yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Ибраһим Рәиси

Ибраһим Рәиси, Аятулла Сәет Ибраһим Рәиси (фар. سید ابراهیم رئیسی, 1960 елның 14 декабре, Иран, Мәшһәд ― 2024 елның 19 мае, Иран, Көнчыгыш Азәрбайҗан, Варзакан) ― Иран дәүләт һәм сәяси эшлеклесе, 2021 елның 18 июненнән 2024 елның 19 маена кадәр Иран Ислам Республикасы президенты, 3 августта вазифасына керешкән. 2019―2021 елларда ― Иранның суд хакимияте башлыгы, 2014―2016 елларда ― ил генераль прокуроры.

# Ибраһим Рәиси
## Тәрҗемәи хәле

1960 елның 14 декабрендә Иранның Тәһраннан кала икенче зур шәһәре, Рәзави-Хөрәсән устаны башкаласы Мәшһәдта туган. 1980 елда Ком шәһәре мәдрәсәсендә дини белем ала һәм Иранда Ислам революциясеннән соң барлыкка килгән яңа хокукый системада үз карьерасын төзи башлый.

# Ибраһим Рәиси
## Сәяси эшчәнлеге

1985 елда ил башкаласы Тәһранга күчеп килә, анда шәһәр прокуроры урынбасары итеп билгеләнә. 1988 елда режимга каршы көрәшүчеләрне, шул исәптән «Иран халкы мөҗәһитләре» оешмасы әгъзаларын да, җәзалауны оештыруда катнаша.
1989―1994 елларда Тәһран прокуроры вазыйфасын башкара. 1994 елда аны Иран Генераль инспекциясе башлыгы вазифасына кадәр күтәрәләр.
2004 елда Иран прокуроры урынбасары итеп билгеләнә. 2005 елда Иран президенты Мәхмүт Әхмәдиниҗат аңа Иран куркынычсызлык министры вазифасын тәкъдим итә, Рәиси тәкъдимнән баш тарта.
2014 елның августыннан ― Иранның Генераль прокуроры. 2016 елның мартында әлеге вазифадан отставкага китә һәм Ислам дөньясының иң бай фондларының берсе – «Астан-и Кудс Разави» фондын җитәкли башлый.
2017 елның маенда Иран Президенты вазифасына кандидат итеп күрсәтелгән, әмма сайлауда Президент Хәсән Руханига оттыра.

# Ибраһим Рәиси
## 2021 елда Иран Президентын сайлау

2021 елда Иран Президентын сайлауда катнашу өчен үз кандидатурасын тәкъдим итә. Президент сайлаулары Иранда 18 июньдә узган. Сайлауга үз кандидатурасын тәкъдим иткән 592 нәмзәттән 7 кандидат кертелгән. Сайлауда 28 миллион 600 мең сайлаучы катнашкан. И. Рәиси 17,8 миллион тавыш, көндәшләре – Иранның кабул ителгән карарларның максатка ярашлылыгы буенча Совет секретаре Мөхсин Ризаи 3,3 миллионнан артык, Иран Үзәк банкының элеккеге башлыгы Әбделнасыйр Һиммәти 2,4 миллион тирәсе, Мәҗлес рәисе урынбасары Әмир Хөсәен Казыйзадә Хашими 1 миллионнан артык тавыш җыйган

# Ибраһим Рәиси
## Үлеме

2024 елның 19 маенда вертолет һәлакәте нәтиҗәсендә һәлак була.

