yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Гонбице

Гонбице (чех. Honbice) — Чехиянең Пардубице крае Хрудим һәм Хрудим районында урнашкан авыл.

# Гонбице
## Географиясе

Мәйданы — 4,845012 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 277 метр биеклектә урнашкан.

# Гонбице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Гонбице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Гонбице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 503 |
| 1880 | 591 |
| 1890 | 583 |
| 1900 | 516 |
| 1910 | 528 |
| 1921 | 490 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 420 |
| 1950 | 309 |
| 1961 | 310 |
| 1970 | 286 |
| 1980 | 233 |
| 1991 | 171 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 186 |
| 2014 | 165 |
| 2016 | 159 |
| 2017 | 161 |
| 2018 | 155 |
| 2019 | 161 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 159 |
| 2021 | 163 |
| 2021 | 168 |
| 2022 | 168 |
| 2023 | 172 |
| 2024 | 169 |
# Будзишево (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

Будзишево — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Яблоново-Поморске гминаcында урнашкан авыл.

# Будзишево (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 6390

NGC 6390 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6390
## Тарихы

Әлеге галактика 1885 елда Америка астрономы Lewis Swift тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Муса Җәлил урамы (Бөгелмә)

Бөгелмәнең Муса Җәлил урамы (рус. улица Мусы Джалиля) — Татарстанның Бөгелмә шәһәрендәге үзәк урамнарның берсе. Шәһәрне Бөгелмә елгасы агымы буенча көньяктан төньякка кисеп үтә. Хәким күле яныннан башлана, Нефтьчеләр урамы, Воровский урамы, Салих Сәйдәшев урамы, Абдулла Алиш урамы, Ворошилов урамы, Газинур Гафиятуллин урамы, Габдулла Тукай урамы, Бауман урамы, Хөсәен Ямашев урамы, Совет урамы белән кисешә. Шәһәр үзәгендә Ленин урамы белән киселештә туктый.

# Муса Җәлил урамы (Бөгелмә)
## Игътибарга лаек объектлар

* «Мәңгелек дан» мемориалы
* Боз сарае
* «Динамо» стадионы
* «Яшьлек» стадионы
* «Техника йорты» мәдәният сарае
* «ТатНИПИнефть» институты
* А.Т. Шмарёв исемендәге сквер
# C9orf129

C9orf129 (ингл. Chromosome 9 open reading frame 129) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (11354) 1997 XY9

(11354) 1997 XY9 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11354) 1997 XY9
## Тарихы

1997 елның 5 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 XY9» саналган.
# Петровице И

Петровице И (чех. Petrovice I) — Чехиянең Урта Чехия крае Кутна-Гора һәм Q89884964? районында урнашкан авыл.

# Петровице И
## Географиясе

Мәйданы — 14,894279 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 438 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Петровице И
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Петровице И
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Петровице И
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 944 |
| 1880 | 942 |
| 1890 | 870 |
| 1900 | 792 |
| 1910 | 734 |
| 1921 | 745 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 702 |
| 1950 | 495 |
| 1961 | 477 |
| 1970 | 409 |
| 1980 | 391 |
| 1991 | 318 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 306 |
| 2014 | 298 |
| 2016 | 291 |
| 2017 | 280 |
| 2018 | 277 |
| 2019 | 284 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 291 |
| 2021 | 293 |
| 2021 | 293 |
| 2022 | 296 |
| 2023 | 309 |
| 2024 | 313 |
# Jurnalist

Jurnalist — jurnalistika belän şöğellänüçe professional xezmätkär.

