yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Суҗыяр

Суҗыяр, чүмеч гөл (лат. Aquilegia L., 1753) — Казаякчалар (Ranunculaceae) семьялыгына караган үсемлекләр ыруы.
Төньяк ярымшарда үсәләр.
35ләп төре культурага кертелгән.

# Суҗыяр
## Атамасы

Үсемлекнең фәнни атамасы латин телендәге aqua — «су» һәм legere — «җыю», яки aquila — «бөркет» сүзләреннән килеп чыккан.
Атамасы төнбоек эффектына бәйле булырга мөмкин.
Бакчачылык әдәбиятында фәнни исеменең транскрипциясе — аквиле́гия кулланыла.

# Суҗыяр
## Ботаник тасвирлау

Бәбәкләре ике еллык. Беренче елында чәчәк атучы бәбәк нигезендә яңарыш бөресе урнаша. Көз көне аннан тамыр яны яфраклары җыелмасы барлыкка килә. Яфраклар кышны кичереп, иртә язда үләләр. Алар җәй буе үсәчәк яңа яфраклар белән алышыналар. Яфрак розеткасы үзәгеннән яз ахыры - җәй башында чәчәк бәбәкләре барлыкка килә.
Яфраклары озын сыгылмалы саплы, өчәрләп кискәләнгән. Сабак яфраклары - утырма.
Чәчәкләре берәмләп урнашкан, башларын игән рәвештә, төрле төстә: зәңгәр, шәмәхә, сары, кура җиләге төсендә, ак яки ике төсле.
Таҗ биш таҗ яфракчыгыннан тора. Алар авыш киселгән зур тишемле бүрәнкәләрне хәтерләтә. Шулай ук тар очында бөгелгән касә орысы бар. Бөгелү дәрәҗәсе аквилегияләрнең бакча формаларын билгеләүдә мөһим сыйфат.
Орының рәвеше һәм озынлыгына карап берничә шартлы төркем бар:
* оры ыргаксыман бөгелгән яки боҗра рәвешендә — европа төрләре: альп суҗыяры, гади, олимпия һәм бизле суҗыяр. Аларга ак, сыек зәңгәр, алсу төсләр хас.
* оры туры һәм озын — Америка төрләре: күк аквилегия, канада, калифорния, алтынсу, Скиннер суҗыярлары; алар алтынсу, җирән, кызыл һәм башка ачык төсләр белән аерылып торалар.
* орысыз чәчәкләр - Кытай һәм Япония төрләре.
Җимеше - күпъяфракчык (многолистовка). Орлыклары вак, кара, ялтыравык, агулы. Тишеп чыгу сәләтен 1 ел саклыйлар.
# Ямалов

Ямалов ― фамилия.
* Илмир Ямалов (1988), музыкант, педагог. ТР атказанган мәдәният хезмәткәре (2025).
* Марат Ямалов (1947), тарих фәннәре докторы (1998), профессор (2000). БР атказанган фән эшлеклесе (2002).
# Xavyer Miley

