yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Үзәк Африка Җөмһүрияте

Үзәк Африкан Җөмһүрияте (ҮАҖ) (фр. République centrafricaine, Калып:IPA-fr, яки Centrafrique; санго Ködörösêse tî Bêafrîka) Үзәк Африкадагы диңгезгә чыгышы булмаган ил. Күрше илләре - төньякта Чад, төньяк-көнчыгышта Судан, көнчыгышта Көньяк Судан, көньякта Конго Демократик Җөмһүрияте һәм Конго Җөмһүрияте, көнбатышта исә Камерун.

# Үзәк Африка Җөмһүрияте
## Диннәр

* Христианнар ― ил халкының 80 % ы.
* ~750 000 мөселман яши, бу ил халкының якынча 10 % ын тәшкил итә.
** Үзәк Африка Республикасында ислам

# Үзәк Африка Җөмһүрияте
## Дәүләт гимны

LA RENAISSANCE
(Француз телендә)
Ô Centrafrique, ô berceau des Bantous ! Reprends ton droit au respect, à la vie ! Longtemps soumis, longtemps brimé par tous, Mais de ce jour brisant la tyrannie. Dans le travail, l'ordre et la dignité, Tu reconquiers ton droit, ton unité, Et pour franchir cette étape nouvelle, De nos ancêtres la voix nous appelle.
Refrain: Au travail dans l'ordre et la dignité, Dans le respect du droit dans l'unité, Brisant la misère et la tyrannie, Brandissant l'étendard de la Patrie.
E ZINGO
(Санго телендә)
Bêafrîka, mbeso tî âBantu Kîri mo gbû gîgî tî mo-mvenî Mo bâa pâsi na gbe tî âzo kûê Me fadësô, mo ke na kürü gô Mo sö benda, mo bûngbi kûê ôko Na kusâra ngâ na nëngö-terê Tî tö ndâ tî finî dutï tî ë sô E mä gbegô tî_âkötarä tî ë
Refrain: E gbû kua nzönî na nëngö-terê E kpë ndiä nzönî na mängö-terê E kinda wasïöbê, ë tomba pâsi E yâa bandêra tî ködrö tî ë!
Санго текстының IPA транскрипциясе
[bʷé.à.frí.kà ᵐbʷɛ̀.sò tʲí á.bʷã̀.tù] [kʲí.rì mò ɡ͡bʷú gʲí.gʲí tʲí mò‿ᶬvɛ̀.nʲí] [mò bʷá.à pʷá.sì nà ɡ͡bʷè tʲí á.zò kúé] [mè fà.dē.só mò kʲɛ̀ nà kū.rū gɔ́] [mò sō bʷɛ̀̃.da mò bʷù̃.ɡ͡bì kúé̯ ɔ́.kɔ̀] [nà kù.sá.rà‿ᵑɡá nà nɛ̄̃.gō tɛ̀.rɛ̄] [tʲí tō‿ⁿdá tʲí fʲì.nʲí dù.tʲī tʲí ē só] [è mā ɡ͡bʷɛ̀.gɔ́ tʲí‿á.kō.tà.rā tʲí ē]
[è ɡ͡bʷú kùà̯‿ⁿzō.nʲí nà nɛ̄̃.gɔ̄ tɛ̀.rɛ̄] [è k͡pʷē‿ⁿdʲì.ā‿ⁿzō.nʲí nà mā̃.gɔ̄ tɛ̀.rɛ̄] [è kʲí̃.dà wà.sʲī.ō.bʷé ē tõ.bʷà pá.sì] [è jáà̯ bʷã.dɛ́.rà tʲí kɔ̄d.rɔ̄ tʲí ē]
Тәрҗемәсе
ЯҢАРЫШ Үзәк Африка, банту бишеге! Шәрәфле тормыш — бу ихтыярың! Күптән көлкегә калган, изелеп, Золым богавын ватып ташлавың. Хезмәт һәм тәртип аша — мәртәбә, Хокуклар яулап, бердәм буласы. Бу яңа авыр юлны үтәргә! — Ата-бабаның гозер нидасы.
Кушымтасы: Бердәмлек белән тырыш хезмәттә Яула хокуклар, иреш хөрмәткә; Бетсен фәкыйрьлек, золым һәр җирдә, Ватан байрагы, горур җилфердә!
# Боргорозе

Боргорозе — Италиянең Лацио төбәге Риети өязендә урнашкан торак пункт.

