yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Аквози (Мачерата)

Аквози — Италиянең Марке төбәге Гальйоле өязендә урнашкан торак пункт.

# Аквози (Мачерата)
## Географиясе

Аквози Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Аквози (Мачерата)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Аннандейл (Нью-Джерси)

Аннандейл — Америка Кушма Штатларының Нью-Джерси штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Аннандейл (Нью-Джерси)
## Географиясе

Аннандейл халык санын алу урыны мәйданы — 3,75518 км², 3,759869 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 129 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Цона Инзедияменти Продутиви (Анкона)

Цона Инзедияменти Продутиви — Италиянең Марке төбәге Trecastelli өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Инзедияменти Продутиви (Анкона)
## Географиясе

Цона Инзедияменти Продутиви Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Цона Инзедияменти Продутиви (Анкона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лобь

Лобь — Россия территориясеннән ага торган елга. Тверь өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Шоша елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 91 км.

# Лобь
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Идел елгасы кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычына кадәр, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010100712110000002589
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110000258
* Бассейн коды — 08.01.01.007
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Катабио

Катабио — Италиянең Тоскана төбәге Семпрониано өязендә урнашкан торак пункт.

# Катабио
## Географиясе

Катабио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Катабио
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# UAP1

UAP1 (ингл. UDP-N-acetylglucosamine pyrophosphorylase 1) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ольгин

Ольгин (исп. Holguín) — Кубаның Ольгин правинсәсендә урнашкан шәһәр.

# Ольгин
## Тарих

1545 елда нигезләнгән.

# Ольгин
## Кардәш шәһәрләр

* Байона, Испания
* Монтеррей, Мексика
* Сальтильо, Мексика
* Санта-Фе, Америка Кушма Штатлары
* Язд, Иран
# Градовице

Градовице — Польшаның Великопольское воеводалыгы Велихово гминасында урнашкан авыл.

# Градовице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Катобальи (Анкона)

Катобальи — Италиянең Марке төбәге Сассоферрато өязендә урнашкан торак пункт.

# Катобальи (Анкона)
## Географиясе

Катобальи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Катобальи (Анкона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Папялёва

Папялёва (белар. Папялёва) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пружанский районында урнашкан авыл.

# Папялёва
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Еникәнд (Сиязән)

Еникәнд (әзери. Yenikənd) — Әзербайҗанның Сиязән районына караган авыл.
# Карбахалес-де-Альба

Карбахалес-де-Альба (исп. Carbajales de Alba) — Испаниянең Самора провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Карбахалес-де-Альба
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 53,69 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 751 метр биеклектә урнашкан.
# Жепенник-Бискупи

Жепенник-Бискупи — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Жепенник-Стшижевски гминасында урнашкан авыл.

# Жепенник-Бискупи
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Карталтепе (Сур)

Карталтепе (төр. Kartaltepe) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Сур илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Оффранвиль

Оффранвиль (фр. Offranville) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Унгра (коммуна)

Унгра — Румыниянең Брашов жудецында урнашкан коммуна.

# Унгра (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 67,38 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Унгра (авыл) һәм Дейшоара авыллары урнашкан.
# NRARP

NRARP (ингл. NOTCH regulated ankyrin repeat protein) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Льяно Сильета (Сан Луис Акатлан)

Льяно Сильета — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Сан-Луис-Акатлан муниципалитеты составына керә.

# Льяно Сильета (Сан Луис Акатлан)
## Географиясе

Льяно Сильета Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Льяно Сильета (Сан Луис Акатлан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Льяно Сильета (Сан Луис Акатлан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Момелл (Арканзас)

Момелл — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.

# Момелл (Арканзас)
## Тарихы

Момелл шәһәре 1974 елда нигезләнгән.

# Момелл (Арканзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 33,964368 км², 34,077782 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 104 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Терфангато (Алесандрия)

Терфангато — Италиянең Пьемонт төбәге Кастеллетто-Мерли өязендә урнашкан торак пункт.

