yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Мәләкәс сөйләше

Мәләкәс сөйләше (рус. мелекесский говор) — татар теленең мишәр диалекты сөйләше, ч-ләштерүче сөйләш булып тора. Мәләкәс сөйләше Сембер өлкәсенең төньяк-көнчыгышын, Самар өлкәсенең төньяк-көнбатыш өлешен биләп тора. Ул төньяктан чистай, өлешчә урта диалектның Тау ягы сөйләшләре (тархан сөйләше) белән чикләнә..

# Мәләкәс сөйләше
## Таралышы

Мәләкәс сөйләше Сембер өлкәсенең төньяк-көнчыгышын, Самар өлкәсенең төньяк-көнбатыш өлешен биләп тора.

# Мәләкәс сөйләше
## Үзенчәлекләре
### Фонетик билгеләре

Сөйләштә постпалатализация һәм ирепалатализация күренешләре (калынайту) башка сөйләшләргә караганда күбрәк, активрак кулланыла: корка (күркә), янаша (янәшә), мына (менә),
«Ц» авазы белән беррәттән «ч» («тч») авазы да ишетелә: петчэн (печән), пытчкы тибында. Ләкин бу күренеш ц авазына караганда сирәгрәк, азрак күзәтелә.
Дифтонгларның монофтонглашуы: сүлэү (сөйләү), үлэнү (өйләнү), ү (өй), арьан (әйрән).
Иренләшкән у — ү, о — ө сузык авазлары делабиализацияләнәләр: шылай (шулай), бы (бу).
Т, р тартыкларын өстәп сөйләү; цабырту (чабыру), күләткә (күләгә).
Тартык авазларны һәм иҗекләрне төшереп сөйләү: урдык, (урындык), дәшү (эндәшү), тее (теге), тагы (тагын), тирмән (тегермән),

# Мәләкәс сөйләше
## Үзенчәлекләре
### Граматик билгеләре

-гы, -ге аффиксы, кели ярдәмче фигыле белән берлектә, теләкне белдерә: эцкем кели (эчәсем килә) алгым кели (аласым килә).
Киләчәк заман хикәя фигыль кыскартылган кушма -ымын, -емен аффиксы ярдәмендә ясала: барымын (барырмын), асырымын (асрармын), килерем (килермен), йярем (йөрермен).
Әдәби телдәге хәл фигыль формасы -ганчы, -гәнче урынына -гынца, -генцә кулланыла: катькынца (кайтканчы), киткенцә (киткәнче).
Киләчәк заман хикәя фигыльнең юклык формасы 1 нче затта -мас, -мәс аффиксы ярдәмендә бирелә: бармасмын (бармамын), бармасбыз (бармабыз), килмәсмен (килмәмен), килмәцбез (килмәбез).
# Ледесма-де-ла-Коголья

Ледесма-де-ла-Коголья (исп. Ledesma de la Cogolla) — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Ледесма-де-ла-Коголья
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 12,13 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 753 метр биеклектә урнашкан.
# (18109) 2000 NG11

(18109) 2000 NG11 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18109) 2000 NG11
## Тарихы

2000 елның 7 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 NG11» саналган.
# Сан Хосе ла Асьенда (Аютла де лос Либрес)

Сан Хосе ла Асьенда — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Аютла-де-лос-Либрес муниципалитеты составына керә.

# Сан Хосе ла Асьенда (Аютла де лос Либрес)
## Географиясе

Сан Хосе ла Асьенда Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Сан Хосе ла Асьенда (Аютла де лос Либрес)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Сан Хосе ла Асьенда (Аютла де лос Либрес)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Вади (Козенца)

Вади — Италиянең Калабрия төбәге Бельмонте-Калабро өязендә урнашкан торак пункт.

# Вади (Козенца)
## Географиясе

Вади Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Вади (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нялина

Нялина (рус. Нялина) — Россиянең Хант-Манси автономияле округының Ханты-Мансийск районына керүче авыл.

# Нялина
## Халык саны

| Ел | Даими яшәүче халык |
| 2002 | 72 |
| 2008 | 64 |
| 2010 | |
2002 елгы җанисәп буенча төп милләтләр: руслар (53%), татарлар (10%), хантлар (30%).

# Нялина
## Климат

Кыш суык, көчле җилле һәм буранлы, җиде ай бу дәвам итә. Җәй чагыштырмача җылы, тик кыска вакытлы.
# Бава (ай кратеры)

Бава (лат. Bawa) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 1,57 км булган кратер.

# Бава (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Африкан исеме хөрмәтенә бирелә.

# Бава (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1976 елда раслана.
# Олеиз (Удине)

Олеиз — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Манцано өязендә урнашкан торак пункт.

# Олеиз (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эль Триунфо (Сан Мигел Тотолапан)

Эль Триунфо — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Сан-Мигель-Тотолапан муниципалитеты составына керә.

