yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Турмасовка

Турмасовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Тамбов өлкәсе, Липецк өлкәсе, Рязань өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Лесной Воронеж елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.

# Турмасовка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тын елгасына Хопра кушылганчы булган Тын кушылдыклары бассейны, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010100512107000002542
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107000254
* Бассейн коды — 05.01.01.005
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Салуда (округ, Көньяк Каролина)

Салуда — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Салуда шәһәре.

# Салуда (округ, Көньяк Каролина)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1896 елда оештырыла.

# Салуда (округ, Көньяк Каролина)
## Территориясе

Округ мәйданы 1197 км² тәшкил итә.
# Урман буе

Полесье (белар. Пале́ссе, укр. Полі́сся, пол. Polesie), тат. Урман буе — тарихи, мәдәни һәм физик-географик төбәк, Полесье түбәнлеге территориясендә урнашкан .
Полесье дүрт заманча дәүләт территориясендә урнашкан: Беларусь, Польша, Русия һәм Украина. Гомуми мәйданы якынча 130 мең км².

# Урман буе
## Этимология

Полесье топонимының килеп чыгышы турында әдәбиятта консенсус юк. Күпчелек тикшерүчеләр бу термин тамыр — урманга нигезләнгән дигән фикердә. Аннары Полесье — урманлы территория, ягъни урман белән чиктәш территория. Альтернатив караш бар, аның нигезендә топоним Балтыйк тамыры пол / пальасыннан килә, баткак җирне белдерә.
Федор Климчук сүзләре буенча, Полесье урман урманнары ачык баткаклар белән алышынган өлкә дип аталырга мөмкин.
* Картинадагы полесИван Шишкина
* "Полесье пейзажы", 1884
* "Сазлык. Полесье ", 1890
# Фего (Павия)

Фего — Италиянең Ломбардия төбәге Санта-Маргерита-ди-Стаффора өязендә урнашкан торак пункт.

# Фего (Павия)
## Географиясе

Фего Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Фего (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Елымовка

Елымовка — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае , Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Бабка елгасының сул ярыннан 118 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.

# Елымовка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100812111100013606
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111101360
* Бассейн коды — 10.01.01.008
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Караагач (Габит Мүсерепов районы)

Караагач (каз. Қараағаш) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Караагач (Габит Мүсерепов районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Седильо

Седильо (исп. Cedillo) — Испаниянең Касерес провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Седильо
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 61,6 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 270 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 5301

NGC 5301 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5301
## Тарихы

Әлеге галактика 1787 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Зара (Чэрыкавский районы)

Зара (белар. Зара) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Чэрыкавский районында урнашкан авыл.

# Зара (Чэрыкавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Юректашы (Имранлы)

Юректашы (төр. Yürektaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Имранлы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ортатепе (Першембе)

Ортатепе (төр. Ortatepe) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Орду иле Першембе илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Липка-Велика

һәм
Липка-Велика — Польшаның Великопольское воеводалыгы Львувек гминасында урнашкан авыл.

# Липка-Велика
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# ZNF335

ZNF335 (ингл. Zinc finger protein 335) — кешенең 20-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сан-Чезарио-ди-Лечче

Сан-Чезарио-ди-Лечче — Италиянең Апулия төбәгендә урнашкан коммуна. Лечче провинциясе составына керә.

# Сан-Чезарио-ди-Лечче
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 42 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Лечче, Лекуйле, Сан-Донато-ди-Лечче һәм Каваллино коммуналары белән чиктәш.
# Гранха де Гвадалупе (Сан Фелипе)

Гранха де Гвадалупе — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Фелипе муниципалитеты составына керә.

# Гранха де Гвадалупе (Сан Фелипе)
## Географиясе

Гранха де Гвадалупе Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха де Гвадалупе (Сан Фелипе)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха де Гвадалупе (Сан Фелипе)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Җамили (Акдениз)

Җамили (төр. Camili) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Акдениз илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Трнени Уезд (Заколани)

Трнени Уезд (чех. Trněný Újezd) — Чехиянең Урта Чехия крае Закопаны районында урнашкан авыл.

