yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Кече Карагай

Кече Карагай — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы, Алтай крае биләмәләрендә ага. Елга Карагай елгасының сул ярына тамагыннан 33 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 13 км.

# Кече Карагай
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Катунь елгасы. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100312115100003595
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100359
* Бассейн коды — 13.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Пуэртомарин

Пуэртомарин (гал. Portomarín) — Испаниянең Луго провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Пуэртомарин
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 115,1 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Серулешть (Келераш)

Серулешть — Румыниянең Келераш жудецында урнашкан авыл. Серулешть (коммуна, Келераш) коммунасына карый.

# Серулешть (Келераш)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 45 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Христиан Френ

Христиан Френ (рус. Христиан Данилович Френ, 4 июнь 1782(1782-06-04), Росток, Мекленбург-Шверин — 16 август 1851(1851-08-16) (69 яшь), Санкт-Петербург, Россия империясе) — көнчыгышны, гарәпне өйрәнүче, нумизмат, хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1829), Санкт-Петербург ФА академигы (1817), Казан университетының тарих-филология факультеты деканы (1815), Санкт-Петербург ФАнең Азия музеена нигез салучы һәм аның беренче мөдире (1818-1842).
# (2115) Иракли

(2115) Иракли (лат. Irakli) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2115) Иракли
## Тарихы

1976 елның 24 октябрендә Ричард Уэст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1976 UD» саналган.
# Гавоти (Латина)

Гавоти — Италиянең Лацио төбәге Терачина өязендә урнашкан торак пункт.

# Гавоти (Латина)
## Географиясе

Гавоти Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Гавоти (Латина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бентбашы (Бандырма)

Бентбашы (төр. Bentbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бандырма илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Явладавичы

Явладавичы (белар. Яўладавічы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Слуцкий районында урнашкан авыл.

# Явладавичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Аюка (Миссисипи)

Аюка — Америка Кушма Штатларының Миссисипи штатында урнашкан шәһәр.

# Аюка (Миссисипи)
## Тарихы

Аюка шәһәре елда нигезләнгән.

# Аюка (Миссисипи)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 25 122 884 квадрат метр, 25,118774 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 171 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# RNF148

RNF148 (ингл. Ring finger protein 148) — кешенең 7-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Миотиклар

Миотиклар — бәбәк һәм керфексыман җисем сфинктерының мускаринсыман рецепторларын кузгатучы парасимпатомиметиклар.
1. БАПГ-да керфексыман мускулын кыскартып трабекуляр челтәр аша сулы сыекчаның агып китүен арттыру өчен КЭБ'ны киметә.
2. Беренчел ябык почмаклы глаукомада бәбәк сфинктеры кыскару һәм миоз төсле катлауның периферия өлешен трабекуляр өлкәдән АПК'ны ачып китәргә мөмкинлек бирә.
3. Урынлы каршы йогынтылар. Миоз, каш дугалары өлкәсендә авырту, миоплашу һәм катарактогенлык. Күрү какшаулары чагылганрак булып тоела.

# Миотиклар
## Препаратлар

1. Пилокарпинны нәтиҗәлеге буенча в-блокаторларга тиңлиләр. Ул түбәндәге фармакологик формаларда мөмкин.
* Пилокарпин 1%, 2%, 3%, 4% тамчыларда (көнгә 4 тапкырга кадәр монотерапия буларак). В-блокаторлар белән бергә ике тапкыр тамызу җитә.
* Пилокарпин гель (пилогель) гельгә адсорбцияләнгән пилокарпиннан тора. Препарат чыгарган миоплашу һәм миоз төнге вакытка туры килсен өчен бер тапкыр йокы алдыннан кулланалар.
2. Карбахол 3% 3 тапкыр көнгә — резистент һәм дәвалауга бирелмәгән очракларда пилокарпинга альтернатива.
# Зубари (Киров шәһәре)

Зубари (рус. Зубари) — Киров өлкәсенең Киров шәһәрендә урнашкан авыл.

# Зубари (Киров шәһәре)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Зубари (Киров шәһәре)
## Сәгать поясы

Зубари (Киров шәһәре) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Зубари (Киров шәһәре)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Серки

Серки — Польшаның Подлясье воеводалыгы Тыкоцин гминасында урнашкан авыл.

# Серки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Арыҗак

Арыҗак (төр. Arıcak) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесенең Элазыг иленә караган бер илчедер.

# Арыҗак
## Географиясе

Илче мәйданы — .
# Виньяле Лунго

Виньяле Лунго — Италиянең Сицилия төбәге Розолини өязендә урнашкан торак пункт.

