yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Яңа Корман

Яңа Корман (рус. Новое Курманово) — Чиләбе өлкәсенең Коншак районы составына керүче авыл.

# Яңа Корман
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Яңа Корман
## Сәгать поясы

Яңа Корман Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Яңа Корман
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (6%), башкортлар (92%).
# Кадлуб (Лодзь воеводалыгы)

Кадлуб — Польшаның Лодзь воеводалыгы Велюнь гминаcында урнашкан авыл.

# Кадлуб (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Теомататлан (Чилапа де Алварез)

Теомататлан — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Чилапа-де-Альварес муниципалитеты составына керә.

# Теомататлан (Чилапа де Алварез)
## Географиясе

Теомататлан Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Теомататлан (Чилапа де Алварез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Теомататлан (Чилапа де Алварез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Брансвик (Вермонт)

Брансвик — Америка Кушма Штатларының Вермонт штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Брансвик (Вермонт)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 67,3 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 314 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ойлтон (Техас)

Ойлтон — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Ойлтон (Техас)
## Географиясе

Ойлтон халык санын алу урыны мәйданы — 3,668329 км², 3,665766 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 262 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Алексей Бурлай

Алексей Бурлай (Алексей Пётр улы Бурлай, русча Алексей Петрович Бурлай) – нәкышчы рәссам, график, мөгаллим, Тукай бүләге иясе.

# Алексей Бурлай
## Тәрҗемәи хәле

1918 елның 29 июлендә Украина ССРның хәзерге Днепропетровск өлкәсе Покров районы Арестополь авылында туган. 2000 елда вафат.
1933 елда Украинаның Запорожье каласы янындагы Карантинка бистәсендәге кирпеч заводында токарь өйрәнчеге.
1938 елда Запорожье авиация техникумын тәмамлап, конструктор булып эшли.
Молотов (Пермь) шәһәрендә, эштән аерылмыйча, сәнгать училищесеның III курсына укырга керә һәм 1940 елда тәмамлый.
1948 — 1962 елларда Казанда яши. “Татрәссам” берлегенең, ССРБ Рәссамнар берлегенең әгъзасы (1950). Рәссамнар берлегенең нәкыш секциясе (1951 — 1953), нәкыш һәм рәсем студиясе белән (1954) җитәкчелек итә, Казан сәнгать училищесында укыта (1950 — 1953).
1962 елдан Волгоград шәһәрендә яши.

# Алексей Бурлай
## Бөек Ватан сугышында

Бөек Ватан сугышы елларында III Украина фронтының төзекләндерү батальоны командиры; оборона заводында конструктор һәм рәссам булып эшли, «ТАСС тәрәзәләре» («Окна ТАСС») плакатларын чыгара.

# Алексей Бурлай
## Иҗаты

1950 елларда сынлы сәнгатьнең нәкыш өлкәсендә тематик картина жанрын үстерүдә зур роль уйный. Иҗаты белән Татарстан сәнгатендә социалистик реализм алымының үсешенә өлеш кертә.
Петр Сперанский белән берлектә иҗат иткән “ССРБ халыклары дуслыгы” панносын Татарстан АССР хөкүмәте Украина халкына “Украинаның Россия белән яңадан кушылуының 300 еллыгы уңаеннан” бүләк итә.

# Алексей Бурлай
## Иҗаты
#### Әсәрләре

* «Н.С. Хрущёв Днепрогэсны торгызучылар арасында» (1950), Бөтенрусия күргәзмәсенең (Мәскәү) кызыксындыру премиясе,
* “Каховка ГЭСын төзү” (1951),
* «Коммунизм төзелешендә байрак тапшыру» (1951), Бөтенрусия күргәзмәсенең (Мәскәү) мактаулы дипломы,
* “Курыкты” (1954),
* «А.М. Горький һәм В.В. Стасов И.Е. Репин остаханәсендә» (1954),
* «Нефть разведчиклары» (1957),
* «Нефть чыга башлады» (1953),
* «Туган җир (Советлар Берлеге Каһарманы М.П. Девятаев батырлыгы)» (1961).
1952 елда «Советская Татария» гәҗите өчен хезмәт алдынгыларының портретлары шәлкемен яза: «Надежда Асафова — фанир фабрикасының бригадиры», «1 нче ТЭЦның данлыклы кочегары Әхмәтҗанов», «Ленин исемендәге күн заводының пресслаучысы С. Хәмидуллина» һ.б. «Шәһәр хезмәтчәннәренә — бәрәңге һәм яшелчәләрне күбрәк!», «Терлекчелек җитештерүчәнлеген югарырак күтәрүгә ирешик!» һ.б. плакатлар авторы.