# Jurnalist
## Jurnalist törläre

* Gäzit jurnalistları
* Foto jurnalistlar
* Radio jurnalistları
* İnternet jurnalistları
* Telejurnalistlar
* Сämäğatçelek belän bäyläneş jurnalistları

# Jurnalist
## Jurnalist eşendäge öç etap

* Mäğlümat ezläw:
** Jurnalist eşeneñ 90% urının alıp tora. Jurnalistnıñ mäğlümat tabu çaralı bihisap:
*** obyekt artınnan küzätü
*** intervyu
*** kiräkle waqiğalar belän eş itü h.b.
* Mäğlümatne eşkärtü:
*** tabılğan xäbärne analizlaw
*** xaqiqätlärne tikşerü
*** barlıqqa kilgän sorawlarnı açıqlaw
*** tekstnı gäwdäländerü
*** soñğı redaktsiä
* Auditoria mönäsäbäte
** Üzeñneñ qaraşnı isbatlıy häm yaqlıy belü
# Жусины (Астравецкий районы)

Жусины (белар. Жусіны) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Астравецкий районында урнашкан авыл.

# Жусины (Астравецкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Камбе

Камбе — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.

# Камбе
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 494,692 км².
# Түбән Кама гербы

Түбән Кама шәһәре гербы - Татарстан Республикасы Түбән Кама районының административ үзәге гербы. Түбән Кама шәһәре гербы - Татарстан Республикасы Түбән Кама районының административ үзәге гербы.
Герб 1975 елның 13 ноябрендә хезмәт итүче депутатлар шәһәр Советы карары белән расланган.
Герб Россия Федерациясе Дәүләт геральдика регистрына һәм Татарстан Республикасы Дәүләт геральдика реестрына кертелмәгән.

# Түбән Кама гербы
## Гербның һәм аның символикасының тасвирламасы

Кызыл турыпочмаклы щитта көмеш белән әйләнеш рәвешендәге барельеф башкарылган. Аның үзәгендә-ректификация колонногаз резервуарлары — шәһәрнең төп тармагы нефть химиясе булып торганын күрсәтә.
Шәһәргә исем Кама елгасы биргән һәм бу Гербта чагылыш тапкан: әйләнеш үзәгеннән түбәнрәк йөгерүче дулкын өстеннән өч ак акчарлак. Әйләнешнең түбән өлеше шина рәвешендә башкарылган.
Шинаны тасвирлаучы тасмада «ТУБӘН КАМА», «НИЖНЕКАМСК» шәһәр , «Татар АССР» республика исемнәре рус һәм татар телләрендә язылган.
Шәһәрнең яшьлеге символы булып эмблеманы җилкәләндерүче яшь ботаклар тора, аларның очлары шәһәргә нигез салу датасы — «1961» белән оста янына туры килә.

# Түбән Кама гербы
## Герб тарихы

1975 елда Түбән Кама гербы Р.С. Шиһабетдинов тарафыннан төзелгән.
Совет һәм Советлардан соң 1975 елда Түбән Каманың үзгәртелгән гербы төшерелгән сувенир значоклар чыгарылган. 1994 елда Татарстан Гербы элементы булган герб проекты барлыкка килгән. Рәсми рәвештә проектлар расланмаган.
2006 елның 9 июнендә Түбән Кама районы гербы расланган. Аерым чыганакларда район гербы бер үк вакытта Түбән Кама гербы да санала, әмма бу рәсми рәвештә расланмаган.
# Телиуку-Инфериор (коммуна)

Телиуку-Инфериор — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан коммуна.

# Телиуку-Инфериор (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 251,74 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Телиуку-Инфериор, Чинчиш-Черна, Извоареле һәм Телиуку-Супериор авыллары урнашкан.
# Иссильо

Иссильо — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Турин провинциясе составына керә.

# Иссильо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 485 метр биеклектә урнашкан. Кастелламонте, Руэльо, Вистрорио, Val di Chy һәм Видракко коммуналары белән чиктәш.
# (1941) Вильд

(1941) Вильд (лат. Wild) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1941) Вильд
## Тарихы

1931 елның 6 октябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1931 TN1» саналган.
# (6749) Ireentje

(6749) Ireentje (лат. Ireentje) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6749) Ireentje
## Тарихы

1960 елның 17 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «7068 P-L» саналган.
# (584) Семирамида

(584) Семирамида (лат. Semiramis) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (584) Семирамида
## Тарихы

1906 елның 15 гыйнварында Август Копфф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1906 SY» саналган.
# Викто-Понфоль

Викто-Понфоль (фр. Victot-Pontfol) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# (9481) Menchu

(9481) Menchu (лат. Menchu) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9481) Menchu
## Тарихы

1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2559 P-L» саналган.
# Онгудай

Онгудай (рус. Онгудай) — Алтай Республикасының Онгудай районында урнашкан авыл.

