yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Кәгазь тарихы

1803 нче елдан кәгазь җитештерүдә кәгазь ясау машиналары кулланыла. Папирус, каен тузы , пергамент кебек кәгазь сыман материалларны җитештерү технологиясе күптәннән билгеле була.
Кытайда кәгазь Цай Луньга кадәр бамбуктан, аннан да элегрәк ефәктән дә эшләнгән. Борынгы индуслар кәгазь сыман материалның табигый барлыкка килү процессын ачканнар. Үлән белән тукланучы эре хайваннарның ( мәсәлән, филләр) табигый бүленеп чыккан калдыклары яңгырдан соң җыелып калган суда элпә хасил иткән. Мондый кәгазьне чыгаручы фабрикалар Һиндстан һәм Таиландта әле дә эшли.
Бамбук – авыр, ә ефәк - кыйммәт. Алардан җитештерелгән кәгазь нык булмый һәм тиз юешләнә. Цай Луньны министр - киңәшче итеп куялар. Арзан һәм гади технологияле кәгазь эшкәртү ысулын уйлап табарга аңа кушыла. Эзләнүләр аны шөпшәләргә китерә. Ул шөпшә ояларының юка, нык материалдан булуын ачыклаган. Төзелеш материалы булып үлгән үзагач һәм үлән җепселләре хезмәт иткән. Элеге чималны хайваннар бик әйбәт итеп чәйниләр, бу вакытта ул ябышучан, аксымга бай селәгәй белән юешләнә. Шөпшәнең селәгәе, юешләүдән тыш, суны кире этәргеч булып санала. Шуннан соң, йомшартылган масса , кибеп, ачык төстәге нык , каты кәгазьгә әйләнә. Цай Лунь йөзләрчә тәҗрибә ясаганнан соң, кәгазьне тут агачының кайрысыннан, агач көленнән җитештереп була дигән нәтиҗә ясый. Элеге әйберләрнең барысын да бергә бутап, билгеле бер формага сала. Бу форма агач рамнан һәм бамбук иләгеннән гыйбарәт. Киптергәннән соң, ул бу массаны ташлар ярдәмендә үтүкли. Нәтиҗәдә нык кәгазь битләре барлыкка килә.
Шулай итеп, безнең эрага кадәр 105 нче елда Цай Лунь тарафыннан «класссик» кәгазь барлыкка килә.
Цай Лунь ачышыннан соң кәгазь эшкәртү тиз үсеш ала. Ныклык өчен крахмал, җилем, табигый буяулар кушыла башлый. VII гасыр башында кәгазь җитештерү Корея һәм Япониядә билгеле була. Ә инде тагын 150 елдан хәрби әсирләр аркылы гарәпләргә барып җитә. VII - VIII гасырларда кәгазь җитештерү шулай ук Урта Азиядә, Кореядә, Япониядә һәм башка Азия илләрендә алга китә. XI – XII гасырлардан башлап, китап басуның киң җәелүе белән, кәгазь җитештерү бик тиз үсә.
XX гасырда кәгазь җитештерү промышленностьнең иң югары дәрәҗәдә механикалаштырылган өлкәсенә әйләнә.
# Гавер-Норт (Монтана)

Гавер-Норт — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гавер-Норт (Монтана)
## Географиясе

Гавер-Норт халык санын алу урыны мәйданы — 8,687505 км², 8,822284 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2475 Фут биеклектә урнашкан.
# (14939) Норикура

(14939) Норикура — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14939) Норикура
## Тарихы

1995 елның 21 февралендә А. Накамура тарафыннан Кумакоген обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 DG1» саналган.
# Заручевская

Заручевская (рус. Заручевская) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче авыл.

# Заручевская
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Заручевская
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.