# Алексей Бурлай
## Иҗаты
#### Күргәзмәләре

Запорожье шәһәрендә узган күргәзмәләрдә (1947 елдан), бөтенсоюз, бөтенрусия («Совет Россиясе»), төбәкара («Зур Идел») һәм Татарстан АССР рәссамнарының республика күргәзмәләрендә катнаша (1950 еллар).
Әсәрләре Татарстанның Дәүләт сынлы сәнгать музеенда, Мәскәүдә, Волгоградта, Красноярскида, Нижгарда, туган ягы Запорожьеда саклана.

# Алексей Бурлай
## Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

Татарстан АССРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1957). РСФСРның атказанган рәссамы.
Татарстанның Габдулла Тукай исемендәге дәүләт премиясе (1960) — “Беренче нефть” картинасы өчен.

# Алексей Бурлай
## Хәтер

Туган ягы Запорожьеда музей-галереясе эшли.
# TSTD2

TSTD2 (ингл. Thiosulfate sulfurtransferase like domain containing 2) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Салпада-Яха (Паюта-Яха кушылдыгы)

Салпада-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Паюта-Яха елгасының сул ярыннан 93 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.

# Салпада-Яха (Паюта-Яха кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300312115300046663
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115304666
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Акадыр (Көнбатыш Казакъстан өлкәсе)

Акадыр (каз. Ақадыр) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Акадыр (Көнбатыш Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Бярозки (Сенненский районы)

Бярозки (белар. Бярозкі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.

# Бярозки (Сенненский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Чкалово (Төньяк Казакъстан өлкәсе)

Чкалово (каз. Чкалово) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Чкалово (Төньяк Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# (8521) Буленвилье

(8521) Буленвилье (лат. Boulainvilliers) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8521) Буленвилье
## Тарихы

1992 елның 4 апрелендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 GF4» саналган.
# Кормонс

Кормонс — Италиянең Фриули-Венеция-Джулия төбәгендә урнашкан коммуна. Гориция провинциясе составына керә.

# Кормонс
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 56 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Каприва-дель-Фриули, Кьоприс-Висконе, Корно-ди-Розаццо, Доленья-дель-Коллио, Мариано-дель-Фрьюли, Медеа, Мораро, Сан-Флориано-дель-Коллио, Сан-Джованни-аль-Натизоне һәм Брда (община) коммуналары белән чиктәш.
# Марьянполле (Шаркавшчынский районы)

Марьянполле (белар. Мар’янполле) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Шаркавшчынский районында урнашкан авыл.

# Марьянполле (Шаркавшчынский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Пособланко

Пособланко (исп. Pozoblanco) — Испаниянең Кордова провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Пособланко
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 329,92 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 654 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Росси (Айова)

Росси — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Росси (Айова)
## Тарихы

Росси шәһәре елда нигезләнгән.

# Росси (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,374235 км², 0,38055 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 429 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Хайнсбург

Хайнсбург (алман. Haynsburg) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Хайнсбург
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,97 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 216 метр биеклектә урнашкан.
# GPCPD1

GPCPD1 (ингл. Glycerophosphocholine phosphodiesterase 1) — кешенең 20-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Меса дел Маркез (Калвильо)

Меса дел Маркез — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Кальвильо муниципалитеты составына керә.

# Меса дел Маркез (Калвильо)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Меса дел Маркез (Калвильо)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# (10491) 1986 QS1

(10491) 1986 QS1 (лат. 1986 QS1) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10491) 1986 QS1
## Тарихы

1986 елның 27 августында Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 QS1» саналган.
# Интернет иреге

Интернет ирегенә цифрлы хокуклар, мәгълүмат иреге, Интернетка тоташу иреге, Интернет цензурасыннан азатлык, һәм Интернет нейтральлеге керә.
# Чабыр үләне

Чабыр (лат. Thymus) - иренчәчәклеләр семьялыгыннан ярымкуакчыклар яки куакчыклар ыругы.

