yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Курган өлкәсе

Курган өлкәсе — Россия Федерациясенең Азия өлешендә урнашкан субъекты. Урал федераль округсена керә.
Өлкә үзәге — Курган шәһәре.

# Курган өлкәсе
## География
### Чиктәшлек

| Як | Россия субъекты яки дәүләт |
| Төньяк | Свердловск өлкәсе |
| Төньяк-көнчыгыш | Төмән өлкәсе |
| Көньяк | Казакъстан |
| Көнбатыш | Чиләбе өлкәсе |
Өлкә Көнбатыш Себернең көньяк-көнбатышында, Тубыл елгасының урта агымы бассейнында урнашкан. Җир өсте тигез диярлек, көнбатышта һәм көньяк-көнбатышында аз гына күтәренке.

# Курган өлкәсе
## География
### Климат

Климат — кискен континенталь, июльнең урта температурасы — +19 °С, гыйнварның урта температурасы — -18 °С. Уртача еллык явым-төшем күләме ~400 мм.

# Курган өлкәсе
## География
### Гидрография

Төп елгалар — Тубыл, Исәт (Мияс, Теча һәм Сәнәр белән), Уй, Кортамыш, Юргамыш — өлкәнең көнбатыш өлешендә урнашалар.
Курган өлкәсендә 2943 күл исәпләнә, аларның күпчелеге көнчыгышта һәм көньяк-көнбатышында урнашалар.

# Курган өлкәсе
## Тарих

Урал артының тарихы палеолит чорыннан ук башлана.
Беренче кешеләр торагы Шикаевка авылында табыла.
Неолит чоры тораклары Кошкина һәм Охотина авылларында табыла.
Б.э.к. XVII — VIII гасырларда биредә алакүллеләр яшәгән.
13-16 гасырларда бүгенге өлкә җирләре Алтын Урда, ә соңрак Себер ханлыгы составында булганнар. 1586 елдан, Күчем хан җитәкләгән Себер ханлыгы басып алынгач,бу җирләр тулысы белән руслар кулына күчә.
Совет чорында хәзерге Курган өлкәсе җирләре башта Урал, ә аннан соң Чиләбе өлкәсе составында булганнар.
Курган өлкәсе 1943 елның 6 февралендәге ССРБ Югары Шурасы указы белән оештырылган. Өлкә составына Чиләбе өлкәсенең 32 көнбатыштагы район һәм Омск өлкәсенең 4 районы кертелгән. 1944 елда өр-яңадан оештырылган Төмән өлкәсе составына Армизон, Бердюжье, Исәт һәм Упорово районнары кертеләләр.

# Курган өлкәсе
## Халык

Курган өлкәсе халкы 2010 елга якынча 911 мең кеше.

# Курган өлкәсе
## Халык
### Торак пунктлар

Курган өлкәсенең эре торак пунктлары

# Курган өлкәсе
## Халык
### Милли состав

1959—2002 еллар:
| Народ | 1959, мең кеше | 1970, мең кеше | 1979, мең кеше | 1989, мең кеше | 2002, мең кеше |
| Руслар | 925,5 (92,6 %) | 995,9 (91,7 %) | 991,4 (91,8 %) | 1008,4 (91,4 %) | 932,6 (91,5 %) |
| Татарлар | 19,6 (2,0 %) | 23,9 (2,2 %) | 23,5 (2,2 %) | 22,6 (2,0 %) | 20,9 (2,0 %) |
| Башкортлар | 12,7 (1,3 %) | 17,5 (1,6 %) | 17,7 (1,6 %) | 17,5 (1,6 %) | 15,3 (1,5 %) |
| Казакълар | … | 12,6 (1,2 %) | 14,0 (1,3 %) | 15,8 (1,4 %) | 14,8 (1,5 %) |
| Украиннар | 13,4 (1,3 %) | 13,6 (1,2 %) | 12,8 (1,2 %) | 14,0 (1,3 %) | 11,2 (1,1 %) |

# Курган өлкәсе
## Администртив бүленеш
### Муниципаль районнар

* Әлмән районы
* Белозерское районы
* Варгаши районы
* Далматово районы
* Звериноголовское районы
* Каргаполье районы
* Катай районы
* Кетово районы
* Куртамыш районы
* Лебяжье районы
* Макушино районы
* Мишкино районы
* Мокроусовский районы
* Петухово районы
* Половинное районы
* Тубыл буе районы
* Сафакүл районы
* Целинное районы
* Частоозёрье районы
* Шадринск районы
* Шатровский районы
* Шумиха районы
* Щучье районы
* Юргамыш районы

