yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Агародники (Дубровенски авыл советы)

Агародники (белар. Агароднікі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.

# Агародники (Дубровенски авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Лойтерсхаузен

Лойтерсхаузен — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Лойтерсхаузен
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Лойтерсхаузен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 84,07 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 426 метр биеклектә урнашкан.
# Саюн

Саюн (фр. Sahune) — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
# Уфа тимер юл күпере

Уфа тимер юл күпере (баш. Өфө тимер юл күпере) — Агыйдел елгасы аша салынган тимер юлы күпере. Уфа шәһәрендә урнашкан.

# Уфа тимер юл күпере
## Тарихы

Уфа тимер юлы күперен төзү Самар-Златоуст тимер юлы өлешендә 1886 елда башланган һәм 1888 елда тәмамланган. Башта ул елгасы аша чыгуны, аннары инде (1892 ел) Чиләбе каласына кадәр магистраль төзүне тәэмин иткән.
Торыклы күпер төзү 1884 елгы техник нормаларга туры китереп, профессор Н. А. Белелюбский тарафыннан проектланган. Корамалларын Вотка заводында җитештергәннәр.
Белелюбский торыклы күпер төзүне башлангыч тапкыр кулланган. Бу корылыш прогрессив исәпләнгән. Ферма элементларында кискенлек кими торган булган.
Күпер төзүдә башлангыч тапкыр тупсалы аркылы терәк балалары кулланылган. 1890 елдагы Эдинбург күргәзмәсендә төзелмә Алтын мидал яулаган һәм соңыннан «рус терәк төре» дип атала башлаган.
1888 елның 8 сентябрендә тимер юллар бәйләнеше министры адмирал К. Н. Посьет тантаналы рәвештә күперне ача. Шулай ук тимер юл күперендә җәяүле хәрәкәте дә ачыла. Аның өчен ян-яктан махсус идәннәр эшләнелә. (Аннары ул ябыла)
Күпер сызмасы (схема) — 109 метр күпердә һәр бересенең арасы 25 метрдан торган алтылы тотрык булган.
1919 елда Ватандашлар сугышы чорында Колчак отрядлары алтынчы тоторокло шартлаткан, шунлыктан ул ватылган. Аны төзәтү ике этаптан торган, элек вакытлы тоторлар янына, аннары капиталь төзәтү эшләре башкарылган.
Күперне тергезгән өчен төзүчеләрне котлап, В. И. Лениннан 1919 елның 10 октябрендә күпер төзүчеләр исеменә телеграмма килә
Капиталь төзекләндерү вакытында профессор Л. Д. Проскуряков тарафыннан төзелеш проектына ярашлы тороктар саны арттырыла.

# Уфа тимер юл күпере
## Кызык фактлар

1888 ел Дим елгасы өчен ясалма елга үзәне (кушымта) казыла; ул хәзерге автомобиль күпере яныннан 100 метр ас яктан башлана һәм Агыйдел ягына туры таба китә. Бу ердан Дим елгасы аша тагын да тимер юлы күперен төземәс өчен эшләнелә.
Агымнан аз гына ераклыкта, тимер юлы күпере янында, Агыйделдә кече генә бер утрау бар. Ул ел саен үзенең хәләтен үзгәртә, җәй көне утрауга әверелә. Утрауның барлыкка килүе XX гасыр башындагы бу урында баткан ашлык баржаларына бәйле. Баткан биржалар ләм утырып, утрау барлыкка килүгә нигез булып тора.
Күпернең беренче төсле фотосурәтләре С. М. Прокудин-Горский тарафыннан 1910 елда эшләнелгән. Ул өч төстәге негативы алу чаралары белән эшләнелгән.
# Голенско

Голенско — Польшаның Лодзь воеводалыгы Хонсьно гминаcында урнашкан авыл.

# Голенско
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# POLD2

POLD2 (ингл. DNA polymerase delta 2, accessory subunit һәм DNA polymerase delta subunit 2) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бөрбәңк

Бөрбәңк (ингл. Burbank) — АКШның Калифорния штатында урнашкан шәһәр.

# Бөрбәңк
## Тарих

1887 дә нигезләнә.

# Бөрбәңк
## Кардәш шәһәрләр

* Габороне, Ботсвана
* Инчон, Көньяк Корея
* Ота, Япония
* Патерна, Испания
* Сольна, Швеция
# (15204) 1978 UG

(15204) 1978 UG — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15204) 1978 UG
## Тарихы

1978 елның 28 октябрендә Генри Джиклас тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 UG» саналган.
# Викофф (Миннесота)

Викофф — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Викофф (Миннесота)
## Тарихы

Викофф шәһәре елда нигезләнгән.

