yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# 908 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 908 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
VIII гасыр — IX гасыр — X гасыр — XI гасыр — XII гасыр :
Хронологик таблица :
908 (тугыз йөз сигезенче) ел — кәбисә ел, юлиан тәкъвим буенча җомга көнне башлана. Бу безнең эраның 908 елы, I меңьеллыкның 908 елы, X гасырның 8 елы, X гасырның 1 унъеллыгының 8 елы, 900 елларның 9 елы. 908 елдан бирле 1116 ел үтте.

# 908 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:908 елда туганнар

# 908 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:908 елда вафатлар
# Хүснү Каракаш (Кепез)

Хүснү Каракаш (төр. Hüsnü Karakaş) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Кепез илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Зносим

Зносим (чех. Znosim) — Чехиянең Урта Чехия крае Влашим районында урнашкан авыл.

# Зносим
## Географиясе

Мәйданы — 1,968 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Зносим
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Зносим
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Зносим
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 170 |
| 1880 | 154 |
| 1890 | 174 |
| 1900 | 94 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 119 |
| 1921 | 118 |
| 1930 | 95 |
| 1950 | 109 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 110 |
| 1970 | 99 |
| 1980 | 88 |
| 1991 | 72 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 78 |
| 2011 | 98 |
| 2021 | 103 |
# Перет-Сент-Андре

Перет-Сент-Андре (фр. Peyret-Saint-André) — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Локалита Сан Калоҗеро

Локалита Сан Калоҗеро — Италиянең Сицилия төбәге Шакка өязендә урнашкан торак пункт.

# Локалита Сан Калоҗеро
## Географиясе

Локалита Сан Калоҗеро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Локалита Сан Калоҗеро
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фолгоза (Армамар)

Фолгоза — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. Армамар муниципалитетына карый.

# Фолгоза (Армамар)
## Географиясе

Мәйданы — 4,8 км².
# Әбильятаг

Әбильятаг (әзери. Əbilyataq) — Әзербайҗанның Хачмаз районына караган авыл.
# Пигани

һәм
Пигани — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Сенява гминасында урнашкан авыл.

# Пигани
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бомон-сюр-Лез

Бомон-сюр-Лез (фр. Beaumont-sur-Lèze) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Пшикори (Гарволинский повяты)

Пшикори — Польшаның Мазовия воеводалыгы Мясткув-Косцельны гминасында урнашкан авыл.

# Пшикори (Гарволинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Делакыу (Анений Ной)

Делакыу (рум. һәм молдав. Delacău ) — Молдова Республикасының Анений Ной районына караган авыл.
# Сен-Жакю-де-ла-Мер

Сен-Жакю-де-ла-Мер (фр. Saint-Jacut-de-la-Mer) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Планкоэт кантонына карый.

# Сен-Жакю-де-ла-Мер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 19,81 км².
# Алпоне (Верона)

Алпоне — Италиянең Венеция төбәге Буттапьетра өязендә урнашкан торак пункт.

# Алпоне (Верона)
## Географиясе

Алпоне Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Алпоне (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Әхмәт Муса

Әхмәт Муса (ингл. Ahmed Musa, 14 октябрь 1992(1992-10-14) (31 яшь), Җос, Нигерия — , ) — Нигерия футболчысы (ярымсакчы, фланговый полузащитник һәм һөҗүмче), Россия чемпионы (2012–13, 2013–14, 2015–16), Россия кубогы (2012–13) суперкубогы (2013, 2014) иясе, Африка милләтләре кубогы иясе (2013), Нигерия (2009–10) һәм Россия (2012–13) чемпионатларының иң яхшы туп кертүчесе.
# Галда-де-Жос (коммуна)

Галда-де-Жос — Румыниянең Алба жудецында урнашкан коммуна.