# Онгудай
## Климат

Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.

# Онгудай
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (52%), руслар (46%).
# IC 4991

IC 4991 — Кавәс йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 4991
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4991, ESO-LV 340-0110, PGC 64450, 2MASX J20182327-4103006, ESO 340-11, MCG-07-41-024, AM 2015-411, RBS 1676, 1RXS J201824.5-410252, 6dFGS gJ201823.3-410301, SGC 201501-4112.4 һәм LEDA 64450 буларак та сурәтләнә.
# Кузьма Новоселов

Кузьма Новоселов, Кузьма Василий улы Новоселов (рус. Новосёлов Кузьма Васильевич, 1919 елның 8 феврале, Вятка губернасы, Өрҗем өязе, Климино — 1985 елның 20 марты, Украина ССР, Ворошиловград) — Бөек Ватан сугышында катнашкан хәрби очучы, Советлар Берлеге каһарманы (1945), подполковник. 1936-1939 елларда Казанда яшәгән, «Кызыл күнче» фабрикасында эшләгән, аэроклубта шөгыльләнгән. Сугышта 150 очыш ясый, 30 һава сугышында катнаша.

# Кузьма Новоселов
## Тәрҗемәи хәле

1919 елның 8 февралендә Вятка губернасы Өрҗем өязе (хәзерге Мари Илнең Сернур районы) Климино авылында туган. Рус милләтеннән. 1 яшендә тулы ятим кала, бабасында яши, Кугушень авылында урнашкан мәктәптә укый, аннары Өрҗем шәһәрендәге балалар йортында тәрбияләнә. 1936 елда Казанга килә һәм «Кызыл күнче» фабрикасына (хәзерге «Сафьян») эшкә урнаша. Бер үк вакытта аэроклубта да шөгыльләнә.
1939 елда Кызыл гаскәргә алына. ССРБ НКВД эчке гаскәрләренең 227нче конвой полкында хезмәт итә. 1941 елның июненнән Бөек Ватан сугышында. Днепр елгасын кичкәндә яралана һәм хәрби госпитальдә дәваланганда фашистларга әсирлеккә эләгә, 1941 елның 7 ноябрендә әсирлектән кача. Өркеттә хәрби-авиация укуханәсен тәмамлый. Як-1 очкычын йөртергә өйрәнә, өйрәтүче очучы булып хезмәт итә. Күп мәртәбәләр гариза язып кына, 1943 елның көзендә яңадан фронтка эләгә. Орёл өлкәсе Мценск шәһәре янында һава сугышында берьюлы ике таран ясый.
1нче Украина фронты 2нче Һава армиясе 2нче истребительләр авиациясе корпусы 115нче гвардия истребительләр авиациясе полкының эскадрилья командиры урынбасары гвардия өлкән лейтенанты К.В. Новоселов 1945 елның апреленә кадәр гаскәрләрне саклау өчен 132 очыш ясаган, 29 һава сугышында дошманның 12 очкычын (төркем белән очканда тагын 5 очкычын) бәреп төшергән. 1945 елның 27 июнендә Советлар Берлеге каһарманы исеме бирелгән. Сугышны Берлинда төгәлли.
Сугыштан соң Хәрби-Һава көчләрендә хезмәт итүен дәвам итә. 1952 елның августыннан 1950-1953 еллардагы Корея сугышында Төньяк Корея ягыннан катнаша. Америка очкычларын бәреп төшерергә туры килми, ләкин үзен 1952 елның 11 октябрендә Канада очкычлары бәреп төшерә. Таулы-урманлы җиргә катапульта ясаганда, кул-аягы сына. Сәламәтлеге буенча хәрби хезмәтне дәвам итә алмаган подполковник Новоселов 1953 елның 7 июленнән запаска китә. Украина ССРның Ворошиловград (хәзерге Луганск) шәһәрендә яши. 1985 елның 20 мартында вафат.

