yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Гөберле (Чирмешән кушылдыгы)

Гөберле (рус. Губерля) — Чирмешән елгасының уң кушылдыгы.

# Гөберле (Чирмешән кушылдыгы)
## Характеристика

Апас районы Тәүгелде, Бакырчы авыллары аша уза, Чирмешән елгасына кушыла. Елганың озынлыгы 12 км, бассейн мәйданы — 58 км².

# Гөберле (Чирмешән кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматлары

Россия дәүләт су реестры мәгълүмәте буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Куйбышев сусаклыгычы Волжск участогы (Казаннан Зывызга кадәр). Елга бассейны — Идел елгасы (Куйбышев сусаклагычы үрге агымыннан Каспий диңгезенә кадәр).
# Дзвинаса (авыл)

Дзвинаса (белар. Дзвінаса) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Лагойский районында урнашкан авыл.

# Дзвинаса (авыл)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Новий Сьлешув

Новий Сьлешув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Журавина гминасында урнашкан авыл.

# Новий Сьлешув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гросхартмансдорф

Гросхартмансдорф (алман. Großhartmannsdorf) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Гросхартмансдорф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 32,21 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 509 метр биеклектә урнашкан.
# Даровской районы

Даровской районы (рус. Даровской район) — Киров өлкәсендә урнашкан административ берәмлек.
Административ үзәге — Даровской шәһәр тибындагы бистәсе.

# Даровской районы
## География

| Як | Район яки регион |
| Төньяк | Опарино районы |
| Көнчыгыш | Мураши районы |
| Көньяк-көнчыгыш | Орлов районы |
| Көньяк-көнбатыш | Котельнич районы, Свеча районы, Ленинское районы |
| Көнбатыш | Кострома өлкәсе (Октябрь районы) |
Төп елгалар — Кобра, Вонданка, Молома.

# Даровской районы
## Тарих

Даровской районы 1929 елда элекке Вятка губернасының Котельнич өязе җирләрендә оештырыла.

# Даровской районы
## Халык

Милли состав: руслар — 97,4%.

# Даровской районы
## Административ бүленеш

* Даровской шәһәр җирлеге
* Верховонданка авыл җирлеге
* Вонданка авыл җирлеге
* Кобра авыл җирлеге
* Луза авыл җирлеге
* Пиксур авыл җирлеге
# Казтаньера Алта (Тревизо)

Казтаньера Алта — Италиянең Венеция төбәге Паезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Казтаньера Алта (Тревизо)
## Географиясе

Казтаньера Алта Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казтаньера Алта (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (3200) Фаэтон

(3200) Фаэтон (лат. Phaethon) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3200) Фаэтон
## Тарихы

1983 елның 11 октябрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан IRAS обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 TB» саналган.
# Дихавиця (Люблин воеводалыгы)

Дихавиця — Польшаның Люблин воеводалыгы Воля-Мысловская гминаcында урнашкан авыл.

# Дихавиця (Люблин воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сребрна (Плоцкий повяты)

Сребрна — Польшаның Мазовия воеводалыгы Стара-Бяла гминасында урнашкан авыл.

# Сребрна (Плоцкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Илдар Низамов

Илдар Низамов:
* Илдар Низамов (1936―2022), галим-филолог, фән докторы (1996), профессор.
* Илдар Низамов (1950―2018), Теләче районы башлыгы (1999―2011).
# RASL10A

RASL10A (ингл. RAS like family 10 member A) — кешенең 22-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Василишки

Василишки (белар. Васілішкі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.

# Василишки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Ашагыбагдере (Наллыһан)

Ашагыбагдере (төр. Aşağıbağdere) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Наллыһан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Брага (Падова)

Брага — Италиянең Венеция төбәге Кандьана өязендә урнашкан торак пункт.

