yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Яңа Юл

Яңа Юл (рус. Новый путь) — күп мәгънәле сүз, топоним.
Татарча Википедиядә әлеге сүзне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:

# Яңа Юл
#### Топонимнар

* Яңа Юл районы — Татарстан АССР составындагы 1957-1959 елларда гамәлдә булган район.
* Яңа юл районы — Үзбәкстанның Ташкент өлкәсе составындагы район.
* Яңа Юл — Татарстанның Югары Ослан районындагы торак пункт.
* Яңа Юл — Татарстанның Актаныш районындагы юкка чыккан авыл.
* Яңа Юл — Башкортстанның Куергазы районында урнашкан авыл.
* Яңа Юл — Башкортстанның Зиянчура районында урнашкан авыл.
* Яңа Юл — Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районына керүче авыл.
* Яңа Юл — Чиләбе өлкәсенең Чесма районы составына керүче авыл.
# Зур Сивеж

Зур Сивеж — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Пурсанга елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 14 км.

# Зур Сивеж
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100312103000009272
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000927
* Бассейн коды — 03.02.01.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Аус-Ягун

Аус-Ягун — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Янг-Ягун елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 22 км.

# Аус-Ягун
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Пур.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15040000112115300054885
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115305488
* Бассейн коды — 15.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Бория

һәм
Бория — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Чмелюв гминасында урнашкан авыл.

# Бория
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Bhaktivedanta Book Trust

Bhaktivedanta Book Trust (BBT) дөньяда Кришнага һәм Һиндстанда Гаудия Вайшнавизм мәдәниятенә, диненә һәм фәлсәфәсенә кагылышлы китаплар чыгаручы иң зур нәшрият. Ул 1972 елда Халыкара Кришна Аңы Җәмгыяте (ISKCON - International Society for Krishna Consciousness) нигезләүчесе Ачарья Бхактиведанта Свами Прабхупада тарафыннан нигезләнгән. Бхактиведанта Бук Траст аның китапларының һәм башка авторларының китапларының басучысы. Ул шулай ук Инглиз телендә, Һинди телендә, Маратхи телендә, Бенгали телендә, Италия телендә, Венгр телендә һәм башка телләрдә Back to Godhead журналын чыгара. Бхактиведанта Бук Траст - табышсыз оешма, Халыкара Кришна Аңы Җәмгыятеннән бәйсез һәм китапларны Халыкара Кришна Аңы Җәмгыятенә һәм гомумән китап сатуына тәэмин итә.

# Bhaktivedanta Book Trust
## Басмалар диапазоны

Бхактиведанта Бук Траст китаплары кыска кереш кенәгәләре һәм өйрәнү китапчыклары, нәтиҗә өйрәнүләр, биографик материал һәм кыска Санскрит эшләреннән тәфсилле күп томлы төп Санскрит һәм Бенгали эшләренең тәрҗемәләренә (комментарлар белән) кадәр. Аның басмаларына башлангыч язмалар бар, алар 80 телдән күбрәккә тәрҗемә ителгән һәм традицион текстларны аңлатучы һәм шулар турында фикерләр йөртүче китаплар керә. Бхактиведанта Бук Траст шулай ук аудио китаплар, аудио CD-лар, видео материаллар һәм мультимедиа презентацияләр чыгара.
Бхактиведанта Бук Траст Бхагавад Гита Ничек Бар Шулай, Бхагавата Пурана, Иша Упанишад, Нарада Бхакти Сутра, һәм (Гаудия тугърылык традициясеннән) Шри Чайтанья Чаритамританы һәм күп башка китапларны чыгара. Аның соңгы күп томлы басма - ул комментарий белән Санатана Госваминың "Брихад Бхагаватамрита"сы. Бхактиведанта Бук Траст барлык төп Көнчыгыш һәм Көнбатыш Европа телләрендә, төп Һиндстан телләрендә, элеккеге Советлар Берлегенең төп телләрендә, һәм гарәп, Кытай, Япон, Таи, Вьетнам, Индонезия, Сингал, Иврит, Фарсы һәм башка телләрдә бастыра. Бхактиведанта Бук Трастның бастыруда эшләреннән башка, ул Кришна гыйбадәтханәләрен төзергә һәм яңартырга ярдәм итә - мәсьәлән, иң мәшһүр Гаудия Вайшнава изге урыннарында, мәсьәлән Вриндаван һәм Майяпурда.