# Терфангато (Алесандрия)
## Географиясе

Терфангато Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Терфангато (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Филолай (ай кратеры)

Филолай (лат. Philolaus) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 71,44 км булган кратер.

# Филолай (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Филолай (якынча 470 — после 400, б.э.к.) хөрмәтенә бирелә.

# Филолай (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Кулечиха

Кулечиха — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Самар өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кече Иргиз елгасының сул ярына тамагыннан 52 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 38 км.

# Кулечиха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кече Ыргыз башыннан тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010001412112100009447
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100944
* Бассейн коды — 11.01.00.014
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Рудаки (кратер)

Рудаки — Меркурий планетасының 3°30′ к. к. 51°30′ кб. о. координаталары буенча урнашкан 120 километрлы кратеры.

# Рудаки (кратер)
## Исеме

Кратер персид шагыйре Рудаки хөрмәтенә аталган.
# О'Киф (кратер)

О'Киф (лат. O'Keeffe) — Венера планетасының 24°30′ к. к. 228°48′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 76,9 километр озынлыкта булган кратеры.

# О'Киф (кратер)
## Исеме

О'Киф кратеры Америка рәссамы Джорджия О'Киф хөрмәтенә аталган.
# Ришат Әбүбакиров

Ришат Әбүбакиров, Ришат Фазлетдин улы Әбүбакиров (1959 елның 4 июле, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Әлмәт районы, Яңа Кәшер — 2019 елның 26 августы, РФ, ТР, Әлмәт) — дәүләт эшлеклесе, хуҗалык җитәкчесе. Әлмәт шәһәре һәм Әлмәт районы башлыгы (2001-2011). Россия Дәүләт думасы депутаты (2011 елдан). Икътисад фәннәре докторы (2009—2015. ВАК карары белән фән докторы дәрәҗәсеннән мәхрүм ителгән). Россия һуманитар академиясе академигы.

# Ришат Әбүбакиров
## Тәрҗемәи хәле

1959 елның 4 июлендә Әлмәт районы Яңа Кәшер авылында туган. Казан төзүче-инженерлар институтын тәмамлаган (1981). 1981-1983 хәрби хезмәттә: төзелештә мастер, прораб булып хезмәт итә. Икътисад фәннәре кандидаты (2003), докторы (2009).

# Ришат Әбүбакиров
## Хезмәт юлы

* 1983-1988 ВЛКСМ Әлмәт шәһәр комитетында инструктор, бүлек мөдире, беренче сәркатип.
* 1988-1990 «Татнефть» ААҖ кадрлар белән эш оештыру бүлеге мөдире.
* 1990-1992 «Татнефть» ААҖ җәмгыять элемтәләре бүлеге җитәкчесе, генераль директор ярдәмчесе.
* 1992-2000 «Татнефть» ААҖ генераль директоры ярдәмчесе — аппарат җитәкчесе.
* 2000–2001 – «Татнефть» ААҖ кадрлар һәм социаль үсеш буенча генераль директор ярдәмчесе.
* 2001–2005 – Әлмәт районы һәм Әлмәт шәһәре берләшкән халык депутатлары шурасы рәисе, Әлмәт районы һәм Әлмәт шәһәре администрация башлыгы.
* 2006-2011 Әлмәт муниципаль районы җитәкчесе, Әлмәт муниципаль район шурасы рәисе, Әлмәт шәһәре мэры, Әлмәт шәһәр Советы рәисе.

# Ришат Әбүбакиров
## Иҗтимагый эшчәнлеге

* 2011 VI чакырылыш Россия Дәүләт Думасына депутат итеп сайлана.
* «Бердәм Россия» фиркасенең Әлмәт районы буенча сәяси шурасы сәркатибе.
* Әлмәт районы һәм Әлмәт шәһәренең социаль – икътисади үсеше өчен күп көч куя: аның җитәкчелегендә бик күп программалар раслана, шәһәр һәм районның яшәү шартлары яхшыра, сәламәтләндерү, мәгариф, мәдәни һәм спорт буенча эшчәнлекне үстерә. Нәтиҗәдә, соңгы елларда Әлмәт муниципаль районы Татарстан Республикасында үсеш сыйфаты буенча беренчеләрдән бара.

