yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Восточный Каз

Восточный Каз — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Олы Каз елгасының уң ярына тамагыннан 6 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 5 км.

# Восточный Каз
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кондома елгасы. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010300112115200053281
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115205328
* Бассейн коды — 13.01.03.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Былкылдак (авыл)

Былкылдак (каз. Былқылдақ) — Казакъстанның Көнбатыш Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Былкылдак (авыл)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# (3093) Берггольц

(3093) Берггольц (лат. Bergholz) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3093) Берггольц
## Тарихы

1971 елның 28 июнендә Смирнова Т. М. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1971 MG» саналган.
# HD52993

HD52993 — Корма йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,569 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Гринциеш

Гринциеш — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. Гринциеш (коммуна) коммунасына карый.

# Гринциеш
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 569 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мударлы (Гебзе)

Мударлы (төр. Mudarlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Гебзе илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кыйтгаара баллистик ракета

Кыйтгаара баллистик ракета - "җир-җир" төрендәге идарә ителешле баллистик ракета, очыш ераклыгы кимендә 5500 км тәшкил итә.
Гадәттә әлеге төр ракеталар атом-төш тидерү өлешләре белән ясала, ерактагы кыйтгаларда, зур аралыкта урнашкан мөһим стратегик объектларны бетерү өчен кулланыла.
1957 елда ССРБ беренче кыйтгаара баллистик ракета Р-7 сынап караган, 1960 елда ул гаскәрдә кабул ителгән.
1958 елда АКШ үзенең кыйтгаара баллистик ракетасы SM-65 Atlas уңыш сынап караган.
Хәзерге вакытта кыйтгаара баллистик ракеталар Россиядә, АКШта, Бөекбританиядә, Франциядә һәм Кытайда бар. Исраил бу коралның булу-булмавын расламый да инкяр итми.
Һиндстан, Пакстан, Төньяк Корея үз кыйтгаара баллистик ракеталарын эшкәртә.
Иранда ракета-йөртүче Сафир-2 бар, ул суборбиталь орбитада җибәргәндә 4000-5000 км ераклыгына җитә ала.
Наци Алманиядә Вернер фон Браун җитәкчелегендә 1942 елдан әлеге корал эшкәртелә булган.

# Кыйтгаара баллистик ракета
## Тасвир

Кыйтгаара баллистик ракеталар сыек һәм каты ягулыкта бар. Икенче төр ракеталар гадирәк һәм иминлерәк, җибәрүгә һаман әзер.
1970 елдан ССРБда бүленүче тидерү өлешләре белән ракеталар ясала башлаган. 1988 елда ССРБда 211-тонналы иң авыр Р-36М2 ракетасы ясалган, анда 10 тидерү блогы, һәрбересе 750 кг атом-төш коргысын илтә, очыш ераклыгы 16 000 км тәшкил итә.

# Кыйтгаара баллистик ракета
## Төрләр

Баллистик ракеталар түбәндәге җайланмалардан җибәрелә:
* җир өстендәге стационар җибәрү җайланмасыннан: Р-7, Атлас
* шахта җибәрү җайланмасыннан: РС-18, PC-20, «Минитмен»;
* тәгәрмәчле мобиль җибәрү җайланмасыннан: "Тирәк" (Тополь), Миҗитмен
* тимер юл җибәрү җайланмасыннан: РТ-23УТТХ;
* су асты көймәләреннән: «Булава», «Трайдент».
* диңгезләр һәм океаннар төпләреннән: Скиф
Шулай ук баллистик ракеталар йөртүче ракета буларак кулланыла, алар галәми аппаратларны Җир янындагы түбән орбиталарга китерә, мәсәлән Атлас, Титан.
# Вацьмерек

Вацьмерек — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Тчев гминасында урнашкан авыл.

# Вацьмерек
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Глядавичы (Мастовский районы)

Глядавичы (белар. Глядавічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.

# Глядавичы (Мастовский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Гассино-Торинезе

Гассино-Торинезе — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Турин провинциясе составына керә.

# Гассино-Торинезе
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 230 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Монтальдо-Торинезе, Ривальба, Сан-Рафаэле-Чимена, Шьольце, Сеттимо-Торинезе, Кастильоне-Торинезе һәм Павароло коммуналары белән чиктәш.
# Ернуцень

Ернуцень — Румыниянең Муреш жудецында урнашкан авыл. Регин коммунасына карый.

# Ернуцень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Стивенс-Пойнт (Висконсин)

Стивенс-Пойнт — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан шәһәр.

# Стивенс-Пойнт (Висконсин)
## Тарихы

Стивенс-Пойнт шәһәре 1858 елда нигезләнгән.

