yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Сеткасы

Сеткасы (чуаш. Çуткасси, рус. Сеткасы ) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429080. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253840006. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000009400.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Сеткасы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 111 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (94,16%).
# Sarek (milli park)

Sarek milli parkı (şved. Sareks nationalpark) — Şvetsiä tönyağındağı Lappland provinsiäseneñ Norrbotten läneneñ Yokmokk kommunasında milli park. Stura-Şöffallet häm Padyelanta milli parkları belän çiktäş. Sarek milli parkı turistlar häm alpinistlar arasında populär.
Milli park üzeneñ forması buyınça urtaça diametrı 50 kilometr çaması bulğan tügäräkne xäterlätä. Sareknıñ ike küpere genä bar; parkta salınğan marşrutlar yuq. Monnan tış, ul urnaşqan ölkä Şvetsiädä iñ yañğırlılarnıñ berse bulıp tora, bu park buyınça cäyäw yörüne hawa şartlarına nıq bäyle itä.
Milli parkta 2000 metrdan artıq bieklektäge sigez taw bar, alar arasında Şvetsiädä bieklege buyınça ikençe taw — Sarekçokko.
Diñgez öste tigezlegennän 1800 metr bieklektä 1900-yıllar başında Aksel Hamberg tırışlığı belän tözelgän observatoriä urnaşqan.
Sarek milli parkında yözgä yaqın bozlıq bar. Şvetsiäneñ başqa berniçä milli parkı belän bergä Sarek Awrupadağı iñ borınğı milli park bulıp tora. Muddus, Padyelanta häm Stura-Şöfallet milli parkları, şulay uq Syaunya häm Stubba tabiği rezervatları belän berrättän, Sarek 1996 yıldan UNESCO bötendönya mirası isemlegenä Laponiä öleşe bularaq kerä.
Milli park territoriäsendä imezüçelärneñ 24 töre, qoşlarnıñ 142 töre, reptiliälärneñ 2 töre häm balıqlarnıñ 12 töre terkälgän.

# Sarek (milli park)
## Fotografiälär

* Tirän(үле сылтама) qar östendä xäräkät itü öçen çañğı qullana torğan keşelär
* Sarek(үле сылтама) yılğası deltası
* Sarek(үле сылтама) milli parkındağı Svenonius bozlığınıñ könyaq yağı.
# Түбән Хоразан

Түбән Хоразан (чуаш. Анатри Хурасан, рус. Нижние Хоразаны) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.

# Түбән Хоразан
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Түбән Хоразан
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 11 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Вуспюрт-Чурачики

Вуспюрт-Чурачики (чуаш. Вуспӳрт Чурачӑк, рус. Вуспюрт-Чурачики) — Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан авыл.

# Вуспюрт-Чурачики
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Вуспюрт-Чурачики
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 103 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (97%) алып тора.
# Boris Yeltsin

Yeltsin Boris Nikolayeviç (Urısça:Ельцин Борис Николаевич) (1 fevral' 1931-23 aprel 2007), däwlät eşleklese, berençe Räsäy Prezidentı. 1955. yıldan xucalıq häm partiä eşendä, 1976-1985. yıllarda SBKFnıñ Swerdlaw Ölkä Komitetı 1. särkätibe, 1985.-86. da SBKF ÜK särkätibe, 1985-1987. dä Mäskäw Şähär Komitetıniñ 1. särkätibe. 1987-1989. da SSRB Tözeleş Däwlät Komitetı räiseneñ 1. urınbasarı – SSRB ministrı. 1989-1990. da SSRB YŞnıñ Tözeleş häm Arxiterktura Komitetı räise. 1990-1991. RSFSR YŞ räise. 1991-1999. da Räsäy Prezidentı. 1981-1990. da SBKF ÜK äğzası, 1986-1988. dä ÜKnıñ Säyäsi bürosına äğzalıqqa kandidat. 1978-1989. da SSRB YŞ deputatı. 1989-1991. dä SSRB xalıq deputatı. 1994. yılda Räsäy Federatsiäse Däwlät Xakimiäte Organnarı belän Tatarstan Respublikası Däwlät Xakimiäte Organnarı arasında Eşlär Büläşü häm Üzara Wäqälätlär Almaşu turında şartnamägä qul quya.
Annan kiläse prezident - Vladimir Putin
# Нуж-Ключ

Нуж-Ключ (чирм. Нуж-Ключ, рус. Нуж-Ключ) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.

