yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# NGC 7370

NGC 7370 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7370
## Тарихы

Әлеге галактика 1864 елда Алмания астрономы Albert Marth тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# HD148222

HD148222 — Көньяк Өчпомак йолдызлыгында урнашкан A2mA7-A7 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,7 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Тунарий-Веки

Тунарий-Веки — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. Пояна-Маре (коммуна) коммунасына карый.

# Тунарий-Веки
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 50 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 1259

NGC 1259 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1259
## Тарихы

Әлеге галактика 1884 елда Франция астрономы Гийом Бигурдан тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 30.48 см (12 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Шенликче (Явузэли)

Шенликче (төр. Şenlikçe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Явузэли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Франкавилла-аль-Маре

Франкавилла-аль-Маре — Италиянең Абруццо төбәгендә урнашкан коммуна. Кьети провинциясе составына керә.

# Франкавилла-аль-Маре
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Кьети, Мильянико, Ортона, Пескара, Рипа-Театина, Сан-Джованни-Театино һәм Торревеккия-Театина коммуналары белән чиктәш.
# NGC 1256

NGC 1256 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1256
## Тарихы

Әлеге галактика 1835 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Жеплин (Түбән Силезия воеводалыгы)

Жеплин — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Журавина гминасында урнашкан авыл.

# Жеплин (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Канъондзи

Канъондзи (яп. 観音寺市) — Япония дәүләтенең Кагава префектурасында урнашкан шәһәр.

# Канъондзи
## Тарихы

Канъондзи шәһәре 2005 елның 11 октябрендә шәһәр статусын ала.

# Канъондзи
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 64020 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 545 кеше тәшкил иткән.

# Канъондзи
## Географиясе

Шәһәр территориясе 117.47 км² тәшкил итә.
# Үзүмлү (Башьяйла)

Үзүмлү (төр. Üzümlü) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Караман иле Башьяйла илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Гарбатка-Збичин

Гарбатка-Збичин — Польшаның Мазовия воеводалыгы Гарбатка-Летниско гминасында урнашкан авыл.

# Гарбатка-Збичин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# План де лос Ромо, Ранчо (Сан Франсиско де лос Ромо)

План де лос Ромо, Ранчо — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Сан-Франсиско-де-лос-Ромо муниципалитеты составына керә.

# План де лос Ромо, Ранчо (Сан Франсиско де лос Ромо)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# План де лос Ромо, Ранчо (Сан Франсиско де лос Ромо)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Нирын-Я

Нирын-Я — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пунга елгасының сул ярыннан 182 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 25 км.

# Нирын-Я
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны бүлᴦeында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Төньяк Сосьва. Кече елга бассейны — Төньяк Сосьва, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020200112115300028862
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302886
* Бассейн коды — 15.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Хаймбах (Наэ)

Хаймбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Хаймбах (Наэ)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,78 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 330 метр биеклектә урнашкан.
# Чукурөрен (Гөлпазары)

Чукурөрен (төр. Çukurören) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Билеҗик иле Гөлпазары илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Гортон-Бей (Мичиган)

, , һәм
Гортон-Бей — Америка Кушма Штатларының Мичиган штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гортон-Бей (Мичиган)
## Географиясе

Гортон-Бей халык санын алу урыны мәйданы — 15,984399 км², 12,486174 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 669 Фут биеклектә урнашкан.
# Эллеттсвилл (Индиана)

Эллеттсвилл — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Эллеттсвилл (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1837 елда нигезләнгән.

# Эллеттсвилл (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 11,991053 км², 10,981001 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 212 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Эгр (коммуна)

Эгр (фр. Aigre) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Мазчано (Авелино)

Мазчано — Италиянең Кампания төбәге Ариано-Ирпино өязендә урнашкан торак пункт.

# Мазчано (Авелино)
## Географиясе

Мазчано Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Мазчано (Авелино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Башкыншы

Башкыншы (каз. Басқыншы) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Башкыншы
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Фонтана Чалео (Фрозиноне)

Фонтана Чалео — Италиянең Лацио төбәге Чепрано өязендә урнашкан торак пункт.