Xavyer Miley, Xavyer Xerardo Miley (isp. Javier Gerardo Milei; 1970 yılnıñ 22 oktäbre, Argentina, Buenos-Ayres) — Argentina säyäsi häm däwlät eşleklese, iqtisadçısı, eşmäkäre. 2023 yılnıñ 20 noyäbrennän saylanğan Argentina prezidentı. Dönya tarixında berençe libertarian-prezident.
Säyäsätkä kilgänçe, iqtisadçı häm iqtisad häm säyäsät buyınça küp kenä kitaplar avtorı bularaq tanılğan. Miley Avstriä mäktäbeneñ aktiv tarafdarı bulıp tora. Argentinanıñ törle xäkimiätläreneñ fiskal’ säyäsätne tänqitlägän häm däwlät çığımnarın kimetü tarafdarı bulğan. Universitet professorı sıyfatında makroiqtisad, iqtisadi üseş, mikroiqtisad häm matematika buyınça iqtisadçılar öçen kurslar uqığan.
2021 yılda Miley säyäsät belän şöğellängän häm ul nigez salğan «Azatlıq kilä» firqäsennän Buenos-Ayrestan deputat itep saylanğan. Deputat wazıyfasında üzeneñ qanun çığaru eşçänlegen tawış birü belän çiklägän, Argentinanıñ säyäsi elitasın häm anıñ yuğarı däwlät çığımnarına tartımlığın tänqitläwdä tuplanğan. Miley salımnarnı arttırmaw burıçın üz östenä alğan häm aylıq lotereya qısalarında deputatnıñ xezmät xaqın büläk itkän. Soñraq 2023 yılğı prezident saylawlarında Serxio Massanı ciñgän. Xavyer Argentinanıñ iqtisadi krizisınıñ säbäbe bularaq ildä peronizmnıñ ideologik östenlegen ğäyeplägän.
Miley üzeneñ epatajlılığı, üzençälekle xarakterı häm massaküläm mäğlümat çaralarında aktiv buluwı belän bilgele. Säyäsi yaqtan anı uñ libertarian, populist häm utraliberal bularaq xarakteristikalıylar, ä ul üzen liberal-libertarian, ayırım alğanda, minarxizm häm anarxo-kapitalizm prinsipların tota bularaq tanıy. Anıñ qaraşları Argentina säyäsi kiñlegendä ayırım urın alıp tora häm cämäğätçelek arasında zur rezonans häm törle reaksiälär tudıra. Ayırım alğanda, ul Argentinanıñ Üzäk bankın beterüne, şulay uq ilneñ büdjet häm struktura säyäsäten komplekslı üzgärtep qorunı täqdim itkän. Anıñ narkotiklar, qoral, faxişälek, ber cenesle nikaxlar häm gender kemlek kebek mäs’älälärdä saylaw iregen yaklawı anıñ abortlarnı, evtanaziäne häm cinäyätçelär immigratsiäsen qabul itmäwenä qapma-qarşı tora.
# Авруй

Авруй (чуаш. Авӑр Уй, рус. Авруй) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.

# Авруй
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Авруй
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 5 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Ле Конке (Пиза)

Ле Конке — Италиянең Тоскана төбәге Кастеллина-Мариттима өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Конке (Пиза)
## Географиясе

Ле Конке Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Ле Конке (Пиза)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мәңгәр Әхмәтвәли бин Ибраһим

Мәңгәр Әхмәтвәли бин Ибраһим(1891-1978) — сәүдәгәр, эшкуар, җәмәгать эшлеклесе. Русиядә (1909-25), Кытайда (1925-38) сәүдә эшчәнлеге белән шөгыльләнгән. 1939 елдан Төркиядә яши. Ике сәүдә-сәнәгать фирмасы хуҗасы, төрек автомобиль сәнәгатенә нигез салучыларның берсе. Төркиядә беренче тапкыр «Мерседес Бенц» филиалын ачучы һәм аның җитәкчесе. Төркиядә татар диаспорасының социаль һәм мәдәни тормышы өчен шактый акчалар бүлгән хәйриәче, Төркиядә «Казан» журналын чыгаруга ярдәм итүче. Аның исеме шулай ук Себер татарлары тарихына да кереп калган.

# Мәңгәр Әхмәтвәли бин Ибраһим
## Биография

Әхмәтвәли Менгерның ата-бабалары Идел буеннан Себергә күченгәннәр, бәлки Казан артындагы Олы Мәңгәр авылын булганнардыр.
Әхмәтвәли Мәңгәр озын гомер кичергән. Ул яхшы хәлле гаиләдә 13 нче бала булып дөньяга килә, башта гаиләдә, аннары мәдрәсәдә ислам нигезләрен яхшы өйрәнә. Ул мулла да була ала, кирәк булганда исем кушу, никах, җомга һәм бәйрәм намазлары йолаларын үткәрә алган, әмма эшкуарлык юлын сайлый. 34 яшькә кадәр Россия белән бәйле булган, аннан ул 1925 елда совет власте урнашканнан соң Кытай шәһәре Тәнцзинга китә. Биредә ул 14 ел яши һәм 1938 елда Төркиягә күченә. Ул алдынгы карашлы прогрессив карашлы кеше була, ул камиллектә берничә чит телне белгән, күп укыган гына түгел, үзе дә үзеннән соң зур эпистоляр мирасны калдырган мәкалә авторы булып танылган.
Тәнцзингә килгәч, Әхмәтвәли Мәңгәр биредә татар-төрек җәмгыятен оештыра. Ул Кытайда яшәүче барлык татар һәм башкортларның тормышы белән кызыксына. 1935 елның 4-15 февралендә Мукденда Исхакый җитәкчелегендә «Ерак Көнчыгышның төрек-татар мөселманнары корылтае» оештырыла. Әхмәтвәли Мәңгәр аның барлык утырышларының рәисе була. Бу утырышларда Идел-Урал татарлары Конфедерациясе оештырыла, рәис итеп Гаяз Исхакый сайлана, ә урынбасар итеп Әхмәтвәли Мәңгәр сайлана. Гаяз Исхакый Аурупага киткәннән соң конфедерациясенең фактик башлыгы Ә. Мәңгәр була.
# Түбән Ирзеи