# Галда-де-Жос (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 101,69 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 236 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Галда-де-Жос, Беник, Четя, Галда-де-Сус, Лупшень, Мегура (Галда-де-Жос, Алба), Месентя, Оеждя, Пояна-Галдей, Рейкань һәм Зегриш авыллары урнашкан.
# Зур Кливлендның Шива Вишну Һинд дине гыйбадәтханәсе

Зур Кливлендның Шива Вишну Һинд дине гыйбадәтханәсе - ул Парма, Оһайода Кливленд Метрополитэн Даирәсененең Һинд дине тарафдарларына хезмәт итә торган Һинд дине гыйбадәтханәсе. Гыйбадәтханә 12 000 Һинд дине тарафдарына хезмәт итә һәм аңа елына 30 000 кеше килә.

# Зур Кливлендның Шива Вишну Һинд дине гыйбадәтханәсе
## Тарихы

1983 елда Һинд дине тарафдарлары даими урнашулары булмаганга күрә, Кливленд Дәүләт Университетында очраша торган булганнар. Берничә урын эзләп каралган булган, мәсьәлән, Оһайода Төньяк Роялтонда калдырылган бина, әмма планнар чынга ашмаган, чөнки җәмәгать Һиндуларны кабул итә алмаган. 1987 елда $200 000 суммага 22 акр җир белән янган бина сатып алынган булган. 1989 елда яндырылган бина $350 000 акча кулланып янә төзекләндереленеп өске каты һәм йөрү мөмкинчелеге белән аскы катлы бина булган. 1989 елның 10 сентябрендә гыйбадәтханәгә 2000 Һинд дине тарафдары килеп иннаугурация булган.. 1997 елда гыйбадәтханә үсүче Һинд дине тарафдарларына җайлаштырырлык итеп янә төзекләндерелеп 32 акрга кадәр киңәйтелгән булган, моңа якынча $20 миллион сумма сарыф ителгән булган.

# Зур Кливлендның Шива Вишну Һинд дине гыйбадәтханәсе
## Дизайны

Гыйбадәтханәнең ике алтаре бар, сул якта Шива һәм уң якта Вишну. Ганеша алтаре Шива алтареннан уң яктан һәм Дурга һәм Лакшми алтарьлары Шива һәм Вишну алтарьлары арасында. Нанди үгезе Шива алтареннән тышта урнашкан һәм карашы Шивага юнәлгән. Стеналарда күп Һинд дине Илаһлары һәм Алиһәләре сыннары корылган. Гыйбадәтханәнең мәйданы 11 000 квадрат фут.
# Зетя (коммуна)

Зетя — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан коммуна.

# Зетя (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 206,76 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Зетя, Десаг, Извоаре, Пояна-Тирнавей, Суб-Четате һәм Шикасеу авыллары урнашкан.
# Палашнур

Палашнур (чирм. Палашнур, рус. Палашнур) — Мари Илнең Сернур районында урнашкан авыл.

# Палашнур
## Сәгать поясы

Палашнур Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Палашнур
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# HD22336

HD22336 — Октант йолдызлыгында урнашкан A4IV(p) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,26 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (17631) 1996 HV21

(17631) 1996 HV21 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17631) 1996 HV21
## Тарихы

1996 елның 21 апрелендә NEAT проекты тарафыннан Халеакала обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 HV21» саналган.
# (3059) Pryor

(3059) Pryor (лат. Pryor) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3059) Pryor
## Тарихы

1981 елның 3 мартында Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 EF23» саналган.
# Еникөй (Тутак)

Еникөй (төр. Yeniköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Тутак илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Шелиги (Свентокшиж воеводалыгы)

Шелиги — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Павлув гминасында урнашкан авыл.

# Шелиги (Свентокшиж воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Никастро

һәм
Никастро — Италиянең Калабрия төбәге Ламеция-Терме өязендә урнашкан торак пункт.

# Никастро
## Географиясе

Никастро Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Никастро
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Баранавичы (Карэлицкий районы)

Баранавичы (белар. Баранавічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.