# Викофф (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,415876 км², 2,482733 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 403 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Раду-Воде (Джурджу)

Раду-Воде — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. Извоареле (коммуна, Джурджу) коммунасына карый.

# Раду-Воде (Джурджу)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 84 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Лакау

Лакау (рус. Татарская Лака) — Пенза өлкәсенең Вадинск районына керүче татар авылы. Татар Лакасы авылы советына керә. Вадинсктан 15 км ераклыкта урнашкан.
Иң борыңгы мишәр авыллары рәтенә керә. Элекке Керенск өязе башка татар авыллары шикелле ук ул руслар килгәнче корылган була. Нугай яуларын туктату өчен беренче ныгытма линияләре бу авыллар аша узган. Биредәге татар-казаклар чик хезмәтен башкарганнар.
Авылда 2004 елда 111 йортта 333 кеше яшәгән. Хәзер авылның күпчелеген руслар тәшкил итә. Рус чиркәве төзелгән.
Авыл атамасы фин-угырча чорма, манара мәгънәсен аңлата.
# Браоне

Браоне — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Брешиа провинциясе составына керә.

# Браоне
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 394 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Брено (Италия), Червено, Чето, Лозине һәм Ньярдо коммуналары белән чиктәш.
# Советское (Алтай Республикасы)

Советское (рус. Советское) — Алтай Республикасының Чоя районында урнашкан авыл.

# Советское (Алтай Республикасы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.

# Советское (Алтай Республикасы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
# Павел-Ёль

Павел-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Лемью елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 29 км.

# Павел-Ёль
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050100212103000061227
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006122
* Бассейн коды — 03.05.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Юзев (Каракочан)

Юзев (төр. Yüzev) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Каракочан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Догубаязыт

Догубаязыт (төр. Doğubayazıt) — Төркия Җөмһүриятенең Агры иленә караган бер шәһәре.
# Сенско (Свентокшиж воеводалыгы)

Сенско — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Слупя гминасында урнашкан авыл.

# Сенско (Свентокшиж воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Минжешть (Ясси)

Минжешть — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. Могошешть (коммуна) коммунасына карый.

# Минжешть (Ясси)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 102 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Делта (округ, Колорадо)

Делта — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Делта шәһәре.

# Делта (округ, Колорадо)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1883 елда оештырыла.

# Делта (округ, Колорадо)
## Территориясе

Округ мәйданы 2958 км² тәшкил итә.
# Григорий Коновалов

Григорий Иванович Коновалов ( 1908 - 1987 ) - рус совет прозаигы. 1930 елдан ВКП (б) әгъзасы.

# Григорий Коновалов
## Биографияcе

1908 елның18 сентябренда Боголюбовка авылында (хәзерге Оренбург өлкәсенең Сорочинский өлкәсе ) крестьян гаиләсендә туган, батрак булган. 1926 елдан Пермь сәнәгать заводында эшләй, 1928-1931 елларда Пермь эшчеләре факультетында укый, 1936 елда Перм педагогия институтын тәмамлай, аннары тагы да Мәскәүдә ИКП-да укый. 1930 елдан ВКП (б) әгъзасы. 1940-1941 елларда Ульяновск педагогия институтында рус әдәбияты укыта. Сугыш вакытында ул Тын океан флотында хезмәт итә. Сугыштан соң ул Уляновскта укытуга кайта, һәм анда 1957 елга кадәр эшләй. Аннан соң ул Саратовта яшәй. Ул 1987 елның 17 апрелендә вафат була. Аны Саратовта Елшанское зиратында җирләйләр.
Ул 1927 елдан әдәби иҗат белән шөгыльләнә, романнар ("Университет"), кыска хикәяләр ( «Былинка в поле» җыентыгы) яза. 1958-1965 елларда һәм 1970 елдан РСФСР Язучылар берлеге әгъзасы.

