yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Харман (Талас )

Харман (төр. Harman) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Талас илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кагджьяно

Кагджьяно — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Салерно провинциясе составына керә.

# Кагджьяно
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 828 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Аулетта, Пертоза, Полла, Сальвителле, Сант'Анджело-Ле-Фратте, Савоя-ди-Лукания һәм Виетри-ди-Потенза коммуналары белән чиктәш.
# Гырмен

Гырмен — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. Гырмен җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Гырмен
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 605 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Леденьга

Леденьга — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Түбенге Кизьма елгасының сул ярына тамагыннан 21 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 10 км.

# Леденьга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кубен күле һәм Сухона елгасы башыннан Кубен гидротөененә кадәр. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100112103000005979
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000597
* Бассейн коды — 03.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# (16237) 2000 GX76

(16237) 2000 GX76 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16237) 2000 GX76
## Тарихы

2000 елның 5 апрелендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 GX76» саналган.
# Завозерцы

Завозерцы (белар. Завозерцы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Смаргонский районында урнашкан авыл.

# Завозерцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Брза

Брза (серб. Брза) — Сербиянең Ябланич округы Лесковатс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Брза
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 449 метр биеклектә урнашкан.

# Брза
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Аллонн (Уаза)

Аллонн (фр. Allonne) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Сориано-нель-Чимино

Сориано-нель-Чимино — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. Витербо провинциясе составына керә.

# Сориано-нель-Чимино
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 480 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Бассано-ин-Теверина, Канепина, Валлерано, Вазанелло, Виньянелло, Витербо, Виторкиано һәм Бомарцо коммуналары белән чиктәш.
# Серво (Белуно)

Серво — Италиянең Венеция төбәге Соврамонте өязендә урнашкан торак пункт.

# Серво (Белуно)
## Географиясе

Серво Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Серво (Белуно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# 14 нче мәктәп (Казан)

14 нче мәктәп — Казанның Вахит районында, Братск урамында урнашкан белем бирү оешмасы.

# 14 нче мәктәп (Казан)
## Тарих

1953 елда нигезләнә.

# 14 нче мәктәп (Казан)
## Уку-укыту эшчәнлеге

241 балага 21 укытучы белем бирә (2022). Укыту рус телендә алып барыла. Шуннан тыш, татар һәм инглиз телләре өйрәнелә.
# ANKRD62

ANKRD62 (ингл. Ankyrin repeat domain 62) — кешенең 18-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# IC 2574

IC 2574 — Зур Җидегән йолдызлыгы чикләрендә урнашкан спираль галактика .

# IC 2574
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2574, PGC 30819, 2MASX J10282348+6824437, UGC 5666, MCG+12-10-038, IRAS 10251+6843, DDO 81, HIJASS J1029+68, SPB 140, TC 720, Z 333-31, ZW VII 330, Z 1024.8+6840, UZC J102822.1+682500, PSCz Q10251+6843, LEDA 30819, [VDD93] 112 һәм Gaia DR2 1073019277357042048 буларак та сурәтләнә.
# 43 (сан)

43 (кырык өч) - 42 белән 44 арасындагы натураль сан. 43 саны гади сан булып тора.
# (6079) Gerokurat

(6079) Gerokurat (лат. Gerokurat) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6079) Gerokurat
## Тарихы

1981 елның 28 февралендә Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 DG3» саналган.
# Валпароло (Алесандрия)

Валпароло — Италиянең Пьемонт төбәге Сан-Сальваторе-Монферрато өязендә урнашкан торак пункт.

# Валпароло (Алесандрия)
## Географиясе

Валпароло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Валпароло (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тальяферо (Торино)

Тальяферо — Италиянең Пьемонт төбәге Монкальери өязендә урнашкан торак пункт.

# Тальяферо (Торино)
## Географиясе

Тальяферо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Тальяферо (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Югорск

Югорск (рус. Югорск) — Төмән өлкәсенең Хант-Манси — Югра автономияле округында урнашкан шәһәр.
Халык саны — 34 066 кеше.

# Югорск
## География

Югорск Көнбатыш Себернең төньягында, Ханты-Мансийсктан 420 километр көнчыгыштарак урнаша. Геологическая тимер юл станциясе (Ивдель — Приобье сызыгы).

