yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Магынай (Победа авыл округы)

Магынай (каз. Мағынай) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Магынай (Победа авыл округы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Маева

Маева — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Выя елгасының уң ярыннан 74 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Маева
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300312103000035534
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003553
* Бассейн коды — 03.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Эрфелек

Эрфелек (төр. Erfelek) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесенең Синоп иленә караган бер илчедер.

# Эрфелек
## Географиясе

Илче мәйданы — .
# Яңа Авыл (Әгерҗе районы)

Яңа Авыл — Татарстан Республикасының Әгерҗе районындагы авыл.
Почта индексы — 422211.

# Яңа Авыл (Әгерҗе районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.4 °C | -11.1 °C | -5.7 °C | 3.6 °C | 12.4 °C | 18 °C | 19.8 °C | 16.7 °C | 11.2 °C | 3.5 °C | -5.6 °C | -10.7 °C | 3.4 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.4 °C.

# Яңа Авыл (Әгерҗе районы)
## Шәхесләр

* Роза Камалетдинова (Мулланурова, 1946), журналист, язучы, ТР атказанган мәдәният хезмәткәре.
# Подстанция-500

Подстанция-500 — Татарстан Республикасының Бөгелмә районындагы поселок.
Почта индексы — 423204.

# Подстанция-500
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11 °C | -10.8 °C | -5.7 °C | 4.8 °C | 13.9 °C | 19 °C | 20.7 °C | 18.2 °C | 12.6 °C | 4.6 °C | -4.6 °C | -10.2 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
# Мадреманья

Мадреманья (кат. Madremanya) — Испаниянең Жирона провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Мадреманья
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 13,7 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 177 метр биеклектә урнашкан.
# Аква Ночела (Потенца)

Аква Ночела — Италиянең Базиликата төбәге Ротонда өязендә урнашкан торак пункт.

# Аква Ночела (Потенца)
## Географиясе

Аква Ночела Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Аква Ночела (Потенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гралья (Вербано-Кузио-Осола)

Гралья — Италиянең Пьемонт төбәге Бачено өязендә урнашкан торак пункт.

# Гралья (Вербано-Кузио-Осола)
## Географиясе

Гралья Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Гралья (Вербано-Кузио-Осола)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кызыл Армия (гәҗит, 1918)

Кызыл Армия — гәҗит. Татар-башкорт гаскәренең үзәк органы. 1918 елның 20 апреленнән 6 июленә кадәр Мәскәү шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 4 саны чыга.
# Хабово

Хабово — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Белице гминаcында урнашкан авыл.

# Хабово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пясчаная Рудня

Пясчаная Рудня (белар. Пясчаная Рудня) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Светлагорский районында урнашкан авыл.

# Пясчаная Рудня
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Дрикур

Дрикур (фр. Dricourt) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Машо кантонына карый.

# Дрикур
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7.12 км².
# Жывунь

Жывунь (белар. Жывунь) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Любанский районында урнашкан авыл.

# Жывунь
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Кызылдихан (Түркестан өлкәсе)

Кызылдихан (каз. Қызылдихан) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Кызылдихан (Түркестан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# NGC 7229

NGC 7229 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7229
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Мала Река (Байина Башта)

Мала Река (серб. Мала Река ) — Сербиянең Златибор округы Байина-Башта җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Мала Река (Байина Башта)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 591 метр биеклектә урнашкан.

# Мала Река (Байина Башта)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Альпикат

Альпикат (кат. Alpicat) — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Альпикат
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 15,3 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 264 метр биеклектә урнашкан.
# Йолверен (Ризе)

Йолверен (төр. Yolveren) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Ризе илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (2144) Мариетта

(2144) Мариетта (лат. Marietta) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2144) Мариетта
## Тарихы

1975 елның 18 гыйнварында Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1975 BC1» саналган.
# 788 ел (б. э. к.)

788 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VIII гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 788 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:788 елда (б.э.к.) туганнар

# 788 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:788 елда (б.э.к) вафатлар
# Лавлейс (ай кратеры)

Лавлейс (лат. Lovelace) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 57,06 км булган кратер.

# Лавлейс (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Уильям Лавлейс II (1907—1965) хөрмәтенә бирелә.

# Лавлейс (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# Лучки (Михайливци)

Лучки (словак. Lúčky) — Словакиянең Михаловце округында урнашкан авыл.

# Лучки (Михайливци)
## Тарихы

Авыл 1336 елда нигезләнгән.