# Виньяле Лунго
## Географиясе

Виньяле Лунго Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Виньяле Лунго
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нингуно (Эль Льяно)

Нингуно — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Эль-Льяно муниципалитеты составына керә.

# Нингуно (Эль Льяно)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Нингуно (Эль Льяно)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# (569) Миса

(569) Миса (лат. Misa) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (569) Миса
## Тарихы

1905 елның 27 июлендә Иоганн Пализа тарафыннан Вена обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1905 QT» саналган.
# Хәсән Канапацкий

Хәсән Канапацкий, Хәсән Аморат улы Канапацкий (белар. Гасан Амуратавіч Канапацкі, 1879 елның 25 феврале, РИ, Минск – 1953 елның 11 мае, Польша, Куявия-Померания воеводалыгы, Быдгощ) ― татар милләтеннән булган беларус хәрби һәм милли эшлеклесе, полковник, Польша армиясендә беларус хәрби частьләре командиры (1919–1921).

# Хәсән Канапацкий
## Тәрҗемәи хәле

1879 елның 25 февралендә Минскида мөселман татар гаиләсендә туган. Әтисе ― коллегия асессоры Аморат Конопацкий. Витебск губернасы Полоцк шәһәрендә урнашкан, асылзатлар балаларын һәм яшүсмерләрне хәрби хезмәткә әзерләүче кадет корпусын, Санкт-Петербургта Константин артиллерия училищесын тәмамлый (1897), 1904-1905 еллардагы Рус-япон сугышында һәм Беренче бөтендөнья сугышында катнаша.
1917 елда полковник чинында Көнбатыш фронтның 69нчы артиллерия бригадасы белән командалык итә. Сугыш вакытында газ белән агулана, дәвалана һәм Минскида эвакуация пунктында хезмәт итә (1917 елның май — октябре). 1918 елның 10 маенда, 69нчы артиллерия бригадасы таркалгач, Мәскәү губерна хәрби эшләр комиссарына акча һәм документларны тапшыра һәм Минскига әйләнеп кайта.
1919 елның 22 октябрендә Польшаның вакытлы дәүләт башлыгы Юзеф Пилсудский декреты белән беларус хәрби частьләре командиры итеп билгеләнә, Беларус хәрби комиссиясе составына керә. 1920 елның 9 апреленнән отставкада.
1920 елның җәендә поляклар тарафыннан оккупацияләнгән Вильнога күченә. Беларус хәрәкәтендә актив катнаша: Беларус музыкаль-драматик түгәрәгенең старшиналар советы рәисе урынбасары һәм Беларус гражданнар җыелышы (БГҖ) секретаре була. 1924 елның 21 сентябрендә БГҖда бүленеш булганнан соң, ул Беларус Илчеләр клубына каршы торып, Польша хакимиятләре белән хезмәттәшлек иткән Вакытлы Беларус Радасында (1925 елның апреленә кадәр) рәис урынбасары була. Бу вакытта язучы-драматург Франтишек Олехнович, Арсений Павлюкевич, Макар Костевич (Кравцов) белән якыная. «Беларуская хатка» иҗтимагый берләшмәсе составына керә.
1926 елның 26-28 июнендә, «Прасвета» җәмгыяте вәкиле буларак, Вакытлы Беларус Радасы тарафыннан чакырылган Көнбатыш Беларусия съездында катнаша.
1927 елның 21 ноябреннән 1928 елның 2 апреленә кадәр Вильнюста нәшер ителүче «Беларускі радны» журналы редакциясен җитәкли.
1937 елдан Земство банкы бухгалтериясендә эшли.
1941―1943 елларда, немец оккупациясе вакытында, Вильнюс беларус гимназиясенең ата-аналар комитеты рәисе була, беларус телендә латин хәрефләре белән нәшер ителгән «Беларускі голас» атналык газетасында фельетоннар яза.
1946 елның июнендә гаиләсе белән Польшага, Быдгощ шәһәренә күченә. 1953 елның 11 маенда шунда вафат була.

# Хәсән Канапацкий
## Гаиләсе

Хатыны Елена Ильясевич (1888 елның 25 маенда Вильнюста туган, ятим калып, Каунас тирәсендәге Теодорово утарында әбисе гаиләсендә тәрбияләнгән), гаилә риваяте буенча, ерак бабалары король Ягайло белән татар дәүләтләре арасында тәрҗемәче булып хезмәт иткәннәр. Кызы Тамара (1913 елда Калугада туган). Улы Мацей (1926 елда Вильнюста туган, Варшава университетын тәмамлаган журналист, әдәбият белгече).
# IC 2905

IC 2905 — чикләрендә урнашкан йолдыз .

