yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Лейквуд (Огайо)

Лейквуд — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.

# Лейквуд (Огайо)
## Тарихы

Лейквуд шәһәре 1889 елда нигезләнгән.

# Лейквуд (Огайо)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 17,33791 км², 17,336815 км² (1 апрель 2010), 17,337904 км² (1 апрель 2020), 14,355159 км² (1 апрель 2020), 2,982745 км² (1 апрель 2020). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 215 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Литцендорф

Литцендорф — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Литцендорф
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Литцендорф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 25,87 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 311 метр биеклектә урнашкан.
# Долни Наквасовице

Долни Наквасовице (чех. Dolní Nakvasovice) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Бушановице районында урнашкан авыл.

# Долни Наквасовице
## Географиясе

Мәйданы — 1,947 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 595 метр биеклектә урнашкан.

# Долни Наквасовице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Долни Наквасовице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Долни Наквасовице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 145 |
| 1880 | 161 |
| 1890 | 136 |
| 1900 | 119 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 119 |
| 1921 | 130 |
| 1930 | 129 |
| 1950 | 77 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 69 |
| 1970 | 55 |
| 1980 | 63 |
| 1991 | 62 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 73 |
| 2011 | 56 |
| 2021 | 73 |
# (5022) Роккапалумба

(5022) Роккапалумба (лат. Roccapalumba) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5022) Роккапалумба
## Тарихы

1984 елның 23 апрелендә В. Феррери, В. Дзаппала тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 HE1» саналган.
# Сенсуализм

Сенсуализм (французча sensualisme сүзеннән, лат. sensus — кабул итү, хис) — танып-белү теориясендә сизүне, кабул итүне дөрес танып-белүнең нигезе һәм төп формасы итеп санала торган юнәлеш. Сенсуализмның төп принцибы булып хисләрдә булмаган нәрсәләрнең акылда берсе дә юк дип тану тора.
# Скиту-Ставник

Скиту-Ставник — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. Войнешть (коммуна, Ясси) коммунасына карый.

# Скиту-Ставник
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 252 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сальто (шәһәр)

Сальто (исп. Salto) — Уругвайның Сальто департаментында урнашкан шәһәр.

# Сальто (шәһәр)
## Тарих

1756 елда нигезләнгән.

# Сальто (шәһәр)
## Кардәш шәһәрләр

* Гойя, Аргентина
* Паленке, Мексика
* Пенафиел, Португалия
* Путла-Вилья-де-Герреро, Мексика
* Сальто, Аргентина
# Габделхәй Сәмигуллин

Габделхәй Хәлил улы Сәмигуллин — татар биология галиме.
Габделхәй Сәмигуллин 1943 елның 15 маенда Татарстанның Балтач районы Иске Салавыч авылында туган. 1961 елда Балтач урта мәктәбен тәмамлап Казан педагогия институтының табигать-география факультетына укырга керә. Армия сафларына алыну сәбәпле укуын өзеп торырга туры килә. Институтны 1969 елда гына тәмамлый. Эшкә аны Минзәлә районына җибәрәләр — ул Минзәлә педагогия училищесын оештырып ачып җибәрүдә актив катнаша. Монда 1977 елга кадәр эшли.
1977 елда Чаллыда яңа ачылган педагогия училищесына директор итеп билгеләнә.
1980 елда аның алдында яңа бурыч — Чаллыда Алабуга педагогия институтының филиалы оештырыла. Шушында эшләгәндә Казан дәүләт педагогия институты каршында аспирантурада укый һәм диссертация яклап биология фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсе ала.
1991 елда Чаллыда педагогия институты ачыла һәм Г. Сәмигуллин шушында укыта башлый, институтның доценты була. Бер елдан соң Татарстан Республикасы Мәгариф министрлыгы приказы белән Чаллыдагы өзлексез педагогик белем бирү институтына ректор итеп билгеләнә. Бүген дә ул шушы хезмәтендә.
Г. Сәмигуллин республикабыз мәктәпләренә яшь кадрлар хәзерләү юнәлешендә гаять зур эш башкарды. Шул ук вакытта фәнни-методик эшен дә сүрелдермәде. Аның нәшер ителгән илледән артык хезмәте бар. «Балалар һәм яшүсмерләр физиологиясе» исемле хезмәте дәреслек буларак киң файдаланыла.
# Ешилкөй (Көпрүбашы)

Ешилкөй (төр. Yeşilköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Көпрүбашы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сиковщина

Сиковщина (рус. Сиковщина) — Киров өлкәсенең Суна районында урнашкан авыл.

