yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Намлиш теле

Намлиш теле - банту телләр гаиләсенә кергән тел. Намлиш төшенчәсе беренче мәртәбә 1991 елда язылып куелган булган.
# Проект:Вики-яз — 2019/Бәяләү

    Шулай ук карагыз: Проект:Вики-яз — 2019/Бәяләү җәдвәле.

# Проект:Вики-яз — 2019/Бәяләү
## Мәкаләләр

    Шулай ук карагыз: Төркем:Бәяләнү өчен әзер Вики-яз — 2019 бәйгесе мәкаләләре.

# Проект:Вики-яз — 2019/Бәяләү
## Катнашучы баллары

    Шулай ук карагыз: Төркем:Катнашучылар буенча «Вики-яз — 2019» бәйгесе мәкаләләре.
# Лейбниц исемендәге Көнчыгыш һәм Көньяк-Көнчыгыш Европа тикшеренүләр институты

Лейбниц исемендәге Көнчыгыш һәм Көньяк-Көнчыгыш Европа тикшеренүләр институты(алман. Leibniz-Institut für Ost- und Südosteuropaforschung) Регенсбургтагы тикшеренүләр институт. Аңа 2012 елда нигез салына. Институт түбәндәге өлкәләрдә шөгыльләнә: тарих, икътисад һәм иҗтимагый фән. Төбәкләр – Көнчыгыш һәм Көньяк-Көнчыгыш Европа, бигрәк тә элекке Советлар Союзы, Урта Азия һәм Балканский ярымутравы. Институты Лейбниц ассоциациясе әгъзасы булып тора.

# Лейбниц исемендәге Көнчыгыш һәм Көньяк-Көнчыгыш Европа тикшеренүләр институты
## Журналлар

Институтта басылып чыга түбәндәге журналлар:
* Икътисади Система
* Jahrbücher тарих Osteuropas
* Südosteuropa. Журнал Сәясәт һәм җәмгыять
* Зюдост-Forschungen
# (4841) Мандзиро

(4841) Мандзиро (лат. Manjiro) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4841) Мандзиро
## Тарихы

1989 елның 28 октябрендә Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 UO3» саналган.
# Денис Земчёнок

Денис Земчонок (рус. Денис Игоревич Земчёнок, 11 август 1987(1987-08-11) (37 яшь), Түбән Түре, Свердловск өлкәсе, РСФСР, СССР — , ) — Россия волейболчысы, РФның халыкара спорт остасы, Россия чемпионы (2016/17).
# Стаялава (авыл)

Стаялава (белар. Стаялава) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Кличавский районында урнашкан авыл.

# Стаялава (авыл)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Пароньо (Бьела)

Пароньо — Италиянең Пьемонт төбәге Цубьена өязендә урнашкан торак пункт.

# Пароньо (Бьела)
## Географиясе

Пароньо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пароньо (Бьела)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сен-Марк (Франция)

Сен-Марк (фр. Saint-Marc) — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
# Вюзтино (Пяченца)

Вюзтино — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Сан-Джорджо-Пьячентино өязендә урнашкан торак пункт.

# Вюзтино (Пяченца)
## Географиясе

Вюзтино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Вюзтино (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Горнае (Глуский районы)

Горнае (белар. Горнае) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Глуский районында урнашкан авыл.

# Горнае (Глуский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Камерине (Виченца)

Камерине — Италиянең Венеция төбәге Сарчедо өязендә урнашкан торак пункт.

# Камерине (Виченца)
## Географиясе

Камерине Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Камерине (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гранха ла Лома (Атояк де Алварез)

Гранха ла Лома — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Атояк-де-Альварес (муниципалитет) муниципалитеты составына керә.

# Гранха ла Лома (Атояк де Алварез)
## Географиясе

Гранха ла Лома Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Гранха ла Лома (Атояк де Алварез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Гранха ла Лома (Атояк де Алварез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Льяно де лас Флорес (Метлатонок)

Льяно де лас Флорес — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Metlatónoc муниципалитеты составына керә.

# Льяно де лас Флорес (Метлатонок)
## Географиясе

Льяно де лас Флорес Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Льяно де лас Флорес (Метлатонок)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Льяно де лас Флорес (Метлатонок)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Жуан-Алфреду

Жуан-Алфреду — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пернамбуку штатына карый.

# Жуан-Алфреду
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 133,524 км².
# Сан Донато-Моро (Кьети)

Сан Донато-Моро — Италиянең Абруцци төбәге Ортона өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Донато-Моро (Кьети)
## Географиясе

Сан Донато-Моро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Сан Донато-Моро (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (5313) Nunes

(5313) Nunes (лат. Nunes) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5313) Nunes
## Тарихы

1982 елның 18 сентябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 SC2» саналган.
# Новинки (Лодзь воеводалыгы)

Новинки — Польшаның Лодзь воеводалыгы Ренчно гминаcында урнашкан авыл.