# Эль Триунфо (Сан Мигел Тотолапан)
## Географиясе

Эль Триунфо Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Триунфо (Сан Мигел Тотолапан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Триунфо (Сан Мигел Тотолапан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Рибейра-ди-Пена

Рибейра-ди-Пена (порт. Ribeira de Pena) — Португалиядә урнашкан шәһәр, Вила-Реал округына карый торган шул ук исемдәге муниципалитет үзәге.

# Рибейра-ди-Пена
## Тарихы

Шәһәр 1331 елда нигезләнгән. 1936 елдан алып 1976 елга кадәр Португалиянең тарихи Траз-уж-Монтиш и Алту-Дору провинциясенә караган.

# Рибейра-ди-Пена
## Географиясе

Мәйданы — 217 км², 217,46 ± 0,01 км². Муниципалитет составына Ribeira de Pena (Salvador) e Santo Aleixo de Além-Tâmega, Cerva e Limões, Санта-Маринья (Рибейра-де-Пена), Алвадия һәм Канеду (Рибейра-де-Пена) фрегезияләре керә.
# TTC39A

TTC39A (ингл. Tetratricopeptide repeat domain 39A һәм Tetratricopeptide repeat protein 39A) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Штренгберг

Штренгберг — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Амштеттен округы составына керә.

# Штренгберг
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 358 метр биеклектә урнашкан. Санкт-Панталеон-Эрла, Нарн-им-Махланде, Миттеркирхен (Махланд), Вальзее-Зиндельбург, Вольфсбах (Түбән Австрия), Хаг (Түбән Австрия) һәм Санкт-Фалентин (Түбән Австрия) коммуналары белән чиктәш.
# Сохновка

Сохновка (каз. Сохновка) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Сохновка
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Сан Николо (Пяченца)

Сан Николо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Роттофрено өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Николо (Пяченца)
## Географиясе

Сан Николо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Николо (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Салинеле (Бриндизи)

Салинеле — Италиянең Апулия төбәге Ория өязендә урнашкан торак пункт.

# Салинеле (Бриндизи)
## Географиясе

Салинеле Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Салинеле (Бриндизи)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Солдайни-Буке (Фиренца)

Солдайни-Буке — Италиянең Тоскана төбәге Черрето-Гуйди өязендә урнашкан торак пункт.

# Солдайни-Буке (Фиренца)
## Географиясе

Солдайни-Буке Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Солдайни-Буке (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (20276) 1998 FO42

(20276) 1998 FO42 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20276) 1998 FO42
## Тарихы

1998 елның 20 мартында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 FO42» саналган.
# HD44294

HD44294 — Күгәрчен йолдызлыгында урнашкан A3mA8-F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,62 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Адаклы (Мидьят)

Адаклы (төр. Adaklı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Мидьят илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кальмей

Кальмей (фр. Calmeilles) — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Юрсе

Юрсе (фр. Urçay) — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
# GCSH

GCSH (ингл. Glycine cleavage system protein H) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Бубны (Верхнядзвинский районы)

Бубны (белар. Бубны) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.

# Бубны (Верхнядзвинский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# HD68434

HD68434 — Кил йолдызлыгында урнашкан A3mA5-A9 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,648 ± 0,009 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Понте А Тильияно (Прато)

Понте А Тильияно — Италиянең Тоскана төбәге Прато өязендә урнашкан торак пункт.

# Понте А Тильияно (Прато)
## Географиясе

Понте А Тильияно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Понте А Тильияно (Прато)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Буфолуто (Таранто)

Буфолуто — Италиянең Апулия төбәге Таранто өязендә урнашкан торак пункт.

# Буфолуто (Таранто)
## Географиясе

Буфолуто Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Буфолуто (Таранто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# OMA1

OMA1 (ингл. OMA1 zinc metallopeptidase һәм Metalloendopeptidase OMA1, mitochondrial) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Rocer Federer

Rocer Federer (almança Roger Federer; 1981, Bazel, İswiçrä) - İswiçrä tennisçısı, dönya elekke berençe raketkası (yalğız tör). Zur Başlıq barlıq yarışlarında 50 artıq cinü yawlağan dönya tarixında berdänber tennisçı.
Federer alman-şveytsar-afrikaner ğailäsendä tuğan, inlizçä, almança, frantsuzça söyläşä.
Buyı 185 sm, awırlığı 85 kg.