# Боргорозе
## Географиясе

Боргорозе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Боргорозе
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Боргорозе
## Халкы

| Ел | Халык саны |
| 2017 | 4542 |
| 2018 | 4486 |
| 2023 | 4218 |
# Байша-Гранди

Байша-Гранди — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.

# Байша-Гранди
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 982,657 км².
# Рудинье

Рудинье (серб. Рудиње) — Сербиянең Пирот округы Пирот җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Рудинье
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 694 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Рудинье
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Немотице

Немотице (чех. Nemotice) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Бучовице, Вишков һәм Бучовице районында урнашкан авыл.

# Немотице
## Географиясе

Мәйданы — 3,681417 км², 3,683 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 268 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Немотице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Немотице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Немотице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 415 |
| 1880 | 518 |
| 1890 | 556 |
| 1900 | 627 |
| 1910 | 648 |
| 1921 | 658 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 681 |
| 1950 | 581 |
| 1961 | 618 |
| 1970 | 553 |
| 1980 | 479 |
| 1991 | 363 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 353 |
| 2014 | 421 |
| 2016 | 410 |
| 2017 | 414 |
| 2018 | 416 |
| 2019 | 408 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 409 |
| 2021 | 422 |
| 2021 | 401 |
| 2022 | 427 |
| 2023 | 430 |
| 2024 | 438 |
# Чирмешән (Диңгез буе крае)

Чирмешән (рус. Черемшаны) — Диңгез буе краеның Дальнегорск шәһәр округында урнашкан авыл.

# Чирмешән (Диңгез буе крае)
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# Чирмешән (Диңгез буе крае)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100).
# Әхмәтабад

Әхмәтабад (гөҗ. અમદાવાદ, ингл. Ahmedabad, һинди अहमदाबाद) — Һиндстан шәһәре, Гөҗәрат провинциясенең иң зур шәһәре.

# Әхмәтабад
## Тарих

1411 елда нигезләнгән.
# Лаген

Лаген (фр. Laguenne) — Франциянең Коррез департаментына караган коммуна, Миди-Коррезьен кантонына карый.

# Лаген
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,01 км².
# Рёмерберг (Пфальц)

Рёмерберг — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Рёмерберг (Пфальц)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 27,85 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 115 метр биеклектә урнашкан.
# Сутки (Уздзенский районы)

Сутки (белар. Суткі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Узденский районында урнашкан авыл.

# Сутки (Уздзенский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Шкулки

Шкулки — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Рогово гминаcында урнашкан авыл.

# Шкулки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сухи-Ляс (Кольский повяты)

Сухи-Ляс — Польшаның Великопольское воеводалыгы Бабяк гминасында урнашкан авыл.

# Сухи-Ляс (Кольский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 4086

NGC 4086 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4086
## Тарихы

Әлеге галактика 1864 елда Алмания астрономы Генрих Луи д’Арре тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Салинас (Калифорния)

Салинас — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.

# Салинас (Калифорния)
## Тарихы

Салинас шәһәре елда нигезләнгән.

# Салинас (Калифорния)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Валентино (Торино)

Валентино — Италиянең Пьемонт төбәге Верруа-Савоя өязендә урнашкан торак пункт.

# Валентино (Торино)
## Географиясе

Валентино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Валентино (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шуля

Шуля (словак. Šuľa) — Словакиянең Вельки-Кртиш округында урнашкан авыл.

# Шуля
## Тарихы

Авыл 1460 елда нигезләнгән.

# Шуля
## Географиясе

Мәйданы — 11,24 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 284 метр биеклектә урнашкан.

