yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Нганораха-Яха (Хабей-Яха кушылдыгы)

Нганораха-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Хабей-Яха елгасының уң ярыннан 88 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.

# Нганораха-Яха (Хабей-Яха кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300312115300042832
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115304283
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Игуатама

Игуатама — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Игуатама
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 627,819 км².
# Казтел Гаргане (Пистоя)

Казтел Гаргане — Италиянең Тоскана төбәге Пистоя өязендә урнашкан торак пункт.

# Казтел Гаргане (Пистоя)
## Географиясе

Казтел Гаргане Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Казтел Гаргане (Пистоя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Балкан (Әлшәй районы)

Балкан — Башкортстанның Әлшәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452119, ГАТОБК коды — 80202804003.

# Балкан (Әлшәй районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 28 кешенең яшәве мәгълүм.
# Фордвилл (Төньяк Дакота)

Фордвилл — Америка Кушма Штатларының Төньяк Дакота штатында урнашкан шәһәр.

# Фордвилл (Төньяк Дакота)
## Тарихы

Фордвилл шәһәре 1905 елда нигезләнгән.

# Фордвилл (Төньяк Дакота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,608638 км², 2,608636 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 349 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Басил (Луизиана)

Басил — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Басил (Луизиана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Басил (Луизиана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,16 квадрат миль, 3,004981 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 14 метр биеклектә урнашкан.
# Мари (кратер)

Мари (лат. Marie) — Венера планетасының
координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 14,2 километр озынлыкта булган кратеры.

# Мари (кратер)
## Исеме

Мари кратеры француз хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
# Бөек тигезлекләр

Бөек тигезлекләр (ингл. Great Plains) — Канадада һәм АКШда Кыялы таулардан көнчыгышта урнашкан плато. Диңгез өстеннән биеклеге 700-1800 м, озынлыгы якынча 3600 км, киңлеге 500дән 800 кмга кадәр. Тигезлекләр чигендә климат континенталь. Дала яшеллеге - прерияләр белән капланган. Бодай җитештерү киң таралган, шулай ук алар көтүлекләр буларак та кулланыла.
# Опаривка

һәм
Опаривка — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Виснёва гминасында урнашкан авыл.

# Опаривка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Порденово

һәм
Порденово — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Лихновы гминасында урнашкан авыл.

# Порденово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Пицоло (Павия)

Пицоло — Италиянең Ломбардия төбәге Санто-Джулетта өязендә урнашкан торак пункт.

# Пицоло (Павия)
## Географиясе

Пицоло Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Пицоло (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Руота (Кунео)

Руота — Италиянең Пьемонт төбәге Гуарене өязендә урнашкан торак пункт.

# Руота (Кунео)
## Географиясе

Руота Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Руота (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Судники (Мядзельский районы)

Судники (белар. Суднікі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Мядзельский районында урнашкан авыл.

# Судники (Мядзельский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (8804) Eliason

(8804) Eliason (лат. Eliason) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (8804) Eliason
## Тарихы

1981 елның 5 маенда Кэролин Шумейкер, тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 JB2» саналган.
# Урыс Исламы

Рус Исламы — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районындагы авыл.
Почта индексы — 422510.

# Урыс Исламы
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.5 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 4.9 °C | 13.5 °C | 18.4 °C | 20.4 °C | 17.9 °C | 12.2 °C | 4.5 °C | -4.4 °C | -9.7 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
# Акбай (Түркестан өлкәсе)

Акбай (каз. Ақбай) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Акбай (Түркестан өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Сарыкая (Коюлхисар)

Сарыкая (төр. Sarıkaya) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Коюлхисар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Вийшоара (Штефан Воды)

Вийшоара (рум. һәм молдав. Viișoara ) — Молдова Республикасының Штефан Воды районына караган авыл.
# Партси

Партси (эст. Partsi) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
# Басина (Навагрудский районы)

Басина (белар. Басіна) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.

