# 6 гыйнвар

6 гыйнвар — Милади тәкъвимендә беренче айның алтынчы көне. Ел ахырына кадәр 359 көн.
* Тарих порталы
* Вакыт порталы
* Бәйрәмнәр порталы
Дөнья тарихында бу көн:

# 6 гыйнвар
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Милли

* Әрмәнстан – Раштуа.
* Гыйрак – Хәрби көчләр бәйрәме.
* Ирландия тәкъвимендә – Көче Раштуа.
* Испания - Хикмәт ияләре (маг) патшалар көне.
* Италия – Бефана көне.
* Лаос – Патет Лао көне.
* Уругвай - Патшалар, яки Балалар көне.
* Франция – Гаилә бәйрәме (яисә Балаларны яклау көне)
* Чехия - Масопуст (Май чабу) бәйрәмен башлануы.
* Ямайка – маруннар көне.
* Рәсми ял көне: Финляндия, Италия, Пуэрто Рико, Греция, Испания һәм Швецияда – Гайсәнең Яһуди булмаган дөньяга пәйда булуы (Көнбатыш Христианлык), Словакияда – шулай ук Көнчыгыш Христианлыкның Раштуа алды көнен бәйрәм итәләр.

# 6 гыйнвар
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* Сугыш ятимнәре истәлегенә багышланган халыкара көне.
* Болгария – Болгар хәрбиләре байракларын су белән яктырту көне
* Бразилия:
** Гоиас штатының Итапуранга муниципалитеты (1953 ел), Рио дэ Жанейро штатыныңАнгра дос Реис муниципалитеты (1502 ел) һәм Санта Катарина штатының Крициума муниципалитеты (1880 ел) шәһәр көннәре.
* Исландия – Йоль бәйрәме бетә.
* Колумбия – Нариньо департаментына кергән Пасто шәһәрендә кара һәм ак тәнлеләр карнавалы дәвам итә: кара тәнлеләр көне.
* Мексика:
** Изге хикмәт ияләре (маг) патшалар көне.
** шәфкать туташлары көне
* Польша – Филателист көне, 1893.
* Чехия - Өч хикмәт иясе (патша) көне ил буе фәкыйрләр хакына хәйрия һәм әйберләр җыю чаралары (2001 елдан бирле).
* Япония – Токио шәһәренең янгын сүндерүчеләренең парады.
* φ – "Фи" саны (алтын кисем) көне
* Борынгы кельт халыкларда – Өчтән бер ана көне (борынгы мифологиясендә язмыш илаһы)
* Борынгы Латвия – Зваигнес көне.
* Борынгы славян халыкларда Турицы – мәҗүси бәйрәм

# 6 гыйнвар
## Вакыйгалар

* 1848 — испаннар французлардан берничә сәгатькә алдан Чафаринас утрауларына керәләр.
* 1871 — Казанда Каюм Насыйри календареның иң беренче чыгарылышы дөнья күрә.
* 1937 — ССРБның икенче Бөтенсоюз җанисәбе уза.
* 1992 — Таулы Карабах Республикасы бәйсезлеген игълан итә.

