yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Югары Ослан авыл җирлеге

Югары Ослан авыл җирлеге (рус. Верхнеуслонское сельское поселение) — Татарстанның Югары Ослан районына караган административ берәмлек.
Административ үзәге булып Югары Ослан авылы тора.

# Югары Ослан авыл җирлеге
## Географиясе

Иделнең ( Куйбышев сусаклагычының) уң ярында, Казан шәһәренең ар ягында урнашкан.
Авыл җирлеге территориясендә массакүләм бакчачылык хуҗалыклары һәм Казан кешеләренең дача-коттедж бистәләре урнашкан.

# Югары Ослан авыл җирлеге
## Тарихы

Авыл җирлегенең статусы һәм чикләре «Югары Ослан муниципаль районы "муниципаль берәмлегенең һәм аның составындагы муниципаль берәмлекләрнең территорияләре чикләрен билгеләү һәм аларның статусы турында" 2005 елның 31 гыйнварындагы 19-ТРЗ номерлы Татарстан Республикасы Законы белән билгеләнгән.

# Югары Ослан авыл җирлеге
## Торак пунктлар

Авыл җирлеге территориясендә 3 торак пункт урнашкан: Югары Ослан авылы, Киров исемендәге бистә, Студенец авылы.
# Эсяново (Виловатово авыл җирлеге)

Эсяново (таулы чирм. Эсӓнсола, рус. Эсяново) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.

# Эсяново (Виловатово авыл җирлеге)
## Сәгать поясы

Эсяново (Виловатово авыл җирлеге) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Эсяново (Виловатово авыл җирлеге)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%), .
# 679 ел (б. э. к.)

679 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр VII гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) — V гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 679 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:679 елда (б.э.к.) туганнар

# 679 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:679 елда (б.э.к) вафатлар
# PLRG1

PLRG1 (ингл. Pleiotropic regulator 1) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Радавчик-Колёния-Перша

Радавчик-Колёния-Перша — Польшаның Люблин воеводалыгы Неджвица-Дужа гминаcында урнашкан авыл.

# Радавчик-Колёния-Перша
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мәләкәс вулысы

Мәләкәс вулысы (тат. مەلەكەس (بەتكىٰ) ۋولىٰسىٰ, рус. Мелекесская (Бетькинская) волость) — Уфа губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Ликарив, Трехсвят (Вәтке губернасының Алабуга өязе), Афанас, Әхмәт һәм Чаллы вулыслары белән чиктәш булган (1890). 14 торак пунктта 11822 кеше яшәгән. Октябрь инкыйлабына кадәр Бәтке вулысы дип йөртелгән.
# Фратура (Л'Аквила)

Фратура — Италиянең Абруцци төбәге Сканно өязендә урнашкан торак пункт.

# Фратура (Л'Аквила)
## Географиясе

Фратура Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Фратура (Л'Аквила)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Куадри

Куадри — Италиянең Абруццо төбәгендә урнашкан коммуна. Кьети провинциясе составына керә.

# Куадри
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 590 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Боррелло, Чивиталупарелла, Пиццоферрато һәм Сант'Анджело-дель-Песко коммуналары белән чиктәш.
# MRAS

MRAS (ингл. Muscle RAS oncogene homolog) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Тимофеевка (Каенлык авыл советы)

Тимофеевка — Татарстан Республикасының Биектау районындагы поселок.
Почта индексы — 422708.

# Тимофеевка (Каенлык авыл советы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.8 °C | -10.8 °C | -5.7 °C | 4.6 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.6 °C | -10 °C | 4.1 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.
# Маэсвилл (Көньяк Каролина)

Маэсвилл — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Маэсвилл (Көньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Маэсвилл (Көньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,651709 км², 2,652 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 42 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Алайбейи (Азизие)

Алайбейи (төр. Alaybeyi) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Азизие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Александровка (Лениногорск районы)

Александровка — Татарстан Республикасының Лениногорск районындагы поселок.
Халык саны — 12 тирәсендә. Почта индексы — 423257.

# Александровка (Лениногорск районы)
## Тарих

1910-елларда нигезләнгән.

