yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Метрополитен

Метрополите́н (фр. métropolitain, chemin de fer métropolitain — «метрополия эчендәге тимер юл» гыйбарәсенең кыскартылмасы). Гади сөйләмдә метро́ — рельс өстеннән тиз йөрешле иҗтимагый транспорт системасы, аның сызыклары гади җәяү яки машинада йөрү урамнарыннан тыш урнаштырыла. Метрополитен поездларының хәрәкәте регуляр, махсус җәдвәлгә килешеп йөри. Метрополитен сызыклары җир астындагы тоннельләрдә, җир өслегендә һәм җир өсте эстакадаларында урнаша ала.
Дөньяда беренче булган Лондон метрополитены 1863 елда халыкны ташый башлый. Иң зур дистанцияне каплаганы - Шанхай метрополитены (425 км). Сызыклар озынлыгы һәм станцияләр саны (421) буенча иң алдынгысы - Нью-Йорк метрополитены. Иң нәтиҗәле дип саналган боҗра-радиаль системалы Мәскәү метрополитены 1935 елда гамәлгә керә.
Дөньяның иң кыска метрополитеннары Перуджада, Хайфада, Катаньяда һәм Генуяда урнашкан.
Әлегә бер генә сызыклы Казан метрополитены 2005 елда гамәлгә керде.

# Метрополитен
## Метрополитен хронографиясе

* 1863 — Лондонда метрополитен ачыла
* 1868 — Нью-Йоркта метрополитен ачыла
* 1869 — Афиннарда метрополитен ачыла
# Замек-Кишевский

һәм
Замек-Кишевский — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Стара-Кишева гминасында урнашкан авыл.

# Замек-Кишевский
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Здимержице (Есенице)

Здимержице (чех. Zdiměřice) — Чехиянең Урта Чехия крае Jesenice районында урнашкан авыл.

# Здимержице (Есенице)
## Географиясе

Мәйданы — 3,767 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 330 метр биеклектә урнашкан.

# Здимержице (Есенице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Здимержице (Есенице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Здимержице (Есенице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 135 |
| 1880 | 138 |
| 1890 | 141 |
| 1900 | 120 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 132 |
| 1921 | 102 |
| 1930 | 128 |
| 1950 | 130 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 85 |
| 1970 | 79 |
| 1980 | 102 |
| 1991 | 114 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 141 |
| 2011 | 1107 |
| 2021 | 1687 |
# Альмаденехос

Альмаденехос (исп. Almadenejos) — Испаниянең Сьюдад-Реаль провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Альмаденехос
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 103 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 520 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бүкәнле

Бүкәнле — татар халык уены.

# Бүкәнле
## Уйнау тәртибе

Балалар аллы-артлы парлашып түгәрәкләнеп басалар. Бер парсыз кеше түгәрәкнең тышкы ягында кала. Ул бер парның артта торган кешесенә кагыла һәм алар икесе ике якка түгәрәк буенча йөгереп китәләр. Ә парсыз калганы аларның урынында басып кала. Тегеләрнең кайсы тизрәк түгәрәк буенча әйләнеп чыга, ул әлеге басып калучының алдына басып, парлы була. Соңарганы исә, парсыз кала. Ул үз чиратында тагын да берәр парга килеп кагыла һәм уен тагын шулай кабатлана.
# Корель (Кот-д’Армор)

Корель (фр. Caurel) — Франциянең Кот-д’Армор департаментына караган коммуна, Мюр-де-Бретань кантонына карый.

# Корель (Кот-д’Армор)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,65 км².
# Донье Лопиже

Донье Лопиже (серб. Доње Лопиже) — Сербиянең Златибор округы Сеница җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Донье Лопиже
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1070 метр биеклектә урнашкан.

# Донье Лопиже
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Доманице (Мазовия воеводалыгы)

һәм
Доманице — Польшаның Мазовия воеводалыгы Доманице гминасында урнашкан авыл.

# Доманице (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мачано (Перуҗа)

Мачано — Италиянең Умбрия төбәге Джано-делл'Умбрия өязендә урнашкан торак пункт.

# Мачано (Перуҗа)
## Географиясе

Мачано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Мачано (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нове Гнатовице

Нове Гнатовице — Польшаның Мазовия воеводалыгы Тересин гминасында урнашкан авыл.

