yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Әндереш

Әндереш — Татарстан Республикасының Мөслим районындагы авыл.
Халык саны — 43 тирәсендә. Почта индексы — 423984.

# Әндереш
## Тарих

1920-елларда нигезләнгән.

# Әндереш
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Әндереш
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.4 °C | -11.2 °C | -6 °C | 4.2 °C | 13.3 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 11.9 °C | 4.1 °C | -5.2 °C | -10.7 °C | 3.8 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.

# Әндереш
## Авыл белән бәйле шәхесләр

* Резидә Йосыпова (1968), «Шәһри Чаллы» газетасының баш мөхәррире (2021 елдан).
# Деремахал (Йозгат)

Деремахал (төр. Deremahal) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Йозгат илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# NGC 4357

NGC 4357 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4357
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Франция астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 30.48 см (12 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Чамлыҗа (Мут)

Чамлыҗа (төр. Çamlıca) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мерсин иле Мут илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# NGC 713

NGC 713 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 713
## Тарихы

Әлеге галактика 1885 елда Америка астрономы Francis Leavenworth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Какейцов

Какейцов (чех. Kakejcov) — Чехиянең Пльзень крае Рокицани һәм Рокицани районында урнашкан авыл.

# Какейцов
## Географиясе

Мәйданы — 1,870261 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 518 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Какейцов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Какейцов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Какейцов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 199 |
| 1880 | 258 |
| 1890 | 244 |
| 1900 | 243 |
| 1910 | 236 |
| 1921 | 240 |
| 1930 | 247 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 176 |
| 1961 | 148 |
| 1970 | 133 |
| 1980 | 137 |
| 1991 | 102 |
| 2001 | 91 |
| 2011 | 85 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 95 |
| 2016 | 92 |
| 2017 | 98 |
| 2018 | 102 |
| 2019 | 97 |
| 2020 | 97 |
| 2021 | 101 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 91 |
| 2022 | 97 |
| 2023 | 99 |
| 2024 | 102 |
# Сен-Жермен-д’Экто

Сен-Жермен-д’Экто (фр. Saint-Germain-d'Ectot) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Болтата

һәм
Болтата — Болгариянең Габрово өлкәсендә урнашкан авыл. Габрово җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Болтата
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 428 метр биеклектә урнашкан.
# Шыбина

Шыбина (белар. Шыбіна) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Салигорский районында урнашкан авыл.

# Шыбина
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Чиннапурам

Чиннапурам Һиндстанның Андһра Прадеш штатында Кришна районында авыл. Ул Мачилипатнам бүлгесенең Манчилипатнам мандалында урнашкан. Биредә Телугу теле таралган. Ул район штаб-фатирларыннан Мачилипатнамнан 11 км ераклыкта урнашкан.

# Чиннапурам
## География

Климат тропик булып тора, җәйләр эссе һәм кышлар уртача. Уртача иң җылы ай булып май тора. Уртача иң салкынча ай булып январь тора. Максималь уртача явым-төшем августка туры килә. Температураның пигы 37 °C (99 °F) май-июньдә була, шул ук вакытта кыш температурасы 19-28 C.
# (2225) Серковски

(2225) Серковски (лат. Serkowski) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2225) Серковски
## Тарихы

1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «6546 P-L» саналган.
# Волыния суешы

Волыния суешы (ләхчә Rzeź wołyńska) яки Волыния фаҗигасе (украинча Волинська трагедія) - Икенче Бөтендөнья сугышы вакытында Өченче рейх яклы Украина баш күтәрүчеләре гаскәре тарафыннан башка милләтләрнең хәрби булмаган вәкилләрен (аеруча полякларны, алардан кала украиннарны) массакүләм үтерү. Суеш Волынь-Подолье генераль бүлгесендә 1943-1944 елларда булган.
1943 елның июль-августында Украина баш күтәрүчеләре гаскәре иң күп полякларны үтергән, суешның төп корбаннары - хатын-кызлар һәм балалар.
Украина баш күтәрүчеләре гаскәре Волыниядә 35 000-60 000, ә Көнчыгыш Галициядә 25 000-40 000 полякны үтергән. Үтерешләр Степан Бандера тарафыннан оештырылган, төп максаты булып "киләчәк бәйсез Украинада украин кешеләрен генә калдыру максатыннан этник чистартулар оештыру" тора.
1943 елда полякларның җавап итеп үч итүләре нәтиҗәсендә күп санда хәрби булмаган украиннар да үтерелгән.
Суешның корбаннары саны 50-80 мең поляк дип бәяләнә, үтерелгән украиннар саны - 2000 чамасы кеше булган.
1943 елның 11 июлендә Украина баш күтәрүчеләре гаскәре Волыниядә 99 поляк авылына һөҗүм итә, шул көнне иң күп поляк үтерелгән. 11 июль - Польшада "Волыния суешын искә алу көне" итеп билгеләп үтелә.
# Такуари

