yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Аранараче

Аранараче (исп. Aranarache һәм баск. Aranaratxe) — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Аранараче
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 5,1 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 781 метр биеклектә урнашкан.
# Больце

Больце — Польшаның Подлясье воеводалыгы Гмина Вижайны гминасында урнашкан авыл.

# Больце
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# IC 52

IC 52 — Хут йолдызлыгы чикләрендә урнашкан спираль галактика .

# IC 52
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 52, MCG+01-03-005, IRAS F00458+0349, PGC 2834, UGC 494, 2MASX J00482376+0405307, Z 410-7, Z 0045.8+0350, UZC J004823.9+040530 һәм LEDA 2834 буларак та сурәтләнә.
# Кушмана

Кушмана — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Төньяк Кельтма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 31 км.

# Кушмана
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200112103000015272
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001527
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Минизтала II (Козенца)

Минизтала II — Италиянең Калабрия төбәге Корильяно-Россано өязендә урнашкан торак пункт.

# Минизтала II (Козенца)
## Географиясе

Минизтала II Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Минизтала II (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# HD122811

HD122811 — Кентавр йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Трой (Алабама)

Трой — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.

# Трой (Алабама)
## Тарихы

Трой шәһәре 1838 елда нигезләнгән.

# Трой (Алабама)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 73,284178 км², 71,775251 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 165 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (918) Ита

(918) Ита (лат. Itha) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (918) Ита
## Тарихы

1919 елның 22 августында Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1919 FR» саналган.
# NGC 966

NGC 966 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 966
## Тарихы

Әлеге галактика 1885 елда Америка астрономы Francis Leavenworth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Василева (Шаркавшчынский районы)

Василева (белар. Васілева) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шаркавшчынский районында урнашкан авыл.

# Василева (Шаркавшчынский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# GAS2L3

GAS2L3 (ингл. Growth arrest specific 2 like 3 һәм GAS2-like protein 3) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# (9307) Regiomontanus

(9307) Regiomontanus (лат. Regiomontanus) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9307) Regiomontanus
## Тарихы

1987 елның 21 августында Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 QS» саналган.
# Умайта (Амазонас)

Умайта — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Амазонас штатына карый.

# Умайта (Амазонас)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 33 071,79 км².
# Мононга (Көнбатыш Виргиния)

Мононга — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Мононга (Көнбатыш Виргиния)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1891 елда нигезләнгән.

# Мононга (Көнбатыш Виргиния)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,379152 км², 1,379149 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 293 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (12962) 4297 T-2

(12962) 4297 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12962) 4297 T-2
## Тарихы

1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4297 T-2» саналган.
# Глен-Гед (Нью-Йорк)

Глен-Гед — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Глен-Гед (Нью-Йорк)
## Географиясе

Глен-Гед халык санын алу урыны мәйданы — 4,254606 км², 4,244209 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 35 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (12732) 1991 TN

(12732) 1991 TN — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12732) 1991 TN
## Тарихы

1991 елның 1 октябрендә Роберт Макнот тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 TN» саналган.
# (10423) Dajcic

(10423) Dajcic (лат. Dajcic) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10423) Dajcic
## Тарихы

1999 елның 16 гыйнварында К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 BB» саналган.
# IC 61

IC 61 — Хут йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 61
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 61, MCG+01-03-009, PGC 3408, UGC 589, 2MASX J00570722+0730255, Z 410-19, Z 0054.5+0715, UZC J005707.2+073025, LEDA 3408, [HDL96] 410 22 һәм Gaia DR2 2580575200802893952 буларак та сурәтләнә.
# Пшибково (Щецинецкий повяты)

Пшибково — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Барвице гминаcында урнашкан авыл.

# Пшибково (Щецинецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (16361) 1979 MS1

(16361) 1979 MS1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16361) 1979 MS1
## Тарихы

1979 елның 25 июнендә Элеанора Хелин, Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 MS1» саналган.
# Дикенли (Коргун)

Дикенли (төр. Dikenli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Коргун илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Пьяско

Пьяско — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Кунео провинциясе составына керә.