# Нове Гнатовице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Олерень

Олерень — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. Слобозия-Брадулуй (коммуна) коммунасына карый.

# Олерень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 357 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Иске Сырца

Иске Сырца — Россия территориясеннән ага торган елга. Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Иртыш елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Иске Сырца
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Иртеш елгасы кушылдыклары бассейны Ишем кушылганчы, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010100312115300007949
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115300794
* Бассейн коды — 14.01.01.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Балнеарио де Талапа (Ометепек)

Балнеарио де Талапа — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ометепек муниципалитеты составына керә.

# Балнеарио де Талапа (Ометепек)
## Географиясе

Балнеарио де Талапа Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Балнеарио де Талапа (Ометепек)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Балнеарио де Талапа (Ометепек)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Дим (мәгънәләр)

Дим ― күпмәгънәле сүз.

# Дим (мәгънәләр)
## Топоним

* Дим, БР Чишмә районы Ар авыл советы торак пункты.
* Дим, Чишмә районы Дурасов авыл советы торак пункты.
* Дим (Демский), Бишбүләк районы торак пункты.
* Дим, Әлшәй районы торак пункты.
* Дим, Уфа шәһәр бистәсе.
# Ланкастер (округ, Виргиния)

Ланкастер — Америка Кушма Штатларының Виргиния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Ланкастер шәһәре.

# Ланкастер (округ, Виргиния)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1746 елда оештырыла.

# Ланкастер (округ, Виргиния)
## Территориясе

Округ мәйданы 598/344 км² тәшкил итә.
# Загуже (гмина Лончна)

Загуже — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Лончна гминасында урнашкан авыл.

# Загуже (гмина Лончна)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Дубное

Дубное (белар. Дубное) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Старадарожский районында урнашкан авыл.

# Дубное
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Оммер

Оммер (фр. Hommert) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Оммер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,49 км².
# Налимная (Кеть кушылдыгы)

Налимная — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елга Кеть елгасының уң ярына тамагыннан 260 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 24 км.

# Налимная (Кеть кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кеть елгасы. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Чулымдан Кеть елгасына кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010600112115200027382
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202738
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Арка-Варх-Яха

Арка-Варх-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Пяку-Пур елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 41 км.

# Арка-Варх-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300055493
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305549
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# PARP15

PARP15 (ингл. Poly(ADP-ribose) polymerase family member 15) — кешенең 3-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Арнольд-Сити (Пенсильвания)

Арнольд-Сити — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Арнольд-Сити (Пенсильвания)
## Географиясе

Арнольд-Сити халык санын алу урыны мәйданы — 1,16 км², 1,162036 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 950 Фут биеклектә урнашкан.
# Сент-Огаста (Миннесота)

Сент-Огаста — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Сент-Огаста (Миннесота)
## Тарихы

Сент-Огаста шәһәре 2 май 2000 елда нигезләнгән.

# Сент-Огаста (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 77 210 000 квадрат метр, 77,212077 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Юкарыкумлу (Олту)

Юкарыкумлу (төр. Yukarıkumlu) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Олту илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# (16282) 2512 P-L

(16282) 2512 P-L — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16282) 2512 P-L
## Тарихы

1960 елның 24 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2512 P-L» саналган.
# Нанкин 2014

Нанкин 2014 (2014 Summer Youth Olympics) — 2014 елның 16 августыннан 28 августына кадәр Кытайның Нанкин шәһәрендә узган халыкара спорт чарасы.
# Думбрава (Хунедоара)

Думбрава — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. Пестишу-Мик (коммуна) коммунасына карый.

# Думбрава (Хунедоара)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 500 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# TMEM167B

TMEM167B (ингл. Transmembrane protein 167B) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# GSC9021-1280

GSC9021-1280 — Циркуль йолдызлыгында урнашкан Am спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,26 ± 0,05 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Сьверче-Сюлки

Сьверче-Сюлки — Польшаның Мазовия воеводалыгы Сверче гминасында урнашкан авыл.

# Сьверче-Сюлки
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Велика Лесна

Велика Лесна (словак. Veľká Lesná) — Словакиянең Стара-Любовня округында урнашкан авыл.

# Велика Лесна
## Тарихы

Авыл 1278 елда нигезләнгән.