# Rocer Federer
## Qazanışlar

* İke Zur Başlıq yarışında rättän ciñde, biş tapqır Wimbldon tennis yarışı (2003-2007) häm AQŞ açıq tennis yarışında (2004-2008) ciñde.
* Zur Başlıq iñ küp finalında qatnaşqan tennisçı (24 tap)
* Zur Başlıq barlıq yarışlarında 50 artıq cinü yawlağan dönya tarixında berdänber tennisçı
* İTF versiäse buyınça dönya çempionı (2004-2007, 2009)
* Zur Başlıqnıñ barlığı 4 yarışta ciñgän tennisçı
# HD148598

HD148598 — Көньяк Өчпомак йолдызлыгында урнашкан A6mA9-F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,57 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Доганлы (Нусайбин)

Доганлы (төр. Doğanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Нусайбин илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ешилкөй (Һалылые)

Ешилкөй (төр. Yeşilköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалылые илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Зубаки (Лёзненский районы)

Зубаки (белар. Зубакі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лёзненский районында урнашкан авыл.

# Зубаки (Лёзненский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Бюль-Лоррен

Бюль-Лоррен (фр. Buhl-Lorraine) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Бюль-Лоррен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,20 км².
# Лабрюгьер

Лабесьер-Кандей (фр. Labessière-Candeil) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.

# Лабрюгьер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 21,98 км².
# HD19805

HD19805 — Персей йолдызлыгында урнашкан B9.5V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,96 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Юган (авыл)

Юган (рус. Юган) — Россиянең Хант-Манси автономияле округының Сургут районына керүче авыл.

# Юган (авыл)
## Халык саны

| Ел | Даими яшәүче халык |
| 2002 | 143 |
| 2008 | ? |
| 2010 | |
2002 елгы җанисәп буенча төп милләтләр: башкортлар (7%), руслар (48%), татарлар (15%), хантлар (12%), украиннар (8%).

# Юган (авыл)
## Климат

Кыш суык, көчле җилле һәм буранлы, җиде ай бу дәвам итә. Җәй чагыштырмача җылы, тик кыска вакытлы.
# Секур (Франция)

Секур (фр. Secourt) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Секур (Франция)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,31 км².
# Розен (Португалия)

һәм
Розен — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Марку-ди-Канавезиш муниципалитетына карый.

# Розен (Португалия)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Зур Салтаево

Зур Салтаево (рус. Большое Салтаево) — Киров өлкәсенең Кикнур районында урнашкан авыл.

# Зур Салтаево
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Зур Салтаево
## Сәгать поясы

Зур Салтаево Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Зур Салтаево
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Акчаөрен (Кемер)

Акчаөрен (төр. Akçaören) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Кемер илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# 800-еллар (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
XI гасыр (б. э. к.) — X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
800-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 809 елда башланган һәм б. э. к. 800 елда тәмамланган унъеллык.
# Чесапик (Миссури)

Чесапик — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Чесапик (Миссури)
## Географиясе

Чесапик халык санын алу урыны мәйданы — . Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# 986 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 986 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
VIII гасыр — IX гасыр — X гасыр — XI гасыр — XII гасыр :
Хронологик таблица :
986 (тугыз йөз сиксән алтынчы) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча җомга көнне башлана. Бу безнең эраның 986 елы, I меңьеллыкның 986 елы, X гасырның 86 елы, X гасырның 9 унъеллыгының 6 елы, 980 елларның 7 елы. 986 елдан бирле 1038 ел үтте.

# 986 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:986 елда туганнар

# 986 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:986 елда вафатлар
# Томашево (Старогардский повяты)

Томашево — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Зблево гминасында урнашкан авыл.

# Томашево (Старогардский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (4745) Nancymarie

(4745) Nancymarie (лат. Nancymarie) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4745) Nancymarie
## Тарихы

1989 елның 9 июлендә Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 NG1» саналган.
# Казе Броза (Тревизо)

Казе Броза — Италиянең Венеция төбәге Вольпаго-Монтелло өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Броза (Тревизо)
## Географиясе

Казе Броза Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Броза (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сенкертаун (Пенсильвания)

һәм
Сенкертаун — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Сенкертаун (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1906 елда нигезләнгән.

# Сенкертаун (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,29 квадрат миль, 0,764151 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2073 Фут биеклектә урнашкан.
# Ботез

Ботез — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. Ацинтиш (коммуна) коммунасына карый.

# Ботез
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 351 метр биеклектә урнашкан.
# HD80500

HD80500 — Җилкәннәр йолдызлыгында урнашкан A3(m) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,07 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# NGC 522

NGC 522 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 522
## Тарихы

Әлеге галактика 1862 елда Алмания астрономы Heinrich d'Arrest тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Гөкчеайва (Бейлыкова)

Гөкчеайва (төр. Gökçeayva) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Бейлыкова илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Броды 2

Броды 2 (белар. Броды 2) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Узденский районында урнашкан авыл.

# Броды 2
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Бенкрофт (Висконсин)

Бенкрофт — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Бенкрофт (Висконсин)
## Географиясе

Бенкрофт халык санын алу урыны мәйданы — 13,054304 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1093 Фут биеклектә урнашкан.