# Басина (Навагрудский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Мөхәррәм (мәчет, Ленинск-Кузнецкий)

«Мөхәррәм» мәчете (рус. Мечеть «Мухаррам» г. Ленинск-Кузнецкий) ― Кемерово өлкәсе Ленинск-Кузнецкий шәһәрендә урнашкан ислам гыйбадәтханәсе (җәмигъ мәчете). Россия мөселманнары Дини җыены составындагы Кемерово өлкәсе мөселманнарының Диния нәзарәтенә караган мөселманнарның җирле «Мөхәррәм» мәхәлләсе карамагында.
Күмер чабучылар шәһәре Ленинск-Кузнецкийда (1925 елдан шәһәр) 92 244 кеше яшәгән (2021), шуларның 10 % ын мөселманнар тәшкил итә.

# Мөхәррәм (мәчет, Ленинск-Кузнецкий)
## Тарих

1960―1970 елларда шәһәрдә мулла Шәвәли хәзрәт картларны фатирлар буйлап намазларга җыйган. Аннан соң дини йолаларны Зиннур хәзрәт Фәләхов, Миңнеәхмәт Әхмәтшин (2011 елда вафат) үткәргән.
Мәчет проекты 1994 елда ук әзер була, ул вакытта мөселман җәмгыятенең оештыру җыелышы уздырыла, Ленинск-Кузнецкий шәһәрендә беренче «Мөхәррәм» мәхәлләсе оештырыла. Туган шәһәрендә мәчет төзү башлангычы белән эшмәкәр, төзелеш компаниясенең элеккеге баш энергетигы, хәзер мәхәллә идарәсе рәисе Мингали Хәнифулла (Канифула) улы Хәйруллин чыккан (Ленинск-Кузнецкийда туган, әтисе һәм бабасы 1930-елларда Татарстаннан сөргенгә җибәрелгән, әнисе абыстай булган). Мәчет төзү идеясе белән канатланган Мингали Хәйруллин Ислам гыйбадәтханәләре булган шәһәрләрдә була, аларның архитектурасы белән таныша, аннары Уфага Диния нәзарәтенә бара, анда аңа берничә мәчет проекты тәкъдим ителә һәм мөселман җәмгыяте теркәү өчен документлар исемлеге бирелә. Ул 24 метр биеклектәге манаралы ике катлы таш мәчетнең типовой проектына туктала. Участок алу өчен, проектны төрле шәһәр хезмәтләре белән килештерү, төзелеш материаллары өчен акча җыюга күп вакыт киткән.
Мәчетнең беренче ташын салу тантанасы нәкъ ун елдан соң ― 2004 елда була. Мәчет шәһәр читендә мөселман зираты янында төзелгән. Төзелеш эшләре җирле шахталар ярдәме белән, эшмәкәрләр акчасына, дин тотучыларның иганәләренә башкарыла.
2024 елда да әле мәчеттә төзелеш эшләре башкарыла. Икенче гөмбәз ясау һәм урнаштыру, икенче кат түбәсен тимер чирәп белән ябу һәм җылыту, электр челтәре уздыру, җылылык системасы урнаштыру, идәннәрне эшләү, диварны тигезләү, тәрәзәләр урнаштыру эшләре өчен акча җыю бара.
Мәчет исеме мөселман (ай) календарендагы беренче Мөхәррәм (гарәп. محرّم‎) ае хөрмәтенә аталган.

# Мөхәррәм (мәчет, Ленинск-Кузнецкий)
## Имам

* 2010 елдан имам-хатыйб Юныс Халиков (Таҗикстаннан, армиядән соң финанс техникумын тәмамлаган, Турсунзадә алюминий заводында эшләгән, 2000 елдан Россиядә яши, дини белемне әтисеннән өйрәнгән, ул үз чиратында Сталин репрессияләре елларында Идел буе төбәгеннән Урта Азиягә күченгән татар муллаларыннан иман нигезләрен үзләштергән булган).
* Хәзерге имам-хатыйб Радик улы Дамир хәзрәт Мамин.
Соңгы елларда Таҗикстаннан хезмәт миграциясе хисабына мөселманнар саны арткан.
Шәһәрдә гыйбадәт бүлмәсе арендалаучы Төньяк Кавказ вәкилләреннән торучы дини җәмгыять тә «Мөхәррәм» мәчетенә күченергә теләк белдергән.
2018 елда Ленинск-Кузнецкий шәһәренең 42нче ЛИУ территориясендә ислам динен тотучы хөкем ителгәннәр өчен мәчет (намаз бүлмәсе) ачылган.
# Санта-Мария-Фиганьелла