# Нуж-Ключ
## Сәгать поясы

Нуж-Ключ Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Нуж-Ключ
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (81,2%), руслар (17%).
# 24 февраль

24 февраль — Милади тәкъвимендә икенче айның егерме дүртенче көне. Ел ахырына кадәр 310 көн кала.
* Тарих порталы
* Вакыт порталы
* Бәйрәмнәр порталы
Дөнья тарихында бу көн:

# 24 февраль
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Милли

* Мексика – Мексика байрагы көне (исп. Día de la Bandera de México, ингл. Flag Day in Mexico).
* Эстония – Эстония бәйсезлеге көне (эст. Eesti Vabariigi aastapäev).

# 24 февраль
## Дөньяви бәйрәмнәр һәм истәлекле вакыйгалар
### Һөнәри, җәмгыяви һәм өлкә бәйрәмнәре

* Бразилия – Бразилия хатын-кызларынын сaйлау хокукына ирешү көне (порт. Dia da conquista do voto feminino no Brasil), 1932.
* Парагвай – Парагвай хатын-кызлары көне (исп. Día de la Mujer Paraguaya).
* Румыния – Драгобете (рум. Dragobete) бәйрәме.
* Таиланд – Милли сәнгәтчеләр көне (тай. วันศิลปินแห่งชาติ, ингл. Thailand National Artist Day).

# 24 февраль
## Вакыйгалар

* 1942 — беренче тапкыр эфирга «Америка тавышы» радиостанциясе чыкты.
* 2022 — Россия Федерациясе Президенты Владимир Путин карары нигезендә, РФ кораллы көчләре күрше Украина эчендә хәрби чаралар башлады.

# 24 февраль
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:24 февраль көнне туганнар
* 1802 — Ираклий Боратынский, Казан губернаторы (1846-1857).
* 1863 — Александр Агабабов,
* 1865 — Иван Липа,
* 1880 — Сәгыйть Рәмиев, шагыйрь.
* 1871 — Константин Волков,
* 1881 — Абдулла Шаиг,
* 1884 — Федор Торопов, гамәли химия һәм радиохимия белгече.
* 1907 — Гөлсем Сөләйманова,
* 1917 — Татьяна Яблонская,
* 1921 — Флориан Коцюбинский,
* 1931 — Артур Сәгадиев,
* 1935 — Григорий Бородулин, Беларус шагыйре, тәрҗемәчесе.
* 1936 — Анри Нерсисян,
* 1936 — Валерия Минина,
* 1938 — Леонид Любовский, композитор.
* 1940 — Ингер Альфвен,
* 1942 — Рәис Рәхимов,
* 1944 — Дэвид Уайнлэнд, АКШ галиме, Физика өлкәсендә Нобель премиясе лауреаты.
* 1948 — Джульета Норма Фиерро Госсман,
* 1949 — Алексей Безруких,
* 1949 — Валентина Старикова,
* 1954 — Алсу Гайнуллина, Татарстанның һәм Россиянең халык артисты, Россиянең Станиславский исемендәге Дәүләт бүләге лауреаты.
* 1955 — Стив Джобс, АКШ бизнес-магнаты, Apple ширкәтен оештыручы.
* 1956 — Джудит Батлер,
* 1958 — Силвия Пфайфер, Бразилия кино һәм театр актрисасы, топ-модель.
* 1959 — Марат Гайсин, БР Ишембай районы хакимияте башлыгы, икътисадчы.
* 1959 — Фәрит Вәлиуллин, рәссам-монументчы. Тукай премиясе (2016).
* 1961 — Фирүзә Абдуллина,
* 1967 — Браян Шмидт,
* 1974 — Рушат Мөдәрисов,
* 1974 — Этери Тутберидзе,
* 1976 — Сергей Демешкин,
* 1979 — Алексей Кулешов,
* 1988 — Жига Еглич,