# Новинки (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Подмоки (Нимбурк)

Подмоки (чех. Podmoky) — Чехиянең Урта Чехия крае Нимбурк һәм Q89884985? районында урнашкан авыл.

# Подмоки (Нимбурк)
## Географиясе

Мәйданы — 8,47822 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 219 метр биеклектә урнашкан.

# Подмоки (Нимбурк)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Подмоки (Нимбурк)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Подмоки (Нимбурк)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 429 |
| 1880 | 500 |
| 1890 | 479 |
| 1900 | 521 |
| 1910 | 590 |
| 1921 | 579 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 525 |
| 1950 | 340 |
| 1961 | 253 |
| 1970 | 231 |
| 1980 | 211 |
| 1991 | 185 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 166 |
| 2014 | 195 |
| 2016 | 201 |
| 2017 | 203 |
| 2018 | 193 |
| 2019 | 195 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 195 |
| 2021 | 199 |
| 2021 | 201 |
| 2022 | 203 |
| 2023 | 213 |
| 2024 | 207 |
# Пестерь

Пестерь – Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Удмуртия, , биләмәләрендә ага. Елга Көлмез елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 28 км.

# Пестерь
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Нократ, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды – 10010300512111100038606
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды – 111103860
* Бассейн коды – 10.01.03.005
* ГӨ буенча саны – 11
* ГӨ буенча чыгарылышы – 1
# Тунсешть

Тунсешть — Румыниянең Васлуй жудецында урнашкан авыл. Богденица (коммуна) коммунасына карый.

# Тунсешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 186 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Нерво (кратер)

Нерво — Меркурий планетасының 43° т. к. 179° кб. о. координаталары буенча урнашкан 50 километрлы кратеры.

# Нерво (кратер)
## Исеме

Кратер Мексика шагыйре Амадо Нерво хөрмәтенә аталган.
# Межевая

Межевая (рус. Межевая) — Чиләбе өлкәсенең Нязепетровск районы составына керүче авыл.

# Межевая
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Межевая
## Сәгать поясы

Межевая Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Межевая
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (83%), татарлар (6%), башкортлар (6%).
# Balhara patşalığı

Balhara patşalığı - borınğı bolğarlar gömän itelä torğan däwläte, Oksus yılğası (bügenge Amudärya), Pamir tawları, Hindukuş üzännäre territoriäsendä urnaşqan bulğan.
Qayber Bolğariä ğälimnäre (Dr Peter Dobrev) buyınça däwlätkä nigez salu waqıtı - 12 b.e.q. ğasırda, Ashharatsuyts çığanağı buyınça 7-6 b.e.q. ğasırda bulğan.

# Balhara patşalığı
## İsem

Sanskrit buyınça "Bal" - "Köç", "Hara" - "Xuca, Xakim" digän süzlär, şulay itep Bolğar - "Köç iäse" dip tärcemä itärgä bula.
Bütän yurama buyınça Balx - Balhara başqalası ataması, ä Bolğar - Balx ire (ar - bügenge tatar "ir" süzenä tiñ) - "Köçle ir" digän süz. Bu qaraş buyınça Balkannar da bu süzdän çıqqan.

# Balhara patşalığı
## Tarix

Balhara patşalığı teoriäse buyınça bolğarlar qäbiläläre näq şuşı däwlättän çıqqan häm elekkän ük hind-awrupalı, Ariy näselenä qarıy. Soñraq öleşçä törkiläşä häm xalıqlar böyek küçü däwerendä (2-5 ğasırda) hunnar belän Awrupağa kilä.
Annarı 6 ğasırda Böyek Bolğar ilenä nigez salına, ä ul tarqalğannan soñ Dunay Bolğariäse häm İdel buyı Bolğarı kilep çıqqannar.
Bolğarlarnıñ Hind-Awrupalı - Baktriä-İranlı çığışı tik Baktr-Bahtr-Balx-Bolğar tarixi isemnäre häm tatarlar belän iranlılar oxşaş DNK-gaplogruppaları belän dälillänä / Qayber belgeçlär bolğarlar - törkiläşterelgän Hind-Awrupalı (Baktriä-İran) qäbiläläre bulğan dip sanıylar.
# Вокулер (Мез)

Вокулер (фр. Vaucouleurs) — Франциянең Мёз департаментында урнашкан коммуна.
# NGC 1488

NGC 1488 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1488
## Тарихы

Әлеге галактика 1854 елда Ирляндия астрономы тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 34.29 см (13.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# 2008 елгы җәйге Олимпия уеннарында Сербия

Сербия җыелмасының Ханбалыктагы 2008 елгы җәйге Олимпия уеннарында мөстәкыйль катнашуы соңгы 96 елда икенче тапкыр булды.