Санта-Мария-Фиганьелла (фр. Santa-Maria-Figaniella) — Франциянең Көньяк Корсика департаментына караган коммуна, Сартенес-Валинко кантонына карый.
# Хайнерсдорф

Хайнерсдорф — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. Гросвильферсдорф округы составына керә.

# Хайнерсдорф
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 295 метр биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
# Деничей

Деничей — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан коммуна.

# Деничей
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 57,25 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Дялу-Леунеле, Бедень, Черету, Чирешул, Дялу-Скеюлуй, Добрешть, Дрегулешть, Глоду, Гура-Кручилор, Леунеле-де-Жос, Линия-пе-Вале, Удрешть һәм Валя-Скеюлуй авыллары урнашкан.
# Новий Усцимув

Новий Усцимув — Польшаның Люблин воеводалыгы Усцимув гминаcында урнашкан авыл.

# Новий Усцимув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Оймаагач (Мерзифон)

Оймаагач (төр. Oymaağaç) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Мерзифон илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Приск

Приск (чех. Prysk) — Чехиянең Либерец крае Ческа-Липа һәм Q89581439? районында урнашкан авыл.

# Приск
## Географиясе

Мәйданы — 13,659859 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 435 метр биеклектә урнашкан.

# Приск
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Приск
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Приск
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 1686 |
| 1880 | 1771 |
| 1890 | 1771 |
| 1900 | 1743 |
| 1910 | 1946 |
| 1921 | 1816 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 1996 |
| 1950 | 773 |
| 1961 | 674 |
| 1970 | 621 |
| 1980 | 497 |
| 1991 | 355 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 385 |
| 2014 | 448 |
| 2016 | 442 |
| 2017 | 444 |
| 2018 | 437 |
| 2019 | 441 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 441 |
| 2021 | 461 |
| 2021 | 459 |
| 2022 | 438 |
| 2023 | 449 |
| 2024 | 458 |
# Арий Пазовский

Ари Пазовски (рус. Арий Моисеевич Пазовский, 21 гыйнвар (2 февраль) 1887, Пермь, Россия империясе — 6 гыйнвар 1953(1953-01-06) (65 яшь), Мәскәү, СССР) — СССР дирижеры, СССРнең халык әртисе (1940), РСФСРнең һәм УССРның атказанган әртисе (1925, 1935), Сталин премиясе лауреаты (1941, 1942, 1943), Мәскәүдәге Зур театрының баш дирижеры һәм сәнгать җитәкчесе (1943-1948).
# (3595) Галлахер

(3595) Галлахер (лат. Gallagher) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3595) Галлахер
## Тарихы

1985 елның 15 октябрендә Эдвард Боуэлл тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1985 TF1» саналган.
# Микалаевка (Магилёвский районы)

Микалаевка (белар. Мікалаеўка) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Могилёвский районында урнашкан авыл.

# Микалаевка (Магилёвский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Маладзёжки

Маладзёжки (белар. Маладзёжкі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Полацкий районында урнашкан авыл.

# Маладзёжки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Чаербашы (Гөле)

Чаербашы (төр. Çayırbaşı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ардахан иле Гөле илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Вингард

Вингард — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Шпринг (коммуна) коммунасына карый.

# Вингард
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Фонтанеле (Алесандрия)

Фонтанеле — Италиянең Пьемонт төбәге Дерниче өязендә урнашкан торак пункт.

# Фонтанеле (Алесандрия)
## Географиясе

Фонтанеле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Фонтанеле (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Арсон

Арсон (фр. Arçon) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# Сусень (Хунедоара)

Сусень — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. Риу-де-Мори (коммуна) коммунасына карый.