# Сиковщина
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Сиковщина
## Сәгать поясы

Сиковщина Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Сиковщина
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Бредли (Көньяк Дакота)

Бредли — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Бредли (Көньяк Дакота)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Бредли (Көньяк Дакота)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,634954 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 553 метр биеклектә урнашкан.
# Ткачы (Гарадоцкий районы)

Ткачы (белар. Ткачы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.

# Ткачы (Гарадоцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Жинестар

Жинестар (кат. Ginestar) — Испаниянең Таррагана провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Жинестар
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 15,8 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 26 метр биеклектә урнашкан.
# Тарым (Муратпаша)

Тарым (төр. Tarım) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Муратпаша илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Прата (Кунео)

Прата — Италиянең Пьемонт төбәге Лезеньо өязендә урнашкан торак пункт.

# Прата (Кунео)
## Географиясе

Прата Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Прата (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бабаратма

Бабаратма (әзери. Babaratma) — Әзербайҗанның Шәки районына караган авыл.
# Сом-Порый-Кикя

Сом-Порый-Кикя — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кече Ширта елгасының сул ярыннан 11 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 26 км.

# Сом-Порый-Кикя
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000112115300065239
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306523
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Бенальмадена

Беналмадена (исп. Benalmádena) — Испаниянең Әндәлүс автономияле төбәгендә урнашкан шәһәр.

# Бенальмадена
## Тарих

15 нче гасырдан билгеле.
# Милавац

Милавац (серб. Милавац) — Сербиянең Колубара округы Лиг җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Милавац
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 207 метр биеклектә урнашкан.

# Милавац
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Меча

Меча — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Зетрень (коммуна) коммунасына карый.

# Меча
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Дзиково (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

һәм
Дзиково — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Оброво гминаcында урнашкан авыл.

# Дзиково (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (8785) Boltwood

(8785) Boltwood (лат. Boltwood) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8785) Boltwood
## Тарихы

1978 елның 5 сентябрендә Черных Н. С. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 RR1» саналган.
# Мисливчув

Мисливчув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Вельгомлыны гминаcында урнашкан авыл.

# Мисливчув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гелена-Велли-Нортвест (Монтана)

Гелена-Велли-Нортвест — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гелена-Велли-Нортвест (Монтана)
## Географиясе

Гелена-Велли-Нортвест халык санын алу урыны мәйданы — 42,42527 км², 42,424454 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1209 метр биеклектә урнашкан.
# Ла-Сов

Ла-Сов (фр. La Sauve) — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
# Стефанувка (Лодзь воеводалыгы)

Стефанувка — Польшаның Лодзь воеводалыгы Розпша гминаcында урнашкан авыл.

# Стефанувка (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сан Марко (Кунео)

Сан Марко — Италиянең Пьемонт төбәге Демонте өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Марко (Кунео)
## Географиясе

Сан Марко Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Марко (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гогулчин

Гогулчин — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Дравско-Поморске гминаcында урнашкан авыл.

# Гогулчин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Буходзькава

Буходзькава (белар. Буходзькава) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Краснапольский районында урнашкан авыл.

# Буходзькава
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Каменка (Ольшанка кушылдыгы)

Каменка — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Пенза өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ольшанка елгасының сул ярыннан 17 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.

# Каменка (Ольшанка кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Хопер елгасы, инештән Ворона елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010200112107000005889
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107000588
* Бассейн коды — 05.01.02.001
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Данишментли (Эрегли)

Данишментли (төр. Danişmentli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сырденка

Сырденка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Ветлуга елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Сырденка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010400112110000041394
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110004139
* Бассейн коды — 08.01.04.001
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Шура-үзән

Шура-үзән (Эрпели-үзән) — Россия территориясеннән ага торган елга. Дагстан Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Каспий диңгезе урнашкан. Елга озынлыгы 80 км.

# Шура-үзән
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Каспий диңгезе елгаларының су бассейны, Сулак елгасының су бассейны чигеннән Самур елгасының су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Терек.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 07030000312109300001501
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 109300150
* Бассейн коды — 07.03.00.003
* ГӨ буенча саны — 09
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Роза Макагонова

Роза Макагонова, Роза Иван кызы Макагонова (рус. Роза Ивановна Макагонова, 1927 елның 28 октябре, ССРБ, РСФСР, Куйбышев — 1995 елның 18 апреле, РФ, Мәскәү) — совет кино һәм театр актрисасы, РСФСР атказанган артисты (1976).

