yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Таврида мөселман Диния нәзарәте

Мөселманнарның Үзәк Диния нәзарәте – Таврида мөфтияте белән бутамагыз
Таврида мөселман Диния нәзарәте, шулай ук Таврида мөфтияте (рус. Таврическое Магометанское Духовное Правление, муфтият Тавриды) ― Россия империясе Таврида өлкәсе(рус.)татар. мөселманнарының иң югары дини оешмасы.

# Таврида мөселман Диния нәзарәте
## Тарих

Россия империясе патшабикәсе Екатерина IIнең 1783 елның 8 апрелендә «Кырым ярымутравын, Тамань утравын һәм бөтен Кубань ягын Россия державасына кабул итү турында» манифестында һәм шул ук елның 28 июнендә кул куйган Указында әйтелә:
   мәчетләргә һәм аларның мәктәпләрендәге хезмәткәрләргә һәм башка шундый файдалы эшләргә җитәрлек күләмдә чыгымнар тотуны билгеләргә
Таврида мөселман Диния нәзарәте 1794 елның 23 гыйнварында патшабикә Екатерина IIнең «Мөфти рәислегендә Таврида өлкәсендә мөселман руханилар идарәсен булдыру турында» (рус. О бытии в Таврической области Магометанскому Духовному Правлению под председательством Муфтия) указы белән төзелә.
Шул ук указ белән нәзарәтнең башлыгы ― мөфти билгеләнгән. Таврида мөселман Диния нәзарәтенең беренче мөфтие ― Кырым гаскәри казые Сәет Мәхмәт әфәнде.
1831 елның 23 декабрендә император Николай I «Таврида мөселман руханилары һәм алар алып барырга тиешле эшләр турында нигезләмә»не (рус. Положение о таврическом магометанском духовенстве и подлежащих ведению его делах) раслый. Нигезләмәдә Таврида мөселман Диния нәзарәтенең башлангыч штаты да расланган. Бу документ нәтиҗәсендә Кырым өчен традицион булган мөселман руханиларының буыннан күчә килүче корпоративлыгы сакланып кала.
Таврида мөселман Диния нәзарәте юрисдикциясенә Россия империясенең Көнбатыш губерналары: Вильно, Волын, Гродно, Ковно (үзәге Ковно, хәзерге Каунас), Курляндия (үзәге Митава, хәзерге Елгава) һәм Минск губерналары мөселманнары кертелә.
Алга таба Кырым мөселманнары мәсьәләләре буенча берничә норматив-хокукый акт кабул ителә, аларның иң мөһимнәре түбәндәгеләр (хронологик тәртиптә):
* 1833 елның 22 декабре – «Таврида мөселманнары варислары арасында утарларны бүлешү һәм кече яшьтәге балалар өчен опека булдыру турында»
* 1834 елның 30 октябре – «Ата-аналарга буйсынмау турында эшләрне Таврида мөселман Диния нәзарәтендә карау тәртибе турында»
* 1848 елның 28 мае – «Таврида губернасында мөселман руханилары турында»
* 1904 елның 24 мае – «Таврида мөселман Диния нәзарәтенең штатларын раслау турында»
1835 елгы халык исәбен алу мәгълүматлары буенча, Кырымда 1 мөфти, 1 гаскәри казый, 5 казый, 454 хатиб, 1113 имам, 931 мөәзин, 103 мөдәррис, 201 гочи булган.
Кырым сугышыннан соң (1853-1856) Кырым татарларының Госман империясе территориясенә күпләп күчеп китүеннән соң һәм торак пунктлар саны кимү сәбәпле, 1914 елга ярымутрауда бары тик 729 мәчет кенә эшләп килә, руханилар саны 5 мәртәбә кими һәм бары 942 кеше тәшкил итә.
Таврида мөселман Диния нәзарәте Россия империясе Эчке эшләр министрлыгына караган. Ырынбур мөселман диния нәзарәтеннән аермалы буларак, Таврида мөфтиен турыдан-туры император үзе раслаган. Өяз казыйларын мөфти билгеләгән һәм губернатор раслаган.
Таврида мөселман Диния нәзарәте кайбер үзгәрешләр белән патша хакимияте бәреп төшерелгәнче (1917) гамәлдә була.
# Новаца (Бергамо)

Новаца — Италиянең Ломбардия төбәге Вальгольо өязендә урнашкан торак пункт.