# Сусень (Хунедоара)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Фелете (Авелино)

Фелете — Италиянең Кампания төбәге Торре-Ле-Ночелле өязендә урнашкан торак пункт.

# Фелете (Авелино)
## Географиясе

Фелете Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Фелете (Авелино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сергей Доренко

Сергей Доренко (рус. Серге́й Леони́дович Доре́нко, 18 октябрь 1959(1959-10-18), Киреч, Кырым өлкәсе, Украина Совет Социалистик Республикасы, СССР — 9 май 2019(2019-05-09) (59 яшь), Мәскәү, Россия) — совет һәм Россия журналисты, теле- һәм радиочы, комментатор, продюсер, социолог. «Мәскәү сөйләй» радиостанциянең баш мөхәррире (2014—2019). «Яңалыклар рус хезмәте» радиостанциясенең баш мөхәррире һәм алып баручысы (2008 елның 1 сентябре — 2013 елның 1 июле).

# Сергей Доренко
## Биографиясе
### Яшьлек еллары

1959 елның 18 октябрендә Керичтә, жәрби очучы Леонид Филипп улы Доренко (1936—2014) һәм китапханәче Татьяна Иван кызы Доренко гаиләсендә туган.
Әнисе Житомирда туган ә әтисе — Стахановта.
Гаиләнең гел күчереп еру аркасында дистәгә якын мәктәпне алыштырырга өлгергән, соңгысы — физика-математик Волгоградта.

# Сергей Доренко
## Биографиясе
### Телевидениядә һәм радиода эшләү

Телевидениедә 1985 елның 1 апреленнән бирле.
# Жуки (Ельский районы)

Жуки (белар. Жукі) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Ельский район районында урнашкан авыл.

# Жуки (Ельский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (2140) Кемерово

(2140) Кемерово (лат. Kemerovo) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2140) Кемерово
## Тарихы

1970 елның 3 августында Смирнова Т. М. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1970 PE» саналган.
# Агачлы (Караязы)

Агачлы (төр. Ağaçlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Караязы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Свиханава

Свиханава (белар. Свіханава) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Асиповицкий районында урнашкан авыл.

# Свиханава
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Имраһор (Арнавуткөй)

Имраһор (төр. İmrahor) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Истмала иле Арнавуткөй илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# HD292322

HD292322 — Сыңармөгез йолдызлыгында урнашкан A8V спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,7 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Поповац (Парачин)

Поповац (серб. Поповац ) — Сербиянең Поморав округы җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Поповац (Парачин)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 184 метр биеклектә урнашкан.

# Поповац (Парачин)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Домашня (коммуна)

Домашня — Румыниянең Караш-Северин жудецында урнашкан коммуна.

# Домашня (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 54,09 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Домашня һәм Кенича авыллары урнашкан.
# Изесс

Изесс — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Омск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Тартас елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 121 км.

# Изесс
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Омь, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010200112115300005128
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115300512
* Бассейн коды — 14.01.02.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Колтума

Колтума (каз. Құлтума) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Колтума
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Зялёная Рошча (Славгарадский районы)

Зялёная Рошча (белар. Зялёная Рошча) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Славгарадский районында урнашкан авыл.

# Зялёная Рошча (Славгарадский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Виньоло

Виньоло — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Кунео провинциясе составына керә.

# Виньоло
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 630 метр биеклектә урнашкан. Борго-Сан-Дальмаццо, Кунео, Роккаспарвера һәм Черваска коммуналары белән чиктәш.
# Пенза провинциясе

Пенза провинциясе — Россия империясендә провинцияләрнең берсе.
Провинция үзәге (административ) — Пенза шәһәре. Провинция илчегә бүленә, соңрак, 1727 елда Россиядә барлык дистриктлар да өязләр дип үзгәртелә. Россия законы буенча провинцияләр территориаль берәмлекләр буларак гамәлдән чыгарыла, ягъни алар 1719 елдан 1775 елга кадәр гамәлдә була. 1780 елларга кадәр элеккеге провинцияләр округлар дип атала.

