yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Улукбек Марипов

Улукбек Марипов, Улукбек Асамидин улы Марипов (кырг. Улукбек Асамидинович Марипов; 1979 елның 31 августы, СССР, Кыргыз ССР, Ош өлкәсе, Нәүкат районы, Кыргыз-Ата) — Кыргызстан дәүләт һәм сәясәт эшлеклесе. 2021 елның 3 февраленнән 12 октябренә кадәр ― Кыргызстан премьер-министры. Хөкүмәт җитәкчесе итеп билгеләнгәнче, Кыргызстан Хисап палатасын җитәкләгән.

# Улукбек Марипов
## Тәрҗемәи хәле

1979 елның 31 августында Ош өлкәсе Нәүкат районы Кыргыз-Ата авылында Кыргызстанның атказанган табибы һәм элекке депутат Асамидин Марипов гаиләсендә туган. «Финанс, кредит һәм юриспруденция» белгечлеге буенча Ош дәүләт университетын(рус.)татар.тәмамлаган.

# Улукбек Марипов
## Хезмәт юлы

2001 елдан 2003 елга кадәр Кыргызстан финанс министрлыгында эшли.
2003—2005 елларда — Баткән өлкәсе губернаторы ярдәмчесе.
2005—2006 елларда — Жогорку Кеңеш (Кыргызстан парламенты) консультанты урынбасары.
2006—2010 елларда Кыргызстан президенты Алмазбәк Атамбаев администрациясендә эшли.
2010 елда Кыргызстан Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының халыкара хезмәттәшлек идарәсе башлыгы итеп билгеләнә.
2010 елдан 2016 елга кадәр Президент хезмәтләре белән эшли, 2015 елда президент Алмазбәк Атамбаев администрациясе башлыгы урынбасары вазыйфасына билгеләнә.
2016 елның 19 мартыннан 2021 елга кадәр — Кыргызстан Хисап палатасы рәисе.

# Улукбек Марипов
## Хөкүмәт җитәкчесе

Идарә итүче коалиция У. Мариповны премьер-министрлыкка кандидат итеп сайлый. Хөкүмәт составы 2 февральдә игълан ителеп, 3 февральдә парламент тарафыннан хуплана һәм шул ук көнне ант иттерелә. Премьер-министр вазыйфасына керешкәндә, У. Марипов Кыргызстан Министрлар Кабинеты күләмен киметә, башкарма органнар саны 22дән 16га кадәр кими. Хөкүмәт җитәкчесе итеп раслану белән, Алматыга Ауразия хөкүмәтара шурасы (рус. Евразийский межправительственный совет, ингл. Eurasian Intergovernmental Council) утырышына юнәлә, анда Россия Хөкүмәте Рәисе Михаил Мишустин, Беларусия премьер-министры Роман Головченко һәм Әрмәнстан премьер-министры Николай Пашинян белән очрашулар үткәрә.
2021 елның 12 октябрендә Кыргызстан президенты Садыр Жапаров Кыргызстан Министрлар Кабинетын тулы составта отставкга җибәрү турында Конституцион Канунга кул куя.
# (11288) Okunohosomichi

(11288) Okunohosomichi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11288) Okunohosomichi
## Тарихы

1990 елның 10 декабрендә Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 XU» саналган.
# Дзелин

Дзелин — Польшаның Мазовия воеводалыгы Чернице-Борове гминасында урнашкан авыл.

# Дзелин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ригарби

Ригарби — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Семпополь гминасында урнашкан авыл.

# Ригарби
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Грузка (Польша)

Грузка — Польшаның Подлясье воеводалыгы Клещеле гминасында урнашкан авыл.

# Грузка (Польша)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Валодзьки (Сенненский районы)

Валодзьки (белар. Валодзькі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Сенненский районында урнашкан авыл.

# Валодзьки (Сенненский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Бжезьно (Вонгровецкий повяты)

Бжезьно — Польшаның Великопольское воеводалыгы Скоки гминасында урнашкан авыл.

