yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Кисьма (Улейма кушылдыгы)

Кисьма — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Тверь өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Улейма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 29 км.

# Кисьма (Улейма кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010100912110000004666
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110000466
* Бассейн коды — 08.01.01.009
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Попово (гмина Тлухово)

Попово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Тлухово гминаcында урнашкан авыл.

# Попово (гмина Тлухово)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кедвавом

Кедвавом (рус. Кедвавом) — Коми Республикасының Ухта шәһәр округында урнашкан авыл.

# Кедвавом
## Климат

Кедвавом климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Кедвавом
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (93%), руслар (5%).
# Гүнәшли (Шәмкир)

Гүнәшли (әзери. Günəşli) — Әзербайҗанның Шәмкир районына караган авыл.
# 1104 ел

2 меңьеллык :
X гасыр — XI гасыр — XII гасыр — XIII гасыр — XIV гасыр :
Хронологик таблица :
1104 (бер мең йөз дүртенче) ел — кәбисә ел, юлиан тәкъвим буенча җомга көнне башлана. Бу безнең эраның 1104 елы, II меңьеллыкның 104 елы, XII гасырның 4 елы, XII гасырның 1 унъеллыгының 4 елы, 1100 елларның 5 елы. 1104 елдан бирле 920 ел үтте.

# 1104 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1104 елда туганнар

# 1104 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1104 елда вафатлар
# Сласцёны (Чавуский районы)

Сласцёны (белар. Сласцёны) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чавуский районында урнашкан авыл.

# Сласцёны (Чавуский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Калтак

Калтак — Татарстан Республикасының Минзәлә районындагы авыл.
Халык саны — 359 тирәсендә. Почта индексы — 423725.

# Калтак
## Тарих

1719 елда нигезләнгән.

# Калтак
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): чирмешләр.

# Калтак
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.4 °C | -11.2 °C | -6 °C | 4.2 °C | 13.3 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 11.9 °C | 4.1 °C | -5.2 °C | -10.7 °C | 3.8 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.
# Дюран (коммуна)

Дюран (фр. Duran) — Франциянең Жер департаментында урнашкан коммуна.
# SERHL2

SERHL2 (ингл. Serine hydrolase like 2) — кешенең 22-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# 241 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
241 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.

# 241 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:241 елда (б. э. к.) туганнар

# 241 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:241 елда (б. э. к.) вафатлар
# Җезказган (шәһәр тибындагы поселок)

Җезказган (каз. Жезқазған) — Казакъстанның Олытау өлкәсе‎ндә урнашкан бистә.

# Җезказган (шәһәр тибындагы поселок)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Гнилец

Гнилец (белар. Гнілец) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Драгичынский районында урнашкан авыл.

# Гнилец
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Аккала (Атырау өлкәсе)

Аккала (каз. Аққала) — Казакъстанның Атырау өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Аккала (Атырау өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Боулевард Вильяс де Ирапуато Км. Уно (Ирапуато)

Боулевард Вильяс де Ирапуато Км. Уно — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ирапуато муниципалитеты составына керә.

# Боулевард Вильяс де Ирапуато Км. Уно (Ирапуато)
## Географиясе

Боулевард Вильяс де Ирапуато Км. Уно Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Боулевард Вильяс де Ирапуато Км. Уно (Ирапуато)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Боулевард Вильяс де Ирапуато Км. Уно (Ирапуато)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Комлиха

Комлиха (рус. Комлиха) — Киров өлкәсенең Шабалино районында урнашкан авыл.

# Комлиха
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Комлиха
## Сәгать поясы

Комлиха Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Комлиха
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# (3934) Tove

(3934) Tove (лат. Tove) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3934) Tove
## Тарихы

1987 елның 23 февралендә Поуль Йенсен, Карл Аугюстесен, тарафыннан Брорфельде обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 DF1» саналган.
# Волосово

Волосово (рус. Волосово) — Россия Федерациясенең Ленинград өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 12 179 кеше (2014).

# Волосово
## Сәгать поясы

Волосово Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Волосово
## Тарих

Шәһәр тибындагы бистә статусын 1937 елдан, шәһәр статусын 1999 елдан башлап йөртә.

