# Казан дәүләт консерваториясе

Нәҗип Гаяз улы Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясе (академия) — Казанның югары музыкаль уку йорты. 1945 елда нигез салынган. 2001 елда уку йортына Нәҗип Җиһанов исеме бирелгән.

# Казан дәүләт консерваториясе
## Тарих

Казан дәүләт консерваториясе Идел буе һәм Урал республикалары халыклары арасыннан югары дәрәҗәле музыкантлар (педагоглар, башкаручылар, композиторлар, музыка белгечләре) әзерләр өчен барлыкка китерелә. Аның беренче ректоры татар мәдәнияте һәм сәнгате эшлеклесе Нәҗип Җиһанов (1911 - 1988) була.
1990 елда консерватория нәшер итү хокукына ия була һәм фәнни, укыту һәм нота басмалары чыгара башлый. 1997 елда консерваториядә опера студиясе ачыла.

# Казан дәүләт консерваториясе
## Төзелеше

Югары уку йортында 8 факультет һәм егерме кафедра бар. Шулай ук өч еллык аспирантура да бар.

# Казан дәүләт консерваториясе
## Билгеле кешеләре
### Ректорлар

* 1945―1988 ― Нәҗип Гаяз улы Җиһанов
* 1988―2021 ― Рубин Кәбир улы Абдуллин
* 2021 елның 1 июненнән ректор в. б. ― Вадим Роберт улы Дулат-Алиев

# Казан дәүләт консерваториясе
## Билгеле кешеләре
### Укытучылар

    Шулай ук карагыз: Төркем:Казан дәүләт консерваториясе укытучылары.
| туу датасы | Исем | әлма-матер | һөнәр төре | Викиҗыентыктагы төркем | үлем датасы |
| 1891-03-01 | Бәчели Горохов | Казан үзәк керәшен-татар мәктәбе Казан укытучылар семинариясе Иркутск дәүләт университеты | университет профессоры | | 1960-10-07 |
| 1913-09-25 | Яков Гиршман | Гнесиннар ис. дәүләт музыка укуханәсе | галим | | 1990-11-17 |
| 1922-11-22 | Зөләйха Гатаулла кызы Хисмәтуллина | Казан дәүләт консерваториясе | музыка педагогы җырчы | | 1994-02-24 |
| 1923-11-28 | Ирина Дубинина | Мәскәү дәүләт консерваториясе | пианист музыка педагогы | | 2021-01-12 |
| 1927-03-02 | Ариадна Ладыгина | Мәскәү дәүләт консерваториясе | music aesthetician музыка тәнкыйтьчесе | | 2021-04-10 |
| 1931-02-09 | Леонид Волович | «Станкин» Мәскәү дәүләт технология университеты Казан дәүләт консерваториясе | | | 2020-06-16 |
| 1935-05-23 | Флора Әхмәтова-Урманче | | фольклорчы | Flora Ahmetova-Urmanche | 2007-10-16 |
| 1936-09-07 | Әлфия Гафиятулла кызы Заһидуллина | Казан дәүләт консерваториясе | опера җырчысы музыка укытучысы җырчы | | 2004-06-26 |
| 1940-03-11 | Василевский, Анатолий Александрович | Казан дәүләт консерваториясе | баянчы дирижёр | Anatoliy Vasilevskiy | 2022-11-19 |
| 1942-05-09 | Әлфия Вафа кызы Борнашева | Казан дәүләт консерваториясе Казан музыка көллияте | музыка педагогы пианист | | 2021-05-10 |
| 1950-08-19 | Рубин Кабир улы Абдуллин | Казан дәүләт консерваториясе Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе Мәскәү дәүләт консерваториясе | музыка педагогы университет профессоры пианист әргәнче орган | | |
| 1952-03-21 | Геннадий Макаров | Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты | фольклорчы музыка белгече ethnographer композитор | Gennady Mikhaylovich Makarov | |
| 1952-05-26 | Мнир Соколов | Казан дәүләт консерваториясе | | | |
| 1960-05-13 | Миләүшә Таминдарова | Казан дәүләт консерваториясе | университет профессоры җырчы хор җырчысы хор дирижёры | Milyausha Tamindarova | |
| 1969-12-12 | Вадим Дулат-Алиев | Казан музыка көллияте Казан дәүләт консерваториясе | композитор | | |
| 1984-03-29 | Айгөл Хәйруллина | Казан дәүләт консерваториясе Казан музыка көллияте | җырчы | | |
| 1991-08-04 | Зөлфәт Фәхразыев | Казан дәүләт консерваториясе | музыкачы пианист мөгаллим | | |
| 1994-11-13 | Илгиз Мөхетдинов | Казан дәүләт консерваториясе | җырчы | Ilgiz Mukhutdinov | |