Түбән Ирзеи (чуаш. Анатри Ирçе, рус. Нижние Ирзеи ) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429071. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253885005. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000006800.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Түбән Ирзеи
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 103 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%).
# Ле Роте (Тревизо)

һәм
Ле Роте — Италиянең Венеция төбәге Фрегона өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Роте (Тревизо)
## Географиясе

Ле Роте Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ле Роте (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лесной (Алатыр районы)

Лесной (чуаш. Лесной, рус. Лесной) — Чуашстанның Алатыр районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429805. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97203825002.

# Лесной (Алатыр районы)
## Халык

| 2002 | 2010 |
| ? | 795 |
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 795 кешенең яшәве мәгълүм.
# Наталия Бучинская

Наталия Любомировна Бучинская (укр. Наталія Любомирівна Бучинська; туган 1977, Львов, Украина ССР) - Украина җырчысы, Украина халык артискасы (2004).

# Наталия Бучинская
## Биография

Ул 1977 елның 28 апрелендә Львовта туган. Аннары аның гаиләсе Тернопольга күченә Наталия Бучинская мәктәп хорында җырлый, музыка училищесын тәмамлый һәм музыкаль белемен дәвам итәргә тели. Ләкин Тернопольда моның өчен бернинди мөмкинлек юк иде һәм Наталия Тернополь Милли Икътисад академиясенә укырга керә, музыка өйрәнүне дәвам итә.
1995 елда ул "Мисс академия" конкурсында җиңә. 1995 елның 18 февралендә Червона Рута фестиваленең сайлап алу турында җиңү яулый.
"Червона Рута" дан соң Наталия дистәләгән фестивальдә чыгыш ясады, алар арасында "Перлини Сезона" һәм "Песенный вернисаж 95-98". 1995 елда ул "Послухай, шелестять дощі" җыры белән җиңә. 1998 елда ул бу фестивальдә Украина Президентының Гран-присын яулады, һәм аның "В наметі" җыры "Ел җыры" дип игълан ителде.
Наталияга Украина Эчке эшләр министрлыгының Дәүләт җыр-бию ансамбленең солисты булырга тәкъдим иттеләр. 2004 елда ул Украина Эчке эшләр министрлыгын тәмамлады. Наталия - Украина Эчке эшләр министрлыгының майоры итеп билгеләнде.
2003 елда Наталья Косовога сәяхәт кыла.
Наталия Бучинская ике меңнән артык концерт бирде. Аның репертуарында 300 дән артык җыр бар, алар украин һәм рус телләрендә генә түгел, инглиз, француз, поляк, итальян, испан һәм әрмән телләренә дә тәрҗемә ителгән.
Җыр авторлары арасында Николо, Юрий Рыбчинский, Владимир Матецкий, Квинта, Руслан, Владимир Мельников һәм Любаша бар .

# Наталия Бучинская
## Гаиләсе

* Кызы Екатерина.

# Наталия Бучинская
## Бүләкләре

* 2004-нче елда Наталия Бучинская Украина Халык артискасы исемен алды һәм Украина тарихында бу титулның иң яшь иясе булды.
* 2006 елда ул "Халык танылуы" номинациясендә "Ел бренды 2005" Бөтен Украина рейтингында премия алды.
* Ул хәйрия эше өчен Изге Бөек Шәһит Барбара ордены лауреаты.

