yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Белведере (Анкона)

Белведере — Италиянең Марке төбәге Фабриано өязендә урнашкан торак пункт.

# Белведере (Анкона)
## Географиясе

Белведере Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Белведере (Анкона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вудейкер (Калифорния)

Вудейкер — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Вудейкер (Калифорния)
## Географиясе

Вудейкер халык санын алу урыны мәйданы — 4,653152 км², 4,653159 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 111 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Һөрйоң

Һөрйоң (кор. 회령시, 會寧市) — КХДҖнең Һамгйоң-Букто правинсәсендә урнашкан шәһәр.

# Һөрйоң
## Тарих

Хәзерге статусын 1991 елдан башлап йөртә.
# Мондрепюи

Мондрепюи (фр. Mondrepuis) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Макуньяга

Макуньяга — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Вербано-Кузио-Оссола провинциясе составына керә.

# Макуньяга
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1327 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Аланья-Вальсезия, Чеппо-Морелли, Alto Sermenza, Каркофоро, Зас-Альмагелль һәм Церматт коммуналары белән чиктәш.
# Мещера (кабилә)

Мещера — борынгы фин-угыр кабиләсе. Ука елгасының урта агымында яшәгән булалар. Телләре (мещера теле) фин-перм төркеменә карый торган була.

# Мещера (кабилә)
## Археология

Археологлар бу кабилә белән II—XII гасырларга караучы Ука елгасының урта агымында урнашкан каберлекләрне һәм шәһәр калдыкларын бәйлиләр.

# Мещера (кабилә)
## Тарих

Мещера турындагы беренче искә алулар Иорданда очрый.
Мещера турында искә алулар шулай ук XIII гасыр рус әдәбияты истәлеге Палеяда һәм рус елъязмаларында сакланып калган (мәсәлән, Иван IVнең Казанга явы белән бәйле чыганакларда). Мещера өлкә буларак тарихи документларда беренче тапкыр 1298 елда искә алына. Икенче тапкыр 1382 елда рус князе Дмитрий Ивановичның (Донской) Алтын Урда ханы Туктамыштан җирләр алуы белән бәйле рәвештә искә алына.
Тора-бара славяннар Мещера төбәгендә ныклап урнашалар. Мещера кабиләсе өлешчә ассимиляцияләнә, өлешчә Иделгә этәрелә. Ләкин атама кала, һәм элек фин кабиләләре яшәгән җирләр Мещера крае (төбәге) яки Мещера дип атала башлый.

# Мещера (кабилә)
## Мещера теле

Князь Курбский хәбәрендә мещераларның теле «мордвача» дип языла. Бу факт мещера теленең эрзә яки мукшы телләренә якынлыгы турында фараз кылырга мөмкинлек бирә.

# Мещера (кабилә)
## Матди мәдәният

Мәдәниятләре эрзә мәдәниятенә якын була. Мәсәлән, мещерада билгә тагыла торган бизәнү әйбере - пулагай таралган була.

# Мещера (кабилә)
## Шулай ук кара

* Мишәрләр
* Мещёра
# (14605) Hyeyeonchoi

(14605) Hyeyeonchoi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14605) Hyeyeonchoi
## Тарихы

1998 елның 26 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SD123» саналган.
# Матвей Манизер

Матвей Генрихович Манизер (1891 елның 5 (17) марты, Санкт-Петербург, Россия империясе — 1966 елның 20 декабре, Мәскәү, ССРБ) — совет һәм Россия скульптор-монументалисты, педагог. ССРБ сәнгать академиясе академигы (1947). ССРБның халык рәссамы (1958). Өч Сталин премиясе лауреаты (1941, 1943, 1950).

