yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# (18884) 1999 YE9

(18884) 1999 YE9 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18884) 1999 YE9
## Тарихы

1999 елның 30 декабрендә К. Корлевич тарафыннан Вишня обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 YE9» саналган.
# RPL30

RPL30 (ингл. Ribosomal protein L30 һәм 60S ribosomal protein L30) — кешенең 8-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Валь-де-Тий

Валь-де-Тий (фр. Vals-des-Tilles) — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Domestic Digital Bus

Domestic Digital Bus, D2B, бу Optical Chip Consortium тарафыннан кертелгән, 5,6 Мбит/с тизлеге белән изохрон боҗрага нигезләнгән җепсел-оптик коммуникация технологиясе. 2007 елда D2B Mercedes-Benz тарафыннан машиналарында кулланылган.
# Ык-Ях

Ык-Ях — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Олы Юган елгасының сул ярына тамагыннан 32 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 34 км.

# Ык-Ях
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200049066
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204906
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Белый Камень (Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе)

Белый Камень (каз. Белый Камень) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Белый Камень (Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Шаглазүзә

Шаглазүзә (әзери. Şağlazüzə) — Әзербайҗанның Астара районына караган авыл.
# Райтсвилл (Джорджия)

Райтсвилл — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.

# Райтсвилл (Джорджия)
## Тарихы

Райтсвилл шәһәре елда нигезләнгән.

# Райтсвилл (Джорджия)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 9,331237 км², 9,334855 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 105 метр биеклектә урнашкан.
# (10797) Гватемала

(10797) Гватемала (лат. Guatemala) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10797) Гватемала
## Тарихы

1992 елның 4 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 GO4» саналган.
# Текохкоюнка (Куалак)

Текохкоюнка — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Куалак муниципалитеты составына керә.

# Текохкоюнка (Куалак)
## Географиясе

Текохкоюнка Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Текохкоюнка (Куалак)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Текохкоюнка (Куалак)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Зәйпекүл

Зәйпекүл — Башкортстанның Миякә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, ГАТОБК коды — ?.

# Зәйпекүл
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 46 кешенең яшәве мәгълүм.
# Лек-Харь-Яга

Лёк-Харь-Яга (Лёк-Хара-Яга) — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Колва елгасының уң ярыннан 220 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 29 км.

# Лек-Харь-Яга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000072757
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007275
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# HD176281

HD176281 — Аждаһа йолдызлыгында урнашкан F2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,23 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Чирмиш

Чирмиш, Таласлау (рус. Черемишево) — Мордовиянең Ләмбрә районына керүче татар авылы. Чирмиш авылы Таласлау елгасы буенда урнашкан, шуңа күрә аны күбесе елга исеме белән атыйлар.
Авылны 1642 елда Темниковтан килгән 40 татар морзасы нигезләгән. Риваять буенча, Саранск шәһәрен төзергә килгән халыкның бер өлеше Таласлау елгасының ярында, палаткалар корып, яшәгәннәр. Шулар арасында бик чибәр, бик эшчән бер әрзә егете булган. Аның исеме Черимшан булган дип сөйлиләр. Ул егет Саранск шәһәрен төзеп бетергәч тә, шул Таласлау елгасы янында, кечкенә генә өй төзеп һәм гаилә корып, яши башлаган, диләр. Шуңа күрә авылны да аның исеме белән йөртә башлаганнар, ди.
Авылда 1869 елда 144 йорт булган.
Атамасы мордва исеме Черемисьтан (Пермисьтан) килә.
# Домбро-сюр-Вер

Домбро-сюр-Вер (фр. Dombrot-sur-Vair) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Тевискохтла (Копанатояк)

Тевискохтла — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Копанатояк муниципалитеты составына керә.

# Тевискохтла (Копанатояк)
## Географиясе

Тевискохтла Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Тевискохтла (Копанатояк)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Тевискохтла (Копанатояк)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Ружанско

Ружанско — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Дембно гминаcында урнашкан авыл.

# Ружанско
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Казе Квальиото (Тревизо)

Казе Квальиото — Италиянең Венеция төбәге Мазер өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Квальиото (Тревизо)
## Географиясе

Казе Квальиото Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Квальиото (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Трнобрани

Трнобрани (чех. Trnobrany) — Чехиянең Устецк крае Либешице районында урнашкан авыл.