# Шуля
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Валя-Лозней

Валя-Лозней — Румыниянең Селаж жудецында урнашкан авыл. Лозна (коммуна, Селаж) коммунасына карый.

# Валя-Лозней
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 300 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Хомутовка (Свердловск өлкәсе)

Хомутовка (рус. Хомутовка) — Свердловск өлкәсенең Первоуральск шәһәр округы составына керүче авыл.

# Хомутовка (Свердловск өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Хомутовка (Свердловск өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (62%).
# Кыйдыш

Кыйды́ш (баш. Ҡыйҙыш) – Чиләбе өлкәсенең көнбатыш һәм Башкортстан республикасы көнчыгышындагы елга. Уй (Тубыл бассейны) елгасы кушылдыгы. Озынлыгы — 62 км. Су җыю бассейны — 1010 км². Елга башы Югары Урал районы Карагайски бистәсе янында. Уй елгасы тамагыннан 353 км ераклыкта уң ярыннан, Уй районы Кыйдыш бистәсе территориясендә коя. Елга башы биеклеге — диңгез өсте тигезлегеннән 483 м. Елга тамагы биеклеге — диңгез өсте тигезлегеннән 275 м.

# Кыйдыш
## Кушылдыклар

* 28 км: Суяска
* 42 км: Ямъелга
* 42 км: Буйды
* 44 км: Зирекле
* Танычау
* Айкреелга

# Кыйдыш
## Торак пунктлар

Елга яры буйлап Ахун, Кыйдыш, Петропавловка, Кидышевски, Кыйдыш авыллары урнашкан.

# Кыйдыш
## Файдалану

Елга суыннан якын-тирә авыллар көнкүрештә файдалану өчен файдалана.
Су объекты системасы: Уй → Тубыл → Иртеш → Обь → Кара диңгезе

# Кыйдыш
## Су ресстры мәгълүматлары

Россия дәүләт су реестры мәгълүматлары буенча, Иртеш су бассейны округына(рус.)татар., елганың су хуҗалыгы участогы — Тубыл елгасына (башыннан Уй елгасы койган урынга кадәр, Увелька елгасын кертмичә) карый. Елганың су бассейны — Иртеш.
# Албиния

Албиния — Италиянең Тоскана төбәге Орбетелло өязендә урнашкан торак пункт.

# Албиния
## Географиясе

Албиния Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Албиния
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лог (Севниця)

Лог — Словениянең Севниця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Лог (Севниця)
## Географиясе

Мәйданы — 2,85 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 234 метр биеклектә урнашкан.
# Серра-де-Санту-Антониу

Серра-де-Санту-Антониу — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. Алканена муниципалитетына карый.

# Серра-де-Санту-Антониу
## Географиясе

Мәйданы — 14,62 км².
# Чирмешән (Кулунда кушылдыгы)

Чирмешән — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кулунда елгасының уң ярыннан 228 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 56 км.

# Чирмешән (Кулунда кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кулунда күле су бассейны. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Об белән Иртеш елгалары кушылан урын.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13020000212115200052418
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115205241
* Бассейн коды — 13.02.00.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Ожешково (Сьредский повяты)

Ожешково — Польшаның Великопольское воеводалыгы Доминово гминасында урнашкан авыл.

# Ожешково (Сьредский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шерман (Мэн)

Шерман — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Шерман (Мэн)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Шерман (Мэн)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 40,53 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 185 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Алтынпынар (Сиверек)

Алтынпынар (төр. Altınpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Сиверек илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Селиште (Хунедоара)

Селиште — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. Бейца (коммуна) коммунасына карый.