# Ибраһим Рәиси
## Гаилә хәле

Өйләнгән. Хатыны ― Җәмилә Аламолхода, Мәшһәд мәчетенең җомга намазы имамы кызы, Тәһранда Шәһид Бәхәшти исемендәге университет доценты, шулай ук университетның Фундаменталь фән һәм техника институты президенты. Ике кызлары бар.
# Абдуллин

Абдуллин (Абдуллина) – татар, башкортларда еш очрый торган фамилия. Гарәптән алынган кеше исеменнән (Абдулла, Габдуллаһ - Аллаһ колы) ясалган. Габдуллин (Габдулла), Абдулов (Абдул) вариантлары да бар.
Татарча Википедиядә әлеге фамилияне кулланып ясалган түбәндәге мәкаләләр урнаштырылган:
* Азат Абдуллин (20.06.1931―11.11.2023) — язучы, рус телендә язган.
* Альберт Абдуллин (Чернобровкин) — шагыйрь, «Мәк чәчәге» җыры авторы.
* Әнәс Абдуллин (1941), нефтьче.
* Әнвәр Абдуллин (1917-2002) — Советлар Берлеге Каһарманы.
* Басыйр Абдуллин (1892-1938) — язучы, драматург.
* Зиннәтулла Абдуллин (1897—1943) — 112-нче Башкорт атлы дивизиясе штабында писарь вазифасын башкарган кызылармеец
* Зөфәр Абдуллин (1927―2020) — Бөек Ватан сугышында катнашкан ветеран, 1957 елдан СССР Журналистлар союзы әгъзасы.
* Ибраһим Абдуллин (1920-2008) — язучы, С.Юлаев премиясе иясе (1994).
* Илфак Абдуллин (1942-2003) — галим, химия фәннәре докторы.
* Илфат Абдуллин (1998), казакъстанлы спортчы (җәядән ату), халыкара класслы спорт мастеры.
* Инсаф Абдуллин(1963) — диктор, Татарстанның атказанган артисты.
* Искәндәр Абдуллин
** Искәндәр Абдуллин (1935-?) — тел галиме.
** Искәндәр Абдуллин (1975) (1975) — шагыйрь, педагог. Р. К. Абдуллинның улы.
* Мазһар Абдуллин (1912-1942) — яугир шагыйрь.
* Мансур Абдуллин (1919-1999) — Советлар берлеге Каһарманы.
* Марат Абдуллин (1948) — БДУ профессоры, химия фәннәре докторы. Ибраһим Абдуллинның улы.
* Миңневасик Абдуллин (1946), спортчы (йөгерү), педагогика фәннәре кандидаты, СССР спорт мастеры (1977), БР атказанган физик тәрбия хезмәткәре (1999).
* Мөслим Абдуллин (1916-1996) — җырчы (тенор), Казакъ ССР халык артисты.
* Мөхәммәт Абдуллин (1888—1936) — хәрби һәм дәүләт эшлеклесе.
* Раил Абдуллин (2000) — футболчы (сакчы).
* Рәшит Абдуллин (1951-2004) — җырчы (бас), композитор.
* Риф Абдуллин — рәссам, М. Акмулла премиясе иясе.
* Ришат Абдуллин (1916-1988) — җырчы (баритон), ССРБ халык артисты/
* Роман Абдуллин (1991), рәссам-монументалист, Муса Җәлил премиясе лауреаты (2021), Россия Сәнгать Академиясенең әгъза-корреспонденты (2022).
* Рубин Абдуллин (19.08.1950) — Казан консерваториясе ректоры (1988). Саре Абдуллинаның улы.
* Сафа Абдуллин (1924-1994) — укытучы, рәссам.
* Фәтхулла Абдуллин (20.12.1937) — язучы.

# Абдуллин
## Абдуллина

* Карина Абдуллина (13.01.1976) — эстрада җырчысы.
* Нурия Абдуллина (1957―2024), журналист, җырчы, композитор. БР атказанган мәдәният хезмәткәре.
* Саре Абдуллина (18.01.1929) — КФУ профессоры.
* Флюра Абдуллина (1963) ― диктор һәм журналист.
# Елабыш

Елабыш (чуаш. Юлапӑш, рус. Елабыш) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.