# Казан дәүләт консерваториясе
## Билгеле кешеләре
### Тәмамлаучылар

    Шулай ук карагыз: Төркем:Казан консерваториясен тәмамлаучылар.
* Олег Лундстрем
* Әнвәр Бакиров
* Алмаз Монасыйпов
* Ренат Еникиев
* София Губайдулина
* Илһам Шакиров
* Мәхмүт Нигъмәтҗанов
* Мәсгудә Шәмсетдинова
* Галина Казанцева
* Ренат Ибраһимов
* Рафаэль Билялов
* Фәридә Салитова
* Айрат Ишморатов
* Земфира Сәйдәшева
* Лилия Сәрвәрова
* Наилә Әлмиева
* Алсу Фәйзуллина
| туу датасы | Исем | һөнәр төре | эш урыны | Викиҗыентыктагы төркем | үлем датасы |
| 1914-02-28 | Хөснулла Вәлиуллин | композитор | | | 1993-09-24 |
| 1914-03-08 | Владимир Серебрәков | саксафанис әлтис җазмен music arranger музыка педагогы | | | 1998-06-10 |
| 1915-03-22 | Динә Сираҗетдинова | solo singing | | | 2000-02-20 |
| 1916-04-02 | Олег Лундстрөм | дирижёр композитор җазмен bandleader | | Oleg Lundstrem | 2005-10-14 |
| 1920-07-07 | Әнвәр Бакиров | композитор | | | 2001-08-10 |
| 1921-08-14 | Виктор Деринг | | | | 2009-05-18 |
| 1922-11-22 | Зөләйха Гатаулла кызы Хисмәтуллина | музыка педагогы җырчы | Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры Казан дәүләт консерваториясе | | 1994-02-24 |
| 1923-10-20 | Әзһәр Габдуллин | композитор | | | 1993-08-30 |
| 1924-01-03 | Афзал Хәйретдинов | виолончелист музыка педагогы | | | 2017-05-29 |
| 1924-04-24 | Алексей Чыргал-оол | дирижёр актёр композитор музыка педагогы | | | 1989-03-10 |
| 1924-07-05 | Аллаһияр Вәлиуллин | композитор | | | |
| 1924-10-12 | Борис Аполлонов | | | | 1981-06-24 |
| 1925-02-23 | Рәисә Билалова | | Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты | | 2003-10-06 |
| 1925-07-11 | Алмаз Монасыйпов | композитор дирижёр педагог | | Almaz Monasypov | 2008-07-24 |
| 1926-05-27 | Миләүшә Мортазина | җырчы | | | |
| 1926-11-06 | Чулпан Бәхтиярова | | | | 2013-12-18 |
| 1926-12-26 | Идеал Ишбүләкев | җырчы музыка педагогы | | | 1998-02-15 |
| 1928-04-17 | Бату Мулюков | композитор | | | 1999-10-25 |
| 1928-11-23 | Наил Гобәйдуллин | композитор музыка белгече | | | 2011-04 |
| 1929-06-02 | Анатолий Луппов | композитор музыка педагогы пианист педагог | | | 2022-08-08 |
| 1929-08-18 | Геннадий Корепанов-Камский | музыкачы | | | 2001-05-04 |
| 1929-08-25 | Нәҗия Теркулова | җырчы | | | 2016-10-14 |
| 1930-05-14 | Николай Филиппов | trombonist музыка педагогы | | | |
| 1930-12-07 | Пётр Чонкушов | композитор | | | 1998-05-06 |
| 1931 | Нәзнинә Сабитовская | университет профессоры | | | |
| 1931-02-09 | Леонид Волович | | Казан дәүләт консерваториясе | | 2020-06-16 |
| 1931-10-24 | Софья Гобәйдуллина | композитор кинокөйязар classical pianist | | Sofia Gubaidulina | |
| 1932-03-04 | Эрик Сапаев | композитор | | | 1963-02-25 |
| 1932-12-25 | Виктор Данилов | композитор | | | |