# Заручевская
## Халык

2010 елда биредә 33 кеше яшәве билгеле.
2010 елгы җанисәп буенча авылда руслар (91%) яши.
# Халыкара тел

Күп кешеләр тарафыннан икенчел тел буларак өйрәнелгән һәм дөньядагы халыкара мөнәсәбәтләрдә кулланылган табигый телне халыкара тел дип атыйлар. Халыкара тел аны беренчел тел яки икенчел тел буларак кулланучылар саны белән генә түгел, шулай да аның географик таралышы, халыкара оешмаларда һәм дипломатик мөнәсәбәтләрдә кулланышы белән билгеләнә..

# Халыкара тел
## Билгеләмә

Кайбер чыганаклар билгеләгәнчә, бер телнең халыкара тел дәрәҗәсендә яшәвен дәвам итүе өчен түбәндәге сыйфатлар зарур:
* сөйләшүчеләрнең зур саны
* сөйләшүчеләрнең зур өлеше өчен махсус өйрәнелгән икенчел тел булуы (лингва франка функциясе)
* берничә илдә рәсми статусы
* лингвистик җәмгыятчелегенең бер этник төркем белән чикләнмәве
* чит ил теле буларак киң дәрәҗәдә укытылган бер яки күбрәк стандарт регистр булуы
* лингвистик престижлык белән бәйлелеге
* халыкара сәүдә мөнәсәбәтләрендә кулланылышы
* халыкара оешмаларда куллану
* фәнни даирәләрдә кулланылышы
* киң күләмдә әдәбият булуы

# Халыкара тел
## Яшәүче халыкара телләр

Төгәл мәгънәдә халыкара телләр булып астагылар санала ала:
| Тел | Туган тел | Тулаем сөйләшүчеләр | Рәсми статус |
| инглизчә | 328 M | 1800 M | Инглиз мохите |
| испанча (кастильча диалекты) | 329 M - 400 M | 500+ M | Испан мохите |
| французча | 67.8 - 110 M | 500 M | Франкофония |
Башка чыганакларга карата түбәндәге телләрне дә "халыкара телләр" дип билгелиләр, ләкин кискенрәк карашлы чыганаклар аларны "супер-региональ телләр" дип билгели:
| Тел | Туган тел | Тулаем сөйләшүчеләр | Рәсми статус |
| Мандарин (кытай теле диалекты) | 845 M | 1345 M | Кытай мохите |
| Хинди телләре (Стандарт Хинди, Урду, Бихари, Раҗастани, һ.б.) | 460 M | 650 M | Индия суб-кыйтгасы |
| Гарәпчә | 221 M | 450 M | Гарәп дөньясы |
| Португалча | 178 M | 220 M | Португал мохите |
| Урысча | 144 M | 300 M | Рус мохите |
| Алманча | 90 M | 200 M | Алман мохите |

# Халыкара тел
## Башка супра-региональ телләр

карагыз Лингва франка
Де-факто халыкара телләр дип саналыр өчен кайбер критерийларга тиң булмаган башка супра-региональ телләр:
| Тел | Туган тел | Тулаем сөйләшүчеләр | Рәсми статус |
| Малайяча һәм индонезийча | 60 M | 176 M - 250 M | Малай архипелагы |
| Фарсыча | 70 M | 144 M | Бөек Иран |
| Суахили | 5 - 10 M | 100 M | Көнчыгыш Африка |
| Тамильча | 68 M | 77 M | Һиндстан, Шри-Ланка, Сингапур |
| Итальянча | 60 M | 70 M | Италия |
| Голландча һәм Африкаанас | 28 M | 46 M | Голланд мохиты |

# Халыкара тел
## Тарих

Тарихи халыкара телләр арасына шумер теле, аккад теле, иске арамей теле, грек теленең койнесы, латин теле, гарәп теле, cанскрит, кытайча, испанча, французча, урысча һәм инглизчә керәләр.
* Көнчыгыш Рим империясы - коин грек теле
* Көнбатыш Рим империясе - гади латин төле
* Төрки каһанлыгы - төрки телләр
# Эль Кармен де ла Куеста (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)

Эль Кармен де ла Куеста — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Долорес-Идальго муниципалитеты составына керә.