# Лучки (Михайливци)
## Географиясе

Мәйданы — 7,93 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 132 метр биеклектә урнашкан.

# Лучки (Михайливци)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Виллафранка-ди-Верона

Виллафранка-ди-Верона — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Верона провинциясе составына керә.

# Виллафранка-ди-Верона
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 54 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Кастель-д'Аццано, Повельяно-Веронезе, Соммакампанья, Валеджо-суль-Минчо, Верона, Моццекане һәм Вигазьо коммуналары белән чиктәш.
# Уерта Хосе Гинто, Ла Тикура (Текпан де Галеана)

Уерта Хосе Гинто, Ла Тикура — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Текпан-де-Галеана муниципалитеты составына керә.

# Уерта Хосе Гинто, Ла Тикура (Текпан де Галеана)
## Географиясе

Уерта Хосе Гинто, Ла Тикура Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Уерта Хосе Гинто, Ла Тикура (Текпан де Галеана)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Уерта Хосе Гинто, Ла Тикура (Текпан де Галеана)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Унчешть (Васлуй)

Унчешть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. Зеподень (коммуна) коммунасына карый.

# Унчешть (Васлуй)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 217 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Люккум-Игый

Люккум-Игый — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Негус-Ях елгасының уң ярына тамагыннан 171 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 16 км.

# Люккум-Игый
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200048328
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204832
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Стрыи (Кобрынский районы)

Стрыи (белар. Стрыі) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Кобрынский районында урнашкан авыл.

# Стрыи (Кобрынский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# (4492) Дебюсси

(4492) Дебюсси (лат. Debussy) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4492) Дебюсси
## Тарихы

1988 елның 17 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Верхний Прованс обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 SH» саналган.
# (12241) Лефорт

(12241) Лефорт — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12241) Лефорт
## Тарихы

1988 елның 13 августында Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 PQ2» саналган.
# Һәфтәсов

Һәфтәсов (әзери. Həftəsov) — Әзербайҗанның Исмаеллы районына караган авыл.
# Сагырлы (Баят)

Сагырлы (төр. Sağırlı) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Баят илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Печи (Потенца)

Печи — Италиянең Базиликата төбәге Патерно өязендә урнашкан торак пункт.

# Печи (Потенца)
## Географиясе

Печи Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Печи (Потенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# 251 (сан)

251 (ике йөз илле бер) - 250 белән 252 арасындагы натураль сан.

# 251 (сан)
## Математикада

* 251 — өч урынлы так сан.
* 251 санның цифрлар суммасы — 8.
* 251 санның цифрлар тапкырчыгышы — 10.
* 251 санның квадраты — 63001.

# 251 (сан)
## Башка өлкәләрдә

* 251
* 251 ел (б. э. к.)
* Юникодта 00FB₁₆ — «û» символның коды.
# Казарна

Казарна — Россия территориясеннән ага торган елга. Пенза өлкәсенең Пенза районы, Колышлей районы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Колышлей елгасының сул ярыннан 51 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Казарна
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Хопер елгасы, инештән Ворона елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — Хопер, елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010200112107000005278
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107000527
* Бассейн коды — 05.01.02.001
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Ерлиагалы

Ерлиагалы (әзери. Yerliağalı) — Әзербайҗанның Бәрдә районына караган авыл.
# Лома де ла Эсперанза (Абасоло)

Лома де ла Эсперанза — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Абасоло муниципалитеты составына керә.

# Лома де ла Эсперанза (Абасоло)
## Географиясе

Лома де ла Эсперанза Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Лома де ла Эсперанза (Абасоло)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Лома де ла Эсперанза (Абасоло)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# LMO7DN

LMO7DN (ингл. LMO7 downstream neighbor) — кешенең 13-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ржадванице (Ужице)

Ржадванице (чех. Radvanice) — Чехиянең Урта Чехия крае Ужице (Кутна Гора) районында урнашкан авыл.

# Ржадванице (Ужице)
## Географиясе

Мәйданы — 3,025 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Ржадванице (Ужице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ржадванице (Ужице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Ржадванице (Ужице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 178 |
| 1880 | 169 |
| 1890 | 177 |
| 1900 | 182 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 172 |
| 1921 | 162 |
| 1930 | 158 |
| 1950 | 128 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 127 |
| 1970 | 111 |
| 1980 | 93 |
| 1991 | 110 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 120 |
| 2011 | 118 |
| 2021 | 121 |
# Соболиное

Соболиное (рус. Соболиное) — Диңгез буе краеның Пожарский районында урнашкан авыл.