# Трнени Уезд (Заколани)
## Географиясе

Мәйданы — 1,898 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 281 метр биеклектә урнашкан.

# Трнени Уезд (Заколани)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Трнени Уезд (Заколани)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Трнени Уезд (Заколани)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 364 |
| 1880 | 362 |
| 1890 | 352 |
| 1900 | 388 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 398 |
| 1921 | 344 |
| 1930 | 375 |
| 1950 | 280 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 286 |
| 1970 | 276 |
| 1980 | 213 |
| 1991 | 168 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 137 |
| 2011 | 166 |
| 2021 | 179 |
# Тальияторе (Месина)

Тальияторе — Италиянең Сицилия төбәге Паче-дель-Мела өязендә урнашкан торак пункт.

# Тальияторе (Месина)
## Географиясе

Тальияторе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Тальияторе (Месина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Таловка (Чиләбе өлкәсе)

Таловка (рус. Таловка) — Чиләбе өлкәсенең Сосновка районы составына керүче авыл.

# Таловка (Чиләбе өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Таловка (Чиләбе өлкәсе)
## Сәгать поясы

Таловка (Чиләбе өлкәсе) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Таловка (Чиләбе өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (92%), татарлар (4%).
# Тржебигошть

Тржебигошть (чех. Třebihošť) — Чехиянең Кралове Градец крае Трутнов һәм Q89660597? районында урнашкан авыл.

# Тржебигошть
## Географиясе

Мәйданы — 13,678464 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 433 метр биеклектә урнашкан.

# Тржебигошть
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Тржебигошть
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Тржебигошть
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1613 |
| 1880 | 1539 |
| 1890 | 1503 |
| 1900 | 1427 |
| 1910 | 1349 |
| 1921 | 1214 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 1159 |
| 1950 | 625 |
| 1961 | 573 |
| 1970 | 509 |
| 1980 | 394 |
| 1991 | 365 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 369 |
| 2014 | 428 |
| 2016 | 423 |
| 2017 | 426 |
| 2018 | 437 |
| 2019 | 448 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 448 |
| 2021 | 447 |
| 2021 | 442 |
| 2022 | 450 |
| 2023 | 457 |
| 2024 | 452 |
# Текели (Мут)

Текели (төр. Tekeli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Мут илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# NGC 7171

NGC 7171 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7171
## Тарихы

Әлеге галактика 1787 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Луки (Жлобинский районы)

Луки (белар. Лукі) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.

# Луки (Жлобинский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Демирҗи (Кастамону)

Демирҗи (төр. Demirci) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Кастамону илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сан Хуанито, Лос Лопез (Агваскальентес)

һәм
Сан Хуанито, Лос Лопез — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Агуаскальентес муниципалитеты составына керә.

# Сан Хуанито, Лос Лопез (Агваскальентес)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Хуанито, Лос Лопез (Агваскальентес)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Риофреддо

Риофреддо — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. Рим провинциясе составына керә.

# Риофреддо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 705 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Чинето-Романо, Орикола, Ровьяно, Валлинфреда, Виваро-Романо һәм Арсоли коммуналары белән чиктәш.
# Догантепе (Алтындаг)

Догантепе (төр. Doğantepe) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Алтындаг илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сан Мартин (Харал дел Прогресо)

Сан Мартин — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Хараль-дель-Прогресо муниципалитеты составына керә.

# Сан Мартин (Харал дел Прогресо)
## Географиясе

Сан Мартин Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Мартин (Харал дел Прогресо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Мартин (Харал дел Прогресо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Сен-Жермен-де-Марансен

Сен-Жермен-де-Марансен (фр. Saint-Germain-de-Marencennes) — Франциянең Шаранта-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Бозлык

Бозлык (рус. Ледник, ингл. Glacier) — күбесенчә атмосфера явым-төшемнәреннән барлыкка килгән хәрәкәт итүче боз массасы (тупланмасы). Җирдә бозлыкларның гомуми мәйданы 16, 1 млн² (коры җир мәйданының 11 % ы), гомуми күләме 30 млн км³.