# Волосово
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (92,1%), украиннар (1,8%), белоруслар (1,2%), әрмәннәр (1,2%).
# BRI3BP

BRI3BP (ингл. BRI3 binding protein) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Timişoara

Timişoara (Romança: Timişoara, Almança: Temeswar/Temeschwar/Temeschburg, Macarça: Temesvár, Serbçä: Temišvar, Törekçä: Tamışvar-Temeşvar) ul Batış Romaniäda Banat töbägendä Timiş cirlegeneñ ber şähäre.
Şähär iseme Timişel yılğa isemennän çıqtı, wä bügen bu yılğa Bega isemen yörtä.

# Timişoara
## Taríx

* 1019 – Bízantí imperatorı Basil II Timisoara qalasın sala, ul şähär Dibiscos/Bisiskos/Tibiskos/Tibiskon/Timbisko/w.b. isemnär belän istälängän. Qayber taríxí istäleklär bu yıl belän kileşmilär.
* 1154 – Şähärgä Karlowitz şähärennän âl-İdrisi atlı Ğäräp cäğräfiäçe kilä, wä şähärne «baylıq birüçe... şatlıq şähäre» dip atí.
* 1241 – Qalanı Tatarlar cimerälär dilär, monda Moğol ğäskärlären añlarğa kiräk inde.
* 1307 – Macarstannıñ Charles I taştan yaña qala sala wä üz xanlığınıñ başqalası itep quya.
1552 yılda Timişoara töreklär tarafınnan basıp alına häm aldağı 164 yıl däwmında ul Ğosmanlı impiriäseneñ Temeşwar wiläyäte başqalası bulğan. Awstriä-Törkiä suğışı näticäsendä (1716-1718) şahär Habsburglar qulına küçkän häm XX ğasırnıñ başına qädär Awstriäneñ ber öleşe bulğan. Habsburglar däwrendä şähär qälğädän ilneñ iqtisadıy häm sänäği üzägenä äwerelgän: küpsanli fäbrik-zawutlar tözelgän, ictimaği tıranspırt häm ilikterik yaqtırtu kertelgän, timer yul ütkärelgän. Qälğä qorılmaları 1892-1910 yıllarda sütelgän.
Awstriä-Macarstan däwläte targalğanda 1918 neñ 31 ükäbrendä biredä Banat Cömhuriäte iğlan itelgän, läkin ul cömhüriät ozın ğömerle bulmıy; 15 nçe nüyäberda Sirbiä ğäskäre Banatqa kerep anı yuq itä. 1919 da şähär romannar qulına; Versal häm Trianon kileşüläre buyınça şähär Romaniäneñ ber öleşe dip tanıla.
1920 dä Timişoarada därelfönün nigezlänä.
1944 neñ 23 awgustında moñarçı Öçençe Reyx yağında suğışqan Romaniä Hitlerğa qarşı ittifağına quşıla. Ul xäbärgä ğäcäpsengän wermaxt ganizunı suğışsız täslim buldı. Ämmä şähärne kire qaytarırğa tırışqanda alman-macar ğaskärläre (häm alarğa qarşı suğışqan İttifaqçılar aviatsiäse) şähärgä zur zıyan salğannar.

# Timişoara
## Xalıq

Millätlär: 86.79% — romannar, 5.12% — macarlar, 1.37% — almannar, 1.3% — serblar.

# Timişoara
## Mädäniät

Şähär küpmillätle buluına säbäple, ul küpmädäniätle dä.
Şähärgä Parisdan Eifel kilep Bega arqılı küper salğan ide.
# Яңа Сәет (Минзәлә районы)

Яңа Сәет — Татарстанның Минзәлә районындагы юкка чыккан авыл.

# Яңа Сәет (Минзәлә районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11.1 °C | -5.9 °C | 3.8 °C | 12.5 °C | 17.8 °C | 19.9 °C | 17.1 °C | 11.5 °C | 3.8 °C | -5.3 °C | -10.4 °C | 3.5 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.
# Якушивци

Якушивци (словак. Jakušovce) — Словакиянең Стропков округында урнашкан авыл.

# Якушивци
## Тарихы

Авыл 1454 елда нигезләнгән.

# Якушивци
## Географиясе

Мәйданы — 5,5 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 265 метр биеклектә урнашкан.

# Якушивци
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# LSMEM2

LSMEM2 (ингл. Leucine rich single-pass membrane protein 2) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бүкүлмез (Рейһанлы)

Бүкүлмез (төр. Bükülmez) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Рейһанлы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Меҗидие (Алтынташ)

Меҗидие (төр. Mecidiye) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Алтынташ илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ломас де Сан Карлос (Леон)

Ломас де Сан Карлос — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Леон муниципалитеты составына керә.