# IC 2905
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2905 буларак та сурәтләнә.
# Аҗело (Римини)

Аҗело — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Сан Клементе өязендә урнашкан торак пункт.

# Аҗело (Римини)
## Географиясе

Аҗело Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Аҗело (Римини)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Побондз

Побондз — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Тыхово гминаcында урнашкан авыл.

# Побондз
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бурсык (Шаран районы)

Бурсык — Башкортстанның Шаран районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452630, ГАТОБК коды — 80258820001.
# Уистреам (кантон)

Уистреам (кантон) (фр. canton d'Ouistreham) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Милоцин (гмина Ясткув)

Милоцин — Польшаның Люблин воеводалыгы Ясткув гминаcында урнашкан авыл.

# Милоцин (гмина Ясткув)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# ARHGAP21

ARHGAP21 (ингл. Rho GTPase activating protein 21 һәм Rho GTPase-activating protein 21) — кешенең 10-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# NGC 1562

NGC 1562 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1562
## Тарихы

Әлеге галактика 1885 елда Америка астрономы Фрэнк Ливенворт тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Будинек

Будинек (чех. Budínek) — Чехиянең Урта Чехия крае Свате Поле районында урнашкан авыл.

# Будинек
## Географиясе

Мәйданы — 0,932 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Будинек
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Будинек
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Будинек
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 147 |
| 1880 | 149 |
| 1890 | 157 |
| 1900 | 160 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 156 |
| 1921 | 133 |
| 1930 | 131 |
| 1950 | 105 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 100 |
| 1970 | 89 |
| 1980 | 72 |
| 1991 | 75 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 84 |
| 2011 | 107 |
| 2021 | 166 |
# Маэру

Маэру (эст. Maeru) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
# Карлен

Карлен (фр. Carling) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Карлен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2,67 км².
# Байтирәк (Балык Бистәсе районы)

Байтирәк — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы торак пункт. 2008 елда кешеләре бетү сәбәпле исәптән төшерелгән.
Халык саны — 10 тирәсендә. Почта индексы — 422656.

# Байтирәк (Балык Бистәсе районы)
## Тарих

Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән

# Байтирәк (Балык Бистәсе районы)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Байтирәк (Балык Бистәсе районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.9 °C | -10.9 °C | -5.8 °C | 4.5 °C | 13.4 °C | 18.5 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.1 °C | 4.4 °C | -4.8 °C | -10.2 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

# Байтирәк (Балык Бистәсе районы)
## Шәхесләр

* Александр Александров (1861-1918), Рус праваслау чиркәве епискобы.
# Шуйга-Ничавож

Шуйга-Ничавож — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Нича-Вож елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 29 км.

# Шуйга-Ничавож
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300112103000074031
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007403
* Бассейн коды — 03.05.03.001
* ГӨ буенча саны (номеры) — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Зефельд-Кадольц

Зефельд-Кадольц — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Холлабрунн округы составына керә.

# Зефельд-Кадольц
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 192 метр биеклектә урнашкан. Слуп, Ярославице, Гросхаррас, Майльберг һәм Хадрес коммуналары белән чиктәш.
# Блисковице

һәм
Блисковице — Польшаның Люблин воеводалыгы Аннополь гминаcында урнашкан авыл.

# Блисковице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ылыкпынар (Кырыкһан)

Ылыкпынар (төр. Ilıkpınar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Кырыкһан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Пельмес

Пельмес — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга Кондас елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Пельмес
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100912111100007628
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100762
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Фарг-сюр-Урбиз

Фарг-сюр-Урбиз (фр. Fargues-sur-Ourbise) — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Сектор де Продуксион Нумеро 1 (Асьентос)

Сектор де Продуксион Нумеро 1 — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Асьентос муниципалитеты составына керә.

# Сектор де Продуксион Нумеро 1 (Асьентос)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сектор де Продуксион Нумеро 1 (Асьентос)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Старе Хлебйотки

Старе Хлебйотки — Польшаның Подлясье воеводалыгы Завады гминасында урнашкан авыл.

# Старе Хлебйотки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Рогув (Конецкий повяты)

һәм
Рогув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Коньске гминасында урнашкан авыл.