# 24 февраль
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:24 февраль көнне вафатлар
* 1853 — Дионисий,
* 1856 — Николай Лобачевский, данлыклы Россия математигы.
* 1925 — Карл Яльмар Брантинг, социаль-демократик фиркадан Швециянең беренче премьер-министры.
* 1933 — Симон,
* 1975 — Минас Аветисян,
* 1975 — Николай Булганин, ССРБ партия һәм дәүләт эшлеклесе, Советлар Берлеге маршалы.
* 1983 — Сергей Суслов,
* 1991 — Алексей Лукьянов,
* 1994 — Аркадий Марков,
* 2002 — Николай Захаров,
* 2003 — Бану Вәлиева,
* 2015 — Гомәр Усманов, ССРБ партия һәм дәүләт эшлеклесе.
* 2020 — Айрат Кәримов,
* 2024 — Васил Хәннанов,
# Зейтинлибаг (Акһисар)

Зейтинлибаг (төр. Zeytinlibağ) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Акһисар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Лена Вахитова

Вәхитова Лена Нурулла кызы (рус. Вахитова Лена Нурулловна19 сентябрь 1949) — совет хуҗалыгы эшмәкәре, Башкорт АССРның 12-нче чакырылыш Югары Советының халык депутаты(1991-1995), 2-нче чакырылыш Башкортстан Республикасының Дәүләт Җыелышы — Корылтай депутаты. Милләте буенча татар.

# Лена Вахитова
## Биографиясе

Вәхитова Лена Нурулла кызы 1949 елның 19 сентябрендә БАССРның Ургыл районы Таң авылында туган. 1985 елда Читтән торып уку совет сәүдәсе институтын тәмамлый. Хезмәт юлын 1968 елда Туймазы тегүчелек фабрикасында тегүче-мотористка булып башлый, аннары кибеттә кассир булып эшли. 1971 елда сәүдә курсын тәмамлап, сатучы һөнәрен үзләштерә һәм бераз сатучы булып эшләгәннән соң Туймазы каласындагы "Дуслык" универмагы директоры итеп билгеләнә.
1986 елдан Туймазы район кулланучылар җәмгыяте идарәсе рәисе вазифасында эшли
1995 елдан Башкирпотребсоюз оешмасы җитәкчесе.
1995 елда Башкортстан Республикасының бердәнбер югары вәкаләтле һәм закон (канун) чыгару дәүләт органы дип Башкортстан Дәүләт Җыелышы — Корылтае игълан ителә. Лена Нурулла кызын 2-нче чакырылыш Дәүләт Җыелышы — Корылтай депутаты итеп сайлыйлар.
Лаеклы ялга чыккач, шәхси эшкуар булып теркәлә, һәм икмәк һәм камыр ризыклары сәүдәсе буенча эшкуарлык белән шөгыльләнә башлый.

# Лена Вахитова
## Карагыз

* Башкорт АССРы Югары Советы
* БАССРның 12 нче чакырылыш Югары Советы депутатлары исемлеге
* Башкортстан Республикасының 2 нче чакырылыш Дәүләт Җыелышы — Корылтай депутатлары
# Ижекеи

Ижекеи (чуаш. Ишеккасси, рус. Ижекеи ) — Чуашстанның Кызыл Чутай районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429040. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97226830003. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101100001900.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Ижекеи
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 333 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98%).
# Латур-де-Франс

Латур-де-Франс (фр. Latour-de-France) — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Лашапель-су-Жерберуа

Лашапель-су-Жерберуа (фр. Lachapelle-sous-Gerberoy) — Франциянең Уаза департаментында урнашкан коммуна.
# Лорейру (Пезу-да-Регуа)

Лорейру — Португалиянең Вила-Реал округына керә торган фрегезия. Пезу-да-Регуа муниципалитетына карый.

# Лорейру (Пезу-да-Регуа)
## Географиясе

Мәйданы — 5,12 км².
# Ортоклаз

Ортоклаз (бор. грек. ὀρθός «туры» + κλάσις «ярык»: исеме 1823 елда Август Брейтгаупт тарафыннан катламнар яссылыклары арасында туры почмак (90°) барлыкка китерүе өчен бирелгән) — силикатлар сыйныфыннан киң таралган токым барлыкка китерүче минерал, кыр шпатларының бер төре (калийлы кыр шпаты).
Ортоклаз составына керә: калий оксиды (K₂O) — 16,9 %, алюминий оксиды (Al₂O₃) — 18,4 %, кремний диоксиды (SiO₂) — 64,7 %, шулай ук еш кына берничә процент натрий оксиды (Na₂O). Үз эченә изоморфлы кушылмалар: Na, Ba, Rb, Fe²⁺, Ca һәм башкаларны алырга мөмкин.