# 6 гыйнвар
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:6 гыйнвар көнне туганнар
* 1412 — Жанна д'Арк, Франциянең милли каһарманы.
* 1780 — Василий Висковатов,
* 1824 — Кирилл,
* 1865 — Николай Марр, тел белгече, тарихчы, этнолог һәм археолог.
* 1879 — Галиәсгар Камал, татар әдәбияты классигы, мәшһүр драматург, публицист һәм җәмәгать эшлеклесе.
* 1883 — Җөбран Хәлил Җөбран, лөбнанлы, соңрак американ фәлсәфәче, рәссам, шагыйрь һәм язучы.
* 1884 — Фатыйх Мөхәммәдьяров,
* 1890 — Сөләйман Морзабулатов,
* 1893 — Васся Анисси,
* 1893 — Иван Егиазаров,
* 1894 — Филипп Мазилин,
* 1898 — Владимир Сосюра,
* 1904 — Али Карнай, язучы.
* 1907 — Мирсәй Әмир, татар язучысы, драматург, публицист һәм җәмәгать эшлеклесе.
* 1908 — Юрий Сунгуров,
* 1914 — Хөсәен Әхмәтов, башкорт композиторы.
* 1915 — Нина Анисифорова,
* 1920 — Эсфирь Медникова,
* 1923 — Үзбәк Байчура,
* 1924 — Александра Николаева,
* 1930 — Диләрә Зөбәерова, язучы, журналист.
* 1932 — Ирек Баһманов, Татарстанның халык артисты, Г.Тукай исемендәге дәүләт бүләге лауреаты.
* 1937 — Василий Роббек,
* 1938 — Владимир Отеллин,
* 1938 — Лидия Ганцева,
* 1939 — Валерий Лобановский, ССРБ футболчысы, Динамо Киев футбол такымы остазы.
* 1939 — Юрий Медведев,
* 1940 — Айрат Мәмлиев,
* 1945 — Юрий Иванов,
* 1946 — Рәшит Мостафин, баянчы, дирижер.
* 1948 — Анатолий Кривов,
* 1949 — Рафаэль Фәттахов,
* 1951 — Габделфәрт Шәрәфиев, Татар академия театры артисты.
* 1952 — Александр Ивченко,
* 1953 — Валерий Платонов,
* 1954 — Ралиф Сафин, бизнесмен, җырчы Алсуның әтисе.
* 1954 — Сергей Зозулин,
* 1956 — Җантүрә Сатыбалдиев,
* 1956 — Рәис Гаетов,
* 1972 — Булат Гильванов, рәссам.
* 1973 — Илфат Камалиев,
* 1973 — Павел Зубов,
* 1974 — Александр Моор,
* 1974 — Эдгарс Бурлаковс,
* 1975 — Иво Йосипович,
* 1978 — Оксана Лынив,
* 1978 — Седрик Руссел,
* 1984 — Денис Гроть,
* 1985 — Артем Тимофеев,
* 1986 — Ирина Шәйхелисламова, «фотомодель».
* 1993 — Иван Демаков,
* 1996 — Алия Карачурина, эстрада җырчысы, "Татар моңы" һәм Рәшит Ваһапов исемендәге яшь башкаручылар конкурсы лауреаты.
* 1998 — Анастасия Стальная,
* 1999 — Даяна Юшкова,

# 6 гыйнвар
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:6 гыйнвар көнне вафатлар
* 1478 — Озын Хәсән,
* 1481 — Әхмәт хан,
* 1693 — IV Мәхмәт,
* 1829 — Йосеф Добровский,
* 1884 — Яков Борзенков,
* 1887 — Лев Сутковский,
* 1919 — Теодор Рузвельт, АКШ президенты.
* 1921 — Лев Карпов, инкыйлабчы, Бондюг химия заводы директоры (1915-1918 елларда).
* 1938 — Рафаил,
* 1953 — Арий Пазовский,
* 1959 — Сергей Львов,
* 1962 — Мәрзия Давытова, совет актрисасы, ССРБның халык артисты.
* 1967 — Вадим Бик,
* 1968 — Фатыйма Габитова, мөгаллимә, шагыйрә.
* 1973 — Миңнегол Биголов,
* 1975 — Александр Дымшиц,
* 1975 — Захар Могилевчик,
* 1976 — Әфрасияб Бәдәлбәйли,
* 1987 — Василий Нагибин,
* 1990 — Павел Черенков,
* 1993 — Рудольф Нуриев, татар балетмейстеры, балет артисты.
* 1994 — Людмила Атанова,
* 1995 — Әүвәл Сунарчин,
* 2009 — Булат Галиев,
* 2017 — Марсель Зарипов, язучы, журналист, Тукай бүләге иясе (1987).
* 2017 — Эдуард Вәлишин,
* 2019 — Анатолий Буганов,
* 2019 — Рәшит Мөхәмәтҗәнов,
* 2022 — Алмас Шәйхулов,
* 2025 — Салисә Гәрәева,