# Стивенс-Пойнт (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 47,718559 км², 44,559448 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 332 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (288) Главка

(288) Главка (лат. Glauke) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (288) Главка
## Тарихы

1890 елның 20 февралендә Карл Лютер тарафыннан Дюссельдорф обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
# Ле-Тартр-Годран

Ле-Тартр-Годран (фр. Le Tartre-Gaudran) — Франциянең Ивелин департаментында урнашкан коммуна.
# Бриньемон

Бриньемон (фр. Brignemont) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Унгурень (Олт)

Унгурень — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. Топана (коммуна) коммунасына карый.

# Унгурень (Олт)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 388 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Станы (Бабруйский районы)

Станы (белар. Станы) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Бабруйский районында урнашкан авыл.

# Станы (Бабруйский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# IC 5332

IC 5332 — Сынчы йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 5332
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 5332, ESO-LV 408-0090, PGC 71775, 2MASX J23342748-3606038, IRAS F23318-3622, MCG-06-51-012, ESO 408-9, HIPASS J2334-36, 6dFGS gJ233427.5-360604, SGC 233148-3622.7, LEDA 71775, APMBGC 408+045+069, [SLK2004] 1887 һәм [VDD93] 256 буларак та сурәтләнә.
# Җил

Җил – һава агымының хәрәкәте.
Диңгезләр, кара урманнар, эссе чүлләр өстендә һава бертуктаусыз хәрәкәт итә. Җылы һава өскә күтәрелә, ә салкын һава аста кала. Шулай итен Җир шарында өзлексез һава алмашы бара: һава бер урыннан икенче урынга күчә. Шуннан җил барлыкка килә.
Саба җиле — иртәнге җиләс, йомшак җил. Үтәли җил — ачык тәрәзәдән керен, ачык ишектән чыгын китә торган җил. Көчле җил — зур тизлеккә ия җил. Ул агач яфракларын гына түгел, кешене дә очыртып алын китәргә мөмкин.
Җирле җилләр:
* Бриз
* Бора
* Фён
* Сирокко
Җилдән муссоннар һәм пассатлар барлыкка килә.

# Җил
## Мифологиядә

Борынгы заманнарда җилне «күренмәс рух» белән тиңләгәннәр. Шуңа аны «Җил Тәңресе», «Җилбәгәй», «Җил иясе», «Җил анасы», «Җилләр патшасы» дип йөрткәннәр. Ә безнең халыкта җилләрнең башлыгы «Ялман» исемле булган, имеш.

# Җил
## Җил энергиясен куллану

Җил көчен кешеләр бик күптәннән кулланып киләләр. Элек җил тегермәннәре булган. Анда бодайдан, арыштан он тарттырганнар. Бүгенге көндә җил ярдәмендә электр энергиясе алалар. «Җил фермасы»ндагы йөзләгән турбина зур-зур шәһәрләргә яктылык алып килә.
# (6612) Хатиодзи

(6612) Хатиодзи (лат. Hachioji) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6612) Хатиодзи
## Тарихы

1994 елның 10 мартында Ё. Кусида, О. Мурамацу тарафыннан Yatsugatake обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1994 EM1» саналган.
# Твинсбург (Огайо)

Твинсбург — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан шәһәр.

# Твинсбург (Огайо)
## Тарихы

Твинсбург шәһәре 1819 елда нигезләнгән.

# Твинсбург (Огайо)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 35,750472 км², 35,746266 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 305 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Хандере (Дивриги)

Хандере (төр. Handere) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Дивриги илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Кантри-Гоумс (Вашингтон)

Кантри-Гоумс — Америка Кушма Штатларының Вашингтон штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Кантри-Гоумс (Вашингтон)
## Географиясе

Кантри-Гоумс халык санын алу урыны мәйданы — 4,279151 км², 1,7 квадрат миль, 4,281609 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 595 метр һәм 1952 Фут биеклектә урнашкан.
# Мата де Сандия (Зиватанехо де Азуета)

Мата де Сандия — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Сиуатанехо-де-Асуэта муниципалитеты составына керә.

# Мата де Сандия (Зиватанехо де Азуета)
## Географиясе

Мата де Сандия Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Мата де Сандия (Зиватанехо де Азуета)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Мата де Сандия (Зиватанехо де Азуета)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Зур Рассоха (Кече Кипленьг кушылдыгы)

Зур Рассоха — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе, Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кече Кипленьга елгасының сул ярыннан 2 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Зур Рассоха (Кече Кипленьг кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Вага елгасы. Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегда һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300212103000029817
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103002981
* Бассейн коды — 03.02.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Тезак (Ло һәм Гаронна)

Тезак (фр. Thézac) — Франциянең Ло һәм Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Норт-Брентвуд (Мэриленд)

Норт-Брентвуд — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Норт-Брентвуд (Мэриленд)
## Тарихы

Огачи шәһәре 12 июнь 1924 елда нигезләнгән.