# Велика Лесна
## Географиясе

Мәйданы — 24,25 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 605 метр биеклектә урнашкан.

# Велика Лесна
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Дашев

Дашев — Польшаның Мазовия воеводалыгы Пневы гминасында урнашкан авыл.

# Дашев
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Добро Полье (Црна Трава)

Добро Полье (серб. Добро Поље ) — Сербиянең Ябланич округы Срна-Трава җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Добро Полье (Црна Трава)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 837 метр биеклектә урнашкан.

# Добро Полье (Црна Трава)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Бжезини (Ниский повяты)

Бжезини — Польшаның Ополе воеводалыгы Скорошице гминасында урнашкан авыл.

# Бжезини (Ниский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Палупера

Палупера (эст. Palupera) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
# Текке (Элмалы)

Текке (төр. Tekke) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Элмалы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# IC 3346

IC 3346 — чикләрендә урнашкан астрономик җисем .

# IC 3346
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда LEDA 40739, EVCC 620, SDSS J122644.41+112247.0, VCC 936 һәм Gaia DR2 3907514447940546432 буларак та сурәтләнә.
# Доравилл (Джорджия)

Доравилл — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.

# Доравилл (Джорджия)
## Тарихы

Доравилл шәһәре 1871 елда нигезләнгән.

# Доравилл (Джорджия)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 12,717359 км², 9,286515 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 327 метр биеклектә урнашкан.
# Вэллер-Яха

Вэллер-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Яда-Яходы-Яха елгасының уң ярыннан 58 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 35 км.

# Вэллер-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300312115300047189
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115304718
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Ангер (Штирия)

Ангер — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. Вайц округы составына керә.

# Ангер (Штирия)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 479 метр биеклектә урнашкан. Санкт-Катрайн-ам-Оффенегг, Биркфельд, Пёллау, Флойнг, Пух-бай-Вайц, Найнч һәм Таннхаузен коммуналары белән чиктәш.
# Вьепри (Перуҗа)

Вьепри — Италиянең Умбрия төбәге Масса-Мартана өязендә урнашкан торак пункт.

# Вьепри (Перуҗа)
## Географиясе

Вьепри Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Вьепри (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шакиркөй (Караязы)

Шакиркөй (төр. Şakirköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Караязы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Карабалык (шәһәр тибындагы поселок)

һәм
Карабалык (каз. Қарабалық) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Карабалык (шәһәр тибындагы поселок)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# (19748) 2000 BD5

(19748) 2000 BD5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19748) 2000 BD5
## Тарихы

2000 елның 27 гыйнварында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 BD5» саналган.
# Платуны

Платуны (рус. Платуны) — Киров өлкәсенең Өрҗем районында урнашкан авыл.

# Платуны
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Платуны
## Сәгать поясы

Платуны Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Платуны
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Полихно (Келецкий повяты)

Полихно — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Хенцины гминасында урнашкан авыл.

# Полихно (Келецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Казе Бука (Месина)

Казе Бука — Италиянең Сицилия төбәге Барчеллона-Поццо-ди-Готто өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Бука (Месина)
## Географиясе

Казе Бука Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казе Бука (Месина)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мэнтон (Калифорния)

Мэнтон — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Мэнтон (Калифорния)
## Географиясе

Мэнтон халык санын алу урыны мәйданы — 45,900827 км², 45,900832 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2008 Фут биеклектә урнашкан.
# Ажуде

Ажуде — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Повуа-ди-Ланьозу муниципалитетына карый.

# Ажуде
## Географиясе

Мәйданы — .
# Вале Фуини (Пезаро һәм Урбино)

Вале Фуини — Италиянең Марке төбәге Таволето өязендә урнашкан торак пункт.

# Вале Фуини (Пезаро һәм Урбино)
## Географиясе

Вале Фуини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Вале Фуини (Пезаро һәм Урбино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Баригацо (Модена)

Баригацо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Лама-Моконьо өязендә урнашкан торак пункт.

# Баригацо (Модена)
## Географиясе

Баригацо Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Баригацо (Модена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Арнольд (Мэриленд)

Арнольд — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Арнольд (Мэриленд)
## Географиясе

Арнольд халык санын алу урыны мәйданы — 35,101017 км² (2016). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 39 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Колково

Колково (рус. Колково) — Киров өлкәсенең Орлов районында урнашкан авыл.

