yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Петр Дементьев музее (Үби)

* Мәдәният порталы
Петр Дементьев музее (рус. Музей Петра Дементьева) — Татарстанның Чүпрәле районы Үби авылында урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). Чүпрәле районы туган якны өйрәнү музее филиалы. Ике тапкыр Социалистик Хезмәт Каһарманы, 9 Ленин ордены кавалеры, ССРБ авиация сәнәгате министры булган Пётр Василий улы Дементьевның (1907—1977) тормыш юлы белән таныштыра. Әлеге музей — Пётр Дементьевка илдә беренче музей.

# Петр Дементьев музее (Үби)
## Тарих

Музей 2017 елның 11 маенда Пётр Василий улы Дементьевның 110 еллыгы уңаеннан «Ике тапкыр Социалистик Хезмәт Герое Дементьев П. В. исемендәге Үби урта гомуми белем бирү мәктәбе» бинасында оештырыла.

# Петр Дементьев музее (Үби)
## Экспонатлар

Музей фондында 120 дән артык экспонат, шуларның 15 — шәхси әйбер, дүртесен министрның гаиләсе Мәскәүдән Үбигә тапшырган. Музейның экспозициясен ТР милли музееның иҗади төркеме эшләгән. Экспозициядә П. В. Дементьевның шәхси әйберләре: хәрби костюмы, Социалистик Хезмәт Каһарманы медале, фотосурәтләр, юбилейга конструкторлык бюроларыннан һәм эре авиаширкәтләрдән бирелгән бүләк-сувенирлар һ. б. файдаланылган. Документларны һәм фотосурәтләрне ТР милли музее, ТР дәүләт архивы, Сембер өлкәсе дәүләт архивы, С. П. Горбунов исемендәге Казан авиазаводының хезмәт даны музее, Казан вертолет заводының хезмәт даны музее, П. В. Дементьев исемендәге Казан авиация-техник көллияте тапшырган.
ТР милли музее хезмәткәрләре 1979 һәм 1983 елларда Мәскәүгә махсус барып, министрның тол хатыны Евдокия Петр кызы Дементьевадан шәхси әйберләрен алып кайта. Экспозициядә каһарманның балалык чоры һәм үсмер вакытлары, министр булып эшләгән еллары тасвирлана.
# Су Каропу (Кальяри)

Су Каропу — Италиянең Сарденья төбәге Ассемини өязендә урнашкан торак пункт.

# Су Каропу (Кальяри)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сан Франсиско (Арселия)

Сан Франсиско — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Арселия муниципалитеты составына керә.

# Сан Франсиско (Арселия)
## Географиясе

Сан Франсиско Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Сан Франсиско (Арселия)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Сан Франсиско (Арселия)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Каролево (Серпецкий повяты)

Каролево — Польшаның Мазовия воеводалыгы Серпц гминасында урнашкан авыл.

# Каролево (Серпецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сен-Шарль-ла-Форе

Сен-Шарль-ла-Форе (фр. Saint-Charles-la-Forêt) — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
# Гомер-Сити (Пенсильвания)

һәм
Гомер-Сити — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гомер-Сити (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1854 елда нигезләнгән.

# Гомер-Сити (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,56 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1375 Фут биеклектә урнашкан.
# Макат

Макат (каз. Мақат) — Казакъстанның Атырау өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Макат
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Храброво (Варна өлкәсе)

Храброво — Болгариянең Варна өлкәсендә урнашкан авыл. Провадия җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Храброво (Варна өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 47 метр биеклектә урнашкан.
# OR1L6

OR1L6 (ингл. Olfactory receptor family 1 subfamily L member 6) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сантенак-д’Уст

Сантенак-д’Уст (фр. Sentenac-d'Oust) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Көнчыгыш Кузеран кантонына карый.
# Гарфилд (округ, Оклахома)

Гарфилд — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Инид шәһәре.

# Гарфилд (округ, Оклахома)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1893 елда оештырыла.

# Гарфилд (округ, Оклахома)
## Халкы

2019 елда халык саны 57 813 кеше тәшкил иткән.

# Гарфилд (округ, Оклахома)
## Территориясе

Округ мәйданы 2740 км² тәшкил итә.
# Адолфо Морин (Сан Луис де ла Паз)

Адолфо Морин — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Луис-де-ла-Пас муниципалитеты составына керә.