# Новаца (Бергамо)
## Географиясе

Новаца Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Новаца (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# 369 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
VI гасыр (б. э. к.) — V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
369 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр IV гасырга кергән ел.

# 369 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:369 елда (б. э. к.) туганнар

# 369 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:369 елда (б. э. к.) вафатлар
# Сьвешево (гмина Покшивниця)

Сьвешево — Польшаның Мазовия воеводалыгы Покшивница гминасында урнашкан авыл.

# Сьвешево (гмина Покшивниця)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мабалакат

Мабалакат (ингл. Mabalacat) — Филипиннең Пампанга правинсәсендә урнашкан шәһәр.

# Мабалакат
## Географиясе

Шәһәр Лусон утравында урнашкан.

# Мабалакат
## Тарих

Шәһәр статусын 2012 елдан башлап йөртә.
# Утуг

Утуг (әзери. Utuq) — Әзербайҗанның Губа районына караган авыл.
# Литтлтон-Коммон (Массачусетс)

Литтлтон-Коммон — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Литтлтон-Коммон (Массачусетс)
## Географиясе

Литтлтон-Коммон халык санын алу урыны мәйданы — 9,5906 км², 9,593436 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 81 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Моцано-Токана (Парма)

Моцано-Токана — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Невьяно-дельи-Ардуини өязендә урнашкан торак пункт.

# Моцано-Токана (Парма)
## Географиясе

Моцано-Токана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Моцано-Токана (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кемерово

Кемерово (рус. Кемерово, тат. Күмертау, Кәмәр) — Россия шәһәре, Кемерово өлкәсенең административ үзәге (әмма аның иң зур шәһәре түгел).
2010 елның җанисәбе буенча шәһәрдә 532 981 кеше яши.
Көнбатыш Себерның көньягында, Том һәм Искитимка елгаларында, Кузнецк күмер бассейнының төньяк өлешендә урнашкан.
Себернең мөһим административ, икътисади, фәнни, мәдәни, транспорт һәм сәнәгый үзәге.
1918 елда Щеглово (1720 елда нигеләнгән) һәм Кемерово (1863 елда нигеләнгән) авылларыннан барлыкка килгән. Хәзерге исемен 1932 елдан йөртә.
2021 елның 21 сентябреннән ― Хезмәт даны шәһәре.

# Кемерово
## Халык

Милләтләр (2010): руслар — 94,7%, татарлар — 1,3%.

# Кемерово
## Эчке бүленеш

Шәһәр 5 районга бүленә:
* Завод районы
* Киров районы
* Ленин районы
* Рудник районы
* Үзәк районы

# Кемерово
## Мәгариф

* Кемерово дәүләт университеты
# Сант'Ана (Асти)

Сант'Ана — Италиянең Пьемонт төбәге Рокка-д'Араццо өязендә урнашкан торак пункт.

# Сант'Ана (Асти)
## Географиясе

Сант'Ана Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сант'Ана (Асти)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кардуччи (кратер)

Кардуччи — Меркурий планетасының 36° к. к. 90° кб. о. координаталары буенча урнашкан 75 километрлы кратеры.

# Кардуччи (кратер)
## Исеме

Кратер итальян шагыйре Джозуэ Кардуччи хөрмәтенә аталган.
# Ка Биондино (Форли-Чезена)

Ка Биондино — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Меркато-Сарачено өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка Биондино (Форли-Чезена)
## Географиясе

Ка Биондино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ка Биондино (Форли-Чезена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Новавинаградав

Новавинаградав (белар. Новавінаградаў) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Жлобинский районында урнашкан авыл.

# Новавинаградав
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Дионисий (ай кратеры)

Дионисий (лат. Dionysius) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 17,25 км булган кратер.

# Дионисий (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Дионисий Ареопагит (I век н. э.) хөрмәтенә бирелә.

# Дионисий (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# (5367) Sollenberger

(5367) Sollenberger (лат. Sollenberger) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5367) Sollenberger
## Тарихы

1982 елның 13 октябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1982 TT» саналган.
# Узуе-су-Бельгард

Узуе-су-Бельгард (фр. Ouzouer-sous-Bellegarde) — Франциянең Луаре департаментында урнашкан коммуна.
# ATCAY

ATCAY (ингл. ATCAY kinesin light chain interacting caytaxin) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Поцо (Вибо Валенция)

Поцо — Италиянең Калабрия төбәге Франкавилла-Анджитола өязендә урнашкан торак пункт.