# Трнобрани
## Географиясе

Мәйданы — 2,691 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Трнобрани
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Трнобрани
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Трнобрани
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 237 |
| 1880 | 242 |
| 1890 | 231 |
| 1900 | 215 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 210 |
| 1921 | 211 |
| 1930 | 190 |
| 1950 | 130 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 170 |
| 1970 | 118 |
| 1980 | 67 |
| 1991 | 46 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 105 |
| 2011 | 89 |
| 2021 | 81 |
# 797 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 797 — Милади тәкъвим буенча VIII гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 797 — безнең эрага кадәр VIII гасырга кергән ел.
* 797 — сан.
# Агылбашы (Кулу)

Агылбашы (төр. Ağılbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Кулу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гросзёльк

Гросзёльк — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. Зёльк һәм Грёбминг округы составына керә.

# Гросзёльк
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 941 метр биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
# Павел Кормунин

Павел Кормунин (белар. Павел Васільевіч Кармунін, 28 гыйнвар 1919(1919-01-28), Олы Ключи, Кукмара вулысы, Казан өязе, Казан губернасы, РСФСР — 1 апрель 2002(2002-04-01) (83 яшь), Минск, Беларусь) — СССР театр һәм кино әртисе, БССРның халык әртисе (1980).
# Дархан (Җетесай районы)

Дархан (каз. Дархан) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Дархан (Җетесай районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Драяйх

Драяйх (алман. Dreieich) — Алманиянең Һессен җирендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 40082 кеше (2014).

# Драяйх
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Драяйх Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

# Драяйх
## Тарих

1977 елда берничә торак пунктны берләштерү нәтиҗәсендә пәйда булган.

# Драяйх
## Кардәш шәһәрләр

* Блейсвейк, Нидерланд
* Жуенвиль, Франция
* Монтьер-ан-Дер, Франция
* Ойстервейк, Нидерланд
* Стаффорд, Бөекбритания (1981)
* Стәффорд, Бөекбритания (1981)

# Драяйх
## Рәсми сайт

* https://www.dreieich.de/
# Махмудие (Эскишеһир)

Махмудие (төр. Mahmudiye) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесенең Эскишеһир иленә караган бер илчедер.

# Махмудие (Эскишеһир)
## Географиясе

Илче мәйданы — .
# Асаф Габдерахманов

Асаф Котдус улы Габдерахманов (20 декабрь 1918 — 3 сентябрь 2000) — Советлар Союзы Герое, Бөек Ватан сугышында катнашкан кеше.

# Асаф Габдерахманов
## Сугышка кадәрге тормышы

Асаф Габдерахманов 1918 елның 20 декабрендә Әгерҗе шәһәрендә туа (хәзерге Татарстан).
Балачагында Иж-Бубый авылында яши һәм шунда ук тулы булмаган урта мәктәпне тәмамлый.
Казанда авиацион техникумны тәмамлап, авиацион заводта техник-монтажчы булып эшли.

# Асаф Габдерахманов
## Бөек Ватан сугышында катнашуы

Асаф Абдрахманов Хәрби-Диңгез Флотында 1939 елдан башлап хезмәт итә.
1942 елда ул Югары хәрби-диңгез училищесын тәмамлый.
Укуын тәмамлаганнан соң, лейтенант Асаф Габдерахманов Азак хәрби флотилиясенә хезмәткә җибәрелә һәм бронекатер командиры буларак билгеләнә. Бер тапкыр Габдерахманов катеры өч бронекатердан торган төркем белән бергә Мариупольга төнге һөҗүмдә катнаша.
1943 елның ноябрь аенда Киреч бугазын кичкәндә өлкән лейтенант Габдерахмановның бронекатеры беренче штурмлаучы отрядларны җиргә төшерә һәм күп тапкыр сугыш кирәк-яракларын китерә.
1944 елның 22 гыйнварында ССРБ Югары Шурасы указы белән Асаф Габдерахмановка Советлар Союзы Герое исеме бирелә.
1944 елда ул Советлар Союзы Коммунистик Партиясе вәкиле була.

# Асаф Габдерахманов
## Сугыштан соңгы тормышы

1963 елдан 1968 елга кадәр Асаф Габдерахманов «Сучан/Спасск» үлчәү комплексы корабының командиры була.
1-нче ранг капитаны Асаф Котдус улы Габдерахманов 1973 елда отставкага чыга.
Ялга киткәннән соң ул Севастопольда яши һәм шунда ук 2000 елның 3 сентябрендә вафат була.
# Падбярэзь

Падбярэзь (белар. Падбярэзь) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Валожынский районында урнашкан авыл.

