yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Fridrix Nitsşe

Fridrix Wilhelm Nitsşe (almança Friedrich Wilhelm Nietzsche [ˈfʁiːdʁɪç ˈvɪlhɛlm ˈniːtsʃə]; 1844, Rökeken, Alman Berlege - 1900, Weimar, Alman İmperiäse) - Almaniä fiker iäse, fälsäfäçe, klassik filolog, kompozitor, üzänçälekle fälsäfä täğlimatına buldıruçı, şuşı akademik bulmağan täğlimat kiñ taralğan bulğan.
Nitsşe üz fälsäfä täğlimatında äxlaqi, dini, mädäni, ictimaği-säyäsi nigezlär şik astında quyğan. Aforistik stildä yazıp birelgän äsärlär küp bäxäslär tudırğannar.
Nitsşe yazğan "Zaratustra bolay äytkän" äsärendä "Ğäyre tabiği şäxes" (almança Übermensch) turında täğlimat buldırılğan, şuşı täğlimat mäsläkläre soñraq faşizm nigezenä quyılaçaq.

# Fridrix Nitsşe
## Tärcemäi xäle

Fridrix Nitsşe Rökkendä (Leiptsig yanında urnaşa) lüteran pastor ğailäsendä 1844 yılda tuğan. Almanlaştırılğan poläk näselennän çıqqan.
1858 yılda "Pforta" gimnaziäsendä uqıy başlıy.
1862 yılda Bonn Universitetına kerä, anda teologiä häm fälsäfä uqıy. Soñraq Leiptsig Universitetına küçä.
24 yäşlek Nitsşe Bazel Universitetına klassik filologiä professorı xezmät urınına çaqırılğan.
Frank-Pruss suğışı waqıtında 1870 yılda Nitsşe suğışqa barmas öçen Prussiä watandaşlığınnan baş tartqan.
1868 yılda Nitsşe belän Wagner tanışa. Alarnı borınğı grek sänğäte berläştergän. Läkin soñraq alar arasında mönäsäbätlär bozılğan häm Nitsşe "Wagner kazusı" (Der Fall Wagner) kitabın yazğan.
18 yäştän Nitsşe awıra başlıy, 30 yäşkä ul suqıraya diärlek. 1879 yılda ul uqıtu xezmätennän kitä.
1882 yılda Nitsşe belän Lu Salome (tabib-psixoterapevt, fälsäfäçe, rus-alman millätennän) tanışa.
Lu Salome tä'sire näticäsendä Nitsşe üz iñ tanılğan kitabın "Zaratuştra bolay äytkän" 1884-1885 yılda yaza.
1889 yılda Nitsşe bik awırta başlıy: aqılğa zarar kilä. Tizdän ul Bazel Psixiatrik xastaxanäsenä elägä.
Paraliç suğudan soñ 1900 yılda Nitsşe ülgän.
Nitsşe fälsäfi icatı ädäbiätkä, mädäniätkä, säyäsätkä XX ğasırda zur yoğıntı yasağan.
# Вестборо (Массачусетс)

Вестборо — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Вестборо (Массачусетс)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1675 елда нигезләнгән.

# Вестборо (Массачусетс)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 21,6 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 91 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ахилер (Алаплы)

Ахилер (төр. Ahiler) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Алаплы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Вум

Вум — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга Коса елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.

# Вум
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100112111100002812
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100281
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# HD130791

HD130791 — Кентавр йолдызлыгында урнашкан A2/3II/III(m) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,48 ± 0,06 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Зоевка

Зоевка (белар. Зоеўка) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Касцюковицкий районында урнашкан авыл.

# Зоевка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (11040) Вундт

(11040) Вундт — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11040) Вундт
## Тарихы

1989 елның 3 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Верхний Прованс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 RG1» саналган.
# (8675) 1991 YZ

(8675) 1991 YZ (лат. 1991 YZ) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8675) 1991 YZ
## Тарихы

1991 елның 30 декабрендә С. Уэда, Х. Канэда тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 YZ» саналган.
# Фреснильос де Гальегос, Ла Манга (Сан Фелипе)

һәм
Фреснильос де Гальегос, Ла Манга — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Фелипе муниципалитеты составына керә.

# Фреснильос де Гальегос, Ла Манга (Сан Фелипе)
## Географиясе

Фреснильос де Гальегос, Ла Манга Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Фреснильос де Гальегос, Ла Манга (Сан Фелипе)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Фреснильос де Гальегос, Ла Манга (Сан Фелипе)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Ениарх (Агдаш)

Ениарх (әзери. Yeniarx) — Әзербайҗанның Агдаш районына караган авыл.
# Добревци (Велико-Тырново өлкәсе)

Добревци — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. Елена җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Добревци (Велико-Тырново өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 540 метр биеклектә урнашкан.
# Кубо-де-ла-Солана

Кубо-де-ла-Солана (исп. Cubo de la Solana) — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Кубо-де-ла-Солана
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 132,84 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 992 метр биеклектә урнашкан.
# AUTS2

AUTS2 (ингл. Activator of transcription and developmental regulator AUTS2 һәм Autism susceptibility gene 2 protein) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Стоки (Подлясье воеводалыгы)

Стоки — Польшаның Подлясье воеводалыгы Рачки гминасында урнашкан авыл.