# Брага (Падова)
## Географиясе

Брага Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Брага (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Тернан (Ньевр)

Тернан (фр. Ternant) — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
# Имре Кертес

Имре Кертес (9 ноябрь 1929(1929-11-09), Будапешт, Маҗарстан кыйраллыгы — 31 март 2016(2016-03-31) (86 яшь), Будапешт, Маҗарстан) — язучы, тәрҗемәче, новеллачы, журналист, сценаричы (Маҗарстан). Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе иясе (2002).
# Туймазы педагогия көллияте

Туймазы педагогия көллияте, «Туймазы педагогия көллияте» дәүләт бүтжит һөнәри белем бирү учреждениесе (рус. Государственное бюджетное профессиональное образовательное учреждение Туймазинский педагогический колледж) — 1990 елда нигезләнгән Башкортстанның Туймазы шәһәрендә урнашкан махсус урта белем бирүче уку йорты. Гамәлгә куючысы — Башкортстан мәгариф министрлыгы.
кбүБашкортстан мәгарифе :
# Дейтон (Ла-Салл округы, Иллинойс)

Дейтон — Америка Кушма Штатларының Иллинойс штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Дейтон (Ла-Салл округы, Иллинойс)
## Географиясе

Дейтон халык санын алу урыны мәйданы — 5,971232 км², 5,941474 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 564 Фут биеклектә урнашкан.
# Камень (Любуш воеводалыгы)

Камень — Польшаның Любуш воеводалыгы Кросно-Оджаньске гминасында урнашкан авыл.

# Камень (Любуш воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Роотси (Коһила)

Роотси (эст. Rootsi) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
# Астравок (Любанский районы)

Астравок (белар. Астравок) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Любанский районында урнашкан авыл.

# Астравок (Любанский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Корела

Корела (эст. Korela) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
# Периферик җәрәхәтле кератит

Периферик җәрәхәтле кератит (ПҖК) — системалы чирнең алдында яки бергә булган авыр чир. Мөгезкатлауның авыр персистент инфильтрациясендә, җәрәхәтләнүендә яки бергә булган күз чиренә бәйле булмаган билгесез сәбәптән юкаруында, катнаш системалы коллагеноз яки васкулит турында шикләнергә кирәк, алар авыру гомеренә яный ала (алга таба кара).

# Периферик җәрәхәтле кератит
## Патогенез

Аутоиммун чир белән авыруларда иммун комплекслар мөгезкатлау перифериясендә утыра. Зарарланган эпителий, кератоцитлар һәм катнашкан ялкынсынган күзәнәкләр матрикслы металлопротеиназалар чыгуга җавап була, алар коллаген һәм күзәнәк аралыгы матдәсе таркалуына китерә.
Мөгезкатлау эпителие күзәнәкләре аутотәнчекләр өчен тәмек була ала.

# Периферик җәрәхәтле кератит
## Ачыклау

* Ураксыман җәрәхәт һәм лимбның стромаль инфильтрациясе (рәс. 9.27а).
* Гадәттә лимбит, эписклерит яки склерит табалар.
* Барыш гадәттә перифериягә тарала, сирәгрәк — үзәккә.
* Нәтиҗәдә мөгезкатлау «ялганма линза» кебек була ала (рәс. 9.27б).
NB Мурен җәрәхәтеннән аерма буларак барыш күз агын катнаштырып тарала ала.
# Сөгүтьяны (Якутие)

Сөгүтьяны (төр. Söğütyanı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Якутие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Василий Привезенцев

Васили Привезенсев (Васили Иван улы Привезенсев, 1929, БАССР, РСФСР, СССР — 1997, Ярославль, Ярыслау өлкәсе, Россия) — Социалистик Хезмәт Каһарманы (1976).
# Унцень

Унцень — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. Унцень (коммуна) коммунасына карый.

# Унцень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 157 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Вильянуэва-де-Альгайдас

Вильянуэва-де-Альгайдас (исп. Villanueva de Algaidas) — Испаниянең Малага провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вильянуэва-де-Альгайдас
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 75 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 536 метр биеклектә урнашкан.
# Нови (Кунео)

Нови — Италиянең Пьемонт төбәге Монта өязендә урнашкан торак пункт.