# Пьяско
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 480 метр биеклектә урнашкан. Костильоле-Салуццо, Россана, Венаска, Верцуоло һәм Паньо коммуналары белән чиктәш.
# Пичем (Вермонт)

Пичем — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Пичем (Вермонт)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 123,5 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 465 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Зур Шөкшән

Зур Шөкшән — Башкортстанның Борай районында урнашкан мари авылы.
Авылга рәсми рәвештә 1696 елда нигез салынган дип исәпләнә.
# (8340) Mumma

(8340) Mumma (лат. Mumma) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8340) Mumma
## Тарихы

1985 елның 15 октябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 TS1» саналган.
# (20611) 1999 RL235

(20611) 1999 RL235 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20611) 1999 RL235
## Тарихы

1999 елның 8 сентябрендә CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 RL235» саналган.
# Васход (Славгарадский районы)

Васход (белар. Васход) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Славгарадский районында урнашкан авыл.

# Васход (Славгарадский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Тузлуҗа (Ыгдыр)

Тузлуҗа (төр. Tuzluca) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесенең Ыгдыр иленә караган бер илчедер.

# Тузлуҗа (Ыгдыр)
## Географиясе

Илче мәйданы — 1254 км².
# TMEM169

TMEM169 (ингл. Transmembrane protein 169) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# ZNF449

ZNF449 (ингл. Zinc finger protein 449) — X-хромосома аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Чинук (Вашингтон)

Чинук — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Чинук (Вашингтон)
## Географиясе

Чинук халык санын алу урыны мәйданы — 2,616297 км² (1 апрель 2010), 1 квадрат миль. Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 метр һәм 10 Фут биеклектә урнашкан.
# NGC 1922

NGC 1922 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1922
## Тарихы

Әлеге галактика 1836 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Иван Васильев (1892)

Иван Васильев (чуаш. Иван (Йӑван) Васильевич Васильев, 19 апрель 1892(1892-04-19), Анаткас-Торын, Ядернә өязе, Казан губернасы, Россия империясе — сентябрь 1938 (46 яшь), СССР) — чуаш милли хәрәкәте эшлеклесе. Идел буеның аз санлы халыклары җәмгыятенең 1 нче җыенында (Казан), 1 нче гомумчуаш милли җыенында (Сембер) катнаша, Чуаш милли җәмгыяте идарәсе әгъзасы була (1917). 1917 елның ноябрендә Бөтенрусия Оештыру җыелышы әгъзасы итеп сайлана. 1917-1918 елларда – «Чуаш укучы яшьләре берлеге» рәисе.
# Виста Эрмоса (Петатлан)

Виста Эрмоса — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Петатлан муниципалитеты составына керә.

# Виста Эрмоса (Петатлан)
## Географиясе

Виста Эрмоса Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Виста Эрмоса (Петатлан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Виста Эрмоса (Петатлан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Валле-Моссо

Валле-Моссо — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Valdilana провинциясе составына керә.

# Валле-Моссо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 434 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Биольо, Петтиненго, Строна, Триверо, Валланценго, Валле-Сан-Николао, Вельо, Моссо, Кампилья-Черво һәм Пьедикавалло коммуналары белән чиктәш.
# Горний Лакош

Горний Лакош — Словениянең Лендава (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Горний Лакош
## Географиясе

Мәйданы — 5,14 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 163 метр биеклектә урнашкан.
# Витулти

Витулти — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Ольштынек гминасында урнашкан авыл.

# Витулти
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NAXE

NAXE (ингл. NAD(P)HX epimerase) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Уазон

Уазон (фр. Oizon) — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
# Ениконаҗык (Позанти)

Ениконаҗык (төр. Yenikonacık) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Позанти илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Вежховиска (Свидницкий повяты)

Вежховиска — Польшаның Люблин воеводалыгы Пяски гминаcында урнашкан авыл.

# Вежховиска (Свидницкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Цешково-Нове

Цешково-Нове — Польшаның Мазовия воеводалыгы Гмина Бабошево гминасында урнашкан авыл.

# Цешково-Нове
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Владимировка (Кахул)

Владимировка (рум. һәм молдав. Vladimirovca ) — Молдова Республикасының Кахул районына караган авыл.
# Врбка (Будине над Огржи)

Врбка (чех. Vrbka) — Чехиянең Устецк крае Будине-над-Оһри районында урнашкан авыл.

