yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ранчо ла Лагуна (Зиватанехо де Азуета)

Ранчо ла Лагуна — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Сиуатанехо-де-Асуэта муниципалитеты составына керә.

# Ранчо ла Лагуна (Зиватанехо де Азуета)
## Географиясе

Ранчо ла Лагуна Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Ранчо ла Лагуна (Зиватанехо де Азуета)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Ранчо ла Лагуна (Зиватанехо де Азуета)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Бөре күппрофильле һөнәри көллияте

Бөре күппрофильле һөнәри көллияте, «Бөре күппрофильле һөнәри көллияте» дәүләт бүтжит һөнәри белем бирү учреждениесе (рус. Государственное бюджетное профессиональное образовательное учреждение Бирский многопрофильный профессиональный колледж) — 1966 елда нигезләнгән Башкортстанның Бөре шәһәрендә урнашкан махсус урта белем бирүче уку йорты. Гамәлгә куючысы — Башкортстан мәгариф министрлыгы.
кбүБашкортстан мәгарифе :
# Каман (Кыршеһир)

Каман (төр. Kaman) — Төркия Җөмһүриятенең Кыршеһир иленә караган бер шәһәре.
# Вила Брамбуло (Тревизо)

Вила Брамбуло — Италиянең Венеция төбәге Виллорба өязендә урнашкан торак пункт.

# Вила Брамбуло (Тревизо)
## Географиясе

Вила Брамбуло Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Вила Брамбуло (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ноф-су-Ессе

Ноф-су-Ессе (фр. Neauphe-sous-Essai) — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
# Алкошети (район)

Алкошети — Португалиянең Сетубал округына керә торган фрегезия. Алкошети муниципалитетына карый.

# Алкошети (район)
## Географиясе

Мәйданы — 119,44 км².
# Монгайар (Од)

Монгайар (фр. Montgaillard) — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
# Ришка (Ботошань)

Ришка — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. Рипичень (коммуна) коммунасына карый.

# Ришка (Ботошань)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 127 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сант'Анджело-Романо

Сант'Анджело-Романо — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. Рим провинциясе составына керә.

# Сант'Анджело-Романо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 400 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Фонто-Нуова, Гуидония-Монтечельо, Ментана һәм Паломбара-Сабина коммуналары белән чиктәш.
# Мелоун (Вашингтон)

Мелоун — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Мелоун (Вашингтон)
## Географиясе

Мелоун халык санын алу урыны мәйданы — 23,43 км², 9,05 квадрат миль, 23,430459 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 52 Фут һәм 16 метр биеклектә урнашкан.
# Мукиничы

Мукиничы (белар. Мукінічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.

# Мукиничы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Сантьягу-Майор (Бежа)

Сантьягу-Майор — Португалиянең Бежа округына керә торган фрегезия. Beja (Santiago Maior e São João Baptista) муниципалитетына карый.

# Сантьягу-Майор (Бежа)
## Географиясе

Мәйданы — 51,27 км².
# Камса Мортазин

Мортазин Камса Дәүләтбай улы (1 июнь 1966 ел) — галим, журналист, язучы һәм шагыйрь, җәмәгать эшлеклесе. 2012 елдан Башкортстан Язучылар берлеге әгъзасы. Филология фәннәре кандидаты (2005), Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре (2007).

# Камса Мортазин
## Биографиясе

Кама Дәүләтбай улы Мортазин 1966 елның 1 июнендә Башкорт АССРның Учалы районы Мулдаш авылында туган. Хезмәт эшчәнлеген Чиләбе өлкәсе Мияс каласындагы УралАЗ автомобиль заводында эшче булып башлый. 1989 — 92 елларда бу өлкәнең Аргаяш районы Куйсар мәктәбендә башкорт теле һәм әдәбияты укытучысы була. Аннары 1995 елга кадәр туган авылында башлангыч мәктәп мөдире вазифасын башкара.
1992 елда Башкорт дәүләт университетының филология факультетын тәмамлый.
1995 елдан Чиләбе дәүләт университетында: гомуми һәм төрки филологиясе кафедрасы укытучысы, доцент. 2005 елда «филология фәннәре кандидаты» гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый.