# Югорск
## География
### Климат

* Уртача еллык температура — -0,7 °C
* Уртача еллык җил тизлеге — 3,1 м/с
* Уртача еллык һава дымлылыгы — 74,7%
Югорск климаты :
| Күрсәткеч | Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| Уртача температура, °C | −16,5 | −15,1 | −8,1 | −2 | 6,7 | 14,5 | 17,5 | 13,4 | 7,0 | −0,4 | −10,9 | −15,1 | −0,7 |

# Югорск
## Тарих

Югорск 1962 елда Ивдель — Обь тимер юлы төзелеше барышында Комсомольский исеме астында нигезләнә. 1963 елда Комсомольскийга шәһәр тибындагы бистә статусы бирелә.
1992 елда Югорск шәһәренә үзгәртеп корыла.

# Югорск
## Икътисад

ЧҖҖ "Газпром трансгаз Югорск" — шәһәр оештыручы предприятиесе.

# Югорск
## Мәгариф

6 мәктәп, өйрәнү-җитештерү комбинаты, сәнгать мәктәбе, политехника колледжы.

# Югорск
## Дин
### Православие

* храм

# Югорск
## Дин
### Ислам

* Мәчет

# Югорск
## Дин
### Югары уку йортлары

* Урал икътисад һәм хокук университеты филиалы
* Урал дәүләт лесотехника университеты филиалы
* Урал дәүләт университеты филиалы
# Коры Үзәк

Коры Үзәк — Россия территориясеннән ага торган елга. Башкортстан биләмәләрендә ага. Елга Зур Изәк елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Коры Үзәк
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Агыйдел, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010201312111100024168
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111102416
* Бассейн коды — 10.01.02.013
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Яңа Селова (Махнёво муниципаль берәмлеге)

Яңа Селова (рус. Новоселова) — Свердловск өлкәсенең Махнёво муниципаль берәмлеге составына керүче авыл.

# Яңа Селова (Махнёво муниципаль берәмлеге)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Яңа Селова (Махнёво муниципаль берәмлеге)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95%).
# Богуслав (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)

Богуслав — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Дембно гминаcында урнашкан авыл.

# Богуслав (Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пьовера

Пьовера — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Алессандрия һәм Аллувьони-Пьовера провинциясе составына керә.

# Пьовера
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 86 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Аллувьони-Камбио, Ривароне, Алессандрия, Монтекастелло һәм Сале коммуналары белән чиктәш.
# Кече Касьяны

Кече Касьяны (рус. Малые Касьяны) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.

# Кече Касьяны
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Кече Касьяны
## Сәгать поясы

Кече Касьяны Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кече Касьяны
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: урыслар (100%).
# Сиувиль-Аг

Сиувиль-Аг (фр. Siouville-Hague һәм фр. Siouville) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# Такео (Япония)

Такео (яп. 武雄市) — Япония дәүләтенең Сага префектурасында урнашкан шәһәр.

# Такео (Япония)
## Тарихы

Такео шәһәре 2006 елның 1 мартында шәһәр статусын ала.

# Такео (Япония)
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 50788 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 260 кеше тәшкил иткән.

# Такео (Япония)
## Географиясе

Шәһәр территориясе 195.44 км² тәшкил итә.

# Такео (Япония)
## Кардәш шәһәрләр

* Ому, Япония (16 июнь 1986)
# Скомбе Сотане (Кунео)

Скомбе Сотане — Италиянең Пьемонт төбәге Валлориате өязендә урнашкан торак пункт.

# Скомбе Сотане (Кунео)
## Географиясе

Скомбе Сотане Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Скомбе Сотане (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Егыҗиушагы (Сарычам)

Егыҗиушагы (төр. Eğeciuşağı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сарычам илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Барк (Бад-Зегеберг)

Барк (алман. Bark) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Барк (Бад-Зегеберг)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 20,43 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 37 метр биеклектә урнашкан.
# Фабянув (Мазовия воеводалыгы)

Фабянув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Блендув гминасында урнашкан авыл.