# Кузьма Новоселов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Советлар Берлеге каһарманы (27.06.1945)
* Ленин ордены
* Ике Кызыл Байрак ордены
* 1нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены

# Кузьма Новоселов
## Хәтер

* Кугушень (Калеево) мәктәбе диварына К.В. Новоселовка истәлек тактасы беркетелгән.
* 2005 елда Казанның Киров районындагы 3нче Урман арты урамының исеме Новоселов урамы итеп үзгәртелә.
* Луганскиның 200 еллыгы исемендәге 60нчы мәктәп-гимназия (Украина, Луганск, Степной кв., 2Г йорты) музеенда К.В. Новоселов турында документлар тупланган.
# Заставе (Пулавский повяты)

Заставе — Польшаның Люблин воеводалыгы Курув гминаcында урнашкан авыл.

# Заставе (Пулавский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Синтемерия-Орля

Синтемерия-Орля — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. Синтемерия-Орля (коммуна) коммунасына карый.

# Синтемерия-Орля
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Комсомол мәйданы (Казан)

Комсомол мәйданы (рус. Комсомол мәйданы) — Казанның Совет районы Дәрвишләр бистәсендәге мәйдан. Бистәнең берсе (Тынычлык) янындагы һәм икенчесеннән (Дəрвишлəр) ерак түгел урнашкан өч мәйданның берсе.

# Комсомол мәйданы (Казан)
## Тасвирлама

Зур булмаган, скверга охшаш булган мәйдан бистә аша уза торган магистраль Тынычлык урамы белән кисешкән Төп урам кисешендә урнашкан.
Бистәдә тарихи яктан беренче булган һәм 1930 еллар ахырында барлыкка килгән мәйдан Дəрвишлəр мəйданына кадәр Дәрвишләр бистәсендә митинглар, җыелышлар, комсомолларга һәм пионерларга кабул итү, башка бәйрәмнәр һәм мәдәни-массакүләм чаралар үткәрү урыны була.
Юл чатыннан һәм периметр буенча йөрү өлешеннән тыш, мәйданда алында эшләми торган фонтан урнаштырылган зур булмаган сулык, үзәктә беренче комсомолларга куелган һәйкәл-монумент урнашкан мәйданчык, агачлар һәм башка яшел үсентеләр усә торган куе яшел зона булган. Мәйданга 3-4 катлы кибетле йортлар-«сталинкалар» һәм башка иҗтимагый оешмалар чыга.
Элегрәк мәйданда шәһәр үзәгеннән юнәлеш буенча Тынычлык урамы буйлап йөрүче № 1, 19, 25, 34, 41, 44, 60 номерлы автобус маршрутларының "«Канәфер» кибете" (яки "«Комсомол» кибете") тукталышы урнашкан. Соңрак тукталыш алга таба күчерелә һәм Төп урам белән кисешкән урыннан соң урнаша.
Мәйданның зур өлешен «Бәхетле» кибете алып тора, аны ачу 2012 елның декабрендә була. Калган территория төзекләндерелгән һәм парковка урыннары, юллар һәм ял итү урыннары өчен бүлеп бирелгән. Бистәнең беренче комсомолчыларына һәйкәл 2012 елның маенда реставрацияләнә һәм Тынычлык мәйданына күчерелә.
# Томешть (коммуна, Ясси)

Томешть — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан коммуна.

# Томешть (коммуна, Ясси)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 37,11 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 44 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Томешть, Кичеря, Горунь һәм Вледичень авыллары урнашкан.
# NGC 5663

NGC 5663 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5663
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Francis Leavenworth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Сүз

* Тел порталы
* Тел белеме порталы
Сүз - телнең төп мәгънә йөртүче берәмлекләренең берсе. Аерым сүзләрдән сүзтезмәләр һәм җөмләләр төзелә.
# TBATA

TBATA (ингл. Thymus, brain and testes associated) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гөргүлү (Һайрат)

Гөргүлү (төр. Görgülü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Һайрат илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кабранес

Кабранес (исп. Cabranes) — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Кабранес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 38,31 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 581 метр биеклектә урнашкан.
# Чижувек

Чижувек — Польшаның Любуш воеводалыгы Илова гминасында урнашкан авыл.