# Баранавичы (Карэлицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Ради (Виченца)

Ради — Италиянең Венеция төбәге Кьямпо өязендә урнашкан торак пункт.

# Ради (Виченца)
## Географиясе

Ради Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ради (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Павловице (Гливицкий повяты)

Павловице — Польшаның Силезия воеводалыгы Тошек гминасында урнашкан авыл.

# Павловице (Гливицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Плезант-Гиллс (Огайо)

һәм
Плезант-Гиллс — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Плезант-Гиллс (Огайо)
## Географиясе

Плезант-Гиллс халык санын алу урыны мәйданы — 0,853717 км², 0,853718 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 790 Фут биеклектә урнашкан.
# Маршалл (округ, Оклахома)

Маршалл — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Мадилл шәһәре.

# Маршалл (округ, Оклахома)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1907 елда оештырыла.

# Маршалл (округ, Оклахома)
## Халкы

2019 елда халык саны 13 184 кеше тәшкил иткән.

# Маршалл (округ, Оклахома)
## Территориясе

Округ мәйданы 961 км² тәшкил итә.
# Ле-Тийе

Ле-Тийе (фр. Le Thillay) — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
# Валя-Беденилор

Валя-Беденилор — Румыниянең Арджеш жудецында урнашкан авыл. Стоенешть (коммуна, Арджеш) коммунасына карый.

# Валя-Беденилор
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Парычы

Парычы (белар. Парычы) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Светлагорский районында урнашкан авыл.

# Парычы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Аксу (Ыспарта)

Аксу (төр. Aksu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесенең Анталья иленә караган бер илчедер.

# Аксу (Ыспарта)
## Географиясе

Илче мәйданы — .
# Уишь

Уишь — Кече Сөлчә елгасы кушылдыгы. Татарстанның Аксубай районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 12 км.

# Уишь
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010000412112100004957
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100495
* Бассейн коды — 11.01.00.004
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Буяр Нишани

Буяр Нишани (29 сентябрь 1966(1966-09-29), Дырач, Албания — 28 май 2022(2022-05-28) (55 яшь), Берлин, Германия) — сәясәтче, хокук белгече, Яурупа Шурасы сөйләшүханәләре ассамблеясенең алмаштыручы әгъзасы (23 гыйнвар 2006 – 1 октябрь 2007), Албания эчке эшләр министры (20 март 2007 – 17 сентябрь 2009), Албания гаделия министры (17 сентябрь 2009 – 25 апрель 2011), Албания эчке эшләр министры (21 апрель 2011 – 12 июнь 2012), Албания президенты (24 июль 2012 – 24 июль 2017).
# Зедерень (коммуна)

Зедерень — Румыниянең Арад жудецында урнашкан коммуна.

# Зедерень (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 21,45 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 111 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Зедерень һәм Бодрогу-Ноу авыллары урнашкан.
# Тхужев-Плевки

Тхужев-Плевки — Польшаның Мазовия воеводалыгы Збучин гминасында урнашкан авыл.

# Тхужев-Плевки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Артемьев

Артемьев - фамилия.
* Александр Иванович Артемьев —— журналист, статистик, географ, рус тарихы магистры, чын дәүләт киңәшчесе (1867), «Списки населённых мест Российской Империи» (1861-1865) күп томлы басмасы мөхәррирләренең берсе.
* Александр Спиридонович Артемьев — чуаш прозаигы, шагыйре һәм әдәби тәнкыйтьче, тәрҗемәче, Чуашстанның халык язучысы.
# Мегура (Бучум, Алба)

Мегура — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Бучум (коммуна) коммунасына карый.

# Мегура (Бучум, Алба)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Такталачык (Кызыл Кама районы)

Такталачык — Башкортстанның Кызыл Кама районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452944, ГАТОБК коды — 80237812006.
# Пйотрково (Нидзицкий повяты)

Пйотрково — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Яновец-Косцельны гминасында урнашкан авыл.