# Фабянув (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Туган як (Түбән Кама)

Туган як – Түбән Кама район һәм шәһәрнең берләштерелгән рәсми басма органы.
Мәгълүм булганча, 1965 елда Түбән Кама районы оештырылгач, татар телендә «Ленин нурлары» дигән дубляж газетасы чыга башлаган. 1990 елда Түбән Каманың җирле милли матбугаты эстафетасын «Туган як» кабул итеп алды. Ә менә бу төбәкләр әле Ширәмәт районы булып йөргән елларда, биредә «Сталин юлы» газетасы чыккан. Төгәлрәге, 1944 ел башында районда «Сталин юлы»ның беренче саны дөнья күргән. «Сталин юлы» газетасы ике битле генә булган. Анда язылганнарны райондагы барлык халыкка җиткерү максатыннан, атнага бер мәртәбә Ширәмәт чиркәве тирәсендә урнашкан радиоузелга барып, газетаны тулысынча радио аша укыганнар. Ул елларда укый-яза белмәүчеләр бик күп булган. Һәр газетаны, район халкыннан тыш, 20шәр оешмага – Казанга җибәргәннәр.
«Кама таңнары» әдәби берләшмәсе утырышларында Түбән Кама татарларын бергә туплау, милли үзаңны саклап калу һәм үстерү өчен, мөстәкыйль татар газетасы оештыру кирәклеге турында күп тәкъдимнәр булды.
Халыкның теләген исәпкә алып һәм ул чагында барлыкка килгән көчле милли хәрәкәт басымы белән, 1990 елда әле хакимлек иткән коммунистлар партиясенең шәһәр комитеты, шәһәр һәм район Советларының башкарма комитетлары мөрәҗәгате Татарстан өлкә КПСС комитеты тарафыннан хупланып, мөстәкыйль татар газетасы чыгару эшенә керешергә рөхсәт алына, оештыру мәсьәләләре хәл ителде.
Яңа газетага исем сайлау өчен «Ленин нурлары»н укучылар арасында шундый конкурс оештырыла, 60тан артык исем тәкъдим ителә. Ахыр чиктә, газетага исем сайлау татар иҗтимагый үзәге җыелышында хәл ителеп, Азат Зыятдинов тәкъдим иткән «Туган як» дигән исемгә тукталынды (гәрчә, бик күпләр өчен Түбән Кама үз туган ягы булмаса да). Газетаның беренче мөхәррире – Федор Михайлович Ермаков. Ул киткәч, 1992 елның сентябреннән 2016 елның сентябренә кадәр Виктор Шадрин баш мөхәррир урынын били. 2016 елның октябреннән баш мөхәррир – Фәрит Имамов.
«Туган як»ның 10 меңнән артык тираж белән чыккан еллары булды. 2023 елның икенче яртысында газетаны 2000 нән артык укучы алдырды.
# Рәис Низамов

Рәис Низамов (Рәис Гыйльметдин улы Низамов, баш. Рәйес Ғилметдин улы Низамов) – язучы. Г. Сәләм премиясе лауреаты (1978).

# Рәис Низамов
## Тәрҗемәи хәле

1932 елның 1 июлендә БАССР Дәүләкән районы (1935 елдан Әлшәй районы) Ташлы авылында туган. Ташлы җидеелык мәктәбен, Уфада елга флоты һөнәрчеләр мәктәбен (1949), Уфада башкорт урта интернат-мәктәбен, Мәскәүдә әдәбият институтын (1957) тәмамлый. Бер ел Уфа-Казан елга маршрутында парахутта машиначы ярдәмчесе булып эшли.
1957 елдан «Совет Башкортстаны» газетасының Әлшәй, Кыйгы, Бәләбәй районнарында үз хәбәрчесе, «Пионер» журналында бүлек мөдире булып эшләде. «Агыйдел» журналының баш мөхәррире (1974).

# Рәис Низамов
## Иҗаты

Интернат мәктәптә укыганда язылган шигырьләре республика газета-журналларында басылган. Беренче күләмле әсәре – «Солдат улы» повесте (1957) әдәбият институтын тәмамлаганда язган диплом эше. Күмәк хуҗалык авылы тормышын чагылдырган «Мәрьям» повесте (1964), Бөек Ватан сугышы чоры авыл балаларына багышланган «Ят кешеләр» (1967) повесте, «Кияү» (1968), «Икмәк тәме» (1971), «Әтием эзеннән» (1977), «парахут тавышлары» (1980) китаплары укучылар тарафыннан яратып укыла.

