yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Монтеарагон

Монтеарагон (исп. Montearagón) — Испаниянең Толедо провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Монтеарагон
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 12 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 420 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Промник (Мазовия воеводалыгы)

Промник — Польшаның Мазовия воеводалыгы Нове-Място-над-Пилицей гминасында урнашкан авыл.

# Промник (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD40886

HD40886 — Күгәрчен йолдызлыгында урнашкан ApSrEu(Cr) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,21 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Истон (Адамс, Висконсин)

Истон — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Истон (Адамс, Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 93,6 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 293 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (360) Карлова

(360) Карлова (лат. Carlova) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (360) Карлова
## Тарихы

1893 елның 11 мартында Огюст Шарлуа тарафыннан Ницца обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1893 N» саналган.
# Гладна-Ромине

Гладна-Ромине — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. Фирдя (коммуна) коммунасына карый.

# Гладна-Ромине
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 255 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мөслим (станция)

Мөслим (рус. Муслюмово) — Чиләбе өлкәсенең Коншак районы составына керүче авыл.

# Мөслим (станция)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Мөслим (станция)
## Сәгать поясы

Мөслим (станция) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Мөслим (станция)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (16%), татарлар (67%), башкортлар (15%).
# Ка Миро (Ла Специя)

Ка Миро — Италиянең Лигурия төбәге Деива Марина өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка Миро (Ла Специя)
## Географиясе

Ка Миро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Ка Миро (Ла Специя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сарыаһметли (Юнусемре)

Сарыаһметли (төр. Sarıahmetli) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Юнусемре илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Веҗа-Вилалунга (Реҗо Эмилия)

Веҗа-Вилалунга — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Казальгранде өязендә урнашкан торак пункт.

# Веҗа-Вилалунга (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Веҗа-Вилалунга Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Веҗа-Вилалунга (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вене (Савона)

Вене — Италиянең Лигурия төбәге Риялто өязендә урнашкан торак пункт.

# Вене (Савона)
## Географиясе

Вене Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Вене (Савона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# MTPN

MTPN (ингл. Myotrophin) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Вильямсон (Джорджия)

Вильямсон — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Вильямсон (Джорджия)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Вильямсон (Джорджия)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,607986 км², 1,54764 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 281 метр биеклектә урнашкан.
# Юкарычарыкчы (Ыгдыр)

Юкарычарыкчы (төр. Yukarıçarıkçı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ыгдыр иле Ыгдыр илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# 501 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 501 — Милади тәкъвим буенча VI гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 501 — безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
* 501 — сан.
# Ка де Корти (Кремона)

Ка де Корти — Италиянең Ломбардия төбәге Чинджа-де'-Ботти өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка де Корти (Кремона)
## Географиясе

Ка де Корти Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Ка де Корти (Кремона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Забянькова

Забянькова (белар. Забянькова) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Крупский районында урнашкан авыл.

# Забянькова
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Ахоцичы

Ахоцичы (белар. Ахоцічы) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Киравский районында урнашкан авыл.

# Ахоцичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Аску

Аску (фр. Ascou) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, От-Арьеж кантонына карый.
# Абай (Көнбатыш Казакъстан өлкәсе)

Абай (каз. Абай) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Абай (Көнбатыш Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Авеако (Удине)

Авеако — Италиянең Фриули-Венеция-Җулия төбәге Коллоредо-ди-Монте-Альбано өязендә урнашкан торак пункт.

# Авеако (Удине)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Алмада (район)

Алмада — Португалиянең Сетубал округына керә торган фрегезия. Almada, Cova da Piedade, Pragal e Cacilhas муниципалитетына карый.

# Алмада (район)
## Географиясе

Мәйданы — 1,42 км².
# Долне Плахтинце

Долне Плахтинце (словак. Dolné Plachtince) — Словакиянең Вельки-Кртиш округында урнашкан авыл.

# Долне Плахтинце
## Тарихы

Авыл 1243 елда нигезләнгән.

# Долне Плахтинце
## Географиясе

Мәйданы — 9,88 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 203 метр биеклектә урнашкан.

# Долне Плахтинце
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Гобелс (Мичиган)

Гобелс — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан шәһәр.

# Гобелс (Мичиган)
## Тарихы

Гобелс шәһәре 1864 елда нигезләнгән.

# Гобелс (Мичиган)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,67507 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 248 метр биеклектә урнашкан.
# (4107) Rufino

(4107) Rufino (лат. Rufino) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4107) Rufino
## Тарихы

1989 елның 7 апрелендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 GT» саналган.
# (12751) Kamihayashi

(12751) Kamihayashi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12751) Kamihayashi
## Тарихы

1993 елның 15 мартында К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 EU» саналган.
# Запроссе

Запроссе (белар. Запроссе) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Лунинецкий районында урнашкан авыл.

# Запроссе
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Вутки

Вутки (белар. Вуткі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.