# Матвей Манизер
## Тормыш юлы

Матвей Манизер 1891 елның 5 (17) мартында Санкт-Петербургта танылган рәссам Генрих Манизер гаиләсендә туа.
1909—1914 елларда Санкт-Петербург университетының физика-математика факультетында укый. Бер үк вакытта 1908—1909 елларда А. Л. Штиглиц исемендәге Техник рәсем үзәк училищесында, 1909—1911 елларда — күчмә сәнгать күргәзмәләре ширкәтенең рәсем мәктәбендә, 1911—1916 — Император сәнгать академиясе каршындагы Югары сәнгать училищесында шөгыльләнә. Гуго Залеман һәм Владимир Беклемишев шәкерте. Беклемишев күзәтүе астында Библия һәм мифология темаларына скульптуралар ясаган.
1920 елда — Мәскәү хәрби округы сәяси идарәсенең Агиткультура остаханәсе мөдире. Монументаль пропаганда программасында актив катнашучы.
1921 елдан укытучы эшендә: Югары сәнгать-техник остаханәләр (1921—1929, Ленинград), И. Е. Репин исемендәге рәсем сәнгате, скульптура һәм архитектура институты (1935—1941 һәм 1945—1947, 1939 елдан профессор, Ленинград), Мәскәү югары сәнгать-сәнәгать училищесы (1946—1952), В. И. Суриков исемендәге Мәскәү сәнгать институты (1952—1966).
1941 елдан Мәскәүдә яши. 40 нчы елларда скульптор тарафыннан Пушкин шәһәрендәге вокзалның (Балалар авылы станциясе) яңа бинасы өчен А. С. Пушкин сыны ясала.
Мәскәү метрополитены өчен зур монументаль эшләр башкарган.
1943 елда аңа бирелгән 100 000 сумлык Сталин премиясен Оборона фондына тапшыра.
1926 елдан — Революцион Россия рәссамнар ассоциациясе әгъзасы. 1937—1941 елларда — совет рәссамнары берлегенең Ленинград бүлекчәсе идарәсе рәисе. ССРБ Сәнгать академиясенең хакыйкый әгъзасы һәм вице-президенты (1947 елдан).
1941 елдан БК(б)Ф әгъзасы.
Матвей Генрихович Манизер 1966 елның 20 декабрендә Мәскәүдә вафат була. Новодевичье зиратына җирләнгән.

# Матвей Манизер
## Тормыш юлы
### Гаилә

* Әтисе — Генрих Матвеевич Манизер (1847—1925), рәссам
* Абыйсы — Генрих Генрихович Манизер (1889—1917), этнограф һәм тел белгече. Көньяк Америка индеецларының этнографиясе һәм телләре буенча төп хезмәтләре.
* Хатыны — Елена Александровна Янсон-Манизер (1890—1971), рәссам, скульптор. РСФСРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1968).
** Улы — Манизер Гуго Матвеевич (1927—2016), рәссам. РСФСРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1981).
** Улы — Манизер Отто Матвеевич (1929—1987), скульптор. РСФСРның атказанган сәнгать эшлеклесе.
# Гарачы (Хачмаз)

Гарачы (әзери. Qaraçı) — Әзербайҗанның Хачмаз районына караган авыл.
# Вильмад

Вильмад (фр. Villemade) — Франциянең Терн һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Кабель

Кабель (голл. kabel — бау, трос) — герметик тышча эчендә бер яки берничә изоляцияләнгән үткәргеч булган электротехник эшләнмә.
Электр тапшыру кабеле (югары көчәнешле электр энергиясе тапшыру линияләрендә электр энергиясен тапшыру өчен, сәнәгать предпритиеләрен, транспортны һәм коммуналь объектларны, судноларның, очу аппаратларының һ.б. электр җиһазларын электр белән тәэмин итү өчен) һәм элемтә кабеле (калаара, кала һәм авыл элемтә челтәрләрендә, радиобәйләнеш, радиолокация, идарә итү системаларында, төрле радиотехник һәм электрон корылмаларда һ.б. мәгълүматне электр сигналлары ярдәмендә тапшыру өчен) аерыла.

# Кабель
## Шулай ук карарга мөмкин

* Принтер кабеле
# Хаҗымемиш (Эрегъли)

Хаҗымемиш (төр. Hacımemiş) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Эрегли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# NGC 2743

NGC 2743 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2743
## Тарихы

Әлеге галактика 1787 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Альберт Фәтхи

Альберт Фәтхи – татар галиме, борынгы татар әдәбияты белгече-археограф.