# Рәис Низамов
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Г. Сәләм премиясе (1978) — «Әтием эзеннән» китабы (1977) өчен (вафатыннан соң).
ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (1964).
# Оне (Шаранта-Маритим)

Оне (фр. Aulnay һәм фр. Salles) — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Каракүл (Аскын районы)

Каракүл — Башкортстанның Аскын районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452896, ГАТОБК коды — 80204813006.
# Буковина над Лабем

Буковина над Лабем (чех. Bukovina nad Labem) — Чехиянең Пардубице крае Пардубице һәм Пардубице районында урнашкан авыл.

# Буковина над Лабем
## Географиясе

Мәйданы — 4,459622 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 240 метр биеклектә урнашкан.

# Буковина над Лабем
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Буковина над Лабем
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Буковина над Лабем
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 328 |
| 1880 | 330 |
| 1890 | 319 |
| 1900 | 316 |
| 1910 | 290 |
| 1921 | 296 |
| 1930 | 300 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 249 |
| 1961 | 232 |
| 1970 | 234 |
| 1980 | 230 |
| 1991 | 208 |
| 2001 | 215 |
| 2011 | 231 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 223 |
| 2016 | 222 |
| 2017 | 220 |
| 2018 | 222 |
| 2019 | 219 |
| 2020 | 226 |
| 2021 | 226 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 240 |
| 2022 | 231 |
| 2023 | 240 |
| 2024 | 240 |
# TAB2

TAB2 (ингл. TGF-beta activated kinase 1 (MAP3K7) binding protein 2 һәм TGF-beta-activated kinase 1 and MAP3K7-binding protein 2) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Үшкодык (Актүбә өлкәсе)

Үшкодык (каз. Үшқұдық) — Казакъстанның Актүбә өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Үшкодык (Актүбә өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Патша Кангса Нараян Гыйбадәтханәсе

Патша Кангса Нараян Гыйбадәтханәсе (Бенгаль телендә:রাজা কংস নারায়ণের মন্দির) төньяк Бангладешта урнашкан. Ул Раджашаһиның Таһирпурында, риваять буенча анда Һиндстан суб-кыйтгасында Һинду җәмәгате арасында беренче мәртәбә Дурга Пуджа үткәрелгән булган.
# IC 2263

IC 2263 — чикләрендә урнашкан йолдыз .

# IC 2263
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
# Сен-Люнер

Сен-Люнер (фр. Saint-Lunaire һәм фр. Port-Lunaire) — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
# Хәлил Терегулов

Хәлил (Хәлиулла) Нигмәтулла улы Терегулов (12 март 1890 ел — 7 декабрь 1937 ел) — Башкорт милли-азатлык хәрәкәте эшлеклесе. Башкорт армиясе поручигы, Башкорт хәрби шурасының бүлек мөдире.

# Хәлил Терегулов
## Биографиясе

Хәлил (Хәлиулла) Нигмәтулла улы Терегулов 1890 елның 12 мартында (башка мәглүмәттә буенча — 12 августа) Уфа губернасы Бәләбәй өязе Каргалы авылында (хәзерге Башкортстан Республикасы Благовар районы Югары Каргалы авылы) туган. Касыйм татарларыннан чыккан Терегуловлар морза нәселеннән.
1910 елда Казан укытучылар мәктәбен тәмамлый. 1916 елда хәрби хезмәткә алына. Хәрби мәктәп тәмамлап, прапорщик званиесе ала.
1918 елда Башкорт милли-азатлык хәрәкәтенә кушыла. Башкорт хөкүмәтенең Чиләбедә эшли башлавыннан алып автономиянең хәрби көчләрен оештыруда актив катнаша. Башкорт хәрби шурасының әгъзасы була, аның мобилизация бүлеген җитәкли. 1918 елның авгусында Башкорт хәрби шурасы комиссиясе составында Башкорт армиясе солдатларына униформа төзүдә катнаша.
1918 елның октябрендә Башкорт хәрби шурасының вәкаләтләре яңа учреждениега — Башкорт хәрби идарәлегенә күчә. Хәрби идарәлекнең мобилизация бүлегенең мөдире итеп подполковник Янишевский билгеләнә, ә Хәлил Терегулов аның урынбасары вазифасын били. Аңа подпоручик званиесе бирелә.
1919 елда АСБР-ның Хәрби эшләр буенча комиссариатында хезмәт итә. 1920 елның мартында Дезертирлык белән көрәш буенча Башкортстан үзәк комиссиясе рәисе итеп билгеләнә, әммә авыруы аркасында хәрби хезмәтне ташларга мәҗбүр була. Туган авылына кайта, укытучы булып эшли. 1931 елда Дәүләкәнгә күчә, 2-нче санлы мәктәптә укыта.
1937 елның 2 сентябрендә кулга алына. Шул ук елның 7 декабрендә атыла. 1956 елның 30 июнендә аклана.
# Вернерсберг

