yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Зур Янәсәй

, , һәм
Зур Янәсәй ( тыв. Бии-Хе́м ) Тыва Республикасында Янәсәйнең уң чыганагы. Уртача су чыгымы — 584 м³/с. Тамакның биеклеге-диңгез дәрәҗәсеннән 619 м. Чыганакның биеклеге-диңгез дәрәҗәсеннән 1521 м.
Бий-Хем елгасының исеме тыва тәрҗемәсендә "зур елга" дигәнне аңлата.
Озынлыгы — 605 км, бассейн мәйданы — 56 800 км² . Елга тамагыннан 285 км ераклыкта суднолар йөри . Ул Кара-Балык күленнән килеп чыккан. Елганың югары сулылыгы шуның белән аңлатыла: елганы су җыю Тоджа казанын үз эченә ала, аның рельефы уникаль су җыю бассейнын формалаштыра. Елга күп санлы кушылдыкларны кабул итә, аларның иң зур уң кушылдыклары Тоора-Хем, Хамсара, Сыстыг-Хем. Зур Янәсәй бассейны — тау өлкәсе, аның чикләре төньяк һәм көнчыгышта Тыва белән Бурятия, Өркет өлкәсе һәм Красноярск крае административ чикләре булып тора. Түбән агымда ул Тыва котловинасы аша ага. Кызыл шәһәре янында ул Каа-Хем белән кушылып, Зур Янәсәйне барлыкка китерә, бу чынлыкта Юrары Янәсәйнең башы. Тыва Республикасының Тоджа кожхун үзәге Тоора-Хем белән, Тоора-Хем кушылдыгы кушылган урында, тулысынча елга бассейнында урнашкан.
Елганың өске агымында кагылмаган диярлек төбәк. Биредә уникаль геологик характеристикалары булган тугыз сүнгән вулканнан торган уникаль район урнашкан. Тоора-Хем кушылдыгында республиканың иң кызыклы туристлык объектларының берсе булган иң матур Тоджа күле урнашкан. Бөтен күл һәм елга территориясе диярлек Азас федераль тыюлыгына кертелгән.
# Кастийон-Дебатс

Кастийон-Дебатс (фр. Castillon-Debats) — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
# Звотоки

Звотоки (чех. Zvotoky) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Страконице һәм Q89275007? районында урнашкан авыл.

# Звотоки
## Географиясе

Мәйданы — 3,926846 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 513 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Звотоки
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Звотоки
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Звотоки
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 274 |
| 1880 | 276 |
| 1890 | 257 |
| 1900 | 268 |
| 1910 | 289 |
| 1921 | 287 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 246 |
| 1950 | 161 |
| 1961 | 145 |
| 1970 | 108 |
| 1980 | 88 |
| 1991 | 82 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 74 |
| 2014 | 60 |
| 2016 | 66 |
| 2017 | 67 |
| 2018 | 67 |
| 2019 | 70 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 63 |
| 2021 | 66 |
| 2021 | 60 |
| 2022 | 60 |
| 2023 | 61 |
| 2024 | 59 |
# Ырмаккөй (Испир)

Ырмаккөй (төр. Irmakköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Испир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Наппани (Индиана)

Наппани — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан шәһәр.

# Наппани (Индиана)
## Тарихы

Наппани шәһәре елда нигезләнгән.

# Наппани (Индиана)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 10 750 000 квадрат метр, 10,744758 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 265 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Каррик (Калифорния)

Каррик — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Каррик (Калифорния)
## Географиясе

Каррик халык санын алу урыны мәйданы — 0,152301 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3497 Фут биеклектә урнашкан.
# (2719) Сучжоу

(2719) Сучжоу (лат. Suzhou) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2719) Сучжоу
## Тарихы

1965 елның 22 сентябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1965 SU» саналган.
# Грюнбах (Саксония)

Грюнбах (алман. Grünbach) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Грюнбах (Саксония)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 27,54 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 697 метр биеклектә урнашкан.
# Мелисса (ай кратеры)

Мелисса (лат. Melissa) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 17,21 км булган кратер.

# Мелисса (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Грек исеме хөрмәтенә бирелә.

# Мелисса (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1979 елда раслана.
# Икизҗе (Ментеше)

Икизҗе (төр. İkizce) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ментеше илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сьветлино

Сьветлино — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Ленчице гминасында урнашкан авыл.

