yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Быстрицкий тубсанаторий

Быстрицкий тубсанаторий (рус. Быстрицкий тубсанаторий) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.

# Быстрицкий тубсанаторий
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Быстрицкий тубсанаторий
## Сәгать поясы

Быстрицкий тубсанаторий Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Быстрицкий тубсанаторий
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%), чирмешләр (4%), украиннар (3%), арлар (2%).
# Алтаре

Алтаре — Италиянең Лигурия төбәге Савона өязендә урнашкан торак пункт.

# Алтаре
## Географиясе

Алтаре Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Алтаре
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Алтаре
## Халкы

| Ел | Халык саны |
| 2017 | 2086 |
| 2018 | 2034 |
| 2023 | 1931 |
# Актомсык

Актомсык (каз. Ақтұмсық) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Актомсык
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Чепине (Варезе)

Чепине — Италиянең Ломбардия төбәге Традате өязендә урнашкан торак пункт.

# Чепине (Варезе)
## Географиясе

Чепине Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Чепине (Варезе)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Чулпан (Норлат районы)

Чулпан — Татарстан Республикасының Норлат районындагы авыл.
Почта индексы — 423015.

# Чулпан (Норлат районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.6 °C | -10.6 °C | -5.5 °C | 5.3 °C | 14.3 °C | 19.2 °C | 20.9 °C | 18.5 °C | 12.9 °C | 5 °C | -4.1 °C | -9.8 °C | 4.6 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.
# Лоренсбург (Индиана)

Лоренсбург — Америка Кушма Штатларының Индиана штатында урнашкан шәһәр.

# Лоренсбург (Индиана)
## Тарихы

Лоренсбург шәһәре 1802 елда нигезләнгән.

# Лоренсбург (Индиана)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 14,436043 км², 13,495762 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 146 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Маидла (Рапла)

Маидла (эст. Maidla) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
# Братский

Братский — Башкортстанның Иглин районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452402, ГАТОБК коды — 80228815004.

# Братский
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 10 кешенең яшәве мәгълүм.
# NGC 222

NGC 222 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 222
## Тарихы

Әлеге галактика 1826 елда Шотландия астрономы Джеймс Данлоп тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 22.86 см (9 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Фрационе Кьеза (Бьела)

Фрационе Кьеза — Италиянең Пьемонт төбәге Каприле өязендә урнашкан торак пункт.

# Фрационе Кьеза (Бьела)
## Географиясе

Фрационе Кьеза Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Фрационе Кьеза (Бьела)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вильяльдемиро

Вильяльдемиро (исп. Villaldemiro) — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вильяльдемиро
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 13,43 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 828 метр биеклектә урнашкан.
# Броссак

Броссак (фр. Brossac) — Франциянең Шаранта департаментында урнашкан коммуна.
# Роан-Сен-Мари

Роан-Сен-Мари (фр. Roannes-Saint-Mary) — Франциянең Канталь департаментында урнашкан коммуна.
# Германн (Миссури)

Германн — Америка Кушма Штатларының Миссури штатында урнашкан шәһәр.

# Германн (Миссури)
## Тарихы

Германн шәһәре 1837 елда нигезләнгән.

# Германн (Миссури)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 7,010911 км², 7,010914 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 162 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Салка (Иса кушылдыгы)

Салка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Иса елгасының сул ярыннан 20 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Салка (Иса кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тагил елгасыТүбән Тагил каласыннан тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010501512111200005507
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111200550
* Бассейн коды — 14.01.05.015
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Ылыҗакөй (Кавак)

Ылыҗакөй (төр. Ilıcaköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Кавак илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Скрихов

Скрихов (чех. Skrýchov) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Studená районында урнашкан авыл.

# Скрихов
## Географиясе

Мәйданы — 4,198 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Скрихов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Скрихов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Скрихов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 140 |
| 1880 | 136 |
| 1890 | 156 |
| 1900 | 145 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 146 |
| 1921 | 149 |
| 1930 | 140 |
| 1950 | 107 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 88 |
| 1970 | 74 |
| 1980 | 71 |
| 1991 | 52 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 42 |
| 2011 | 32 |
| 2021 | 40 |
# Акмола өлкәсе (Россия империясе)

Акмола өлкәсе (рус. Акмолинская область) — Россия империясенең һәм РСФСРның административ берәмлеге.

# Акмола өлкәсе (Россия империясе)
## Тарих

Акмола өлкәсе 1868 елда оештырылып, 1920 елда юкка чыгарылган.