# Александровка (Лениногорск районы)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.

# Александровка (Лениногорск районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11 °C | -10.8 °C | -5.7 °C | 4.8 °C | 13.9 °C | 19 °C | 20.7 °C | 18.2 °C | 12.6 °C | 4.6 °C | -4.6 °C | -10.2 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
# Консегюд

Консегюд (фр. Conségudes) — Франциянең Диңгез буе Альплары департаментына караган коммуна.

# Консегюд
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12,47 км².
# 2098 ел

3 меңьеллык :
XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр — XXII гасыр — XXIII гасыр :
Хронологик таблица :
2098 (ике мең туксан сигезенче) ел — кәбисә булмаган ел, милади тәкъвим буенча чәршәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 2098 елы, III меңьеллыкның 98 елы, XXI гасырның 98 елы, XXI гасырның 10 унъеллыгының 8 елы, 2090 елларның 9 елы. 2024 елдан 2098 елга хәтле 74 ел калды.
# Шиллерсдорф

Шиллерсдорф (фр. Schillersdorf) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Шиллерсдорф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,53 км².
# Пояна-Сечури

Пояна-Сечури — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. Бустукин (коммуна) коммунасына карый.

# Пояна-Сечури
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Бистшек

Бистшек — Польшаның Великопольское воеводалыгы Сьрем гминасында урнашкан авыл.

# Бистшек
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Багарасы (Сөке)

Багарасы (төр. Bağarası) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Айдын иле Сөке илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гвяздово (Щецинецкий повяты)

Гвяздово — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Барвице гминаcында урнашкан авыл.

# Гвяздово (Щецинецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вест-Кевони (Висконсин)

Вест-Кевони — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Вест-Кевони (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 37 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 232 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Елдызевлер (Коҗасинан)

Елдызевлер (төр. Yıldızevler) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Кайсери иле Коҗасинан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Мария (Испания)

Мария (исп. María) — Испаниянең Альмерия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Мария (Испания)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 225 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1194 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Перлупарио (Бергамо)

Перлупарио — Италиянең Ломбардия төбәге Каприно-Бергамаско өязендә урнашкан торак пункт.

# Перлупарио (Бергамо)
## Географиясе

Перлупарио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Перлупарио (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Выдриха (Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе)

Выдриха (каз. Выдриха) — Казакъстанның Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Выдриха (Көнчыгыш Казакъстан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Кал-при-Долах

Кал-при-Долах — Словениянең Лития (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Кал-при-Долах
## Географиясе

Мәйданы — 0,39 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 747,1 метр биеклектә урнашкан.
# IC 416

IC 416 — Куян йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 416
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 416, IRAS 05217-1718, MCG-03-14-014, IRAS F05217-1718, PGC 17229, 2MASX J05235642-1715372, AGC 450056, TYC 5919-141-1, 6dFGS gJ052356.4-171537, SGC 052143-1718.4, PSCz Q05217-1718, HIPASS J0524-17 һәм LEDA 17229 буларак та сурәтләнә.
# Ермолова (кратер)

Ермолова (лат. Ermolova) — Венера планетасының 60°18′ к. к. 154°24′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 60.9 километр озынлыкта булган кратеры.

# Ермолова (кратер)
## Исеме

Кратер актриса Мария Ермолова хөрмәтенә аталган. Исеме рәсми рәвештә 1985 елда билгеләнә.
# Гөллүҗе (Куршунлу)

Гөллүҗе (төр. Göllüce) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Чанкыры иле Куршунлу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Мальгуд

Мальгуд (фр. Malegoude) — Франциянең Арьеж департаментына караган коммуна, Мирпуа кантонына карый.
# Xalıqara aviatsiä federatsiäse

Xalıqara aviatsiä federatsiäse (XAF, Fédération Aéronautique Internationale, FAI) — aviatsiä häm kosmonavtikağa yärdäm itü xalıqara oyışması.
1905 yılda sport oyışması bularaq nigezlänä.
100 il berläşterä, ştab fatirı Lozanna şähärendä urnaşqan.
Rusiäneñ aviatsiä sportı federatsiäse Rusiä wäkile bulıp tora.
Oyışma aviatsiädä, kosmonavtikada standartlar quya häm rekordlar terkäp tora.
# Траян (Себеоань, Нямц)

Траян — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. Себеоань (коммуна) коммунасына карый.

