yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Норвегиядә Һинд дине

Норвегиядә тулаем халыкның 0,17%-ы (яки 2016 елда якынча 8900 кеше) Һинд дине тарафдарлары, бу биш ел элек булган 5900-дән һәм ун ел элек булган 3700-дән артыш. Бу Һинд дине тарафдарларының күбесе Көньяк Азия чыгышлы һәм күпчелеге (якынча 75%-ы) Шри Ланкадан килгән Тамиллар.
| Year | Hindus | Percent |
| 1998 | 864 | 0.020% |
| 2000 | 1,303 | 0.029% |
| 2002 | 2,734 | 0.060% |
| 2004 | 3,009 | 0.066% |
| 2006 | 3,669 | 0.079% |
| 2008 | 4,566 | 0.096% |
| 2010 | 5,175 | 0.10% |
| 2012 | 5,690 | 0.12% |
| 2014 | 7,382 | 0.14% |
| 2016 | 8,882 | 0.17% |

# Норвегиядә Һинд дине
## Норвегиядә Һинд дине тарафдарларының этник килеп чыгышы

Норвегиядә Һинд дине тарафдарларының диаспорасына Тамил гаиләләре, Пәнҗаби гаиләләре, Уттар Прадеш гаиләләре, Гуҗаратилар һәм Бенгалиләр керә.
Шри Ланка Тамиллары арасында Һинд дине тарафдарлары зур сан тәшкил итә, якынча 5000-7000 кеше.

# Норвегиядә Һинд дине
## Норвегиядә Һинд дине ассоциацияләре

* Санатан Мандир Сабха көнчыгыш Норвегиядә 900 әгъзасы булган дини ассоциация.
* Санатан Мандир Сабха 1988 елның 14 апреленда теркәлгән булган.
* Гуҗаратилар Осло даирәсендә Гуҗарати мәдәни ассоциациясен формалаштырганнар.
* Норвегиягә иммиграциягә киткән яки шунда туган балалар өчен Тамил Мәдәни Үзәге бар. Бу үзәкнең шундый активлыклары бар: 1) Тамилча укыту 2) Динне укыту (Һинд динен һәм Христианлыкны) 3) Театр, бию, музыка һәм спортны алга сөрү.

# Норвегиядә Һинд дине
## Норвегиядә Һинд дине гыйбадәтханәләре

Норвегиядә хәзер 5 Һинд дине гыйбадәтханәсе бар.
* Драмменда Һинду Санатан Мандир Гыйбадәтханәсе бар. (Веб-сайтка сылтама www.drammenmandir.com 2014 елның 19 декабрь көнендә архивланган.)
* Санатан Мандир Сабха Гыйбадәтханәсе Шлеммештадта, Ослодан тыш урнашкан.
* Амерудта (Ослода) Шивасубраманайр Алайм (шулай ук Норвегия Һинд дине үзәге буларак билгеле)
* Бергенда Данмаркспласста Һинду Сабха.(Бергенда)
* Трондхаймда Шри Тиллер Ганеша Гыйбадәтханәсе

# Норвегиядә Һинд дине
## Норвегиядә Һинд дине фестивальләре

Норвегиядә күп Һинду фестивальләре, мәсәлән, Дивали бәйрәм ителә.
Норвегиядә Һинд дине тарафдарлары, күбесенчә Шри Ланкадан Тамил Һинд дине тарафдарлары, 12 көнлек ел саен гыйбадәтханә фестивален үткәрләр - Махотсав, аның төп хасияте процессияләр. Бу Норвегиядә Тамил Һинд дине тарафдарларының ел саен төп җыелу чарасы.
2015 елда Һоли фестивале дәвамында Һинд классик вокалисты Снити Мишра Ослода тере концерт башкарды. Фестиваль ел саен Вишва Һинду Паришадның Норвегия филиалы тарафыннан ел саен оештырыла.