# Ломас де Сан Карлос (Леон)
## Географиясе

Ломас де Сан Карлос Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Ломас де Сан Карлос (Леон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ломас де Сан Карлос (Леон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Барбарига

Барбарига — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Брешиа провинциясе составына керә.

# Барбарига
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 81 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Дело, Оффлага, Помпьяно, Корцано, Ордзинуови һәм Сан-Паоло (коммуна) коммуналары белән чиктәш.
# Норт-Гейлдон (Нью-Джерси)

Норт-Гейлдон — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Норт-Гейлдон (Нью-Джерси)
## Тарихы

Огачи шәһәре 20 март 1901 елда нигезләнгән.

# Норт-Гейлдон (Нью-Джерси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 9,135627 км², 9,061111 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 312 Фут биеклектә урнашкан.
# Жидовице (Йичин)

Жидовице (чех. Židovice) — Чехиянең Кралове Градец крае Йичин һәм Йичин районында урнашкан авыл.

# Жидовице (Йичин)
## Географиясе

Мәйданы — 3,326147 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 237 метр биеклектә урнашкан.

# Жидовице (Йичин)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Жидовице (Йичин)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Жидовице (Йичин)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 287 |
| 1880 | 280 |
| 1890 | 253 |
| 1900 | 293 |
| 1910 | 300 |
| 1921 | 272 |
| 1930 | 296 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 217 |
| 1961 | 220 |
| 1970 | 194 |
| 1980 | 159 |
| 1991 | 126 |
| 2001 | 131 |
| 2011 | 112 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 121 |
| 2016 | 125 |
| 2017 | 124 |
| 2018 | 123 |
| 2019 | 124 |
| 2020 | 124 |
| 2021 | 119 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 95 |
| 2022 | 111 |
| 2023 | 107 |
| 2024 | 104 |
# Джексон (округ, Висконсин)

Джексон — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Блэк-Ривер-Фоллс шәһәре.

# Джексон (округ, Висконсин)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1853 елда оештырыла.

# Джексон (округ, Висконсин)
## Территориясе

Округ мәйданы 2556 км² тәшкил итә.
# Багданка

Багданка (белар. Багданка) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.

# Багданка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# HD174704

HD174704 — Калкан йолдызлыгында урнашкан Fm_dD спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,75 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Казчина Галанта (Бьела)

Казчина Галанта — Италиянең Пьемонт төбәге Черрионе өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Галанта (Бьела)
## Географиясе

Казчина Галанта Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казчина Галанта (Бьела)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дрексел-Гайтс

Дрексел-Гайтс — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Дрексел-Гайтс
## Географиясе

Дрексел-Гайтс халык санын алу урыны мәйданы — 50,384643 км², 52,310837 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 770 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 2619

NGC 2619 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2619
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ла-Тальяда-д’Эмпорда

Ла-Тальяда-д’Эмпорда (кат. Tallada d'Empordà, La) — Испаниянең Жирона провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Ла-Тальяда-д’Эмпорда
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 16,6 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 20 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# HD1619

HD1619 — Кит йолдызлыгында урнашкан A1mA7-F3 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,67 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Арбусьес

Арбусьес (кат. Arbúcies) — Испаниянең Жирона провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Арбусьес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 86,2 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 291 метр биеклектә урнашкан.
# (10622) 1997 XA12

(10622) 1997 XA12 (лат. 1997 XA12) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10622) 1997 XA12
## Тарихы

1997 елның 5 декабрендә LINEAR тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 XA12» саналган.
# Балан (Көнчыгыш Седан)

Балан (фр. Balham) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Асфельд кантонына карый.

# Балан (Көнчыгыш Седан)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 1.77 км².
# Сент-Клэр (округ, Иллинойс)

Сент-Клэр — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Белвилл шәһәре.

# Сент-Клэр (округ, Иллинойс)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1790 елда оештырыла.

# Сент-Клэр (округ, Иллинойс)
## Территориясе

Округ мәйданы 1704 км² тәшкил итә.
# Кыш

Кыш - елның дүрт фасылыннан берсе. Яз һәм көз арасында. Кышның үзенчәлеге - түбән температура.
Өч айдан тора: төньяк ярымшарында декабрь, гыйнвар, февраль; көньяк ярымшарында исә июнь, июль һәм август. Астрономик кыш 22 декабреннән 21 мартка кадәр дәвам итә.