# Поцо (Вибо Валенция)
## Географиясе

Поцо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Поцо (Вибо Валенция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Хизава

Хизава (белар. Хізава) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.

# Хизава
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# (20389) 1998 KA55

(20389) 1998 KA55 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20389) 1998 KA55
## Тарихы

1998 елның 23 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 KA55» саналган.
# Пётр Лежнёв-Финьковский

Пётр Лежнёв-Финьковский (10 гыйнвар 1902(19020110), Глушково, Тверь губернасы, Россия империясе—20 гыйнвар 1958, Мәскәү, РСФСР, ССРБ) — совет дәүләт эшлеклесе.
Тимирәзев ис. Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясен (1929), Кызыл профессура аграр институтын (1934) бетергән. Чикмә кантун җир бүлеге мөдире (?-?), Чикмә кантун уңыш сату буенча гадәттән тыш комитеты рәисе (1921), РК(б)Ф Мари мохтар өлкәсе өлкә комитеты җаваплы сәркәтибе (1922-1923), РСФСР игенчелек халык комиссарлыгында бүлек башлыгы (1923-?), Бөтенроссия җир һәм урман эшчеләре берлеге ҮК президиумы әгъзасы (?-?), Мәскәү зоотехника институты директоры урынбасары (1935-1936), Бөтенсоюз мех хуҗалыгы институты директоры (1936-1937).
# Каенсар (Кукмара районы)

Каенсар — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.
Халык саны — 392 тирәсендә. Почта индексы — 422121.

# Каенсар (Кукмара районы)
## Тарих

XVII гасырда нигезләнгән.

# Каенсар (Кукмара районы)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Каенсар (Кукмара районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11 °C | -5.7 °C | 3.8 °C | 12.5 °C | 17.9 °C | 19.9 °C | 17 °C | 11.4 °C | 3.8 °C | -5.3 °C | -10.4 °C | 3.6 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.
# Поҗо дела Фаме (Терни)

Поҗо дела Фаме — Италиянең Умбрия төбәге Фабро өязендә урнашкан торак пункт.

# Поҗо дела Фаме (Терни)
## Географиясе

Поҗо дела Фаме Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Поҗо дела Фаме (Терни)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# RNPS1

RNPS1 (ингл. RNA binding protein with serine rich domain 1 һәм RNA-binding protein with serine-rich domain 1) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Рюде

Рюде (алман. Rüde) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Рюде
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,1 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 37 метр биеклектә урнашкан.
# Аюруока

Аюруока — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Аюруока
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 650,069 км², 649,68 км² (2018).
# Saqlar

Saqlar (bor. farsı Sakā, yunança Σάκαι) — BEQ I meñyıllıqta Üzäk Aziädä torğan küçmä häm yarımküçmä iran telle qäbilälärneñ urtaq ataması.
Saqlar häm massagetlar skif xalıqlarınıñ könçığış törkemenä qarağannar dip sanala.
Saqlar qäbiläläre Herodot häm farsı kitaplarında telgä alına, läkin saq törkemnäre törleçä yörtelä:
* saqlar-haomavarga
* saqlar-tigrahauda (Dariy I yazması) - Tän-Şän taw itägendä yäşägännär, yış qına massagetlar belän tiñläşä.
* saqlar-paradaraya - "diñgez (yılğa) artında torğan"
* saqlar-parasugudam - "Sogdiana artında" - Sırdäryä, Amudärya yılğaları tübän ağımında torğan.
Yunannar saqlarnı "Aziä skifları" dip yörtä. Farsılar saqlarnı "qüätle ir-atlar" dip ata.

# Saqlar
## Taswir

Fänni ädäbiät buyınça Seber, Qazaqstan, Üzäk Aziädä torğan qäbilälär saqlarğa qarağan.
Qara diñgez tönyaq yarı buyı skiflarınnan ayırmalı bularaq saqlarğa yunan yoğıntısı bulmağan.
Saqlar utraq-küçmä tormış räweşen alıp barğannar, Qazaqstanda döyä ürçetkännär.
Tarixta saqlar ike patşabikäse iseme - Zarina häm Tomiris qalğan.
İssıq qurğanında tabılğan "altın adäm" - saq patşası tantanalı kieme bulğan dip sanala.
BEQ VI-V ğasırda saqlar ber öleşe Axämenid näselennän farsı patşaları tarafınnan yawlap alınğan, xättä Marafon bäreleşendä qatnaşqan.
Saqlar Parfiä patşalığın buldıruda rol uynağan.
BEQ II ğasırda saqlar ber öleşe Hindstanğa küçengän.