# Камса Мортазин
## Фәнни эшчәнлеге

Камса Мортазин 30 дан артык хезмәт авторы. Ул шулай ук «Чиләбе башкортларының әдәби антологиясе» исемле китапның автор-төзүчесе.

# Камса Мортазин
## Әдәби иҗаты

* Саумы, Кояшкай!: Хикәяләр. Уфа: Китап, 2006.
* Мияс үзәннәре: Шигырьләр. Чиләбе, 2009.
* Яхшылык дөньяны коткарыр: Публицистика. Чиләбе, 2013.

# Камса Мортазин
## Җәмәгать эшчәнлеге

* 2007 елдан Чиләбе өлкәсе «Акмулла» әдәби берләшмәсенең җаваплы секретаре, 2002 елдан — җитәкчесе.

# Камса Мортазин
## Китаплары

* Чиләбе башкортларының әдәби антологиясе

# Камса Мортазин
## Әңгәмәләре

* Хабиров М. Камса Муртазин: «Для нас Год литературы особенный...». «Вечерний Челябинск» гәзите, 2015, 22 июль.

# Камса Мортазин
## Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре

* Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре (2007).
# Эртугрул (Лүлебургаз)

Эртугрул (төр. Ertuğrul) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Кыркларэли иле Лүлебургаз илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Пашына

Пашына (белар. Пашына) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.

# Пашына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Стражиште (Млада Болеслав)

Стражиште (чех. Strážiště) — Чехиянең Урта Чехия крае Млада-Болеслав һәм Q12042022? районында урнашкан авыл.

# Стражиште (Млада Болеслав)
## Географиясе

Мәйданы — 4,798572 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 368 метр биеклектә урнашкан.

# Стражиште (Млада Болеслав)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Стражиште (Млада Болеслав)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Стражиште (Млада Болеслав)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 427 |
| 1880 | 410 |
| 1890 | 379 |
| 1900 | 338 |
| 1910 | 351 |
| 1921 | 320 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 320 |
| 1950 | 328 |
| 1961 | 199 |
| 1970 | 174 |
| 1980 | 128 |
| 1991 | 94 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 95 |
| 2014 | 100 |
| 2016 | 118 |
| 2017 | 116 |
| 2018 | 117 |
| 2019 | 124 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 128 |
| 2021 | 129 |
| 2021 | 134 |
| 2022 | 133 |
| 2023 | 139 |
| 2024 | 134 |
# Вулька-Скотницка

Вулька-Скотницка — Польшаның Лодзь воеводалыгы Александрув гминаcында урнашкан авыл.

# Вулька-Скотницка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шурговашка

Шурговашка — Россия территориясеннән ага торган елга. Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил, Кострома өлкәсе, Киров өлкәсе, биләмәләрендә ага. Елга Люнда елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 15 км.

# Шурговашка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010400212110000043755
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110004375
* Бассейн коды — 08.01.04.002
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Гранична-Весь

һәм
Гранична-Весь — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Тромбки-Вельке гминасында урнашкан авыл.

# Гранична-Весь
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сен-Дени-ан-Бюже

Сен-Дени-ан-Бюже (фр. Saint-Denis-en-Bugey) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Амберьё-ан-Бюже кантонына карый.

# Сен-Дени-ан-Бюже
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12,58 км².
# Салман (Сембер өлкәсе)

Салман (рус. Салмановка) — Сембер өлкәсенең Сембер районында урнашкан авыл.

# Салман (Сембер өлкәсе)
## Сәгать поясы

Салман (Сембер өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Салман (Сембер өлкәсе)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (50%), чуашлар (30,2%), татарлар (15,5%), мapдыва (3,5%).
# Емешево

Емешево (таулы чирм. Эмӓнсола, рус. Емешево) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан сала.

# Емешево
## Сәгать поясы

Емешево Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Емешево
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (94,2%), урыслар (5,8%).
# Воля-Трембска-Парцель

Воля-Трембска-Парцель — Польшаның Мазовия воеводалыгы Щавин-Косцельны гминасында урнашкан авыл.