# Курган өлкәсе
## Администртив бүленеш
### Шәһәр округлары

* Шадринск
* Курган
# (17665) 1996 WD

(17665) 1996 WD — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17665) 1996 WD
## Тарихы

1996 елның 16 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 WD» саналган.
# (5667) Нахимовская

(5667) Нахимовская (лат. Nakhimovskaya) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5667) Нахимовская
## Тарихы

1983 елның 16 августында Смирнова Т. М. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 QH1» саналган.
# Бабалы (Кандыра)

Бабалы (төр. Babalı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Кандыра илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# NGC 494

NGC 494 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 494
## Тарихы

Әлеге галактика 1827 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (14221) 1999 WL

(14221) 1999 WL — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14221) 1999 WL
## Тарихы

1999 елның 16 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 WL» саналган.
# (5716) Pickard

(5716) Pickard (лат. Pickard) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5716) Pickard
## Тарихы

1982 елның 17 октябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 UH» саналган.
# (9565) Тихонов

(9565) Тихонов (лат. Tikhonov) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9565) Тихонов
## Тарихы

1987 елның 18 сентябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1987 SU17» саналган.
# Джулвез (коммуна)

Джулвез — Румыниянең Тимиш жудецында урнашкан коммуна.

# Джулвез (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 102,96 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 77 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Джулвез, Край-Ноу, Иванда һәм Рудна (Румыния) авыллары урнашкан.
# Стрелок (Диңгез буе крае)

Стрелок (рус. Стрелок) — Диңгез буе краеның Шкотово районында урнашкан авыл.

# Стрелок (Диңгез буе крае)
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# Стрелок (Диңгез буе крае)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Һэлли Берри

Һэлли Берри, Мария Һэлли Берри (ингл. Maria Halle Berry, 1966 елның 14 августы, АКШ, Оһайо, Кливленд) — АКШ кино һәм телевидение актрисасы. Иң күп гонорарга (фильм саен 10 млн $ га) эшләүче актрисаларның берсе. «Эмми» (2000), «Алтын глобус» (2000), «Оскар» (2002) премияләре лауреаты. Кино тарихында төп рольне башкарган өчен Оскар премиясе бирелгән беренче кара тәнле актриса.

# Һэлли Берри
## Тәрҗемәи хәле

1966 елның 14 августында АКШның Оһайо штатында Кливленд шәһәрендә туган. Bedford High School урта мәктәбен, Cuyahoga Community College көллиятен тәмамлаган.
1980 еллар башында берничә матурлык конкурсында катнаша: 1986 елда «АКШ гүзәле» исемен ала. 1986 елда «Дөнья гүзәле» конкурсында катнашып, 6нчы урынны ала. Әлеге конкурста АКШтан катнашкан беренче кара тәнле кыз.
1980 еллар азагында кино сәнгатенә кереп китә. Спайк Ли (ингл. Spike Lee) төшергән «Jungle Fever» (тат. Тропиклар бизгәге) фильмында башкарган Вивиан роле аңа танылу китерә.
2002 елда алман-швейцарияле кинорежиссер Марк Фостер (ингл. Marc Forster) куйган «Monster's Ball» (тат. Монстрлар балы) фильмында уйнаган Летиция Масгроув роле өчен Оскар премиясенә лаек була.
2004 елда француз супервайзеры Питоф (фр. Jean-Christophe «Pitof» Comar) куйган «Catwoman» (тат. Хатын-мәче) фильмында уйнаган төп роле өчен 12,5 млн $ акча ала.
2005 елда «Иң начар уйнаучы актриса» буларак «Кура җиләге» антипремиясенә лаек дип табыла.