# Норвегиядә Һинд дине
## Норвегиядә Һинд дине оешмалары

Вишва Һинду Паришад Норвегиядә теркәлгән.
Халыкара Кришна Аңы Җәмгыятенең Норвегиядә Үзәге бар Aдресы - Oslo, Norway, Jonsrudvej 1G, 0274, Oslode presence.
# PLA2G2F

PLA2G2F (ингл. Phospholipase A2 group IIF) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Арамазд

Арамазд (әрмән телендә: Արամազդ) Зәрдөштлекнең әрмән юрамасында баш һәм барлыкка китерүче Илаһ булган. Илаһ һәм аның исеме безнең эрага кадәр 6-нчы гасырда Әрмәнстанның Мидия тарафыннан яуланып алуыннан соң алынма сүз булган. Арамазд уңыш, яңгыр һәм муллыкның юмарт Илаһы һәм шулай ук Анахит, Михр һәм Нанэны кертеп башка Илаһлар әтисе буларак табынылган. Арамазд Ахура Мазданың Парфия формасы булган.

# Арамазд
## Исеме

Ике сүз Ахура Мазда килеп чыгуы беренче мәртәбә Әхәмәнид Патшалар Патшасы Дарий Бөекнең (хөкеме б.э.к. 522 – 486 ел) Беһистун язмасының борынгы фарсы секциясендә беренче мәртәбә очрый, ул Илаһка Аурамаздаһа дип мөрәҗәгать итә. Авеста документларында исем ике сүз итеп язылуын дәвам иткән, бу Әрмәнстанда кабул ителергә мөмкин булган форма. Арамазд Ахура Мазданың Парфия формасы.

# Арамазд
## Тарихы

Арамазд, Миһр, Анаһит, Ваһагн һәм Тир әрмән пантеонының доминант Илаһлары булган. Пантеонны реформаларга соңрак тырышып караулар ясалган булган, боларга, мөгаен, шуның урынына өч җитәкче Илаһны – Арамаздны, Анаһитны һәм Ваһагны кертеп аны киметү кергәндер. Арамаздның төп изге урыны төньяк Әрмәнстанда Камахта урнашкан булган. Арамаздныд башка изге урыны Арарат Үзәнендә хөкүмәт урыны янында Багаванда урнашкан булган. Зәрдөштлектә, Ахурамазда байлык барлыкка китерүче буларак танылган булган һәм шулай итеп әрмәннәр Армазд белән parart-utiwn (Иран теленнән алынма сүз, “симезлек, муллык” дигәнне аңлата) буларак сокланганнар. Парфия Зәрдөштлегенең бер хасияте булып аларның Ходайларның культ сыннарының булуы булган. Арамазд юнан Илаһы Зевс белән ассоциацияләнгән булган.

# Арамазд
## Башка Илаһлар белән идентификация

Арамазд interpretatio Graeca аша Зевс белән җитез идентификацияләнгән булган, икесе еш бөеклек, каһарманлык яки көчкә карый торган махсус уртак титулларга ия булган. Фәндә Армазд, Аманор һәм Ванатур арасында мөнәсәбәт буенча берникадәр бәхәс булган, әмма шәһадәт иң күбесе Ванатур (“Ван хуҗасы”) төп Илаһ өчен титул булган (булсын ул Һалди яки Ахура Мазда/Арамазд, гәрчә язылганнар бары тик Арамазд титулы өчен) һәм Аманор яңа елга һәм яңа елда бәйрәм ителгән Илаһ өчен уртак исем булган (Ванатар, Халдимы яки Арамазд).

# Арамазд
## Шулай ук карарга мөмкин

* Аштгһик • Хайк • Ваһагн
# Гүндегди (Каракочан)

Гүндегди (төр. Gündeğdi) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Каракочан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Яугилде (Караидел районы)

Яугилде — Башкортстанның Караидел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452363, ОКАТО коды — 80234888001.
# (5282) Яматотакэру

(5282) Яматотакэру (лат. Yamatotakeru) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5282) Яматотакэру
## Тарихы

1988 елның 2 ноябрендә Ё. Осима тарафыннан Гэкко обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 VT» саналган.
# Желиславички

һәм
Желиславички — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Сецемин гминасында урнашкан авыл.

# Желиславички
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мутлу (Мамак)

Мутлу (төр. Mutlu) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Мамак илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Добрава-об-Крки

Добрава-об-Крки — Словениянең Кршко (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Добрава-об-Крки
## Географиясе

Мәйданы — 1,58 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 171 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# MTHFR

MTHFR (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гарзи (Империя)

Гарзи — Италиянең Лигурия төбәге Кьюзанико өязендә урнашкан торак пункт.