# Адолфо Морин (Сан Луис де ла Паз)
## Географиясе

Адолфо Морин Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Адолфо Морин (Сан Луис де ла Паз)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Адолфо Морин (Сан Луис де ла Паз)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Лоаццоло

Лоаццоло — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Асти провинциясе составына керә.

# Лоаццоло
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 430 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Буббио, Чессоле, Коссано-Бельбо, Монастеро-Бормида, Санто-Стефано-Бельбо, Канелли һәм Роккаверано коммуналары белән чиктәш.
# Успех (Миякә районы)

Успех — Башкортстанның Миякә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452092, ГАТОБК коды — 80244825005.

# Успех (Миякә районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 55 кешенең яшәве мәгълүм.
# Дубавая

Дубавая (белар. Дубавая) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Драгичынский районында урнашкан авыл.

# Дубавая
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# STRA6

STRA6 (ингл. Stimulated by retinoic acid 6 һәм Stimulated by retinoic acid gene 6 protein homolog) — кешенең 15-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Пакасте

Пакасте (эст. Pakaste) — Эстониянең Йыгевамаа өязендә урнашкан авыл.
# (8582) Kazuhisa

(8582) Kazuhisa (лат. Kazuhisa) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8582) Kazuhisa
## Тарихы

1997 елның 2 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 AY» саналган.
# Доубравчице

Доубравчице (чех. Doubravčice) — Чехиянең Урта Чехия крае Колин һәм Q89884965? районында урнашкан авыл.

# Доубравчице
## Географиясе

Мәйданы — 9,181774 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 315 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Доубравчице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Доубравчице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Доубравчице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 343 |
| 1880 | 401 |
| 1890 | 366 |
| 1900 | 362 |
| 1910 | 395 |
| 1921 | 319 |
| 1930 | 306 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 229 |
| 1961 | 232 |
| 1970 | 208 |
| 1980 | 203 |
| 1991 | 194 |
| 2001 | 205 |
| 2011 | 523 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 569 |
| 2016 | 635 |
| 2017 | 656 |
| 2018 | 715 |
| 2019 | 790 |
| 2020 | 847 |
| 2021 | 961 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 1211 |
| 2022 | 1069 |
| 2023 | 1256 |
| 2024 | 1353 |
# Санто Стефано Удинезе

Санто Стефано Удинезе — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Санта-Мария-ла-Лонга өязендә урнашкан торак пункт.

# Санто Стефано Удинезе
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# HD247330

HD247330 — Сәвер йолдызлыгында урнашкан A0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,76 ± 0,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# IC 5255

IC 5255 — чикләрендә урнашкан билгесез астрономик объект .

# IC 5255
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 5255 буларак та сурәтләнә.
# NGC 4100

NGC 4100 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4100
## Тарихы

Әлеге галактика 1788 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Насканцы

Насканцы (белар. Насканцы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.

# Насканцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Жепишев-Колёния

Жепишев-Колёния — Польшаның Лодзь воеводалыгы Шадек гминаcында урнашкан авыл.

# Жепишев-Колёния
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Далем Бекунг

Далем Бекунг, шулай ук Памаюн буларак билгеле, Бали патшасы булган, традицион рәвештә 16-ынчы гасырның икенче яртысы белән даталана. Ул Явада Маҗапаһиттан килеп чыккан патшалар династиясеннән һәм Гелгелда сарайларыннан (пури) хөкем иткән.

# Далем Бекунг
## Интригалар һәм фетнәләр

Аның хөкеме турында төп чыганак булып 18-енче гасыр хроникасы Бабад Далем тора. Ул уңышлы Далем Батуренггонг патшаның улы булган һәм тәхеткә һаман да кече булып килгән. Аның абыйсы Дэва Анггунган патшалыкны узурпацияләгән һәм аны аксөяк Батан Җерук яклаган ул Далем Бекунгны һәм аның иртуганы Сеганингны сак астына куйган. Ул шунда ук патшалыкның югары дәрәҗәлеләре тарафыннан каршылык очраткан һәм ике бала патшазадә коткарылган булган. Батан Җерук качкан һәм лоялист солдатлар тарафыннан үтерелгән булган. Аның туганнары соңрак Көнчыгыш Балида Карангасемны нигезләгәннәр. Дэва Анггунган җибәрелгән булган, әмма Кшатрия буларак каста статусын югалткан. Батан Җерук фетнәсе Бали текстларында 1556 яки 1558 ел белән даталана. Үз исеменнән хөкем итәр өчен карт булып Далем Бекунг актив булмаган һәм куркак хөкемдар икәнен күрсәткән, бу патша престижының һәм югары дәрәҗәлеләр арасында дисциплинаның төшүенә китергән. Ул дәүләт эшләрен баш министр Нгинтега калдырган. Аксөяк Кияи Панде һәм Густи Талабаһ зур дәрәҗә фетнәгә кадәр үскән, биредә Кияи Панде патшаның гаскәрләренә аяусыз һөҗүмнәр ясаган. Соңыннан ул тар-мар ителгән һәм көч кулланып үтерелгән булган, бу төрле текстларда 1578 ел белән даталанган вакыйга. Бу вакыйгадан соң Далем Бекунгка Гелгел сараеннан китәргә туры килгән. Бабад Далемның соңрак юрамалларда бу вакытта аның туганы Далем Сеганинг патша вазифасын шул вакытта үзенә алган.