Такуари — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Такуари
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 349,968 км².
# 1140 ел

2 меңьеллык :
X гасыр — XI гасыр — XII гасыр — XIII гасыр — XIV гасыр :
Хронологик таблица :
1140 (бер мең йөз кыргынчы) ел — кәбисә ел, юлиан тәкъвим буенча дүшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1140 елы, II меңьеллыкның 140 елы, XII гасырның 40 елы, XII гасырның 4 унъеллыгының 10 елы, 1140 елларның 1 елы. 1140 елдан бирле 884 ел үтте.

# 1140 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1140 елда туганнар

# 1140 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1140 елда вафатлар
# Акая (Лече)

Акая — Италиянең Апулия төбәге Верноле өязендә урнашкан торак пункт.

# Акая (Лече)
## Географиясе

Акая Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Акая (Лече)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Фиданҗык (Салыпазары)

Фиданҗык (төр. Fidancık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Салыпазары илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Фило де ла Эсперанза (Хенерал Элиодоро Кастильо)

Фило де ла Эсперанза — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Хенераль-Элиодоро-Кастильо муниципалитеты составына керә.

# Фило де ла Эсперанза (Хенерал Элиодоро Кастильо)
## Географиясе

Фило де ла Эсперанза Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Фило де ла Эсперанза (Хенерал Элиодоро Кастильо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Фило де ла Эсперанза (Хенерал Элиодоро Кастильо)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# NGC 7158

NGC 7158 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7158
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Frank Muller тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Гилда (Көньяк Каролина)

Гилда — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гилда (Көньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Гилда (Көньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 8,050633 км², 7,952 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 77 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ясика (Крушевац)

Ясика (серб. Јасика ) — Сербиянең Расина округы Крушеватс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Ясика (Крушевац)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 140 метр биеклектә урнашкан.

# Ясика (Крушевац)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# NGC 4576

NGC 4576 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4576
## Тарихы

Әлеге галактика 1881 елда Америка астрономы Холден, Эдвард Синглтон тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 39.62 см (15.6 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Малтабар (Казакъстан)

Малтабар (каз. Малтабар) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Малтабар (Казакъстан)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Кенош

Кенош (фр. Quenoche) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Кенош
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,71 км².
# Розалия Каюмова

Розалия Каюмова, Розалия Рәшит кызы Каюмова (Aily Roz, яки Rozalia; 1995 елның 19 ноябре, Россия, Мәскәү) ― драма актрисасы, 2016 елдан Аркадий Райкин исемендәге «Сатирикон» Россия дәүләт театрының драма һәм кино артисты, татар җырчысы, татарча җырлар авторы.

# Розалия Каюмова
## Тәрҗемәи хәле

Каюмова Розалия Рәшит кызы 1995 елның 19 ноябрендә Мәскәүдә туган. Ата-анасы Түбән Новгород өлкәсеннән. Әтисе Казакъстанда туган, юрист, әмма әнисе кебек үк Түбән Новгород өлкәсендә дә үскән. Мишәр татарларыннан.
2016 елдан «Сатирикон» театрында бирле эшли.
2017 елда Югары сәхнә сәнгате мәктәбенең актерлык факультетын тәмамлый (Константин Райкин остаханәсе).

# Розалия Каюмова
## Башкарган рольләре

* «Һәркемгә кагыла» (роле: Гүзәл)
* «Дон Жуан» (роле: шулай ук)
* Табиб ирексездән (рольләре: Мартина, Сганарель хатыны. Жаклина, Жеронтның имезүчесе, Луканың хатыны. Люсинда, Жеронтның кызы. Перрен, Тибоның улы, крестьян)
* «Лондон Шоу» (роле: хезмәтче)
* «Плутни Скапена» (роле: җырчы)
* «Шаяртучылар» (роле: җырчы)
# Яцкавшчына (Өе районы)

Яцкавшчына (белар. Яцкаўшчына) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Өе районында урнашкан авыл.

# Яцкавшчына (Өе районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Хамдилли (Җейһан)

Хамдилли (төр. Hamdilli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Җейһан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сабанак (Мәчетле районы)

Сабанак — Башкортстанның Мәчетле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452564, ГАТОБК коды — 80242825003.

# Сабанак (Мәчетле районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 391 кешенең яшәве мәгълүм.
# Гроубовице

Гроубовице (чех. Hroubovice) — Чехиянең Пардубице крае Хрудим һәм Хрудим районында урнашкан авыл.

# Гроубовице
## Географиясе

Мәйданы — 1,524206 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 314 метр биеклектә урнашкан.