# Пенза провинциясе
## Тарихы

Элек бу территорияләрдә (Сура крае) озак вакыт даими яшәүче халык булмаган, бу җирләрдә урманнар, урман-дала һәм кыргый далалар булган, анда кыпчаклар, калмыклар, Азов һәм Кырым татарлары күченеп йөргән. Көнчыгыштарак, азмы-күпме утрак яшәгән, урман кәсепләре һәм игенчелек белән шөгыльләнеп, мордвалар һәм мишәрләр яшәгән. Иоанн Грозный һәм аның приемниклары Рус дәүләтен саклау, дошманнарның һәм башка карак кешеләре һөҗүменнән саклану өчен, Керенск, Югары Ломов, Түбән Ломов, Инсар-Потиж, Саранск-Артеманская һәм Пенза саклау линияләре (яшерен сызык) оештырганнар, моның өчен алар Русьтә дворяннарны, укчыларны, шәһәр казакларын, яшерен сакчыларны, пушкарьларны һәм башкаларны урнаштырганнар, крепостьлар белән каравыл шәһәрчекләр оештыралар, соңрак ныгытмалар бер-берсе белән ясалма өемнәр, җимерекләр, чокырлар, киртлар белән тоташкан. Валларның берсе Пензадан Рамзайга, Мокшанга (дүрт башнялы агач ныгытма булган, 1535 елда төзелгән), Ломов (1636 елда төрмә буларак нигез салына, Козляцкий броды аша кичүне саклау, ул Кыргый кырдан Наручатка һәм Идов урамына юллар киселешендә урнашкан) һәм Керенск (1636 ел), ә икенчесе Атемар-Саранск шәһәр яныннан (1641 ел) һәм Шешкеевтан килә. XVII гасырда линиядә шулай ук Наручат, Краснослободск, Шешкеев, Инсар (1647 ел) һәм башка бистәләр (ныгытылган шәһәрчекләр) төзелгән.
1708 елда патша Петр I нең «Об устройстве губерний и об определении в оныя правителей» указы буенча Пенза шәһәре Пенза өязе белән Казан губернасына языла, ә 1719 елда Пенза воеводалыгыннан Пенза провинциясе оеша. Провинция составына Пенза (Рамзай шәһәре белән), Мокшан, Саранск һәм башкалар кертелә.
1710 елгы ревизия буенча провинциядә 3,4 мең крестьян ишегалды һәм 6,9 ясаклы ишегалды исәпләнә.
1733 ел мәгълүматлары буенча Пенза провинциясендә 129 653 кеше булган. [1745 елгы Россия империясе картасы]
1775 елның ноябрендә провинциядә губерналар бүленеше бетерелә. 1780 елның 31 декабрендә Пенза провинциясе Югары Ломов, Городишче, Инсар, Керенск, Краснослободск, Мокша, Наручат, Түбән Ломов, Пенза, Саранск, Троицк, Чамбар һәм Шишкеев өязләре составында Пенза наместниклыгы оештырылу белән бәйле рәвештә эш итүдән туктый.

# Пенза провинциясе
## Идарә

Провинция башлыгында губернаторга буйсынучы воевода тора. Пенза провинциясе воеводалары: Ф. С. Скобельцин, Н. А. Оболдуев, Н. А. Хвостов, Г. М. Бартеньев, А. П. Жуков, А. А. Всеволожский, Е. П. Чемесов. Провинция идарәсенең югары органы провинциаль канцелярия булган, составында: секретарь, өч канцелярист, 6 күчермәсе, ике каравылчы. Шулай ук таможня, камера конторасы, крепостной контора (төрле язма актларны теркәү, вотчиналарны, заклад, рухи васыятьләрне, бурыч йөкләмәләрен сату һәм сатып алу турында), ат йорты эшли.
# Росица (Велико-Тырново өлкәсе)

Росица — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. Павликени җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Росица (Велико-Тырново өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 110 метр биеклектә урнашкан.