# Далем Бекунг
## Явалылар тарафыннан тар-мар ителү

Далем Бекунгның тормышы ахырына таба, Яваның төньяк ярында порт һәм һәм патшалык Пасуруанга каршы көнчыгыш Ява патшалыгын тәэмин итү өчен хәрби экспедиция оештырылган булган. Аксөяк Җелантик тарафыннан җитәкләнгән экспедиция Көнчыгыш Явада Панаруканга көймәдә йөзеп килгән һәм Пасуруанның җиренә марш ясаган. Шулай да ул яңгырап тар-мар ителгән булган һәм Җелантик үтерелгән булган. Бу бәладән соң бераз вакыт узгач Далем Бекунг үлгән. Аның исеме асылда кушамат, мәгънәсе 'баласыз'. Аның иртуганы Далем Сеганинг я тәхетне алган, я хөкем итүен дәвам иткән. Корнелис де Хоутман астында беренче Нидерланд экспедициясе Балига 1597 елда зиярәт кылгач, алар я Далем Бекунг, я Далем Секанинг булырга мөмкин патшаны очратканнар. Патша якынча 40-50 еллык таза кеше буларак тасвирлана. Нидерландлылар Балида күргән патша зиннәтлелекләре турында тере игъланнар язган, алар соңрак Бали хроникаларда тасвирламаларга туры килә. Аларның зиярәте вакытында һаман Һинду Бламбанган патшалыгының Мөселман Пасуруанга каршы зур Бали экспедициясе әзерләнгән булган. Соңрак Нидерланд мәгълүматы буенча экспедиция уңышсыз булган, чөнки Бламбанган Пасуруанга якынча 1597 җиңелгән булган. Бу Бабад Далемда искә алынган Җелантик экспедициясе дип бәхәс алып барылган булган. Башка гипотеза Далем Бекунгның хөкемен күпкә соңрак, 1630-ынчы еллар белән даталый.

# Далем Бекунг
## Шулай ук карарга мөмкин

* Бали тарихы
* Бали монархлары исемлеге
* Гелгел, Индонезия
# Селета (Бьела)

Селета — Италиянең Пьемонт төбәге Цумалья өязендә урнашкан торак пункт.

# Селета (Бьела)
## Географиясе

Селета Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Селета (Бьела)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вяликая Любшчына

Вяликая Любшчына (белар. Вялікая Любшчына) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.

# Вяликая Любшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Кызыл Чәчәк

Кызыл Чәчәк (рус. Красный Цветок, удм. Горд Сяська) — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.
Халык саны — 62 тирәсендә. Почта индексы — 422123.

# Кызыл Чәчәк
## Тарих

1930-елларда нигезләнгән.

# Кызыл Чәчәк
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): арлар.

# Кызыл Чәчәк
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11 °C | -5.7 °C | 3.8 °C | 12.5 °C | 17.9 °C | 19.9 °C | 17 °C | 11.4 °C | 3.8 °C | -5.3 °C | -10.4 °C | 3.6 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
# Питерсбург (Бун округы, Кентукки)

Питерсбург — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Питерсбург (Бун округы, Кентукки)
## Географиясе

Питерсбург халык санын алу урыны мәйданы — 18,172609 км², 18,172616 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Иршат Мөхетдинов

Иршат Мөхетдинов (6 февраль 1929 ел — 11 август 2008 ел) — совет татар эпидемиологы, Медицина фәннәре кандидаты (1966), доцент, РСФСР-ның атказанган табибы (1974), ТАССР-ның сәламәтлек саклау министры (1964-1984), Казан эпидемиология һәм микробиология фәнни-тикшеренү институты директоры (1986-1989).

