yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Авнюга

Авнюга — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Төньяк Двина елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 32 км.

# Авнюга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Төньяк Двина кушылдыклары бассейны Вычегда һәм Сухона елгалары кушылганчы, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300112103000026626
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002662
* Бассейн коды — 03.02.03.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# RERGL

RERGL (ингл. RERG like) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Исметие (Батталгази)

Исметие (төр. İsmetiye) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Батталгази илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Палос Бланкос (Олинала)

Палос Бланкос — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Olinalá муниципалитеты составына керә.

# Палос Бланкос (Олинала)
## Географиясе

Палос Бланкос Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Палос Бланкос (Олинала)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Палос Бланкос (Олинала)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Юхары Емишҗан

Юхары Емишҗан (әзери. Yuxarı Yemişcan) — Әзербайҗанның Хоҗалы районына караган авыл.
# Цна (Асипавицки авыл советы)

Цна (белар. Цна) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.

# Цна (Асипавицки авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (4317) Гарибалди

(4317) Гарибалди (лат. Garibaldi) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4317) Гарибалди
## Тарихы

1980 елның 19 февралендә Зденка Ваврова тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1980 DA1» саналган.
# Вайт-Плейнс (Төньяк Каролина)

Вайт-Плейнс — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Вайт-Плейнс (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Вайт-Плейнс халык санын алу урыны мәйданы — 10,438807 км², 10,438809 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 341 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# OR1L4

OR1L4 (ингл. Olfactory receptor family 1 subfamily L member 4) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# NGC 4467

NGC 4467 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4467
## Тарихы

Әлеге галактика 1851 елда рус/Америка астрономы Отто Васильевич Струве тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 38.1 см (15 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Снеллиус (ай кратеры)

Снеллиус (лат. Snellius) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 86 км булган кратер.

# Снеллиус (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Виллеброрд Снелл (1591—1626) хөрмәтенә бирелә.

# Снеллиус (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Медоу-Виста (Калифорния)

Медоу-Виста — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Медоу-Виста (Калифорния)
## Географиясе

Медоу-Виста халык санын алу урыны мәйданы — 14,080451 км², 14,080397 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 522 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Тырнава (Враца өлкәсе)

Тырнава — Болгариянең Враца өлкәсендә урнашкан авыл. Бяла-Слатина җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Тырнава (Враца өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 115 метр биеклектә урнашкан.
# Салачова Лгота

Салачова Лгота (чех. Salačova Lhota) — Чехиянең Высочина крае Пельгржимов һәм Q55743752? районында урнашкан авыл.

# Салачова Лгота
## Географиясе

Мәйданы — 5,982619 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 573 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Салачова Лгота
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Салачова Лгота
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Салачова Лгота
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 387 |
| 1880 | 414 |
| 1890 | 370 |
| 1900 | 341 |
| 1910 | 351 |
| 1921 | 339 |
| 1930 | 256 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 226 |
| 1961 | 236 |
| 1970 | 201 |
| 1980 | 194 |
| 1991 | 146 |
| 2001 | 140 |
| 2011 | 132 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 129 |
| 2016 | 135 |
| 2017 | 130 |
| 2018 | 129 |
| 2019 | 129 |
| 2020 | 129 |
| 2021 | 135 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 127 |
| 2022 | 132 |
| 2023 | 132 |
| 2024 | 135 |
# (14655) 1998 YJ22

(14655) 1998 YJ22 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14655) 1998 YJ22
## Тарихы

1998 елның 21 декабрендә BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 YJ22» саналган.
# 217 нче балалар бакчасы (Казан)

217 нче балалар бакчасы — Казанның Мәскәү районында урнашкан белем бирү оешмасы.
2000-елларгача ТР Эчке эшләр министрлыгы карамагындагы балалар бакчасы булган.

# 217 нче балалар бакчасы (Казан)
## Тарих

1964 елда нигезләнә.

# 217 нче балалар бакчасы (Казан)
## Уку-укыту эшчәнлеге

126 балага 12 бала караучы белем бирә.
# Град Осек

Град Осек (чех. Hrad Osek) — Чехиянең Устецк крае Осек районында урнашкан авыл.

# Град Осек
## Географиясе

Мәйданы — 6,304 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Град Осек
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Град Осек
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Град Осек
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 215 |
| 1880 | 224 |
| 1890 | 247 |
| 1900 | 245 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 270 |
| 1921 | 280 |
| 1930 | 301 |
| 1950 | 141 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 169 |
| 1970 | 122 |
| 1980 | 80 |
| 1991 | 27 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 50 |
| 2011 | 55 |
| 2021 | 60 |
# Ашагыеникөй (Артуклу)

Ашагыеникөй (төр. Aşağıyeniköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Артуклу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сомсёри

Сомсёри — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Бжузе гминаcында урнашкан авыл.