# Пйотрково (Нидзицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Карвоэйра (Мафра)

һәм
Карвоэйра — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. Мафра муниципалитетына карый.

# Карвоэйра (Мафра)
## Географиясе

Мәйданы — 8,32 км².
# Каинзас

Каинзас (Зур Каинзас) — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Теренсу елгасының уң ярыннан 24 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.

# Каинзас
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, инештән Новокузнецк каласына чаклы, Кондома елгасын кертмичә,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010300212115200007450
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200745
* Бассейн коды — 13.01.03.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Труан (Кот-д’Ор)

Труан (фр. Trouhans) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, Сен-Жан-де-Лон кантонына карый.

# Труан (Кот-д’Ор)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9.40 км².
# Вила Рици (Болонья)

Вила Рици — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Сан-Ладзаро-ди-Савена өязендә урнашкан торак пункт.

# Вила Рици (Болонья)
## Географиясе

Вила Рици Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Вила Рици (Болонья)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# TNPO2

TNPO2 (ингл. Transportin 2, Transportin 2 (Importin 3, karyopherin beta 2b), isoform CRA_b һәм Transportin-2) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Юкәле (Кече Кызыл кушылдыгы)

Юкали — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстанның Әбҗәлил районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кече Кизил елгасының уң ярыннан 57 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.

# Юкәле (Кече Кызыл кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Верхнеуральск гидротөененнән Магнитогорск гидротөененә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 12010000212112200001695
* Гидрологик өйрәнү (ҺӨ) буенча коды — 112200169
* Бассейн коды — 12.01.00.002
* ҺӨ буенча саны — 12
* ҺӨ буенча чыгарылышы — 2
# Викисәфәр

* Технология порталы
Викисәфәр (ингл. Wikivoyage) — туризмга һәм ирекле юл күрсәткечләрне булдыруга багышланган күптелле проект.
2006 елда булдырылды, Викимедиа фонды карамагына 2012 елда керде; 2013 елда Викимедиа фондының уникенче проекты буларак ачылды.
# Высоцкае

Высоцкае (белар. Высоцкае) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.

# Высоцкае
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Тырнак гөл

Тырнак гөл (рус. Кале́ндула, Ноготки́, лат. Caléndula) — оешма чәчәклеләр семьялыгыннан беръеллык үләнчел үсемлек ыругы. Биеклеге 70 см-га җитәргә мөмкин. Июньнән башлап, көзнең соңгы көннәренә кадәр сары, кызыл-сары төсләрдәге чәчәк ата, орлыклары августта өлгерә. Тырнак гөл субтропик илләр үсемлеге. Рәсәйдә, Татарстанда бизәү өчен һәм дару үләне буларак чәчеп үстерелә.