# Иршат Мөхетдинов
## Биографиясе

1929 елның 6 февралендә РСФСР-ның Татар АССР Казан шәһәрендә туган.
1953 елда Казан дәүләт медицина институтын тәмамлый, шуннан соң Казан эпидемиология һәм микробиология фәнни-тикшеренү институтының кече гыйльми хезмәткәр булып эшли башлый.
1956 елда Татар АССРның баш дәүләт санитар табибы һәм Республика санитар-эпидемиология станциясенең баш табибы итеп билгеләнә.
1964 елдан 1984 елга кадәр Мөхетдинов ТАССР-ның сәламәтлек саклау министры вазыйфасын били. Бу вазыйфада аның эшлекле һәм кешелек сыйфатлары — зур нәтиҗәлелек, мәсьәләләрне профессиональ хәл итү, бирелгән эш өчен югары җаваплылык ачыклана.
1960 елдан 1980-елларга кадәр Мөхетдинов сәламәтлек саклау учреждениеләренең матди-техник базасын ныгыту эшенә шактый зур өлеш кертә, мәсәлән, 1977 елда Республика балалар клиник хастаханәсе, 1982 елда Республика клиник хастаханәсе, Яр Чаллы шәһәрендә күп профильле хастаханә төзелә. Аның ярдәмендә зур авылларда — участок, район үзәкләрендә үзәк район хастаханәләре ачыла.
Министр вазыйфасыннан киткәч, 1984 елда Казан медицина институтының эпидемиология кафедрасы мөдире була (бу вазыйфада 1994 елга кадәр эшли), бер үк вакытта 1986 елдан 1989 елга кадәр Казан эпидемиология һәм микробиология фәнни-тикшеренү институты директоры була. 1994 елдан алып Казан медицина университетының эпидемиология кафедрасында эпидемиология һәм сәламәтлек саклау оешмасы мәсьәләләре буенча консультацияләр үткәрә.
Мөхетдинов корсак тифын, эчәк инфекцияләрен искәртү һәм эпидемиология буенча эшләр авторы.
1967-1985 елларда Татар АССР-ның Югары Советы депутаты итеп сайлана.
2008 елның 11 августында Казан шәһәрендә вафат була.

# Иршат Мөхетдинов
## Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

* Октябрь Революциясе ордены
* Ике Хезмәт Кызыл Байрак ордены
* «Хөрмәт Билгесе» ордены
* РСФСР-ның атказанган табибы (1974)
* Медальләр
* ТАССР Югары Советының һәм РСФСР Югары Советының Мактау грамоталары.

# Иршат Мөхетдинов
## Билгеле адреслар

* Казан, Гагарин урамы, 26.
* Казан, Товарищеская урамы, 21.

# Иршат Мөхетдинов
## Хезмәтләре

* Эчәк авыруларын искәртү. Казан, 1977.
* Балаларны диагностикалау һәм вируслы гепатитны дәвалау. Казан, 1979.
# Дөллек (Һорасан)

Дөллек (төр. Döllek) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Һорасан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (3017) Petrovič

(3017) Petrovič (лат. Petrovič) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3017) Petrovič
## Тарихы

1981 елның 25 октябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 UL» саналган.
# Отец-Кирилово

Отец-Кирилово — Болгариянең Пловдив өлкәсендә урнашкан авыл. Брезово җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Отец-Кирилово
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 226 метр биеклектә урнашкан.
# Хасполадоба

Хасполадоба (әзери. Xaspoladoba) — Әзербайҗанның Хачмаз районына караган авыл.
# Вячеслав Орфинский

Вячеслав Орфинский ч (1929 ел) — архитектура докторы, профессор, Россия Фәннәр академиясенең Архитектура һәм төзелеш фәннәре гамәли әгъзасы, Рус Төньягының халык агач төзелеше буенча белгеч.