# Һэлли Берри
## Гаилә хәле

Әнисе — ак тәнле, чыгышы белән Англиядән. Әтисе — кара тәнле, Оһайо штатында туган. Беренче ире (1993—1997 елларда) — баскетболчы Дэвид Җастис (14.04.1962). Икенче ире (2001—2005 елларда) — музыкант Эрик Бене (15.10.1966). Өченче ире-өйдәше (2005—2010 елларда) — фотомодель Гэбриэл Обри (30.08.1976). Кызлары: Нала Ариэла Обри (16.03.2008). Дүртенче ире (2013—2016 елларда) — француз актеры Оливье Мартинес (12.01.1966). Уллары: Масео Роберт Мартинес (05.10.2013).
# (9219) 1995 WO8

(9219) 1995 WO8 (лат. 1995 WO8) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9219) 1995 WO8
## Тарихы

1995 елның 18 ноябрендә Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 WO8» саналган.
# (5596) Morbidelli

(5596) Morbidelli (лат. Morbidelli) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5596) Morbidelli
## Тарихы

1991 елның 7 августында Генри Хольт тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 PQ10» саналган.
# Вестон (Мэн)

Вестон — Америка Кушма Штатларының Мэн штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Вестон (Мэн)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Вестон (Мэн)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 40,55 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 155 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (19566) 1999 KO6

(19566) 1999 KO6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19566) 1999 KO6
## Тарихы

1999 елның 23 маенда Франк Зольтовский тарафыннан Вумера обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 KO6» саналган.
# Ронкопияниҗи (Реҗо Эмилия)

Ронкопияниҗи — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Вилла-Миноццо өязендә урнашкан торак пункт.

# Ронкопияниҗи (Реҗо Эмилия)
## Географиясе

Ронкопияниҗи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ронкопияниҗи (Реҗо Эмилия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Агнивеша

Агнивеша (Санскрит телендәː अग्निवेश}}, риваять ришисы (олы фикер иясе), ул Аюрведаның (Һинд медицинаның) иң элек авторларның берсе дип фаразлана. Ул Пунарвасу Атрейяның өйрәнчеге булган. Агнивеш тантра (яки Агнивеша Самхита), Атрейяның өйрәнүләренә нигезләнгән, ул Аюрведаның югалган тексты, һәм Агнивеша мәктәбенең нигез тексты булган, ягъни, иртә Аюрведа алты мәктәбенең берсе (башкалары Парашара, Харита, Бхела, Джатукарна һәм Кшарпани).
Текст Чарака Самхитада искә алына: "Агнивеша язылганча (Агнивеша) тантрасы Чарака тарафыннан җыелган, мөхәррирләнгән һәм модификацияләнгән" (agniveśakṛte tantre carakapratisaṃskṛte)
# Таунгынян-Яха

Таунгынян-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тадибе-Яха елгасының сул ярыннан 67 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.

# Таунгынян-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000212115300075756
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115307575
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Жабоклики (Седлецкий повяты)

Жабоклики — Польшаның Мазовия воеводалыгы Седльце гминасында урнашкан авыл.

# Жабоклики (Седлецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ворга-Шор (Пальник-Ю кушылдыгы)

Ворга-Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми җөмһүрᴎятсы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Пальник-Ю елгасының уң ярыннан 37 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.

# Ворга-Шор (Пальник-Ю кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны бүᴫᴦеында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000067920
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006792
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Нигибнебя-Яха

Нигибнебя-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Ямсовей елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 138 км.

# Нигибнебя-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300060046
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306004
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# RHPN2

RHPN2 (ингл. Rhophilin Rho GTPase binding protein 2) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Антон Жбиковский

Антон Жбиковски (Антон Ксавери улы Жбиковски, 18 сентябрь 1829(1829-09-18), Лүблин гөбернәсе, Россия империясе — 29 март 1900(1900-03-29) (70 яшь), Казан, Россия империясе) — рус математигы, хакыйкый дәүләт киңәшчесе (1887), 1 нче Казан гимназиясендә физика һәм математика укытучысы.
# HD179246

HD179246 — Бөркет йолдызлыгында урнашкан ApEuCr(Sr) спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,82 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (11409) Horkheimer

(11409) Horkheimer — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11409) Horkheimer
## Тарихы

1999 елның 19 мартында LONEOS проекты тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 FD9» саналган.
# Троицк (Чернушка районы)

Троицк — Пермь краеның Чернушка районында урнашкан авыл. Трун авыл җирлегенә карый.

# Троицк (Чернушка районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:

# Троицк (Чернушка районы)
## Климат

Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.
# Чифтчилер (Вираншеһир)

Чифтчилер (төр. Çiftçiler) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Вираншеһир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Арсизан-Аван

Арсизан-Аван (фр. Arcizans-Avant) — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# IC 305

IC 305 — Персей йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 305
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 305, MCG+06-08-006, PGC 12083, 2MASX J03150381+3751364, Z 525-12, Z 0311.9+3741, UZC J031503.8+375135, NPM1G +37.0120, LEDA 12083 һәм Gaia DR2 235403519658207232 буларак та сурәтләнә.
# (6374) Беслан

(6374) Беслан (лат. Beslan) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6374) Беслан
## Тарихы

1986 елның 8 августында Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1986 PY4» саналган.
# Атакөй (Алтыэйлүл)

Атакөй (төр. Ataköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Алтыэйлүл илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Молдовень (коммуна, Яломица)

Молдовень — Румыниянең Яломица жудецында урнашкан авыл. Яломица коммунасына карый.