| 1933-07-02 | Эмиль Җәләлетдинов | җырчы | | Emil Zalaldinov | 2023-03-19 |
| 1934-08-28 | Геннадий Маркиянов | композитор | | | 1991-10-11 |
| 1934-09-02 | Роза Артищева | музыка белгече | | | |
| 1935-02-15 | Илһам Шакиров | җырчы | | Ilgam Shakirov | 2019-01-16 |
| 1935-03-15 | Әнвәр Шәрәфиев | композитор | | | |
| 1935-05-23 | Фасил Әхмәтев | композитор музыка педагогы | | | 1998-09-06 |
| 1936-02-18 | Флүрә Ногыманова | җырчы мөгаллим | | | 2021-02-18 |
| 1936-05-30 | Йолдыз Исәнбәт | университет профессоры | | | |
| 1936-09-04 | Лоренс Блинов | музыкачы | | | 2020-12-24 |
| 1936-09-07 | Әлфия Гафиятулла кызы Заһидуллина | опера җырчысы музыка укытучысы җырчы | Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе Казан дәүләт консерваториясе | | 2004-06-26 |
| 1937-01-21 | Владимир Праченко | укытучы музыка педагогы | | | 2013-08-29 |
| 1937-02-24 | Леонид Любовский | композитор музыка педагогы | | Leonid Lyubovsky | 2021-09-10 |
| 1937-04-07 | Анатолий Мамонтов | музыкачы | | | 2019-04-23 |
| 1937-06-02 | Нурдия Җүрәева | хор дирижёры педагог университет профессоры | Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры | | |
| 1937-06-13 | Ренат Еникиев | композитор пианист | | Renat Enikeev | 2020-03-13 |
| 1937-08-22 | Данил Хәсәншин | композитор | | | |
| 1937-11-07 | Григорий Ройтфарб | trombonist музыка педагогы | | | |
| 1937-12-17 | Владимир Видгоф | галим | Томск дәүләт университеты | | 2009-01-16 |
| 1938-04-17 | Лариса Башкирова | | | | |
| 1938-07-12 | Мирсәет Яруллин | композитор музыка педагогы педагог | | | 2009-04-06 |
| 1938-10-14 | Борис Фишерман | дирижёр | | | |
| 1938-12-03 | Анатолий Беркович | актёр җырчы | | | 2013-10-11 |
| 1939-04-28 | Рафаил Ильясов | җырчы музыкаль редактор | Perm Opera and Ballet Theatre Татарстан (телерадиокомпания) | | 2020-12-09 |
| 1939-08-08 | Светлана Шаһиәхмәтова | композитор adult educator | Уфа сәнгать училищесы | | |
| 1940-03-11 | Василевский, Анатолий Александрович | баянчы дирижёр | Казан дәүләт консерваториясе Татарстанның филармония джаз-оркестры Казан дәүләт мәдәният институты | Anatoliy Vasilevskiy | 2022-11-19 |
| 1940-08-09 | Римма Волкова | опера җырчысы | | | 2021-06-06 |
| 1940-10-07 | Рәхилә Мифтахова | опера җырчысы | | | 2000-01-08 |
| 1941-08-27 | Мингол Галиев | | | Mingol Galeev | |
| 1942-05-09 | Әлфия Вафа кызы Борнашева | музыка педагогы пианист | Казан дәүләт консерваториясе | | 2021-05-10 |
| 1942-06-29 | Ринат Бәшәров | укытучы | | | 2007-09-19 |
| 1945 | Юзефина Сокольская | концертмейстер педагог | Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры | | |
| 1945-02-04 | Валери Казанцев | укытучы | | | 2016-02-05 |
| 1945-08-03 | Лима Кустабаева | сәнгатькәр | Казан дәүләт мәдәният институты | | |