# Bhaktivedanta Book Trust
## Структурасы

Бхактиведанта Бук Трастның алты төп басма дивизионы бар: Төньяк Европа, Төньяк Америка, Көнбатыш Тын, Урта Диңгез, Африка, һәм Һинд. Һәрбер бүлекнең бу бүлектә булган телләрдә бастыру өчен җаваплы караучысы бар. Караучылар елына ике мәртәбә очраша.
# .io

.io – Һинд океанда Британ территорияләренең югары дәрәҗәле милли домены.
# Бреа-де-Арагон

Бреа-де-Арагон (исп. Brea de Aragón) — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Бреа-де-Арагон
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 13,375557 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 553 ± 30 метр биеклектә урнашкан.
# Гейзер

* Җирне өйрәнүче фәннәр порталы
Ге́йзер (исл. geysa — ургылып агу сүзеннән) — вакыты белән кайнар су һәм пар фонтаны ата торган чыганак. Бу күренеш гидротермаль шартлау дип атала. Гейзерлар вулканизмның күрсәткече булып тора.

# Гейзер
## Күренекле гейзерлар

Камчаткада эре гейзерлар 1942 елда Гейзерлар үзәнлегендә, Кихпиныч вулканы янында табыла. Камчаткада 2007 елның 3 июнендә сил ташкыны төшкәнгә кадәр 20гә якыны эре булган (иң зурысы - Великан гейзеры) 100гә якын гейзер була.
Исландиядә якынча 30 гейзер бар. Шулар арасында дөньядагы иң актив гейзерларның берсе - Строккур. Ул 5-10 минут саен пар белән су катнашмасын атып чыгара.
Йеллоустоун милли паркы гейзерлары (саннары якынча 200) арасында иң зурлары - Гигант һәм Карт Хезмәтче. Беренчесе пар һәм су катнашмасын 40 метр биеклеккә 3 көнлек период белән атып чыгара, икенчесе - һәр 53-70 минут саен 42 метрга.
Гейзерлар шулай ук Яңа Зеландиядә бар. Алар арасында Ваймангу - дөньядагы иң зурысы һәм куәтлесе.
# Олейте

Олейте (ингл. Olathe) — АКШның Канзас штатында урнашкан шәһәр.

# Олейте
## Тарих

1857 дә нигезләнә.

# Олейте
## Кардәш шәһәрләр

* Кур (шәһәр), Швейцария
# Сан-Паулу-дас-Мисойнс

Сан-Паулу-дас-Мисойнс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатына карый.

# Сан-Паулу-дас-Мисойнс
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 223,886 км².
# Фостер (Род-Айленд)

Фостер — Америка Кушма Штатларының Род-Айленд штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Фостер (Род-Айленд)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Фостер (Род-Айленд)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 134 420 382 квадрат метр. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 160 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Алоизио

Алоизио (порт. José Aloísio da Silva, 27 гыйнвар 1975(1975-01-27) (49 яшь), Аталья, Алагоас, Бразилия — , ) — Бразилия һөнәри футболчысы (һөҗүмче), Казан «Рубины» составында Россия чемпионатының бронза призчысы (2003), Рио-де-Жанейро (1996), Гояс (1997, 1998, 1999), Парана (2005), Алагоас (2012) штатлары чемпионы, Бразилия чемпионы (2006-2008).
* 1 2 Transfermarkt.com — 2000.https://wikidata.org/wiki/Track:Q2449070https://wikidata.org/wiki/Track:P3699https://wikidata.org/wiki/Track:P7455https://wikidata.org/wiki/Track:P2447https://wikidata.org/wiki/Track:P7223https://wikidata.org/wiki/Track:P2446
* 1 2 Argentine Soccer Databasehttps://wikidata.org/wiki/Track:P6188https://wikidata.org/wiki/Track:Q19368470
# Риу-Меан

Риу-Меан — Португалиянең Авейру округына керә торган фрегезия. Санта-Мария-да-Фейра муниципалитетына карый.