# Стоки (Подлясье воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (997) Приска

(997) Приска (лат. Priska) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (997) Приска
## Тарихы

1923 елның 12 июлендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1923 NR» саналган.
# Пайтуни (Ольштинский повяты)

Пайтуни — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Пурда гминасында урнашкан авыл.

# Пайтуни (Ольштинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Блим

Блим (фр. Blismes) — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
# Сендзице (Түбән Силезия воеводалыгы)

Сендзице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Завоня гминасында урнашкан авыл.

# Сендзице (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вильковуе

Вильковуе — Польшаның Мазовия воеводалыгы Червиньск-над-Вислон гминасында урнашкан авыл.

# Вильковуе
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вернон-Сентер (Нью-Джерси)

Вернон-Сентер — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Вернон-Сентер (Нью-Джерси)
## Географиясе

Вернон-Сентер халык санын алу урыны мәйданы — 7,676999 км², 7,657401 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 249 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Падьельцы

Падьельцы (белар. Пад’ельцы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.

# Падьельцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Аспалмо Инфериоре

Аспалмо Инфериоре — Италиянең Калабрия төбәге Гроттерия өязендә урнашкан торак пункт.

# Аспалмо Инфериоре
## Географиясе

Аспалмо Инфериоре Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Аспалмо Инфериоре
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ленг-Балинский

Ленг-Балинский — Польшаның Лодзь воеводалыгы Унеюв гминаcында урнашкан авыл.

# Ленг-Балинский
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 3 апрель

3 апрель — Милади тәкъвимендә дүртенче айның өченче көне. Ел ахырына кадәр 272 көн кала.
* Тарих порталы
* Вакыт порталы
* Бәйрәмнәр порталы
Дөнья тарихында бу көн:

# 3 апрель
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* Сызыклы код көне.
* Бразилия:
** Актуарийлар көне (порт. Dia do Atuário).
** Мәхәллә спорты көне (порт. Dia do desporto Comunitário).
** Санта-Катарина штаты — Арарангуа шәһәре көне
** Рио-де-Жанейро штаты — Белфорд-Рошу шәһәре көне
** Сан-Паулу штаты — Серкилью шәһәре көне
** Риу-Гранди-ду-Норти штаты — Тибау-ду-Сул шәһәре көне
** Риу-Гранди-ду-Сул штаты — Педру-Озориу шәһәре көне
** Сан-Паулу штаты — Жакареи шәһәре көне

# 3 апрель
## Вакыйгалар

* 1502 — Христофор Колумбның дүртенче экспедициясе башланган.
* 1879 — Болгариянең башкаласы булып София игълан ителә.
* 1922 — Иосиф Сталин ЦК РКП(б) генераль сәркатибе булып сайлана.
* 1933 — Эверест аша беренче тапкыр очкыч очып уза.
* 1976 — Франциядә беренче тапкыр «Сезар» премиясен тапшыру тантанасы уза.
* 2007 — Поездлар өчен тизлек рекорды куелган (574,8 км/сәгатькә).

# 3 апрель
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:3 апрель көнне туганнар
* 1873 — Амангилде Иманов,
* 1885 — Борис Вилькицкий, һидрограф, геодезист, Арктиканы тикшерүче.
* 1886 — Николай Гумилёв, рус шагыйре.
* 1889 — Ирен Юлия Гөтс,
* 1889 — Лидия Сейфуллина,
* 1895 — Мәхмүт Бөдәйли, журналист, язучы, җәмәгать эшлеклесе.
* 1902 — Насыйр Уразбаев,
* 1906 — Таҗи Мөхетдин,
* 1909 — Леван Абелишвили,
* 1914 — Вәли Нәбиуллин,
* 1915 — Ихсан Дограмаҗи,
* 1915 — Мария Акимова,
* 1920 — Әнәс Галиев, татар язучысы.
* 1922 — Фәсхетдин Шәрәфетдинов,
* 1923 — Йозеф Ленарт,
* 1924 — Габделхәй Сәетов, Советлар Берлеге каһарманы.
* 1924 — Иван Золотухин,
* 1925 — Алексей Калкин,
* 1927 — Эва Секей,
* 1930 — Һелмут Коль,
* 1939 — Станислав Петров,
* 1947 — Борис Львович,
* 1947 — Роман Хазанкин,
* 1948 — Леонид Бахнов,
* 1958 — Алек Болдуин (ингл. Alec Baldwin), Америка актёры.
* 1958 — Елена Ионова,
* 1961 — Эдди Мерфи, АКШ актеры.
* 1963 — Стево Пендаровски,
* 1967 — Юлай Үзәнбаев,
* 1969 — Резедә Сабирова,
* 1971 — Анастасия Заворотнюк, Россия актрисасы, алып баручы.
* 1971 — Виталис Астафьевс,
* 1973 — Игорь Симутенков,
* 1974 — Сәгыйдулла Байегетов,
* 1980 — Руслан Шагалиев,
* 1984 — Кәримә Нигъмәтуллина, татар математигы.
* 1986 — Серхио Санчес,
* 1987 — Пётр Губанов,
* 1992 — Артур Әмиров,