# Сьветлино
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD122370

HD122370 — Сөмбелә йолдызлыгында урнашкан Fm_dD спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,65 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Брадфорд (Мэн)

Брадфорд — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Брадфорд (Мэн)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Брадфорд (Мэн)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 41,18 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 84 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мэверик (округ, Техас)

Мэверик — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Игл-Пасс шәһәре.

# Мэверик (округ, Техас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1856 елда оештырыла.

# Мэверик (округ, Техас)
## Халкы

2019 елда халык саны 47 297 кеше тәшкил иткән.

# Мэверик (округ, Техас)
## Территориясе

Округ мәйданы 3315 км² тәшкил итә.
# Тебоза

һәм
Тебоза — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Брага муниципалитетына карый.

# Тебоза
## Географиясе

Мәйданы — 2,59 км².
# Подконице-Мейски

Подконице-Мейски — Польшаның Лодзь воеводалыгы Черневице гминаcында урнашкан авыл.

# Подконице-Мейски
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Михаил Тухачевский

Михаил Николай улы Тухачевский (1893-1937) — ССРБ хәрби эшлеклесе, Ватандашлар сугышының чорындагы РККА (Кызыл Гаскәр) хәрби башлыгы, хәрби теоретик, Советлар Берлеге Маршалы (1935). "Хәрбиләр эше" буенча 1937 репрессияләнгән, һәм атып үтерелгән, 1957 елда акланган.

# Михаил Тухачевский
## Нәсел

Тухачевский нәселе Толстой нәселе кебек борынгы татар морзалары ыругыннан чыккан, аның бабасы — Идрис морза булган, 14 гасырда низаглашу чорында Литвага качканнан соң Индрис дип йөртелә.

# Михаил Тухачевский
## Тормыш юлы

1893 елда Смоленск ярлы дворян гаиләсендә дөньягә килә, әнисе — крестьян хатыны.
1912 елдан Россия император гаскәрендә.
1914 Александровск хәрби училещесын тәмамлый, Семенов полкына керә.
Беренче Бөтендөнья сугышында Көнбатыш фронтында австриялеләр һәм алманнарга каршы сугыша.
Батырлыгы өчен ярым елда 5 орденга лаек була.

# Михаил Тухачевский
## Тормыш юлы
### Әсирлек

1915 елда Ломжа янындагы бәрелештә аның ротасы камап алына, Тухачевский әсирлеккә эләгә.
Әсирлектән 5 тапкыр качарга уңышсыз итеп тырыша, шуның өчен Ингольштадт качаклар төрмәсенә эләгә, анда Шарль де Голль белән таныша.
1917 елда төрмәдән 5 нче качу уңыш булып чыга, октябрьдә Россиягә кайта.

# Михаил Тухачевский
## Тормыш юлы
### Ватандашлар сугышы

1918 елның мартында ирекле рәвештә Кызыл Гаскәргә керә. Көнчыгыш фронты сәргаскәре итеп билгеләнә.
Авустта Каппель җитәкләгән Ак гаскәргә Сембер янында җиңелә. Ләкин сентябрьдә Сембер шәһәрен ала. Шушы сугышта үз гаскәр башлыгы сәләтен күрсәтә.
1919 елда Төркистан гаскәре бергә Богырыслан операциясендә Войцеховский гаскәрен тар-мар итә.
1919-1921 елда Совет-Польша сугышында катнаша, башта уңыш итеп һөҗүм итә, ләкин тәвәкәлләп карар итеп җиңелә. Варшава янындагы җиңелү Тухачевский язмышына 1937 елда да йогынты ясаган.
1921 елда Кронштадт фетнәсен бастыра.
1921 елда Тамбов баш күтәрүен бастыра, һава көчләре, туплар, химик корал да куллана.

# Михаил Тухачевский
## Реформалар һәм үлем

1921 елда Хәрби академиясе башлыгы, соңрак РККА штабы башлыгы булып, Кызыл Гаскәрдә реформалар башлый. Ворошилов белән низаг сәбәпле 1928 елда Ленинград хәрби округы сәргаскәре итеп билгеләнә.
1935 елда 5 беренче маршал арасында (Блюхер, Буденный, Ворошилов, Егоров).
Зур реформаларга этәргеч бирә: танк гаскәрен булдыру, артиллерия, һава көчләрен үстерү.
Шушы зур үзгәрешләр "карт" хәрби башлыклары — Ворошилов, Буденный, Егоров, шулай ук Шапошников, Дыбенко, Белов арасында Тухачевскийгә карата нәфрәт хисләрен тудырган.
Шулай ук башка хәрби башлыкларда (Тухачевкий, Уборевич, Якир) Ворошилов эшчәнлегенә кискен тискәре мөнәсәбәте булган.
Бу низагта компромат, пычрату ысуллары кулланылган, нәтиҗәдә бу көрәштә Тухачевский төркеме җиңелә.
Сталин Ворошилов төркемен яклый һәм Тухачевский һәм аның тарафдарлары кулга алына. Газаплар астында Тухачевский "түнтәрелеш әзерләү"дә үз гаебен таный. Шул ук көнне 11 июньдә Мәхкәмә идән астында атып үтерелгән.