| 1946-01-02 | Дмитрий Антонов (флейтачы) | укытучы | | | 2007-07-23 |
| 1946-01-07 | Юрий Васильев | дирижёр | | | |
| 1946-02-13 | Вафирә Гыйззәтуллина | | | | |
| 1946-02-17 | Алексей Яшмолкин | композитор | | | 2013-03-03 |
| 1946-04-11 | Салават Әскаров | опера җырчысы укытучы | | | 2019-12-09 |
| 1946-05-03 | Светлана Захарова | | | | |
| 1946-07-06 | Анатолий Шутиков | дирижёр музыка педагогы | Казан дәүләт мәдәният институты | Anatoliy Shutikov | |
| 1946-07-07 | Рафаил Бакиров | баянчы | | | |
| 1946-09-06 | Резеда Сабитовская | университет профессоры | | | |
| 1946-11-23 | Наталья Мельникова | пианист университет профессоры | Харкау милли сәнгать институты Dnipro Conservatory | | |
| 1947 | Александр Стецюк | дирижёр композитор | | | 2007 |
| 1947-05-02 | Зоя Андреева | опера җырчысы | | | 1992-11-16 |
| 1947-06-12 | Константин Лопушанский | кинорежиссёр сценаричы музыка педагогы тиятыр пидагугы | Санкт-Петербург дәүләт консерваториясе | Konstantin Lopushansky | |
| 1947-11-20 | Ренат Ибраһимов | опера җырчысы җитештерүче кинопродюсер музыка продюсеры | | Renat Ibragimov | 2022-05-14 |
| 1948-05-15 | Сәет Рәинбәков | опера җырчысы | | | |
| 1948-06-12 | Фәридә Салитова | музыкачы | | | |
| 1948-07-27 | Клара Хәйретдинова | опера җырчысы | | | |
| 1949-06-16 | Хәйдәр Бигичев | опера җырчысы | | Haidar Bigichev | 1998-11-13 |
| 1949-07-30 | Зилә Сөнгатуллина | педагог опера җырчысы профессор | | Zilya Sungatullina | |
| 1949-09-13 | Шамил Шәрифуллин | композитор | | | |
| 1949-10-16 | Альберт Әсәдуллин | университет профессоры | | | 2020-07-11 |
| 1950-01-13 | Владимир Федотов | баянчы | | Vladimir Sergeevich Fedotov | |
| 1950-02-25 | Риф Гатауллин | композитор | | Rif Gataullin | |
| 1950-07-16 | Камил Монасыйпов | университет профессоры | | | |
| 1950-08-19 | Рубин Кабир улы Абдуллин | музыка педагогы университет профессоры пианист әргәнче орган | Казан дәүләт консерваториясе | | |
| 1950-09-25 | Шамил Тимербулатов | композитор | | | 2013-05-30 |
| 1951-08-05 | Фәрит Шиһапов | музыкачы | | | 2020-12-02 |
| 1951-08-20 | Рәшит Абдуллин | җырчы | | | |
| 1951-09-06 | Владимир Ромашкин | музыкачы җырчы кинооператор | | Jovlanj Olo | 2002-08-29 |
| 1951-10-25 | Лариса Маслова | виолончелист | | | |
| 1952-03-09 | Лариса Дядькова | опера җырчысы | | | |
| 1952-05-01 | Анатолий Незнакин | композитор музыка педагогы | | | |
| 1952-05-26 | Мнир Соколов | | Opera and Ballet Theatre of Dnipro Shevchenko Drama Theatre in Dnipro Ivanovo regional musical theater Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе Казан дәүләт консерваториясе | | |
| 1952-07-01 | Нина Кошелева | композитор | | | |
| 1953 | Фәрит Шәрифуллин | балалайкачы композитор | | | |