# Роза Макагонова
## Тәрҗемәи хәле

1927 елның 28 октябрендә Куйбышев (хәзерге Самар) шәһәрендә туган. Куйбышевның 25нче санлы урта мәктәбен, Мәскәүдә Бөтенсоюз дәүләт кинематография институтын (рус. ВГИК, Сергей Юткевич һәм Михаил Ромм остаханәсе) тәмамлаган (1951). Студент чагында ук «Авыл укытучысы» (рус. Сельская учительница, «Союздетфильм», режиссер Марк Донской, 1947) фильмында Машенька ролендә, «Мәскәүдән еракта» (рус. Далеко от Москвы, Василий Ажаев романы буенча 1950 елда «Мосфильм» киностудиясендә режиссер Александр Столпер төшергән) фильмында мәктәп укучысы Женя ролендә уйный. 1951 — 1990 елларда Киноактер театр-студиясендә (хәзерге Дәүләт киноактер театры) хезмәт итә. Каты холыклы, үз сүзен итә торган көчле хатын-кызларны уйный.
1953 елда Анатолий Граникның «Ленфильм» киностудиясендә балалар өчен төшерелгән «Алеша Птицын холык ныгыта» (рус. Алеша Птицын вырабатывает характер) комедиясендә студент-практикант Ольга Васильевна ролендә төшә.
1950 еллар ахырында ире, режиссер Владимир Басов куйган фильмнарда уйнап, киң танылу ала: «Батырлык мәктәбе» (рус. Школа мужества, «Мосфильм», режиссерлар Владимир Басов, Мстислав Корчагин, 1954) фильмында Верка роле, «Әмирлекнең җимерелүе» (рус. Крушение эмирата, «Мосфильм», «Үзбәкфильм», режиссерлар Владимир Басов, Латыйф Фәйзиев, 1955) фильмында Настенька ролендә, «Гадәти булмаган җәй» (рус. Необыкновенное лето, «Мосфильм», 1957) фильмында театр актрисасы Аночка Парабукина роле.
Бик популяр булып киткән актриса экраннардан ун елга (1963 — 1973) югалып тора. Моңа үпкә чиренең көчәеп китүе (Мәскәү туберкулез институтында дәвалана), стресслар, иреннән аерылу сәбәпче була. Экранга кабат 1973 елда гына чыга: кинорежиссер Константин Воиновның «Дача» комедиясендә («Мосфильм», 1973) Лена ролендә уйный.
Соңгы уйнаган роле — 1993 елда Николай Чирукның «Сезнең бармаклардан ладан исе килә» («Ваши пальцы пахнут ладаном !», «Центрнаучфильм») комедиясендәге әби роле.
Киноактер театр-студиясе куйган спектакльләрдә, мультфильмнарга тавыш яздыруда һәм чит ил (Һиндстан, Польша, Италия, Франция, АКШ) фильмнарын рус теленә тәрҗемә итүдә актив эшли.

# Роза Макагонова
## Гаилә хәле

Беренче ире (1949 — 1958 елларда) — Владимир Басов (Владимир Павел улы Басултайнен) (1923-1987), совет кино актеры һәм режиссеры. ВГИКта бергә укыганнар, 3нче курста өйләнешкәннәр. Уртак балалары булмаган. Ире 1958 елда икенче гаилә кора: киноактриса Наталья Фатеевага өйләнә. Икенче ире (җиде ел дәвамында) –— дәүләт хезмәткәре.

# Роза Макагонова
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 1976 — РСФСР атказанган артисты
# Артель

Артель (фр. Arthel) — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
# Икияка (Инеболу)

Икияка (төр. İkiyaka) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Инеболу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Брестелник

Брестелник — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. Сикевица (коммуна) коммунасына карый.

# Брестелник
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Диксфилд (Мэн)

Диксфилд — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Диксфилд (Мэн)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Диксфилд (Мэн)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 41,69 квадрат миль, 2,222822 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Хулубешть (Димбовица)

Хулубешть — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. Хулубешть (коммуна) коммунасына карый.

# Хулубешть (Димбовица)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 248 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вулька-Магерова

Вулька-Магерова — Польшаның Мазовия воеводалыгы Нове-Място-над-Пилицей гминасында урнашкан авыл.

# Вулька-Магерова
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кызыл Октябрь (Кукмара районы)

Кызыл Октябрь — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.
Халык саны — 43 тирәсендә. Почта индексы — 422131.

# Кызыл Октябрь (Кукмара районы)
## Тарих

1930-елларда нигезләнгән.