# Ортоклаз
## Килеп чыгыш

Башка калий-натрийлы кыр шпатлары кебек үк, ортоклаз башлыча кислоталы, кайвакыт кислоталылыгы буенча уртача токымнарда очрый. Гранитлар, сиенитлар, кайбер борынгы эффузивлар һәм гнейсларның таш барлыкка китерүче минералы. Кайвакыт сиенитлыпегматитларда (Уралдагы Илмән һәм Чияле таулары) очрый.

# Ортоклаз
## Формалар

Сирәк очракта чиста, үтә күренмәле, бераз сары төстәге камил кристалллар рәвешендә була. Бу формасы башлыча Мадагаскарда табыла.
Игезәкләр хасил итә: алар бавен, карлсбад һәм манебах. Лейцит буенча псевдоморфоз барлыкка китерергә мөмкин. Трансформация вакытында ортоклаздан ешрак каолинит барлыкка килә.

# Ортоклаз
## Гамәли әһәмияте

Фарфор һәм электр керамикасы җитештерү өчен чимал буларак кулланыла. Зәркән һәм бизәк материалы буларак зур әһәмияткә ия түгел. Ачык, төсе булмаган яки сары ороклазларга кайвакыт сирәк очрый торган коллекция элементы буларак карыйлар.
# Таутыт

Таутово (чуаш. Тавӑт, рус. Таутово) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.

# Таутыт
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Таутыт
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 462 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (99%), руслар (1%) алып тора.
# Ле-Брей (Рона)

Ле-Брей (фр. Le Breuil) — Франциянең Рона департаментында урнашкан коммуна.
# Р239

Р239 «Оренбург тракты» (рус. Оренбургский тракт) (Казан-Оренбург) — федераль автомобиль трассасы. Озынлыгы - якынча 824 км. Юл Казан, Чистай, Әлмәт, Бөгелмә, Октябрьский, Оренбург шәһәрләрен тоташтыра, Татарстан, Башкортстан һәм Оренбург өлкәсе аша уза.
Юл Казан шәһәрендә Павлюхина урамының дәвамы булган Оренбург тракты урамыннан башлана. Шулай ук бу юл белән Казан аэропортына кадәр барып була. Аэропорттан соң юл Лаеш районы аша уза. Кама аша юл Саескан тавы авылы янында күпер аркылы чыга. Шуннан соң Алексеевск районы, Чистай районы, Яңа Чишмә районы, Әлмәт районы аша узып, Әлмәт шәһәренә керә.
# Конганур

Конганур (чирм. Коҥганур, рус. Конганур) — Мари Илнең Көҗәңәр районында урнашкан авыл.

# Конганур
## Сәгать поясы

Конганур Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Конганур
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (97,8%).
# Россия дәүләт су реестры

Россия дәүләт су реестры — федераль, Россия Федерациясе субъектлары, муниципаль берәмлек, физик һәм юридик, шәхси эшкуар милкендә булган су объектларын, елга бассейннарын һәм бассейн округларын файдалану турында документлар җыентыгы. Реестрдагы мәгълүмат дәүләт мәгълүмат ресурсы булып исәпләнә һәм, Россия Федерациясе законнары куллану чикләүләреннән тыш, ачык куллануга бирелә ала.
Реестр 2007 елның 28 апрелендә № 253 Хөкүмәт карары нигезендә төзелә.
# Татар Кунашы

Татар Кунашы (чуаш. Тутарла Кăнаш, рус. Татарские Кунаши ) — Чуашстанның Чуел районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429920. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97241824009. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101600010500. Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2137.

# Татар Кунашы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 106 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,68%).
# Адриан де Врис

Адриан де Врис (нидерланд телендә: Adriaen de Vries; 1545, Гаага —1626 елның 15 декабре, Прага) — һолланд сынчысы һәм живописец. Төньяк маньеризмның иң эре осталарның берсе, туган ягыннан ерак чиктә эшләгән, хосусан, Прагада Изге Рим империясе императоры Рудольф II сарае янында.