# 2008 елгы җәйге Олимпия уеннарында Сербия
## Ярыш нәтиҗәләре
### Көрәш

| № | Спортсмен | Туган елы һәм урыны | Дисциплина | Чыгыш нәтиҗәләре | Искәрмә |
| 1 | Кристиян Фрис | 1984, Сента, Сербия | грек-рим көрәше (55 кг га кадәр) | Квалификация: Украина Юрий Коваль — 10:7 (6:4, 1:2, 3:1) 1/8 финал: Россия Федерациясе Назир Манкиев — 0:10 (0:4, 0:6) Нәтиҗә:1 раундында төшеп калды Йомгаклау турниры, 1 раунд: Үзбәкстан Ильдар Хафизов — 5:1 (4:0, 1:1) Йомгаклау турниры, 2 раунд: Иран Хамид Сорьян — 1:6 (0:5, 1:1) Нәтиҗә: 19 спортчыдан 7 урын | Сербия гомумкоманда зачетында 23 урынны яулады (4 очко) |
| 2 | Давор Штефанек | 1985, Суботица, Сербия | грек-рим көрәше (60 кг га кадәр) | 1/8 финал: Үзбәкстан Дилшод Арипов — 2:5 (1:1, 1:4) Нәтиҗә: 20 спортчыдан 15 урын | Сербия гомумкоманда зачетында 23 урынны яулады (4 очко) |

# 2008 елгы җәйге Олимпия уеннарында Сербия
## Ярыш нәтиҗәләре
### Велосипед спорты

| № | Спортсмен | Туган елы һәм урыны | Дисциплина | Чыгыш нәтиҗәләре | Искәрмә |
| 1 | Иван Стевич | 1980, Белград, Сербия | төркем шоссе узышы (ир-атлар) | 66 урын, 6:35,44 (+11:55) | |
| 2 | Небойша Йованович | 1983, Бачки-Петровац, Сербия | төркем шоссе узышы (ир-атлар) | 84 урын, 6:49,59 (+26:10) | |
# Висоцко (Карпатасты воеводалыгы)

һәм
Висоцко — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Ляшки гминасында урнашкан авыл.

# Висоцко (Карпатасты воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Зажимчар

Зажимчар — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Зажимчарская кылымыгының уң ярына тамагыннан 12 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 141 км.

# Зажимчар
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Төньяк Сосьва елгасы кушылган урынган Салехард каласына кадәр . Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Төньяк Сосьва тамагыннан түбән, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300112115300022423
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302242
* Бассейн коды — 15.02.03.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Меҗидие (Карапүрчек)

Меҗидие (төр. Mecidiye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Карапүрчек илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Валя-Инзелулуй

Валя-Инзелулуй — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Римец (коммуна) коммунасына карый.

# Валя-Инзелулуй
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# IC 1706-2

IC 1706-2 — чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 1706-2
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
# Медҗани (Приеполье)

Медҗани (серб. Међани ) — Сербиянең Златибор округы Приеполе җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Медҗани (Приеполье)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1038 метр биеклектә урнашкан.

# Медҗани (Приеполье)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Лограцо (Модена)

Лограцо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Финале-Эмилия өязендә урнашкан торак пункт.

# Лограцо (Модена)
## Географиясе

Лограцо Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Лограцо (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нове Раково

Нове Раково — Польшаның Подлясье воеводалыгы Малы-Плоцк гминасында урнашкан авыл.

# Нове Раково
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Журавлев

Журавлев — фамилия:
* Борис Журавлев (1946—2015), галим.
* Иван Журавлев (?—1895), Казан сәүдәгәре.
* Иван Журавлев (1833—1884), рәссам.
* Тихон Журавлев (1913—1985), язучы.
# IC 3196

IC 3196 — чикләрендә урнашкан астрономик җисем, Сейферт II һәм спираль галактика .

# IC 3196
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 3196, LEDA 165092, 2MASX J12212664+1145279, SDSS J122126.62+114528.0 һәм Gaia DR2 3907424395358608512 буларак та сурәтләнә.
# Маяз (Белуно)

Маяз — Италиянең Венеция төбәге Пьеве-ди-Кадоре өязендә урнашкан торак пункт.

# Маяз (Белуно)
## Географиясе

Маяз Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Маяз (Белуно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Готано Сопра (Реҗо Эмилия)

Готано Сопра — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Ветто өязендә урнашкан торак пункт.

# Готано Сопра (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Готано Сопра Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Готано Сопра (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Амика (Козенца)

Амика — Италиянең Калабрия төбәге Корильяно-Россано өязендә урнашкан торак пункт.