# Михаил Тухачевский
## Хәтер

* Пенза өлкәсенең Каменка районында Тухачевский исемен йөртүче бистә бар.
# (2345) Фучик

(2345) Фучик (лат. Fučik) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2345) Фучик
## Тарихы

1974 елның 25 июлендә Смирнова Т. М. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1974 OS» саналган.
# Казтелоне (Кампобасо)

Казтелоне — Италиянең Молизе төбәге Бояно өязендә урнашкан торак пункт.

# Казтелоне (Кампобасо)
## Географиясе

Казтелоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казтелоне (Кампобасо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Яблонове

Яблонове (словак. Jablonové) — Словакиянең Малацки округында урнашкан авыл.

# Яблонове
## Тарихы

Авыл 1206 елда нигезләнгән.

# Яблонове
## Географиясе

Мәйданы — 13,18 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 229 метр биеклектә урнашкан.

# Яблонове
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Чарни-Дунаець (гмина Чорний Дунаець)

Чарни-Дунаець — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Чарны-Дунаец һәм Аустрия-Маҗарстан гминасында урнашкан авыл.

# Чарни-Дунаець (гмина Чорний Дунаець)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бегендик (Терҗан)

Бегендик (төр. Beğendik) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Терҗан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Маден (Аздавай)

Маден (төр. Maden) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Аздавай илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Моссо

Моссо — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Valdilana провинциясе составына керә.

# Моссо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 625 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Триверо, Пьятто, Биольо, Кампилья-Черво, Валланценго, Вельо, Квиттенго һәм Валле-Моссо коммуналары белән чиктәш.
# Скаршеви (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

Скаршеви — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Грудзёндз гминаcында урнашкан авыл.

# Скаршеви (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# №114-тимер юл разъезды

№114-тимер юл разъезды (каз. №114-темір жол айрығы) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# №114-тимер юл разъезды
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Кастелина (Лоди)

Кастелина — Италиянең Ломбардия төбәге Корновеккьо өязендә урнашкан торак пункт.

# Кастелина (Лоди)
## Географиясе

Кастелина Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Кастелина (Лоди)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Камлявичы

Камлявичы (белар. Камлявічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Слонимский районында урнашкан авыл.

# Камлявичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Джурково

Джурково — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. Лыки җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Джурково
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1209 метр биеклектә урнашкан.
# Нова-Гранада

Нова-Гранада — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Нова-Гранада
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 531,9 км².
# Боннво (Ду)

Боннво (фр. Bonnevaux) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# IC 3461

IC 3461 — Сөмбелә йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 3461
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3461, MCG+02-32-116, PGC 41529, 2MASX J12320274+1153231, VCC 1407, EVCC 821, Z 70-148, UZC J123202.8+115325, Z 1229.5+1210, SDSS J123202.73+115324.2 һәм LEDA 41529 буларак та сурәтләнә.
# Трункельсберг

Трункельсберг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Трункельсберг
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Трункельсберг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 1,94 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 625 метр биеклектә урнашкан.
# Аркарлы (Сарыбаштау авыл округы)

Аркарлы (каз. Арқарлы) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Аркарлы (Сарыбаштау авыл округы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Шенандоа-Гайтс (Пенсильвания)

Шенандоа-Гайтс — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Шенандоа-Гайтс (Пенсильвания)
## Географиясе

Шенандоа-Гайтс халык санын алу урыны мәйданы — 2,2 км², 2,145837 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1657 Фут биеклектә урнашкан.
# Беас (Испания)

Беас (исп. Beas) — Испаниянең Уэльва провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Беас (Испания)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 144 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 125 метр биеклектә урнашкан.
# Ириҗе (Һалылые)

Ириҗе (төр. İrice) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалылые илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Фрационе Волте (Кунео)

Фрационе Волте — Италиянең Пьемонт төбәге Гарессио өязендә урнашкан торак пункт.