# Гарзи (Империя)
## Географиясе

Гарзи Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Гарзи (Империя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нидеркаппель

Нидеркаппель — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Рорбах округы составына керә.

# Нидеркаппель
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 549 метр биеклектә урнашкан. Хофкирхен-им-Мюлькрайс, Пуцлайнсдорф, Лембах-им-Мюлькрайс, Альтенфельден, Кирхберг-об-дер-Донау һәм Хайбах-об-дер-Донау коммуналары белән чиктәш.
# (15718) Imokawa

(15718) Imokawa — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15718) Imokawa
## Тарихы

1990 елның 30 гыйнварында M. Matsuyama, К. Ватанабэ тарафыннан Кусиро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 BB2» саналган.
# Платенице

Платенице (чех. Platěnice) — Чехиянең Пардубице крае Моравани районында урнашкан авыл.

# Платенице
## Географиясе

Мәйданы — 3,411 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Платенице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Платенице
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Платенице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 333 |
| 1880 | 363 |
| 1890 | 377 |
| 1900 | 374 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 384 |
| 1921 | 405 |
| 1930 | 408 |
| 1950 | 287 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 310 |
| 1970 | 303 |
| 1980 | 267 |
| 1991 | 224 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 238 |
| 2011 | 245 |
| 2021 | 231 |
# Сент-Обан

Сент-Обан (фр. Saint-Auban) — Франциянең Диңгез буе Альплары департаментына караган коммуна.

# Сент-Обан
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 42,54 км².
# Божанов

Божанов (чех. Božanov) — Чехиянең Кралове Градец крае Наход һәм Q89660572? районында урнашкан авыл.

# Божанов
## Географиясе

Мәйданы — 19,228279 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 405 метр биеклектә урнашкан.

# Божанов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Божанов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Божанов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1855 |
| 1880 | 1757 |
| 1890 | 1662 |
| 1900 | 1440 |
| 1910 | 1340 |
| 1921 | 1282 |
| 1930 | 1176 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 599 |
| 1961 | 553 |
| 1970 | 453 |
| 1980 | 347 |
| 1991 | 309 |
| 2001 | 332 |
| 2011 | 340 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 349 |
| 2016 | 360 |
| 2017 | 360 |
| 2018 | 360 |
| 2019 | 362 |
| 2020 | 347 |
| 2021 | 359 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 332 |
| 2022 | 367 |
| 2023 | 378 |
| 2024 | 389 |
# Колакчыннар

Колакчыннар (шулай ук колакчалар) — музыка һәм башка тавыш сигналларны тыңлау өчен кулланылучы җайланма.

# Колакчыннар
## Кулланылыш

Микрофон белән җыентыкта телефон аркылы сөйләшү коралы, ягъни баш гарнитурасы буларак хезмәт итә ала. Моннан тыш, колакчыннар тавыш яздыручы студияләрдә яздырылып яткан музыкаль композиция трекларын контроль итү өчен кулланыла.

# Колакчыннар
## Элемтә төрләре

Чыбыксыз наушниклар чыганактан чыбыксыз ысул белән, радио дулкыннары (шул исәптән блютус (Bluetooth) һ.б.) яки, сирәгрәк, инфракызыл нурланыш аша сигнал алалар. Мондый наушниклар сигнал зонасында ирекле хәрәкәт итәргә мөмкинлек бирә.
# Ипекчаеры (Олту)

Ипекчаеры (төр. İpekçayırı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Олту илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Брисас дел Мар (Текпан де Галеана)

Брисас дел Мар — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Текпан-де-Галеана муниципалитеты составына керә.