# Вутки
## Тарихы

Авыл 1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Вилейский өязе Ижа өязе (1932 елдан Войстам өязе) гминасы составында булган.

# Вутки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.

# Вутки
## Халык саны

* 1921 елда авылда 105 кеше, 18 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 86 кеше, 18 хуҗалык исәпләнгән.
# Фигуренки

Фигуренки (рус. Фигуренки) — Киров өлкәсенең Даровской районында урнашкан авыл.

# Фигуренки
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Фигуренки
## Сәгать поясы

Фигуренки Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Фигуренки
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Драгомирна

Драгомирна — Румыниянең Сучава жудецында урнашкан авыл. Митоку-Драгомирней (коммуна) коммунасына карый.

# Драгомирна
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 375 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Йолбилен (Вираншеһир)

Йолбилен (төр. Yolbilen) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Вираншеһир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Поркари (Падова)

Поркари — Италиянең Венеция төбәге Ангвилара Венета өязендә урнашкан торак пункт.

# Поркари (Падова)
## Географиясе

Поркари Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Поркари (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Косья

Косья (рус. Косья) — Свердловск өлкәсенең Түбән Тура шәһәр округы составына керүче бистә.

# Косья
## География

Ис елгасында урнашкан.

# Косья
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Косья
## Тарих

1933—2004 елларда эшчеләр бистәсе статусын йөрткән.

# Косья
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар, татарлар һ.б.
# Гвинади (Маса-Карара)

Гвинади — Италиянең Тоскана төбәге Понтремоли өязендә урнашкан торак пункт.

# Гвинади (Маса-Карара)
## Географиясе

Гвинади Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Гвинади (Маса-Карара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гранха Эфрен Сото (Харал дел Прогресо)

Гранха Эфрен Сото — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Хараль-дель-Прогресо муниципалитеты составына керә.

# Гранха Эфрен Сото (Харал дел Прогресо)
## Географиясе

Гранха Эфрен Сото Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха Эфрен Сото (Харал дел Прогресо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха Эфрен Сото (Харал дел Прогресо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# (17684) 1997 AS16

(17684) 1997 AS16 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17684) 1997 AS16
## Тарихы

1997 елның 14 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 AS16» саналган.
# Беляви (Кутновский повяты)

Беляви — Польшаның Лодзь воеводалыгы Стшельце гминаcында урнашкан авыл.

# Беляви (Кутновский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Банска-Бистрица

Банска-Бистрица (словак. Banská Bystrica, маҗар. Besztercebánya, алман. Neusohl) — Словакиянең Банска-Бистрица төбәгендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 79819 кеше (2011).

# Банска-Бистрица
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Банска-Бистрица Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

# Банска-Бистрица
## Тарих

Беренче мәртәбә 1255 елда телгә алынган.
# Визуввож

Визуввож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Нырес елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 32 км.

# Визуввож
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300112103000077841
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007784
* Бассейн коды — 03.05.03.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Варзеа-Гранди (Мату-Гросу)

Варзеа-Гранди — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.

# Варзеа-Гранди (Мату-Гросу)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 938,057 км², 724,279 км² (2022).
# NGC 7254

NGC 7254 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7254
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Frank Muller тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Устад Иса (кратер)

Устад Иса — Меркурий планетасының 31°30′ к. к. 166°00′ кб. о. координаталары буенча урнашкан 105 километрлы кратеры.

# Устад Иса (кратер)
## Исеме

Кратер һинд архитекторы Устад Иса хөрмәтенә аталган.
# NGC 4111

NGC 4111 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4111
## Тарихы

Әлеге галактика 1788 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Войпоне

Войпоне — Польшаның Подлясье воеводалыгы Шиплишки гминасында урнашкан авыл.

# Войпоне
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шарп (ай кратеры)

Шарп (лат. Sharp) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 37,61 км булган кратер.

# Шарп (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Абрахам Шарп (1651—1742) хөрмәтенә бирелә.

# Шарп (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Лемью (Сосногорск районы)

Лемью (рус. Лемью) — Коми Республикасының Сосногорск районында урнашкан станция.

# Лемью (Сосногорск районы)
## Климат

Лемью климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Лемью (Сосногорск районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: билгесез
# Иж-Бубый авылы тарихы музее

* Мәдәният порталы
Иж-Бубый авылы тарихы музее (рус. Музей истории села Иж-Бобья) — Татарстанның Әгерҗе районы Иж-Бубый авылында урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). 2011 елдан Әгерҗе районы мәдәни мирас һәм тарих музее филиалы. Иж-Бубый авылы тарихы һәм 1781—1911 елларда авылда эшләгән Иж-Бубый мәдрәсәсе тарихы белән таныштыра. Координатлары:?56.469003° т. к.. 52.995914° кч.оз. (G) (O) (Я).