# Эль Кармен де ла Куеста (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Географиясе

Эль Кармен де ла Куеста Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Кармен де ла Куеста (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Кармен де ла Куеста (Долорес Идальго Куна де ла Индепенденсия Насионал)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Долни Лажани (Липова)

Долни Лажани (чех. Dolní Lažany) — Чехиянең Карловы Вары крае Липова районында урнашкан авыл.

# Долни Лажани (Липова)
## Географиясе

Мәйданы — 3,281 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Долни Лажани (Липова)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Долни Лажани (Липова)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Долни Лажани (Липова)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 128 |
| 1880 | 144 |
| 1890 | 102 |
| 1900 | 104 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 135 |
| 1921 | 120 |
| 1930 | 144 |
| 1950 | 53 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 44 |
| 1970 | 49 |
| 1980 | 40 |
| 1991 | 36 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 29 |
| 2011 | 31 |
| 2021 | 28 |
# 3-нче Беларус фронты

3-нче Беларус фронты (рус. 3-й Беларусский фронт (3Бел.Ф)) – Бөек Ватан сугышы вакытында ССРБ Кораллы көчләре эчендәге оператив стратегик хәрби берләшмә.

# 3-нче Беларус фронты
## Тарих

3-нче Беларус фронты гаскәрләре Беларус, Литва, Көнчыгыш Пруссияне азат итү сугышларында катнаша.
# Гамбия

Га́мбия (ингл. The Gambia,), Гамбия Җөмһүрияте (ингл. Republic of The Gambia) — Көнбатыш Африкада урнашкан дәүләт. Африканың кыйтга өлешендә иң кечкенә ил. Төньяк, көнчыгыш һәм көньякта Сенегал белән чиктәш, көнбатышта Атлантик океан белән юыла. 1965 елның 18 февралендә Бөекбританиядән бәйсезлек алып, Милләтләр Дуслыгына керә. Дәүләт башкаласы — Банжул.

# Гамбия
## Демография

Халык саны 1 700 000 кеше тәшкил итә. Шуның 99 % — африканнар.
2020 елга ― 2, 2 млн кеше.

# Гамбия
## Дин

    Төп мәкалә: Гамбиядә ислам
Гамбия Конституциясенең 25нче маддәсе гражданнарның теләсә нинди динне үз теләге белән тоту хокукларын яклый. Ил халкының (2,2 млн кеше, 2020 елга) 96 % ы Мәлики мәзһәбендәге сөнни мөселманнар. Шигый мөселманнарның күпчелеге ― Ливаннан һәм башка гарәп илләреннән күчеп килгән мөһаҗирләр. Гамбиянең ислам тарафдарлары арасында шулай ук әхмәдиячеләр бар, суфичылык йогынтысы сизелә. Ураза бәйрәме һәм Корбан бәйрәме кебек төп мөселман бәйрәмнәре вакытында Гамбиядәге бөтен сәүдә эшчәнлеге туктала диярлек. Җирле серер дине(ингл.)татар. Гамбия мөселман җәмгыятендә шактый эз калдырган: «Тобаски», «Гамо», «Корите» һәм «Вери Кор» кебек җирле мөселман фестивальләренең атамалары Серер диненнән алынган.
Христиан җәмгыяте ил халкының 3 % ын тәшкил итә. Христианнарның күпчелеге Рим Католик Чиркәвенә карый. Ил халкының 1 % ы традицион Африка диннәренә ышана. Көньяк Азиядән күчеп килгән мөһаҗирләр арасында индуистлар һәм Бәһаи дине тарафдарлары бар.
# Лоуренс Иглбөргер