# Брисас дел Мар (Текпан де Галеана)
## Географиясе

Брисас дел Мар Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Брисас дел Мар (Текпан де Галеана)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Брисас дел Мар (Текпан де Галеана)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# (20429) 1998 YN1

(20429) 1998 YN1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20429) 1998 YN1
## Тарихы

1998 елның 16 декабрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 YN1» саналган.
# Гырхынҗы

Гырхынҗы (әзери. Qırxıncı) — Әзербайҗанның Лерик районына караган авыл.
# Хәләҗ теле

Хәләҗ теле — Халәҗья халкының теле. төрки телләрдән берсе. Үзәк Иранда (Ком, Мәркәзи останнары), Әфганстанда таралган. Сөйләшүчеләр саны 40 мең кеше тирәсендә (2000 ел). Ике — төньяк һәм көньяк диалектларга бүленә.
Хәдәҗ телендә борынгы төрки тел элементлары, хосусән, беренчел озын сузыклар сакланган; сүз уртасында һәм ахырында башка төрки телләрдә з, т, й, р килгән урыннарда д куллана (һадақ — тат. аяк). Лексикада төрки катламны һәм килеп чыгышы анык булмаган сүзләр катламын аералар; азәрбайҗан теленнән, иран телләреннән алынмалар бар.

# Хәләҗ теле
## Сүзлеге

Халәҗ лексикасының асылы төрки, ләкин күп сүзләр фарсы теленнән алынган. Күрше төрки шивәләре, ягъни Әзәрбайҗан сүзләре дә Хәләҗдә бар.

# Хәләҗ теле
## Сүзлеге
### Саннар

* 1 - - бӣ
* 2 - – әкки
* 3 - – үш
* 4 - - тө̄рт
* 5 - – биеш
* 6 - – алта
* 7 - – йәтти
* 8 - – сәккиз
* 9 - – тоққуз
* 10 - – уон
* 20 - – йиирми
* 30 - – һоттуз
* 40 - – қырқ
* 50 - – әлли
* 60 - – алтмыш
* 70 - – үәтмиш
* 80 - – сайсан
* 90 - – тоқхсан
* 100 - – йү̄з
* 1000 -, – мин, миңк

# Хәләҗ теле
## Мисаллар

Doerfer & Tezcan 1994 өземтәсе, Doerfer тәрҗемә иткән:
| Тәрҗемәсе | IPA | Латин алфавитында |
| Бер, Мулла Насреддиннең углы бар. | biː ki.niː mol.laː nas.ɾæd.diː.niːn oɣ.lu vaːɾ-aɾ.ti | Bî kinî mollâ nasrəddînîn oğlu vâr-arti. |
| Ул диде, "Әй баба, Мин хатын сорыйм" | hay.dɨ ki "æj baː.ba, mæŋ ki.ʃi ʃæj.jo.ɾum" | Haüdı ki "Əy bâba, mən kişi şəyyorum." |
| Ул диде, "Бабаем безнең, бер сыерыбыз бар; ал бу сыерны сат. Табыш белән килегез, без сезгә хатын сатып алырбыз!" | hay.dɨ ki "bɒː.ba bi.zym biː sɨ.ɣɨ.ɾɨ.myz vaːɾ, je.tip bo sɨ.ɣɨ.ɾɨ saː.tɨ, naɣd ʃæj.i puˑ.lĩn, jæk biz sæ̃ ki.ʃi al.duq" | Haüdı ki "Bâba bizüm bî sığırımüz vâr, yetip bo sığırı sâtı. Nağd şəyi pûlîn, yək biz sə̃ kişi alduq!" |

# Хәләҗ теле
## Тагын кара

Алат кабиләсе
# Рожден (Болгария)

Рожден — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. Руен җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Рожден (Болгария)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 362 метр һәм 359 метр биеклектә урнашкан.
# Стаи (Круглянский районы)

Стаи (белар. Стаі) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Круглянский районында урнашкан авыл.

# Стаи (Круглянский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Олы Лахсын

Олы Лахсын — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Об елгасының уң ярына тамагыннан 645 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 64 км.

# Олы Лахсын
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Иртеш елгасы кушылган урыннан Төньяк Сосва елгасы кушылган урынына кадәр. Кече елга бассейны — Об кушылдыклары бассейны, Иртештән Төньяк Сосьва тамагына кадәр, елга бассейны — (Түбән) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020100112115300022238
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115302223
* Бассейн коды — 15.02.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Ошмарка

Ошмарка (Зур Ошмарка) — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тауда елгасының уң ярыннан 272 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 24 км.