# Адриан де Врис
## Тәрҗемәи хәле

Адриан де Врис Гаагада аристократик гаиләдә туган. Аның әтисе даруханәче булган һәм шәһәрдә берничә мөһим граждан вазифасын биләгән. Адрианның иң элек белем алуы ачык түгел; мөгаен, ул Италиядән Нидерландка кайткан Бенвенуто Челлининың өйрәнчеге Италиядә Гульельмо Фьямминго («Фламандлы») буларак мәгълүм Виллем Даниелс ван Тетродедан өйрәнгән. Башка юрама буенча ул зәркән остасы булган кызының кияве Симон Адриенс Роттермонтның өйрәнчеге булган. Ике ихтималлылык та Адриан иҗаты өчен хас бронзадан виртуоз кою техникасын һәм сыннарның нәзек эшләнешен аңлата. 1580-енче еллар башында Адриан де Врис Италиягә килгән һәм Нидерланд килеп чыгышлы Флоренция сынчысы Джованни да Болонья остаханәсендә эшләгән. Шуннан соң кыска вакыт Римда булганнан соң һәм Миланда сынчы Помпео Леонидан өйрәнгәннән соң Адриан 1588 елда озак түгел вакыт мөддәте дәверендә Туринда Савойя герцогы Карл Эмануэл I-нең сарай яны сынчысы булып эшләгән. 1589-1594 елларда император Рудольф II өчен бюстлар һәм рельефлар эшләп беренче мәртәбә Прагада эшләгән. Бу сыннан хәзер Венада Сәнгать тарихы музеенда һәм Лондонда Виктория һәм Альберта музеенда саклана. Скульптор Прагадан 1594 елда киткән һәм Римга барган. Германия аша кайтышлый 1596 елда Аугсбург шәһәре өчен ике фонтан эшләгән: хәзерге вакытта Максимилианштрасседа булган “Меркурий һәм Геркулес” һәм “Гидра” фонтаны. 1601 елда де Врис Прагага кайткан, анда Рудольф аны “камера сынчысы” (Kammerbildhauer), ягъни сарай яны рәссамы итеп билгеләгән. Ул Прагада 1612 елда Рудольфның үлеменә кадәр калган, гәрчә император сарае Венага кайтса да, 1626 елда үзенең үлеменә кадәр. Прагада сынчы мәшһүр император бюстын (1603) эшләгән, Прага кунсткамерасы өчен бронзадан кече форматлы сынчыклар койган. Бу соң чорында сынчы яклаучысы буларак принц Карл Лихтенштейнны тапкан һәм берничә немец монархыннан сыннарга заказлар алган, мәсәлән, Эрнст Шаумбурглыдан һәм шулай ук Дания һәм Норвегия короле Кристиан IV-тән, полк йөртүче Альбрехт Валленштейннан һәм башкалардан. 1603 елда де Врис Бреслау янында Жоравинада чиркәү өчен бронза Гайсә сынын койган (хәзерге вакытта - Варшавада Халык музеенда).
# Хәмзә Әбдрәшитов

Хәмзә Әбдрәшитов (5 июнь 1954 ел) — ССРБ һәм Россия хирургы, сәламәтлек саклау оештыручы, уйлап табучы, югары мәктәп укытучысы. Медицина фәннәре докторы (2001), профессор (2003). Башкортстан Республикасының атказанган табибы (1992), ССРБ-ның сәламәтлек саклау отличнигы (1991). 1997 елдан — Сәламәтлек саклау министрлыгының баш хирургы.
Фәнни тикшеренүләре ашказаны һәм уникеилле эчәге җәрәхәт авыруларын хирургик дәвалау ысулларын камилләштерүгә, анастомоз зоналарында кан микроциркуляциясен өйрәнүгә (ашказаны-эчәк соустье) багышланган. Мини-лапаротомия ысулларын дәвалау практикасына кертү инициаторларының берсе.

# Хәмзә Әбдрәшитов
## Биографиясе

Хәмзә Зәки улы Әбдрәшитов 1954 елның 5 июнендә Башкорт АССР-ның Федоровка районы Коралачык авылында туган).
1978 елда Башкорт дәүләт медицина институтын тәмамлый(1978), 1996 елда кандидатлык, 2000 елда докторлык диссертациясе яклый.

