yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Линкольнвилл (Мэн)

Линкольнвилл — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Линкольнвилл (Мэн)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Линкольнвилл (Мэн)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 43,65 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 70 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Муро-де-Агуас

Муро-де-Агуас (исп. Muro de Aguas) — Испаниянең Риохи провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Муро-де-Агуас
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 31 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 891 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Югары Ирәмәл (авыл)

Югары Ирәмәл (рус. Верхний Иремель) — Чиләбе өлкәсенең Мияс шәһәр округы составына керүче авыл.

# Югары Ирәмәл (авыл)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Югары Ирәмәл (авыл)
## Сәгать поясы

Югары Ирәмәл (авыл) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Югары Ирәмәл (авыл)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез.
# Маринка (елга)

Маринка — Россия территориясеннән ага торган елга. , , Удмуртия, Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга ? елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Маринка (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010101412111100016653
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111101665
* Бассейн коды — 10.01.01.014
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Дурден

Дурден (фр. Dourdain) — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
# (2945) Зантра

(2945) Зантра (лат. Zanstra) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2945) Зантра
## Тарихы

1935 елның 28 сентябрендә Х. ван Гент тарафыннан Йоханнесбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1935 ST1» саналган.
# Келәүле районы

Келәүле районы (рус. Клявлинский район) — Самар өлкәсенең төньяк-көнчыгышында урнашкан муниципаль район.
Үзәге — Келәүле станциясе.

# Келәүле районы
## География
### Чиктәшлек

| Як | Район |
| Төньяк | Татарстан (Лениногорск районы, Бөгелмә районы) |
| Көнчыгыш | Ырынбур өлкәсе (Северное районы) |
| Көньяк | Камышлы районы, Исаклы районы |
| Көнбатыш | Шонталы районы |

# Келәүле районы
## Тарих

1928 елга кадәр район җирләре Самар губернасының Бөгелмә һәм Богырыслан өязләренә кергәннәр иде. Район 1928 елның 15 июлендә барлыкка килгән. 1963 елда район бетерелә, территориясе Шонталы районы составына кертелгән. 1965 елда район төзәтелгән.
1991 елда район составыннан Камышлы районы аерылып чыгарыла.

# Келәүле районы
## Район җирлегендә туган күренекле шәхесләр

* Радик Газизов (1973, Яңа Нарат), «Яктылык» мәктәбе директоры (2012 елдан, Самара).

# Келәүле районы
## Административ бүленеш

* Келәүле авыл җирлеге
* Борискино-Игар авыл җирлеге
* Иске Байтирмеш авыл җирлеге
* Иске Маклавыш авыл җирлеге
* Иске Семенкино авыл җирлеге
* Иске Сосны авыл җирлеге
* Русское Добрино авыл җирлеге
* Урдалы (Назаровка) авыл җирлеге
* Усаклы авыл җирлеге
* Чёрный Ключ авыл җирлеге
* Яңа Сосны авыл җирлеге
# Собесуки (Хбани)

Собесуки (чех. Soběsuky) — Чехиянең Устецк крае Хбани районында урнашкан авыл.

# Собесуки (Хбани)
## Географиясе

Мәйданы — 2,262 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 265 метр биеклектә урнашкан.

# Собесуки (Хбани)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Собесуки (Хбани)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Собесуки (Хбани)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 221 |
| 1880 | 213 |
| 1890 | 202 |
| 1900 | 193 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 162 |
| 1921 | 257 |
| 1930 | 190 |
| 1950 | 117 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 41 |
| 1970 | 63 |
| 1980 | 36 |
| 1991 | 18 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 20 |
| 2011 | 16 |
| 2021 | 14 |
# Будакдере (Ладик)

Будакдере (төр. Budakdere) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Ладик илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Алапага (Джорджия)

Алапага — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Алапага (Джорджия)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Алапага (Джорджия)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,659009 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 87 метр һәм 93 метр биеклектә урнашкан.
# Водонкур (Вогез)

Водонкур (фр. Vaudoncourt) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Чыжэвичы (Салигорский районы)

Чыжэвичы (белар. Чыжэвічы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Салигорский районында урнашкан авыл.

# Чыжэвичы (Салигорский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Бозка (Сондрио)

Бозка — Италиянең Ломбардия төбәге Вервио өязендә урнашкан торак пункт.