# Чабыр үләне
## Таралуы

Евразия һәм Төньяк Американың уртача поясларында 150 (кайбер мәгълүматлар буенча, 400) төре билгеле. Татарстан территориясендә 6 төре бар. Шуышма чабыр үләне (Т. serpyllum), барлык районнарда очрый, башкорт чабыр үләне (Т. bashkiriensis), Маршалл чабыр үләне (T. marschallianus), Талиев чабыр үләне (T. Talijevii) һәм башкалар — Кама аръягында. Далаланган болыннарда һәм сөзәклекләрдә үсәләр.
Казакъстанда 27 төре үсә. Дала, тигезлекләрдә, вак ташлы тау итәкләрендә очрый. Алар арасында гади чабыр үләне (лат. Thymus vulgarіs), Маршалл чабыры (лат. Thymus marschallіanus), Кызгылт чабыр ( лат. Thymus roseus).

# Чабыр үләне
## Ботаник тасвирлама

2–25 см биеклектәге ярымкуакчыклар. Сабагы агачланучан. Яфраклары эллипссыман, вак, күбесе сабакчалы. Чәчәкләре алсу шәмәхә, башча чәчәк төркемендә. Җимешләре вак, кара шар формасында, 4 чикләвекчектән тора. Май ахырыннан сентябрьгә кадәр чәчәк ата. Июнь – сентябрьдә җимеш бирә. Орлыктан һәм вегетатив юл (шуышма ботаклардан) белән үрчи..

# Чабыр үләне
## Кулланылыш

Әлеге борынгы дару үләне хәтта Борынгы Грециядә дә кулланылган. Эфир майлы үсемлекләр. Эфир мае парфюмериядә, косметикада, консервлауда һәм кондитерлык эшләнмәләрендә, ә кайвакыт ризыкка тәм бирү өчен дә кулланыла.
Халык медицинасында үләне төнәтмәсе салкын тигәндә, теш авырулары, ашказаны җәрәхәте, ревматизм, бавыр һәм йөрәк авырулары вакытында кулланыла. Эфир маеның төп компонентын авыртуны басу һәм дезинфикцияләү үзлегенә ия тимол тәшкил итә. Ул медицинада, парфюмериядә һәм азык-төлек сәнәгатендә кулланыла.Чабыр үләненең сыек экстракты «Пертуссин» препараты составына керә.
Яфраклары аш-су әзерләүдә, консерв һәм ликер-аракы сәнәгатендә тәмләткеч буларак файдаланыла.
Баллы үсемлекләр. Уңай һава торышы булган елларда ул көчле дип саналган умартачылык үсемлекләре белән ярыша ала, бигрәк тә тигезлекләрдә, кырларда һәм тауларда. Декоратив үсемлек буларак кулланыла. Орлыклардан үстерелә торган төре, әгәр аны яхшы карасаң, икенче - өченче елларда чәчәк ата .
# Верзене

Верзене (фр. Verzenay) — Франциянең Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Плуневе-Моэдек

Плуневе-Моэдек (фр. Plounévez-Moëdec) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Плестен-ле-Грев кантонына карый.

# Плуневе-Моэдек
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 40,36 км².
# Демидов районы (Смоленск өлкәсе)

Демидов муниципаль районы (рус. Демидовский район) — Смоленск өлкәсендә урнашкан муниципаль район. Район үзәге — Демидов шәһәре.

# Демидов районы (Смоленск өлкәсе)
## Тарих

Демидов районы 1929 елны оештырылган.

# Демидов районы (Смоленск өлкәсе)
## Демография

Демидов районының иң зур торак ноктасы – Демидов шәһәре.
# Читтурпу

Читтурпу Һиндстанның Андһра Прадеш штатында Кришна районында авыл. Ул Виджаявада бүлгесенең Гһантасала мандалында урнашкан. Ул Андһра Прадеш Башкала Регионының өлеше мандалы авылларының берсе булып тора.
# Суйки (Лодзь воеводалыгы)

Суйки — Польшаның Лодзь воеводалыгы Стшельце гминаcында урнашкан авыл.

# Суйки (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тверь өлкәсендә авиаһәлакәт (2023)

Тверь өлкәсендә Embraer Legacy 600 һәлакәте (рус. Авиакатастрофа Embraer Legacy 600 в Тверской области) ― 2023 елның 23 августында Россия Федерациясенең Тверь өлкәсендә булган авиаһәлакәт. Мәскәүдән Санкт-Петербургка очучы Embraer Legacy 600 шәхси очкычы һәлакәте нәтиҗәсендә ун кеше һәлак булган, шуларның өчесе ― экипаж әгъзасы. Һәлак булган пассажирлар арасында, Вагнер шәхси хәрби төркеме җитәкчесе Евгений Пригожин һәм аның баш ярдәмчесе Дмитрий Уткин булган.