# Воля-Трембска-Парцель
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Далтепе (Ширван)

Далтепе (төр. Daltepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Ширван илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Штайнфельд (Түбән Франкония)

Штайнфельд — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Штайнфельд (Түбән Франкония)
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Штайнфельд (Түбән Франкония)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 33,69 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 277 метр биеклектә урнашкан.
# Форбаси

Форбаси (словак. Forbasy) — Словакиянең Стара-Любовня округында урнашкан авыл.

# Форбаси
## Тарихы

Авыл 1311 елда нигезләнгән.

# Форбаси
## Географиясе

Мәйданы — 4,5 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 540 метр биеклектә урнашкан.

# Форбаси
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Канизи (Лече)

Канизи — Италиянең Апулия төбәге Леверано өязендә урнашкан торак пункт.

# Канизи (Лече)
## Географиясе

Канизи Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Канизи (Лече)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лорена (Техас)

Лорена — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Лорена (Техас)
## Тарихы

Лорена шәһәре елда нигезләнгән.

# Лорена (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 8,694164 км², 8,703421 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 184 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Эскикөй (Доганшеһир)

Эскикөй (төр. Eskiköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Доганшеһир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Пасиньяно (Латина)

Пасиньяно — Италиянең Лацио төбәге Ленола өязендә урнашкан торак пункт.

# Пасиньяно (Латина)
## Географиясе

Пасиньяно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Пасиньяно (Латина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сол Хэ-Яха

Cол Хэ-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хэ-Яха елгасының сул ярыннан 158 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 42 км.

# Сол Хэ-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000112115300070752
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115307075
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# HD45677

HD45677 — Зур Эт йолдызлыгында урнашкан B2IV/V[e] спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,5 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Они (муниципалитет)

Они (муниципалитет) (фр. Osny) — Франциянең Валь-д’Уаз департаментында урнашкан коммуна.
# Рош-Беттенкур

Рош-Беттенкур (фр. Roches-Bettaincourt) — Франциянең Югары Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Узунгечит (Улудере)

Узунгечит (төр. Uzungeçit) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шырнак иле Улудере илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Цесажовице (Вроцлавский повяты)

Цесажовице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Конты-Вроцлавске гминасында урнашкан авыл.

# Цесажовице (Вроцлавский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Утрау-дәүләт

Утрау-дәүләт — бер яки берничә утрауда урнашкан, бер кыйтга белән дә бәйләнмәгән дәүләт. Бүгенге көндә 194 бәйсез дәүләттән 47се утрау-дәүләтләр. Австралия утрау түгел, ул кыйтга, ләкин анда урнашкан дәүләтнең коры җир буенча чикләре булмау сәбәпле, ул да утрау-дәүләтләр рәтенә керә.
# Подволкушне

Подволкушне — Польшаның Подлясье воеводалыгы Липск гминасында урнашкан авыл.

# Подволкушне
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Жижунет

Жижунет (фр. Gijounet) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.

# Жижунет
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,13 км².
# Гайдук (елга)

Гайдук — Россия территориясеннән ага торган елга. Ставрополь крае, Дагстан Республикасы, Калмык Республикасы биләмәләрендә ага. Елга ком арасында югала кушыла. Елга озынлыгы 27 км.

# Гайдук (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Көнбатыш Каспий су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кума елгасы Мокрая Буйвола елгасы кушылган урынган тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Терек, Тын һәм Идел елгалары арасындагы районнар.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 07010001012108200002478
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 108200247
* Бассейн коды — 07.01.00.010
* ГӨ буенча саны — 08
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Бометт

Бометт (фр. Beaumettes) — Франциянең Воклюз департаментына караган коммуна.

# Бометт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2,59 км².
# Флуэн

Флуэн (фр. Floing) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Северный Седан кантонына карый.

# Флуэн
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7.43 км².
# TRIM58

TRIM58 (ингл. Tripartite motif containing 58) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Банне (Мозель)

Банне (фр. Bannay) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Банне (Мозель)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,11 км².
# Косякау (Татарстан)

Косякау — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районындагы авыл.
Халык саны — 190 тирәсендә. Почта индексы — 422510.

# Косякау (Татарстан)
## Тарих

1565 елда нигезләнгән.