# Альберт Фәтхи
## Тәрҗемәи хәл

Альберт Сәет улы Фәтхиев Актаныш районының Такталачык авылында 1937 елның 8 июлендә дөньяга килгән, яшьли атасыз калган бала (әтисе Сәет ага фронтта һәлак булган) мәктәптә тырышып укып, аннан университетта белем ала. Үз халкының рухи мәдәнияте буенча югары квалификацияле белгеч булып өлгерә. Альбертның беренче фәнни хезмәтләре студент елларында ук республика матбугатында басыла. 1959 елда татар теле һәм әдәбияты бүлеген тәмамлагач, фәнни китапханәнең кулъязмалар һәм сирәк китаплар бүлегендә эшли башлый. Аның уникаль хәтере, тирән белеме студентлар, галимнәр өчен дә кыйммәтле чыганак вазифасын үти.
Укыган чагында ук татар милли-мәдәни хәрәкәтендә катнаша. 1966 елны Нурихан Фәттах белән бергәләп бер төркем зыялыларның Болгарга беренче сәяхәтен оештыра.
Альберт Фәтхи ике дистә еллап дәвам иткән әдәби эшчәнлеге чорында татар әдипләре һәм галимнәренең кулъязма мирасын өйрәнүгә бәйле тасвирламалар туплый. Һәм аларны 1960, 1962, 1968, 1980 елларда китап итеп бастырып чыгара.
Алтмышынчы елларның икенче яртысында Әхнәф Харисовның татар әдәби мирасын ясалма рәвештә башкортлаштырырга омтылып язган «Башкорт халкының әдәби мирасы. XVIII-XIX гасырлар» (Уфа, 1965) дигән китабы басылып чыкты. Бу китап 1973 елда рус телендә дә дөнья күрде. Фәнни гаделлекне тирән аңлаган А. Фәтхи әлеге басманың эчтәлегенә мөнәсәбәтен белдереп, «Казан утлары» журналының 2 нче санында (1968) «Мәгърифәт төбәкләре һәм әдәби багланышлар» дигән күләмле мәкаләсен бастырып чыгарды. Ул анда Ә. Харисовның фәнни, нәзари, гамәли хаталарын объектив рәвештә тәнкыйтьләгән иде.
Тирән фактик материалларга нигезләнеп язылган бу хезмәт авторга, куанычлар белән бергә, зур борчулар да китерде. Торгынлык елларына хас булганча, бу кыйммәтле фәнни хезмәт авторы рәсми идеология ялчылары тарафыннан төрлечә эзәрлекләнә башлады.
# Резерв (Канзас)

Резерв — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан шәһәр.

# Резерв (Канзас)
## Тарихы

Резерв шәһәре елда нигезләнгән.

# Резерв (Канзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,289605 км², 0,289602 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 276 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Каменка (Әлшәй районы)

Каменка — Башкортстанның Әлшәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452106, ГАТОБК коды — 80202864004.

# Каменка (Әлшәй районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 54 кешенең яшәве мәгълүм.
# Нью-Филадельфия (Огайо)

Нью-Филадельфия — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.

# Нью-Филадельфия (Огайо)
## Тарихы

Нью-Филадельфия шәһәре елда нигезләнгән.

# Нью-Филадельфия (Огайо)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 8,39 квадрат миль, 21,718848 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 276 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Виллер-Плуиш

Виллер-Плуиш (фр. Villers-Plouich) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Като-Камбрези кантонына карый.
# HD118464

HD118464 — Кентавр йолдызлыгында урнашкан Fm_dD спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,12 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Кастрехон (Зирандаро)

Кастрехон — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Мексика һәм Сирандаро муниципалитеты составына керә.

# Кастрехон (Зирандаро)
## Географиясе

Кастрехон Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Кастрехон (Зирандаро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Кастрехон (Зирандаро)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Лендри

Лендри (фр. Lindry) — Франциянең Йонна департаментында урнашкан коммуна.
# Ясень (Скерневицкий повяты)

Ясень — Польшаның Лодзь воеводалыгы Глухув гминаcында урнашкан авыл.