# Селиште (Хунедоара)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Премьер-министр

Премье́р-мини́стр, шулай ук татарча Баш вәзир (фр. le premier — беренче) — беренче, югары министр, дәүләт башлыгы вазыйфаларыннан аерылган хөкүмәт башлыгы урынын алып тора..
Кайбер илләрдә гомуми сайлаулар (Алман Федератив Республикасы); башкаларында ил башлыгының парламентка тәкъдиме нигезендә куела (Беларус, Россия Федерациясе); яисә бөтенләй ил башлыгы вазыйфаларын башкара (Бөекбритания, Франция).
1993 елдан Россиядә премьер-министр рәсми рәвештә - Россия Федерациясенең хөкүмәт башлыгы; Латвиядә — министрлар президенты ; Алманиядә — канцлер; Болгариядә — министр-председатель, Исраилдә - хөкүмәт башлыгы.
# Озынагач (Алматы өлкәсе)

Озынагач (каз. Ұзынағаш) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Озынагач (Алматы өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Шассней-дю-Пуату

Шассней-дю-Пуату (фр. Chasseneuil-du-Poitou) — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
# Дрейссеналар

Дрейссе́налар (Dreissena) - ике кабырчыклы моллюсклар ыругы. 10 нан артык төре билгеле, Татарстан территориясендә ике: күпрәвешле дрейссеналар (D. polymorpha) һәм Буг дрейссеналары (D. bugensis). Дрейссеналар кабырчыгы яшькелт-сары төстә, 3-5 см озынлыкта, алгы өлеше очланган. Личинкалары - иркен йөзүче велигерлар. Су асты предметларына беркетелү өчен биссус сыекчасы бүлеп чыгаручы махсус бизләре белән башка кабырчыклы моллюсклардан аерыла. Үрчемле, нык булулары аркасында дрейссеналар, 1 м2 га 16 меңгә кадәр үрчеп, 10 м тирәнлеккә кадәр колонияләр барлыкка китерә.
Татарстанда дрейссеналар елга тамакларында, Куйбышев һәм Түбән Кама сусаклагычларында очрый. Дрейссеналар колонияләре гидротехник корылмаларның - су агызгычлар, торбалар эшен кыенлаштыра.
# Санри-ле-Вижи

Санри-ле-Вижи (фр. Sanry-lès-Vigy) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Санри-ле-Вижи
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,55 км².
# Швегенхайм

Швегенхайм — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Швегенхайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12,27 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 123 метр биеклектә урнашкан.
# Кампестре (Потенца)

Кампестре — Италиянең Базиликата төбәге Кастельгранде өязендә урнашкан торак пункт.

# Кампестре (Потенца)
## Географиясе

Кампестре Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Кампестре (Потенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Каргын (Коркутэли)

Каргын (төр. Kargın) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Коркутэли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Држевчице (Дуба)

Држевчице (чех. Dřevčice) — Чехиянең Либерец крае Дуба районында урнашкан авыл.

# Држевчице (Дуба)
## Географиясе

Мәйданы — 7,705 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 355 метр биеклектә урнашкан.

# Држевчице (Дуба)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Држевчице (Дуба)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Држевчице (Дуба)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 371 |
| 1880 | 345 |
| 1890 | 350 |
| 1900 | 358 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 300 |
| 1921 | 320 |
| 1930 | 349 |
| 1950 | 118 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 116 |
| 1970 | 214 |
| 1980 | 164 |
| 1991 | 138 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 136 |
| 2011 | 102 |
| 2021 | 98 |
# Монастеро-Бормида

Монастеро-Бормида — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Асти провинциясе составына керә.

# Монастеро-Бормида
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 191 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Бистаньо, Кассинаско, Лоаццоло, Роккаверано, Буббио, Дениче, Понти һәм Сессаме коммуналары белән чиктәш.
# Чесьники

һәм
Чесьники — Польшаның Люблин воеводалыгы Ситно гминасында урнашкан авыл.

# Чесьники
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вижице

Вижице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Дрвиня гминасында урнашкан авыл.

# Вижице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сетмерел

Сетмерел — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. Сату-Маре коммунасына карый.

# Сетмерел
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Рончка

Рончка — Польшаның Ополе воеводалыгы Корфантув гминасында урнашкан авыл.