# Елабыш
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Елабыш
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 12 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Ле-Баркарес

Ле-Баркарес (фр. Le Barcarès) — Франциянең Көнчыгыш Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Екатерина Лисина

Екатерина Виктор кызы Лисина (рус телендә: Екатерина Викторовна Лисина; 1987 елның 15 октябрендә туган) ул Россия моделе һәм элекке баскетбол уйнаучысы. Хәзерге вакытта ул иң биек модель буларак Дөнья Гиннес рекордына ия. Баскетбол карьерасы дәвамында ул 2008 ел җәйге Олимпиадасында Россия милли такымы өчен ярышып бронза медале откан.

# Екатерина Лисина
## Дөнья рекорды иясе

Лисина ике дөнья рекордына ия: иң озын аяклы хатын-кыз буларак, аның сул аягы 132,8 см һәм уң аягы 132,2 см һәм иң биек профессиональ модель буларак, буе 205,16 см һәм шулай ук рәсми рәвештә иң зур аяк киеме үлчәмле хатын-кыз булып танылган (47 размер), боларның барысы да Дөнья Гиннес рекордлары бүләген алган һәм 2018 нөсхәләрендә язып куелган. 2020 елның октябрендә иң озын аяклы хатын-кыз дөнья рекорды 208,28 см буйлы Техас тинейджеры Мэси Карринга күчкән, аның сул аягы 135, 267 см һәм уң аягы 134,3 см булган. Ул шулай ук элек яше шуннан узганчы шул ук рекордның тин- яше рекордына ия булган.

# Екатерина Лисина
## Популяр мәдәнияттә

Модель булуына өстәп Лисина косплеер, ул Resident Evil Village антагонисты Леди Димитрескуны күрсәткән. 2022 елның ноябренә аның иҗтимагый медиасында аңа ияреп 10 000 000 язылучы бар, ә “лайклар” саны 117 000 000-нан арткан.

# Екатерина Лисина
## Шәхси тормышы

Лисина укырга һәм караоке җырларга ярата. Ул фотосурәтләр төшерергә ярата. Лисина картиналар чигә торган булган.
Ул Һинд дине тарафдары һәм шул дингә күчкәч вегетариан булып киткән. 2011 елның 24 январендә Екатерина Лисина улына тормыш биргән.
# Антуан Карон

Антуан Карон (француз телендә: Antoine Caron, 1521, Бове — 1599, Париж) — француз рәссам-маньеристы, китап иллюстраторы, Фонтенбло мәктәбенә караган.

# Антуан Карон
## Тәрҗемәи хәле

Карон Боведа туган булган. Яшүсмер вакытында чиркәүләр өчен фрескалар ясап рәсем ясый башлаган. 1540—1550 елларда Фонтенблода Приматиччо һәм Никколо дель Аббате белән эшләгән. 1561 елдан бирле Екатерина Медичи һәм Генрих II Валуа сарае янында булган. Сарай яны рәссамы буларак Парижда Карл IX таҗ кию һәм Генрих IV-нең Маргарита де Валуа никахы оештыручысы булган (XX гасырда аларның аллегорик образлыгы Ф.Йейтс игътибарын җәлеп иткән). Ул Парижда 1599 елда үлгән.

# Антуан Карон
## Иҗады

Аның эшләренең әзе генә сакланып калган. Тарихи һәм аллегорик сюжетлар, сарай яны церемонияләрен ясаган. Франциядә XVI гасырда дини сугыш вакытларында Валуа сарай янының киеренке һәм уалучан атмосферасын нәфислек белән торгыза.