# Чижувек
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бракава (Слонимский районы)

Бракава (белар. Бракава) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Слонимский районында урнашкан авыл.

# Бракава (Слонимский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Уилсон (округ, Төньяк Каролина)

Уилсон — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Уилсон шәһәре.

# Уилсон (округ, Төньяк Каролина)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1855 елда оештырыла.

# Уилсон (округ, Төньяк Каролина)
## Территориясе

Округ мәйданы 969 км² тәшкил итә.
# Глубочани

Глубочани (чех. Hlubočany) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Вишков, Вишков һәм Вишков районында урнашкан авыл.

# Глубочани
## Географиясе

Мәйданы — 8,063985 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 273 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Глубочани
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Глубочани
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Глубочани
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 573 |
| 1880 | 600 |
| 1890 | 632 |
| 1900 | 701 |
| 1910 | 773 |
| 1921 | 746 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 748 |
| 1950 | 646 |
| 1961 | 688 |
| 1970 | 626 |
| 1980 | 558 |
| 1991 | 489 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 476 |
| 2014 | 502 |
| 2016 | 493 |
| 2017 | 492 |
| 2018 | 491 |
| 2019 | 487 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 495 |
| 2021 | 515 |
| 2021 | 492 |
| 2022 | 518 |
| 2023 | 540 |
| 2024 | 542 |
# Багларбашы (Гейве)

Багларбашы (төр. Bağlarbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Гейве илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гавана (Флорида)

Гавана — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гавана (Флорида)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Гавана (Флорида)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 7,172568 км², 7,15632 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 72 метр биеклектә урнашкан.
# (9636) 1993 YO

(9636) 1993 YO (лат. 1993 YO) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9636) 1993 YO
## Тарихы

1993 елның 17 декабрендә галимнәр тарафыннан Фарра-д’Изонцо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 YO» саналган.
# Титан (иярчен)

Титан (бор. юнанча Τιτάν) — Сатурнның иң зур иярчене, зурлыгы буенча Кояш системасының икенче иярчене (Юпитерның иярчене Ганимедтан соң).
Җирдән һәм Марстан тыш Кояш системасының өслегендәге сыеклык белән бердәнбер җисеме һәм тыгыз атмосфералы бердәнбер иярчене.
Җирдән тыш тик Титанда өслегендәге сыек күлләр һәм елгалар (сыек метаннан тора) табылган. Тереклек булсын өчен сыеклык барлыгы - төп шарты була, шуңа күрә гадәти булмаган тереклек төре булуы фараз ителә.
1655 елда Нидерландлар астрономы Христиан Һюйгенс тарафыннан ачылган.
Титан диаметры — 5152 км, Айга караганда 50% ка зуррак. Тартылу көче Җирнеке җидедән берен тәшкил итә.
Титан өслеге күбесенчә су бозыннан һәм утырма органик матдәдән тора, геологик рәвештә яшь, яссы диярлек.
Титан һавасы күбесенчә азоттан тора, шулай ук метан, этан бар, алар болытлар булдыралар, шул болытлар сыек һәм мөмкин булган каты явым-төшем чыганагы булып торалар.
Титан өслегендә метан-этан күлләр һәм елгалар бар.
Өслегендә басым 1,5 атмосфера (146,7 кПа) тәшкил итә, температура -170—180 °C.
Титан Җирнең башлангыч дәвере белән чагыштырыла, бу иярчендә иң гади тереклек формалары булуы ихтимал, аеруча өслеге астында мөмкин була.