Лоуренс Иглбөргер (1 август 1930(1930-08-01), Милуоки, Висконсин, Америка Кушма Штатлары — 4 июнь 2011(2011-06-04) (80 яшь), Шарлотсвилл, Виргиния, Америка Кушма Штатлары) — дипломат, сәясәтче, АКШ дәүләт сәркәтибе урынбасары (20 гыйнвар 1989 – 8 декабрь 1992), АКШ дәүләт сәркәтибенең сәяси сораулар буенча урынбасары (11 февраль 1982 – 1 май 1984), АКШ дәүләт сәркәтибе (8 декабрь 1992 – 20 гыйнвар 1993), АКШның Югославиядәге илчесе (21 июнь 1977 – 24 гыйнвар 1981), АКШ дәүләт сәркәтибе (23 август 1992 – 8 декабрь 1992), (14 май 1981 – 26 гыйнвар 1982).
# HD227544

HD227544 — Аккош йолдызлыгында урнашкан A . M: спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,39 ± 0,04 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Волжский листок (гәҗит, 1903)

Волжский листок — сәүдә-сәнәгать гәҗите. 1903 елның 9 гыйнварыннан 1904 елның 1 гыйнварына кадәр Казан шәһәрендә атнага өч тапкыр рус телендә нәшер ителә, барлыгы 108 саны чыга.
# Айвааланы (Демирҗи)

Айвааланы (төр. Ayvaalanı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Демирҗи илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кагха

Кагха (ингл. Kagha) — Бутан дәүләтенең Тронгса дзонгхагында урнашкан авыл.

# Кагха
## Географиясе

Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2 494 метр биеклектә 27°32′00″ т. к. 90°28′00″ кб. о. координаталы буенча урнашкан.
# Һобокен (Җорҗия)

Һобокен — Америка Кушма Штатларының Җорҗия штатында урнашкан шәһәр.

# Һобокен (Җорҗия)
## Тарихы

Һобокен шәһәре елда нигезләнгән.

# Һобокен (Җорҗия)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 8,921864 км², 8,92187 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 40 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мәүлет (Кушнарин районы)

Мәүлет — Башкортстанның Кушнаренко районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452244, ГАТОБК коды — 80240810003.

# Мәүлет (Кушнарин районы)
## Тарих

Мәүлет авылы 1795 елда булган V ревизия вакытында искә алына. Авылга нигез салучы Дыванай улысыннан Мәүлет Мәмбәтев. 1834 елда авылда ни бары 47 кеше яшәгән, алар Каңлы улысы Көек түбәсе башкортлары булганнар. Ләкин 1856 елда каңлы башкортларының күбесе Кыйгазы елгасы башына күченәләр. Һәм авыл мишәрләрнеке булып кала, алар 1794 елда Түбәнге Сәет авылыннан күченгәннәр, шул ук вакытны бу авылга типтәрләр килгән. Мишәрләрнең саны 1920 елда 45 ихатада 242 кеше исәпләнгән.
1795 елда 5 мишәр, 24 саклы татар, 27 мырза, 2 отставкадагы солдат яшәгән. Ясаклы татарлар соңыннан типтәрләр сословиясенә күчәләр. 1816 һәм 1834 елдагы ревизияләрдә мырзалар исәпкә алынмаган, чөнки алар башка җирләргә киткәннәр. 1896 елда авылда 168 кеше яшәгән.
Шулай итеп башкорт авылы Мәүлет 19 гасырның 50-нче елларыннан типтәр-мишәр авылына әйләнгән.
# Ун-Вый-Вар

Ун-Вый-Вар — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Вый-Вар елгасының сул ярына тамагыннан 52 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 18 км.

# Ун-Вый-Вар
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200050970
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115205097
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Орьон

Орьон (фр. Orion) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
# Яңа Оча (Мамадыш районы)

Яңа Оча — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422140.

# Яңа Оча (Мамадыш районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.1 °C | -10.9 °C | -5.7 °C | 4.4 °C | 13.4 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.7 °C | 12.1 °C | 4.3 °C | -4.9 °C | -10.3 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
# Богдашкино (Чынлы районы)

Богдашкино (рус. Богдашкино) — Сембер өлкәсенең Чынлы районында урнашкан сала.