Вернерсберг — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Вернерсберг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,03 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 267 метр биеклектә урнашкан.
# Зицк-Польский

Зицк-Польский — Польшаның Мазовия воеводалыгы Слубице гминасында урнашкан авыл.

# Зицк-Польский
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гдешин

Гдешин — Польшаның Люблин воеводалыгы Мёнчин гминаcында урнашкан авыл.

# Гдешин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Висока Голиц

Висока Голиц (чех. Vysoká u Holic) — Чехиянең Пардубице крае Остржетин районында урнашкан авыл.

# Висока Голиц
## Географиясе

Мәйданы — 3,485 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 275 метр биеклектә урнашкан.

# Висока Голиц
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Висока Голиц
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Висока Голиц
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 291 |
| 1880 | 278 |
| 1890 | 282 |
| 1900 | 316 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 298 |
| 1921 | 298 |
| 1930 | 278 |
| 1950 | 201 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 214 |
| 1970 | 213 |
| 1980 | 203 |
| 1991 | 179 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 164 |
| 2011 | 146 |
| 2021 | 168 |
# SLC46A2

SLC46A2 (ингл. Solute carrier family 46 member 2) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Форначеле (Прато)

Форначеле — Италиянең Тоскана төбәге Монтемурло өязендә урнашкан торак пункт.

# Форначеле (Прато)
## Географиясе

Форначеле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Форначеле (Прато)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сефро

Сефро — Италиянең Марке төбәгендә урнашкан коммуна. Мачерата провинциясе составына керә.

# Сефро
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 502 метр биеклектә урнашкан. Камерино, Фьюмината, Пьорако һәм Серравалле-ди-Кьенти коммуналары белән чиктәш.
# Пицига

Пицига — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Лупша (коммуна) коммунасына карый.

# Пицига
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Лишно (Чехия)

Лишно (чех. Líšno) — Чехиянең Урта Чехия крае Бистритсе һәм Боһемия кыйраллыгы районында урнашкан авыл.

# Лишно (Чехия)
## Географиясе

Мәйданы — 3,535 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Лишно (Чехия)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лишно (Чехия)
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Лишно (Чехия)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 219 |
| 1880 | 236 |
| 1890 | 270 |
| 1900 | 238 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 230 |
| 1921 | 238 |
| 1930 | 232 |
| 1950 | 212 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 199 |
| 1970 | 262 |
| 1980 | 261 |
| 1991 | 287 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 275 |
| 2011 | 317 |
| 2021 | 390 |
# MESP2

MESP2 (ингл. Mesoderm posterior bHLH transcription factor 2) — кешенең 15-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Став (Калиский повяты)

һәм
Став — Польшаның Великопольское воеводалыгы Щитники гминасында урнашкан авыл.

# Став (Калиский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Акермен

Акермен (каз. Ақермен) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Акермен
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Сакалар (Гүрпынар)

Сакалар (төр. Sakalar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Гүрпынар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# PCID2

PCID2 (ингл. PCI domain containing 2) — кешенең 13-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Габбас Измайлов

Габбас Измайлов (Габбас Хәлиулла улы Измайлов (Исмәгыйлев), 15 сентябрь 1920(1920-09-15), Ялгаш, Күзнәй өязе, Сарытау губернасы, РСФСР — 5 гыйнвар 1992(1992-01-05) (71 яшь), Ялгаш, Күзнәй районы, Пенза өлкәсе, Россия) — кече лейтенант, Дан орденының тулы кавалеры (1944, 1944, 1945), Ленинград, Нарва һәм Келце янындагы сугышларда батырлык күрсәткән.
# Эзготты Айтыков авылы

Эзготты Айтыков авылы (каз. Ізғұтты Айтықов ауылы) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Эзготты Айтыков авылы
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.