yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Көнгерәләр

Көнгерәләр (лат. Macropodidae) – сумкалы имезүчеләр гаиләсе. Үлән ашаучы, ике аягы белән бер юлы сикергәләп хәрәкәт итә. Көнгерә гаиләсенә валлаби, валлару һәм (баһадир) кенгуру керә. Капитан Джеймс Кук 1770 елда Австралия ярында I гаҗәеп сәер хайван күрә һәм шунда яшәүче - бер кешедән: «Бу хайванның исеме ничек?» — дип сорый. Теге кеше Кукның телен аңламый һәм: «Кен-гу-ру», — дип җавап бирә. Бу сүз «мин аңламыйм» дигән мәгънәне аңлата. Шул көннән башлап әлеге хайван кенгуру (көнгерә) дип йөртелә башлый.
Көнгерәнең гәүдә төзелеше бик сәер: көчле арт аяклар, зур көйрык, тар җилкә, кеше кулларына өхшаган алгы тәпиләр, бөтен көрсагын диярлек каплап алган тирән тире катламы, ягъни сумка. Көнгерәнең төрләре бик күп: зур җирән көнгерә, тау көнгерәсе, агач көнгерәсе, алып көнгерә, куаклык көнгерәсе, җирән көнгерә, сөры көнгерә, урман көнгерәсе һ.б. Зур жирән көнгерәнең авырлыгы 90 кг. Алар Австралия далаларында зур-зур көтү булып яшиләр. Зур жирән көнгерә тырнаклы алгы тәпиләре белән үзе туклана төрган тамыр һәм бүлбеләрне бик җиңел казып чыгаpa. Ә арткы аяклары белән сугыша: кинәт кенә үзенең бөтен гәүдә авырлыгын койрыгына күчерә дә, бушап калган ике арткы аягы белән өстән аска таба бер хәрәкәт ясап, дөшманына көтөчкыч җәрәхәтләр ясый. Аның арткы аякларында дүрт кенә бармак булса да, тырнаклары пычак кебек үткен була. Ә инде дөшманыннан качканда, ул, көчле арткы аяклары белән этелеп, өзынлыкка 13 м га, биеклеккә 3 м га кадәр гаять зур сикереш ясап чаба.
Көнгерәнең баласы сукыр, шәрә һәм бик кечкенә булып туа. Зур җирән көнгерәнең озынлыгы (койрыгы белән бергә) 2 м дан артып китә, ә баласының озынлыгы нибары 2 см гына була. Ул, тууга, очлы тырнаклары белән анасы корсагындагы йоннарга ябышып, сумка эченә шуышып керә һәм шунда 7-8 айга кадәр яши. Бу вакытта инде ул буйга анасының яртысы кадәр була. Шуңа күрә кайчагында анасы, дошманыннан качканда, сумкадагы баласын ташлап калдыра. Әмма бу рәхимсезлек түгел. Сумкадан тошен калгач, көнгерә баласы үзе дә качып котыла ала. Югыйсә анасы да, баласы да һәлак булырга мөмкин. Нәни көнгерә бер елга кадәр сумка эчендә әнисенең соөте белән туклана. Әмма әле ул баштагы чорда шулхәтле көчсез һәм зәгыйфь була, хәтта мөстәкыйль рәвештә имә дә алмый. Сөт аңа махсус мускуллар ярдәмендә килә.
# Ахуллу

Ахуллу (әзери. Axullu) — Әзербайҗанның Хоҗавәнд районына караган авыл.
# Эль-Торно

Эль-Торно (исп. Torno, El) — Испаниянең Касерес провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Эль-Торно
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 22 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 769 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# (6643) Морикубо

(6643) Морикубо (лат. Morikubo) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6643) Морикубо
## Тарихы

1990 елның 7 ноябрендә Ё. Кусида, О. Мурамацу тарафыннан Yatsugatake обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 VZ» саналган.
# NGC 231

NGC 231 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 231
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Хәсән (топоним)

Хәсән — топоним.
* Хәсән — Кукмара районы авылы.
* Хәсән — БР Авыргазы районы авылы.
* Хәсән — Баймак районы авылы.
* Хәсән — Мәләвез районы авылы.
* Хәсән — Мари Ил Бәрәңге районы авылы.
* Хәсән — Самар өлкәсе Олы Черниговка районы авылы.
# Асландеде (Сындыргы)

Асландеде (төр. Aslandede) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Сындыргы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кавенчин (Томашовский повяты)

Кавенчин — Польшаның Лодзь воеводалыгы Жечица гминаcында урнашкан авыл.