# Гроубовице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Гроубовице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Гроубовице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 637 |
| 1880 | 646 |
| 1890 | 623 |
| 1900 | 617 |
| 1910 | 693 |
| 1921 | 653 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 692 |
| 1950 | 472 |
| 1961 | 471 |
| 1970 | 466 |
| 1980 | 402 |
| 1991 | 338 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 330 |
| 2014 | 373 |
| 2016 | 360 |
| 2017 | 360 |
| 2018 | 358 |
| 2019 | 353 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 342 |
| 2021 | 348 |
| 2021 | 333 |
| 2022 | 342 |
| 2023 | 340 |
| 2024 | 335 |
# Светлая (Пижма кушылдыгы)

Светлая — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Пижма елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 47 км.

# Светлая (Пижма кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300212103000078489
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007848
* Бассейн коды — 03.05.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Цидовичы

Цидовичы (белар. Цідовічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.

# Цидовичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Валь-де-Маре

Валь-де-Маре (фр. Val-des-Marais) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Гарапиримли (Агдам)

Гарапиримли (әзери. Qarapirimli) — Әзербайҗанның Агдам районына караган авыл.
# Эль-Пино-де-Тормес

Эль-Пино-де-Тормес (исп. Pino de Tormes, El) — Испаниянең Саламанка провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Эль-Пино-де-Тормес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 20,22 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 767 метр биеклектә урнашкан.
# Петрусовшчына

Петрусовшчына (белар. Петрусоўшчына) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Валожынский районында урнашкан авыл.

# Петрусовшчына
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# 46 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 46 — Милади тәкъвим буенча I гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 46 — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
* 46 — сан.
# Насип-Райдан

Насип-Райдан — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Насип-Райдан
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 228,587 км².
# Силкворт (Пенсильвания)

һәм
Силкворт — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Силкворт (Пенсильвания)
## Географиясе

Силкворт халык санын алу урыны мәйданы — 9,9 км², 9,860323 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Сан Микеле (Кунео)

Сан Микеле — Италиянең Пьемонт төбәге Саличето өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Микеле (Кунео)
## Географиясе

Сан Микеле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Микеле (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Брдо (Свата Маржи)

Брдо (чех. Brdo) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Свата Маржи районында урнашкан авыл.

# Брдо (Свата Маржи)
## Географиясе

Мәйданы — 0,387 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Брдо (Свата Маржи)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Брдо (Свата Маржи)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Брдо (Свата Маржи)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 131 |
| 1880 | 145 |
| 1890 | 121 |
| 1900 | 105 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 127 |
| 1921 | 95 |
| 1930 | 87 |
| 1950 | 41 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 39 |
| 1970 | 26 |
| 1980 | 11 |
| 1991 | 6 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 10 |
| 2011 | 13 |
| 2021 | 13 |
# Дембениця (гмина Длугосёдло)

Дембениця — Польшаның Мазовия воеводалыгы Длугосёдло гминасында урнашкан авыл.

# Дембениця (гмина Длугосёдло)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мелез (Болцано)

Мелез — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Фуне өязендә урнашкан торак пункт.

# Мелез (Болцано)
## Географиясе

Мелез Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Мелез (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кызыл Камень-Ель

Кызыл Камень-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сынь елгасының уң ярыннан 152 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 10 км.

# Кызыл Камень-Ель
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000071477
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007147
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# 1959 ел

2 меңьеллык :
XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр — XXII гасыр :
Хронологик таблица :
1959 (бер мең тугыз йөз илле тугызынчы) ел — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча пәнҗешәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1959 елы, II меңьеллыкның 959 елы, XX гасырның 59 елы, XX гасырның 6 унъеллыгының 9 елы, 1950 елларның 10 елы. 1959 елдан бирле 65 ел үтте.

# 1959 ел
## Вакыйгалар

* 8 гыйнвар — Шарль де Голль Франция президенты итеп сайлана.
* 17 июль — президенты Д. Эйзенхауэр «Әсир милләтләр турындагы» канун имзалый. Шул көннән алып июль аеның өченче атнасында Әсир милләтләр атнасы билгеләнә.
* 3 ноябрь — Казан телестудиясенең беренче тапшырулары эфирга чыга.
* Казаноргсинтез төзелеше башлана.