# Ошмарка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502512111200013097
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111201309
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Еникент (Имранлы)

Еникент (төр. Yenikent) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Имранлы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# IBM Research - Australia

IBM Research – Australia IBM Research ширкәте тарафыннан 2009 елда Мельбурнда нигезләнгән өйрәнү һәм үсеш лабораториясе. Ул җәмәгать массакүләм чаралары, интерактив контент, сәламәтлекне кайгырту һәм хезмәт күрсәтү аналитикасы, мультимедиа аналитикасы һәм геномика буенча эшли. Лаборатория җитәкчесе һәм Вице-Президент булып Джоанна Бэтстоун булып тора. Ул ширкәтнең бер оешмада өйрәнүне дә, үсешне дә колачлаган беренче лабораториясе булган. Ачылганда Мельбурн лабораториясе Австралия Федераль Хөкүмәтеннән 22 миллион $ финанслау алган һәм Виктория штатыннан күрсәтелмәгән финанслау алган.
# Остри-Пазлак

Остри-Пазлак — Болгариянең Смолян өлкәсендә урнашкан авыл. Смолян җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Остри-Пазлак
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1092 метр биеклектә урнашкан.
# Сугөзе (Ардахан)

Сугөзе (төр. Sugöze) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ардахан иле Ардахан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Маранда (кратер)

Маранда (лат. Maranda) — Венера планетасының 4°54′ к. к. 169°42′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 16,8 километр озынлыкта булган кратеры.

# Маранда (кратер)
## Исеме

Маранда кратеры Латвия хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
# Слейден (Теннесси)

Слейден — Америка Кушма Штатларының Теннесси штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Слейден (Теннесси)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Слейден (Теннесси)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 3,461108 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 224 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гуни (Эрбет шәһәр бүлгесе)

Гуни (рус. Гуни) — Свердловск өлкәсенең Ирбит шәһәр округы составына керүче авыл.

# Гуни (Эрбет шәһәр бүлгесе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Гуни (Эрбет шәһәр бүлгесе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Хановай-Яха (Поерянг кушылдыгы)

Хановай-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Поерянг елгасының сул ярыннан 77 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 18 км.

# Хановай-Яха (Поерянг кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Надым елгасының көнчыгыш чигеннән Пур елгасы бассейнының төньяк-көнбатыш чигенә чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000212115300054570
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305457
* Бассейн коды — 15.04.00.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Медиешу-Аурит

Медиешу-Аурит — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. Медиешу-Аурит (коммуна) коммунасына карый.

# Медиешу-Аурит
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 140 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Дөя сеңере

Дөя сеңере (астрагал, лат. Astragalus L., 1753) — күбәләкчәчәклеләр гаиләлегенә караган үсемлекләр ыругы.
# Нуик

Нуик (фр. Nouic) — Франциянең Югары Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
# Конъюнктиваль интраэпителиаль неоплазия

Конъюнктиваль интраэпителиаль неоплазия (КИН) — сирәк, әкрен көчәюче берьяклы чир. Куркынычлык шарты булып ультрамиләүшә нурланыш, 1б тибындагы кешенең папилома вирусы, БИДС һәм тутлы ксеродермия тора.

# Конъюнктиваль интраэпителиаль неоплазия
## Гистология

Гистология буенча түбәндәге КИН вариантларын аералар.
1. Эпителийның нигез катламнарында диспластик күзәнәкләр белән конъюнктиваль эпителиаль дисплазия.
2. Эпителийның бөтен катламнарында диспластик күзәнәкләр белән in situ карциномасы (рәс. 15.9a).
3. Кабырчыклы-күзәнәкле яман шеш астагы стромага инвазия белән барган сирәк чир (рәс. 15.9б).
NB Клиник яктан бу өч халәтне аеру мөмкин түгел.

# Конъюнктиваль интраэпителиаль неоплазия
## Ачыклау

1. Гадәттә өлкән яшьтә ярсыту яки яңа ясалган тукыма өлкәсе белән билгеләнә.
2. Папилломасыман ясалулар кушылмый, ә аларның өслеге штопорсыман тамырлар белән төзелгән (рәс. 15.9в).
3. Төерле кабырчыклы-күзәнәкле яман шеш — гадәттә лимб өлкәсендә тукландыручы тамырлар белән сусыл алсу күперү, әмма конъюнктиваның башка өлкәләрендә дә очрый. Югары дифференциацияле ясалулар әкрен үсә һәм тышкы яктан лейкоплакияне хәтерләтергә мөмкин (рәс. 15.9г). Мөгезкатлауга үсү мөмкин (рәс. 15.9д). Регионар лимфа төерләре һәм ерак әгъзаларга метастазлар сирәк барлыкка килә. NB Чирнең барлык вариантлары мөгезкатлауга соры-аксыл гиперпластик эпителий үсү белән булырга мөмкин. Төгәл ачыклауга цитологик тикшерү булыша.

