yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Миллз (ай кратеры)

Миллз (лат. Mills) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 35,65 км булган кратер.

# Миллз (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Марк Миллс (1917—1958) хөрмәтенә бирелә.

# Миллз (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# Селья (Виру-Нигула)

Селья (эст. Selja) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# GSC3725-1714

GSC3725-1714 — Жираф йолдызлыгында урнашкан A3m спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,78 ± 0,06 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Лос Чилитос, Уерта лос Чилитос (Сан Фелипе)

һәм
Лос Чилитос, Уерта лос Чилитос — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Фелипе муниципалитеты составына керә.

# Лос Чилитос, Уерта лос Чилитос (Сан Фелипе)
## Географиясе

Лос Чилитос, Уерта лос Чилитос Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Лос Чилитос, Уерта лос Чилитос (Сан Фелипе)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лос Чилитос, Уерта лос Чилитос (Сан Фелипе)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Дмитрий Мигунов

Дмитрий Мигунов (Дмитрий Андрей улы Мигунов, 21 ноябрь 1992(1992-11-21) (31 яшь), Уфа — , ) — РФ кыска юлда тимераякта йөрүчесе (шорт-трекчы), Европа чемпионы (2014, 2015).
# SERPINB13

SERPINB13 (ингл. Serpin family B member 13) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Камышлы (Гейве)

Камышлы (төр. Kamışlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Гейве илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гожендзей

һәм
Гожендзей — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Субковы гминасында урнашкан авыл.

# Гожендзей
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (19373) 1997 YC14

(19373) 1997 YC14 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19373) 1997 YC14
## Тарихы

1997 елның 31 декабрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 YC14» саналган.
# Марколин (Падова)

Марколин — Италиянең Венеция төбәге Консельве өязендә урнашкан торак пункт.

# Марколин (Падова)
## Географиясе

Марколин Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Марколин (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Секирь

Секирь — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Нем елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Секирь
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200112103000014916
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001491
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Раковня

һәм
Раковня — Польшаның Великопольское воеводалыгы Мурована-Гослина гминасында урнашкан авыл.

# Раковня
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Энджеево (гмина Любаш)

Энджеево — Польшаның Великопольское воеводалыгы Любаш гминасында урнашкан авыл.

# Энджеево (гмина Любаш)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Васькино (Афанасьево районы)

Васькино (рус. Васькино) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.

# Васькино (Афанасьево районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Васькино (Афанасьево районы)
## Сәгать поясы

Васькино (Афанасьево районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Васькино (Афанасьево районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Кара (Верона)

Кара — Италиянең Венеция төбәге Бадия-Калавена өязендә урнашкан торак пункт.

# Кара (Верона)
## Географиясе

Кара Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Кара (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лагундо

Лагундо — Италиянең Трентино — Альто-Адидже төбәгендә урнашкан коммуна. Южный Тироль провинциясе составына керә.

# Лагундо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 350 метр биеклектә урнашкан. Марленго, Натурно, Плаус, Лана, Мерано, Парчинес һәм Тироло коммуналары белән чиктәш.
# Ключи (Җаек кушылдыгы)

Ключи — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Җаек елгасының уң ярыннан 1237 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 19 км.

# Ключи (Җаек кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы бассейны (Россия булеге) Сакмар елгасыннан түбенрәк, Илек елгасын кертми. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 12010001012112200007276
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112200727
* Бассейн коды — 12.01.00.010
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Бишице (Чехия)

Бишице (чех. Byšice) — Чехиянең Урта Чехия крае Мельник һәм Q89884974? районында урнашкан авыл.

# Бишице (Чехия)
## Географиясе

Мәйданы — 10,845769 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 195 метр биеклектә урнашкан.

# Бишице (Чехия)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Бишице (Чехия)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Бишице (Чехия)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 757 |
| 1880 | 1091 |
| 1890 | 1077 |
| 1900 | 1128 |
| 1910 | 1282 |
| 1921 | 1235 |
| 1930 | 1301 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 1147 |
| 1961 | 1229 |
| 1970 | 1295 |
| 1980 | 1168 |
| 1991 | 1144 |
| 2001 | 1155 |
| 2011 | 1320 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 1324 |
| 2016 | 1307 |
| 2017 | 1326 |
| 2018 | 1361 |
| 2019 | 1356 |
| 2020 | 1395 |
| 2021 | 1383 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 1354 |
| 2022 | 1381 |
| 2023 | 1431 |
| 2024 | 1437 |
# Льянарс

Льянарс (кат. Llanars) — Испаниянең Жирона провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Льянарс
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 24,7 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 983 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Кадылар (Чан)

Кадылар (төр. Kadılar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Чанаккале иле Чан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Шәриф Камал урамы (Казан)

Шәриф Камал урамы (рус. улица Шарифа Камала) — Казанның Вахит һәм Идел буе районнарында урнашкан урам. Язучы, драматург Шәриф Камал (1884-1942) исемен йөртә.