# Ришат Әбүбакиров
## Уңышлары

* 2003 100 мең халкы булган шәһәрләр арасында «Иң яхшы төзекләндерелгән шәһәр» бәйгесендә Әлмәт РФда III урын, «ТР күләмендә иң яхшы төзекләндерелгән шәһәр» исеме ала.
* 2007 РФ күләмендә «Иң яхшы төзекләндерелгән шәһәр» конкурсында икенче урын.
* 2008 РФ күләмендә «Иң яхшы төзекләндерелгән шәһәр» конкурсында өченче урын.
* 2010 РФ күләмендә «Иң яхшы төзекләндерелгән шәһәр» конкурсында беренче урын.
* 2005 «Әлмәт җитәкчесе — 2005» дигән мактаулы исем бирелде.

# Ришат Әбүбакиров
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Дуслык ордены (2010).
* «Казанның меңьеллыгы хөрмәтенә» медале (2005).
* «Татарстанның 3 миллиард нефть чыгару уңаеннан» медале (2007).
* «ТР алдындагы уңышлары өчен» ордены (2011).
* ТР мактау грамотасы (1997).
* «ТР атказанган төзүчесе» (2003).
* «Әлмәт шәһәренең мактаулы ватандашы».
# Тәхте-Сөләйман

Тәхте Сөлейман (Фарсы телендә: تخت سلیمان) — Иранның төньяк-көнбатышында (Көнбатыш Азәрбайҗан провинциясе) Текаб шәһәре янында су тулган борынгы вулкан кальдерасы тирәли Сасанидлар эпохасы хәрабәләр төркеме. 2003 елда ЮНЕСКО тарафыннан Бөтендөнья мирас һәйкәле булып игълан ителгән булган. Сасанидлар чорында Зәрдөштлек диненең иң әһәмиятле гыйбадәтханәләре комплексларының берсе - бөек Адур-Гушнасп уты, ул Сасанид Иранының хәрби катламы "артештар"ны яклаган. Утка табынуны гыйбадәтханәнең вулкан активлыгы районында булуы алдан урынлы иткән. Комплекс составына шулай ук Ардвисура Анахита Алиһәсе гыйбадәтханәсе кергән. Гарәпләр яулап алуыннан соң гыйбадәтханәнең исеме «Сөләйман тәхетенә» алыштырылган булган (хәзерге атама). Вулканик күл сулары астында патша һәм пәйгамбәр Сөләйман җеннәрне бикләве турында матур риваять буенча, мөселманнар карашы буенча, мәҗүси изге урынын тулысынча җимерүдән саклап калган. Ильханнар бу урында шәһәрдән чит резиденцияләрнең берсен төзегәннәр.
# Уускүла (Ләәне-Нигула)

Уускүла (эст. Uusküla) — Эстониянең Ляэнемаа өязендә урнашкан авыл.
# Барбарос (Чубук)

Барбарос (төр. Barbaros) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чубук илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# 558 ел (б. э. к.)

558 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) — V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 558 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:558 елда (б.э.к.) туганнар

# 558 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:558 елда (б.э.к) вафатлар
# Зоммерлох (Бад-Кройцнах)

Зоммерлох — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Зоммерлох (Бад-Кройцнах)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2,52 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 246 метр биеклектә урнашкан.
# Ржошкопов

Ржошкопов (чех. Roškopov) — Чехиянең Кралове Градец крае Стара Пака районында урнашкан авыл.