# Титан (иярчен)
## Тикшеренүләр

1979 елдан Титан актив тикшерелә башлый, 1979 елда «Пионер-11» галәми аппараты Сатурн орбитасына җитә, Титаннан 353 950 км ераклыгында очып уза.
1980 елда «Вояджер-1» аппараты иярченнән 5600 км ераклыгында очып уза.
1997 елда җибәрелгән «Кассини—Гюйгенс» аппараты Титанны тикшерүгә иң зур өлеш кертә. 2004 елдан «Кассини» - Сатурнның беренче ясалма иярчене була, Титан тирәли 21 тапкыр әйләнә, 950 км аралыгына якыная, өслегендә күлләр һәм елгалар төшерә.
2004 елда «Гюйгенс» зонды Титан өслегендә утыра, Айдан тыш ул җайланма - иярчендә утыртылган кеше ясаган беренче аппарат.

# Титан (иярчен)
## Тереклек мөмкинлеге

Сатурн һәм аның иярчене Титан яшәү зонасыннан тыш урнашкан, шуңа күрә югары оешкан тереклек формалары анда мөмкин түгел, ләкин иң гади организмнар булуы ихтимал.
Титанда түбән температура булуга һәм сыек су булмаганга карамастан химик эволюция башлану өчен җитәрлек шартлар бар, чөнки анда сыек метан-этан күлләр, елгалар бар, җитмәсә өслеге астында аммиак яки су океан булуы ихтимал.
Сыек күмерсулар күлләрендә тереклек хасил була ала. Тере организмнар биологик процессларында этан һәм метан эреткеч буларак кулланыла ала.
2010 елда НАСА галимнәре Титанда мөмкин тереклекнең гади формалары булуын белдерә, астробиолог Крис Маккей фаразы буенча Титандагы организмнар су һәм әче тудыргыч урынына метан һәм су тудыргыч кулланалар.
Бу фаразы буенча Титандагы организмнар газлы су тудыргыч һәм ацетилен "ашыйлар", тереклек эшчәнлеге нәтиҗәсендә метан чыгарыла. Шуңа күрә Титан өслеге янында су тудыргыч һәм ацетилен җитмәве күзәтелергә тиеш, нәкъ шушы факт табылган, өслеге янында су тудыргыч кайдадыр юкка чыга, организмнар тарафыннан су тудыргыч үзләштерү бик ихтимал. Ул Титандагы тереклек барлыгы туры булмаган дәлиле.
# Промно (Великопольское воеводалыгы)

Промно — Польшаның Великопольское воеводалыгы Победзиска гминасында урнашкан авыл.

# Промно (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (18389) 1992 JU2

(18389) 1992 JU2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18389) 1992 JU2
## Тарихы

1992 елның 4 маенда Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 JU2» саналган.
# Кече Куныр

Кече Куныр (рус. Малый Кугунур) — Киров өлкәсенең Арбаж районында урнашкан авыл.

# Кече Куныр
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Кече Куныр
## Сәгать поясы

Кече Куныр Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кече Куныр
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Эльсдорф (Рейнланд)

Эльсдорф — Алманиянең Төньяк Райн-Вестфалия җирендә урнашкан коммуна.

# Эльсдорф (Рейнланд)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 66,17 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 76 метр биеклектә урнашкан.
# Имәнлебаш

Имәнлебаш — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл. Имәнле елгасы ярында урнашкан.

# Имәнлебаш
## Тарих

1678 елда нигезләнгән.

# Имәнлебаш
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Имәнлебаш
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11.1 °C | -5.8 °C | 4.3 °C | 13.3 °C | 18.6 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 12 °C | 4.2 °C | -5.1 °C | -10.5 °C | 3.9 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
# Заозёрск

Заозөрск (рус. Заозөрск) — Россия Федерациясенең Мурманск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны —
* Н/Д кеше (
* Н/Д)
* Н/Д.

# Заозёрск
## Сәгать поясы

Заозөрск Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Заозёрск
## Тарих

Шәһәр cтaтысын 1981 елдан башлап йөртә.

# Заозёрск
## Халык

* Н/ДМилләтләр (2010): урыслар (81,3%), украиннар (11,8%), биларуслaр (2,0%), татарлар (1,2%).