# Saqlar
## Törki xalıqlar

Törki xalıqlarnıñ qayber belgeçläre qaraşları buyınça saqlar - törki xalıqlarnıñ babaları bulğannar.
Urıs belgeçläre bu qaraşqa qarşı çığa. Urıs qaraşına qarağanda eftalitlar - aq hunnar häm saqlar törki xalıqlar basımı arqasında İranğa häm Hindstanğa küçep kitkänder.
# Заводской (Акмола өлкәсе)

Заводской (каз. Заводской) — Казакъстанның Акмола өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Заводской (Акмола өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Кибдо

Кибдо (исп. Quibdó) — Колумбиянең Чоко департаментында урнашкан шәһәр.

# Кибдо
## Тарих

1664 елда нигезләнгән.
# Казе Галинаро (Тревизо)

Казе Галинаро — Италиянең Венеция төбәге Моргано өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Галинаро (Тревизо)
## Географиясе

Казе Галинаро Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Галинаро (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Самсины

Самсины (рус. Самсины) — Киров өлкәсенең Слободской районында урнашкан авыл.

# Самсины
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Самсины
## Сәгать поясы

Самсины Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Самсины
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Поцо Катена (Мантова)

Поцо Катена — Италиянең Ломбардия төбәге Сольферино өязендә урнашкан торак пункт.

# Поцо Катена (Мантова)
## Географиясе

Поцо Катена Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Поцо Катена (Мантова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Каория (Тренто)

Каория — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Каналь-Сан-Бово өязендә урнашкан торак пункт.

# Каория (Тренто)
## Географиясе

Каория Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Каория (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бәндәре-Маһшәһр

Бәндәре-Маһшәһр (фар. بندرماهشهر) — Иранның Хузистан устанында урнашкан шәһәр.

# Бәндәре-Маһшәһр
## Тарих

Хәзерге статусын 1954 елдан башлап йөртә.
# Пржедгради (Пнёв-Пржедгради)

Пржедгради (чех. Předhradí) — Чехиянең Урта Чехия крае Пнёв-Пржедгради районында урнашкан авыл.

# Пржедгради (Пнёв-Пржедгради)
## Географиясе

Мәйданы — 2,406 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Пржедгради (Пнёв-Пржедгради)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Пржедгради (Пнёв-Пржедгради)
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Пржедгради (Пнёв-Пржедгради)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 224 |
| 1880 | 269 |
| 1890 | 301 |
| 1900 | 298 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 268 |
| 1921 | 304 |
| 1930 | 322 |
| 1950 | 265 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 0 |
| 1970 | 238 |
| 1980 | 235 |
| 1991 | 226 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 212 |
| 2011 | 199 |
| 2021 | 249 |
# Ирвиң Ләңмьюр

Ирвиң Ләңмьюр (, 31 гыйнвар 1881(1881-01-31), Бруклин, Нью-Йорк, Нью-Йорк, Америка Кушма Штатлары — 16 август 1957(1957-08-16) (76 яшь), Вудс-Һол, Рнстабл (округ, Массачусетс), Массачусетс, Америка Кушма Штатлары) — физик, химик, фәнни хезмәткәр (Америка Кушма Штатлары). Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1932).
Гөттинген үнивирситите, Колумбия мөһәндисләр һәм гамәли фәннәр мәктәбе дигән уку йортларында белем алган.
Лундын кыйрал җәмгыяте, Швеция патшасы фәннәр академиясе, Америка сынлы сәнгать һәм фәннәр академиясе, АКШ милли фәннәр академиясе, Америка фән үсешенә ярдәм күрсәтү бергәлеге, Америка физика җәмгыяте дигән оешмаларда әгъза булган.
# Ваккерсберг

Ваккерсберг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Ваккерсберг
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Ваккерсберг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 64,83 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 735 метр биеклектә урнашкан.
# III Мостафа