# Шәриф Камал урамы (Казан)
## Географиясе

Татарстан урамыннан башланып, Яңа Вахитов урамы белән киселештә тәмамлана.

# Шәриф Камал урамы (Казан)
## Тарих

Хәзерге исемен 1953 елның 4 дикәбреннән йөртә.
# Ринкон де ла Преса дел Ситио (Мануел Добладо)

Ринкон де ла Преса дел Ситио — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мануэль-Добладо муниципалитеты составына керә.

# Ринкон де ла Преса дел Ситио (Мануел Добладо)
## Географиясе

Ринкон де ла Преса дел Ситио Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Ринкон де ла Преса дел Ситио (Мануел Добладо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ринкон де ла Преса дел Ситио (Мануел Добладо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Тесьер-де-Корне

Тесьер-де-Корне (фр. Teissières-de-Cornet) — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
# Реймонд (Вашингтон)

Реймонд — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан шәһәр.

# Реймонд (Вашингтон)
## Тарихы

Реймонд шәһәре елда нигезләнгән.

# Реймонд (Вашингтон)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 12,152164 км², 4,69 квадрат миль, 11,971011 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 4 метр һәм 13 Фут биеклектә урнашкан.
# Еникөй (Салихлы)

Еникөй (төр. Yeniköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Салихлы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Эптаси-Яха

Эптаси-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Няда-Яха елгасының уң ярыннан 174 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 29 км.

# Эптаси-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000212115300072953
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115307295
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Лос Запотильос, Эль Запотильо (Петатлан)

Лос Запотильос, Эль Запотильо — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Петатлан муниципалитеты составына керә.

# Лос Запотильос, Эль Запотильо (Петатлан)
## Географиясе

Лос Запотильос, Эль Запотильо Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Лос Запотильос, Эль Запотильо (Петатлан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Лос Запотильос, Эль Запотильо (Петатлан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# (5080) Oja

(5080) Oja (лат. Oja) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5080) Oja
## Тарихы

1976 елның 2 мартында К.-И. Лагерквист тарафыннан Квистаберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 EB» саналган.
# Бөюк Гаҗар

Бөюк Гаҗар (әзери. Böyük Qacar) — Әзербайҗанның Бәрдә районына караган авыл.
# Торе дела Казтанья (Изерния)

Торе дела Казтанья — Италиянең Молизе төбәге Песколанчиано өязендә урнашкан торак пункт.

# Торе дела Казтанья (Изерния)
## Географиясе

Торе дела Казтанья Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Торе дела Казтанья (Изерния)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фаэтт (Юта)

Фаэтт — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Фаэтт (Юта)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1861 елда нигезләнгән.

# Фаэтт (Юта)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,022038 км², 1,084136 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1540 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Валя-Мекришулуй (коммуна)

Валя-Мекришулуй — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан коммуна.

# Валя-Мекришулуй (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 50 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Валя-Мекришулуй һәм Гриндаши авыллары урнашкан.
# Фатыйха сүрәсе

Әл-Фатиха́ сүрәсе́(гарәп. سورة الفاتحة‎ сүрәтүл-фатиха) яки Әлхәм – Коръәндәге 1нче сүрә, 7 аятьтән тора. Бу сүрәне татар халкы «Әлхәм» сүрәсе дип йөртә. Аның утыздан артык исеме бар.
Бу сүрә намазның һәр рәкәгатендә укыла.

# Фатыйха сүрәсе
## Сүрә

   Бисмилләәһир-рахмәәнир-рахиим. Әл-хәмдү лилләәһи раббил-гааләмиин. Әр-рахмәәнир-рахиим. Мәәлики йәүмид-диин. Иййәәкә нәгъбүдү вә иййәәкә нәстәгыйиин. Иһдинәс-сыйрааталь-мүстәкыйиим. Сыйрааталләзиинә әнгамтә галәйһим гайрил-мәгъдууби галәйһим вәләд-дааааллиин.
Тәрҗемә:
   * «Дөньяда һәркемгә шәфкатьле, ахирәттә иман әһелләренә генә рәхимле Аллаһ исеме белән.
   * Галәмнәрнең тәрбия кылучы Раббысы – Аллаһка – мактау,
   * шәфкатьле, рәхимлегә,
   * Кыямәт көненең падишаһына!
   * Без Сиңа гына гыйбадәт кылабыз һәм Синнән генә үтенеп ярдәм сорыйбыз.
   * Безне туры юлдан алып бар,
   * Үзең ирештергәннәрнең юлыннан, ачуга тарыганнар һәм тайпылып адашканнарныкыннан түгел!».
# Инбер Шәфыйков

Инбер Шәфыйков, Инбер (Иңбер) Вәгыйзь улы Шәфыйков (1941 ел, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Мөслим районы, Мөслим — 2001 ел, РФ, ТР, Яр Чаллы) — үзешчән композитор, җырчы, музыкант, курайчы. Яр Чаллыда һәм тирә-як районнарда бик күп балаларны курайда уйнау серләренә өйрәткән педагог..