# Наталия Бучинская
## Дискография

* «Про те, чого не вимовиш словами…»
* «Дівчина — весна» — 2004 год.
* «Душа» — 2008 год.

# Наталия Бучинская
## Ялгыз җырлары

* Наталия Бучинская и Геннадий Витер «Без тебя»

# Наталия Бучинская
## Видеография

* «Моя Україна» (2003)
* «Дівчина-весна» (2004)
* «Перемога» (2004)
* «Грішна любов» (2005)
* «Первая любовь» (дуэт с Дмитрием Гордоном) (2006)
* «Душа» (2007)
* «Просто» (2008)
* «Последняя любовь» (дуэт с Иосифом Кобзоном) (2012)
* «Все для тебе» (2013)
* «Налейте шампанского» (2013)
* «Все сначала» (2015)

# Наталия Бучинская
## Рәсми ресурслар

* Официальный сайт Наталии Бучинской 2008 елның 5 июнь көнендә архивланган.
* Наталия Бучинская @ Facebook
* Наталия Бучинская @ SoundCloud
* Наталия Бучинская на @ iTunes
* Наталия Бучинская @ Instagram
* Наталия Бучинская @ Google+
* Наталия Бучинская @ ВКонтакте
* Наталия Бучинская @YouTube
# Зәринә Шәрифова

Зәринә Бәдретдин кызы Шәрифова (2004 елның 9 гыйнвары, Казан, Россия) — Россия футболчысы, «Зенит» клубы ярымсакчысы.

# Зәринә Шәрифова
## Биография

Зәринә Шәрифова 2004 елның 9 гыйнварында Казанда туа. Казанның «Мирас» клубы шәкерте. Алты яшьтән футбол белән шөгыльләнә, беренче тренеры — Елена Дремова. Кече командалар өчен чыгышлардан тыш, 2018 елдан «Мирас»ның олылар составы өчен уйный башлый. Татарстанның җәйге һәм кышкы чемпионатлары уеннарында катнаша.
2020 елда яңа оешкан «Зенит» (Санкт-Петербург) югары дивизионы клубына күчә. Клуб өчен дебют матчын 2020 елның 1 августында ЦСКАга каршы уйный, 61 минутта Ника Белованы алыштыра. Үзенең беренче сезонында барлыгы Зәринә Шәрифова югары лигада 12 матч үткәрә, аларның 10сы — старт составында.
2018 елда беренче тапкыр Россия юниорлар җыелмасына (16 яшькә кадәр) чакырыла һәм Литвага каршы ике рәсми булмаган матчта 4 гол кертеп, катнаша. 2019 елдан башлап даими рәвештә 17 яшьлек җыелма команда өчен чыгыш ясый.
# Ü

* Тел порталы
* Телләр порталы
* Тел белеме порталы
* Татар теле порталы
* Тарих порталы
Ü (ü) (tat. lat. Ü xärefe(үле сылтама)) — латин әлифбасының хәрефе, татар латин әлифбасында егерме тугызынчы. Ü хәрефе кирилл әлифбасының Ү хәрефенә туры килә. Нечкә сүзләрдә кирилл әлифбасының Ю хәрефе латин әлифбасында Yü туры килә, мәсәлән: юкә - yükä, юнәлеш - yünäleş.
Татар теле Кирил, Латин, Гарәп әлифбасы кануны буенча расланган. Интертат, Татар-Информ 2015 елның 26 июнь көнендә архивланган., Безнең гәҗит 2013 елның 6 август көнендә архивланган., TRT-Tatar гәҗитләренең сәхифәсендә кулланыла.

# Ü
## Бүтән телләрдә

Ü , ü (алман телендә — «у-умлаут») — — герман телләренең хәрефе (Алман теле, Швед теле), Төрки имләсендә (Төркия, Әзәрбайҗан) һәм кайбер башка әлифбада (Испания, Португалия, Каталония, Эстония, Маҗарстан) кулланыла.
Киңәйтелгән латин имләсенә керә, Көнбатыш Европа (West Europe) шрифтлары.
# Лаурано (Парма)

Лаурано — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Невьяно-дельи-Ардуини өязендә урнашкан торак пункт.