# Акмола өлкәсе (Россия империясе)
## Халык

Туган тел буенча состав, 1897: «кыргыз-кайсак» теле — 62,6%, рус теле — 25,5%, украин теле — 7,5%, «татар» теле — 1,6%, мордва телләре — 1,6%.
Дини состав, 1897: мөселманнар — 64,3%, праваслаулар — 34,1%.

# Акмола өлкәсе (Россия империясе)
## Эчке бүленеш

1897 елда Акмола өлкәсе 5 өязгә бүленгән булган.
# Лосе (Мазовия воеводалыгы)

һәм
Лосе — Польшаның Мазовия воеводалыгы Радзымин гминасында урнашкан авыл.

# Лосе (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Омавыл

Омавыл (Омь) — Новосибирск өлкәсенең Каен районында урнашкан торак пункт.

# Омавыл
## Сәгать поясы

Омавыл Красноярск вакыты (Krasnoyarsk Time Zone, KRAT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +7:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +4 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+4 итеп күрсәтелә.

# Омавыл
## Тарих

Октябрь инкыйлабына кадәр Тум губернасының Каен өязенә караган.

# Омавыл
## Халык

Милләтләр (2010): татарлар — 95,9%, казакълар — 2,4%..

# Омавыл
## Урамнар

* Каенлы ур. (рус. Березовая ул.)
* Күпер ур. (рус. Мостовая ул.)
* Ом ур. (рус. Омская ул.)
* Яр ур. (рус. Береговая ул.)
* Яшьләр ур. (рус. Молодежная ул.)
# Кече Вьюк (Нырмыч кушылдыгы)

Кече Вьюк — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае, Киров өлкәсе, Удмуртия биләмәләрендә ага. Елга Нырмыч елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Кече Вьюк (Нырмыч кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100112111100000986
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100098
* Бассейн коды — 10.01.01.001
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# NGC 4190

NGC 4190 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4190
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Васено

Васено — Словениянең Камник (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Васено
## Географиясе

Мәйданы — 0,59 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 440,6 метр биеклектә урнашкан.
# Севри

Севри (фр. Sévry) — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
# Люцянув (Лаский повяты)

Люцянув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Видава гминаcында урнашкан авыл.

# Люцянув (Лаский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Алта-Флореста

Алта-Флореста — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.

# Алта-Флореста
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 8947,069 км².
# Фокс-Ривер (Аляска)

Фокс-Ривер — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Фокс-Ривер (Аляска)
## Географиясе

Фокс-Ривер халык санын алу урыны мәйданы — 332,232062 км², 332,234657 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 160 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Локалита Страда Статале (Кунео)

Локалита Страда Статале — Италиянең Пьемонт төбәге Покапалья өязендә урнашкан торак пункт.

# Локалита Страда Статале (Кунео)
## Географиясе

Локалита Страда Статале Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Локалита Страда Статале (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Чела-Гариязко (Павия)

Чела-Гариязко — Италиянең Ломбардия төбәге Санта-Мария-делла-Верза өязендә урнашкан торак пункт.

# Чела-Гариязко (Павия)
## Географиясе

Чела-Гариязко Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Чела-Гариязко (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# ZNF699

ZNF699 (ингл. Zinc finger protein 699) — кешенең 19-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Пьеве-ди-Боно

Пьеве-ди-Боно — Италиянең Трентино — Альто-Адидже төбәгендә урнашкан коммуна. Трентино провинциясе составына керә.

# Пьеве-ди-Боно
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 514 метр биеклектә урнашкан. Берсоне, Кастель-Кондино, Лардаро, Празо, Преццо, Чимего, Ледро һәм Тьоне-ди-Тренто коммуналары белән чиктәш.
# Воксегачи (Техас)

Воксегачи — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Воксегачи (Техас)
## Тарихы

Воксегачи шәһәре 1850 елда нигезләнгән.

# Воксегачи (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 126,491169 км², 126,604412 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 170 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Пйончин

Пйончин — Польшаның Мазовия воеводалыгы Старозьребы гминасында урнашкан авыл.

# Пйончин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шахиньюва (Эспие)

Шахиньюва (төр. Şahinyuva) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гиресун иле Эспие илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (16679) 1994 EQ2

(16679) 1994 EQ2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16679) 1994 EQ2
## Тарихы

1994 елның 14 мартында С. Отомо тарафыннан Такане обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 EQ2» саналган.
# Хотово (Болгария)

Хотово — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. Сандански җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Хотово (Болгария)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 196 метр биеклектә урнашкан.
# Батрас (мәгънәләр)

Батрас — топоним.