# Бжезьно (Вонгровецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (19178) Walterbothe

(19178) Walterbothe — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19178) Walterbothe
## Тарихы

1991 елның 9 сентябрендә Ф. Бёрнген, Шмадель Л. Д. тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 RV2» саналган.
# Атлантида

Атлантида - риваятләр буенча, югалган билгесез утрау-дәүләт, яки архипелаг, континент. Антлантиданың кайда урнашканлыгы билгеле түгел. Платон сүзләре буенча Атлантида Атлант тауларына каршы якта урнашкан булган. Утрау б.э.к. 9500 елларда җир тетрәү нәтиҗәсендә халкы белән бергә су астында калган дип баралар.
Атлантида белән кызыксынучыларны атлантологлар диләр.
Атлантида сәнгатьтә зур урын алып тора.

# Атлантида
## Әдәбиятта

* Нурихан Фәттах югалган билгесез утрауны - Атлантиданы Аклан дип атый.
# Меһдили (Күрдәмир)

Меһдили (әзери. Mehdili) — Әзербайҗанның Күрдәмир районына караган авыл.
# Гәләсәр

Гәләсәр (әзери. Qələsər) — Әзербайҗанның Лерик районына караган авыл.
# Самоа теле

Самоа теле - Австронезия телләр гаиләсенә кергән тел. Язуы латиница язуына нигезләнгән. Самоа һәм Америка Самоасында инглиз теле белән беррәттән дәүләт теле булып тора. Шулай ук Яңа Зеландиядә таралган.
# Гонцере (Бреша)

Гонцере — Италиянең Ломбардия төбәге Палаццоло-сулл'Ольо өязендә урнашкан торак пункт.

# Гонцере (Бреша)
## Географиясе

Гонцере Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Гонцере (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Навасёлки (Бярэзинский районы)

Навасёлки (белар. Навасёлкі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Бярэзинский районында урнашкан авыл.

# Навасёлки (Бярэзинский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Олизи-Прима

Олизи-Прима (фр. Olizy-Primat) — Франциянең Арденны департаментына караган коммуна, Гранпре кантонына карый.

# Олизи-Прима
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 21.35 км².
# Патасте

Патасте (эст. Pataste) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
# Сковешин

һәм
Сковешин — Польшаның Люблин воеводалыгы Коньсковоля гминаcында урнашкан авыл.

# Сковешин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Карничае

Карничае (белар. Карнічае) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Пухавицкий районында урнашкан авыл.

# Карничае
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# NGC 667

NGC 667 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 667
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Frank Muller тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Цона Индузтрияле (Кунео)

Цона Индузтрияле — Италиянең Пьемонт төбәге өязендә урнашкан торак пункт.

# Цона Индузтрияле (Кунео)
## Географиясе

Цона Индузтрияле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Цона Индузтрияле (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Акынҗылар (Еничага)

Акынҗылар (төр. Akıncılar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Болу иле Еничага илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# CLPS

CLPS (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Баклаҗы (Бейкоз)

Баклаҗы (төр. Baklacı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Бейкоз илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Обрук (Миһалыччык)

Обрук (төр. Obruk) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Миһалыччык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Пшисерск

һәм
Пшисерск — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Буковец гминаcында урнашкан авыл.

# Пшисерск
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (19158) 1990 SN7

(19158) 1990 SN7 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19158) 1990 SN7
## Тарихы

1990 елның 22 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 SN7» саналган.
# Понишовице

һәм
Понишовице — Польшаның Силезия воеводалыгы Рудзинец гминасында урнашкан авыл.

# Понишовице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HEPHL1

HEPHL1 (ингл. Hephaestin like 1) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Куршаковы

Куршаковы (рус. Куршаковы) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан авыл.

# Куршаковы
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Куршаковы
## Сәгать поясы

Куршаковы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Куршаковы
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Җордани (Верона)

Җордани — Италиянең Венеция төбәге Вестенанова өязендә урнашкан торак пункт.