# Ржошкопов
## Географиясе

Мәйданы — 3,669 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Ржошкопов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ржошкопов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Ржошкопов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 666 |
| 1880 | 648 |
| 1890 | 670 |
| 1900 | 674 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 636 |
| 1921 | 508 |
| 1930 | 495 |
| 1950 | 345 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 308 |
| 1970 | 338 |
| 1980 | 271 |
| 1991 | 222 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 212 |
| 2011 | 168 |
| 2021 | 162 |
# Ожи (Мозель)

Ожи (фр. Ogy) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Ожи (Мозель)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,74 км².
# Хәмит Галәветдинов

Хәмит Махмүт улы Галәветдинов — татар дин әһеле, 2006―2012 елларда Пермь крае мөселманнары Диния нәзарәте рәисе, мөфти.
Игенче гаиләсендә туып үсә. 1963-1968 елларда А. Д. Швецова исемендәге Пермь авиация техникумында белем ала. 1961-1983 елларда Свердлов исемендәге заводта, 1983-1986 елларда ГПТУ-да эшли. 1985 елда пенсиягә чыга.
1990 еллар башыннан актив рәвештә Пермь Җәмигъ мәчете мөселманнар җәмгыятенең дини эшчәнлегенә кушыла. 1994 елда Пермь төбәк мөселманнар җәмгыятенең рәисе булып сайлана, 1995 елда — ревизия комиссиясе рәисе. 1999 елда Диния Нәзарәте рәисе урынбасары булып сайлана. 2006 елда — оешманың рәисе, мөфти булып сайлана.
1999 елда Хаҗ кыла.
Хәмит Галәветдинов 2012 елның 17 ноябрендә вафат була.
# Бредичень

Бредичень — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. Пештишань (коммуна) коммунасына карый.

# Бредичень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# (14101) 1997 SD1

(14101) 1997 SD1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14101) 1997 SD1
## Тарихы

1997 елның 19 сентябрендә BAO SCAP проекты тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 SD1» саналган.
# Трентон (Техас)

Трентон — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Трентон (Техас)
## Тарихы

Трентон шәһәре елда нигезләнгән.

# Трентон (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 4,854487 км², 4,6699 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 232 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Михаил Фомин

Михаил Фомин (рус. Михаил Сергеевич Фомин, 25 сентябрь 1923(1923-09-25), Менделеевск, Городское поселение город Менделеевск, Күрәк вулысы, Алабуга кантуны, Татарстан АССР, РСФСР, СССР — 7 июль 1943(1943-07-07) (19 яшь), Поныри районы, Курск өлкәсе, РСФСР, СССР) — Советлар Берлеге каһарманы (1943).
# Хыдырбалы (Саваштепе)

Хыдырбалы (төр. Hıdırbalı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Саваштепе илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сент-Аман (Арьеж)

Сент-Аман (фр. Saint-Amans) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Памье-1 кантонына карый.
# Мизерикордия (Рьети)

Мизерикордия — Италиянең Лацио төбәге Поджо-Миртето өязендә урнашкан торак пункт.

# Мизерикордия (Рьети)
## Географиясе

Мизерикордия Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Мизерикордия (Рьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сан Панталео (Олбия-Темпио)

Сан Панталео — Италиянең Сарденья төбәге Ольбия өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Панталео (Олбия-Темпио)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Верхель

Верхель (кат. Verger, el) — Испаниянең Аликанте провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Верхель
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 8 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 25 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ольга Остроумова

Ольга Остроумова, Ольга Михаил кызы Остроумова (рус. Ольга Михайловна Остроумова, 1947 елның 21 сентябре, Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе, РСФСР, Чкалов өлкәсе, Богырыслан) — совет һәм РФ театр һәм кино актрисасы. А. Довженко исемендәге (1978), Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе дәүләт (1979), Станиславский исемендәге (1994) премияләр лауреаты . РСФСР атказанган (1982), РФ халык (1993) артисты. Тамашачыга «Доживем до понедельника» (тат. Дүшәмбегә хәтле яшибез, 1968) фильмындагы укучы кыз Рита Черкасова роле, «А зори здесь тихие» (тат. Ә таңнар монда тыныч, 1972) фильмындагы Женя Комелькова роле, «Василий һәм Василиса» фильмындагы (1981) Василиса рольләре аша таныла.