# Батрас (мәгънәләр)
## Ойконим

* Батрас – Зәй районында юкка чыккан авыл, элекке исеме Драгун (рус. Драгуново).
* Иске Батрас – Төги авылының инкыйлабка кадәрге исеме.
* Иске Рус Батрасы – Кече Батрас авылының элекке исеме.
* Иске Чуаш Батрасы – Гулькин авылының элекке исеме.

# Батрас (мәгънәләр)
## Гидроним

* Батрас, елга. Кичү кушылдыгы.
* Кече Батрас, елга, Кичү кушылдыгы.
# NGC 3952

NGC 3952 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3952
## Тарихы

Әлеге галактика 1787 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# TMEM159

TMEM159 (ингл. Transmembrane protein 159) — кешенең 16-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Тиасты

Тиасты (эст. Tiastõ) — Эстониянең Вырумаа өязендә урнашкан авыл.
# 150 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 150 — Милади тәкъвим буенча II гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 150 — безнең эрага кадәр II гасырга кергән ел.
* 150 — сан.
# Бәләбәй индустриаль көллияте

Бәләбәй индустриаль көллияте, «Бәләбәй индустриаль көллияте» дәүләт бүтжит һөнәри белем бирү учреждениесе (рус. Государственное бюджетное профессиональное образовательное учреждение Белебеевский индустриальный колледж) — 1972 елда нигезләнгән Башкортстанның Бәләбәй шәһәрендә урнашкан махсус урта белем бирүче уку йорты. Гамәлгә куючысы — Башкортстан мәгариф министрлыгы.
кбүБашкортстан мәгарифе :
# Иске Иванай вулысы

Иске Иванай вулысы (тат. ئىسكىٰ ئىۋاناي ۋولىٰسىٰ, рус. Старо-Иванаевская волость) — Казан губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Алексеевски (Лаеш өязе), Уракчы, Шомбыт (Мамадыш өязе), Олы Талкыш, Каргалы, Мөслим һәм Кызылъяр вулыслары белән чиктәш булган (1890). 14 торак пунктта 8444 кеше яшәгән. 1920-елларның уртасында бетерелә, территориясе Галактионов вулысына кушыла.
# Гөкчелер (Юнусемре)

Гөкчелер (төр. Gökçeler) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Юнусемре илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# CCL1

CCL1 (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Буздуганий де Сус (Унгени)

Буздуганий де Сус (рум. һәм молдав. Buzduganii de Sus ) — Молдова Республикасының Унгени районына караган авыл.
# Хан-Аспарухово

Хан-Аспарухово — Болгариянең Стара-Загора өлкәсендә урнашкан авыл. Стара-Загора җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Хан-Аспарухово
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 136 метр биеклектә урнашкан.
# Твароги-Випихи

Твароги-Випихи — Польшаның Подлясье воеводалыгы Перлеево гминасында урнашкан авыл.

# Твароги-Випихи
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Доброва (Кршко)

Доброва — Словениянең Кршко (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Доброва (Кршко)
## Географиясе

Мәйданы — 9,45 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 657 метр биеклектә урнашкан.
# Великий Буковець (Польша)

һәм
Великий Буковець — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Скурч гминасында урнашкан авыл.

# Великий Буковець (Польша)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Папари О Липорти (Казерта)

Папари О Липорти — Италиянең Кампания төбәге Кайаццо өязендә урнашкан торак пункт.

# Папари О Липорти (Казерта)
## Географиясе

Папари О Липорти Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Папари О Липорти (Казерта)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Җамылшисай

Жамылшисай (Джамылчи-Сай) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кызылсай елгасының уң ярыннан 3 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

# Җамылшисай
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы, Орск каласыннан Сакмар елгасы кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 12010000812112200004522
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112200452
* Бассейн коды — 12.01.00.008
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Су асты тавы

Су асты тавы, су асты таулары (рус. подводные горы, ингл. seamount) — су асты океаник тау сыртларының биек түбәсе (түбәләре), шулай ук океан казанлыгы төбеннән күтәрелеп торучы аерым тау (таулар). Чагыштырма биеклеге 500—1000 м га җитәргә мөмкин.