# Риу-Меан
## Географиясе

Мәйданы — 6,47 км².
# Кампацо (Верона)

Кампацо — Италиянең Венеция төбәге Валеджо-суль-Минчо өязендә урнашкан торак пункт.

# Кампацо (Верона)
## Географиясе

Кампацо Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Кампацо (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Баһрот мәгарәләре

Баһрот Мәгарәләре, урында Барад(बारड) атамасы астында мәгълүм, Махараштрада, Даһану янында Һиндстанда бердәнбер Парси/Зәрдөштлек мәгарә гыйбадәтханәсе. Баһрот мәгарәләре Гөҗәратта, Санджаннан 25 километрда һәм Борди авылыннан кечкенә 8 км арада һәм шулай ук Таласаридан NH48 Дәүләт Шоссесыннан якынча 9 км да урнашкан. Бу тау сыртына башта авылның кабилә кешеләренә хуҗа булган, алар аны агач, карви (балчык стена ясар өчен кулланылган) җыяр өчен кулланган. Соңрак алар Буддачылык монахлары тарафыннан казылган кулланылмаган Буддачылык мәгарәләре булган. Атәшпәрәстләр Мөхәммәд бин Тугълукъ генералы Алаф Хан Санджан биләмәләренә яулап кергәннән соң бу тауларда 13 ел буена яшеренеп торган. ‘Ираншаһ Ялкыны’ шулай ук бу периодта (б.э. 1393–1405 елы) Баһротка күчерелгән булган. Хәтта хәзер, бу Изге Ут янып тора, хәзер ул Удвадада урнашкан, карагыз Ираншаһ Аташ Бәһрам, һәм аңа дөньяда тугъры утның иң күренекле дәрәҗәсе бирелгән. Баһрот мәгарәләре мирас урыны дип игълан ителгән булган һәм ул Һиндстанның Археологик Өйрәнүе (ASI) астында сакланып торган һәйкәл булып тора.

# Баһрот мәгарәләре
## Шулай ук карарга мөмкин

* Һиндстанда ут гыйбадәтханәләре исемлеге
# Емелевы

Емелевы (рус. Емелевы) — Киров өлкәсенең Афанасьево районында урнашкан авыл.

# Емелевы
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Емелевы
## Сәгать поясы

Емелевы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Емелевы
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: ?.
# Перигё (округ)

һәм
Перигё — Франциядәге округ (фр. Arrondissement). Дордонь департаментына карый.

# Перигё (округ)
## Географиясе

Мәйданы — 3337 км². Округ 18 кантоннан тора, алар үз чиратында 196 коммунага бүленгән.
# Зур Ацвеж

Зур Ацвеж — Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе, Мари Ил биләмәләрендә ага. Елга Ацвеж елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Зур Ацвеж
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Нократ, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010300412111100036634
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111103663
* Бассейн коды — 10.01.03.004
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Генриэтта (Миннесота)

Генриэтта — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Генриэтта (Миннесота)
## Тарихы

Генриэтта шәһәре елда нигезләнгән.

# Генриэтта (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 751 096 квадрат метр, 0,745171 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 302 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Зур Сардык

Зур Сардык – Россия территориясеннән ага торган елга. Киров өлкәсе, Удмуртия, , биләмәләрендә ага. Елга Көлмез елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 19 км.

# Зур Сардык
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны – Нократ, елга бассейны – Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды – 10010300512111100038774
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды – 111103877
* Бассейн коды – 10.01.03.005
* ГӨ буенча саны – 11
* ГӨ буенча чыгарылышы – 1
# Ми (ай кратеры)

Ми (лат. Mee) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 134,11 км булган кратер.