# Бозлык
## Тарих

Бозлыклар Җир өстенең төрле урыннарында, төрле кыйтгаларында — Америка, Европа, Африка (Килиманҗаро), Азия, Океания, Арктика, Антарктидада очрый. Бозлыкта ел дәвамында, эрүгә яки парга әйләнүгә караганда, каты утырмалар күбрәк җыела.

# Бозлык
## Бозлык өлешләре

Бозлыклар 2 өлештән тора:
* Туену өлкәсе
* Абляция өлкәсе
Туену өлкәсе кар тупланып, аннан фирн, һәм боз хасил булу белән тасвирлана.
Абляция өлкәсе (яки боз кимү өлкәсе) эрү һәм парга әйләнү процесслары өстенлек итү белән тасвирлана.
Бозлыкның әлеге ике өлешен туену чиге аерып тора. Туену чигендә бозның кереме һәм чыгымы ел дәвамында тигез була.

# Бозлык
## Төрләре

Бозлыклар бер-берсеннән формалары һәм күләмнәре, туену шартлары һәм топографик урыннары белән аерылалар. Үлчәмнәре км² өлешләреннән берничә млн км² га кадәр була. Бозлыкларны ике типка бүләләр:
* Тау бозлыгы
* Каплама бозлык
Тау бозлыгы — шуышып төшүчән бозлык. Каплама бозлык — шуышып җәелүчән бозлык.

# Бозлык
## Төрләре
#### Тау бозлыгы

Әлеге тип бозлыклары рельефның тискәре формаларын били, чокыр бозлыклары, асылма бозлыклар, үзән бозлыклары барлыкка китерә. Мондый тип бозлыкларында боз авырлык көче тәэсирендә авышлыклар буйлап аска таба хәрәкәт итә. Тау бозлыгының максималь хәрәкәт тизлеге — елга берничә йөз м.
Тау бозлыгыннан каплама бозлыкка күчмә тип булып челтәрсыман бозлану тора.

# Бозлык
## Төрләре
#### Каплама бозлык

Әлеге тип бозлыклар берничә млн км² га җәелеп, таралып, таулы рельефны да капларга сәләтле. Мондый бозлыкларның өске өлеше кабарынкы формада була. Каплама бозлыкларда боз үзәктән як-якка таба шуышып хәрәкәт ясый.

# Бозлык
## Төрләре
#### Йөзмә шельф бозлыклары

Йөзмә шельф бозлыклары Җир өстендәге боз катламының дәвамы булып тора, өлешчә диңгез төбенә таяналар. Әлеге тип бозлыклары күбесенчә Антарктидада таралыш алган.

# Бозлык
## Бозлыклар мәйданы

| Кыйтгалар | Бозлыклар мәйданы, km² |
| Антарктида | 13 497 500 |
| Арктика (Гренландия белән) | 2 171 369 |
| Азия (Кавказ белән) | 131 342 |
| Төньяк Америка (Канада архипелагы) | 61 558 |
| Көньяк Америка | 25 000 |
| Европа (Исландия белән) | 20 445 |
| Океания (Яңа Гвинея һәм Яңа Зеландия) | 1 015 |
| Африка | 22 |
| Барысы: | 16 308 251 |
# Дорок

Дорок — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Троца елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.

# Дорок
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010300412110000017146
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110001714
* Бассейн коды — 08.01.03.004
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Поситос дел Балкон (Ахучитлан дел Прогресо)

Поситос дел Балкон — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ахучитлан-дель-Прогресо муниципалитеты составына керә.