# Соболиное
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# Соболиное
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (82%), украиннар (11%), нанайлар (3%), удэгейлар (4%).
# Фатыйх Тәккә

Фатыйх Тәккә (төр. Fatih Tekke, 9 сентябрь 1977(1977-09-09) (47 яшь), Трабзун, Төркия — , ) — Төркия футболчысы (һөҗүмче), Төркия милли футбол җыелмасы әгъзасы (1998-2007), 16 яшькәчә яшьләр арасында Европа чемпионы (1994), Төркия чемпионатларының көмеш (1994/95, 1995/96, 2003/04, 2004/05) һәм бронза (2000/01) призчысы, Төркия кубогы иясе (1994/95, 2002/03, 2003/04), Төркия чемпионатының иң яхшы бомбардиры (2004/05), Россия чемпионатларының алтын (2007) һәм бронза (2009) призчысы, Россия суперкубогы иясе (2009), УЕФА кубогы (2007/08) һәм суперкубогы (2008) иясе.
* 1 2 Transfermarkt.com — 2000.https://wikidata.org/wiki/Track:Q2449070https://wikidata.org/wiki/Track:P3699https://wikidata.org/wiki/Track:P7455https://wikidata.org/wiki/Track:P2447https://wikidata.org/wiki/Track:P7223https://wikidata.org/wiki/Track:P2446
* 1 2 Argentine Soccer Databasehttps://wikidata.org/wiki/Track:P6188https://wikidata.org/wiki/Track:Q19368470
# Тарпон-Спрингс (Флорида)

Тарпон-Спрингс — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан шәһәр.

# Тарпон-Спрингс (Флорида)
## Тарихы

Тарпон-Спрингс шәһәре 1876 елда нигезләнгән.

# Тарпон-Спрингс (Флорида)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 44,758615 км², 44,79064 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 7 метр биеклектә урнашкан.
# Җәүдәт Фәйзи

Җәүдәт Харис улы Фәйзи – күренекле татар композиторы, Тукай премиясе лауреаты.

# Җәүдәт Фәйзи
## Биография

Җәүдәт Фәйзи 1910 елның 4 гыйнварында Ырынбур шәһәрендә укытучы гаиләсендә туган. Башлангыч музыкаль белемне Оренбург көнчыгыш музыка мәктәбендә ала (Х. И. Булатова-Терегулова классы). 15 яшендә Оренбургның татар театрында куелган «Күз яшьләре» драмасын иҗат итә, кечкенә чакта олыларның халык җырларын җырлавын тыңларга ярата.
1925 елда Җ. Фәйзиләрнең гаиләләре Казанга күчеп килә. Н.Э. Бауман исемендәге 2нче урта мәктәпне (элекке Икенче Казан ирләр гимназиясе) тәмамлагач, Җ. Фәйзи Түбән Новгород якларындагы Ишә авылында укытучы булып эшли. 1929–1933 елларда Казан дәүләт университетының юридик факультетында укый. 1934 елда Мәскәү консерваториясе каршында Татар опера студиясе ачылгач, Фәйзи студиянең уку бүлеге мөдире итеп җибәрелә. Административ оештыру эшләре белән бергә, ул биредә Б. Шехтердан композиция классында дәресләр ала, шулай ук Г. Литинскийның консультацияләреннән файдалана. 1936 елда М. Җәлил белән берлектә пионер җырлары альбомын төзи. 1938 елда Җ. Фәйзи Казанга кайта. Биредә ул музыка һәм җәмәгать эшләрендә актив катнашып, радиокомитетта музыка редакторы, Татар дәүләт академия театрында музыка бүлеге мөдире, Татарстан филармониясенең директоры һәм сәнгать җитәкчесе булып эшли.
«Ташкыннар» (Т.Гыйззәт), «Шәмсекамәр» (М.Әблиев), «Хуҗа Насретдин» (Н.Исәнбәт) спектакльләренә язган көйләре тамашачылар тарафыннан җылы кабул ителә, иҗатының офыкларын киңәйтә.
Җ.Фәйзи музыкаль комедия жанрын үстерүгә күп көч куйган. Аның «Башмагым» музыкаль комедиясе илебезнең күп кенә сәхнәләрендә уйнала. Шулай ук «Акчарлаклар», «Идел буенда» драмаларына да көйләр язган, Г.Кутуйның «Тапшырылмаган хатлар» повесте буенча опера иҗат иткән.
Җ.Фәйзи иҗатының иң күренекле һәм үзенчәлекле өлкәсе – җырлар. Аларның саны ике йөзгә якын. Җ.Фәйзи бик еш авылларга, районнарга чыгып, халык җырларын, уеннарын язып йөри һәм шул җырларны, уеннарны бергә туплап 1971 елда китап итеп бастырып чыгара.
Композиторның музыкаль сәнгать өлкәсендәге эшчәнлеген хөкүмәтебез югары бәяли. Ул Татарстанның һәм Русиянең атказанган сәнгать эшлеклесе, Татарстанның халык артисты дигән исемнәргә, шулай ук Республикабызның Г.Тукай исемендәге Дәүләт бүләгенә лаек була.
Җәүдәт Фәйзи 1973 елның 2 маенда вафат булды.