# Фрационе Волте (Кунео)
## Географиясе

Фрационе Волте Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Фрационе Волте (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Татар поэзиясе антологиясе (мәгънәләр)

Татар поэзиясе антологиясе:
* Татар поэзиясе антологиясе (1956)
* Татар поэзиясе антологиясе (1992)
* Татар балалар поэзиясе антологиясе (1980)

# Татар поэзиясе антологиясе (мәгънәләр)
## Шулай да карагыз

* Татар музыкасы хрестоматиясе (мәгънәләр)
# Чинтолезе (Пистоя)

Чинтолезе — Италиянең Тоскана төбәге Монсуммано-Терме өязендә урнашкан торак пункт.

# Чинтолезе (Пистоя)
## Географиясе

Чинтолезе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Чинтолезе (Пистоя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (1671) Чайка

(1671) Чайка (лат. Chaika) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1671) Чайка
## Тарихы

1934 елның 3 октябрендә Неуймин Г. Н. тарафыннан Кырым (Симеиз) обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1934 TD» саналган.
# Гранха эль Эден (Агваскальентес)

Гранха эль Эден — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Агуаскальентес муниципалитеты составына керә.

# Гранха эль Эден (Агваскальентес)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха эль Эден (Агваскальентес)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# (11723) 1998 HT125

(11723) 1998 HT125 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11723) 1998 HT125
## Тарихы

1998 елның 23 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HT125» саналган.
# Турдаш (коммуна)

Турдаш — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан коммуна.

# Турдаш (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 32,78 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Турдаш, Приказ, Рипаш һәм Спинь авыллары урнашкан.
# NGC 7514

NGC 7514 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7514
## Тарихы

Әлеге галактика 1876 елда Франция астрономы Edouard Stephan тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 80.01 см (31.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Сөгүтлү (Зара)

Сөгүтлү (төр. Söğütlü) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Зара илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Быкова (Богданович шәһәр округы)

Быкова (рус. Быкова) — Свердловск өлкәсенең Богданович шәһәр округы составына керүче авыл.

# Быкова (Богданович шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Быкова (Богданович шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (94%).
# Берҗола Маҗоре (Маса-Карара)

Берҗола Маҗоре — Италиянең Тоскана төбәге Масса өязендә урнашкан торак пункт.

# Берҗола Маҗоре (Маса-Карара)
## Географиясе

Берҗола Маҗоре Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Берҗола Маҗоре (Маса-Карара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Льяно де Дурасно (Кочоапа эль Гранде)

Льяно де Дурасно — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Кочоапа-эль-Гранде (муниципалитет) муниципалитеты составына керә.

# Льяно де Дурасно (Кочоапа эль Гранде)
## Географиясе

Льяно де Дурасно Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Льяно де Дурасно (Кочоапа эль Гранде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Льяно де Дурасно (Кочоапа эль Гранде)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Яңа Әмзә

Яңа Әмзә – Татарстан Республикасының Норлат районындагы торак пункт. Әлегә муниципаль статусы – село (федераль классификатор буенча).
Вакыт зонасы – MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+3. Почта индексы – 423027.

# Яңа Әмзә
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.6 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 5.3 °C | 14.3 °C | 19.2 °C | 20.9 °C | 18.5 °C | 12.9 °C | 5 °C | -4.1 °C | -9.8 °C | 4.6 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.

# Яңа Әмзә
## Авылда туган күренекле шәхесләр

* Ләбибә Хөсәения — Казанда татар кызлары өчен мәктәп ачучы.
* Мөнир Һади — тарихчы, мөселман дин әһеле. Ырынбур губернасы гыйльми архив комиссиясен мөхбир әгъзасы.
# Залесье

Залесье (словак. Zálesie) — Словакиянең Кежмарок округында урнашкан авыл.

# Залесье
## Тарихы

Авыл 1520 елда нигезләнгән.

# Залесье
## Географиясе

Мәйданы — 4,79 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 677 метр биеклектә урнашкан.

# Залесье
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Завидз-Косьцельни

Завидз-Косьцельни — Польшаның Мазовия воеводалыгы Завидз (гмина) гминасында урнашкан авыл.

# Завидз-Косьцельни
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Касымоглу (Тушба)

Касымоглу (төр. Kasımoğlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Тушба илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Тузак-Ту

Тузак-Ту — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кокши елгасының сул ярыннан 10 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.

# Тузак-Ту
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Телец күле су бассейны. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100112115100001432
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100143
* Бассейн коды — 13.01.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Дзянисава (Мёрский районы)

Дзянисава (белар. Дзянісава) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.

# Дзянисава (Мёрский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.