# Косякау (Татарстан)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.

# Косякау (Татарстан)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.5 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 4.9 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.9 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.4 °C | -9.7 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
# Якутия явы

Якутия фетнәсе яки Якутия явы (рус. Якутский мятеж/Якутский поход) — Ватандашлар сугышның соңгы эпизоды. Сугыш хәрәкәтләре 1921 елның сентябреннән 1923 елның июньгә кадәр дәвам иткән.

# Якутия явы
## Тарих
### 1921-1922 еллар

Хәзерге Якутиянең көнчыгышында 1921 елның сентябрендә, якынча 200 акгвардияче катнашында баш күтәрү башланган. 1922 елның мартында алар Чурапчада Вакытлыча Якутия хәкүмәтен оештыралар. 23 мартында Михаил Коробейниковның «Якутск халык армиясе» урындагы Кызыл Армия гарнизонын өлешчә бетереп, өлешчә әсирлеккә алып Якутскны басып ала.
Апрельдә фетнәчеләр Владивостокта урнашкан Вакытлыча Амур буендагы Хөкүмәттән ярдәм сорый. 27 апрельдә Советлар Якутия АССРы барлыкка килүе турында игълан итә һәм восстаниене бастыру өчен экспедиция җибәрә. 1922 елның җәендә «аклар»ны Якутсктан куып чыгаралар һәм алар Тын океан яр буена чигенәләр; Охотск һәм Аян шәһәрләрен басып алгач, аклар Владивостоктан яңа ярдәм сорыйлар.
30 августта фетнәчеләргә ярдәм күрсәтү максаты белән Анатолий Пепеляев җитәкчелеге астында Владивостктан 750 ирекле кешедән комплектлаштырылган Тын океан флотилиясе кузгалып китә. Өч көн үткәч Пепеляев отряды Аянга төшә һәм Якутскка таба китә. Октябрь ахырында, Пепеляев Нельканны басып алган вакытта, аңа Владивостокны Кызыллар басып алуы турында хәбәр итәләр.

# Якутия явы
## Тарих
### 1923 ел

1922 елның 31 декабрендә Советлар Берлеге барлыкка килгән моментта, Пепеляев контроле астында зур булмаган Аян—Охотск—Нелькан районы Россиянең бердән бер «аклар» контроле астындагы территориясе булган. Февральдә Пепеляев отрядына каршы бәлшәвикләр Иван Строд җитәкчелеге астында отряд җибәрә. 12 февральдә алар Пепеляев отрядын Сасыл-Сасыы астында җиңәләр, ә мартта аны Амгадан куып җибәрәләр.
1923 елның 24 апрельдә Владивостоктан Аянга Степан Востецов җитәкчелеге астында кызылармиячеләр отряды «Ставрополь» һәм «Индигирка» корабларында йөзеп китәләр. Ак Армиянең калган өлешләре башта Охотскта, аннан соң Аян янында (16 июньдә) җиңеләләр. Генерал Пепеляевны, 103 ак офицерны һәм 230 солдатны тотып алалар һәм Владивостокка җибәрәләр.
1925 елда Якутия территориясендә акгвардия бандалары тулысынча юк ителгәннәр.
# Николай Курнаков

Никола́й Семёнович Курнако́в (1860 ел, 6 декабрь (24 ноябрь), Нолинск- 1941 елның 19 мартында, Барвиха) — Россия физик-химигы, профессор (1893), атказанган профессор (1907), химия фәннәре докторы (1909), Петербург Фәннәр академиясе / Россия Фәннәр академиясе / ССРБ Фәннәр академиясе (1913) академигы, Сталин премиясе лауреаты, физик-химик анализ уйлап табучы .