# Богдашкино (Чынлы районы)
## Сәгать поясы

Богдашкино (Чынлы районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Богдашкино (Чынлы районы)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чуашлар (91,2%), татарлар (5,3%), руслар (3%).
# Витленд (Миссури)

Витленд — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Витленд (Миссури)
## Тарихы

Витленд шәһәре елда нигезләнгән.

# Витленд (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,57254 км², 1,572542 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 321 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Старопатица

Старопатица — Болгариянең Видин өлкәсендә урнашкан авыл. Кула җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Старопатица
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 230 метр биеклектә урнашкан.
# (4172) Rochefort

(4172) Rochefort (лат. Rochefort) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4172) Rochefort
## Тарихы

1982 елның 20 мартында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 FC3» саналган.
# IC 4343

IC 4343 — Үгезкөтүче йолдызлыгы чикләрендә урнашкан LINER .

# IC 4343
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4343, 2MASX J13545583+2507214, MCG+04-33-024, PGC 49470, AGC 231958, Z 132-44, Z 1352.6+2521, SDSS J135455.80+250721.5, LEDA 49470 һәм Gaia DR2 1258049285967915520 буларак та сурәтләнә.
# Юровський Дол

Юровський Дол — Словениянең Светий Юрий-в-Словенських Горицях (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Юровський Дол
## Географиясе

Мәйданы — 5,16 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 265 метр биеклектә урнашкан.
# Бонцида

Бонцида — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. Бонцида (коммуна) коммунасына карый.

# Бонцида
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 281 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Хендри (округ, Флорида)

Хендри — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Ла-Бель шәһәре.

# Хендри (округ, Флорида)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1923 елда оештырыла.

# Хендри (округ, Флорида)
## Территориясе

Округ мәйданы 2986 км² тәшкил итә.
# 1323 ел

2 меңьеллык :
XII гасыр — XIII гасыр — XIV гасыр — XV гасыр — XVI гасыр :
Хронологик таблица :
1323 (бер мең өч йөз егерме өченче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 1323 елы, II меңьеллыкның 323 елы, XIV гасырның 23 елы, XIV гасырның 3 унъеллыгының 3 елы, 1320 елларның 4 елы. 1323 елдан бирле 701 ел үтте.

# 1323 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1323 елда туганнар

# 1323 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1323 елда вафатлар
# Баҗовара (Модена)

Баҗовара — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Модена өязендә урнашкан торак пункт.

# Баҗовара (Модена)
## Географиясе

Баҗовара Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Баҗовара (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Стружевице

һәм
Стружевице — Польшаның Великопольское воеводалыгы Ходзеж гминасында урнашкан авыл.

# Стружевице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Фуез

Фуез (фр. Fouilleuse) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# (14466) Hodge

(14466) Hodge — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14466) Hodge
## Тарихы

1993 елның 25 июлендә M. Hammergren тарафыннан Manastash Ridge обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 OY2» саналган.
# Айрат Сафин (1975)

Айрат Фоат улы Сафин (1 август, 1975 елда, СССР, ТАССР, Түбән Кама) — «Түбән Кама нефть химиясе» ГАҖ генераль директоры.

# Айрат Сафин (1975)
## Биографиясе

1975 елның 1 августында Түбән Кама шәһәрендә туа. Казан дәүләт технология университетын (1998, 2000) тәмамлый.