# Ольга Остроумова
## Тәрҗемәи хәле

1947 елның 21 сентябрендә Чкалов (1934—1938 елларда һәм 1957 елдан Ырынбур) өлкәсенең Богырыслан шәһәрендә өч буын православие руханилары гаиләсендә туган. Әтисе мәктәптә физика укытучысы һәм чиркәүдә хор регенты була. Мәктәпне гаиләсе белән күченгән Куйбышев (хәзерге Самар) шәһәрендә тәмамлый.
Мәскәүдә Луначарский исемендәге ГИТИСны тәмамлаган (Варвара Вронская остаханәсе, 1970).
1970 елдан Мәскәү яшь тамашачы театрында хезмәт итә.
1973—1983 елларда Мәскәүнең Кече Броннаядагы драма театрында.
1983 елдан Мәскәүнең Моссовет исемендәге театрында.

# Ольга Остроумова
## Гаилә хәле

Беренче ире (1969 елдан) — ГИТИС студенты Борис Аннабердыев, хәзер Огузхан исемендәге «Төркмәнфильм» киностудиясе режиссер-документалисты. Икенче ире (1973 елдан) — театр режиссеры Михаил Левитин (1945). Балалары: кызлары Ольга (1975), уллары Михаил (1983). Өченче ире (1996 елдан) — актер Валентин Гафт (1935).

# Ольга Остроумова
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 1972 — «Көмеш нимфа» премиясе (Италия) — «А зори здесь тихие» (тат. Ә таңнар монда тыныч) фильмындагы Женя Комелькова роле өчен
* 1978 — А. Довженко исемендәге премия (алтын медаль) — «Любовь земная» (тат. Җирдәге мәхәббәт) фильмындагы Маня Поливанова роле өчен
* 1979 — Cəʙᴎт Социалистик Җɵᴍhүpᴎᴙтләр Беpᴫеᴦе дәүләт премиясе — «Судьба» (тат. Язмыш) фильмындагы Маня Поливанова роле өчен
* 1982 — РСФСР атказанган артисты
* 1993 — РФ халык артисты
* 1994 — Станиславский исемендәге премия — Моссовет исемендәге театрда куелган «Мадам Бовари» спектаклендә уйнаган баш роле өчен
* 1998 — Почет ордены (РФ)
* 4нче дәрәҗә Ватан алдындагы хезмәтләр өчен ордены

# Ольга Остроумова
## Сайланган фильмография

* 1967 — Доживем до понедельника (тат. Дүшәмбегә хәтле яшибез,) — Рита Черкасова
* 1972 — А зори здесь тихие (тат. Ә таңнар монда тыныч) — Женя Комелькова
* 1974 — Любовь земная (тат. Җирдәге мәхәббәт) — Маня Поливанова
* 1977 — Судьба (тат. Язмыш) — Маня Поливанова
* 1979 — Гараж — профессор кызы Марина
* 1981 — Василий һәм Василиса — Василиса
* 2008 — Адмиралъ — Дарья Каменская
* 2018 — Ван Гоги — Людмила Васильевна
# Дело (Бреша)

Дело — Италиянең Ломбардия төбәге Брешиа өязендә урнашкан торак пункт.

# Дело (Бреша)
## Географиясе

Дело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Дело (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Дело (Бреша)
## Халкы

| Ел | Халык саны |
| 2017 | 5629 |
| 2018 | 5601 |
| 2023 | 5605 |
# Принстон (Калифорния)

Принстон — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Принстон (Калифорния)
## Географиясе

Принстон халык санын алу урыны мәйданы — 4,755524 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 25 метр биеклектә урнашкан.
# Форнуш-де-Алгодреш (район)

Форнуш-де-Алгодреш — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. Форнуш-ди-Алгодриш муниципалитетына карый.

# Форнуш-де-Алгодреш (район)
## Географиясе

Мәйданы — 15,45 км².
# Франклин (округ, Канзас)

Франклин — Америка Кушма Штатларының Канзас штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Оттава шәһәре.

# Франклин (округ, Канзас)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1867 елда оештырыла.

# Франклин (округ, Канзас)
## Территориясе

Округ мәйданы 1494 км² тәшкил итә.
# Моруц (Муреш)

Моруц — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. Сэрмашу коммунасына карый.