# Кавенчин (Томашовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (14782) 3149 T-3

(14782) 3149 T-3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14782) 3149 T-3
## Тарихы

1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «3149 T-3» саналган.
# Бер-Грасс (Төньяк Каролина)

Бер-Грасс — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Бер-Грасс (Төньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Бер-Грасс (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,687795 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 17 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (15331) 1993 TO24

(15331) 1993 TO24 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15331) 1993 TO24
## Тарихы

1993 елның 9 октябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 TO24» саналган.
# Подлуски

Подлуски (чех. Podlusky) — Чехиянең Устецк крае Роуднитсе-над-Лабем районында урнашкан авыл.

# Подлуски
## Географиясе

Мәйданы — 2,822 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Подлуски
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Подлуски
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Подлуски
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 436 |
| 1880 | 493 |
| 1890 | 572 |
| 1900 | 737 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 1134 |
| 1921 | 1117 |
| 1930 | 1138 |
| 1950 | 848 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 886 |
| 1970 | 794 |
| 1980 | 712 |
| 1991 | 693 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 879 |
| 2011 | 926 |
| 2021 | 926 |
# Вестготлар

Вестготлар, визиготлар, тервинглар — алман кабиләсе, готларның көнбатыш тармагы. БЭ 3—4 гасырларда Днестр елгасының көнбатыш ягында яшәгән.
370-елларда һуннар басымы астында Дунайны кичеп Мөзиягә күчкәннәр.
418 елда Көньяк Галлиядә Көнбатыш Рим империясе территориясендә мәркәзе Тулуза шәһәре булган иң беренче «варвар» кыйраллыгын бар иткәннәр. 5 гасырның 2 яртысында вестготлар Испаниянең зур өлешен басып алганнар.
507 елда франклар тарафыннан Көньяк Галлия басып алынгач, бу җир Вестготлар кыйраллыгының төп территориясе булып калган; 6 гасыр уртасыннан аның башкаласы Толедо шәһәре булган. Вестготлар аерым җирле җир ияләре кулындагы сөрүле җирләнең 2/3 өлешен тартып алганнар.
Рим тәртибе белән якыннан танышу вестготларга ыруг-кабиләчелек мөнәсәбәтләреннән милекчелек төземенә үтү мөмкинлеген биргән. Вестгот кыйраллыгында хакимлек иткән этник төркем булган вестготлар әкрен-әкрен җирле испан-рим халкы белән кушылып киткән.
711—718 елларда вестготлар дәүләте гарәпләр тарафыннан юк ителгән.
# Водоходи (Страшков-Водоходи)

Водоходи (чех. Vodochody) — Чехиянең Устецк крае Страшков-Водоходи районында урнашкан авыл.

# Водоходи (Страшков-Водоходи)
## Географиясе

Мәйданы — 4,152 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Водоходи (Страшков-Водоходи)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Водоходи (Страшков-Водоходи)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Водоходи (Страшков-Водоходи)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 377 |
| 1880 | 368 |
| 1890 | 402 |
| 1900 | 376 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 390 |
| 1921 | 451 |
| 1930 | 452 |
| 1950 | 376 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 371 |
| 1970 | 347 |
| 1980 | 388 |
| 1991 | 370 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 341 |
| 2011 | 447 |
| 2021 | 409 |
# Бургонь (Марна)

Бургонь — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Крюн (Мёрт һәм Мозель)

Крюн (фр. Crusnes) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Крюн (Мёрт һәм Мозель)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,06 км².
# Пян Росо-Козта (Савона)

Пян Росо-Козта — Италиянең Лигурия төбәге Андора өязендә урнашкан торак пункт.

# Пян Росо-Козта (Савона)
## Географиясе

Пян Росо-Козта Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Пян Росо-Козта (Савона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Готовани

Готовани (словак. Gôtovany) — Словакиянең Липтовски-Микулаш округында урнашкан авыл.

# Готовани
## Тарихы

Авыл 1267 елда нигезләнгән.

# Готовани
## Географиясе

Мәйданы — 2,91 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 587 метр биеклектә урнашкан.