# 3 апрель
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:3 апрель көнне вафатлар
* 1882 — Степан Халтурин, рус инкыйлабчысы.
* 1889 — Александр Орлов,
* 1896 — Илья Березин,
* 1897 — Иоганн Брамс, алман композиторы.
* 1899 — Матвей Троицкий,
* 1907 — Николай Вагнер,
* 1935 — Владимир Бургсдорф,
* 1941 — Пал Телеки,
* 1942 — Николай Мещеряков,
* 1943 — Серафим Кудряшов,
* 1954 — Рәмзи Угыз Арык,
* 1980 — Борис Болгарский,
* 1991 — Грэм Грин (Graham Greene), инглиз язучысы.
* 1994 — Шарль Кампру,
* 2006 — Евгений Назайкинский,
* 2008 — Алексей Трошин,
* 2021 — Николай Бех,
# Ев (Уаза)

Ев (фр. Ève) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Флорида (Монтгомери, Нью-Йорк)

Флорида — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Флорида (Монтгомери, Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1793 елда нигезләнгән.

# Флорида (Монтгомери, Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 51,4 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Яманлар (Һыныс)

Яманлар (төр. Yamanlar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Һыныс илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# HD146080

HD146080 — Геркулес йолдызлыгында урнашкан A0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Югары Летняя

Югары Летняя — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елга Берёзовка елгасының сул ярына тамагыннан 44 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 15 км.

# Югары Летняя
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кеть елгасы. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Чулымдан Кеть елгасына кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010600112115200028259
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202825
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Броньчин

Броньчин — Польшаның Лодзь воеводалыгы Блашки гминаcында урнашкан авыл.

# Броньчин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сен-Жюльен-сюр-Калон

Сен-Жюльен-сюр-Калон (фр. Saint-Julien-sur-Calonne) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Арберг

Арберг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Арберг
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Арберг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 31,29 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 468 метр биеклектә урнашкан.
# Стибиоло (Пиза)

Стибиоло — Италиянең Тоскана төбәге Терриччола өязендә урнашкан торак пункт.

# Стибиоло (Пиза)
## Географиясе

Стибиоло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Стибиоло (Пиза)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Труко (Кунео)

Труко — Италиянең Пьемонт төбәге Челле-ди-Макра өязендә урнашкан торак пункт.

# Труко (Кунео)
## Географиясе

Труко Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Труко (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 6815

NGC 6815 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 6815
## Тарихы

Әлеге галактика 1828 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Аустралия милли футбол җыелмасы

Австралия милли футбол җыелмасы (ингл. Australia national association football team) — халыкара футбол ярышларында Австралия вәкиле булып торучы милли такым.
# Копа

Копа (эст. Kopa) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
# (8007) 1988 RU6

(8007) 1988 RU6 (лат. 1988 RU6) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8007) 1988 RU6
## Тарихы

1988 елның 8 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RU6» саналган.
# Девлет (Чанкая)

Девлет (төр. Devlet) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чанкая илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кардеду

Кардеду — Италиянең Сардиния төбәгендә урнашкан коммуна. Нуоро провинциясе составына керә.

# Кардеду
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 38 метр биеклектә урнашкан. Бари-Сардо, Гайро, Ерцу, Ланузеи, Озини һәм Тертения коммуналары белән чиктәш.
# Улув (Люблин воеводалыгы)

Улув — Польшаның Люблин воеводалыгы Томашув-Любельски гминасында урнашкан авыл.

# Улув (Люблин воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# FAM53A

FAM53A (ингл. Family with sequence similarity 53 member A) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Кампигото (Падова)

Кампигото — Италиянең Венеция төбәге Боргорикко өязендә урнашкан торак пункт.

# Кампигото (Падова)
## Географиясе

Кампигото Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Кампигото (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вандзин (Лодзь воеводалыгы)

Вандзин — Польшаның Лодзь воеводалыгы Водзерады гминаcында урнашкан авыл.