# Җәүдәт Фәйзи
## Хәтер

* Оренбургта Җ. Фәйзи туган Иванов тыкрыгы, 22нче йорт диварына аның хөрмәтенә мемориаль такта куелган.
* Казанның Совет районында (Азино-1 торак комплексы) урамга Казан шәһәре администрация башлыгының 26.04.2000 № 796 карары белән Җәүдәт Фәйзи урамы исеме бирелгән.

# Җәүдәт Фәйзи
## Китабы

* Җәүдәт Фәйзи. Халык җәүһәрләре. Казан: ТКН, 1971.
* Җәүдәт Фәйзи. Халык җәүһәрләре. Күңелем кыллары. Татар халык көйләре. Истәлекләр. Казан: ТКН, 1987.
# Вале Казча (Мачерата)

Вале Казча — Италиянең Марке төбәге Монтекассиано өязендә урнашкан торак пункт.

# Вале Казча (Мачерата)
## Географиясе

Вале Казча Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Вале Казча (Мачерата)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гөлбашы (Ортаҗа)

Гөлбашы (төр. Gölbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Ортаҗа илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бланчард

Бланчард — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Бланчард
## Географиясе

Бланчард халык санын алу урыны мәйданы — 0,26 квадрат миль, 0,659913 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 288 метр биеклектә урнашкан.
# Сан Поломатезе (Кампобасо)

Сан Поломатезе — Италиянең Молизе төбәге Сан-Поло-Матезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Поломатезе (Кампобасо)
## Географиясе

Сан Поломатезе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Поломатезе (Кампобасо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лясная (Бераставицкий районы)

Лясная (белар. Лясная) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Бераставицкий районында урнашкан авыл.

# Лясная (Бераставицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Бретулешть (Ясси)

Бретулешть — Румыниянең Ясси жудецында урнашкан авыл. Струнга (коммуна) коммунасына карый.

# Бретулешть (Ясси)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 247 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Асте (Ардеш)

Асте (фр. Astet) — Франциядә урнашкан коммуна, Ардеш департаментында урнашкан.
# Поремби (Здунсковольский повяты)

Поремби — Польшаның Лодзь воеводалыгы Здуньска-Воля гминаcында урнашкан авыл.

# Поремби (Здунсковольский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мирабель (Касерес)

Мирабель (исп. Mirabel) — Испаниянең Касерес провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Мирабель (Касерес)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 49,3 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 488 метр биеклектә урнашкан.
# Седлищки (Холмский повяты)

Седлищки — Польшаның Люблин воеводалыгы Гмина Реёвец гминаcында урнашкан авыл.

# Седлищки (Холмский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Линкольн (Калифорния)

Линкольн — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.

# Линкольн (Калифорния)
## Тарихы

Линкольн шәһәре 7 август 1890 елда нигезләнгән.

# Линкольн (Калифорния)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 54,1348 км², 52,136788 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 51 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Еникөй (Алачам)

Еникөй (төр. Yeniköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Алачам илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Эйнштейн (ай кратеры)

Эйнштейн (лат. Einstein) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 181,47 км булган кратер.

# Эйнштейн (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Альберт Эйнштейн (1879—1955) хөрмәтенә бирелә.

# Эйнштейн (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1964 елда раслана.
# Ленинск (Пухавицкий районы)

Ленинск (белар. Ленінск) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Пухавицкий районында урнашкан авыл.

# Ленинск (Пухавицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Оймалы (Карапынар)

Оймалы (төр. Oymalı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Карапынар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).