фр. Vioménil) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Армокур

Армокур (фр. Armaucourt) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Армокур
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,72 км².
# Станиславув-Липский

Станиславув-Липский — Польшаның Лодзь воеводалыгы Черневице гминаcында урнашкан авыл.

# Станиславув-Липский
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Хаймбах (Айфель)

Хаймбах — Алманиянең Төньяк Райн-Вестфалия җирендә урнашкан коммуна.

# Хаймбах (Айфель)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 64,8 ± 0,1 км², 64,96 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 227 метр биеклектә урнашкан.

# Хаймбах (Айфель)
## Фотогалерея

* Хаймбах - Heimbach
# Атлама күле

Атлама́ күле́ - Көнбатыш Кама аръягындагы күл. Элеккеге елга юлында сакланып калган. Кече Чирмешән елгасының уңъяк тугаенда, Әлки районының Түбән Әлморза авылыннан 2,2 км төньяк-көнчыгыштарак.
Су өслегенең мәйданы 0,88 га. Озынлыгы 430 м, иң зур киңлеге 45 м.
Хуҗалык-көнкүреш максатларында файдаланыла.
# Нуаяль-сюр-Брю

Нуаяль-сюр-Брю (фр. Noyal-sur-Brutz) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Луара департаментында урнашкан.