# Айрат Сафин (1975)
## Карьерасы

1992-1996 елларда - "Түбән Кама төзелеш һәм металл конструкцияләр заводы" АҖ автотранспорт цехы автослесаре.
1996-1997 елларда - "Фундамент компаниясе " ҖЧҖнең сату башлыгы.
1997 елдан 1997 елга кадәр -"Түбән Кама нефть химиясе" ААҖ синтетик каучуклар җитештерү заводының 1 нче җитештерү цехында слесарь-ремонтчы.
1997-1999 елларда - "Түбән Кама нефть химиясе" ААҖ синтетик каучуклар җитештерү буенча завод каучукларын полимерлаштыру цехының химик реактивлар җитештерү аппаратчысы.
1999-2001 елларда - "Түбән Кама нефть химиясе" ААҖ синтетик каучуклар җитештерү заводы каучукларны полимерлаштыру цехының бүлек башлыгы.
2001-2003 елларда - "Түбән Кама Нефтехим" ААҖ полистироллар җитештерү һәм газ конденсатын эшкәртү заводының полистиролларын эшләү цехы механигы.
2003-2004 елларда - "Түбән Кама нефть химиясе" ААҖ полистироллар җитештерү һәм газ конденсатын эшкәртү заводының баш механигы урынбасары.
2004-2005 елларда - "Түбән Кама нефть химиясе" ААҖ полистироллар җитештерү һәм газ конденсатын эшкәртү заводының стиролполимерлаштыру цехы башлыгы.
2005 елдан 2013 елга кадәр - "Казаноргсинтез" ГАҖ поликарбонатлар заводының дифенил- һәм поликарбонат синтезы цехы башлыгы.
2013 елдан 2020 елга кадәр - "Казаноргсинтез" ГАҖнең этилен заводы директоры.
2020 елдан — "Түбән Кама нефть химиясе" ГАҖ генераль директоры.

# Айрат Сафин (1975)
## Бүләкләре

* «Казаноргсинтез» ААҖ рәхмәте (2006 ел)
* «Уйлап табу һәм рационализация отличнигы» билгесе (2012 ел)
* Казан шәһәренең Киров һәм Мәскәү районнары администрациясенең Мактау грамотасы (2017 ел)
* «ТР Уйлап табучылар һәм рационализаторлар җәмгыятенә 60 ел» билгесе (2018 ел)
# Бистшиця (Конинский повяты)

Бистшиця — Польшаның Великопольское воеводалыгы Гродзец гминасында урнашкан авыл.

# Бистшиця (Конинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Эль Каризал (Эдуардо Нери)

Эль Каризал — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Эдуардо-Нери муниципалитеты составына керә.

# Эль Каризал (Эдуардо Нери)
## Географиясе

Эль Каризал Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Каризал (Эдуардо Нери)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Каризал (Эдуардо Нери)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# 1259 ел

2 меңьеллык :
XI гасыр — XII гасыр — XIII гасыр — XIV гасыр — XV гасыр :
Хронологик таблица :
1259 (бер мең ике йөз илле тугызынчы) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча чәршәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1259 елы, II меңьеллыкның 259 елы, XIII гасырның 59 елы, XIII гасырның 6 унъеллыгының 9 елы, 1250 елларның 10 елы. 1259 елдан бирле 765 ел үтте.

# 1259 ел
## Вакыйгалар

* Александр Невский Новгород шәһәрен Алтын Урдага ясак түләргә мәҗбүр иткән.

# 1259 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1259 елда туганнар

# 1259 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1248 елда вафатлар
# Эхидо эль Меските, Охо де Агва дел Меските (Пабельон де Артеага)

Эхидо эль Меските, Охо де Агва дел Меските — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Пабельон-де-Артеага муниципалитеты составына керә.

# Эхидо эль Меските, Охо де Агва дел Меските (Пабельон де Артеага)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эхидо эль Меските, Охо де Агва дел Меските (Пабельон де Артеага)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Сен-Мартен-дю-Фую (Мен һәм Луара)

Сен-Мартен-дю-Фую (фр. Saint-Martin-du-Fouilloux) — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Бово (Мен һәм Луара)

Бово — Франциянең Мен һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Санто-Томе-дель-Пуэрто

Санто-Томе-дель-Пуэрто (исп. Santo Tomé del Puerto) — Испаниянең Сеговия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Санто-Томе-дель-Пуэрто
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 57 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1072 метр биеклектә урнашкан.