# Траян (Себеоань, Нямц)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 228 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сосьва (Североуральск шәһәр округы)

Сосьва (рус. Сосьва) — Свердловск өлкәсенең Североуральск шәһәр округы составына керүче авыл.

# Сосьва (Североуральск шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Сосьва (Североуральск шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%).
# Мамаджан (кратер)

Мамаджан (лат. Mamajan) — Венера планетасының
координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 2 километр озынлыкта булган кратеры.

# Мамаджан (кратер)
## Исеме

Мамаджан кратеры фарсы хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
# Василий Дергунов

Дергунов Василий Сергеевич (1922, Липецк өлкәсе Задонский районы Алексеевка авылы —1989, Казан) — ССРБ хуҗалык, дәүләт һәм сәяси эшлеклесе. КПСС Татарстан өлкә комитеты икенче секретаре (1978–1986).

# Василий Дергунов
## Биографиясе

Василий Сергеевич Дергунов 1922 елда Липецк өлкәсенең Алексеевка авылында туа. 1945 елдан бирле КПСС әгъзасы.
1959 елда Казан авиация институтын тәмамлый
1941 елдан — хуҗалык, иҗтимагый һәм сәяси эштә. 1941—1959 елларда Казанның 16 нчы заводында эшли. 1960—1976 елларда оборона сәнәгате бүлеге мөдире. 1986 елдан башлап двигательләр җитештерүне оештыру һәм технология фәнни тикшеренү институтының Казан филиалы башлыгы.
1941—1986 елларда — технолог, инженер-технолог, цех башлыгы, Казан моторлар төзү заводының баш контролеры урынбасары, Татарстан совнархозының машина төзелеше идарәсе сыйфаты буенча баш контролер, Казан һәм Татарстан АССРның партия хезмәткәре, КПССның Өлкә Комитеты сәнәгать-транспорт бүлеге мөдире, 1976–1978 елдарда КПССның Татарстан өлкә комитеты секретаре, 1978–1986 елларда икенче секретаре.
1963—1980 елларда ТАССР Югары Советы депутаты һәм 1980—1989 елларда 10 һәм 11 нче чакырылыш РСФСР депутаты итеп сайланган.
КПССның XXVI съезды делегаты.
В. С. Дергунов 1989 елда Казан шәһәрендәда вафат була.

# Василий Дергунов
## Бүләкләре

3 Кызыл Байрак Хезмәт ордены, Октябрь Инкыйлабы ордены, медальләр белән бүләкләнгән.
# Треминис

Треминис (фр. Tréminis) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Матезин-Триев кантонына карый.

# Треминис
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 33,76 км².
# Бабарыки (Гарадоцкий районы)

Бабарыки (белар. Бабарыкі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Вайханский районында урнашкан авыл.

# Бабарыки (Гарадоцкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Гөкчеоваҗык (Фетһие)

Гөкчеоваҗык (төр. Gökçeovacık) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Фетһие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Лос Аматес, Адолфо Сьенфуегос (Тистла де Герреро)

һәм
Лос Аматес, Адолфо Сьенфуегос — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Тистла-де-Герреро муниципалитеты составына керә.

# Лос Аматес, Адолфо Сьенфуегос (Тистла де Герреро)
## Географиясе

Лос Аматес, Адолфо Сьенфуегос Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Лос Аматес, Адолфо Сьенфуегос (Тистла де Герреро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Лос Аматес, Адолфо Сьенфуегос (Тистла де Герреро)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Акчахисар (Гүмүшхане)

Акчахисар (төр. Akçahisar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Гүмүшхане илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# OLIG1

OLIG1 (ингл. Oligodendrocyte transcription factor 1) — кешенең 21-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Егырлибашкөй (Кызылҗаһамам)

Егырлибашкөй (төр. Eğerlibaşköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Кызылҗаһамам илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Империо (Новара)

Империо — Италиянең Пьемонт төбәге Суно өязендә урнашкан торак пункт.