# Антуан Карон
## Әсәрләре

Карон картиналары Луврда, Фонтенбло Музеенда, Мюнхенның берничә музеенда, Яңа Дөнья тупламаларында, шәхси тупламаларда саклана.
# Кыргыз Автономияле Совет Социалистик Республикасы (1926—1936)

1920―1925 елларда, нигездә, хәзерге Казакъстан территориясендә яшәп килгән Кыргыз АССР белән бутамагыз
Кыргыз Автономияле Совет Социалистик Республикасы (кырг. Кыргыз Автономиалуу Кеңештик Социалисттик Республикасы) ― 1926―1936 елларда РСФСР составында булган автономияле республика.
Башкаласы ― Пишпәк шәһәре. 1926 елның 12 маенда СССР Үзәк Башкарма Комитеты Президиумы шәһәр исемен (1925 елның октябрендә Пишпәктә туган) М. В. Фрунзе истәлегенә Фрунзе итеп үзгәртә.

# Кыргыз Автономияле Совет Социалистик Республикасы (1926—1936)
## Тарих

Кыргыз АССР 1926 елның 1 февралендә Кыргыз автономияле өлкәсен (Кыргыз АӨ, КАӨ) үзгәртеп кору юлы белән оештырыла.
1934 елның 20 августында Бөтенсоюз Үзәк Башкарма Комитеты Президиумы республиканың районнарга яңа бүленешен раслый.
1936 елның 5 декабрендә СССРның яңа («Сталин») Конституциясе кабул ителгәч, Кыргыз АССР Кыргызстан ССРга үзгәртелә.
# Сосновка (Елхау районы)

Сосновка (рус. Сосновка) — Самар өлкәсенең Елхау районында урнашкан авыл.

# Сосновка (Елхау районы)
## Сәгать поясы

Сосновка (Елхау районы) Самар вакыты (Samara Time Zone, SAMT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +4:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +1 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+1 итеп күрсәтелә.

# Сосновка (Елхау районы)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: даими яшәүче халык юк.
# Куяр

Куяр (чирм. Куяр, рус. Куяр) — Мари Илнең Медведево районында урнашкан бистә.

# Куяр
## Сәгать поясы

Куяр Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Куяр
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (65,4%), чирмешләр (26,3%), татарлар (3,2%).
# Спишский Штявник

Спишский Штявник — Словакиянең округында урнашкан авыл.

# Спишский Штявник
## Тарихы

Авыл елда нигезләнгән.

# Спишский Штявник
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Спишский Штявник
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Идегәй (спектакль, 2023)

* театр порталы
* татар сәнгате порталы
Идегәй — татар халкының тарихи «Идегәй» дастаны буенча куелган спектакль. Ул Алтын Урда таркалу чорында Туктамыш хан һәм Идегәй әмир турында язылган күпсанлы риваять һәм легендалардан гыйбарәт, дастанындагы вакыйгалар XIV гасыр азагы — XV гасыр башында Алтын Урда дәүләтендә тәхет тирәсендә барган канлы көрәшнең дәүләтне таркатуга китергән кискен бер чорын сурәтли.

# Идегәй (спектакль, 2023)
## Тарихы

Спектакль беренче тапкыр 2023 елда, өч тапкыр - 26 һәм 27 гыйнварда һәм 9 февральдә Казанның Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры сәхнәсендә уйнала. Идел буе Болгар дәүләтендә ислам динен кабул итүгә 1100 ел тулуга багышланган. Режиссеры Туфан Имаметдинов.
Тамашалар алдыннан театр музеенда «Идегәй» дастанына һәм эпосның реконструкцияләнгән тексты авторы Нәкый Исәнбәткә багышланган күргәзмә оештырылган.