# Конъюнктиваль интраэпителиаль неоплазия
## Дәвалау

1. Чикләнгән формаларны эксцизия юлы белән дәвалыйлар, аутологик склера яки амнион мембранасы трансплантациясе мөмкин. Кабатлануны кисәтүгә юнәлгән чаралар: кисеп алганда сәламәт тукыма кырые 2-3 мм тәшкил итәргә тиеш, туңдырылган кисемнәрнең гистологик тикшерүе, шулай ук өстәмә криотерапия, брахитерапия һәм урынлы химиотерапия.
2. Таралган форма дәвалау өчен бик катлаулы, чөнки зарарлану чикләре төгәлсез һәм сәламәт тукымадан аерылмый диярлек. Нәтиҗәдә тулы булмаган кисеп алу һәм кабатланулар очраклары еш. Шуңа күрә хирургик катнашуга альтернатива буларак яки аның белән бергә башка ысулларны кулланалар: митомицин С, 5-фторурацил яки интерферон а-2б урынлы кулланалар
3. Энуклеация аеруча интраокуляр үсеш белән гадәттә бик зур шешләрдә күрсәтелә (рәс. 15.9е).
4. Экзентерацияне күз чокырына таралган азган очракларда үткәрәләр.

# Конъюнктиваль интраэпителиаль неоплазия
## Дифференциаль диагностика

1. Конъюнктиваның атипик папилломасы.
2. Птеригиум шулай ук ультрашәмәхә нурланыш белән кузгатыла.
3. Псевдоэпителиоматоз гиперплазия — ярсытуга җавап булып үсеш алган лимб өлкәсендә гиперкератоз билгеләре белән ак тиз үсүче төер.
4. Тутсыз меланома.
# Вальдольвисайм

Вальдольвисайм (фр. Waldolwisheim) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Вальдольвисайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,65 км².
# Луль

Лувенн (фр. Louvenne) — Франциянең Юра департаментына караган коммуна.

# Луль
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,80 км².
# Ле-Плен-е-Гран-Ессар

Ле-Плен-е-Гран-Ессар (фр. Les Plains-et-Grands-Essarts) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# PPM1B

PPM1B (ингл. Protein phosphatase, Mg2+/Mn2+ dependent 1B һәм Protein phosphatase 1B) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Радошевниця

һәм
Радошевниця — Польшаның Силезия воеводалыгы Конецполь гминасында урнашкан авыл.

# Радошевниця
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пратильоне

Пратильоне — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Турин провинциясе составына керә.

# Пратильоне
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 611 метр биеклектә урнашкан. Канискьо, Корио, Форно-Канавезе, Праскорсано, Ривара, Вальперга һәм Спароне коммуналары белән чиктәш.
# Боттино (округ, Төньяк Дакота)

Боттино — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Боттино шәһәре.

# Боттино (округ, Төньяк Дакота)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1884 елда оештырыла.

# Боттино (округ, Төньяк Дакота)
## Халкы

2019 елда халык саны 6530 кеше тәшкил иткән.

# Боттино (округ, Төньяк Дакота)
## Территориясе

Округ мәйданы 4395 / 4320 км² тәшкил итә.
# (16478) 1990 QS6

(16478) 1990 QS6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16478) 1990 QS6
## Тарихы

1990 елның 20 августында Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 QS6» саналган.
# NGC 5400

NGC 5400 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5400
## Тарихы

Әлеге галактика 1787 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# NGC 3592

NGC 3592 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3592
## Тарихы

Әлеге галактика 1865 елда Алмания астрономы Альберт Март тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 121.92 см (48 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Осман Елмаз (Гебзе)

Осман Елмаз (төр. Osman Yılmaz) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Гебзе илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).