# Империо (Новара)
## Географиясе

Империо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Империо (Новара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# PHPT1

PHPT1 (ингл. Phosphohistidine phosphatase 1) — кешенең 9-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Харгартен (Айфель)

Харгартен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Харгартен (Айфель)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2,01 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 520 метр биеклектә урнашкан.
# FHL2

FHL2 (ингл. Four and a half LIM domains 2 һәм Four and a half LIM domains protein 2) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Күчеш (геология)

Күчеш, Шуышулы күчеш (рус. надвиг, ингл. overthrust, overfault, Thrust fault) — тау токымнарының тектоник күчү формасы, җимерелү тибы. Тектоник хәрәкәтләр нәтиҗәсендә, тау токымнары ятышының үзгәрүе күзәтелә. Әлеге үзгәрешләр бер төрле тау токымы массасының ярык буйлап икенче тау токымына карата шуышуы (этелүе) белән характерлана. Шул рәвешле, ярыкның өске ягында ятучы катламнар өскә таба, ярыкның түбәнге ягында булганнары – аска таба этелә. Беренче блок асылынып (эленеп) торучы блок дип, икенчеләре ятып торучы блок дип атала.

# Күчеш (геология)
## Төрләре

Ярык горизонтка таба зур булмаган почмак белән авышкан була, киресенчә булганда, аны күчеш дип түгел, ә күтәрелмә (рус. взброс) дип атыйлар. Алар арасындагы чикне, гадәттә, 45° (сирәгрәк 60°) почмак зурлыгы буенча үткәрәләр. Кайбер күчешләрнең бу почмагы нульгә якын. Күчү яссылыгының авышлык почмагы буенча сөзәк һәм текә күчешләр була.
Күчешләр җир кабыгы кысылганда (сузылганда) барлыкка килә. Еш кына алар ятма җыерчыклардан үсә. Бу очракта җыерчыкны формалаштырган пластик деформация ярык китереп чыгара, күчеш барлыкка килә.

# Күчеш (геология)
## Исемнәре

Кайбер күчешләрнең махсус исемнәре бар. Нык сөзәк, зур күләмле, шул исәптән горизонталь булган күчеш (өске блокның калынлыгы йөз метрдан башлана һәм берничә чакрымлы күчеш зурлыгы белән) шарьяж исемен йөртә.
# Кара миләш