# Падбярэзь
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Вя дей Локи (Арецо)

Вя дей Локи — Италиянең Тоскана төбәге Кастильон-Фьорентино өязендә урнашкан торак пункт.

# Вя дей Локи (Арецо)
## Географиясе

Вя дей Локи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Вя дей Локи (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тәклә (Агсу)

Тәклә (әзери. Təklə) — Әзербайҗанның Агсу районына караган авыл.
# Алтынкүзләр

Алтынкүзлә́р (Chrysopidae) - челтәрканатлылар отрядыннан бер семьялык. 25-35 мм озынлыктагы, нәфис гәүдәле, чагыштырмача кечкенә бөҗәкләр, бик күп буй һәм аркылы җепселләре булган 2 пар үтә күренмәле канатлары бар. Мыеклары озын, күп буынтыклы, авыз әгъзалары кимерә торган типта. Зурлары еш кына яшькелт төстә, күзләре чыгынкы, ялтыравыклы, алтынсыман (исеме шуннан алынган). Хәрәкәтсез вакытта канатлары түбә рәвешен ала. Акрын очалар. Ана бөҗәк йомыркаларын яфракка ябышкан озын кылсыман сабакка сала. Личинкаларының гәүдәсе йомшак, төерләр һәм озын төк белән капланган. Авызы корбаннары тәненнән сок суыру өчен үзгәрә. Актив ерткычлар, үсемлекләр буенча иркен үрмәлиләр, үлән бетләре, бәбәк төргечләр, яфрак төргечләр, бөҗәкләрнең яшь кортлары һәм йомыркалары белән туеналар. Кайбер төрләре үзләренең үсеш дәверендә 300-400 үлән бетен юк итәргә мөмкин. Үсешне төгәлләп, личинка яфрак астында озынча, төк белән капланган кузы үрә һәм курчакка әверелә. 800 дән артык төре билгеле. Татарстан территориясендә, үлән бетләре санын табигый җайга салучы буларак, зур әһәмияткә ия булган гади алтынкүз төре (Chrysopa carnea) очрый. Бу төр башка энтомофаглар белән беррәттән Республика үсемлекләрне саклау станциясе биофабрикасында үрчетелә һәм басуларга чыгарыла. Табигатьне файдалы бөҗәкләр белән баетуның мондый ысулы үсемлекләрне корткычлардан саклауның биологик ысулы булып тора.
Матур алтынкүз (C. perla) Татарстан Республикасының Кызыл китабына кертелгән.
# Елеҗик (Акъюрт)

Елеҗик (төр. Elecik) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Акъюрт илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Эгрипынар (Оваҗык)

Эгрипынар (төр. Eğripınar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Оваҗык илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Кашуэйра-Дорада (Минас-Жерайс)

Кашуэйра-Дорада — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Кашуэйра-Дорада (Минас-Жерайс)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 200,928 км².
# Ышыклар (Балышейх)

Ышыклар (төр. Işıklar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кырыккале иле Балышейх илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сен-Буа (Эн)

Сен-Буа (фр. Saint-Bois) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Белле кантонына карый.

# Сен-Буа (Эн)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 17,77 км².
# Парне (Мен һәм Луара)

Парне (фр. Parnay) — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Булҗа (Синанпаша)

Булҗа (төр. Bulca) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Синанпаша илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Голфо Арначи (Олбия-Темпио)

Голфо Арначи — Италиянең Сарденья төбәге Гольфо-Аранчи өязендә урнашкан торак пункт.

# Голфо Арначи (Олбия-Темпио)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эскалон (Калифорния)

Эскалон — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.

# Эскалон (Калифорния)
## Тарихы

Эскалон шәһәре 12 март 1957 елда нигезләнгән.

# Эскалон (Калифорния)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 6,133653 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 36 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Казчина Казтелето (Милано)

һәм
Казчина Казтелето — Италиянең Ломбардия төбәге Сан-Джулиано-Миланезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Казтелето (Милано)
## Географиясе

Казчина Казтелето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казчина Казтелето (Милано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Аурах-ам-Хонгар

Аурах-ам-Хонгар — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Фёклабрук округы составына керә.

# Аурах-ам-Хонгар
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 488 метр биеклектә урнашкан. Тимелькам, Регау, Пинсдорф, Альтмюнстер, Вайрегг-ам-Аттерзе, Ленцинг (шәһәр) һәм Шёрфлинг-ам-Аттерзе коммуналары белән чиктәш.
# NGC 630

NGC 630 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 630
## Тарихы

Әлеге галактика 1835 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# IC 4915

IC 4915 — Телескоп йолдызлыгы чикләрендә урнашкан линзовидная галактика .