# Рончка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Әхмәдулла Шәһиәхмәтов

Әхмәдулла Шаһиәхмәтов (Әхмәдулла Кәримулла улы Шаһиәхмәтов, 29 гыйнвар 1923(1923-01-29) (101 яшь), Яңа Алпар, Мораса вулысы, Чистай өязе, Татарстан АССР, СССР — , ) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
# Деделер (Чубук)

Деделер (төр. Dedeler) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чубук илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ла-Шапель-Бевель

Ла-Шапель-Бевель (фр. La Chapelle-Bayvel) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Чамлыҗа (Акчаабат)

Чамлыҗа (төр. Çamlıca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Акчаабат илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# GSC2419-353

GSC2419-353 — Йөкче йолдызлыгында урнашкан G5 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,13 ± 0,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Каридади (Сеара)

Каридади — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сеара штатына карый.

# Каридади (Сеара)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 846,373 км².
# Фюмелате (Леко)

Фюмелате — Италиянең Ломбардия төбәге Варенна өязендә урнашкан торак пункт.

# Фюмелате (Леко)
## Географиясе

Фюмелате Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Фюмелате (Леко)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Фюмелате (Леко)
## Халкы

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2001 | 468 | |
# Грейпленд (Техас)

Грейпленд — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Грейпленд (Техас)
## Тарихы

Грейпленд шәһәре елда нигезләнгән.

# Грейпленд (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 5,176605 км², 5,176608 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 144 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бяла-Поляна

Бяла-Поляна — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. Кырджали җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Бяла-Поляна
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 365 метр биеклектә урнашкан.
# Шеруа

Шеруа (фр. Chéroy) — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
# Байёль

Байёль (фр. Bailleul) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Байёль кантонына карый.
# Ольете

Ольете (исп. Oliete) — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Ольете
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 85,481085 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 541 метр биеклектә урнашкан.
# Эшме (Гейве)

Эшме (төр. Eşme) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Гейве илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сетниця

Сетниця — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Мирославец гминаcында урнашкан авыл.

# Сетниця
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Нова Весь (гмина Загурув)

Нова Весь — Польшаның Великопольское воеводалыгы Загурув гминасында урнашкан авыл.

# Нова Весь (гмина Загурув)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вассонвиль

Вассонвиль (фр. Vassonville) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Эспаррагоса-де-ла-Серена

Эспаррагоса-де-ла-Серена (исп. Esparragosa de la Serena) — Испаниянең Бадахос провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Эспаррагоса-де-ла-Серена
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 21,7 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 446 метр биеклектә урнашкан.
# Силим

Силим — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Зур Силим елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Силим
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010100312115300006461
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115300646
* Бассейн коды — 14.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# (1095) Тулипа

(1095) Тулипа (лат. Tulipa) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1095) Тулипа
## Тарихы

1926 елның 14 апрелендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1926 GS» саналган.
# Лез-Эрмит

Лез-Эрмит (фр. Les Hermites) — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Сандре

Сандре (фр. Cendrey) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# Сцигане

Сцигане (белар. Сцігане) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ивевский районында урнашкан авыл.

# Сцигане
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Жугестрень

Жугестрень — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. Вима-Мике (коммуна) коммунасына карый.

# Жугестрень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Вильяр-дель-Умо

Вильяр-дель-Умо (исп. Villar del Humo) — Испаниянең Куэнка провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вильяр-дель-Умо
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 150 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 989 метр биеклектә урнашкан.
# Морбелло

Морбелло — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Алессандрия провинциясе составына керә.

# Морбелло
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 402 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Кассинелле, Гроньярдо, Праско, Кремолино, Понцоне һәм Визоне коммуналары белән чиктәш.
# Фурье (ай кратеры)

Фурье (лат. Fourier) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 51,57 км булган кратер.

# Фурье (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Жан Батист Жозеф Фурье (1768—1830) хөрмәтенә бирелә.

# Фурье (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Казым Карабекир (Йылдырым)

Казым Карабекир (төр. Kazım Karabekir) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Йылдырым илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).