# Инбер Шәфыйков
## Тәрҗемәи хәле

1941 елда Татарстан АССР Мөслим районы үзәге Мөслим авылында укытучылар гаиләсендә туган. Бертуганнары — Асия, китапханәче; Мэлс, токарь; Лена (Мөслимә Шәфыйк, 1937―2023), радиожурналист; Рәшит (1949), атказанган хәрби очучы. Инбер яшьтән үк халык уен кораллары белән кызыксына. Армиядә хезмәт иткәндә хәрби тынлы уен кораллары оркестрында уйный. Казан музыка укуханәсен тәмамлый. Студент елларыннан ук көйләр язу белән мавыга. Әлмәт, Алабуга музыка һәм сәнгать укуханәләрендә укыта. 1970 елдан Яр Чаллы шәһәрендә яши.

# Инбер Шәфыйков
## Иҗаты

Композитор һәм курай ясау остасы Ифрат Хисамов белән танышып, үзе дә курай ясау эшенә керешә. Яр Чаллының шәһәр балалар үзәгендә бик күп балаларны курайда уйнау серләренә төшендерә. Иңбер Шәфыйков — гомеренең 30 елын сәхнәгә багышлап, татар мәдәниятен үстерүгә зур өлеш керткән, күп еллар «Чулман» ансамблен җитәкләгән үзешчән композитор, җырчы, курайчы.
1993 елда Яр Чаллының шәһәр балалар иҗат сарае каршындагы «Нур» милли мәдәниятне һәм сәнгатьне өйрәнү бүлегенең беренче җитәкчесе итеп билгеләнә. Үзе җитәкләгән бүлектә курайчылар, гармунчылар ансамбльләре оештыра. Шәкертләрен олы сәхнәгә чыгара.
2001 елда Чаллы шәһәрендә вафат.

# Инбер Шәфыйков
## Хәтер

* 2011 елдан Яр Чаллыда Инбер Шәфыйков истәлегенә республикакүләм «Моңлы курай» курайчылар бәйгесе оештырыла.
# Сент-Андеоль (Дром)

Сент-Андеоль — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
# UPB1

UPB1 (ингл. Beta-ureidopropionase 1) — кешенең 22-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Жерминьи-сюр-Луар

Жерминьи-сюр-Луар (фр. Germigny-sur-Loire һәм фр. Germigny) — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
# Миклеушени (Стрышени)

Миклеушени (рум. һәм молдав. Micleușeni ) — Молдова Республикасының Стрышени районына караган авыл.
# Ваничи

Ваничи (рус. Ваничи) — Киров өлкәсенең Советск районында урнашкан авыл.

# Ваничи
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Ваничи
## Сәгать поясы

Ваничи Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Ваничи
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (9%), руслар (91%).
# Түбән Барыш

Түбән Барыш, Ясаклы Барыш — Татарстан Республикасының Апас районындагы татар-чуваш авылы.

# Түбән Барыш
## Халык саны

Түбән Барыш авылында 2010 елда 214 кеше яшәгән, татарлар - 83%, чувашлар - 17%.

# Түбән Барыш
## Шәхесләр

Асия Хәсән кызы Хәйруллина (1921 елның 15 июне — 2004 ел) — татар артисткасы, профессор, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе, 1958 елда Габдулла Тукай исемендәге Татарстан дәүләт премиясе лауреаты.

# Түбән Барыш
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.5 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 4.9 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.9 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.4 °C | -9.7 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
# Гурбер

Гурбер (фр. Gourbeyre) — Франциянең Гваделупа департаментына караган коммуна, Труа-Ривьер кантонына карый.

# Гурбер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 23,52 км².
# Менаджо

Менаджо — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Комо провинциясе составына керә.

# Менаджо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 202 метр биеклектә урнашкан. Грандола-ед-Унити, Грианте, Сан-Сиро, Тремецина, Плезио, Перледо һәм Варенна коммуналары белән чиктәш.
# Кызыл Армия (мәгънәләр)

Кызыл Армия — күп мәгнәле гыйбарә.
* Кызыл Армия — Кызыл гаскәр.
* «Кызыл Армия» — Үзәк мөселман хәрби коллегиясе чыгарган татар телендәге беренче хәрби газета.
* «Кызыл Армия» — Бөек Ватан сугышы елларында (1942-1945) 1нче Белоруссия фронтында татар телендә чыккан газета.
* «Кызыл Армия» — Бөек Ватан сугышы елларында (1942-1945) 1нче Белоруссия фронтында казакъ телендә чыккан газета.