# 6 гыйнвар
## Дини бәйрәмнәр һәм истәлекле даталар
### Христианлык

Көнбатыш Христианларда:
* Бала Гайсәнең бөтен дөньяга пәйда булу көне (сөннәттән һәм 3 хикмәт иясенең зиярәтеннән соң)
* Көнбатыш Христианлыкта (һәм Болгарияда) – Гайсәнең Иордан елгасында чукыну йоласын үткәндә өчтән бер булган илаһи көчләрнең беренче күренеше
* Көн изгеләре:
** Макра, († 287 ел) Реймс ягыннан
** Викунд, (†~807 ел) Саксония патшасы
** Уильфрида, († ~986 ел) Берген ягыннан
** Эрминолд († 1121 ел), башта Рейн елгасы буендагы Лорш бенедиктин монастыре аббаты, соңрак Регенсбургка якын булган Бруфлингда
** Гертруда, († 1358 ел), шатлыклы, крестьян нәселеннән, хатын кыз руханиләр җәмгыятенә керә, Голландияның Дэльфт шәһәре тирәсендәге Оостен урыныннан.
** Андрэ Корсини, († 1373 ел), Флоренцияда рухани, соңыннан Тосканияның Фиесоле шәһәрендә епископ
** Хуан дэ Рибера († 1611 ел), шатлыклы, Испанияның Валенсия провинциясендә архиепископ, маврларга каршы көрәшүче.
** Карл, Сецце шәһәреннән (°1613 ел – †1670 ел), Charles de Sezze Macchione, францискан монах
** Мария Репетто, († 1890 ел)
** Рита Амада дэ Езус, († 1913 ел)
** Рафаэла Мария Поррас, (°1850 ел – †1925 ел), шатлыклы, Кордоба тирәсендә туган, изге Йөрәк хезмәтчеләре җәмгыятенең оештыручысы.
** Андре Альфред Бессетте, (†1937 ел), монах, Канада
** Юлиан, Базилиса һәм дуслары, Антиохияда җәфа чигүчеләре
** Пэдро Томас
** Гий, Огсэр шәһәреннән, епископ
** Абесса, Триполи
Көнчыгыш христианларда:
* Раштуа алды кич
* Көн хәтерәләре:
** Роман, җәфа чигүче, Оттоман төрекләр ягыннан (1695 ел)
** Феофан суфый, (1894 ел)
** Русиядагы яңа җәфа чигүчеләре – Андрей, рухани, һәм аның белән Лидия, Домница, һәм Мария (1919 ел)
** Николай, Валаам монастыренда монах, (1824 ел)
** Сергий Яновский, Аляскадагы «изге» Герман шәкерте, (1876 ел)
** Лаврентий, Чернигов монастыреның аксакалы (1950 ел)
Бердәм Католик һәм Православ изгеләре:
** Мелания, († 535 ел), Реннес шәһәре епископы
** Або, Тифлистан Гөрҗистан, († 786 ел)
** Гваринус, († 1150 ел), Сиондан, епископ

# 6 гыйнвар
## Дини бәйрәмнәр һәм истәлекле даталар
### Христианлык
#### Исем бәйрәмнәре

Агафья Андрей Антиох Артем Афродисий Ахмед Бальтазар Болемир Вильтруд Витимион Гаспар һәм ясалмалары: Гаспарда, Гаспардина, Яспер, һ.б. Евгения Евсузий Иакинф һәм Акинф, Акинфий, Акинтий, Гиакинт, Гиацинт, Иакинт Иннокентий Йедрзей Йордан һәм кыз хатын исеме: Йордана Карол Кацпер Клавдия Кюбра Маномир Меланиуш Мельхиор Мелэн Миловит Николай һәм Миколай, Микола Норман Пиа Прот Рафаэлла Сергей Теофаний Тифен һәм ясалмалары: Тиффани (инглизчә), Феофания (грекча), һ.б. Филипп Фотын Фотына Эпифания

# 6 гыйнвар
## Дини бәйрәмнәр һәм истәлекле даталар
### Башка диннәр/ышанулар

* Растафари хәрәкате – Хайли Селассиның тууын бәйрәм итү

# 6 гыйнвар
## Сынамышлар

* Алтынчы гыйнварда салкын булса, урак вакытында бик эссе булыр. Әгәр җылы булып, кар яуса, һәр ашлык уңар. Әгәр ябалак кар яуса, борчак белән чикләвек уңар.