# Тырнак гөл
## Дару үләне

Ул ялкынсынуларны бетерә, җәрәхәтләрне төзәтә. Моннан тыш, тырнак гөл (календула) күп кенә башка авырулардан да дәвалый. – Салкын тигәндә, гипертония, йөрәк-кан тамырлары авырулары, ашказаны һәм уникеилле эчәк җәрәхәте, гастрит, колит булганда, 1 аш кашыгы тырнак гөл чәчәген 1 стакан кайнар суга салып, 1 сәгать төнәтәләр. Көнгә 3 мәртәбә 1әр аш кашыгы эчәләр. – Корсак куышлыгына сары су җыелганда, 10 г кипкән чәчәген 1 стакан суга салып, 5 минут кайнаталар һәм 2 сәгать саен 1–2 аш кашыгы эчәләр. – Тырнак гөлдән ясалган мазь үлекле җәрәхәтне яхшы дәвалый. Үләннең яңа сыгылган согын 1:10 нисбәтендә дуңгызның эч маена салып болгаталар һәм кулланалар. – Ашказаны һәм уникеилле эчәктә җәрәхәт булганда, 1 чәй кашыгы чәчәген, 200 мл кайнар суга салып, 30 минут төнәтәләр. Сөзеп, көн дәвамында аз-азлап 400 мл күләмендә эчәләр. – Авыз эче бозылганда, 1 чәй кашыгы чәчәкне 200 мл кайнар суга салып төнәтәләр. Сөзеп, җылы килеш авызга кабып торалар. – Невроз, гипертония, атеросклероз, стенокардия, аритмия, гепатит, талак, бавыр һәм үт куыгы авырулары борчыганда, 2 чәй кашыгы кипкән календула чәчәген 2 стакан кайнар суга салып, 15 минут төнәтәләр. Сөзеп, көнгә 4 мәртәбә бер-икешәр стакан эчәләр. – Ангина, ларингит булганда, тамак төбен чайкау өчен 4 аш кашыгы кипкән чәчәкне, 2 стакан кайнар суга салып, 15 минут кайнаталар. Бераз суынгач, сөзеп кулланалар. – Хатын-кыз авырулары вакытында сиптереп юыну һәм урт ялкынсынганда, пародонтоз күзәтелгәндә авыз эчен чайкау өчен 1 чәй кашыгы үләнне, 1 стакан кайнар суга салып, суынганчы төнәтәләр.
# Харута (Лемва кушылдыгы)

Харута — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лемва елгасының уң ярыннан 49 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 84 км.

# Харута (Лемва кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000067036
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006703
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Завада-Ксёнженца

һәм
Завада-Ксёнженца — Польшаның Силезия воеводалыгы Нендза гминасында урнашкан авыл.

# Завада-Ксёнженца
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Черниш (Перштейн)

Черниш (чех. Černýš) — Чехиянең Устецк крае Перштейн районында урнашкан авыл.

# Черниш (Перштейн)
## Географиясе

Мәйданы — 2,935 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 345 метр биеклектә урнашкан.

# Черниш (Перштейн)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Черниш (Перштейн)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Черниш (Перштейн)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 373 |
| 1880 | 503 |
| 1890 | 483 |
| 1900 | 373 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 377 |
| 1921 | 422 |
| 1930 | 539 |
| 1950 | 359 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 391 |
| 1970 | 316 |
| 1980 | 340 |
| 1991 | 198 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 157 |
| 2011 | 118 |
| 2021 | 126 |
# NGC 318

NGC 318 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 318
## Тарихы

Әлеге галактика 1850 елда инглиз астрономы Уильям Парсонс, 3-й граф Росс тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 182.88 см (72 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# IC 2392

IC 2392 — Саратан йолдызлыгы чикләрендә урнашкан спираль галактика .

# IC 2392
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2392, PGC 24559, IRAS 08416+1828, 2MASX J08443081+1817102, IRAS F08416+1828, MCG+03-23-001, Z 90-2, Z 0841.7+1828, UZC J084430.9+181711, PSCz Q08416+1828, LEDA 24559 һәм Gaia DR2 660156853016430080 буларак та сурәтләнә.
# (13920) Montecorvino

(13920) Montecorvino — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13920) Montecorvino
## Тарихы

1985 елның 15 августында Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 PE1» саналган.
# Гижички

Гижички — Польшаның Мазовия воеводалыгы Илув гминасында урнашкан авыл.

# Гижички
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 855 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 855 — Милади тәкъвим буенча IX гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 855 — безнең эрага кадәр IX гасырга кергән ел.
* 855 — сан.
# Чик (Оеш кушылдыгы)

Чик — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Оеш елгасының уң ярына тамагыннан 6 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 114 км.

# Чик (Оеш кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Новосибирск сусаклагычынан Чулым елгасы менән кушылгансы, Иняи һәм Томь елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200712115200006666
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200666
* Бассейн коды — 13.01.02.007
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2