# Готовани
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# 773 ел (б. э. к.)

773 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VIII гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 773 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:773 елда (б.э.к.) туганнар

# 773 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:773 елда (б.э.к) вафатлар
# Юниверсити-Гарденс (Нью-Йорк)

Юниверсити-Гарденс — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Юниверсити-Гарденс (Нью-Йорк)
## Географиясе

Юниверсити-Гарденс халык санын алу урыны мәйданы — 1,383853 км², 1,380983 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 45 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ангам көне

Ангам көне (Angam Day) — Науру Җөмһүрияте бәйрәме. 26 октябрь көнне билгеләнә.
«Angam» сүзе наур теленнән «бәйрәм», «максатка ирешү», «өйгә кайту» дигәнне аңлата.
Ангам көнендә колонизациядән соң беренче тапкыр утрау халык саны 1500 кешегә җитте (бу сан милләтнең яшәеше өчен кирәк). Беренче Ангам баласы 1932 елның 26 октябрендә туган.
Ләкин Икенче дөнья сугышы вакытында Науру халык саны янә 1500 кеше чигеннән аска төште. Икенче Ангам баласы исә 1949 елда дөньяга килә. Ул 26 октябрь көнендә тумаса да, Ангам көне нәкъ шул көнне бәйрәм ителә.
# Ла-Фос-Кордюан

Ла-Фос-Кордюан (фр. La Fosse-Corduan) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Сен-Лье кантонына карый.
# Лукавцы (Клецкий районы)

Лукавцы (белар. Лукаўцы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Клецкий районында урнашкан авыл.

# Лукавцы (Клецкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Гранха лос Мартинез (Ирапуато)

Гранха лос Мартинез — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ирапуато муниципалитеты составына керә.

# Гранха лос Мартинез (Ирапуато)
## Географиясе

Гранха лос Мартинез Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха лос Мартинез (Ирапуато)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха лос Мартинез (Ирапуато)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Мирное (Тайынша районы)

Мирное (каз. Мирное) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Мирное (Тайынша районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Бүюкдикили (Сейһан)

Бүюкдикили (төр. Büyükdikili) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сейһан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Санҗак (Каракөпрү)

Санҗак (төр. Sancak) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Каракөпрү илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Орта (Салыпазары)

Орта (төр. Orta) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Салыпазары илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ил Палацо (Пяченца)

Ил Палацо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Вигольцоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Ил Палацо (Пяченца)
## Географиясе

Ил Палацо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ил Палацо (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ронкат (Белуно)

Ронкат — Италиянең Венеция төбәге Ливиналлонго-дель-Коль-ди-Лана өязендә урнашкан торак пункт.

# Ронкат (Белуно)
## Географиясе

Ронкат Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ронкат (Белуно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Романи (Подлясье воеводалыгы)

һәм
Романи — Польшаның Подлясье воеводалыгы Стависки гминасында урнашкан авыл.

# Романи (Подлясье воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Свинарски-Дол

Свинарски-Дол — Болгариянең Габрово өлкәсендә урнашкан авыл. Габрово җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Свинарски-Дол
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 584 метр биеклектә урнашкан.
# Ронжер

Ронжер (фр. Rongères) — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
# Морак (Гафури районы)

Морак — Башкортстанның Гафури районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453074, ГАТОБК коды — 80221825001.

# Морак (Гафури районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 634 кешенең яшәве мәгълүм.
# Богория (Сташовский повяты)

Богория — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Богоря гминасында урнашкан авыл.

# Богория (Сташовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD85662

HD85662 — Җилкәннәр йолдызлыгында урнашкан A9IV/V(m) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,5 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Рудня (Жыткавицкий районы)

Рудня (белар. Рудня) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жытавицкий районында урнашкан авыл.

# Рудня (Жыткавицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Галдиоло (Падова)

Галдиоло — Италиянең Венеция төбәге Рубано өязендә урнашкан торак пункт.

# Галдиоло (Падова)
## Географиясе

Галдиоло Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Галдиоло (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пореки (Кьети)

Пореки — Италиянең Абруцци төбәге Кастель-Френтано өязендә урнашкан торак пункт.