# Лаурано (Парма)
## Географиясе

Лаурано Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Лаурано (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Идегәй: Татар халык дастаны (китап)

Идегәй: Татар халык дастаны - Татарстан китап нәшриятында 1994 елда басылган китап. Дастанның бу басмасы вакытында матбугатта чыккан, шулай ук Г. Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм тарих институты фондында сакланган вариантлары нигезендә эшләнде, кайбер фактик һәм текстологик төгәлсезлекләрдән арындыру максатыннан чыгып, төзәтмәләр керделде. Китапның рәссамы Рушан Шәмсетдинов. Китапның тиражы 10000 д.
# Рифат Вәлиәхмәтов

Рифат Вәлиәхмәтов (4 февраль 1938 ел — 25 июнь 2014 ел) — ССРБ һәм Россия галим-педагогы, педагогия фәннәре кандидаты, профессор, Башкорт дәүләт педагогия университетының физик культура факультетын оештыручы.
Берничә гыйльми хезмәт авторы.

# Рифат Вәлиәхмәтов
## Биографиясе

Рифат Миңлеәхмәт улы Вәлиәхмәтов 1938 елның 4 февралендә туган.
Яшь сагында баскетбол белән шөгыльләнә. Югары уку йортын тәмамлаганнан соң, 1980 елда П.Ф.Лесгафт исемендәге физик культура институтында «Исследование методики контроля и совершенствования физической подготовленности мотогонщиков в гонках по гаревой и ледяной дорожкам» темасы буенча кандидатлык диссертациясе яклый. Бу илдә мотоцикл спорты проблемалары буенча беренче диссертация була.
44 ел дәвамында Башкорт дәүләт педагогия университетында физик тәрбия бирү кафедрасы мөдире һәм физик культура факультетының беренче деканы, физик тәрбия һәм спортның теоретик нигезләре кафедрасы мөдире булып эшли. Соңгы елларда физик культура һәм спорт теориясе һәм методикасы кафедрасы профессоры була
Вәлиәхмәтов Рифат РБ Баскетбол федерациясен, РБ рус лаптасы федерациясен оештыруда зур көч салып, республикада спорт үсешенә зур өлеш кертә. Башкортстан Республикасында озак еллар Рус лаптасы федерациясен җитәкли. Ул шулай ук 30 елдан күчү тарихи традицион спорт байрамы — Уфа Сары туп көненең инициаторы һәм оештыручысы була.
Өфөлә 2014 елның 25 июнендә вафат була.
«РСФСР-ның халык мәгарифе отличнигы», «ССРБ-ның мәгариф отличнигы», «Россия Федерациясенең иң яхшы физик культура хезмәткәре», «Башкортстан Республикасының атказанган физик культура хезмәткәре», «Россия Федерациясенең атказанган физик культура хезмәткәре» (2004), «Физик культура һәм спорт отличнигы». Бөтендөнья башкортлары королтаеның көмеш билгесе белән бүләкләнә, «Башкортстан Республикасында спортны үстерүгә керткән өлеш өчен» билгесе, Николая Озеров медале һәм Россия Олимпия комитетының милли спорт төрен үстерү өчен грамотасы белән бүләкләнә.
# Панке

Панке — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Барселуш муниципалитетына карый.