# Тверь өлкәсендә авиаһәлакәт (2023)
## Тарих

23 август кичендә Тверь өлкәсендә Мәскәүдән Санкт-Петербургка очучы Embraer Legacy 600 бизнес-джеты һәлакәткә очрый.
Авария урынындагы мәетләрне табып, экспертизага җибәргәннәр. Визуаль яктан аларны танып булмаганлыктан, генетик экспертиза үткәрү планлаштырыла.
Flightradar24 хезмәте хисабына караганда, һәлакәткә очраган очкыч берничә тапкыр биеклеген югалта һәм җиргә егылып төшәр алдыннан яңадан күтәрелә. Flightradar24 хезмәте очкыч 6 км биеклектә булганда аннан иң соңгы мәгълүматны ала. Әлеге үзгәрешләр 32 секунд эчендә була.
27 августта һәлакәткә очраган очкычның барлык пассажирларының шәхесләре ачыкланган. Алар очыш битендә әйтелгән исемлеккә туры килә.
Тикшерү комитеты ҖК 263нче маддәсе буенча җинаять эше кузгаткан (һава транспорты хәрәкәте һәм эксплуатациясе куркынычсызлыгы кагыйдәләрен бозу). Тикшерү төрле версияләрне, шул исәптән «тышкы йогынты» турындагы аерсияне дә карый.

# Тверь өлкәсендә авиаһәлакәт (2023)
## Реакция

Мәскәү Кремле һәлакәткә катнашы булуны кире каккан һәм фактларны көтәргә чакырган.
Россия Президенты Владимир Путин очкыч авариясендә һәлак булганнарның гаиләләренең кайгысын уртаклашкан. Путин Пригожинны «талантлы, үзе өчен дә, уртак эш өчен дә нәтиҗәләргә ирешә белгән, әмма эшмәкәр тормышында җитди хаталары да булган бизнесмен» һәм «кыен язмышлы кеше» дип атаган.
# C1QL4

C1QL4 (ингл. Complement C1q like 4) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Новале

Новале (фр. Novale) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Кастаньичча кантонына карый.

# Новале
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,88 км².
# Балезтре (Верона)

Балезтре — Италиянең Венеция төбәге Эрбеццо өязендә урнашкан торак пункт.

# Балезтре (Верона)
## Географиясе

Балезтре Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Балезтре (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Галша

Галша — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. Ширия (коммуна) коммунасына карый.

# Галша
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Ай-Инг-Игый

Ай-Инг-Игый — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Инг-Игый елгасының уң ярына тамагыннан 18 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 14 км.

# Ай-Инг-Игый
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Нефтеюганск каласынан Иртеш елгасы кушылганга кадәр . Кече елга бассейны — Вах, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011100212115200048830
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115204883
* Бассейн коды — 13.01.11.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# CD300LD

CD300LD (ингл. CD300 molecule like family member d) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Антеш

Антеш — Португалиянең Авейру округына керә торган фрегезия. Меальяда муниципалитетына карый.

# Антеш
## Географиясе

Мәйданы — .
# HD116763

HD116763 — Кентавр йолдызлыгында урнашкан ApCrSrEu спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,08 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Меткаф (округ, Кентукки)

Меткаф — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Эдмонтон шәһәре.

# Меткаф (округ, Кентукки)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1860 елда оештырыла.

# Меткаф (округ, Кентукки)
## Территориясе

Округ мәйданы 754 км² тәшкил итә.
# Тукай (Борай районы)

Тукай — Башкортстанның Борай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452975, ГАТОБК коды — 80218807004.
# Шакир Шамильский

Шакир Шамильский (сәхнә псевдонимы, чын исеме Шакир Вахитов, Шакир Габделгани улы Вахитов, 1892 елның 10 сентябре, РИ, Казан губернасы, Лаеш өязе, Юеш Көрнәле — 1945 елның 8 мае, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Казан) — драма артисты, спектакльләр куючы, татар театрына нигез салучыларның берсе, Казан (1924–1925, 1927–1928), Әстерхан (1931-1935), Бакы (1935-1936), Ташкәнт (1939-1940) татар театрларында баш режиссер, Татарстан АССР атказанган артисты (1945).