# 1959 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1959 елда туганнар
* 1 гыйнвар — Салават Гыйләҗетдинов, татар рәссамы.
* 5 гыйнвар — Әскәр Айтматов, Кыргыз Республикасы тышкы эшләр министры (2002-2005).
* 24 февраль — Фәрит Вәлиуллин, рәссам-монументчы, Тукай премиясе (2016).
* 2 март — Гафур Каюмов, драматург.
* 18 март — Люк Бессон, француз кинорежиссёры, сценарист һәм продюсер.
* 19 март — Гамил Әсхәдулла, «Мунча ташы» татар эстрадасы театрының сәнгать җитәкчесе.
* 29 март — Рөстәм Абязов, музыкант, дирижёр, оркестр җитәкчесе, Тукай бүләге иясе.
* 8 май — Азат Хөсәенов (1959), баянчы, композитор, ТР атказанган сәнгать эшлеклесе (1998).
* 27 май — Ранис Газизов, «Юлдаш» газетасының баш мөхәррире, танылган журналист һәм нашир.
* 1 июнь — Надежда Кадышева, җырчы, РФ халык артисты.
* 3 июнь — Айрат Фазылҗанов, табиб, галим.
* 13 июнь — Клаус Йоһаннис, Румыния президенты (2014), милләте - алман.
* 26 июнь — Асаф Вәлиев, җырчы (баритон), ТР-ның халык артисты.
* 18 август — Газинур Морат, татар шагыйре.
* 25 август — Равил Гайнетдин, Мәскәү җәмигъ мәчете имам-хатибы.
* 7 сентябрь — Салават Исхаков, тарихчы.
* 1 октябрь — Рәшит Минһаҗ, татар журналисты.
* 7 октябрь — Әлфәт Закирҗанов, әдәбият галиме, фән докторы.
* 17 октябрь — Әнис Галимҗанов, татар галиме.
* 4 декабрь — Игорь Щетинин, рәссам, Тукай премиясе (2016).

# 1959 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1959 елда вафатлар
* 29 гыйнвар — Әсгать Айдар, татар шагыйре.
* 16 март — Хәбибулла Ибраһимов, драматург, композитор.
* 17 май — Фазыл Исхаков, төрки телләр белгече, филология фәннәре докторы.
* 9 ноябрь — Шәриф Сүнчәләй, Башкортстанда мәгариф системасын оештыручы татар галиме туа.

# 1959 ел
## Г. Тукай исемендәге дәүләт премиясе лауреатлары

* Габдрахман Әпсәләмов, татар язучысы.
* Николай Провоторов, артист.
* Рөстәм Яхин, татар композиторы.
* Мансур Мозаффаров, татар композиторы.
* Фәхри Насретдинов, татар җырчысы.
# Ченгелли (Алаплы)

Ченгелли (төр. Çengelli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Алаплы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Деречавушкөй (Османгази)

Деречавушкөй (төр. Dereçavuşköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Османгази илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# PCDH20

PCDH20 (ингл. Protocadherin 20) — кешенең 13-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ышыклар (Эмиргази)

Ышыклар (төр. Işıklar) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Эмиргази илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Лайон

Лайон — Италиянең Трентино — Альто-Адидже төбәгендә урнашкан коммуна. провинциясе составына керә.

# Лайон
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
# Мельница (Ашмянский районы)

Мельница (белар. Мельніца) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Ашмянский районында урнашкан авыл.

# Мельница (Ашмянский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# (7126) Cureau

(7126) Cureau (лат. Cureau) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (7126) Cureau
## Тарихы

1991 елның 8 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 GJ4» саналган.
# Валеҗано (Козенца)

Валеҗано — Италиянең Калабрия төбәге Санто-Стефано-ди-Рольяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Валеҗано (Козенца)
## Географиясе

Валеҗано Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Валеҗано (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сан Антонио (Окампо, Гуанахуато )

Сан Антонио — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Окампо муниципалитеты составына керә.

# Сан Антонио (Окампо, Гуанахуато )
## Географиясе

Сан Антонио Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Антонио (Окампо, Гуанахуато )
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Антонио (Окампо, Гуанахуато )
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Кошалак (авыл)

Кошалак (каз. Қошалақ) — Казакъстанның Атырау өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Кошалак (авыл)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Корралес-де-Дуэро

Корралес-де-Дуэро (исп. Corrales de Duero) — Испаниянең Вальядолид провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Корралес-де-Дуэро
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 18 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 806 метр биеклектә урнашкан.
# IC 1297

IC 1297 — Көньяк таҗ йолдызлыгы чикләрендә урнашкан планетар томанлык .

# IC 1297
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1297, GSC 07922-00271, HD 180206, ESO 337-20, IRAS 19139-3942, IRAS F19139-3942, AAVSO 1910-39, CD-39 13207, CPD-39 8386, GCRV 11718, GSC2 S3323130157, PK 358-21 1, PSCz P19139-3942, Gaia DR2 6714803311390242048, SCM 237, [DML87] 483 һәм WEB 16544 буларак та сурәтләнә.
# Машимилиану-ди-Алмейда

Машимилиану-ди-Алмейда — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Машимилиану-ди-Алмейда
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 208,524 км².