# Григорий Коновалов
## Бүләкләре

- М. Горкий исемендәге РСФСР дәүләт премиясе (1969) - «Истоки» романы өчен (1959-1967)
- Ленин ордены
- Октябрь Инкыйлабы ордены
- Икенче дәрәжә Ватан сугышы ордены (12/23/1985)
- Кызыл Байрак Хезмәт ордены (10/25/1968)
- Кызыл Йолдыз ордены (29.8.1945)
- медальләр

# Григорий Коновалов
## Әсәрләре
### романнары

* «Университет», 1947
* «Степной маяк», 1950 (в перераб. варианте: «Вечный родник», 1955)
* «Истоки». 1959, В 2-х тт. — 1969. В 1982 году работу над пьесой по мотивам этого романа вёл Г. С. Соловский
* «Былинка в поле», 1970
* Предел // «Москва», 1974, № 3-4
* Благодарение // «Москва», 1983, № 1

# Григорий Коновалов
## Әсәрләре
### хикәяләр йыйынтыклары

* Поиски дивного цветка, 1959
* Беркутиная гора, 1963
* Гнев Кротких, 1969

# Григорий Коновалов
## Әсәрләре
### очерклары

* Под одной крышей, 1962
# Трёхгорный

Трөхгорный (рус. Трөхгорный) — Россия Федерациясенең Чиләбе өлкәсендә урашкан шәһәр.
Халык саны —
* Н/Д кеше (
* Н/Д)
* Н/Д.

# Трёхгорный
## Сәгать поясы

Трөхгорный Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Трёхгорный
## Тарих

Шәһәр cтaтысын 1955 елдан башлап йөртә.

# Трёхгорный
## Халык

* Н/ДМилләтләр (2010): урыслар (88,2%), татарлар (4,5%), башкортлар (3,4%), украиннар (1,5%).
# Тшенсач (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

Тшенсач — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Добрч гминаcында урнашкан авыл.

# Тшенсач (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ортатүбе (Алматы өлкәсе)

Ортатүбе (каз. Ортатөбе) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Ортатүбе (Алматы өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Илаган

Илаган (ингл. Ilagan) — Филипиннең Исабела правинсәсендә урнашкан шәһәр.

# Илаган
## Географиясе

Шәһәр Лусон утравында урнашкан.

# Илаган
## Тарих

Шәһәр статусын 2012 елдан башлап йөртә.
# Согукпынар (Сивриҗе)

Согукпынар (төр. Soğukpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Сивриҗе илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Әмҗебаш

Әмҗебаш — Башкортстанның Калтасы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452871, ОКАТО коды — 80233803001.
# Чапельки (Свецкий повяты)

Чапельки — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Свеце гминаcында урнашкан авыл.

# Чапельки (Свецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ронкальия (Леко)

Ронкальия — Италиянең Ломбардия төбәге Мерате өязендә урнашкан торак пункт.

# Ронкальия (Леко)
## Географиясе

Ронкальия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Ронкальия (Леко)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дамлыҗа (Демирөзү)

Дамлыҗа (төр. Damlıca) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Байбурт иле Демирөзү илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Эртугрул (Сүлейманпаша)

Эртугрул (төр. Ertuğrul) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Текирдаг иле Сүлейманпаша илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Траведона-Монате

Траведона-Монате — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Варезе провинциясе составына керә.

# Траведона-Монате
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 273 метр биеклектә урнашкан. Бьяндронно, Бреббья, Bardello con Malgesso e Bregano, Cadrezzate con Osmate, Испра, Тернате (Италия) һәм Комаббио коммуналары белән чиктәш.
# Көрәк

Көрәк — яссы турыпочмаксыман, сапка утыртылган, ешрак туфракны казу, чистарту, күчерү өчен кулланылган кул инструменты. Сугыш вакытында, шулай ук, корал буларак та кулланылган.

# Көрәк
## Көрәк төрләре

* Очлы көрәк — яссы, очланган формадагы көрәк. Авыл хуҗалыгында һәм казу эшләрендә кулланыла. Өстендә аяк табаны өчен бекләнмәләре дә бар.
* Шакмак көрәк - археологиядә кулланылучы очлы көрәкнең бер төре, аннан квадрат, тигез яннары белән аерыла.
* Соскыч көрәк — коелучы, вак йөкләр белән эшләүгә ясалган тирән, бекләнмәле көрәк. Һәрбер төр йөк өчен үзенең төре була. Ком көрәге — турыпочмак формасында; иген көрәге — зур соскыч көрәк; измә көрәге — зуррак тирәнлек белән эшләнгән, күмер көрәге — очланган өчпочмак формасында була.
* Кар чистарткыч көрәк — соскычы зур булган соскыч көрәкнең бер төре. Күбесенчә фанерадан, пластиктан, аллюминийдан эшләнә. Агачтан эшләнсә- йөрткеч кар көрәге дип атала.
* Чүп-чар соскычы — кыска саплы чүп җыю көрәге.
* Икмәк көрәге — аш-су бүлмәсендә кулланылучы көрәк.
# Панико (Напуль)