# Хәмзә Әбдрәшитов
## Фәнни эшчәнлеге

1978 елдан — Ишембай каласындагы «Ишембайнефть» нефть-газ чыгару идарәсенең медицина-санитария бүлегендә хирург, травматолог. 1984 елдан — Ишембай үзәк район хастаханәсенең хирургия бүлеге мөдире. 1986 елдан — Ишембай районы һәм Ишембай шәһәренең баш табибы.
1997 елдан — Башкортстан Сәламәтлек саклау министрлыгының баш хирургы.
1999 елдан — Җөмһүрият клиник хастаханәсе баш табибының хирургия буенча урынбасары. 2001 елдан — Башкорт дәүләт медицина университетының госпиталь хирургиясе кафедрасы профессоры, 2002 елдан — җөмһүрият кардиология диспансерының баш табибы, бер үк вакытта Башкорт дәүләт медицина университетында укыта.
Ишембай шәһәрендә эшләү дәверендә аның турыдан катнашлыгында ИЗТМ (Ишембай транспорт машиналары эшләү заводы) медицина-санитар бүлеге, дәвалау-физкультура диспансеры төзелә, гомуми балалар хастаханәсенең филиалы, психо-неврологик диспансер ачыла.
Җөмһүрият кардиология диспансерында баш табиб булып эшләгәндә җөмһүрият өчен уникаль операцияләр эшли.
2002-2005 елларда җөмһүрият кардиология диспансерында медицина фәннәре докторы Әбдрәшитов Хәмзә Зәки улы җитәкчелегендә матди-техник база, диагностик һәм дәвалау-профилактика хезмәте үсеш ала

# Хәмзә Әбдрәшитов
## Библиография

110 нан артык фәнни хезмәт һәм 5 уйлап табу авторы.
Кайбер хезмәтләре
** «Дифференциальная диагностика и лечение острого живота» (2001 й.), «Лекции по общей хирургии» (2001 й.), «Очерки сердечно-сосудистой хирургии» (2002 й.) фәнни баҫмаларҙың авторҙашы.
** Әбдрәшитов Хәмзә Зәки улы. Новые хирургические технологии в лечении язвенной болезни и двенадцатиперстной кишки и постгастрорезекционных синдромов [Текст]: дис автореферат. … мед. фәндәре докторы: 14.00.27 / Әбдрәшитов З. Х. — Өфө, 2000. — 27 б.
** Әбдрәшитов Хәмзә Зәки улы. Компрессионный гастродуоденоанастомоз при резекции желудка [текст]: диссертация … медицина фәндәре кандидаты / Әбдрәшитов З. Х. — Өфө, 1996. — С. 105 — Библиогр.: с 84-105.
# Кужнур (Яңа Торъял районы)

Кужнур (чирм. Кужнур, рус. Кужнур) — Мари Илнең Яңа Торъял районында урнашкан авыл.

# Кужнур (Яңа Торъял районы)
## Сәгать поясы

Кужнур (Яңа Торъял районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кужнур (Яңа Торъял районы)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Рөстәм Фәткуллин

Рөстәм Фәткуллин, Рөстәм Мулланур улы Фәткуллин (1958 елның 1 феврале, ССРБ, РСФСР, ТАССР, Казан) — режиссер, Казан дәүләт консерваториясенең музыкаль театр кафедрасы доценты, Казан театр училищесынең актерлык осталыгы, сәхнә хәрәкәте һәм кылычбазлык укытучысы. «Болакта» Яшьләр театрын оештыручыларның берсе һәм баш режиссеры. РФ атказанган мәдәният хезмәткәре, ТР атказанган сәнгать эшлеклесе. ТР һәм РФ сәнгать әһелләре берлекләре әгъзасы.