# Ясень (Скерневицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Арицано

Арицано — Италиянең Пьемонт төбәге Вербано-Кузио-Оссола өязендә урнашкан торак пункт.

# Арицано
## Географиясе

Арицано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Арицано
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Арицано
## Халкы

| Ел | Халык саны |
| 2017 | 2005 |
| 2018 | 2017 |
| 2023 | 1964 |
# TMTC1

TMTC1 (ингл. Transmembrane O-mannosyltransferase targeting cadherins 1) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Пайпстон (Миннесота)

Пайпстон — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Пайпстон (Миннесота)
## Тарихы

Пайпстон шәһәре 1876 елда нигезләнгән.

# Пайпстон (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 10,756406 км², 10,83305 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 529 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Эйтенз (Көнбатыш Виргиния)

Эйтенз — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Эйтенз (Көнбатыш Виргиния)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Эйтенз (Көнбатыш Виргиния)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,02199 км², 1,021996 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 788 ± 1 метр һәм 789 метр биеклектә урнашкан.
# П'етроаса (Тимиш)

П'етроаса — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан авыл. П'етроаса (коммуна, Тимиш) коммунасына карый.

# П'етроаса (Тимиш)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 254 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Аппене-су-Беллем

Аппене-су-Беллем (фр. Appenai-sous-Bellême) — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
# Забеле (гмина Стависки)

Забеле — Польшаның Подлясье воеводалыгы Стависки гминасында урнашкан авыл.

# Забеле (гмина Стависки)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (16992) 1999 CU5

(16992) 1999 CU5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16992) 1999 CU5
## Тарихы

1999 елның 12 февралендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 CU5» саналган.
# Горевая (Зоижемская кушылдыгы)

Горевая — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Зоижемская елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 82 км.

# Горевая (Зоижемская кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300112103000078336
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103007833
* Бассейн коды — 03.05.03.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Сен-Бозели

Сен-Бозели (фр. Saint-Beauzély) — Франциянең Аверон департаментына караган коммуна, Тарн-э-Кос кантонына карый.

# Сен-Бозели
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 30,69 км².
# Мильюзо (Реҗо ди Калабрия)

Мильюзо — Италиянең Калабрия төбәге Реджо-Калабрия өязендә урнашкан торак пункт.

# Мильюзо (Реҗо ди Калабрия)
## Географиясе

Мильюзо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Мильюзо (Реҗо ди Калабрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шенкурск

Шенкурск (рус. Шенкурск) — Россия Федерациясенең Арxангил өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 5161 кеше (2014).

# Шенкурск
## Сәгать поясы

Шенкурск Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Шенкурск
## Тарих

Шәһәр cтaтысын 1565 елдан башлап йөртә.

# Шенкурск
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (98,4%).
# Җандервиш (Тузлуҗа)

Җандервиш (төр. Canderviş) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ыгдыр иле Тузлуҗа илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Белчина

Белчина — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Влень гминасында урнашкан авыл.

# Белчина
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Горрето

Горрето — Италиянең Лигурия төбәгендә урнашкан коммуна. Җенова провинциясе составына керә.

# Горрето
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 533 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Фашия, Ровеньо, Каррега-Лигуре һәм Оттоне коммуналары белән чиктәш.
# Луковиско

һәм
Луковиско — Польшаның Люблин воеводалыгы Мендзыжец-Подляский гминаcында урнашкан авыл.