Панико — Италиянең Кампания төбәге Савьяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Панико (Напуль)
## Географиясе

Панико Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Панико (Напуль)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шатонеф-дю-Рон

Шатонеф-дю-Рон (фр. Châteauneuf-du-Rhône һәм фр. Bourg-le-Rhône) — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
# Носкова (Васькина кушылдыгы)

Носкова (Лесная) — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Тум өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Васькина елгасының сул ярыннан 5 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Носкова (Васькина кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Кемерово каласыннан койганчы урынга чаклы. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010300412115200012605
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115201260
* Бассейн коды — 13.01.03.004
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Лос Саусес (Авакуозинго)

Лос Саусес — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ауакуоцинго муниципалитеты составына керә.

# Лос Саусес (Авакуозинго)
## Географиясе

Лос Саусес Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Лос Саусес (Авакуозинго)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Лос Саусес (Авакуозинго)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Ортаффа

Ортаффа (фр. Ortaffa) — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Оливейра-дус-Брежиньюс

Оливейра-дус-Брежиньюс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Баия штатына карый.

# Оливейра-дус-Брежиньюс
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 3563,908 км².
# Иустин (Мальцев)

Иустин (Мальцев) (Иван Николай улы Мальцев, 1891, Каргополь өязе, Олонец гөбернәсе, Россия империясе — 4 апрель 1950(1950-04-04), Казан, РСФСР, СССР) — православие дин эшлеклесе, Вологда һәм Череповец (1945-1949), Псков һәм Порхов (1949), Казан һәм Чистай (1949-1950) епискобы.
# Треволь

Треволь (фр. Trévol) — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
# Пьеррфон (Уаза)

Пьеррфон (фр. Pierrefonds) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Бурукан (Сегонды кушылдыгы)

Бурукан — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елга Сегонды елгасының сул ярына тамагыннан 89 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 31 км.

# Бурукан (Сегонды кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кеть елгасы. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Чулымдан Кеть елгасына кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010600112115200026378
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202637
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Аслан Масхадов

Аслан Масхадов (чеч. МасхадгӀеран Іаьлин кІант Аслан (Халид), 1951 елның 21 сентябре, ССРБ, Казакъ ССР, Караганда өлкәсе, Шокай — 2005 елның 8 марты, РФ, Чечня, Толстой-Юрт) — Чечен Ичкерия Җөмһүриятенең хәрби, сәяси, дәүләт эшлеклесе. Чечен Ичкерия Җөмһүриятенең президенты (1997 елның 12 феврале — 2005 елның 8 марты). 1969—1991 елларда ССРБ Кораллы көчләрендә хезмәт итә, полковник.

# Аслан Масхадов
## Тәрҗемәи хәле

1951 елның 21 сентябрендә Казакъ ССР Караганда өлкәсе Осакаров районы Шокай бистәсендә туган. Гаиләсе 1944 елда чеченнәр һәм ингушлар сөргене вакытында Казакъстанга сөрелгән булган. 1957 елда гаиләсе белән Чечен-Ингуш АССР Надтеречный районы Зебир-Юрт авылына кайта.
Совет чорында яхшы хәрби карьера ясый. Надтеречный авылы урта мәктәбен (1967), Тифлиста югары артиллерия команда укуханасен (1972), Ленинградта М. И. Калинин исемендәге хәрби-артиллерия академиясен (1981) тәмамлый. Тифлис хәрби уку йортын тәмамлагач, 1972-1977 елларда ССРБ-Кытай чигендәге Ханка күлендә, Ленинград хәрби уку йортын тәмамлагач, 1981-1986 елларда Маҗарстанда, 1986-1992 елларда Вильнюста хезмәт итә. 1990 елда ул җитәкләгән хәрби округ сугышчан һәм сәяси әзерлектә иң яхшы нәтиҗәләр күрсәтә.