# Панке
## Географиясе

Мәйданы — 6,29 км².
# Әхмәтшин

Әхмәтшин – татар фамилиясе. «Әхмәтшаһ» исеменнән ясалган.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
* Айрат Әхмәтшин (1949), актёр, режиссёр һәм педагог. РФ (2004), БАССР (1985) халык артисты.
* Борис Әхмәтшин (1938), фән докторы (1998), профессор (1998). БР атказанган фән эшлеклесе (2000).
* Валерий Әхмәтшин (1941), композитор, музыка педагогы.
* Вәсим Әхмәтшин (1951), композитор, музыка педагогы. В. Әхмәтшинның энесе.
* Габдулла Әхмәтшин (1921-1984) – язучы-драматург, БАССР атказанган сәнгать эшлеклесе (1981).
* Галимҗан Әхмәтшин (1947), Татарстанның һәм РФ атказанган табибы. 1990―1995 елларда Татарстан Югары Советы депутаты.
* Җәгъфәр Әхмәтшин (1924-1945) – Советлар Берлеге каһарманы.
* Зәки Әхмәтшин (1905-?), комсомол эшлеклесе, вуз укытучысы.
* Каюм Әхмәтшин (1909-1943) – Советлар Берлеге каһарманы.
* Марс Әхмәтшин (1948) — язучы, РФ (2008) һәм БР (1997) атказанган мәдәният хезмәткәре.
* Миңнегәрәй Әхмәтшин (1889-1937) – дәүләт эшлеклесе, ТатҮБК рәисе (1927-1929).
* Наил Әхмәтшин (1953—2008), шәркыятьче, Кытайны өйрәнүче, РФА дәүләт һәм хокук институтының өлкән фәнни хезмәткәре.
* Нәкый Әхмәтшин (1928―2017), РСФСРның атказанган укытучысы.
* Равил Әхмәтшин (1960), милиция генерал-майоры, ТР РФдәге вәкиле (2010-2018).
* Рәлиф Әхмәтшин (1963), РФ Рәссамнар берлеге әгъзасы (Уфа).
* Хәсән Әхмәтшин (1920-?) – профессор, юридик фәннәр докторы.
# Мейжиньюш

Мейжиньюш — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. Cepões, Meijinhos e Melcões муниципалитетына карый.

# Мейжиньюш
## Географиясе

Мәйданы — .
# Югославия Социалистик Федератив Җөмһүрияте

Югославия Социалистик Федератив Җөмһүрияте (серб. Социјалистичка Федеративна Република Југославија, хорв. Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija, словен. Socialistična federativna republika Jugoslavija, мак. Социјалистичка Федеративна Република Југославија, алб. Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë) — 1945-1992 елларда гамәлдә торган Балкан ярымутравындагы социалистик дәүләт. Хәзерге Сербия, Хорватия, Босния һәм Һерцеговина, Македония, Словения, Каратау һәм Косово территориясендә урнашкан булган.
1945 елның 29 ноябрендә Демократик Федератив Югославияне үзгәртеп кору нәтиҗәсендә барлыкка килгән. 1963 елга кадәр Югославия Халык Федератив Җөмһүрияте (серб. Федеративна Народна Република Југославија) исемен йөрткән.
Башкаласы Белград шәһәрендә ураншкан булган. ЮСФҖ төньяк-көнбатышта Италия һәм Аустрия, төньякта — Маҗарстан һәм Румыния, көнчыгышта — Болгария, көньякта — Албания һәм Греция белән чиктәш булган. Көнбатышта Ядрән диңгез белән юылган.
Башка Европа социалистик илләреннән аермалы буларак, Югославия Варшава килешүе оешмасына кермәгән һәм Көнбатыш илләре белән якын мөнәсәбәтләрдә торган. Алты социалистик җөмһүрияттән (Босна һәм Һерцеговина, Каратау, Македония, Сербия, Словения, Хорватия) һәм Сербия составына кергән ике социалистик мохтар төбәгеннән (Воеводина, Косово) гыйбарәт булган.
# Шатчиково

Шатчиково (чир. Шагыртемсола, рус. Шатчиково) — Мари Илнең Килемар районында урнашкан авыл.

# Шатчиково
## Сәгать поясы

Шатчиково Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Шатчиково
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100,0%).
# Отейру-Секу

Отейру-Секу — Португалиянең Вила-Реал округына керә торган фрегезия. Шавиш муниципалитетына карый.

# Отейру-Секу
## Географиясе

Мәйданы — 15,21 км².
# Нурумбал (Весьшурга авыл җирлеге)

Нурумбал (чирм. Нурӱмбал, рус. Нурумбал) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.