# Фонтана Чалео (Фрозиноне)
## Географиясе

Фонтана Чалео Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Фонтана Чалео (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (1643) Браун

(1643) Браун (лат. Brown) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1643) Браун
## Тарихы

1951 елның 4 сентябрендә Карл Райнмут тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1951 RQ» саналган.
# Кызылсай (Кордай районы)

Кызылсай (каз. Қызылсай) — Казакъстанның Җамбыл өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Кызылсай (Кордай районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Токио (префектура)

Токио (яп. 東京都) — Япониянең Канто төбәгенә караган префектура.
Административ үзәге - Токио шәһәре.

# Токио (префектура)
## Административ төзелеше

Хоккайдо префектурасы 1 өязгә, алар үз чиратында 39 муниципалитетка бүленгән.

# Токио (префектура)
## Географиясе

Префектура Хонсю утравында урнашкан. Мәйданы 2 187,08 км² тәшкил итә.

# Токио (префектура)
## Халкы

2019 елда префектурада 12 059 237 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы 1 км²-га 5 514 кеше тәшкил итә.
# Орзильияди (Вибо Валенция)

Орзильияди — Италиянең Калабрия төбәге Рикади өязендә урнашкан торак пункт.

# Орзильияди (Вибо Валенция)
## Географиясе

Орзильияди Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Орзильияди (Вибо Валенция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Цонти (Тренто)

Цонти — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Ронченьо-Терме өязендә урнашкан торак пункт.

# Цонти (Тренто)
## Географиясе

Цонти Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Цонти (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Андрэевшчына (Сенненский районы)

Андрэевшчына (белар. Андрэеўшчына) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.

# Андрэевшчына (Сенненский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Рудня (шәһәр)

Руднә (рус. Руднә) — Россия Федерациясенең Смоленск өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны —
* Н/Д кеше (
* Н/Д)
* Н/Д.

# Рудня (шәһәр)
## Сәгать поясы

Руднә Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Рудня (шәһәр)
## Тарих

Шәһәр cтaтысын 1926 елдан башлап йөртә.

# Рудня (шәһәр)
## Халык

* Н/ДМилләтләр (2010): урыслар (95,1%), биларуслaр (1,7%), әрмәннәр (1,0%).
# Аройо Зопилоте (Ометепек)

Аройо Зопилоте — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ометепек муниципалитеты составына керә.

# Аройо Зопилоте (Ометепек)
## Географиясе

Аройо Зопилоте Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Аройо Зопилоте (Ометепек)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Аройо Зопилоте (Ометепек)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# PTCH2

PTCH2 (ингл. Patched 2) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сөендек

Сөендек — Татарстан Республикасының Азнакай районындагы авыл.
Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 423315.

# Сөендек
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11 °C | -5.8 °C | 4.6 °C | 13.8 °C | 19.1 °C | 20.9 °C | 18.3 °C | 12.5 °C | 4.5 °C | -4.8 °C | -10.4 °C | 4.2 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.
# Мастен

Мастен (фр. Mastaing) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Денен кантонына карый.
# Гусаравка

Гусаравка (белар. Гусараўка) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.

# Гусаравка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Карабаг аты

Карабаг аты (әзери. Qarabağ atı) — Кавказ арты борынгы атлар токымы. Җирле таулы һәм фарсы атлар нигезендә барлыкка килделәр. XX гасырның 40–50 елларыннан токымга хас булган килбәт һәм алтынсыман-җирән төсен саклану сайланышы белән гарәп аты белән кушылдыра. Җилкә биеклеге 148–150, күкрәк колачы 165–166, уч колачы 18,2–18,7 см. Таулы шартларда иярле эшкә бик яраклы.
# Фултон (Арканзас)

Фултон — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Фултон (Арканзас)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,50115 км², 0,501149 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 79 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Дземянувка

Дземянувка — Польшаның Подлясье воеводалыгы Гибы гминасында урнашкан авыл.

# Дземянувка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бондэй

Бондэй (ингл. Bondey) — Бутан дәүләтенең Паро дзонгхагында урнашкан авыл.

# Бондэй
## Географиясе

Авыл Гималай таулары битендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 4 228 метр биеклектә 27°25′47″ т. к. 89°27′35″ кб. о. координаталы буенча урнашкан.
# Гето Казале (Римини)

Гето Казале — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Римини өязендә урнашкан торак пункт.