# Вандзин (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Жаир Болсонару

Жаир Болсонару, Жаи́р Месси́ас Болсона́ру (порт. Jair Messias Bolsonaro, 1955 елның 21 марты, Бразилия, Сан-Паулу, Глисериу) — Бразилия дәүләт һәм сәяси эшлеклесе. 2018 елның 28 октябрендә узган гомуми сайлауларда Бразилия Федератив Республикасының 38нче президенты итеп сайланган. 2022 елның октябрендә булып узган президент сайлауларында Эшчеләр партиясе кандидаты Луис Инасиу Лула да Силвага оттырган.

# Жаир Болсонару
## Тәрҗемәи хәле

1955 елның 21 мартында Бразилиянең Сан-Паулу штаты Глисериу муниципалитетында туган. Әтисе ягыннан әби-бабасы Италиядән Бразилиягә күчкән мөһаҗирләр. Агульяс-Неграс хәрби академиясен тәмамлаган (1977). Хәрби диктатура (1964—1985) чорында армиядә десантчы һәм тупчы булып 17 ел хезмәт итә, капитан дәрәҗәсендә хәрби хезмәттән китеп, сәясәткә кушыла. 1988 елда беренче мәртәбә Рио-де-Жанейро шәһәр шурасы депутаты булып сайлана. Җиде мәртәбә Рио-де-Жанейродан федераль депутат булып үтә. 2014 елгы гомуми сайлауларда аның өчен Рио-де-Жанейро штатыннан 464 мең сайлаучы тавыш бирә.
Күп фиркаләрне алмаштыра: Христиан-демократлар, Прогрессчылар, Реформачы-прогрессчылар, Трабальчылар, Либераль фронт. 2016 елда Социал-христиан фиркасендә. 2017 елда «Патриот» фиркасендә. 2018 елда Социаль-либераль фиркагә керә.
2018 елгы президент сайлауларында үз кандидатурасын куя. 2018 елның 6 сентябрендә Жуис-ди-Фора шәһәрендә чыгыш ясаганда, пычак белән яралыйлар, ике операция кичерә.
2018 елның 7 октябрендә узган президент сайлауларында 46,06 % тавыш җыеп, икенче турга үтә. 2018 елның 28 октябрендә узган икенче турда 55,13 % тавыш җыеп, Бразилия Федератив Республикасының 38нче президенты итеп сайлана. Консерватив карашлы сәясәтче буларак танылган. Уң популист лозунглар ярдәмендә АКШ президенты булып сайланган Дональд Трампны үзенә үрнәк итеп саный.
2022 елның октябрендә булып узган президент сайлауларында Эшчеләр партиясе кандидаты Луис Инасиу Лула да Силвага оттырган.
# Сан-Марино

Сан-Мари́но (итал. San Marino), тулы рәсми исем Ак Сан-Марино Җөмһүрияте (итал. Serenissima Repubblica di San Marino) – дөньяда иң кечкенә дәүләтләрнең берсе.

# Сан-Марино
## Дин

    Төп мәкалә: Сан-Маринода дин
Ил үз халкының дини карашлары турында төгәл статистик мәгълүматлар бирми. Ким дигәндә, халыкның 95 % ы — Италиядәге кебек үк, католиклар, дип уйланыла, шулай ук илдә зур тарихлы яһүдләр һәм протестантлар азчылыгы да бар. Башка диннәр вәкилләренең зур булмаган төркемнәре, шул исәптән Йәхвә шаһитлары, вальденслар(ингл.)татар., бик аз санда мөселманнар һ. б. яши.
Сан-Маринода диннәр (2011) :
| Диннәр | % |
| Католиклык | 97.2% |
| Протестантлык | 1.1% |
| Башка христиан диннәре | 0.7% |
| Яһүд дине | 0.1% |
| Башка диннәр | 0.1% |
| Дини булмаган халык | 0.7% |
| Җавап бирмәгән | 0.1% |
# Тилапа (Малиналтепек)

Тилапа — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Malinaltepec муниципалитеты составына керә.

# Тилапа (Малиналтепек)
## Географиясе

Тилапа Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Тилапа (Малиналтепек)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Тилапа (Малиналтепек)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Марынцы

Марынцы (белар. Марынцы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.

# Марынцы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# (20835) Eliseadcock

(20835) Eliseadcock — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20835) Eliseadcock
## Тарихы

2000 елның 24 октябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 UY49» саналган.
# Акчаташ (Гөлова)

Акчаташ (төр. Akçataş) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Гөлова илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Гүзелдере (Гөльяка)

Гүзелдере (төр. Güzeldere) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Гөльяка илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сүннетчилер (Акһисар)

Сүннетчилер (төр. Sünnetçiler) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Акһисар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).