# Луковиско
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мордовия дәүләт университеты

Н.П. Огарев исемендәге Мордовия дәүләт университеты – Мордовия республикасы башкаласы Саранск шәһәрендә урнашкан классик югары уку йорты.
Мордовия дәүләт университеты тарихы 1931 елда нигез салынган Мордовия дәүләт педагогик институтыннан башлана. 2010 елда уку йортына «Илкүләм тикшеренү университеты» дәрәҗәсе бирелә.
Уку йортының фәнни-педагогик составын 1655 кеше тәшкил итә. Алар арасында: 225 фән докторы, профессор, 1089 фән кандидаты, доцент. Югары уку йортында 24290 кеше, шул исәптән, 300ләп чит ил вәкиле белем ала.
Университет төрле юнәлешләр (белгечлекләр) буенча югары һәм югары уку йортыннан соңгы профессиональ белем бирү программаларын тормышка ашыра, төрле фәннәр буенча фундаменталь һәм гамәли фәнни тикшеренүләр башкара.
Университет карамагында 21 спорт корылмасы бар.
# Потоки (Есенице)

Потоки — Словениянең Есенице (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Потоки (Есенице)
## Географиясе

Мәйданы — 390 һектар. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 581 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Градац (Баточина)

Градац (серб. Градац ) — Сербиянең Шумади округы Баточина җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Градац (Баточина)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 176 метр биеклектә урнашкан.

# Градац (Баточина)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Мениль-ла-Тур

Мениль-ла-Тур (фр. Ménil-la-Tour) — Франциянең Мёрт һәм Мозель департаментына караган коммуна.

# Мениль-ла-Тур
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,82 км².
# Каса де Сан Мигел (Сан Мигел де Альенде)

Каса де Сан Мигел — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Мигель-де-Альенде муниципалитеты составына керә.

# Каса де Сан Мигел (Сан Мигел де Альенде)
## Географиясе

Каса де Сан Мигел Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Каса де Сан Мигел (Сан Мигел де Альенде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Каса де Сан Мигел (Сан Мигел де Альенде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Назарбеков Айтбай авылы

Назарбеков Айтбай авылы (каз. Назарбеков Айтбай ауылы) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Назарбеков Айтбай авылы
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Ломпари (Казерта)

Ломпари — Италиянең Кампания төбәге Кайанелло өязендә урнашкан торак пункт.

# Ломпари (Казерта)
## Географиясе

Ломпари Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Ломпари (Казерта)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пяно ди Конка (Лука)

Пяно ди Конка — Италиянең Тоскана төбәге Массароза өязендә урнашкан торак пункт.

# Пяно ди Конка (Лука)
## Географиясе

Пяно ди Конка Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Пяно ди Конка (Лука)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Джуркуца-де-Жос

Джуркуца-де-Жос — Румыниянең Клуж жудецында урнашкан авыл. Белиш (коммуна) коммунасына карый.

# Джуркуца-де-Жос
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 961 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Эрдинг

Эрдинг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Эрдинг
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Эрдинг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 54,61 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 463 метр биеклектә урнашкан.
# Карытнае

Карытнае (белар. Карытнае) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.

# Карытнае
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Таренго де Парас (Пенхамо)

Таренго де Парас — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Пенхамо муниципалитеты составына керә.

# Таренго де Парас (Пенхамо)
## Географиясе

Таренго де Парас Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Таренго де Парас (Пенхамо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Таренго де Парас (Пенхамо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Госман Хәбибуллин (1937)

Госман Хәбибуллин (26 гыйнвар 1937(1937-01-26), Яңа Чаллы, Старочелнинское сельское поселение, Әлки районы, Татарстан АССР, РСФСР, СССР — 25 март 2018(2018-03-25) (81 яшь), Сталбишчы, Лаеш районы, Татарстан, Россия) — агроном, авыл хуҗалыгы фәннәре кандидаты (1981), ТР Дәүләт бүләге иясе (1994), РСФСРның атказанган агрономы (1980). 1963 тән Әлки районы «Актайский» совхозы агрономы. 1965 тән Лаеш районында: «Комсомольский» (1965-68), «Атабаевский» (1968-70), совхозларында баш агроном, район авыл хуҗалыгы идарәсе һәм райбашкарма рәисе урынбасары (1970-76), «Столбищенский» совхозы директоры (1976-2001). Дәүләт бүләге «Казанская — 84» һәм «Мешинская — 2» кышка үтә чыадмлы һәм корылыкка чыдамлы уҗым бодае сортларын булдыру һәм кулланышка кертү өчен бирелә.