# Амика (Козенца)
## Географиясе

Амика Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Амика (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ландыш Әбүдәрова

Ландыш Әбүдәрова (ире фамилиясе буенча Фәизова, 1980 елның 12 ноябре) ― «Казан утлары» журналының җаваплы сәркатибе.

# Ландыш Әбүдәрова
## Тәрҗемәи хәле

Әбүдәрова Ландыш Роберт кызы 1980 елның 12 ноябрендә Актаныш районы Карт авылында туа.
Татар Суыксуы урта мәктәбен тәмамлагач, Казан дәүләт университетының Татар филологиясе һәм тарихы факультетында белем ала.
Университетны тәмамлагач, 2003 елда Уфага күчеп китә. Анда «Кызыл таң» газетасында хәбәрче, бүлек мөхәррире булып эшли.
2010 елда Казанга кайтып, хезмәт юлын “Азатлык" радиосында дәвам итә. «Идел», «Сөембикә» журналларында бүлек мөхәррире вазифаларын башкара.
2019 нчы елның май аеннан “Казан утлары” журналының җаваплы сәркатибе.
Әдәби иҗатка студент елларында ук килә. Республика вакытлы матбугатында журналистик язмалары белән дә, шигырьләре һәм хикәяләре белән дә даими күренеп тора. Аның "Мандариннар", "Октябрь һәм бәләкәй тылсымчы" китаплары чыккан. 15 елга якын иҗат итә.
2020 елда Казан дәүләт университетында аспирантура тәмамлый.

# Ландыш Әбүдәрова
## Китаплары

* Октябрь һәм бәләкәй тылсымчы. (2019)
* Мандариннар. (2018)

# Ландыш Әбүдәрова
## Шәхси тормышы

Ире Илдар белән ике кыз тәрбиялиләр: Зөлфия, Әдилә. Сухая Рекада үз йортлары белән яшиләр.
# Алваредуш

Алваредуш — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. Виньяйш муниципалитетына карый.

# Алваредуш
## Географиясе

Мәйданы — .
# (9408) Haseakira

(9408) Haseakira (лат. Haseakira) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9408) Haseakira
## Тарихы

1995 елның 20 гыйнварында Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 BC» саналган.
# Җанкара (Гөлбашы)

Җанкара (төр. Cankara) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Адыяман иле Гөлбашы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# IC 5346

IC 5346 — Пегас йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 5346
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 5346, 2MASX J23410632+2456594, PGC 72105, Z 476-110, Z 2338.5+2440, ALFALFA 4-186, AGC 330766, NPM1G +24.0548 һәм LEDA 72105 буларак та сурәтләнә.
# Амилия (округ, Виргиния)

Амилия — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Амилия-Кортхаус шәһәре.

# Амилия (округ, Виргиния)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1822 елда оештырыла.

# Амилия (округ, Виргиния)
## Территориясе

Округ мәйданы 930/919 км² тәшкил итә.
# (9532) Абраменко

(9532) Абраменко (лат. Abramenko) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9532) Абраменко
## Тарихы

1981 елның 7 сентябрендә Карачкина Л. Г. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 RQ2» саналган.
# Цона Портуале (Рагуза)

Цона Портуале — Италиянең Сицилия төбәге Поццалло өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Портуале (Рагуза)
## Географиясе

Цона Портуале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Цона Портуале (Рагуза)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 2219

NGC 2219 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2219
## Тарихы

Әлеге галактика 1830 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Вецио (Леко)

Вецио — Италиянең Ломбардия төбәге Перледо өязендә урнашкан торак пункт.

# Вецио (Леко)
## Географиясе

Вецио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Вецио (Леко)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лагамар

Лагамар — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Лагамар
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 1,474562 км².
# Торемаҗоре

Торемаҗоре — Италиянең Апулия төбәге Фоҗа өязендә урнашкан торак пункт.

# Торемаҗоре
## Географиясе

Торемаҗоре Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Торемаҗоре
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Торемаҗоре
## Халкы

| Ел | Халык саны |
| 2017 | 17 208 |
| 2018 | 17 069 |
| 2023 | 16 514 |
# HD96471

HD96471 — Кентавр йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,33 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Позо Ремихио Морфин (Тепезала)

Позо Ремихио Морфин — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Тепесала муниципалитеты составына керә.

# Позо Ремихио Морфин (Тепезала)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Позо Ремихио Морфин (Тепезала)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Капела Мороне (Фрозиноне)

Капела Мороне — Италиянең Лацио төбәге Кассино өязендә урнашкан торак пункт.

# Капела Мороне (Фрозиноне)
## Географиясе

Капела Мороне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Капела Мороне (Фрозиноне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.