# Бозка (Сондрио)
## Географиясе

Бозка Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Бозка (Сондрио)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (4314) Дерван

(4314) Дерван (лат. Dervan) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4314) Дерван
## Тарихы

1979 елның 25 июнендә Элеанор Хелин, Шелте Бас тарафыннан Сайдинг-Спринг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 ML3» саналган.
# Тлакилзинго (Тлапа де Комонфорт)

Тлакилзинго — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Тлапа-де-Комонфорт муниципалитеты составына керә.

# Тлакилзинго (Тлапа де Комонфорт)
## Географиясе

Тлакилзинго Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Тлакилзинго (Тлапа де Комонфорт)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Тлакилзинго (Тлапа де Комонфорт)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Тельве

Тельве — Италиянең Трентино — Альто-Адидже төбәгендә урнашкан коммуна. Трентино провинциясе составына керә.

# Тельве
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 548 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Базельга-ди-Пине, Борго-Вальсугана, Карцано, Кастелло-Молина-ди-Фьемме, Кастельнуово, Палу-дель-Ферсина, Пьеве-Тезино, Скурелле, Тельве-ди-Сопра һәм Вальфлориана коммуналары белән чиктәш.
# Ранцанико

Ранцанико — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Бергамо провинциясе составына керә.

# Ранцанико
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 519 ± 0 метр биеклектә урнашкан. Бьянцано, Спиноне-аль-Лаго, Эндине-Гаяно, Пея, Гандино һәм Монастероло-дель-Кастелло коммуналары белән чиктәш.
# Дединац

Дединац (серб. Дединац) — Сербиянең Топлич округы Куршумлия җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Дединац
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 567 метр биеклектә урнашкан.

# Дединац
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Чырына (Вицебский районы)

Чырына (белар. Чырына) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вицебский районында урнашкан авыл.

# Чырына (Вицебский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Прозиг

Прозиг (алман. Prosigk) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Прозиг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,08 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 81 метр биеклектә урнашкан.
# Доганкавак (Келкит)

Доганкавак (төр. Doğankavak) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Келкит илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Юшкавшчына

Юшкавшчына (белар. Юшкаўшчына) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Паставский районында урнашкан авыл.

# Юшкавшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Маунтен-Лодж (Нью-Йорк)

Маунтен-Лодж — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Маунтен-Лодж (Нью-Йорк)
## Географиясе

Маунтен-Лодж халык санын алу урыны мәйданы — 3,070502 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Сольже-л'Опиталь

Сольже-л'Опиталь (фр. Saulgé-l'Hôpital) — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Оровниця

Оровниця (словак. Orovnica) — Словакиянең Жарновица округында урнашкан авыл.

# Оровниця
## Тарихы

Авыл 1209 елда нигезләнгән.

# Оровниця
## Географиясе

Мәйданы — 14,25 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 325 метр биеклектә урнашкан.

# Оровниця
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Питерсбург (Нью-Йорк)

Питерсбург — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Питерсбург (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Питерсбург (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 41,62 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 169 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Алакүл (Көнбатыш Казакъстан өлкәсе)

Алакүл (каз. Алакөл) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Алакүл (Көнбатыш Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Караагач (Кале)

Караагач (төр. Karaağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Кале илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ка Мацазете (Пезаро һәм Урбино)

Ка Мацазете — Италиянең Марке төбәге Урбино өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка Мацазете (Пезаро һәм Урбино)
## Географиясе

Ка Мацазете Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ка Мацазете (Пезаро һәм Урбино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бернос-Болак

Бернос-Болак (фр. Bernos-Beaulac һәм фр. Bernos) — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
# Польша Җөмһүрияте (1918—1939)

Польша Җөмһүрияте (пол. Rzeczpospolita Polska, пол. II Rzeczpospolita) — 1918 елда торгызылган поляк дәүләте. Rzeczpospolita исеме Речь Посполитая (1569—1795) дәүләте белән тарихи дәвамчылыкны күрсәтә.
Дәүләт теле — поляк теле. Акча берәмлеге — Польша кронасы, 1924 елдан — Польша маркасы. 1937 елдагы хәленә, көнчыгышта Советлар Берлеге, төньяк-көнчыгышта Литва, төньякта Алмания (Көнчыгыш Пруссия), көнбатышта Алмания, көньякта Чехословакия белән һәм көньяк-көнчыгышта Румыния белән чиктәш булган.
1939 елда Өченче рейх һәм Советлар Берлеге тарафыннан юк ителде.
# (2303) Рецина