# Врбка (Будине над Огржи)
## Географиясе

Мәйданы — 2,707 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Врбка (Будине над Огржи)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Врбка (Будине над Огржи)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Врбка (Будине над Огржи)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 280 |
| 1880 | 263 |
| 1890 | 293 |
| 1900 | 317 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 303 |
| 1921 | 325 |
| 1930 | 300 |
| 1950 | 184 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 173 |
| 1970 | 147 |
| 1980 | 120 |
| 1991 | 104 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 92 |
| 2011 | 93 |
| 2021 | 94 |
# (4124) Герриот

(4124) Герриот (лат. Herriot) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4124) Герриот
## Тарихы

1986 елның 29 сентябрендә Зденка Ваврова тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 SE» саналган.
# Ашвиннар

Ашви́ннар (санскр. अश्विन) (ашвин- «ат иясе, атны тыючы, җайдак», икелек санында ашвинау) яки Ашвини Кумарлар — "Ригведа"да илаһи игезәк-җайдаклар, Сурьяның Вивасвата формасындагы болытлар Алиһәсе Саранья уллары. Алар таң атуны һәм Кояш баюның символлары булган Ведик Ходайлар. Алар таң ату алдыннан алтын арбада пәйда булалар һәм кешеләргә байлык китерәләр, бәлалардан һәм авырулардан арындыра. Алар - Ходайларның табиблары һәм Аюрведа медицинасы яклаучылары. Аларны "Ригведа"да Насатья дип атыйлар (икелек санында "насатйау" "юмартлар, файдалылар"), соңрак Насатья дип игезәкләрнең берсен атадылар, икенчесен Дасра дип атадылар ("якты бүләк"). Популяр этимологиядән чыгып, Насатья исеме "на+асатйа "ялганчы түгел" = "чын". «Махабхарата»да Панду патшасының хатыны Мадри үз улларын Ашвиннарга багышлый һәм Накула һәм Сахадева дигән игезәкләрне тудыра, алар соңрак Кунти уллары белән беррәттән Пандавлар буларак мәгълүм булдылар.
Ашвиннар "Ригведа"да 376 мәртәбә искә алына.
Жорж Дюмезиль Ашвиннар һәм Грек Диоскурлары һәм Скандинавия Фрейр һәм Ньёрд игезәкләре арасында параллель үткәрә, аларны өченче иҗтимагый функция - муллык һәм иминлек чагылышы дип саный. Бу барлык илаһи игезәкләрнең мифологик образлары, Дюмезиль фикеренчә гомуми Һинд-Европа вакытыннан ук килә.
# Тейшейра-Соарис

Тейшейра-Соарис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Парана штатына карый.

# Тейшейра-Соарис
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 902,793 км².
# NGC 4368

NGC 4368 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4368
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (7777) Консадолэ

(7777) Консадолэ (лат. Consadole) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7777) Консадолэ
## Тарихы

1993 елның 15 февралендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 CO1» саналган.
# Плевзен

Плевзен (фр. Pleuvezain) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# (8271) Imai

(8271) Imai (лат. Imai) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8271) Imai
## Тарихы

1989 елның 2 июлендә Элеанора Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 NY» саналган.
# Луга (елга)

Луга (водьча Laugaz, jõtši Laukaa) — Россиянең Ленинград һәм Новгород өлкәләрендә ага торган елга. Елга озынлыгы — 353 км, су җыю бассейны мәйданы — 200 км2.

# Луга (елга)
## Исеме

Исеме эстонча laugas «уем, сазлык, чокыр», яки финча laukea, эстонча lauk, laug «сай урын» сүзләре белән бәйле.

# Луга (елга)
## Агымы

Башлангычын Новгород өлкәсендәге Тесов сазлыкларыннан ала, Выбья дип аталган төп һәм төньяк икегә тармакланып Фин култыгының Луга борынына коя. Ташу пөхтә Луга сулары Россини кылыгы буйлап Нарва елгасы тамагына чыгарыла.
Су ташу вакытында Россоня ермагы аша Луга сулары сулар Нарва елгасы тамагына ташлана.
Үзәне комлы, юл буйларында вак таш, акбур плитәләре очрый.
Диңгез биеклекләре кисешкән вакытта Сабс һәм Кенгисепп бусагалары барлыкка килә.