# Идегәй (спектакль, 2023)
## Төп каһарманнар

* Идегәй
* Туктамыш хан
* Шаһ Тимер
* Котлыкыя
* Яникә
* Субра
* Җантимер би
* Аңгысын
* Чапкын
* Бодайби
* Кадыйрбирде
* Киң Җанбай
* Морза
* Таңгысын
* Дөрмән би
* Чакмагыш би
* Чичән
* Идегәйнең әнисе

# Идегәй (спектакль, 2023)
## Кыскача эчтәлеге

Эпоста сәнгати формада татар халкының формалашу чоры тасфир ителә. «Идегәй» дастаны буенча куелган спектакльнең нигезендә үзара бәйлелекнең никадәр зарарлы булуы, көчле шәхесләрнең дәүләт мәнфәгатьләре дәрәҗәсендә көрәшү, яки көнкүрешкә бәйле рәвештә кешеләрнең бер-берсе белән мөнәсәбәтләре бозылу идеясе ята. Эпосның да, «Идегәй» спектакленең дә төп мотивлары – батырлык, туган җиргә мәхәббәт, дошманнарга нәфрәт, дуслык һәм үз-үзеңне корбан итү, намуслылык һәм гаделлеккә дан җырлаудан гыйбарәт.

# Идегәй (спектакль, 2023)
## Тәнкыйть

Спектакль белгечләрдә, аерым алганда, тарихчыларда һәм әдәбиятчыларда зур сораулар тудырган.
# Тукта әле! (3 нче чыгарылыш)

Тукта әле! (3 нче чыгарылыш) (рус. Ну, погоди! (выпуск 3)) — «Ну, погоди!» сериясеннән өченче мультипликацион фильм.

# Тукта әле! (3 нче чыгарылыш)
## Мультфильмның сюжеты

Шәһәр читендәге юлда Бүре велосипедчы Куянны куып җитәргә тырыша, ләкин бары тик комик хәлләргә генә эләгә: үзенең мотоциклын куа, тимер юл шлагбаумына бәрелә, тере балык белән автоцистернадан чуардан тешләнә, җимерелә торган ярыш автомобилендә йөри, күтәргеч кранның казык белән мичләрдән бәрелә, велосипедтан егылып төшә, үз өстенә торба ташый һәм нәтиҗәдә аны йөртүчедән кача.

# Тукта әле! (3 нче чыгарылыш)
## Ясаучылар

Сценарий авторлары: Феликс Камов, Александр Курляндский, Аркадий Хайт
Режиссеры: Вячеслав Котёночкин
Куючы рәссам: Светозар Русаков
Оператор: Елена Петрова
Тавыш операторы: Георгий Мартынюк
Музыкаль бизәү: Геннадий Крылов
Рәссам-мультипликаторлар: Юрий Бутырин, Валерий Угаров, Фёдор Елдинов, Сергей Дёжкин, Виктор Лихачёв, Виктор Арсентьев, Олег Комаров
Рольләр: Марсель Мәхмүтов — Бүре
Рәмзия Фәйзуллина — Куян
Режиссеры: Вячеслав Котёночкин
Куючы рәссам: Светозар Русаков
Оператор: Елена Петрова
Тавыш операторы: Георгий Мартынюк
Музыкаль бизәү: Геннадий Крылов
Рәссам-мультипликаторлар: Юрий Бутырин, Валерий Угаров, Фёдор Елдинов, Сергей Дёжкин, Виктор Лихачёв, Виктор Арсентьев, Олег Комаров
Рольләр: Марсель Мәхмүтов — Бүре
Рәмзия Фәйзуллина — Куян
# Репезиш

Репезиш — Португалиянең Визеу округына керә торган фрегезия. Визеу муниципалитетына карый.

# Репезиш
## Географиясе

Мәйданы — .
# Рапоза (Алмейрин)

Рапоза — Португалиянең Сантарен округына керә торган фрегезия. Алмейрин муниципалитетына карый.

# Рапоза (Алмейрин)
## Географиясе

Мәйданы — 65,42 км².
# Ласевити

Ласевити — Польшаның Мазовия воеводалыгы Жевне гминасында урнашкан авыл.

# Ласевити
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Лахов

Лахов (чех. Lachov) — Чехиянең Кралове Градец крае Теплитсе-над-Метуи районында урнашкан авыл.