# Николай Курнаков
## Биографиясе

Түбән Новгород хәрби гимназиясен тәмамлагач, ул Санкт-Петербургтагы Тау институтына укырга керә, аны 1882 елда тәмамлый. Аны шунда ук Алтай заводларына бакыр, кургаш һәм көмеш эретү буенча тикшерү эшләренә җибәрәләр, һәм 1883 елда ул чит илдә тоз эше, металлургия серләрен өйрәнә.
«Испарительные системы соляных варниц» темасына диссертациясен яклап, 1885—1893 елларда ул металлургия, галургия һәм анализ сәнгате бүлегендә Тау институты ярдәмчесе булып эшли. 1893 органик булмаган химия профессоры, 1899 елда — аналитик химия профессоры һәм физик химия лабораториясе профессоры, ЭТИ профессоры (1899—1906) дәрәҗәләре ала. ЭТИда эшләгәндә ул "Курнаков пирометры " (1904) уйлап таба — ул вакытта җылылык анализы өчен иң алдынгы җайланма була ул.
1902—1930 елларда Санкт-Петербургтагы Политехник институтның гомуми химия кафедрасын җитәкли (Петроград, Ленинград), ул шулай ук анда химия лабораториясе оештыра.
1909 елда аңа Мәскәү университеты тарафыннан химия фәннәре докторы дәрәҗәсе бирелә
СССР Фәннәр академиясенең физик һәм химик анализ институтына нигез салучы һәм беренче директоры (1918 — 1934).
Дәүләт гамәли химия институтына (ГОНТИ) нигез салучыларның берсе һәм аның беренче директоры (1919 — 1927).
Дәүләт фәнни-техник тикшеренүләр институты директоры (ГОНТИ) (1921).
Ул СССР Фәннәр академиясенең Платина һәм башка асыл металлларны өйрәнү институтын җитәкли (1922 — 1924).
СССР Фәннәр академиясенең химия институты директоры (1924).
СССР Халык Комиссарлары Советы каршындагы Милли икътисадны химияләштерү комитеты президиумы әгъзасы (1928).
Фәннәр академиясенең химия институтларын Мәскәүгә күчергәннән соң, ул СССР Фәннәр академиясенең яңа оештырылган Гомуми һәм органик булмаган химия институты директоры була (1934 — 1941).
Профессор (1936 елдан), Мәскәү дәүләт университетының М. В. Ломоносов исемендәге органик булмаган химия кафедрасы мөдире (1937 — 1941) .
Курнаков 1941 елның 19 мартында Мәскәү өлкәсенең Барвиха авылында вафат була һәм Ленинградта Смоленск православие зиратында күмелә. 1953 елда гәүдәсе Ленинградтагы Литераторские мосткига күчерелә.

# Николай Курнаков
## Бүләкләре һәм исемнәре

* 1925 елда ул Д. И. Менделеев исемендәге .Зур премиягә лаек була
* 1928 елда аңа В. И. Ленин исемендәге премия бирелә.
* 1939 елның 7 июнендә аңа Хезмәт Кызыл байрагы ордены бирелә.
* 1940 елда аңа РСФСР атказанган фән һәм техника эшчесе исеме бирелә.
* 1941 елда ул Сталин премиясенә лаек була (1940 ел өчен).

# Николай Курнаков
## Хәтер

* РФАның Гомуми һәм органик булмаган химия институтына Н. С. Курнаков исеме бирелгән( 1944 елдан).
* 1940 елда Казахстанда ачылган минерал Н. С. Курнаков хөрмәтенә курнаковит дип аталган.
* Красноперекопскида һәйкәл куелган, Кырым АРы
# Похи-Яха

Похи-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Еты-Пур елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 75 км.

# Похи-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300057374
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305737
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Риосеко-де-Сория

Риосеко-де-Сория (исп. Rioseco de Soria) — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Риосеко-де-Сория
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 50 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1009 метр биеклектә урнашкан.
# Малков (Хомутов)

Малков (чех. Málkov) — Чехиянең Устецк крае Хомутов һәм Q89474227? районында урнашкан авыл.

# Малков (Хомутов)
## Географиясе

Мәйданы — 21,893793 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 400 метр биеклектә урнашкан.

# Малков (Хомутов)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Малков (Хомутов)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Малков (Хомутов)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1943 |
| 1880 | 2088 |
| 1890 | 2102 |
| 1900 | 2315 |
| 1910 | 2336 |
| 1921 | 2607 |
| 1930 | 2800 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 1791 |
| 1961 | 1736 |
| 1970 | 1404 |
| 1980 | 657 |
| 1991 | 473 |
| 2001 | 497 |
| 2011 | 664 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 765 |
| 2016 | 810 |
| 2017 | 851 |
| 2018 | 876 |
| 2019 | 906 |
| 2020 | 925 |
| 2021 | 940 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 928 |
| 2022 | 946 |
| 2023 | 967 |
| 2024 | 986 |