# Сомсёри
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мияги (префектура)

Мияги (яп. 宮城県) — Япониянең Тохоку төбәгенә караган префектура.
Административ үзәге - Сэндай шәһәре.

# Мияги (префектура)
## Административ төзелеше

Хоккайдо префектурасы 10 өязгә, алар үз чиратында 36 муниципалитетка бүленгән.

# Мияги (префектура)
## Географиясе

Префектура Хонсю утравында урнашкан. Мәйданы 7 285,16 км² тәшкил итә.

# Мияги (префектура)
## Халкы

2019 елда префектурада 2 365 204 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы 1 км²-га 325 кеше тәшкил итә.
# (130) Электра

(130) Электра (лат. Elektra) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (130) Электра
## Тарихы

1873 елның 17 февралендә К. Г. Ф. Петерс тарафыннан Клинтон обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
# (17420) 1988 RL13

(17420) 1988 RL13 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17420) 1988 RL13
## Тарихы

1988 елның 14 сентябрендә Шелте Бас тарафыннан Серро-Тололо обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RL13» саналган.
# (15233) 1987 WU4

(15233) 1987 WU4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15233) 1987 WU4
## Тарихы

1987 елның 26 ноябрендә А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 WU4» саналган.
# Вярбилки

Вярбилки (белар. Вярбілкі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.

# Вярбилки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Флора-Рика

Флора-Рика — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Флора-Рика
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 225,115 км².
# Түбән Пристань (Североуральск шәһәр бүлгесе)

Түбән Пристань (рус. Нижняя Пристань) — Свердловск өлкәсенең Североуральск шәһәр округы составына керүче авыл.

# Түбән Пристань (Североуральск шәһәр бүлгесе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Түбән Пристань (Североуральск шәһәр бүлгесе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: билгесез
# Эспиноса-де-Энарес

Эспиноса-де-Энарес (исп. Espinosa de Henares) — Испаниянең Гвадалахара провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Эспиноса-де-Энарес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 39 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 761 метр биеклектә урнашкан.
# Льйоссон

Льйоссон (фр. Liausson) — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
# Сан Себастияно (Рьети)

Сан Себастияно — Италиянең Лацио төбәге Монте Сан Җовани ин Сабина өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Себастияно (Рьети)
## Географиясе

Сан Себастияно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Сан Себастияно (Рьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сапонара Маритима (Месина)

Сапонара Маритима — Италиянең Сицилия төбәге Сапонара өязендә урнашкан торак пункт.

# Сапонара Маритима (Месина)
## Географиясе

Сапонара Маритима Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сапонара Маритима (Месина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Торете (Салерно)

Торете — Италиянең Кампания төбәге Эболи өязендә урнашкан торак пункт.

# Торете (Салерно)
## Географиясе

Торете Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Торете (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гньилан (Пирот)

Гньилан (серб. Гњилан ) — Сербиянең Пирот округы Пирот җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Гньилан (Пирот)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 367 метр биеклектә урнашкан.

# Гньилан (Пирот)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Бураковске

Бураковске — Польшаның Мазовия воеводалыгы гминасында урнашкан авыл.

# Бураковске
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Поҗо (Савона)

Поҗо — Италиянең Лигурия төбәге Тестико өязендә урнашкан торак пункт.

# Поҗо (Савона)
## Географиясе

Поҗо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Поҗо (Савона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Яңа Троицк (Шаран районы)

Яңа Троицк — Башкортстанның Шаран районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452635, ОКАТО коды — 80258830012.
# Сейитаһметли (Кулу)

Сейитаһметли (төр. Seyitahmetli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Кулу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Иван Михеев

Иван Михеев, Иван Степан улы Михеев (удм. Иван Степанович Михеев, 19 июль 1876(1876-07-19), 19 июнь (1 июль) 1876, 1876 яки 1 июль 1876(1876-07-01), Кукмара районы, Татарстан АССР Җумыя, Иске Җумыя вулысы, Мамадыш өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 11 сентябрь 1937(1937-09-11) яки 1937, Йошкар-Ола, Мари Автономияле Совет Социалистик Республикасы, РСФСР, СССР) — удмурт телендә иҗат иткән язучы, драматург, Инҗилне удмурт теленә тәрҗемә итүче (1904).
# Стражавичы

Стражавичы (белар. Стражавічы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.

# Стражавичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# (3018) Годива

(3018) Годива (лат. Godiva) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3018) Годива
## Тарихы

1982 елның 21 маенда Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 KM» саналган.
# Поду-Ризий

Поду-Ризий — Румыниянең Димбовица жудецында урнашкан авыл. Селчоара (коммуна, Димбовица) коммунасына карый.

# Поду-Ризий
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Martin Lüter

Martin Lüter (almança Martin Luther, 1483-1546) - xristian dine belgeçe, Reformatsiäne başlap cibärüçe, Täwrat kitabın alman telenä töp tärcemäçe. Anıñ xörmätenä protestantizmnıñ ber yünäleşe Lüteranlıq dip atalğan.

# Martin Lüter
## Tärcemäi xäle

Martin elekke mäğdänçe ğailäsendä tuğan. Martin tuğannan soñ ğailä Mansfeld şähärenä küçä, ätise mul tormışlı bürgergä äwerelä.
1501 yılda Martin Erfurt Universitetına kerä, 1505 yılda irek sänğät magistrı däräcäsen ala.
1505 yılda Avgustin monastırenä kerä.
1506 yılda Lüter monax näzeren qabul itä, 1507 yılda ruxani rätenä kertelä.
1508 yıldan Wittenberg Universitetında uqıta başlıy.
1511 yılda Rim şähärenä säfär yasağanda Rim-katolik klirınıñ üz-üzeñne totışı belän zur qänäğätsezlek kiçerä.
1512 yılda din belgeçe doktorı däräcäsen ala.

# Martin Lüter
## Reformatorlıq

1517 yılda papa Lev X "gönahlarnı kiçerü häm indulgentsiälärne satu turında" bullanı çığara. Lüter şuşı bullanı kisken tänqitli başlıy.

# Martin Lüter
## Reformatorlıq
### 95 tezis

1517 yılnıñ 31 oktäberendä Lüter 95-tezislı tänqitne çığara. Bu tezislar Brandenburg häm Maynts arxiepiskoplarına cibärelä.
95 tezista Lüter katolik çirkäweneñ töp qağidälären tänqitli, ayıruça indulgentsiä mäslägen.
1519 yılda uzğan Leyptsig bäxäsendä Lüter papalarnı açıq tänqitlägän.
1520 yılda papa Lev X Lütergä dinnän sörüne (anafema) iğlan itä häm qarğıy (läğnät yasıy).
Cawabında Lüter Wittenberg Universitetı işeğaldında "çirkäwdän quu" Exsurge Domine bullasın yandıra häm böten Almaniä xalqın papalar zararlı yoğıntısına qarşı köräşenä çaqıra.
Krestian suğışı (1524-1526) waqıtında Lüter baş kütärüçelägä qarşı çığış yasıy.
1529 yılda Zur häm Keçe Katexezis tözi.
1546 yılda Aysleben şähärendä ülä.

# Martin Lüter
## Ähämiät

Maks Weber buyınça Lüter eşçänlege Reformatsiägä zur etärgeç birä häm kapitalızmnıñ tudıruı töp säbäbe bula.
1522-1542 yılda alman telenä Täwratne tärcemä itä.
Lüter fälsäfäseneñ töp fikere - "sälät" mäsläge (almança Berufung).

# Martin Lüter
## Lüter häm antisemitizm

Qayber çığanaqlar buyınça Lüter yähüdlärne yähüd dine öçen ğäyeplägän, xättä alarnı quarğa häm sinagogalarnı cimerergä çaqırğandır, bu fakt häm qaraş soñraq Adolf Hitlerga bik oşağan, şuña kürä natsistlar Bällür tön waqiğaların "Lüter tuğan könen bäyräm itü" dip yörtkännär.
# Норт-Конвей (Нью-Гэмпшир)

Норт-Конвей — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Норт-Конвей (Нью-Гэмпшир)
## Географиясе

Норт-Конвей халык санын алу урыны мәйданы — 11,200517 км², 11,227488 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 160 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Елконыс

Елконыс (каз. Елқоныс) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Елконыс
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Артена (Юра)

Артена (фр. Arthenas) — Франциянең Юра департаментына караган коммуна.

# Артена (Юра)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,71 км².
# Ле-Репо

Ле-Пьяр (фр. Les Piards) — Франциянең Юра департаментына караган коммуна.