# Аслан Масхадов
## Чечен Ичкерия Җөмһүрияте

1992 елда «полковник» дәрәҗәсендә отставкага чыга. Д. Дудаевның ышанычлы көрәштәшенә әйләнә: 1992 елдан Чечняның гражданнар саклануы башлыгы, 1994 елдан Чечен Ичкерия Җөмһүриятенең Кораллы көчләре баш сәргаскәре.
Беренче чечен сугышы вакытында А. Масхадов чечен кораллы көчләренең иң эре хәрби хәрәкәтләрен планлаштыра һәм тормышка ашыра. 1996 елның 31 августында генерал А. Лебедь белән «РФ белән Чечня Җөмһүрияте арасында мөнәсәбәтләрнең нигезләрен билгеләүче Принципларны эшләү турында» Хасавюрт килешүләрен имзалый.
1997 елның 27 гыйнварында, сайлаучыларның 59,3 % тавышын җыеп, Чечен Ичкерия Җөмһүриятенең президенты итеп сайлана.
1997 елның маенда РФ Президенты Борис Ельцин белән «РФ белән ЧИҖ арасында солых һәм мөнәсәбәтләр нигезләре турында килешүне» имзалый.
Сайлаулардан соң ярты ел үткәч, А. Масхадов ЧИҖ премьер министры итеп Шамил Басаевны билгели.
Икенче чечен сугышы башлангач, А. Масхадов ЧИҖ Дәүләт саклану комитеты (Мәҗлис–әл-Шура) җитәкчесе вазифасын ала.
2004 елның 8 сентябрендә РФ ФСБсы Ш. Басаев белән А. Масхадовны тотарга (юк итәргә) ярдәм итүче мәгълүмат өчен 300 млн сум түләргә вәгъдә итә.
2005 елның 8 мартында махсус операция вакытында үтерелә.

# Аслан Масхадов
## Гаиләсе

Беренче хатыны (1972 елдан) — Кусама Семиева, телефончы. Балалары: улы Анзор (1979), кызы Фатыйма (1981). Икенче хатыны (2002 елдан), бер баласы. Масхадов үтерелгәч, гаиләсе Финляндиядә сәяси сыену урыны алган. 2016 елда Кусама Семиева Чечняга кайта.
# Пяна д'Изкия (Кампобасо)

Пяна д'Изкия — Италиянең Молизе төбәге Тривенто өязендә урнашкан торак пункт.

# Пяна д'Изкия (Кампобасо)
## Географиясе

Пяна д'Изкия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пяна д'Изкия (Кампобасо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лома Бонита (Таско де Аларкон)

Лома Бонита — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Таско-де-Аларкон муниципалитеты составына керә.

# Лома Бонита (Таско де Аларкон)
## Географиясе

Лома Бонита Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Лома Бонита (Таско де Аларкон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Лома Бонита (Таско де Аларкон)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Франсиск Будрис

Франсиск Будрис (Pranciškus Budrys, 14 октябрь 1882(1882-10-14), Рупейкәй, Шавли өязе, Ковно гөбернәсе, Россия империясе — 16 декабрь 1937(1937-12-16) (55 яшь), Уфа, БАССР, РСФСР, СССР) — Рим-католик чиркәве эшлеклесе, төрле вакытларда Пермь, Чиләбе, Екатеринбург, Тубыл католик мәхәлләләре мөдире.
# Тубман (кратер)

Тубман (лат. Tubman) — Венера планетасының 23°36′ к. к. 204°36′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 42,9 километр озынлыкта булган кратеры.

# Тубман (кратер)
## Исеме

Тубман кратеры Америкалы Харриет Тубмана хөрмәтенә аталган.
# Дагер (ай кратеры)

Дагер (лат. Daguerre) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 45,79 км булган кратер.

# Дагер (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Луи Жак Манде Дагер (1789—1851) хөрмәтенә бирелә.

# Дагер (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Паракенде (Манавгат)

Паракенде (төр. Parakende) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Манавгат илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ташлыбурч (Мидьят)

Ташлыбурч (төр. Taşlıburç) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Мидьят илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# ADD3

ADD3 (ингл. Adducin 3) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Рассвет (Добрушский районы)

Рассвет (белар. Рассвет) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Добрушский районында урнашкан авыл.

# Рассвет (Добрушский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Рогувек (Клодзький повяты)

Рогувек — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Клодзко гминасында урнашкан авыл.

# Рогувек (Клодзький повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Артонне

Артонне (фр. Arthonnay) — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
# Хофкирхен-им-Мюлькрайс

Хофкирхен-им-Мюлькрайс — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Рорбах округы составына керә.

# Хофкирхен-им-Мюлькрайс
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 601 метр биеклектә урнашкан. Пфарркирхен-им-Мюлькрайс, Пуцлайнсдорф, Нидеркаппель, Хайбах-об-дер-Донау, Санкт-Агата, Вальдкирхен-ам-Везен, Энгельхартсцелль-ан-дер-Донау һәм Нойштифт-им-Мюлькрайс коммуналары белән чиктәш.