# Пореки (Кьети)
## Географиясе

Пореки Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Пореки (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (18055) Fernhildebrandt

(18055) Fernhildebrandt — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18055) Fernhildebrandt
## Тарихы

1999 елның 11 октябрендә Г. Хуг, Г. Белл тарафыннан Фарпойнт обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 TJ13» саналган.
# ZNHIT2

ZNHIT2 (ингл. Zinc finger HIT-type containing 2) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Тепезалилья де Абахо (Калвильо)

Тепезалилья де Абахо — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Кальвильо муниципалитеты составына керә.

# Тепезалилья де Абахо (Калвильо)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Тепезалилья де Абахо (Калвильо)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Франшвиль (Юра)

Франшвиль (фр. Francheville) — Франциянең Юра департаментына караган коммуна.

# Франшвиль (Юра)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 1,46 км².
# Карахаллы (Сарыкая)

Карахаллы (төр. Karahallı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Сарыкая илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Брентвуд (Пенсильвания)

Брентвуд — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Брентвуд (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 6 ноябрь 1915 елда нигезләнгән.

# Брентвуд (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,45 квадрат миль, 3,749575 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 373 метр биеклектә урнашкан.
# Машыоба

Машыоба (әзери. Maşıoba) — Әзербайҗанның Хачмаз районына караган авыл.
# 905 ел (б. э. к.)

905 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр X гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
XII гасыр (б. э. к.) — XI гасыр (б. э. к.) — X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 905 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:905 елда (б.э.к.) туганнар

# 905 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:905 елда (б.э.к) вафатлар
# Балыкчылар (Ризе)

Балыкчылар (төр. Balıkçılar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Ризе илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Шасти

Шасти — Польшаның Мазовия воеводалыгы Бульково гминасында урнашкан авыл.

# Шасти
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Доганлы (Кызылтепе)

Доганлы (төр. Doğanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Кызылтепе илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Варневиль

Варневиль (фр. Varnéville) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# IC 25

IC 25 — Кит йолдызлыгы чикләрендә урнашкан радиогалактика .

# IC 25
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 25, PGC 1905, IRAS 00286-0040, 2MASX J00311206-0024262, IRAS F00286-0041, MCG+00-02-064, KUG 0028-006, Mrk 952, Z 383-33, Z 0028.7-0040, 6dFGS gJ003112.1-002426, SDSS J003112.09-002426.4, PSCz Q00286-0040, FIRST J003112.1-002426, LEDA 1905 һәм NVSS J003111-002428 буларак та сурәтләнә.
# Френни

Френни — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Френни
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,146743 км², 1,146741 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1285 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# ARHGAP28

ARHGAP28 (ингл. Rho GTPase-activating protein 28 һәм Rho GTPase activating protein 28) — кешенең 18-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Мадейра (Огайо)

Мадейра — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.

# Мадейра (Огайо)
## Тарихы

Мадейра шәһәре елда нигезләнгән.

# Мадейра (Огайо)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 8,754544 км², 8,75454 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 231 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Хүрриет (Баһчэлиэвлер)

Хүрриет (төр. Hürriyet) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Баһчэлиэвлер илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Адакент (Дерик)

Адакент (төр. Adakent) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Дерик илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Күк-Дүбә

Күк-Дүбә (кырг. Көк-Дөбө — «күк (зәңгәрсу) түбә», рус. Плодопитомник) — Кыргыз Республикасының Талас өлкәсенең Кара-Бура районындагы авыл. Чалпанбай авыл җирлеге эченә керә.

# Күк-Дүбә
## Халкы

Халкы — 647 кеше.
# Баравляны (Минский районы)

Баравляны (белар. Бараўляны) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Минский районында урнашкан авыл.

# Баравляны (Минский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Аложа

Аложа — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга ? елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 25 км.

# Аложа
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010100612110000022295
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110002229
* Бассейн коды — 09.01.01.006
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Алтынташ (Кешан)

Алтынташ (төр. Altıntaş) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Эдирне иле Кешан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сан Херонимо (Сан Хосе Итурбиде)

Сан Херонимо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Хосе-Итурбиде муниципалитеты составына керә.

# Сан Херонимо (Сан Хосе Итурбиде)
## Географиясе

Сан Херонимо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Херонимо (Сан Хосе Итурбиде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Херонимо (Сан Хосе Итурбиде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Яңателек (Акмола өлкәсе)

Яңателек (каз. Жаңатілек) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Яңателек (Акмола өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.