# Рөстәм Фәткуллин
## Тәрҗемәи хәле

1958 елның 1 февралендә Казанда туган. Әтисе Мулланур Вафа улы Фәткуллин Халхин-Гол(рус.)татар. һәм Бөек Ватан сугышында катнашкан. Бертуганы Эдуард. Рөстәм Мулланур улының театр белән беренче танышуы 9нчы сыйныфта була. Халык театры спектакльләрендә катнаша һәм А. П. Чехов, М. А. Светлов(рус.)татар., А. В. Вампилов(рус.)татар. һ. б. драматургиясе белән таныша. «Үзешчән театр коллективы режиссеры» белгечлеге буенча Казан дәүләт мәдәният институтын (1979), Мәскәүдә Щукин училищесы (2003 елдан Борис Щукин исемендәге Театр институты) каршында аспирантураны, ГИТИСта югары режиссерлык курсларын тәмамлаган.
Казан театр училищесынең актерлык осталыгы, сәхнә хәрәкәте һәм кылычбазлык (фехтование) укытучысы булып эшли.
2009 елдан Казан дәүләт консерваториясенең музыкаль театр кафедрасында укыта, опера студиясе режиссеры .
2010 елда Казан театр училищесын тәмамлаган үз студентлары белән дәүләт карамагында булмаган «Болакта» Яшьләр театрын оештыра . Әлеге театрда, беренче итеп, Евгений Гришковецның «Кыш» (рус. Зима) әсәрен сәхнәләштерә.

# Рөстәм Фәткуллин
## Иҗаты

25 драма, 11 опера спектакле куйган. Музыкаль һәм драматик жанрдагы күренекле эшләре: Е. Гришковецның «Кыш» (рус. Зима) әсәре мотивлары буенча сәхнә фантазиясе, Җ. Фәйзинең «Башмагым» музыкаль комедиясе, Б. Шоуның «Пигмалион»ы, Казан кремлендә Нәҗип Җиһановның «Алтынчәч» операсы, М. Зощенко хикәяләре буенча «Гаҗәеп очрак», С. Сәйдәшев — М. Юдин «Хафизаләм, иркәм» (Г. Камал әсәре буенча), Э. Хемингуэйның «Җенле», Кен Людвиг «Примадонналар», Уильям Шекспир «Шахмат уены», Август Стриндберг «Фрекен Жюли», Вольфганг Амадей Моцарт «Дон Жуан» һәм башкалар.
Шәкертләре арасында (опера студиясе буенча): Дамир Закиров, Татьяна Закирова, Айгөл Хәйри, Филүс Каһиров, Айдар Сөләйманов, Илүсә Хуҗина, Диләрә Хәйретдинова, Эльза Исламова һ. б.

# Рөстәм Фәткуллин
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* РФ атказанган мәдәният хезмәткәре
* ТР атказанган сәнгать эшлеклесе
* 2019 — «Ватан алдындагы казанышлар өчен ордены» медале (РФ) — «мәдәният һәм сәнгать үсешенә керткән зур өлеше, күпьеллык нәтиҗәле эшчәнлеге өчен».

# Рөстәм Фәткуллин
## Гаиләсе

Кызы Наилә, «Болакта» Яшьләр театры актрисасы, режиссеры, КТУ сәхнә хәрәкәте укытучысы.
# Лафаэтт (Кентукки)

Лафаэтт — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан шәһәр.

# Лафаэтт (Кентукки)
## Тарихы

Лафаэтт шәһәре елда нигезләнгән.

# Лафаэтт (Кентукки)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,668601 км², 0,612307 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 182 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Лас-Паломас (Нью-Мексико)

Лас-Паломас — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Лас-Паломас (Нью-Мексико)
## Географиясе

Лас-Паломас халык санын алу урыны мәйданы — 4,153233 км², 4,141305 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 4268 Фут биеклектә урнашкан.
# Хәбриев

Хәбриев ― фамилия.
* Әбри Хәбриев (1984), артист-пародист, алып баручы.
* Рамил Хәбриев (1953), фармаколог, академик. ТР сәламәтлек саклау министры (1989―1994).
# Яңа Выселки (Алатыр районы)

Яңа Выселки (чуаш. Паснапуҫ, рус. Новые Выселки ) — Чуашстанның Алатыр районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429807. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97203875002. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2100200004900.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2131.

# Яңа Выселки (Алатыр районы)
## Халык

| 2002 | 2010 |
| 59 | 16 |
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 16 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча милли составы : руслар (100%).
# Буа (Ормар районы)

Буа (чуаш. Пӑвакасси, рус. Буинск) — Чуашстанның Ормар районында урнашкан авыл.

# Буа (Ормар районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Буа (Ормар районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 96 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (96%) алып тора.