# Су асты тавы
## Төзелеше

Су асты тавының түбәсе конус яки гөмбәз формасында була ала. Зур таулар битләве, кагыйдә буларак, өскә таба бөгелә, аның авышлыгы (сөзәклеге) 14°тан сирәк артып китә. Кечкенәрәк тауларда әлеге күрсәткеч 35° була ала. Горизонталь кисемдә су асты тауларының формасы еш кына эллипска охшаган була: әлеге хәл лава агып чыга торган җимереклекнең формасы белән аңлатыла. Су асты тауларыннан алып менелгән тау токымы үрнәкләре, нигездә, микрокристаллик яки пыяласыман (лава агымыннан барлыкка килгән) океаник базальттан тора. Су асты тавының түбәсе һәм битләүләре диңгез явым-төшемнәре катламы белән капланган була.
Су асты таулары барлык дүрт океан бассейннарында очрый. 1970-еллар ахырына Тын океанда гына да картага 10 меңнән артык шундый объект төшерелгән. Һәр океанографик экспедиция яңа су асты тауларын таба, аларның дөньядагы гомуми саны 20 мең дип бәяләнә.

# Су асты тавы
## Мисаллар

Күпчелек су асты таулары — актив су асты вулканнары. Моның мисалы — Һавай утрауларындагы Лоихи(ингл.)татар. яки Мануа утраулары(ингл.)татар. янындагы Ваилулуу(ингл.)татар.. Вулканик чыгышлы таулар күп очракта төркем тәшкил итә, яки океан өслеге белән капланган архипелаг булып тора. Моның классик мисалы — Һавай утраулары урнашкан Һавай тау сыртының дәвамы булган Император таулары — төньяк-көнбатышка таба мең чакрымнарга сузылган су асты тауларының озын чылбыры.
Су асты вулканы булган кайбер су асты таулары, Исландия ярларына якын урнашкан Суртсей(ингл.)татар. утравы яки яки Сицилиядән көньяктагы Фердинандея(ингл.)татар. утравы кебек, утрауга әйләнергә мөмкин. Вулканнан ясалмаган һәм аерым торучы таулар еш очрамый, боларына мисал — Кипрдан көньякка таба урнашкан Эратосфена(ингл.)татар. тавы яки Португалия ярларыннан көнбатышка таба урнашкан Дага тавы.
Иң зур су асты тауларының берсе — Грейт-Метеор(ингл.)татар. — Төньяк Атлантикада урнашкан. Бу тау — гайот (аерым-аерым торган, яссы түбәле су (диңгез) асты тавы), ул әйләнә-тирә өслегеннән 4 км биеклеккә җитә һәм аның нигезенең диаметры — 110 км.
Җирдәге иң биек тау (диңгез өсте тигезлегеннән биеклеген түгел, ә нәкъ менә астан югарыга кадәр ераклыкны исәпләп) — Мауна-Кеа(ингл.)татар., аның чагыштырма биеклеге (10 210 м га якын) су асты өлешеннән (6 км га якын) һәм диңгез өсте тигезлегеннән алып биеклегеннән (4205 м) килеп чыга.

# Су асты тавы
## Хәвеф

Су асты тауларының барысы да картага төшерелмәве сәбәпле, алар навигация өчен зур хәвеф-хәтәр чыганагы булып тора. Мәсәлән, 1973 елда Мюрфилд(ингл.)татар. су асты тавына кораб бәрелә (тауга исем кораб исеменнән алып куелган). 2005 елда USS San Francisco (SSN-711)(ингл.)татар. су асты көймәсе Гуам янында картага төшерелмәгән су асты тавына бәрелә, шуның нәтиҗәсендә чак кына батмый кала һәм бер диңгезчене югалта.
Актив вулкан булган су асты таулары хәрәкәткә килгән вакытта навигацияне кыенлаштыра. Су асты тавы җимерелгәндә, диңгез-океаннарда цунами барлыкка килергә мөмкин.
# Попендзина

Попендзина — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Щурова гминасында урнашкан авыл.

# Попендзина
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чентро Тре

Чентро Тре — Италиянең Сарденья төбәге Маррубью өязендә урнашкан торак пункт.

# Чентро Тре
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бардальюр

Бардальюр (исп. Bardallur) — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Бардальюр
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 27,344176 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 276 ± 30 метр биеклектә урнашкан.
# Талпа, Ранчо Ромо (Эль Льяно)

Талпа, Ранчо Ромо — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Эль-Льяно муниципалитеты составына керә.

# Талпа, Ранчо Ромо (Эль Льяно)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Талпа, Ранчо Ромо (Эль Льяно)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Гагель

Гагель (алман. Gagel) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Гагель
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,33 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 34 метр биеклектә урнашкан.