# Кыш
## Сынамышлар

* Кыш бәс, томан булса, җәй иген уңа.
* Кыш көне яңгыр яуса, икмәк булыр.
* Кыш сыкы булса, җәй алма була.
* Кыш томан булса, җәй юкәдә бал була.
* Кыш кар күп булса, җәй яңгырлы булыр.
# Ван Эйк (кратер)

Ван Эйк — Меркурий планетасының 43°30′ т. к. 159°00′ кб. о. координаталары буенча урнашкан 235 километрлы кратеры.

# Ван Эйк (кратер)
## Исеме

Кратер дат рәссамы Ян ван Эйк хөрмәтенә аталган.
# Фрейташ

Фрейташ — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Фафи һәм Freitas e Vila Cova муниципалитетына карый.

# Фрейташ
## Географиясе

Мәйданы — .
# Җир асты байлыкларын файдалану буенча федераль агентлык

Җир асты байлыкларын файдалану буенча федераль агентлык(рус. Федеральное агентство по недропользованию) — Россия Федерациясе табигый ресурслар һәм экология министрлыгы карамагында булган федераль башкарма хакимият органы. Җир асты байлыкларын файдалану өлкәсендә дәүләт хезмәтләре күрсәтү һәм дәүләт милке белән идарә итү функцияләрен гамәлгә ашыра. Россия Федерациясе Президенты Указы белән 2004 елда оештырыла.
# FAM229B

FAM229B (ингл. Family with sequence similarity 229 member B) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ла-Шапель (Алье)

Ла-Шапель (фр. La Chapelle) — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
# Каррагоза

Каррагоза — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. Браганса (Португалия) муниципалитетына карый.

# Каррагоза
## Географиясе

Мәйданы — 27,77 км².
# Эрли (Савона)

Эрли — Италиянең Лигурия төбәге Савона өязендә урнашкан торак пункт.

# Эрли (Савона)
## Географиясе

Эрли Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Эрли (Савона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Эрли (Савона)
## Халкы

| Ел | Халык саны |
| 2017 | 251 |
| 2018 | 235 |
| 2023 | 215 |
# Törkiädä terror ğämäle (avgust, 2016)

Törkiädä terror ğämäle yäki Gazianteptäge terror ğämäle - 2016 yılnıñ 20 avgustında Törkiäneñ könyağındağı Gaziantep şähärendä tuy waqıtında intixarçı-yäşüsmer üzen şartlatu näticäsendä kimendä 51 keşe häläk bulğan, 94 keşe yaralanğan.
Törkiä prezidentı Räcäp Tayyip Ärdoğan şartlatuçı 12-14 yäşlek üsmer bulğan dip belderä. Bu xaqta Törkiäneñ Anadolu agentlığı xäbär itä.
Xastaxanälärgä kiterelgän 60 keşeneñ 17seneñ xäle awır dip belderelä. Aldan Erdoğan İGİL terror oyışması bu şartlawlarnı oyıştırğan bulırğa mömkin dip beldergän ide. Törkiä vitse-premyerı Mexmet Şimşek "wäxşilärçä" şartlatunı intixarçı oyıştırğan, dide.
Şartlawdan soñ uq Ğäziantep xäkimiätläre älege xälne terror ğämäle dip bäyäläde. Älegä şartlawnı üz östenä aluçı bulmadı.
# Рекур-ле-Кре

Рекур-ле-Кре (фр. Récourt-le-Creux) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# Навики (Воранавский районы)

Навики (белар. Навікі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.

# Навики (Воранавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# IC 3198

IC 3198 — чикләрендә урнашкан йолдыз .

# IC 3198
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3198 буларак та сурәтләнә.
# Фрейшеда

Фрейшеда — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. Freixeda e Vila Verde муниципалитетына карый.

# Фрейшеда
## Географиясе

Мәйданы — 11,45 км².
# (4808) Бэллаэро

(4808) Бэллаэро (лат. Ballaero) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4808) Бэллаэро
## Тарихы

1925 елның 21 гыйнварында Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1925 BA» саналган.
# Бригей-ле-Шантр

Бригей-ле-Шантр (фр. Brigueil-le-Chantre) — Франциянең Вьенна департаментында урнашкан коммуна.