# Норт-Брентвуд (Мэриленд)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,267317 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 4 метр биеклектә урнашкан.
# Детройт (Алабама)

Детройт — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Детройт (Алабама)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 3,434686 км², 3,434687 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 110 ± 1 метр һәм 111 метр биеклектә урнашкан.
# 237 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 237 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
I гасыр — II гасыр — III гасыр — IV гасыр — V гасыр :
Хронологик таблица :
237 (ике йөз утыз җиденче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча якшәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 237 елы, I меңьеллыкның 237 елы, III гасырның 37 елы, III гасырның 4 унъеллыгының 7 елы, 230 елларның 8 елы. 237 елдан бирле 1787 ел үтте.

# 237 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:237 елда туганнар

# 237 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:237 елда вафатлар
# Мон-Рок

Монрозье (фр. Montrosier) — Франциянең Тарн департаментына караган коммуна.

# Мон-Рок
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,39 км².
# Стела (Виченца)

Стела — Италиянең Венеция төбәге Брольяно өязендә урнашкан торак пункт.

# Стела (Виченца)
## Географиясе

Стела Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Стела (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ушчалёпки

Ушчалёпки (белар. Ушчалёпкі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Расонский районында урнашкан авыл.

# Ушчалёпки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Умудлу (Тәртәр)

Умудлу (әзери. Umudlu) — Әзербайҗанның Тәртәр районына караган авыл.
# Макталы (Кызылком авыл округы)

Макталы (каз. Мақталы) — Казакъстанның Төркестан өлкәсендә урнашкан авыл.

# Макталы (Кызылком авыл округы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Альбестроф

Альбестроф (фр. Albestroff) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Альбестроф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 19,30 км².
# Мешени (Резина)

Мешени (рум. һәм молдав. Meșeni ) — Молдова Республикасының Резина районына караган авыл.
# Пьетрая (Арецо)

Пьетрая — Италиянең Тоскана төбәге Кортона өязендә урнашкан торак пункт.

# Пьетрая (Арецо)
## Географиясе

Пьетрая Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Пьетрая (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пояна-Кристей (коммуна)

Пояна-Кристей — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан коммуна.

# Пояна-Кристей (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 370 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Пояна-Кристей, Дялу-Кукулуй, Думбрава (Пояна-Кристей, Вранча), Махриу, Одобаска, Петряну, Поду-Лакулуй һәм Тириту авыллары урнашкан.
# Лазниго

Лазниго — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Комо провинциясе составына керә.

# Лазниго
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 570 метр һәм 565 метр биеклектә урнашкан. Ассо, Барни, Вальброна, Сормано һәм Оливето-Ларио коммуналары белән чиктәш.
# Ронко (Алесандрия)

Ронко — Италиянең Пьемонт төбәге Гремьяско өязендә урнашкан торак пункт.

# Ронко (Алесандрия)
## Географиясе

Ронко Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ронко (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кече Кернежка

Кече Кернежка (Кече Корнежка, Юкова) — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе , Вологда өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Онега елгасының сул ярыннан 120 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 33 км.

# Кече Кернежка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Онега елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Онега.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03010000112103000003025
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000302
* Бассейн коды — 03.01.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Бюр-ан-Бре

Бюр-ан-Бре (фр. Bures-en-Bray һәм фр. Bures) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Онрубия

Онрубия (исп. Honrubia) — Испаниянең Куэнка провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Онрубия
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 110,34 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 821 метр биеклектә урнашкан.
# Сен-Мартен-дю-Тиель

Сен-Мартен-дю-Тиель (фр. Saint-Martin-du-Tilleul) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# NGC 4475

NGC 4475 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4475
## Тарихы

Әлеге галактика 1785 елда инглиз астрономы Уильям Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (11195) Вумера

(11195) Вумера — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11195) Вумера
## Тарихы

1999 елның 15 гыйнварында Франк Зольтовский тарафыннан Вумера обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 AY22» саналган.
# Косолапово (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* Косолапово (Киров өлкәсе) — Киров өлкәсенең Котельнич районында урнашкан торак пункт.
* Косолапово (Корган өлкәсе) — Корган өлкәсенең Целинное районында урнашкан торак пункт.
* Косолапово (Мари Ил) — Мари Илнең Мари-Төрек районында урнашкан торак пункт.
* Косолапово (Городец районы) — Түбән Новгород өлкәсенең Городец районында урнашкан торак пункт.
* Косолапово (Урень районы) — Түбән Новгород өлкәсенең Урень районында урнашкан торак пункт.
* Косолапово (Удмуртия) — Удмуртиянең Кыяс районында урнашкан торак пункт.
# Морьяйла (Испир)

Морьяйла (төр. Moryayla) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Испир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Влодзимеж (Радомщанский повяты)

Влодзимеж — Польшаның Лодзь воеводалыгы Каменьск гминаcында урнашкан авыл.