# Ми (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Артур Батлер Ми (1860—1926) хөрмәтенә бирелә.

# Ми (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# GAA

GAA (ингл. Glucosidase alpha, acid һәм Lysosomal alpha-glucosidase) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Соганбүкү (Ивринди)

Соганбүкү (төр. Soğanbükü) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Ивринди илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# NGC 168

NGC 168 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 168
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Фрэнк Муллер тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# IC 1041

IC 1041 — Сөмбелә йолдызлыгы чикләрендә урнашкан инфракызыл чыганак, рентгеновский источник һәм эмиссионная галактика .

# IC 1041
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1041, IRAS F14381+0335, PGC 52434, 2MASX J14403793+0322375, MCG+01-37-045, Z 47-134, UZC J144037.9+032238, UZC J144037.8+032238, Z 1438.1+0335, SDSS J144037.89+032237.3, SDSS J144037.89+032237.2, SDSS J144037.90+032237.2, LEDA 52434 һәм Gaia DR2 3656529340981590912 буларак та сурәтләнә.
# Прусим (Великопольское воеводалыгы)

һәм
Прусим — Польшаның Великопольское воеводалыгы Квильч гминасында урнашкан авыл.

# Прусим (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Телеусай

Телеусай (каз. Тілеусай) — Казакъстанның Төньяк Казакъстан өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Телеусай
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# (5976) Kalatajean

(5976) Kalatajean (лат. Kalatajean) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5976) Kalatajean
## Тарихы

1992 елның 25 сентябрендә галимнәр тарафыннан Ок-Ридж обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 SR2» саналган.
# Ригельсберг

Ригельсберг (алман. Riegelsberg) — Алманиянең Саар җирендә урнашкан коммуна.

# Ригельсберг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,65 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 337 метр биеклектә урнашкан.
# Сотогуда-Палуе (Белуно)

Сотогуда-Палуе — Италиянең Венеция төбәге Рокка-Пьеторе өязендә урнашкан торак пункт.

# Сотогуда-Палуе (Белуно)
## Географиясе

Сотогуда-Палуе Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Сотогуда-Палуе (Белуно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ени Зуванд

Ени Зуванд (әзери. Yeni Zuvand) — Әзербайҗанның Масаллы районына караган авыл.
# MAPT

MAPT (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Хурисдиксьон-де-Сан-Садорниль

Хурисдиксьон-де-Сан-Садорниль (исп. Jurisdicción de San Zadornil) — Испаниянең Бургос провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Хурисдиксьон-де-Сан-Садорниль
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 31 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 658 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Кардито (Беневенто)

Кардито — Италиянең Кампания төбәге Сан-Джорджо-ла-Молара өязендә урнашкан торак пункт.

# Кардито (Беневенто)
## Географиясе

Кардито Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Кардито (Беневенто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Екиҗилер (Эрҗиш)

Екиҗилер (төр. Ekiciler) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Эрҗиш илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Суриков (кратер)

Суриков — Меркурий планетасының 37° к. к. 125° кб. о. координаталары буенча урнашкан 105 километрлы кратеры.

# Суриков (кратер)
## Исеме

Кратер рус рәссамы Василий Суриков хөрмәтенә аталган.
# Аргенбюль

Аргенбюль (алман. Argenbühl) — Алманиянең Баден-Вюртемберг җирендә урнашкан коммуна.

# Аргенбюль
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 76,37 км² (1984). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 685 метр биеклектә урнашкан.
# Магона (Ровиго)

Магона — Италиянең Венеция төбәге Джаччано-кон-Барукелла өязендә урнашкан торак пункт.

# Магона (Ровиго)
## Географиясе

Магона Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Магона (Ровиго)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Капета (Падова)

Капета — Италиянең Венеция төбәге Карчери өязендә урнашкан торак пункт.