# Гето Казале (Римини)
## Географиясе

Гето Казале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Гето Казале (Римини)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Буковец (Долж)

Буковец — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. Буковец (коммуна, Долж) коммунасына карый.

# Буковец (Долж)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 85 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мешеҗик (Муш)

Мешеҗик (төр. Meşecik) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Муш иле Муш илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Лонг-Бранч (Виргиния)

Лонг-Бранч — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Лонг-Бранч (Виргиния)
## Географиясе

Лонг-Бранч халык санын алу урыны мәйданы — 6,416523 км², 6,416983 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 360 Фут биеклектә урнашкан.
# Шумейка

Шумейка — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Золотуха елгасының кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Шумейка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010002212112100011081
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112101108
* Бассейн коды — 11.01.00.022
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Норт-Бенд (Небраска)

Норт-Бенд — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан шәһәр.

# Норт-Бенд (Небраска)
## Тарихы

Норт-Бенд шәһәре елда нигезләнгән.

# Норт-Бенд (Небраска)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,044669 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 388 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Арткы эмбриотоксон

Арткы эмбриотоксон халыкның 6%-тында очрый һәм сәламәтлеккә куркыныч янамый.
1. Билгеләре
* Лимб янында урнашкан мөгезкатлауның эчке өслегендә нечкә, аксыл-соры дугасыман кикрикләр (рәс. 3.25а, б).
* Швальбе сызыгының алга күчүе һәм чыгып торуы, десцемет мембранасы һәм увеаль трабекуляр челтәрнең тоташуы.
2. Катнаш патология.
а) Аксенфельд-Ригер аномалиясе һәрвакыт арткы эмбриотоксон белән бергә була;
б) Алагиль синдромы 95% очракта арткы эмбриотоксон белән бергә була. Ул бавыр эчендәге үт юлларының җитешсезлеге, йөрәк-үпкә үсешенең кимчелекләре, үзенчәлекле кыяфәт һәм умырткалык кимчелекләре белән сыйфатлана. Шулай ук КНД друзаларын еш күзәтәләр.

# Арткы эмбриотоксон
## Аксенфельд-Ригер синдромы

Патогенез һәм генетика
Аксенфельд-Ригер синдромы — хәзерге номенклатурада түбәндәге эпонимнар белән билгеләнгән берничә патологик халәт: (а) Аксенфельд аномалиясе, (б) Ригер аномалиясе, (в) Ригер синдромы. Хромосомаль локус 4q25 (PITX2 ген), 6p25 (FKHL7 ген) һәм 13q14 урнашкан. Эмбриогенез вакытында ике ген калганнарның чагылышын көйли. Бу көйләү функциясе бу геннардагы мутацияләрнең төрле аномалияләр тудыру сәләтен аңлата. Офтальмологик күренешләргә карамастан Аксенфельд-Ригер синдромы булган барлык авыруларда ачыклана:
* Симметрия шарт булмаган күз үсешенең ике яклы аномалиясе.
* Аутосом-доминантлы нәселдәнлек төре белән гаилә тарихы (еш).
* Җенес буенча алшарт булмау.
* Системалы үсеш какшаулары (еш).
* Бергә булган глаукома.

# Арткы эмбриотоксон
## Аксенфельд аномалиясе

Аксенфельд аномалиясе төсле катлауның периферия тукымасының җепселләре беркетелү белән арткы эмбриотоксон булу белән сыйфатлана (рәс. 3.25в).

# Арткы эмбриотоксон
## Ригер аномалиясе

1. Биомикроскопия
* Арткы эмбриотоксон; Швальбе сызыгының алгы камерага кубарылуы мөмкин.
* Төсле катлау стромасының гипоплазиясе һәм тамырлы тышчаның эктропионы (рәс. 3.26а).
* Корэктопия (бәбәкнең күчүе) һәм төсле катлауның бөтен калынлыгының кимчелекләре (рәс. 3.26б, в).
* Микрокорнеа һәм мөгезкатлау томанланулары хас түгел.
2. Гониоскопия. Уртача очракларда, Аксенфельд аномалиясенә хас булган билгеләр күренә. Авыр очракларда төсле катлау стромасының киң урыннары мөгезкатлауга Швальбе сызыгыннан алда ябыша (рәс. 3.26г).
3. Глаукома 50% очракта, гадәттә, иртә балачакта яки яшүсмерлектә почмак аномалиясе яки аның синехия белән икенчел ябылуы белән бергә үсеш ала. КЭБ-ны беренче чиратта дарулар белән төзәтергә кирәк, ләкин соңрак хирургик катнашу кирәк булырга мөмкин.