# Җордани (Верона)
## Географиясе

Җордани Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Җордани (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бьерне

Бьерне (фр. Bierné) — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
# Виира (Рәпина)

Виира (эст. Viira) — Эстониянең Пылвамаа өязендә урнашкан авыл.
# Чамбүкү (Ташова)

Чамбүкү (төр. Çambükü) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Ташова илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сенчери (Көнбатыш Виргиния)

Сенчери — Америка Кушма Штатларының Көнбатыш Виргиния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Сенчери (Көнбатыш Виргиния)
## Географиясе

Сенчери халык санын алу урыны мәйданы — 0,340387 км², 0,340386 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1532 Фут биеклектә урнашкан.
# Броттероде

Броттероде (алман. Brotterode) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Броттероде
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 23,81 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 573 метр биеклектә урнашкан.
# Паолиси (Казерта)

Паолиси — Италиянең Кампания төбәге Риардо өязендә урнашкан торак пункт.

# Паолиси (Казерта)
## Географиясе

Паолиси Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Паолиси (Казерта)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (17575) 1994 PQ14

(17575) 1994 PQ14 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17575) 1994 PQ14
## Тарихы

1994 елның 10 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 PQ14» саналган.
# Берривилл (Техас)

Берривилл — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Берривилл (Техас)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Берривилл (Техас)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 3,390973 км², 3,391007 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 111 ± 1 метр һәм 121 метр биеклектә урнашкан.
# Тренья

Тренья (фр. Treignat) — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
# Казчина Сант'Анҗело (Бергамо)

Казчина Сант'Анҗело — Италиянең Ломбардия төбәге Понтироло-Нуово өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Сант'Анҗело (Бергамо)
## Географиясе

Казчина Сант'Анҗело Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казчина Сант'Анҗело (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Жаботикабал

Жаботикабал — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Жаботикабал
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 707 ± 1 км².
# (8732) Champion

(8732) Champion (лат. Champion) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8732) Champion
## Тарихы

1996 елның 8 декабрендә Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 XR25» саналган.
# Лос Примерос Пинос, Лос Пинос (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)

Лос Примерос Пинос, Лос Пинос — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Коауаютла-де-Хосе-Мария-Исасага муниципалитеты составына керә.

# Лос Примерос Пинос, Лос Пинос (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
## Географиясе

Лос Примерос Пинос, Лос Пинос Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Лос Примерос Пинос, Лос Пинос (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Лос Примерос Пинос, Лос Пинос (Коаваютла де Хосе Мария Изазага)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Плимут (Висконсин)

Плимут — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан шәһәр.

# Плимут (Висконсин)
## Тарихы

Плимут шәһәре елда нигезләнгән.

# Плимут (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 13,967551 км², 13,840339 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 257 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гипеш

Гипеш — Румыниянең Харгита жудецында урнашкан авыл. Мертиниш (коммуна) коммунасына карый.

# Гипеш
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Лопардинце

Лопардинце (серб. Лопардинце) — Сербиянең Пчинья округы Буяноватс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Лопардинце
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 423 метр биеклектә урнашкан.

# Лопардинце
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# IC 2853

IC 2853 — Әсәт йолдызлыгы чикләрендә урнашкан радиогалактика .

# IC 2853
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2853, PGC 35302, 2MASX J11281485+0908499, MCG+02-29-031, UGC 6470, IRAS 11256+0925, Z 67-83, UZC J112814.8+090850, Z 1125.7+0925, PSCz Q11256+0925, ALFALFA 5-520, FIRST J112814.8+090848, NVSS J112814+090848, SDSS J112814.85+090849.3 һәм LEDA 35302 буларак та сурәтләнә.
# NGC 181

NGC 181 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 181
## Тарихы

Әлеге галактика 1883 елда Франция астрономы Эдуард Стефан тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 80.01 см (31.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Масерия Арза (Казерта)

Масерия Арза — Италиянең Кампания төбәге Вилла-Литерно өязендә урнашкан торак пункт.

# Масерия Арза (Казерта)
## Географиясе

Масерия Арза Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Масерия Арза (Казерта)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# COBLL1

COBLL1 (ингл. Cordon-bleu WH2 repeat protein like 1 һәм Cordon-bleu protein-like 1) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Ярлы (гәҗит, Күзнәй)

Ярлы — иҗтимагый-сәяси гәҗит. Күзнәй мөселман эшләре бүлеге органы. 1919 елда Күзнәй шәһәрендә татар телендә нәшер ителә.
# Бозармут (Каргы)

Бозармут (төр. Bozarmut) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Каргы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Санта Роса (Вильягран, Гуанахуато )

һәм
Санта Роса — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Вильягран муниципалитеты составына керә.