# Нурумбал (Весьшурга авыл җирлеге)
## Сәгать поясы

Нурумбал (Весьшурга авыл җирлеге) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Нурумбал (Весьшурга авыл җирлеге)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (95,8%), руслар (4,6%).
# Родригеш Лилиана

Лилиана Мария Гонсалвеш Родригеш де Гоиш (порт. Liliana Maria Gonçalves Rodrigues de Góis; 13 апрель 1973, Фуншап, Мадейра) — португаль (Мадейра утравынан) сәясәтче, португаль Социалистик фиркасе әгъзасе һәм Португалиядән Европа парламентында депутат.

# Родригеш Лилиана
## Һөнәри карьерасы

Лилиана Родригеш Санта-Антониула, Фуншап районында туа. Европа парламентына сайланганга кадәр ул 2011 елдан 2015 елга кадәр «Мадейра идеялары лабораториясе» (порт. Laboratório de Ideias da Madeira) президенты вазифасын били. Сәясәткә ерак һөнәре тормошонда Родригеш Мадейра Университеты профессоры һәм мәгариф өлкәсендә эзләнүче була. Ул 1996 елда Яңа Лиссабон университетын «фәлсәфә» һөнәр буенча тәмамлый һәм Мадейра университетында мәгариф өлкәсендә ике дәрәҗәгә ия була: 2003 елда магистр дәрәҗәсенә, 2008 елда доктор дәрәҗәсенә. Родригеш шулай ук урта уку йортларында фәлсәфә, психология һәм социология укыта. Моннан тыш, ул Бразилияда укытучылык эшчәнлеге белән шөгыльләнә .
Европа парламентында эшләгән вакытында ул Мадейра белән үзенең бәйләнешләрен саклап калырга ниятләнүен белдерә.
Буш вакытында этләрне өйрәтү белән мавыга, Родригеш әйтүенчә, Брюсселдә моның белән шөгыльләнү авыр.

# Родригеш Лилиана
## Европа парламенты депутаты

Родригеш беренче тапкыр Европа парламентында 2014 ел сайлаулары сөземтәләре буенча сайлана. Парламентта ул Төбәкләр үсеше буенча комитетта, Хатын-кыз хокуклары һәм гендер тигезлеге буенча комитетта эшли, Көнчыгыш илләре белән элемтә буенча делегациягә һәм Урта диңгез барча Берлегенең Парламент ассамблеясе делегациясына керә. Төрле комитетларда эшләүдән тыш, ул шулай ук — Европа парламентының ЛГБТ хокуклары буенча интертөркем әгъзасы.

# Родригеш Лилиана
## Сәяси позициясе

Родригеш Португалия хөкүмәте 2015 елда кабул иткән ресурсларны үтә сакчыл керешү буенча чараларына каршы чыгыш ясый.
# Моймента (Терраш-ди-Бору)

һәм
Моймента — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Терраш-ди-Бору муниципалитетына карый.

# Моймента (Терраш-ди-Бору)
## Географиясе

Мәйданы — 3,05 км².
# Ле-Гилен

Ле-Гилен (фр. Le Guislain) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# Иванай

Иванай ― торак пункт атамасы.
* Иванай (Балык Бистәсе районы) (Татарстан)
* Иванай (Дүртөйле районы) (Башкортстан)
# Ле-Бушаж (Шаранта)

Ле-Бушаж (фр. Le Bouchage) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Шакулово (Канаш районы)

Шакулово (чуаш. Шаккăл, рус. Шакулово ) — Чуашстанның Канаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429323. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97216868001. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100700009500.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2134.

# Шакулово (Канаш районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 417 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (96%).
# Авыр Сырма

Авыр Сырма (чуаш. Авӑр Ҫырми, рус. Авыр-Сирмы) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.

# Авыр Сырма
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Авыр Сырма
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 107 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (99%) алып тора.
# Тумер (Морке районы)

Тумер (чирм. Тумер, рус. Тумер) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.

# Тумер (Морке районы)
## Сәгать поясы

Тумер (Морке районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Тумер (Морке районы)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Лозан (район)

һәм
Лозан — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. Lousã e Vilarinho муниципалитетына карый.

# Лозан (район)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Лаще

Лаще — Словениянең Жужемберк (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Лаще
## Географиясе

Мәйданы — 10,75 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 374,8 метр биеклектә урнашкан.