| 1954-01-08 | Сергей Маков | композитор музыка педагогы | | | |
| 1954-05-28 | Юрий Егоров (1954) | пианист | | Youri Egorov | 1988-04-16 |
| 1954-12-12 | Вениамин Захаров | композитор | | | |
| 1955-01-30 | Айдар Фәйзрахманов | музыкачы | Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры Татарстан дәүләт фольклор музыкасы ансамбле Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе | | |
| 1955-03-24 | Венера Ганиева | җырчы | | Venera Ganeeva | |
| 1955-07-01 | Мәсгудә Шәмсетдинова | композитор | | | |
| 1955-07-21 | Кирам Сатиев | баянчы | | Kiram Satiev | |
| 1956-03-14 | Газинур Фарухшин | җырчы йөк машина йөртүчесе | «Агыйдел» дәүләт җыр һәм бию ансамбле Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе | | |
| 1956-06-01 | Резеда Әхиярова | композитор | | Rezeda Akhiyarova | |
| 1956-06-01 | Марат Зарипов | университет профессоры | | | |
| 1957-04-14 | Михаил Плетнёв | композитор пианист дирижёр | | Mikhail Pletnev | |
| 1957-05-06 | Рәшит Кәлимуллин | композитор | | Rashid Kalimullin | |
| 1957-06-08 | Ринат Халитов | дирижёр | | | |
| 1957-09-20 | Гүрги Ибушев | җырчы | | Georgiy Ibushev | |
| 1958-09-08 | Азат Хәлимов | музыкачы аккомпаниатор | Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе | | |
| 1959-03-29 | Рөстәм Абязов | дирижёр | | Rustem Abyazov | |
| 1959-05-08 | Азат Хөсәенев | композитор | | | |
| 1959-06-04 | Нурҗамал Үсәнбаева | опера җырчысы | | | |
| 1959-06-26 | Асаф Вәлиев | җырчы укытучы | Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе | Asaf Valiev | |
| 1959-07-17 | Диләвәр Османов | шагыйрь публицист баш мөхәррир | | | |
| 1959-08-05 | Зөфәр Хәйретдинов | композитор җырчы | | | |
| 1960-03-05 | Элина Архипова | композитор музыка педагогы пианист | | | |
| 1960-05-13 | Миләүшә Таминдарова | университет профессоры җырчы хор җырчысы хор дирижёры | Казан дәүләт консерваториясе Казан музыка көллияте Татарстан дәүләт камера хоры | Milyausha Tamindarova | |
| 1961-10-27 | Рөстәм Вәлиев | музыкачы armonikininkas | Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе | | 2014-03-05 |
| 1961-12-14 | Аркадий Манҗиев | композитор | | | 2022-05-16 |
| 1962-08-11 | Илсур Сафин | университет профессоры | | | |
| 1962-09-16 | Николай Казаков | композитор | | | |
| 1962-10-17 | Лидия Әхмәтова | опера җырчысы кәнсирт җырчысы | Татарстанның филармония джаз-оркестры Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты | Lidia Akhmetova | |
| 1964-03-03 | Алексей Панов | әргәнче | Санкт-Петербург дәүләт университеты | | |
| 1964-04-07 | Әбүзәр Фәйзуллин | баянчы | | | |
| 1964-10-07 | Ләйлә Гарифуллина | хор дирижёры музыка педагогы | Татарстан дәүләт камера хоры Софья Гобәйдуллинаның заманча музыка үзәге | Layla Garifullina | |