# Молдовень (коммуна, Яломица)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# (5628) Preussen

(5628) Preussen (лат. Preussen) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5628) Preussen
## Тарихы

1991 елның 13 сентябрендә Шмадель Л. Д., Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 RP7» саналган.
# WFS1

WFS1 (ингл. Wolframin ER transmembrane glycoprotein) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Залазек

Залазек — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Дубецко гминасында урнашкан авыл.

# Залазек
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD59352

HD59352 — Корма йолдызлыгында урнашкан A3mA3-F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,26 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Брем-сюр-Мер

Брем-сюр-Мер (фр. Brem-sur-Mer, фр. Havre-Fidèle һәм фр. Bellevue) — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
# Вырья (Низьва кушылдыгы)

Вырья — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Низьва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 23 км.

# Вырья (Низьва кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100212111100006611
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100661
* Бассейн коды — 10.01.01.002
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Ашальчи Оки

Ашальчи Оки — удмурт шагыйрәсе Акилина Григорьевна Векшинаның әдәби псевдонимы.

# Ашальчи Оки
## Биография

Акилина Григорьевна Нократ губернасы Алабуга өязенең Кузебай авылында (1978 елда Грахово районы Порым авылы белән кушылган) крестьян гаиләсендә дөньяга килә. Карлыган вотяк укытучылар мәктәбендә, Казан эшчеләр факультетында һәм КДУның медицина факультетында белем ала.
Ашальчи Окиның беренче шигырьләре һәм хикәяләре 1918 елда «Гудыри» һәм «Виль синь» дип аталучы удмурт газеталары битләрендә килеп чыга. 1928 елда беренче шигырь җыентыклары («Юл буенда» («Сюрес дурыы») һәм «Нократ кызы ни турында җырлый») басыла. 1933 елда милләтчеләр белән мөнәсәбәте булуда гаепләнә, шуннан соң иҗат эшеннән читләшә.
1928 елдан башлап табиб-окулист буларак хезмәт итә, Удмурт АССРның атказанган табибы. Бөек Ватан сугышы елларында фронтта хирург була, хәрби бүләкләре бар. 1946 елның октябрендә армиядән демоблизацияләнгәч, Алнаши район хастаханәсендә табиб булып эшли.
Үлеменнән соң Алнаши авылында шагыйрәнең музее ачыла. 1994 елда Ашальчи Оки исемендәге Удмурт милли премиясе булдырыла.
# 894 ел (б. э. к.)

894 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр IX гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
XI гасыр (б. э. к.) — X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 894 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:894 елда (б.э.к.) туганнар

# 894 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:894 елда (б.э.к) вафатлар
# HD21154

HD21154 — Персей йолдызлыгында урнашкан B9 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,99 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Гранха Морелос (Пабельон де Артеага)

Гранха Морелос — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Пабельон-де-Артеага муниципалитеты составына керә.

# Гранха Морелос (Пабельон де Артеага)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха Морелос (Пабельон де Артеага)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Анье (Уаза)

Анье (фр. Agnetz) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Чола (Форли-Чезена)

Чола — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Меркато-Сарачено өязендә урнашкан торак пункт.

# Чола (Форли-Чезена)
## Географиясе

Чола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Чола (Форли-Чезена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Селве ди Мондрагоне (Рим)

Селве ди Мондрагоне — Италиянең Лацио төбәге Монте-Порцио-Катоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Селве ди Мондрагоне (Рим)
## Географиясе

Селве ди Мондрагоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Селве ди Мондрагоне (Рим)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Юхары Сарыҗалы

Юхары Сарыҗалы (әзери. Yuxarı Sarıcalı) — Әзербайҗанның Тәртәр районына караган авыл.
# Джиллетт

Джиллетт — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан шәһәр.

# Джиллетт
## Тарихы

Джиллетт шәһәре 1892 елда нигезләнгән.

# Джиллетт
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 56,219306 км², 49,202319 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1388 ± 1 метр биеклектә урнашкан.