III Мостафа (28 гыйнвар 1717(1717-01-28), Эдирне сарае, Әдирнә — 21 гыйнвар 1774(1774-01-21) (56 яшь), Тупкапы, Истанбул) — , Госман империясе солтаны (30 октябрь 1757 – 21 гыйнвар 1774).
# Маушбах

Маушбах — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Маушбах
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,45 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 238 метр биеклектә урнашкан.
# Биринҗи Юзбашылы

Биринҗи Юзбашылы (әзери. Birinci Yüzbaşılı) — Әзербайҗанның Агдам районына караган авыл.
# Таркеу (коммуна)

Таркеу — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан коммуна.

# Таркеу (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 400,52 ± 0,01 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 392 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Таркеу, Арделуца, Братеш, Казач, Скиту-Таркеу һәм Стража авыллары урнашкан.
# Орлинз (Индиана)

Орлинз — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Орлинз (Индиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Орлинз (Индиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 4,42907 км², 4,429069 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 193 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Шебанов

Шебанов (чех. Šebanov) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Hořice na Šumavě районында урнашкан авыл.

# Шебанов
## Географиясе

Мәйданы — 13,05 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Шебанов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Шебанов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Шебанов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 509 |
| 1880 | 551 |
| 1890 | 549 |
| 1900 | 617 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 624 |
| 1921 | 614 |
| 1930 | 693 |
| 1950 | 112 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 94 |
| 1970 | 77 |
| 1980 | 41 |
| 1991 | 31 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 37 |
| 2011 | 48 |
| 2021 | 45 |
# Черизето (Терамо)

Черизето — Италиянең Абруцци төбәге Изола-дель-Гран-Сассо-д'Италия өязендә урнашкан торак пункт.

# Черизето (Терамо)
## Географиясе

Черизето Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Черизето (Терамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Чуровка (Шексна кушылдыгы)

Чуровка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шексна елгасының сул ярыннан 4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.

# Чуровка (Шексна кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Шексна елгасыинештән Шекснинск ГЭС-ына чаклы, Аккүлде (Вологда өлкәсе ) керетеп. Кече елга бассейны — Рыбинск сусаклагычы елгалары бассейннары, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010200312110000008667
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110000866
* Бассейн коды — 08.01.02.003
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Валияле (Арецо)

Валияле — Италиянең Тоскана төбәге Ангьяри өязендә урнашкан торак пункт.

# Валияле (Арецо)
## Географиясе

Валияле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Валияле (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Боойо

Боойо (исп. Bohoyo) — Испаниянең Авила провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Боойо
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 74 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1142 метр биеклектә урнашкан.
# Альфштедт

Альфштедт — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Альфштедт
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 16,22 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 4 метр биеклектә урнашкан.
# Пратаполис

Пратаполис — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Пратаполис
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 215,516 км².
# Мишкалы

Мишкалы (белар. Мішкалы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Воранавский районында урнашкан авыл.

# Мишкалы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Бейнберри (Теннесси)

Бейнберри — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан шәһәр.

# Бейнберри (Теннесси)
## Тарихы

Бейнберри шәһәре елда нигезләнгән.

# Бейнберри (Теннесси)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 4,711768 км², 4,71177 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 326 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Карточето

Карточето — Италиянең Марке төбәгендә урнашкан коммуна. Пезаро-э-Урбино провинциясе составына керә.

# Карточето
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 235 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Фано, Момбароччо, Colli al Metauro һәм Terre Roveresche коммуналары белән чиктәш.
# Чакаллар (Аланья)

Чакаллар (төр. Çakallar) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Аланья илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ла-Пуэбла-де-Альморадьель

Ла-Пуэбла-де-Альморадьель (исп. Puebla de Almoradiel, La) — Испаниянең Толедо провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Ла-Пуэбла-де-Альморадьель
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 106 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 695 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# 697 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 697 — Милади тәкъвим буенча VII гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 697 — безнең эрага кадәр VII гасырга кергән ел.
* 697 — сан.
# (18903) Matsuura

(18903) Matsuura — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18903) Matsuura
## Тарихы

2000 елның 10 июлендә К. Ватанабэ тарафыннан JCPM Sapporo обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 ND29» саналган.
# RTP2 (ген)

RTP2 (ген) (ингл. Receptor transporter protein 2) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.