(2303) Рецина (лат. Retsina) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2303) Рецина
## Тарихы

1979 елның 24 мартында Пауль Вильд тарафыннан Циммервальд обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 FK» саналган.
# Бойнуйогун (Сарычам)

Бойнуйогун (төр. Boynuyoğun) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сарычам илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Керенский

Керенский (Ке́ренский) ― фамилия.
* Александр Керенский (1881—1970), Россия Вакытлы хөкүмәте җитәкчесе (июль-октябрь, 1917).
* Владимир Керенский (1868—1927 ?), дин гыйлеме докторы, Казан руханилар академиясе профессоры. Александр Керенскийның абыйсы.
* Фёдор Керенский (1838—1910), мәгариф эшлеклесе, гимназия директоры, Төркестан уку округы башлыгы. Александр Керенскийның әтисе.
# Марозы (Слуцкий районы)

Марозы (белар. Марозы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Слуцкий районында урнашкан авыл.

# Марозы (Слуцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Лютостань

Лютостань — Польшаның Подлясье воеводалыгы Ломжа гминасында урнашкан авыл.

# Лютостань
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# IC 4105

IC 4105 — чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 4105
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4105 буларак та сурәтләнә.
# Гайфетдин Гыйльметдинов

Гайфетдин Гыйльметдинов — 1913 елның 13 гыйнварында Смәил авылында ярлы гаиләдә туган. Шушында башлангыч белем ала. Яшьли авыр авылның хәлле кешеләренә ялланып күп эшләргә туры килә. Авылда колхоз оешу белән Гыйльметдиновлар гаиләсе беренчеләрдән булып колхозга керә. Гайфетдин авылдагы комсомол ячәйкәсе секретаре, изба-читальня мөдире була. Ул авылда колхоз төзүне оештыручыларының иң активларыннан берсе.
Г. Гыйльметдинов утызынчы еллар уртасында Донбасс якларына китә, Горловка шахталарында күмер чаба. Шуннан ул Кызыл Армиягә алына. Аңа Хәсән күле янында япон империалистлары белән авыр сугышларда катнашырга туры килә. Күп тә үтми, финнәргә каршы сугышта катнаша.
Сугышлар тынгач кабат шахтага кайта. Әмма тыныч хезмәте озак дәвам итми — 1941 елның июлендә ул инде кабат фронтта. Өченче Украина фронты гаскәрләре сафында, 39-гвардия укчы дивизиясе составында сугыша. Гвардия сержанты Г. Гыйлметдинов пулемет отделениесе командиры була. Сугыштагы батырлыклары өчен Икенче дәрәҗә Ватан сугышы ордены, «Батырлык өчен» медале белән бүләкләнә.
Г. Гыйльметдинов үзенә сүнмәс дан китергән батырлыгын Бөек Ватан сугышы тарихына иң героик сәхифәләрнең берсе булып кереп калган Днепрны кичү вакытында эшли. 1943 елның 24 октябрендә аның отделениесе Днепропетровск шәһәре янында Днепрны беренче булып кичеп чыга һәм анда плацдарм яулап, ротаның кичүен каплап тора, алай гына да түгел, көтелмәгән җирдән кинәт дошман траншеяларына бәреп кереп, дошманны чигенергә мәҗбүр итә, Днепрны кичеп чыккан ротага киң платцдарм тәэмин итә. Г. Гыйльметдинов отделениесенең тиңсез батырлыгы дистәләгән дошманның башына җитә, зур елга кичүе вакытында була торган зур югалтулардан үзебезнең солдатларны коткара, дистәләгән совет солдатларының тормышын саклап кала. Менә шушы батырлыгы өчен аңа 1944 елның 19 март Указы белән Советлар Союзы Герое исеме бирелә.
Украина җирләрен азат итү сугышларының берсендә 1944 елның июнендә батырларча һәлак була
Смәел авылы мәдәният йорты каршындагы скверда Г. Гыйльметдиновның авылдашы, һәвәскәр сынчы Г. Гыйззәтуллин эшләгән бюсты куелды. Аның бюсты Балтачтагы Батырлар аллеясында да бар. Балтач һәм Смәел авылларындагы берәр урам батыр якташыбыз Г. Гыйльметдинов исемен йөртә.