# Поситос дел Балкон (Ахучитлан дел Прогресо)
## Географиясе

Поситос дел Балкон Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Поситос дел Балкон (Ахучитлан дел Прогресо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Поситос дел Балкон (Ахучитлан дел Прогресо)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# HD56632

HD56632 — Сыңармөгез йолдызлыгында урнашкан ApSi(Cr) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,46 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Чыгырган

Чыгырган (әзери. Çığırğan) — Әзербайҗанның Сабирабад районына караган авыл.
# Мокржина (Миликов)

Мокржина (чех. Mokřina) — Чехиянең Карловы Вары крае Миликов районында урнашкан авыл.

# Мокржина (Миликов)
## Географиясе

Мәйданы — 2,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Мокржина (Миликов)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Мокржина (Миликов)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Мокржина (Миликов)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 412 |
| 1880 | 385 |
| 1890 | 323 |
| 1900 | 309 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 329 |
| 1921 | 300 |
| 1930 | 308 |
| 1950 | 117 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 106 |
| 1970 | 94 |
| 1980 | 44 |
| 1991 | 22 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 14 |
| 2011 | 18 |
| 2021 | 27 |
# Салжек

Салжек (Солмек) — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Башкаус елгасының сул ярыннан 162 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 13 км.

# Салжек
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Телец күле су бассейны. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100112115100002446
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100244
* Бассейн коды — 13.01.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Ворд (Колорадо)

Ворд — Америка Кушма Штатларының Колорадо штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Ворд (Колорадо)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1860 елда нигезләнгән.

# Ворд (Колорадо)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,487913 км², 1,487917 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2880 метр биеклектә урнашкан.
# Седлечек

Седлечек — Польшаның Великопольское воеводалыгы Костшин гминасында урнашкан авыл.

# Седлечек
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Валкомперто (Фрозиноне)

Валкомперто — Италиянең Лацио төбәге Броккостелла өязендә урнашкан торак пункт.

# Валкомперто (Фрозиноне)
## Географиясе

Валкомперто Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Валкомперто (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Челеби (Кырыккале)

Челеби (төр. Çelebi) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесенең Кырыккале иленә караган бер илчедер.

# Челеби (Кырыккале)
## Географиясе

Илче мәйданы — .
# Кинтела-де-Лейрадо

Кинтела-де-Лейрадо (гал. Quintela de Leirado) — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Кинтела-де-Лейрадо
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 31,26 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 360 метр биеклектә урнашкан.
# Радомирешть (Олт)

Радомирешть — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. Радомирешть (коммуна) коммунасына карый.

# Радомирешть (Олт)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 113 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Япалак (Богазлыян)

Япалак (төр. Yapalak) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Богазлыян илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Йорктаун (Индиана)

Йорктаун — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Йорктаун (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Йорктаун (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 83,321191 км², 22,951291 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 275 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Яново (Бидгозький повяты)

Яново — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Домброва-Хелминьска гминаcында урнашкан авыл.

# Яново (Бидгозький повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ноале

Ноале — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Венеция провинциясе составына керә.

# Ноале
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 18 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Мирано, Санта-Мария-ди-Сала, Требазелеге, Массанцаго, Сальцано һәм Скорце коммуналары белән чиктәш.
# Шейново (Стара-Загора өлкәсе)

Шейново — Болгариянең Стара-Загора өлкәсендә урнашкан авыл. Казанлык җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Шейново (Стара-Загора өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 478 метр биеклектә урнашкан.
# Адвалки 1

Адвалки 1 (белар. Адвалкі 1) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.

# Адвалки 1
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Рудно-Гурне

Рудно-Гурне — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Иголомя-Вавженьчице гминасында урнашкан авыл.

# Рудно-Гурне
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тюркестен-Бланкрю

Тюркестен-Бланкрю (фр. Turquestein-Blancrupt) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Тюркестен-Бланкрю
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 30,04 км².
# Лунка (Видра, Алба)

Лунка — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Видра (коммуна, Алба) коммунасына карый.

# Лунка (Видра, Алба)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# (8567) 1996 HW1

(8567) 1996 HW1 (лат. 1996 HW1) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8567) 1996 HW1
## Тарихы

1996 елның 23 апрелендә Spacewatch тарафыннан Китт-Пик обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 HW1» саналган.