# Санта Роса (Вильягран, Гуанахуато )
## Географиясе

Санта Роса Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Санта Роса (Вильягран, Гуанахуато )
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Санта Роса (Вильягран, Гуанахуато )
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Нортамберленд (округ, Виргиния)

Нортамберленд — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Хитсвилл шәһәре.

# Нортамберленд (округ, Виргиния)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1807 елда оештырыла.

# Нортамберленд (округ, Виргиния)
## Территориясе

Округ мәйданы 741/495 км² тәшкил итә.
# Скорчапеле

Скорчапеле — Италиянең Калабрия төбәге Реджо-Калабрия өязендә урнашкан торак пункт.

# Скорчапеле
## Географиясе

Скорчапеле Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Скорчапеле
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# HD250681

HD250681 — Йөкче йолдызлыгында урнашкан A3 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,84 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# HD105461

HD105461 — Сөмбелә йолдызлыгында урнашкан A0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,78 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Карачаер (Имранлы)

Карачаер (төр. Karaçayır) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Имранлы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Кырув (Сысола районы)

Кырув (рус. Кырув) — Коми Республикасының Сысола районында урнашкан авыл.

# Кырув (Сысола районы)
## Климат

Кырув климаты уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Биредә кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Кырув (Сысола районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: комилар (82%), руслар (18%).
# Гарна-сюр-Энжьевр

Гарна-сюр-Энжьевр (фр. Garnat-sur-Engièvre һәм фр. Garnat) — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
# Железник (Кырҗали өлкәсе)

һәм
Железник — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. Черноочене җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Железник (Кырҗали өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 454 метр һәм 433 метр биеклектә урнашкан.
# Селимие (Гөлҗүк)

Селимие (төр. Selimiye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Гөлҗүк илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Инфлатон

Инфлатон - фараз ителә торган элементар кисәкчек, скаляр инфлятон кырның кванты, бозон.
Инфляция теориясе буенча баштарак матдәсез, нурланышсыз вакуум булган, бөтен фәза инфлатон кыр белән тулган булган һәм очраклы рәвештә инфлятон кырның 10⁻³³ см зурлыктагы бериш халәте килеп чыккан, нәкъ шул мизгелдән бирле Галәмебез тарихы башланган. Әлеге фәза өлкәсе бик тиз киңәя башлаган (инфляция чоры), инфлатон кыр энергиясе минимумга омтылган. Инфляция чоры 10⁻³⁵ сек сузылган һәм нәтиҗәдә инфлатон кырның потенциаль энергиясе минимумга җиткән, ә кинетик энергиясе тиз хәрәтләнгән элементар кисәкчекләргә әйләнгән, ә Галәм зурлыгы 1 сантиметрга җиткән - Зур Шартлау дәвере башланган.
Инфлатон кырның ялган вакуумыннан чын вакуумына күченеп, бөтен элементар кисәчекләргә әйләнгән ягъни Зур Шартлауны тудырган.
Квант карашы буенча инфлатон кырның чын вакуумы инфлатон кисәкчекләре белән тулган халәт - ялган вакуумына туры килә. Инфлатон кырның 10⁻³³ см (Планк озынлыгы) зурлыктагы өлкәдә инфлатоннар таркалып, хәрәкәтләнгән элементар кисәкчекләргә (шулай ук кара матдә кисәкчекләренә) әйләнгән, шулай итеп Зур Шартлау килеп чыккан. Ягъни инфлатоннар таркалып, Галәмебезне тудырганнар.
Инфлатон - скаляр кисәкчек, бозон, аның энергиясе 10¹⁶ ГэВка җитә ала.
Бер гипотеза буенча Һиггс бозоны инфлатон була ала.
Хәзер Планк галәми обсерваториясе (Европа) һәм Һарвард астрофизика үзәге реликт нурланышның В-модасын эзлиләр, ачылу очракта инфлатон кыр, инфляция теориясе, инфлатон булуы, квант гравитациясе мөмкинлеге, реликт гравитацион дулкыннар булуы, Зур Шартлау сәбәпләре табылыр.