# Гайфетдин Гыйльметдинов
### Сылтама

* Балтач энциклопедиясе.
* Герой турында
# Галвуни

Галвуни — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Кентшин гминасында урнашкан авыл.

# Галвуни
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Орандж-Коув (Калифорния)

Орандж-Коув — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.

# Орандж-Коув (Калифорния)
## Тарихы

Орандж-Коув шәһәре 20 гыйнвар 1948 елда нигезләнгән.

# Орандж-Коув (Калифорния)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 4,64075 км², 4,951306 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 129 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Ясный (Уфа районы)

Ясный (рус. Ясный) — Башкортстанның Уфа районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 450512, ОКАТО коды — 80252815005.
# Йосо Иню (Кочоапа эль Гранде)

Йосо Иню — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Кочоапа-эль-Гранде (муниципалитет) муниципалитеты составына керә.

# Йосо Иню (Кочоапа эль Гранде)
## Географиясе

Йосо Иню Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Йосо Иню (Кочоапа эль Гранде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Йосо Иню (Кочоапа эль Гранде)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Дорофеева

Дорофеева — фамилия.
* Валентина Дорофеева (1937—2008), совет нефть сәнәгате алдынгысы, ССРБ нефть сәнәгате министрлыгы «Әлмәтнефть» нефть -газ чыгару идарәсенең Тихонов товар паркында № 1 нефть әзерләү һәм нефть куу цехының өлкән операторы,Татар АССРы Әлмәт каласы, Хезмәт Даны орденының тулы кавалеры (1986).
* Феврония Дорофеева (1935), сыер савучы (Литва ССР), Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
# Эдна (Техас)

Эдна — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Эдна (Техас)
## Тарихы

Эдна шәһәре елда нигезләнгән.

# Эдна (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 10,707144 км², 10,707147 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 20 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Лутонина

Лутонина (чех. Lutonina) — Чехиянең Злин крае Злин һәм Q89187600? районында урнашкан авыл.

# Лутонина
## Географиясе

Мәйданы — 6,113295 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 329 ± 0 метр биеклектә урнашкан.

# Лутонина
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лутонина
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Лутонина
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 395 |
| 1880 | 441 |
| 1890 | 408 |
| 1900 | 450 |
| 1910 | 443 |
| 1921 | 480 |
| 1930 | 453 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 442 |
| 1961 | 491 |
| 1970 | 454 |
| 1980 | 429 |
| 1991 | 419 |
| 2001 | 394 |
| 2011 | 402 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 418 |
| 2016 | 422 |
| 2017 | 416 |
| 2018 | 412 |
| 2019 | 412 |
| 2020 | 417 |
| 2021 | 423 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 411 |
| 2022 | 411 |
| 2023 | 419 |
| 2024 | 424 |
# GSC7104-2089

GSC7104-2089 — Зур Эт йолдызлыгында урнашкан F5V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,7 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Рюдо-Ладосс

Рюдо-Ладосс (фр. Rudeau-Ladosse һәм фр. Ladosse) — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
# Ловати (Виченца)

Ловати — Италиянең Венеция төбәге Креспадоро өязендә урнашкан торак пункт.

# Ловати (Виченца)
## Географиясе

Ловати Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ловати (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Карахисар (Чорум)

Карахисар (төр. Karahisar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Чорум илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (19470) Wenpingchen

(19470) Wenpingchen — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19470) Wenpingchen
## Тарихы

1998 елның 30 апрелендә LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 HE52» саналган.
# (14440) 1992 RF5

(14440) 1992 RF5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14440) 1992 RF5
## Тарихы

1992 елның 2 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 RF5» саналган.
# Халета-Се

Халета-Сё — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хальмер-Яха елгасының уң ярыннан 12 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 47 км.

# Халета-Се
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300312115300044713
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115304471
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Кызыл Шимал (гәҗит)

Кызыл Шимал — иҗтимагый-сәяси гәҗит. 1918 елның 25 июленнән 1921 елның 7 ноябренә кадәр Петроград шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, 70 кә якын саны чыга. Мөхәррирләр – Хасият Гайнуллин, Борһан Мансуров.
# Хариусовая (Пеша кушылдыгы)

Хариусовая — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пеша елгасының сул ярыннан 122 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.

# Хариусовая (Пеша кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03040000112103000054394
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103005439
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0