# Вячеслав Орфинский
## Биографиясе

Коринский Вячеслав Петрович 1929 елда туа. 1948 елда Петрозаводск архитектура техникумын тәмамлаганнан соң, Мәскәү архитектура институтында укый.
Институтны тәмамлагач, 1954 елдан 1970 елга кадәр Петрозаводск шәһәрендә «Карелгражданпроект» проект институтында эшли
1962—1975 елларда — РСФСР Архитекторлар берлегенең Карелия бүлекчәсе җитәкчесе.
1970 елда Петрозаводск дәүләт университетында төзелеш һәм архитектура, архитектура һәм графика кафедраларында укыта. 1997 елдан — Петрозаводск дәүләт университетының халык төзелеш сәнгате проблемалары фәнни-тикшеренү институты директоры.
Архитектура һәм этнография чигендә этноархитектураны өйрәнү фәнни юнәлешен булдыручы.
Эшчәнлегенең файдалы юнәлешенең берсе булып халык агач төзелешен һәм аның үсешен дисциплинаара караш кулланып киң кырлы тикшерү өчен бердәм методологик база булдыру тора. Шәһәрнең тарихи йөзен саклап калу өчен чиновникларның башбаштаклыгына каршы көрәшә.

# Вячеслав Орфинский
## Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

2-нче дәрәҗә «Ватан алдындагы казанышлары өчен» орден медале белән бүләкләнә (1997).
Карелия АССРның атказанган фән эшлеклесе (1989).
Карелия АССРның (1984, 1988) һәм Карелия Республикасының (2006) Дәүләт премияләре лауреаты.
Россия Федерациясенең мактаулы югары һөнәри белем бирү хезмәткәре (2004) Бөтенрусия Тарих һәм мәдәният һәйкәлләрен саклау җәмгыятенең мактаулы әгъзасы
Петрозаводскиның мактаулы гражданы (2014).

# Вячеслав Орфинский
## Библиографиясе

Ватан һәм чит ил басмаларында 230 дан артык фәнни, фәнни-популяр һәм публицистик эшләр, шул исәптән — 11 монография, 5 коллектив монография авторы.
** Деревянное зодчество Карелии. Л., 1972;
** Вековой спор. Типы планировки как этнический признак (на примере поселений Русского Севера) // Советская этнография. 1989. № 2;
** Загадки храмов Софии — Премудрости Божией // Архитектура в истории русской культуры. М., 1996;
** Народное деревянное культовое зодчество Российского Севера (истоки и импульсы развития) // Архитектурное наследство. М., 1996. Вып. 41; * К вопросу о типологии этнокультурных контактов в сфере архитектуры (на примере Российского Севера) // Фольклорная культура и её межэтнические связи в комплексном освещении. Петрозаводск, 1997;
** Село Суйсарь: история, быт, культура. Петрозаводск, 1997 (в соавт.);
** Некрокультовые сооружения Российского Севера в контексте христианско-языческого синкретизма // Народное зодчество. Петрозаводск, 1998.
** Логика красоты //Карелия, 1982
** Закономерности развития архитектуры // Стройиздат, 1987

# Вячеслав Орфинский
## Гаиләсе

* Хатыны — Орфинская Раиса Ивановна (Полякова) (1931)
* Кызы — Орфинская Ольга Вячеславовна (1958), совет һәм русия тарихчысы.
* Улы — Орфинский Андрей Вячеславович (1956)
# Понте Сфондато-Колтимоне (Рьети)

Понте Сфондато-Колтимоне — Италиянең Лацио төбәге Монтополи-ди-Сабина өязендә урнашкан торак пункт.

# Понте Сфондато-Колтимоне (Рьети)
## Географиясе

Понте Сфондато-Колтимоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Понте Сфондато-Колтимоне (Рьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сасо ди Бордигера (Империя)

Сасо ди Бордигера — Италиянең Лигурия төбәге Бордигера өязендә урнашкан торак пункт.

# Сасо ди Бордигера (Империя)
## Географиясе

Сасо ди Бордигера Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Сасо ди Бордигера (Империя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Индиароба

Индиароба — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сержипи штатына карый.

# Индиароба
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 313,576 км².
# Цемнево (Маковский повяты)

Цемнево — Польшаның Мазовия воеводалыгы Червонка гминасында урнашкан авыл.

# Цемнево (Маковский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Иоһанн Вольфганг Гөте

Иоһа́нн Во́льфганг фон Гөте (алман. Johann Wolfgang von Goethe; 28 август, 1749 ел, Франкфурт, Германия — 22 март, 1832 ел, Веймар, Германия) — немец шагыйре, дәүләт эшлеклесе, фәлсәфәче һәм галим.

# Иоһанн Вольфганг Гөте
## Тормыш юлы

Әтисе киңәше буенча Иоганн 1765 елда Лейпциг Университетында юриспруденция укый башлый.