# Капета (Падова)
## Географиясе

Капета Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Капета (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дакстен

Дакстен (фр. Dachstein) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Дакстен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,46 км².
# HD952

HD952 — Андромеда йолдызлыгында урнашкан A0III спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,25 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Агаҗык (Бурһание)

Агаҗык (төр. Ağacık) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Бурһание илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# HD93284

HD93284 — Кил йолдызлыгында урнашкан A3mA5-F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,43 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Талас бәрелеше

Талас бәрелеше яки Атлах бәрелеше (кытайча 怛羅斯會戰, гарәпчә معركة نهر طلاس) — 751 елда Талас елгасында (бүгенге Казакъстанның Тараз шәһәре янында) Атлах шәһәре янында булган бер яктан Габбәс Хәлифәлеге һәм Төркеш каһанлыгы, икенче яктан Кытайның Таң династиясе гаскәре арасында Үзәк Азия өчен бәрелеш.

# Талас бәрелеше
## Тарих

751 елга гарәп гаскәре Иран, Сүрия, Фәләстинне яулап ала, Көнбатыш Төрки Каһанлыгы һөҗүмгә каршылык күрсәткәнгә карамастан гарәпләр көнбатыш өлешен ала, Хәлифәлеккә кертелә һәм төбәктә Ислам тарала башлый.
749 елда Кытай гаскәр башлыгы Гао Сәнҗи Ташкәнт шәһәрен басып ала, төрки хаким Мохәдү не үтерә. Хәлифәнең җирле идарә вәкиле Әбү Мөслим Таразда гарәп гарнизонын сакласын өчен Кытай гаскәренә каршы Зияд ибн Салих җитәкчелегендәге Йәмән атлы гаскәрен җибәрә, аларга төрки гаскәр кушыла.
Бәрелештә һәр яктан 100 мең гаскәри катнашкан, 5 көн дәвамында сузылган. Бишенче көндә карлуклар көчләре кытай гаскәренең тылына һөҗүм итә һәм кытайлылар чигенергә мәҗбүр булалар.

# Талас бәрелеше
## Әһәмият

Талас бәрелеше Кытайның Тан дәүләтенә көнбатышка алга китүне бирми, гарәп гаскәре дә зур зыян күрә, нәтиҗәдә Төркеш каһанлыгына һөҗүм туктый.
Талас бәрелешеннән соң Ән Лушән баш күтәрүе башлый һәм Кытай куәтен бик киметә, Тан нәселе чик буе гарнизоннарын көнчыгышка чакырырга мәҗбүр була.
Гарәпләр дә Талас үзәнендә кала алмаганнар һәм Шаш (Ташкәнт янында) төбәгенә чигенәләр.
Талас бәрелеше нәтиҗәсендә:
* Гарәп гаскәренең көнчыгышка һөҗүме туктала
* Ислам төрки халыклар арасында тарала башлый
* Карлуклар бәйсез дәүләтен төзиләр
* Кәгазь технологиясе әсирләр аша Көнбатышка килә
* Уйгырлар Көнчыгыш Төркистанда үз дәүләтен торгыза
* Кытайның Тан дәүләте түбән төшә башлый һәм кытайлыларның көнбатышка таралышы 1000 елга диярлек туктатылган.
# Стара Тухожа

һәм
Стара Тухожа — Польшаның Великопольское воеводалыгы Седлец гминасында урнашкан авыл.

# Стара Тухожа
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# IC 4159

IC 4159 — чикләрендә урнашкан спираль галактика .

# IC 4159
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4159 буларак та сурәтләнә.
# Хёфен (Тироль)

Хёфен — Австриянең Тироль федераль җирендә урнашкан коммуна. Ройтте округы составына керә.

# Хёфен (Тироль)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 868 метр биеклектә урнашкан. Венгле коммуналары белән чиктәш.
# Васенина (Свердловск өлкәсе)

Васенина (рус. Васенина) — Свердловск өлкәсенең Талица шәһәр округы составына керүче авыл.

# Васенина (Свердловск өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Васенина (Свердловск өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Лешиле (Долж)

Лешиле — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. Шимнику-де-Сус (коммуна) коммунасына карый.

# Лешиле (Долж)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Гилино

Гилино — Польшаның Мазовия воеводалыгы Бельск гминасында урнашкан авыл.

# Гилино
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.