# Арткы эмбриотоксон
## Ригер синдромы

Ригер синдромы 4 хромосомадагы эпидермаль үсеш факторы гены өлкәсе белән бәйле. Ул Ригер аномалиясе белән түбәндәге күздән тыш какшаулар белән сыйфатлана.
1. Теш аномалияләре. Гиподонтия (аз тешләр) һәм микродонтия (кечкенә тешләр) (рәс. 3.26д).
2. Бит аномалияләре. Өске казанлыкның гипоплазиясе, киң борын биле, телекантус (эчке ябышмалар арасының артуы) һәм гипертелоризм (орбиталар арасының артуы) (кара рәс. 3.26д).
3. Башка аномалияләр. Кендек янындагы өлкәдә артык тире һәм гипоспадия. Саңгыраулану, гидроцефалия, йөрәк һәм бөер какшаулары, ә тумыштагы бот каймыгуы сирәк очрый.
# Дөнгелҗе (Җиде)

Дөнгелҗе (төр. Döngelce) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Җиде илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Клаллам (округ, Вашингтон)

Клаллам — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Порт-Анджелес шәһәре.

# Клаллам (округ, Вашингтон)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1854 елда оештырыла.

# Клаллам (округ, Вашингтон)
## Территориясе

Округ мәйданы 4520 км² тәшкил итә.
# (12013) Sibatahosimi

(12013) Sibatahosimi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12013) Sibatahosimi
## Тарихы

1996 елның 7 ноябрендә К. Эндатэ, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 VU8» саналган.
# Тавернола-Бергамаска

Тавернола-Бергамаска — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Бергамо провинциясе составына керә.

# Тавернола-Бергамаска
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 191 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Предоре, Изео (коммуна), Монте-Изола, Виголо һәм Парцаника коммуналары белән чиктәш.
# Сан Карлос, Пасеос де ла Провиденсия, Ранчо (Сан Франсиско де лос Ромо)

һәм
Сан Карлос, Пасеос де ла Провиденсия, Ранчо — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Сан-Франсиско-де-лос-Ромо муниципалитеты составына керә.

# Сан Карлос, Пасеос де ла Провиденсия, Ранчо (Сан Франсиско де лос Ромо)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Карлос, Пасеос де ла Провиденсия, Ранчо (Сан Франсиско де лос Ромо)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Пянецо (Сондрио)

Пянецо — Италиянең Ломбардия төбәге Траона өязендә урнашкан торак пункт.

# Пянецо (Сондрио)
## Географиясе

Пянецо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Пянецо (Сондрио)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Байкалово районы

Байкалово районы (рус. Байкаловский район) — Свердловск өлкәсе составына керүче муниципаль район. Көнчыгыш идарә бүлгесенә керә.
Административ үзәк — Байкалово саласы.

# Байкалово районы
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (97,4%).

# Байкалово районы
## Административ бүленеш

Байкалово районы составына 3 авыл җирлеге керә.
# IC 5100

IC 5100 — Тавис йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 5100
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 5100, ESO 107-24, PGC 66628, ESO-LV 107-0240, 2MASX J21214343-6556001, IRAS 21175-6608, AGC 34373, HIPASS J2121-65, 6dFGS gJ212143.5-655600, SGC 211733-6608.8, PSCz Q21175-6608 һәм LEDA 66628 буларак та сурәтләнә.
# Бадия-Полезине

Бадия-Полезине — Италиянең Венето төбәгендә урнашкан коммуна. Ровиго провинциясе составына керә.

# Бадия-Полезине
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 11 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Канда, Кастаньяро, Джаччано-кон-Барукелла, Мази, Тречента, Кастельбальдо, Лендинара һәм Пьяченца-д'Адидже коммуналары белән чиктәш.
# Ухтаж

Ухтаж (Ухта) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сондема елгасының уң ярыннан 12 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 14 км.

# Ухтаж
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300212103000030561
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103003056
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0