# Ле-Репо
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,29 км².
# Ченгелли (Лүлебургаз)

Ченгелли (төр. Çengelli) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Кыркларэли иле Лүлебургаз илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Лемси

Лемси (эст. Lemsi) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
# Даэр (Индиана)

Даэр — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Даэр (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1838 елда нигезләнгән.

# Даэр (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 16,05706 км², 15,809226 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 200 метр биеклектә урнашкан.
# Валерий Грайфер

Валери Грайфер (рус. Валерий Исаакович Грайфер, 20 ноябрь 1929(1929-11-20), Бакы, Азәрбайҗан Совет Социалистик Республикасы, СССР — 24 апрель 2020(2020-04-24) (90 яшь), Мәскәү, Россия) — СССР һәм РФ нефтьчесе, ТАССРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1977), СССР нефть чыгару сәнәгате әтличниге (1967), Ленин (1976) һәм РФ хөкүмәте (2001) премияләре лауреаты, СССР нефть сәнәгате министры урынбасары (1991), «Лукойл» ГАҖнең һәм «РИТЭК» АҖнең директорлар шурасы рәисе.
# Досо Бароардо (Кремона)

Досо Бароардо — Италиянең Ломбардия төбәге Кастельверде өязендә урнашкан торак пункт.

# Досо Бароардо (Кремона)
## Географиясе

Досо Бароардо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Досо Бароардо (Кремона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 1556

NGC 1556 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1556
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Залессе 2

Залессе 2 (белар. Залессе 2) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лепельский районында урнашкан авыл.

# Залессе 2
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Воля-Джевецка

һәм
Воля-Джевецка — Польшаның Лодзь воеводалыгы Липце-Реймонтовске гминаcында урнашкан авыл.

# Воля-Джевецка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 5558

NGC 5558 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5558
## Тарихы

Әлеге галактика 1884 елда Америка астрономы Lewis Swift тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 40.64 см (16 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Тарантова

Тарантова (белар. Тарантова) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.

# Тарантова
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# (9940) 1988 VM3

(9940) 1988 VM3 (лат. 1988 VM3) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9940) 1988 VM3
## Тарихы

1988 елның 11 ноябрендә Ё. Осима тарафыннан Гэкко обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 VM3» саналган.
# Өзен (Келкит)

Өзен (төр. Özen) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Келкит илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Алексей Бакулин

Бакулин Алексей Вениаминович (21 март 1949 ел — 29 ноябрь 2019 ел) — мәгариф, партия һәм дәүләт органнары хезмәткәре. 1987-1992 елларда КПСС-ның Бөре шәһәр комитетының беренче секретаре. Башкорт АССРның 12нче чакырылыш Югары Советы депутаты. Милләте — рус.

# Алексей Бакулин
## Биографиясе

Алексей Вениаминович Бакулин 1949 елның 21 мартында БАССРның Бөре шәһәрендә туган.
1972 елда Бөре дәүләт педагогия институтын тәмамлаган.
Хезмәт эшчәнлеген 1966 елда укытучы булып башлый.
1973-1974 елларда Совет Армиясендә хезмәт итә. Аннан кайткач, Башкортстанның Бөре районындагы Иске Базан авылының урта мәктәбендә укытучы була. Шушы ук авылда авыл Советы башкарма комитеты рәисе, район мәгариф бүлеге мөдире, халык депутатларының Бөре район Советы башкарма комитеты рәисе урынбасары.
1987 елда КПССның Бөре шәһәр комитетына — секретарь, 1990 елда беренче секретарь итеп сайлана.
1992 елдан Бөре шәһәренең 7 нче урта мәктәп директоры.
Алексей Вениаминович Башкортстан Республикасының тирә-як мохитен саклауга һәм үстерүгә шактый зур өлеш кертә. 12 елдан артык ул Башкортстан Республикасы табигатьтән файдалану һәм экология министрлыгының Бөре территориаль комитеты җитәкчесе булып хезмәт итә.
Башкорт АССРның 12 нче чакырылыш Югары Советы депутаты итеп сайлана.

# Алексей Бакулин
## Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре

* «Хезмәт батырлыгы өчен» медале
# Кутьма

Кутьма — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Лехта елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 16 км.

# Кутьма
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010300212110000010781
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110001078
* Бассейн коды — 08.01.03.002
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Херфорст

Херфорст — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Херфорст
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,75 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 320 метр биеклектә урнашкан.
# Эсмаханым (Акчакоҗа)

Эсмаханым (төр. Esmahanım) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Дүзҗе иле Акчакоҗа илчесенә караган бер авыл (төр. köy).