# Луга (елга)
## Кушылдыклары

Черная (уң, Новгород өлкәсе янында Батецкий районының Мойка авылы тамагыннан 319 км алыстарак коя) Кленка (сул, тамагынан 303 км еракта) Тресна (уң, тамагынан 300 км еракта) Удрайка (уң, тамагыннан 243 км еракта) Вревка (сул, тамагыннан 225 км еракта) Переволок (уң, тамагыннан 204 км еракта) Оредеж (уң, тамагыннан 191 км еракта) Рыбина (сул, тамагыннан 186 км еракта) Остроленка (сул, тамагыннан 178 км еракта) Каменка (сул, тамагынан 177,5 км еракта) Ящер (уң, тамагыннан 177 км еракта) Кемка (уң, тамагынан 168 км еракта) Морьевка (сул, 38,5 тамагыннан км еракта) Мертвеца (сул, тамагыннан 18 км еракта)

# Луга (елга)
## Гидрология

Туклануы катнаш, кар сулары өстенлек ала. Уртача су чыгымы тамагыннан 93 км еракта 60 м³/сек. Декабрь башында боз белән каплана, апрель башында ачыла. Югары агымда кар белән каплануның уртача срогы: 21 декабрь — 25 декабрь, түбән агымында: 21 ноябрь — 30 ноябрь. Югары агымда уртача боз китү срогы: 1 апрель — 10 апрель, түбән агымында: 11 апрель — 20 апрель).

# Луга (елга)
## Икътисади әһәмияте

Суднолар йөреше: бусагалар белән бүленгән аерым участокларда суднолар йөри (173 км). Суднолар йөрешенең габариты һәм суднолар йөреше навигация хәле 1990 елдан эшләми.
Су белән тәэмин итү: Луга елгасы ярында Луга, Кингисепп, шулай ук төзелеп яткан Усть-Луга порты урнашкан.

# Луга (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча Балтыйк бассейны округына карый, су хуҗалыгы участогы — Луга. Нарва янында урнашкан кече елга бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы әзерләгән РФ территориясын су хуҗалыгы районының геомәгълүмат системасы мәгълүмәтләре буенча, дәүләт су реестрында су объектының коды — 01030000512102000025583.

# Луга (елга)
## Экологиясе

2007 елда Луга сулары пычрак дип характерланган (УКВ — 2,72), су свйфаты 3-нче сыйныф сыйфатына тап килә («а» разряды). Исәпкә алынган 17 күрсәткечнең 9 буенча нормативларның артып китүе билгеләнгән. 2006 елда су шулай ук пычрак дип характерланшган (УКВ — 2,97).
# Чикхасан (Алаҗа)

Чикхасан (төр. Çikhasan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Алаҗа илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# NGC 5520

NGC 5520 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5520
## Тарихы

Әлеге галактика 1787 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Акария Розария (Катанцаро)

Акария Розария — Италиянең Калабрия төбәге Серрастретта өязендә урнашкан торак пункт.

# Акария Розария (Катанцаро)
## Географиясе

Акария Розария Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Акария Розария (Катанцаро)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (8657) Cedrus

(8657) Cedrus (лат. Cedrus) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8657) Cedrus
## Тарихы

1990 елның 16 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QE9» саналган.
# Галбонеду (Сасари)

Галбонеду — Италиянең Сарденья төбәге Альгеро өязендә урнашкан торак пункт.

# Галбонеду (Сасари)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# HD216237

HD216237 — Көньяк Балык йолдызлыгында урнашкан A5mA7-A8 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,48 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Хадунь

Хадунь (белар. Хадунь) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Климавицкий районында урнашкан авыл.

# Хадунь
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# 671 ел (б. э. к.)

671 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VII гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) — V гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 671 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:671 елда (б.э.к.) туганнар

# 671 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:671 елда (б.э.к) вафатлар
# Алтынкөй (Селенди)

Алтынкөй (төр. Altınköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Селенди илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Давутлар (Юнусемре)

Давутлар (төр. Davutlar) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Юнусемре илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).