# Шакир Шамильский
## Тәрҗемәи хәле

1892 елның 10 сентябрендә Казан губернасы Лаеш кантоны (хәзерге Алексеевск районы) Юеш Көрнәле авылында туган.

# Шакир Шамильский
## Хезмәт юлы

* 1909 елда «Сәйяр» труппасы спектаклендә (Пермь) катнаша.
* 1912 елдан «Нур» труппасында һөнәри артист, соңрак спектакльләр дә куя.
* 1918–1920 елларда Идел буе, Урал, Себер шәһәрләрендә төрле труппаларда (Буа театры, Урал татар эшче театры һ.б.) эшли.
* 1921–1922 елларда — Казанда Татар академия театрында.
* 1922–1923 елларда — Уфада Татар-башкорт театрында.
* 1924–1928 елларда — Казанда Татар академия театрында артист, режиссер һәм баш режиссер (1924–1925, 1927–1928 еллар).
* 1931–1935 елларда — Казан һәм Әстерхан татар театрында артист һәм режиссер.
* 1935–1936 елларда — Бакыдагы татар театрында режиссер.
* 1937–1939 елларда — Казанда Татар академия театрында.
* 1939–1940 елларда Ташкәнтта татар театрында баш режиссер.
* 1940 елдан Татар академия театрында эшли.

# Шакир Шамильский
## Иҗаты

* Шамильский — чын мәгънәсендә тормышчан реалистик стильдәге артист. Искиткеч көчле романтик пафоска күтәрелә, үзе иҗат иткән образның эчке дөньясына керә белә. Аның уй-хисләрен аңлый, тоя белә. Шамильский башлыча акыл белән уйлап иҗат итүче артист иде… ул тудырган образлар коеп куйган шикелле була торган иде: бар да төгәл, бар да үлчәнгән. Ул образны эчтән җылыта, яктырта белә. Тирән эмоция, кайнар дәрт, зур ихтыяр көче — менә нәрсәләр характерлы иде аның уенына. Әйтерсең лә ул уйнамый, ә сәхнәдә «яши»Әмирхан Еники

# Шакир Шамильский
## Иҗаты
#### Куйган спектакльләре

* 1925 «Качкыннар» Нәкый Исәнбәт
* 1931 «Кулъяулыктагы хат» Салих Баттал
* 1943 «Мәрьям» Нәкый Исәнбәт

# Шакир Шамильский
## Уйнаган рольләре

* Закир — «Бәхетсез егет» Галиәсгар Камал
* Исмәгыйль — «Галиябану» Мирхәйдәр Фәйзи
* Сөләйман — «Яшә, Зөбәйдә, яшим мин» Сәгыйть Рәмиев
* Жан Рено — «Хөкемдә хаталык» А. Деннери
* Кудряш — «Яшенле яңгыр» А. Островский
* Фердинанд — «Мәкер вә мәхәббәт» Ф. Шиллер
* Васька — «Тормыш төбендә» Максим Горький
* Давыт — «Җилкәнсезләр» Кәрим Тинчурин
* Миңлегали — «Зәңгәр шәл» Кәрим Тинчурин
* Җантимер — «Ил» Кәрим Тинчурин
* Шиһабетдин — «Саташкан кыз» Фәтхи Бурнаш
* Мансур — «Күмелгән кораллар» Һади Такташ
* Годун — «Разлом» Борис Лавренев
* Гайдай — «Эскадра һәлакәте» А. Корнейчук
* Кузнецов — «Габбас Галин» Шәриф Камал
* Отелло, Яго — «Отелло» Уильям Шекспир
* Кент — «Король Лир» Уильям Шекспир
* Аркадий — «Безнең шәһәрнең егете» Константин Симонов
* Сафонов — «Рус кешеләре» Константин Симонов
* Эрнст — «Профессор Мамлок» Ф. Вольф
* Булат — «Мәрьям» Нәкый Исәнбәт
* Мостафа — «Ялкын» Таҗи Гыйззәт һ.б

# Шакир Шамильский
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 1945 — ТАССР атказанган артисты
# Уоррен (округ, Нью-Джерси)

Уоррен — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Белвидир шәһәре.

# Уоррен (округ, Нью-Джерси)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1824 елда оештырыла.

# Уоррен (округ, Нью-Джерси)
## Территориясе

Округ мәйданы 927 км² тәшкил итә.
# Анжервиль-ла-Мартель

Анжервиль-ла-Мартель (фр. Angerville-la-Martel) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.