# Иж-Бубый авылы тарихы музее
## Тарих

Бертуган Бубилар исемендәге Иж-Бубый мәктәбендә мәдрәсәгә багышланган музей 1989 елның 25 маенда ветеран укытучы Рәмзия Арслан кызы Хәлиуллина, мәктәп директоры (соңрак «Бубыйлар мирасы» (Наследие Буби) фондының башкаручы директоры) Раиф Мөхәммәтҗан улы Гәрәев тырышлыгы белән ачыла. Математика укытучысы Р. А. Хәлиуллина — Иж-Бубый авылы тарихы, бигрәк тә Иж-Бубый мәдрәсәсе тарихы буенча эзләнү эшләре алып барган шәхес. Әгерҗедә туып, балачагында Иж-Бубый авылында яшәгән, шунда тулы булмаган урта мәктәпне тәмамлаган Советлар Берлеге Каһарманы хәрби диңгезче Асаф Котдус улы Габдерахманов (1918—2000) Акъярдан кунакка кайткач, музей өчен мәктәп тарихы турында мәгълүматлар белән документлар тапшыра. 1999 елда музейга «мәктәп музее» исеме бирелә. Берара вакытлыча музей мәчет бинасында урнашып тора.

# Иж-Бубый авылы тарихы музее
## Экспонатлар

Музей экспонатларын җыю берничә этаптан тора. XX гасыр уртасында башланган беренче этапта этнография, нумизматика тупланмалары, вакыйгаларда катнашучыларның истәлекләре туплана. Әлеге эшне Иж-Бубый мәктәбе тарих укытучысы Илһамия Аппакова оештыра. Авылдан чыккан күренекле шәхесләр (авыл хуҗалыгы эшчәннәре, санаторий хезмәткәрләре, Вадандашлар һәм Бөек Ватан сугышларында катнашучылар) турында мәгълүмат җыела бара.
1989 елда Иж-Бубый мәктәбенең яңа бинасында музей ачу тантанасы була. Музей бүлмәсендә даими экспозицияләр булдырыла, экскурсоводлар билгеләнә.
1991 елның маенда Бубый мәдрәсәсенең 210 еллык юбилее үткәрелә. Тантанага килгән галимнәр Азадә-Айшә Рорлих (АКШ), Раиф Мәрданов, Диләрә Тумашева, Гөлнара Газизова (барысы да - Казан), кунаклар - мәдрәсә мөгаллимнәре, шәкертләренең нәселе – Габдулла Бубиның кызы Ситдыйка Бубинская (Санкт-Петербург), Аидә Тайсина (Казан), Мәдинә Рәхимкулова (Ырынбур) һ. б. музейга ярдәм күрсәтә.
Өченче этапта булачак музей — бертуган Бубилар йортында ремонт эшләре тәмамлангач (йорт республика «Мирас» программасына кертелеп, 4 млн сум акча бүлеп бирелгән), Иж-Бубый мәктәп музееннан аерылып, аерым музей буларак, «Иж-Бубый авылы тарихы музее» булып эшли башлый. Әгерҗе районы башкарма комитетының 2011 елның 19 гыйнварындагы 11нче санлы карары белән Иж-бубый авылы тарихы музее «Әгерҗе районы мәдәни мирас һәм тарих музее» муниципаль бюджет мәдәни учреждениесенә филиал итеп кертелә.
Экспозиция бүлекләре: «Мәгърифәт учагы каһарманнары», «Мәдрәсә мөгаллимнәре», «Совет чоры мәктәбе - тарих битләрендә (1917-1989 еллар)», «Үткәннәребезгә тугры калып, заман белән бергә атлыйбыз (1990-2011 еллар)», «Дәреслекләр һәм китаплар», «Онытылмас очрашулар», «Бубыйлар кабызган якты учак ялкынланып яна бүген дә....», «Сугышчан Дан экспозициясе».
Музейның гомуми мәйданы 18 кв. м.
# NGC 7013

NGC 7013 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7013
## Тарихы

Әлеге галактика 1784 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Лимре

Лимре — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
# (17455) 1990 SH7

(17455) 1990 SH7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17455) 1990 SH7
## Тарихы

1990 елның 22 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 SH7» саналган.
# Сан Габрьел (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)

Сан Габрьел — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Долорес-Идальго муниципалитеты составына керә.

# Сан Габрьел (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Географиясе

Сан Габрьел Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Габрьел (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Габрьел (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# HD216608

HD216608 — Кәлтә йолдызлыгында урнашкан kA3VmF2III/IVp спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 5,808 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Старе Сипне

Старе Сипне — Польшаның Подлясье воеводалыгы Гродзиск гминасында урнашкан авыл.

# Старе Сипне
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ашагы Чәмәнли

Ашагы Чәмәнли (әзери. Aşağı Çəmənli) — Әзербайҗанның Бейләган районына караган авыл.