# Нови (Кунео)
## Географиясе

Нови Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Нови (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бриҗпорт (Коннектикут)

Бриҗпорт (ингл. Bridgeport) — АКШның Коннектикут штатында урнашкан шәһәр.

# Бриҗпорт (Коннектикут)
## Тарих

1821 дә нигезләнә.
# Горни Мезиржичко

Горни Мезиржичко (чех. Horní Meziříčko) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Йиндржихув-Градец һәм Q19941799? районында урнашкан авыл.

# Горни Мезиржичко
## Географиясе

Мәйданы — 4,395716 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 555 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Горни Мезиржичко
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Горни Мезиржичко
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Горни Мезиржичко
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 178 |
| 1880 | 173 |
| 1890 | 209 |
| 1900 | 210 |
| 1910 | 220 |
| 1921 | 210 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 179 |
| 1950 | 165 |
| 1961 | 163 |
| 1970 | 142 |
| 1980 | 134 |
| 1991 | 138 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 110 |
| 2014 | 111 |
| 2016 | 107 |
| 2017 | 113 |
| 2018 | 115 |
| 2019 | 116 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 111 |
| 2021 | 113 |
| 2021 | 90 |
| 2022 | 106 |
| 2023 | 108 |
| 2024 | 110 |
# Касиспеа

Касиспеа (эст. Kasispea) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
# Ташбашы (Арпачай)

Ташбашы (төр. Taşbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Карс иле Арпачай илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Янки (Вишковский повяты)

Янки — Польшаның Мазовия воеводалыгы Сомянка гминасында урнашкан авыл.

# Янки (Вишковский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 322

NGC 322 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 322
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Казали Вйото (Удине)

Казали Вйото — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Преченикко өязендә урнашкан торак пункт.

# Казали Вйото (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Антонин (Островский повяты)

Антонин — Польшаның Великопольское воеводалыгы Пшигодзице гминасында урнашкан авыл.

# Антонин (Островский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тепекөй (Сарайдүзү)

Тепекөй (төр. Tepeköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Синоп иле Сарайдүзү илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Пардоши (коммуна)

Пардоши — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан коммуна.

# Пардоши (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2265 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 391 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Пардоши, Киперу, Костомиру, Валя-луй-Лалу һәм Валя-Шкиопулуй авыллары урнашкан.
# Житетин

Житетин (чех. Žitětín) — Чехиянең Кралове Градец крае Йичиневес районында урнашкан авыл.

# Житетин
## Географиясе

Мәйданы — 2,589 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Житетин
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Житетин
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Житетин
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 230 |
| 1880 | 275 |
| 1890 | 302 |
| 1900 | 287 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 285 |
| 1921 | 277 |
| 1930 | 234 |
| 1950 | 196 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 155 |
| 1970 | 123 |
| 1980 | 94 |
| 1991 | 59 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 56 |
| 2011 | 56 |
| 2021 | 55 |
# Эхтерсхаузен

Эхтерсхаузен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Эхтерсхаузен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2,49 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 290 метр биеклектә урнашкан.
# Сору-Пиреш

Сору-Пиреш — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. Пиньел муниципалитетына карый.

# Сору-Пиреш
## Географиясе

Мәйданы — 16,19 км².
# Греково (Киров өлкәсе)

Греково (рус. Греково) — Киров өлкәсенең Тужа районында урнашкан авыл.

# Греково (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Греково (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Греково (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Греково (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (25%), руслар (74%), алманнар (1%).
# Вандополь

Вандополь — Польшаның Люблин воеводалыгы Константынув гминаcында урнашкан авыл.

# Вандополь
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гантер (Нью-Йорк)

Гантер — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гантер (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Гантер (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 90,21 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 483 метр биеклектә урнашкан.
# Лишина

Лишина (чех. Líšina) — Чехиянең Пльзень крае Пльзень-юг һәм Q89342815? районында урнашкан авыл.