# Влодзимеж (Радомщанский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ленчиця (Түбән Силезия воеводалыгы)

Ленчиця — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Емельно гминасында урнашкан авыл.

# Ленчиця (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Атламахалсинго дел Рио (Тлапа де Комонфорт)

Атламахалсинго дел Рио — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Тлапа-де-Комонфорт муниципалитеты составына керә.

# Атламахалсинго дел Рио (Тлапа де Комонфорт)
## Географиясе

Атламахалсинго дел Рио Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Атламахалсинго дел Рио (Тлапа де Комонфорт)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Атламахалсинго дел Рио (Тлапа де Комонфорт)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Липова-Гура-Заходня

Липова-Гура-Заходня — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Щитно гминасында урнашкан авыл.

# Липова-Гура-Заходня
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шательнеф (Луара)

Шательнеф (фр. Châtelneuf) — Франциянең Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Бәрдәш (Бәйке авыл советы)

һәм
Бәрдәш — Башкортстанның Караидел районында урнашкан рус авылы. Бәйке авыл җирлегенә карый.
# Лицано (Пистоя)

Лицано — Италиянең Тоскана төбәге San Marcello Piteglio өязендә урнашкан торак пункт.

# Лицано (Пистоя)
## Географиясе

Лицано Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Лицано (Пистоя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Табина (Падова)

Табина — Италиянең Венеция төбәге Кампо-Сан-Мартино өязендә урнашкан торак пункт.

# Табина (Падова)
## Географиясе

Табина Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Табина (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Рәйсә Галимуллина

Рәйсә Галимуллина (7 май 1931 ел — 6 сентябрь 2000 ел) — җырчы (лирик-колоратур сопрано), педагог, Башкорт АССРның халык артисты (1974), профессор (1995).

# Рәйсә Галимуллина
## Биографиясе

Рәйсә Гали кызы Галимуллина 1931 елның 7 маенда Кыргыз АССРның Каракул шәһәрендә (1889-1922, 1939-1992 елларда Пржевальск) туган.
1954 елда П. И. Чайковский исемендәге Мәскәү дәүләт консерваториясен (Е. В. Кузьмина классы) тәмамлый. Шушы ук елны Башкорт дәүләт опера һәм балет театры җырчысы була.
1957-1988 елларда Башкорт филармониясендә эшли.
1971 елда бер вакытта Уфа сәнгать институтында укытучы булып эшли, 1983 елдан алып — опера әзерлеге кафедрасы мөдире, 1995 елдан — ялгыз җыр кафедрасы мөдире.
Җырчының профессиональ стартының әһәмиятле факт булып аның 1955 елда Мәскәүдә «Башкорт әдәбияты һәм сәнгате декадасында», 1969 ел Ленинградта һәм Казанда БАССР көннәрендә катнашуы тора. 1976 елда Каракалпак АССРында БАССР әдәбияты һәм сәнгате көннәрендә катнаша. Башкорт опера һәм балет театры труппасы составында СССР һәм чит илләр буйлап (Кытай, Корея, Монголия, Финляндия, Чехословакия һ. б.) гастрольләргә чыга.
Репертуарында чит ил, рус, башкорт композиторларының, башкорт традицион халык-җыр иҗаты өлгеләренең камера-вокаль әсәрләре. Марфа, Карсылу (Римский-Корсаковның шул ук исемле әсәреннән "Патша кәләше) һ.б. опера партияләрен башкара.
Ул 10 нан артык фәнни һәм укыту-методик хезмәт, шул исәптән башкорт вокаль сәнгатенең тарихы буенча эшләр бастырып чыгара.
Аның укучылары арасында ‑ Башкорт дәүләт опера һәм балет театрының төп солистлары ‑ Азнакаева Рәйлә Шәрәфи кызы, Аргынбаева Светлана Роберт кызы, Салихов Фәнәви Зикаф улы, Хәмбәлиева Әлфия Саяр кызы, Чечен республикасының халык артисты Р. Х.Әсәдуллин, Башкортстан Республикасының атказанган артисты Л. А. Гәрәева һәм Р. Й. Идрисова, БАССР - ның атказанган артисты Г. С. Захарова.
Рәйсә Гали кызы 2000 елның 6 сентябрендә Уфада вафат була һәм җирләнә.

# Рәйсә Галимуллина
## Хәтер

Күренекле педагог һәм җырчы истәлегенә Карл Маркс урамындагы ул күп еллар яшәгән 83-нче йортта мемориаль тактаташ куела