# IC 4915
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4915, ESO 185-38, 2MASX J19583194-5238323, ESO-LV 185-0380, PGC 63909, 6dFGS gJ195831.9-523832, SGC 195442-5246.6 һәм LEDA 63909 буларак та сурәтләнә.
# Цона Индузтрияле (Тренто)

Цона Индузтрияле — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Тренто өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Индузтрияле (Тренто)
## Географиясе

Цона Индузтрияле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Цона Индузтрияле (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Агакишибәйли

Агакишибәйли (әзери. Ağakişibəyli) — Әзербайҗанның Масаллы районына караган авыл.
# HD171379

HD171379 — Телескоп йолдызлыгында урнашкан Fm_dD спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,68 ± 0,025 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# HD116742

HD116742 — Гидра йолдызлыгында урнашкан B9/A0mA8-F2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,44 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Анголада ислам

Анголада ислам ― азчылык дине, нигездә, Көнбатыш Африкадан һәм Ливаннан күчеп килгән мөһаҗирләр ― 80 000 ― 90 000 кеше мөселман дине тарафдары. Ангола мөселманнарының күпчелеге сөнниләр.
Анголада мәчетләр, мәктәпләр (мәдрәсәләр) эшен оештыра торган берничә Ислам оешмасы эшли. Прозелитизм белән шөгыльләнә торган төп мөселман оешмасы – Анголада ислам үсеше.
Илдә кабул ителгән законнар мөселман оешмалары эшчәнлеген тыя , шуңа бәйле рәвештә, илдә мәчетләрнең күпчелеге чикләүләр белән очрашкан, күбесе, эшчәнлегенә рәсми рөхсәт (лицензия) алынмаган яки рөхсәтсез төзелгән, дигән сылтау белән, ил хөкүмәте тарафыннан ябылган. 2013 елның 26 ноябрендә республиканың мәдәният министры Роза-Крус е Силва Анголада исламны тыю турында белдерә.
Ангола законнары нигезендә, дини төркем танылсын өчен, аның 100 меңнән артык тарафдары булырга һәм 18 провинциянең ким дигәндә 12сендә бүлекчәсе эшләргә тиеш. Шул сәбәпле 90 мең тарафдары булган Ангола мөселман җәмгыяте хокукый статуска ия түгел.
Тарихи яктан Анголадагы мөселман җәмгыятенең башка конфессияләр белән чагыштырганда саны азрак. XXI гасырда җәмгыятьнең саны, нигездә, Көнбатыш Африка һәм Якын Көнчыгыш, аерым алганда, Ливан эшмәкәрләре һәм мигрантлары хисабына арткан. Анголалыларның зур булмаган өлеше миссионерлык эшчәнлеге нәтиҗәсендә ислам динен кабул иткән. Ватандашлар сугышы вакытында илдән китәргә мәҗбүр булганнар ислам илләрендә яшәгәндә ислам динен кабул иткән.
Адебайо Ойебад бәяләвенчә, мөселманнар Ангола халкының 1 – 2,5 процентын тәшкил итә. АКШ Дәүләт департаменты хәбәр иткәнчә, илнең мөселман халкы 80 меңнән 90 мең кешегә кадәр тәшкил итә, әмма кайбер чыганаклар илдә 500 мең мөселман яши, дип бәяли. 2015 елның 31 августында президент Жозе́ Эдуа́рду душ Са́нтуш (en) илдәге барлык мәчетләрне ябарга карар бирүче законны кабул итү турында мөрәҗәгать белән чыккан. «Бу безнең илдә ислам йогынтысын ахыргы юкка чыгару», ― дип белдерә дәүләт башлыгы. Мәдәният министры президент сүзләренә өстәп: «Исламны легальләштерү процессы илнең Юстиция министрлыгы тарафыннан хупланмаган һәм мәчетләр алга таба алдан хәбәр итеп тормыйча ябылачак», дип белдергән.
# (16780) 1996 XT1

(16780) 1996 XT1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16780) 1996 XT1
## Тарихы

1996 елның 2 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 XT1» саналган.
# Дзербичы

Дзербичы (белар. Дзербічы) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Буда-Кашалёвский районында урнашкан авыл.

# Дзербичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.