| 1967-07-16 | Илһам Байтирәк | композитор | | Ilgam Baytiryak | |
| 1968-01-27 | Зөфәр Сафин | җырчы | | Zufar Safin | 2023-05-21 |
| 1969-12-12 | Вадим Дулат-Алиев | композитор | Казан дәүләт консерваториясе | | |
| 1970-02-23 | Оксана Григорьева | композитор пианист җырлар автыры җырчы | | | |
| 1971-03-09 | Ринат Вәлиев | музыкачы баянчы композитор music arranger | «Казан» милли-мәдәни үзәге Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбле | | |
| 1973 | Евгений Михайлов | пианист | | Evgeny Vladimirovich Mikhailov | |
| 1973-06-28 | Айрат Ишморатов | композитор дирижёр кыларнитче | | Airat Ichmouratov | |
| 1975-03-12 | Нурлан Канетов | балет артисты | Abay Opera House Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры | Nurlan Kanetov | |
| 1975-05-29 | Гөлнара Тимерҗанова | | | | |
| 1975-07-20 | Эльвира Мисбахова | музыкачы | | | |
| 1976-09-15 | Михаил Казаков | опера җырчысы | | | |
| 1976-12-14 | Алсу Әбелханова | җырчы | Europa Plus Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе | | |
| 1978-11-23 | Владимир Васильев (җырчы) | опера җырчысы | | Vladimir Vasilyev (singer) | |
| 1979-12-29 | Софья Гуляк | пианист музыка педагогы музыка укытучысы classical pianist | Royal College of Music | Sofya Gulyak | |
| 1982-03-20 | Эльмира Галимова | композитор | Татар энциклопедиясе һәм төбәкне өйрәнү институты | Elmira Galimova | |
| 1984-03-29 | Айгөл Хәйруллина | җырчы | Казан дәүләт консерваториясе Галиәсгар Камал исемендәге Татар театры | | |
| 1985-01-01 | Алсу Сөнгатуллина | композитор пианист | | Alsu Sungatullina | |
| 1985-12-08 | Илдар Әхмәтев | музыкачы | | | |
| 1986-11-02 | Филүс Каһиров | | | | |
| 1986-12-24 | Эльмир Низамов | композитор пианист | | Elmir Nizamov | |
| 1987 | Гөлнара Гатина | опера җырчысы | | | |
| 1987-04-29 | Алсу Фәйзуллина | театр актеры | Казан татар дәүләт яшь тамашачылар театры | | |
| 1987-06-08 | Илүсә Хуҗина | җырчы | | Ilyusa Khuzina | |
| 1987-10-15 | Рүзил Гатин | эстрада артисты | | | |
| 1987-12-26 | Ярамир Низаметдинов | җырчы | | | |
| 1988 | Влада Боровко | җырчы | | | |
| 1988-01-13 | Артур Исламов | музыкачы | | Artur Islamov | |
| 1988-01-25 | Эльмира Кәлимуллина | җырчы | | | |
| 1991-08-04 | Зөлфәт Фәхразыев | музыкачы пианист мөгаллим | Казан дәүләт консерваториясе | | |
| 1992-03-14 | Алинә Кәримова | җырчы | Татарстан — Яңа Гасыр | | |
| 1992-07-29 | Ильяс Камал | музыкачы композитор дирижёр виолончелист | Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры | Ilyas Kamalov | |
| 1994-03-21 | Павел Александров | музыкачы автор-башкаручы | | | |
| 1994-11-13 | Илгиз Мөхетдинов | җырчы | Казан дәүләт консерваториясе Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе | Ilgiz Mukhutdinov | |
| | Халидә Хәйретдинева | пианист | | | |