яки арония. Кара миләшнең дәвалау сыйфатлары йөз еллар элек үк билгеле булса да, сәламәтлек саклау министрлыгы 1961 елда гына аны кулланырга рөхсәт биргән. Аның файдалы сый­ фатларын тикшерүче — данлыклы селекционер И.В.Мичурин. Ә халык медицинасы кара миләшне бу рөхсәткә кадәр үк куллана башлаган. Бәлки, безнең әби-бабаларыбыз кара миләшнең тирене яшәртү сыйфаты барлыгын, шулай ук аның күпмедер дәрәҗәдә радиоактив нурланыштан саклый алуын белмәгәннәрдер дә, тик дәвалау процессында бу җимешне еш кулланганнар.
Кара миләш арыганлыкны, баш авыртуын киметә, канда зыянлы холес­ терин дәрәҗәсен төшерә, кан басымын көйләргә ярдәм итә, кан оешучанлыгын көчәйтә. Бавыр, баш мие һәм эндокрин система эшчәнлеген яхшыр­ та. Ул салкын тигәндә, азканлылык, ревматизм, шикәр диабеты, атерос­ клероз, бөер авырулары җәфалаганда, йокы бозылганда, организмга йод җитмәгәндә файдалы (җимешләрдә шактый гына йод бар). Моннан кала кара миләштә молибден, марганец, фтор, бакыр, магний, бор, тимер мик­ роэлементлары; К витамины, В, Р, С, Е группасы витаминнары, шулай ук фруктоза, глюкоза, сахароза, пектин һәм дуплау матдәләре барлыгы билге­ ле. Р витамины кан тамырларын ныгыта, капиллярларның үткәрүчәнлеген нормальләштерә, кан тамырлары стенкасының үткәрүчәнлеген киметә.
Көненә 1 г гына кара миләш ашап та, организмның бу витаминга көнлек ихтыяҗы үтәлә. Чи миләш булмаса, аны кипкәне алыштыра. Шунысын да әйтергә кирәк: кара миләшнең бар «төре» дә — чи, кипкән, катырылган, эшкәртелгәне дә файдалы.
Кара миләшнең сидек һәм үт куу, салкын тиюне дәвалау, бөрештерү сыйфатлары билгеле. Миләш согы белән безнең әби-бабаларыбыз пешкән урыннарны майлаганнар, нәтиҗәдә яралар тизрәк төзәлгән.
Кара миләш иммун системаны ныгыта. Ул кислоталылык түбән булган гастриттан, онкологик авырудан интегүчеләргә; авырлы хатын-кызларга (токсикоз булганда) файдалы. Миләштәге фитонцидлар дизентирея таяк­ чыкларына тискәре тәэсир итәләр.
Тик кайбер очракта миләшне кулланырга киңәш ителми. Тромбофлебит куркынычы янаганда, ашказаны согы югары кислоталы булган гастрит вакытында, кан тиз оешканда, ашказаны һәм уникеилле эчәктә җәрәхәт булганда, гипотония борчыганда, шулай ук эч еш кибеп интектергәндә кулланырга ярамый.
Атеросклероздан профилактик дәва чарасы. 1 аш кашыгы балны яңа сы- ? гып әзерләнгән 50 г кара миләш согы белән болгатырга. 7 атна дәвамында ; көненә 3 тапкыр ашарга ярты сәгать кала эчәргә.
Грипп авыруы профилактикасы һәм дәвасы. 2 аш кашыгы кипкән җимешләргә кайнар су салып, ярты сәгать су мунчасында тотарга. 1 атна ; дәвамындә көненә 3 тапкыр ярты стакан эчәргә.
# Мусакай (Чиләбе өлкәсе)

Мусакай (рус. Мусакаева) — Чиләбе өлкәсенең Коншак районы составына керүче авыл.

# Мусакай (Чиләбе өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Мусакай (Чиләбе өлкәсе)
## Сәгать поясы

Мусакай (Чиләбе өлкәсе) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Мусакай (Чиләбе өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (87%), руслар (13%).
# .ca

.ca — Канаданың югары дәрәҗәле милли домены.
# Фюрстенцелль

Фюрстенцелль — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Фюрстенцелль
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Фюрстенцелль
## Географиясе

Коммуна мәйданы — Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 358 метр биеклектә урнашкан.
# Милоцице (Кече Польша воеводалыгы)

һәм
Милоцице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Сломники гминасында урнашкан авыл.

# Милоцице (Кече Польша воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сазкөй (Амасья)

Сазкөй (төр. Sazköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Амасья илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Белавусы (Верхнядзвинский районы)

Белавусы (белар. Белавусы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Верхнядзвинский районында урнашкан авыл.

# Белавусы (Верхнядзвинский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Изола-дель-Лири

Изола-дель-Лири — Италиянең Лацио төбәгендә урнашкан коммуна. Фрозиноне провинциясе составына керә.

# Изола-дель-Лири
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 217 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Арпино, Сора һәм Кастеллири коммуналары белән чиктәш.
# Эль Пино де Рамирез (Пенхамо)

Эль Пино де Рамирез — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Пенхамо муниципалитеты составына керә.

# Эль Пино де Рамирез (Пенхамо)
## Географиясе

Эль Пино де Рамирез Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Пино де Рамирез (Пенхамо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Пино де Рамирез (Пенхамо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# OSR1

OSR1 (ингл. Odd-skipped related transcription factor 1) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гранха лос Олвера (Сан Хосе Итурбиде)

Гранха лос Олвера — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Хосе-Итурбиде муниципалитеты составына керә.

# Гранха лос Олвера (Сан Хосе Итурбиде)
## Географиясе

Гранха лос Олвера Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха лос Олвера (Сан Хосе Итурбиде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха лос Олвера (Сан Хосе Итурбиде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# MPV17L2

MPV17L2 (ингл. MPV17 mitochondrial inner membrane protein like 2) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.