# Кызыл Армия (мәгънәләр)
#### Моны да карагыз

* «Кызыл Армеец» (Qьzьl armies) — 1924 елдан Самарда, 1925-1937 елларда Казанда татар телендә чыгарылган газета. ВКП (б) Татарстан өлкә комитеты һәм Идел буе хәрби округының инкыйлаби хәрби шурасы сәяси бүлеге органы.
* «Кызыл Армия агитаторы блокноты» — 1943-1945 елларда Мәскәүдә татар телендә чыгарылган журнал. Кызыл гаскәрнең Баш сәяси идарәсе органы. Мөхәррире — А. Абдрахимов.

# Кызыл Армия (мәгънәләр)
#### Топонимика

* Кызыл Армия районы — Чуашстандагы район.
* Кызыл Армия районы — Чиләбе өлкәсендәге район.
# Горино Венето (Ровиго)

Горино Венето — Италиянең Венеция төбәге Арияно нел Полезине өязендә урнашкан торак пункт.

# Горино Венето (Ровиго)
## Географиясе

Горино Венето Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Горино Венето (Ровиго)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Понема (Миннесота)

Понема — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Понема (Миннесота)
## Географиясе

Понема халык санын алу урыны мәйданы — 28,37331 км², 28,373312 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 365 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сен-Дидье (Иль һәм Вилен)

Сен-Дидье (фр. Saint-Didier) — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
# Бөек Ватан сугышы геройларына һәйкәл (Иске Чәчкаб)

Бөек Ватан сугышы геройларына һәйкәл — Татарстан Республикасы Кайбыч районы Иске Чәчкаб авылында урнашкан һәйкәл.

# Бөек Ватан сугышы геройларына һәйкәл (Иске Чәчкаб)
## Тарихы

Һәйкәл 1967 елның 18 сентябрендә, Бөек Октябрь социалистик революциясенең 50 еллыгын үткәргән көннәрдә, Бөек Ватан сугышында һәлак булучылар истәлегенә авыл халкы, колхозчылар теләге белән салына. Шул елдан башлап һәр елның 9 май көнендә авылда Җиңү бәйрәме һәм җиңү көненә багышланган митинг үткәрелә.
Бөек Ватан сугышында Иске Чәчкабтан 165 кеше катнаша һәм 111 кеше һәлак булганнар яки билгесез югалганнар исемлегенә керә. Әлеге исемлек һәкәлдә дүрт яклап урнаштырылган. Сугыш каһарманнарының истәлегенә куелган куелган әлеге һәйкәлнең арткы ягындагы «2017 елда ачарга» дигән уеп язылган язу бар. 2017 елның 9 маенда уентык ачыла, һәйкәл эчендәге куышлыктан эченә «Апас районы, Кайбыч авыл советы, Иске Чәчкаб авылы гражданнарының тарих дәфтәре, 1967 ел» дигән берәр дәфтәр салынган ике шешә алына. Әлеге дәфтәрләргә авылның революциягә кадәрге, сугыш, сугыштан соңгы еллары турында мәгълүмат бирелгән. Дәфтәр Иске Чәчкаб мәктәбендә, төбәк тарихын өйрәнү музеенда саклана.
# Гацо-Винья (Империя)

Гацо-Винья — Италиянең Лигурия төбәге Боргетто-д'Аррошия өязендә урнашкан торак пункт.

# Гацо-Винья (Империя)
## Географиясе

Гацо-Винья Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Гацо-Винья (Империя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нергизли (Вираншеһир)

Нергизли (төр. Nergizli) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Вираншеһир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Оушиано (Калифорния)

Оушиано — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Оушиано (Калифорния)
## Географиясе

Оушиано халык санын алу урыны мәйданы — 4,006342 км², 4,006323 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 30 Фут биеклектә урнашкан.
# Зойна

Зойна — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан авыл. Корнерева (коммуна) коммунасына карый.

# Зойна
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Ползунов (ай кратеры)

Ползунов (лат. Polzunov) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 67 км булган кратер.

# Ползунов (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Иван Иванович Ползунов (1728—1766) хөрмәтенә бирелә.

# Ползунов (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# Юрка (Луковой кушылдыгы)

Юрка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Луковая елгасының сул ярыннан 11 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.

# Юрка (Луковой кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тагил елгасыТүбән Тагил каласыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010501512111200005576
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111200557
* Бассейн коды — 14.01.05.015
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Фронхаузен

Фронхаузен — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.

# Фронхаузен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 27,87 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 168 метр биеклектә урнашкан.