# Лишина
## Географиясе

Мәйданы — 7,991829 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 358 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Лишина
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лишина
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лишина
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 331 |
| 1880 | 321 |
| 1890 | 332 |
| 1900 | 356 |
| 1910 | 367 |
| 1921 | 359 |
| 1930 | 399 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 255 |
| 1961 | 224 |
| 1970 | 199 |
| 1980 | 206 |
| 1991 | 167 |
| 2001 | 152 |
| 2011 | 159 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 157 |
| 2016 | 160 |
| 2017 | 158 |
| 2018 | 165 |
| 2019 | 167 |
| 2020 | 166 |
| 2021 | 165 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 154 |
| 2022 | 160 |
| 2023 | 150 |
| 2024 | 150 |
# Проспект (Луизиана)

һәм
Проспект — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Проспект (Луизиана)
## Географиясе

Проспект халык санын алу урыны мәйданы — . Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# GIT1

GIT1 (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# 14 (сан)

14 (ундүрт) - 13 белән 15 арасындагы натураль сан. 14 саны калдыксыз 1-гә, 2-гә, 7-гә һәм 14-кә бүленә.
# PKD1L2

PKD1L2 (ингл. Polycystin 1 like 2 (gene/pseudogene)) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Кинни (округ, Техас)

Кинни — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Бракетвилл шәһәре.

# Кинни (округ, Техас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1850 елда оештырыла.

# Кинни (округ, Техас)
## Халкы

2019 елда халык саны 3379 кеше тәшкил иткән.

# Кинни (округ, Техас)
## Территориясе

Округ мәйданы 3533 км² тәшкил итә.
# Лонжек-Хваловский

һәм
Лонжек-Хваловский — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Радомысль-над-Санем гминасында урнашкан авыл.

# Лонжек-Хваловский
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ойман (Сиверек)

Ойман (төр. Oyman) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Сиверек илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Молочная (Свердловск өлкәсе)

Молочная (рус. Молочная) — Свердловск өлкәсенең Кошва шәһәр округы составына керүче авыл.

# Молочная (Свердловск өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Молочная (Свердловск өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Милаш (коммуна)

Милаш — Румыниянең Бистрица-Несеуд жудецында урнашкан коммуна.

# Милаш (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 49,33 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 378 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Милаш (авыл), Комлод, Дупе-Дял (Бистрица-Несеуд), Гемеш, Хирян һәм Оросфая авыллары урнашкан.
# Бусивно

Бусивно — Польшаның Люблин воеводалыгы Вежбица гминаcында урнашкан авыл.

# Бусивно
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Меркез Бейдагы (Батталгази)

Меркез Бейдагы (төр. Merkez Beydağı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Батталгази илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Делория (кратер)

Делория (лат. Deloria) — Венера планетасының
координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 31,9 километр озынлыкта булган кратеры.

# Делория (кратер)
## Исеме

Делория кратеры Элла Делория хөрмәтенә аталган.
# Бомбардоне (Павия)

Бомбардоне — Италиянең Ломбардия төбәге Цинаско өязендә урнашкан торак пункт.

# Бомбардоне (Павия)
## Географиясе

Бомбардоне Альп тауларының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Бомбардоне (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Малыя Сцяблевичы

Малыя Сцяблевичы (белар. Малыя Сцяблевічы) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жытавицкий районында урнашкан авыл.

# Малыя Сцяблевичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Байка (Сердоба кушылдыгы)

Байка — Сердоба елгасы кушылдыгы. Сарытау өлкәсенең Сердоба районы биләмәләрендә ага. Елганың башы Ртищево районында, тамагы Сердоба елгасының сул ярыннан 34 км ераклыкта, Сердоба шәһәрендә урнашкан. Елга озынлыгы 31 км.