# Рогув (Конецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Amnesty International

Amnesty International (инглиз теленнән — Халыкара амнистия, Amnesty, AI) — халыкара табышсыз һәм бәйсез оешма. Үз максаты булып оешма кеше хокукларын, вөҗдан иреген бозу очракларын алдан кисәтүне яки туктатуны игълан итә. Гадәттә, оешма кеше хокукын бозу очракларына җәмәгатьчелек игътибарын җәлеп итә, һәм шул рәвешле кеше хокукын бозучыларга басым ясый.
Оешма 1961 елда Бөекбританиядә нигезләнә. 1977 елда Amnesty International Тынычлык өчен Нобель премиясенә лаек була. Шулай ук аңа кеше хокуклары өлкәсендә БМО премиясе дә бирелә.
Халыкара хокук яклаучы оешмалар арасында Amnesty International иң озын һәм бай тарихлы. Һәм ул хокук яклаучылар хәрәкәтенең әйдәп баручы ролен үти дип санала.

# Amnesty International
## Тарих

Amnesty International оешмасына Питер Бененсон исемле инглиз юристы нигез сала. Газеталарда гаделсез төрмәләрдә утырган кешеләр турында мәкаләләр укып, ул көчсезлеккә сыкрый иде. Һәм ул дуслары белән бергә «The Observer» газетасында бу проблемага кагылышлы мәкалә чыгара. Материал зур кызыксыну уята, «Appeal for Amnesty 1961» хәрәкәте оештырыла. Хәрәкәтнең мөрәҗәгатьләре төрле газеталарта басыла. Бененсон вөҗдан тоткыннары турында сөйләгән «Persecution 1961» китабын да чыгара.
1961 елда хәрәкәт җитәкчелеге кеше хокуклары өлкәсендә даими эшли торган оешманы булдыру турында карар кабул итә. 1962 елның 30 сентябрендә ул Amnesty International исемен ала.
# Сан Хуан Гранде (Уанимаро)

Сан Хуан Гранде — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Уанимаро муниципалитеты составына керә.

# Сан Хуан Гранде (Уанимаро)
## Географиясе

Сан Хуан Гранде Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Хуан Гранде (Уанимаро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Хуан Гранде (Уанимаро)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Мощениця-Нижня

һәм
Мощениця-Нижня — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Стары-Сонч гминасында урнашкан авыл.

# Мощениця-Нижня
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вождоромка

Вождоромка — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Төньяк Двина елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.

# Вождоромка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300412103000039197
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003919
* Бассейн коды — 03.02.03.004
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Нове Седлиште

Нове Седлиште (чех. Nové Sedliště) — Чехиянең Пльзень крае Старе Седлиште районында урнашкан авыл.

# Нове Седлиште
## Географиясе

Мәйданы — 8,332 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Нове Седлиште
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Нове Седлиште
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Нове Седлиште
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 671 |
| 1880 | 662 |
| 1890 | 679 |
| 1900 | 681 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 653 |
| 1921 | 620 |
| 1930 | 552 |
| 1950 | 206 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 180 |
| 1970 | 154 |
| 1980 | 96 |
| 1991 | 85 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 78 |
| 2011 | 86 |
| 2021 | 129 |
# Сотобаньядо-и-Приорато

Сотобаньядо-и-Приорато (исп. Sotobañado y Priorato) — Испаниянең Паленсия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Сотобаньядо-и-Приорато
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 25 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 890 метр биеклектә урнашкан.
# Сильтсайм

Сильтсайм (фр. Siltzheim) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Сильтсайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,96 км².
# Лавуш

Лавуш — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. Фигейра-да-Фош муниципалитетына карый.

# Лавуш
## Географиясе

Мәйданы — 42,02 км².
# Үркүт (Сандыклы)

Үркүт (төр. Ürküt) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Сандыклы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Виста-Сентер (Нью-Джерси)

Виста-Сентер — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Виста-Сентер (Нью-Джерси)
## Географиясе

Виста-Сентер халык санын алу урыны мәйданы — 8,800825 км², 8,877358 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 36 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (17967) Bacampbell

(17967) Bacampbell — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17967) Bacampbell
## Тарихы

1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JT45» саналган.
# Аквафреда (Катанцаро)

Аквафреда — Италиянең Калабрия төбәге Ламеция-Терме өязендә урнашкан торак пункт.

# Аквафреда (Катанцаро)
## Географиясе

Аквафреда Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Аквафреда (Катанцаро)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Плане (Вшеруби)

Плане (чех. Pláně) — Чехиянең Пльзень крае Všeruby районында урнашкан авыл.

# Плане (Вшеруби)
## Географиясе

Мәйданы — 2,871 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Плане (Вшеруби)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Плане (Вшеруби)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Плане (Вшеруби)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 172 |
| 1880 | 166 |
| 1890 | 163 |
| 1900 | 156 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 160 |
| 1921 | 167 |
| 1930 | 155 |
| 1950 | 29 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 15 |
| 1970 | 19 |
| 1980 | 16 |
| 1991 | 17 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 21 |
| 2011 | 12 |
| 2021 | 11 |