# Моруц (Муреш)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 478 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сузык

Сузык аваз - әйтелештә үз юлында киртәләр очратмаган, тавыш белән әйтелүче аваз. Иҗекнең нигезе булып тора. Сузык авзаларны 3 аспект буенча карыйлар: күтәрелеш (телнең вертикаль хәрәкәте), рәт (телнең горизонталь хәрәкәте), иренләшү (иреннең әйтелештә кулланылышы). Иренләшкән сузыкларга [ү], [у], [о], [ө] авазлары карый, калганнары - иренләшмәгән. Озынлыгы буенча чагыштырмача кыска ([о], [ө], [ы], [е]) һәм чагыштырмача озын сузыклар ([а], [ә], [у], [ү], [и), [ō], [ы̄], [ē]) була.
Сузыкларның рәт буенча классификациясе :
| Алгы рәт | Арткы рәт |
| [ә], [ү], [и], [ө], [е],[е](рус теленнән) | [а], [у], [о], [ы], [о] (рус теленнән, киң әйтелә), [ы] (рус теленнән) |
Күтәрелеш буенча :
| | Югары | Урта | Түбән |
| Алгы рәт | [ү], [и] | [ө], [е] | [ә] |
| Арткы рәт | [у], [ы] (рус теленнән) | [о], [ы] | [а] |

# Сузык
## Сингармонизм

Сингармонизм - сузык авазларның ярашуы. Рәт гармониясенә һәм ирен гармониясенә бүленә.
Рәт гармониясе: сүздә сузыклар нинди рәттә, шундый рәт белән булган кушымчалар өстәлә. Мәсәлән, алма сүзендә ике сузык та арткы рәт сузыклары, димәк, аларга кушымчаларның калын варианты өстәлә: алма-лар, алма-ны, алма-га.
Ирен гармониясе: әгәр сүздә о,ө хәрефләре беренче иҗектә бар икән, ә башка иҗектә ы,е авазлары икән, [о], [ө] ишетелсә дә е, ы дип язабыз. Мәсәлән: болыт сүзе [болот] дип әйтелсә дә болыт дип языла

# Сузык
## Сингармонизм
### Сингармонизм законына буйсынмаган сүзләр

Сингармонизм законына буйсынмау очраклары бишәү:
* Алынма сүзләр. Барлык телләр дә татар теленең фонетик законнарына нигезләнә алмый, шуңа күрә искәрмәләр дә барлыкка килә. Бер иҗектә берьюлы алгы рәт һәм арткы рәт сузыклары да була ала: китап, машина
* Кушма сүзләр ирен гармониясенә буйсынмыйлар. Мәсәлән, төнбоек.
* Кайбер сорау кисәкчәләре: -мыни.
* Сыйфатның һәм рәвешнең кимлек дәрәҗәсе. Мәсәлән, зәңгәр-су.
* Кайбер алмашлыклар: сиңа, миңа

# Сузык
## Сузык авазларының үзгәреше

Сандхи күренеше: сузык авазларның кыскаруы. Мәсәлән, күзе очлы - [күзочло].
Авазлар өстәлү/төшеп калу күренешләре:
* Протеза (сүз башына өстәү): эшләпә (рус.шляпа)
* Эпентеза (сүз уртасында аваз өстәлү): бүрәнә (рус.бревно)
* Эпитеза (сүз азагына аваз өстәү): Омски (рус. Омск)
Редукция - басымсыз сузык авазларның кыскаруы, позицион үзгәреш. Ике төре бар:
* Тулы: язуда да, әйтелештә дә күренеш ала. Халыкы - халкы
* Өлешчә: әйтелештә генә кулланыла. Бренче - беренче
* ↑ М.Зәкиев, Ф.Хисамова. - Татар грамматикасы - I том // Татар грамматикасы III томда
# Заздросць (Тухольский повяты)

Заздросць — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Сливице гминаcында урнашкан авыл.

# Заздросць (Тухольский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.