# Колково
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Колково
## Сәгать поясы

Колково Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Колково
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (93%), татарлар (3%), чуашлар (1%), арлар (1%).
# Добра Вода (Гартманице)

Добра Вода (чех. Dobrá Voda) — Чехиянең Пльзень крае Һартманитсе районында урнашкан авыл.

# Добра Вода (Гартманице)
## Географиясе

Мәйданы — 16,764 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 885 метр биеклектә урнашкан.

# Добра Вода (Гартманице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Добра Вода (Гартманице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Добра Вода (Гартманице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 602 |
| 1880 | 702 |
| 1890 | 733 |
| 1900 | 758 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 487 |
| 1921 | 142 |
| 1930 | 420 |
| 1950 | 35 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 0 |
| 1970 | 0 |
| 1980 | 0 |
| 1991 | 0 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 15 |
| 2011 | 20 |
| 2021 | 16 |
# Веллфлит (Массачусетс)

Веллфлит — Америка Кушма Штатларының Массачусетс штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Веллфлит (Массачусетс)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1763 елда нигезләнгән.

# Веллфлит (Массачусетс)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 91,7 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 15 метр биеклектә урнашкан.
# Куллама

Куллама — татар халык ашларының оригиналь бер төре, беренче аш итеп тә, икенче аш итеп тә әзерләп була. Беренче аш итеп әзерләгәндә аерма бары тик шунда, анда шулпасы күбрәк булырга тиеш Куллама күрер күзгә аппетитны китереп торучы туклыклы ризык санала. Ул үтә тәмле, хуш исле булуы белән башка ризыклардан аерылып тора.

# Куллама
## Куллама пешерү эшен нидән башларга?

Куллама пешерү өчен симез ат (елкы), сыер яки сарык ите алына. Итне югач, сөягеннән аерып, берәр килограмм зурлы-гындагы кисәкләргә бүлеп, кайнап торган тозлы суда пешерәләр. Кайнап торган суга салсаң, итнең тәме шулпага чыгып бетми, эчендә сакланып кала. Пешкән итне шулпадан алып суыталар һәм аны юка һәм җепселләренә аркылы итеп ту-рыйлар.
Кайбер очракта куллама өчен кош (тавык, каз, үрдәк) ите дә файдаланырга мөмкин

# Куллама
## Салма ясау

Бодай камырыннан шактый эре (гадәттәгедән эрерәк) итеп салма ясала. Татар салмасын гадәттә камырдан баррмаклар ярдәмендә вак бака кашыгы (ракушки) рәвешенә китереп ясыйларСалманы кайнап торган тозлы суда пешереп алгач, юкә иләккә салып саркыталар. Атланмай сибеп болгаталар да пешкән һәм туралган ит белән катнаштыралар. Салма урынына эрерәк итеп, ромбик рәвешендә киселгән токмач та кулланылырга мөмкин.

# Куллама
## Кулламаны әзерләүнең соңгы өлеше

Ит пешкән шулпаның өресен һәм бер өлешен аерып алып, аңа тәгәрмәчләп туралган кишер һәм суган, борыч, лавр яфрагы салып, 15—20 минут кайнаталар. Шулай хәзерләнгән шулпа ит белән катнаштырылган салма өстенә сибелә һәм өстен каплап парландырырга куела. Ит арасына бавыр һәм йөрәк өстәргә дә мөмкин.

# Куллама
## Рецепт:

10 кешелек хәзерләгәндә: 2,5—3,0 килограмм сөякле ит, 400—600 грамм пешерелгән салма, 400 грамм кишер, 200 грамм суган, укроп, 2 стакан шулпа (аш арты аш варианты өчен), 100 грамм атланмай, кирәк кадәр борыч һәм тоз алына.

# Куллама
## Чыганаклар:

* Юныс Әхмәтҗанов. Татар халык ашлары. К.; ТКН, 1969 ел.
* Татар халык ашлары. Руcчадан Р. Х. Камалова, В. Р. Шәрипова тәрҗемәсе. -Казан: Татарстан китап нәшрияты, 1987
# Капарросо

Капарросо (исп. Caparroso) — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Капарросо
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 80,8 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 304 метр биеклектә урнашкан.
# Баниз

Баниз (фр. Banize) — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.