# Байка (Сердоба кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Хопер елгасы, инештән Ворона елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010200112107000005551
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107000555
* Бассейн коды — 05.01.02.001
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Кижи (музей-тыюлык)

Кижи — Россия Федерациясенең Карелия Республикасында урнашкан дәүләт тарихи-архитектура һәм этнография музей-тыюлыгы.
Музей исеме Кижи утравы буенча бирелгән, анда музей экспозициясенең төп өлеше урнашкан. Музей объектлары шулай ук Петрозаводскида һәм Медвежьегорск районының кайбер торак пунктларында урнашкан.
«Кижи» музей-тыюлыгы территориясендә урнашкан барлык гыйбадәтханәләр Спас-Кижи Патриарх йорты составына кертелгән.

# Кижи (музей-тыюлык)
## Тарихы

Дәүләт мәдәният учреждениесе буларак Музей 1966 елдан бирле эшли. Башта ул ике чиркәүдән һәм XVIII—XIX гасырларда Кижи погостының колокольняларыннан — борынгы архитектура һәйкәлләреннән торган. Хәзерге вакытта аны чит илләрдән китерелгән часовня, йорт, иконалар, карел, рус һәм вепс авылларыннан килгән көнкүреш әйберләре һәм хуҗалык корылмалары, шулай ук чит ил һәм Петрозаводсктагы тарихи объектлар тулыландыра..
ЮНЕСКО экспертлары бәяләвенчә, җирле белгечләр тарафыннан һәйкәлләрне торгызу тәҗрибәсе уникаль дип танылды, 2020 елдан музей-тыюлык базасында агач биналарны саклау буенча Бөтенроссия үзәге эшли башлый..

# Кижи (музей-тыюлык)
## Тарихы
### Музей- тыюлык директорлары

* Смирнов Владимир Иванович (1966—1968)
* Ниеми Вилхо Арвидович (1969—1975)
* Ионова Валентина Матвеевна (1975—1979)
* Шилова (Лопаткина) Людмила Васильевна (1979—1984)
* Лопаткин Михаил Васильевич (1984—1988, 1991—1998)
* Шелыбков Александр Дмитриевич (1989)
* Набокова Ольга Афанасьевна (1990—1992)
* Луговой Дмитрий Дмитриевич (1998—1999)
* Аверьянова Эльвира Валентиновна (2000—2013)
* Нелидов Андрей Витальевич (2013—2015)
* Богданова Елена Викторовна (с 2015 года).

# Кижи (музей-тыюлык)
## Сак зонасы

«Кижи» музей-тыюлыгы территориясе тарихи-мәдәни әһәмияттәге җирләр статусына ия.
Федераль буйсынудагы «Кижский» дәүләт табигый заказнигы «Кижи» музей-тыюлыгының сак зонасын үз эченә ала. Тыюлыкны саклау режимы милли парк режимы белән охшаш. Тыюлыкның бөтен территориясендә ау, мамык һәм йомырка җыю, кошлар үрчү вакытының ахырына кадәр оялы утрауларда булу, урман киптерү мелиорациясе, урман һәм авыл хуҗалыгында агу химикатларын куллану, геологик-тикшеренү эшләре һәм файдалы казылмалар эшләү тыела.
Яхталар һәм башка транспорт хәрәкәте гомуми файдаланудагы юллар һәм су юллары белән чикләнгән. Терлек көтүе «Прогресс» совхозы җирләре белән чикләнә. Ирекле хәрәкәт итү, җиләк-җимеш, балык тоту һ.б. җыю җирле халыкка һәм хезмәткәрләргә генә рөхсәт ителә. Тукталышлар һәм төн кунаклар туристларга бары махсус билгеләнгән урыннарда гына рөхсәт ителә..
# (14058) 1996 AP15

(14058) 1996 AP15 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14058) 1996 AP15
## Тарихы

1996 елның 14 гыйнварында BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 AP15» саналган.
# DEFB123

DEFB123 (ингл. Defensin beta 123) — кешенең 20-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Волкотт (Коннектикут)

һәм
Волкотт — Америка Кушма Штатларының Коннектикут штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Волкотт (Коннектикут)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1796 елда нигезләнгән.

# Волкотт (Коннектикут)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 21,1 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 260 ± 1 метр һәм 199 метр биеклектә урнашкан.