# Кызыл Октябрь (Кукмара районы)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Кызыл Октябрь (Кукмара районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11 °C | -5.7 °C | 3.8 °C | 12.5 °C | 17.9 °C | 19.9 °C | 17 °C | 11.4 °C | 3.8 °C | -5.3 °C | -10.4 °C | 3.6 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
# Кара диңгез

Кара диңгезе белән бутамаска.
Кара диңгез (рус. Чёрное море, болг. Черно море, укр. Чорне море, рум. Marea Neagră, төр. Karadeniz, гөрҗ. შავი ზღვა) — Атлантик океан бассейнының эчке диңгезе. Босфор бугазы аркылы Мәрмәр диңгезе белән тоташа һәм Киреч бугазы аркылы — Азак диңгезе белән. Төньяктан диңгезгә Кырым ярымутравы уелып кергән. Кара диңгез өслегендә Европа белән Кече Азия арасындагы су чиге ята.
Кара диңгез Россиянең, Украинаның, Румыниянең, Болгариянең, Төркиянең, Абхазиянең һәм Гөрҗистанның ярларын юа.
Кара диңгез төньяктан көньякка иң күбе 1150 кмга, көнчыгыштан көнбатышка 580 кмга җәелгән.
Утраулар бик аз. Иң зурысы — Украинадагы 62 км² мәйданлы Җарылгач утравы. Калган утрауларның мәйданы 1 км²дан артык түгел.
Кара диңгезгә коючы иң эре елгалар: Дунай, Днепр, Днестр, һәм кечерәкләрдән — Мзымта, Псоу, Бзыбь, Риони, Кодор (Кодори), Ингур (Ингури), Чорох, Кызылырмак, Яшелирмак, Сакарья, Көньяк Буг.
Кара диңгездә иң эре портлары булган шәһәрләр:
* Россия: Новороссийск, Сочи, Туапсе, Кизләү, Керич, Акъяр, Ялта, Судак;
* Болгария: Бургас, Варна;
* Гөрҗистан: Батум, Поти;
* Абхазия (Гөрҗистан): Сухум;
* Румыния: Күстәнҗә;
* Төркия: Самсун, Трабзон;
* Украина: Әдис, Ильичёвск, Южное
# Атверница

Атверница (белар. Атверніца) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бялыницкий районында урнашкан авыл.

# Атверница
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Лумпциг

Лумпциг (алман. Lumpzig) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Лумпциг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,74 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 225 метр биеклектә урнашкан.
# Ле-Клюз

Ле-Клюз (фр. Les Cluses һәм фр. L'Écluse) — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Асецишча (Докшыцкий районы)

Асецишча (белар. Асецішча) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Докшицкий районында урнашкан авыл.

# Асецишча (Докшыцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Форже

Форже — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
# Шкапов газ эшкәртү заводы

Шкапов газ эшкәртү заводы - иярчен нефть газын иләү белән шөгыльләнә. Бәләбәй районы Приют бистәсендә урнашкан.
Составына нефть газын әзерләү һәм газны фракцияләргә аеру корылмалары, мал-чимал паркы, коткару‑кою эстакадасы керә.
2010 елда 328 кеше эшләгән.

# Шкапов газ эшкәртү заводы
## Тарих

1958 елда ачыла.
1988 елдан алып "Башнефть" составына керә,
2003 елдан — "Аксаковнефть" НГДУ‑ның газ иләү производствосы,
2010 елдан — "Башнефть—Добыча"‑ның "Ишимбайнефть" НГДУ‑сы составында.
2011 елдан Берләштерелгән нефть химия компаниясе кулында.
# Брией-сюр-Шизе

Брией-сюр-Шизе (фр. Brieuil-sur-Chizé) — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
# Нехобж

һәм
Нехобж — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Богухвала гминасында урнашкан авыл.

# Нехобж
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD56286

HD56286 — Корма йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,53 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Дим (Ар авыл советы)

Дим (Ар авыл советы) — Башкортстанның Чишмә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452167, ГАТОБК коды — 80257810004.
# Джевце (Гостинский повяты)

Джевце — Польшаның Великопольское воеводалыгы Понец гминасында урнашкан авыл.

# Джевце (Гостинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сторожи Мали

Сторожи Мали — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Санок гминасында урнашкан авыл.

# Сторожи Мали
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Томбе (Болонья)

Томбе — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Сан-Пьетро-ин-Казале өязендә урнашкан торак пункт.

# Томбе (Болонья)
## Географиясе

Томбе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Томбе (Болонья)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дарново (Великопольское воеводалыгы)

һәм
Дарново — Польшаның Великопольское воеводалыгы Косьцян гминасында урнашкан авыл.

# Дарново (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гүлүмпашалы (Силифке)

Гүлүмпашалы (төр. Gülümpaşalı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Силифке илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Нүтәһ

Нүтәһ (әзери. Nütəh) — Әзербайҗанның Губа районына караган авыл.