# Лахов
## Географиясе

Мәйданы — 4,104 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Лахов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лахов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лахов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 532 |
| 1880 | 435 |
| 1890 | 463 |
| 1900 | 432 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 460 |
| 1921 | 419 |
| 1930 | 367 |
| 1950 | 181 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 151 |
| 1970 | 128 |
| 1980 | 104 |
| 1991 | 85 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 84 |
| 2011 | 94 |
| 2021 | 89 |
# Ямашнефть

«Ямашнефть» нефть-газ чыгару идарәсе — 1969 елда Татарстан Республикасы территориясендә вак ятмаларны эшкәртү буенча тәҗрибә-сәнәгать эшләре үткәрү өчен авыр һәм югары үзле нефть запаслары булган эксперименталь предприятие буларак оештырылган оешма.
Предприятиенең төп бурычы булып нефть чыгаруны оештыру барышында тәҗрибә, техника һәм технологияләр эшләү һәм вак ятмаларны эшкәртү принципларын формалаштыру тора. Бүген «Ямашнефть» нефть — газ чыгару идарәсе «Татнефть» ачык акционерлык җәмгыятенең алдынгы һәм тотрыклы үсештәге структур бүлекчәләренең берсе.

# Ямашнефть
## Тарихы

«Ямашнефть» НГДУсы 1969 елның 14 гыйнварында «Татнефть» берләшмәсе составында татар гөмбәзенең көньяк куполының көнбатыш өлешендә вак ятмаларны сәнәгый эшкәртүгә кертү өчен оештырыла. Нефть-газ чыгару идарәсе 1954 елның апрелендә үк борауланган 43 нче скважина булган Ямаш нефть ятмасыннан үз исемен ала.

# Ямашнефть
## Җитештерү эшчәнлеге

«Ямашнефть» нефть-газ чыгару идарәсе дистәләгән уникаль эшләнмә булдырган, аларның күбесенең республика буенча гына түгел, ә Россиядән читтә дә аналоглары юк. 1976 елда «Ямашнефть» НГДУсының Ямаш һәм Сиренев ятмаларында беренче тапкыр карбонат катламнарында ППД максатларында заводлауны оештыру методы кулланыла. Беренче тапкыр «Татнефть» берләшмәсендә, ППД максатлары өчен, пластик суны утильләштереп, турыдан-туры нефтькә башлангыч әзерлекне оештыру схемасы кертелә. Алга таба сыйфатның III төркеме буенча товар нефте алу өчен реконструкция ясала. Нәтиҗәдә, пласт суы ППД максатлары өчен файдаланыла башлый, нефтьне транспортлау чыгымнары 30% ка кими.
Беренче тапкыр нефтьне резервуарлардан һәм җиңел фракцияләрне тоту җайланмаларыннан файдаланып әзерләү схемасы кертелә. Шуның аркасында нефтьне 5% ка кадәр эшкәртү мөмкинлеге булдырыла, «Татнефть» ГАҖ буенча электр куллануның иң түбән чагыштырма нормалары тәэмин ителә, I сыйфат төркеме буенча нефть әзерләүнең иң түбән үзкыйммәте һәм 2,4 кВтч/т нефть әзерләүгә һәм объектның металл сыйдырышлылыгы 2,6 тапкыр киметелә.
«Ямашнефть» нефть-газ чыгару идарәсенең Архангельск ятмасында беренче тапкыр «Татнефть» ГАҖдә нефть һәм иярчен газның уртак транспорты принцибын кулланып, нефть җыю системасын формалаштыруның яңа схемасы кертелә. Бу бер типтагы нефть җыю һәм кудыру объектлары төзелешен төшереп калдырырга, иярчен нефть газын технологик ихтыяҗларга куллана башларга һәм факелларны бетерергә, металл сыйдырышлылыгын һәм нефть промыселы объектларының энергия сыйдырышлылыгын киметергә мөмкинлек бирә.
Нефть чыгару объектларын электр белән тәэмин итү схемасы кертелә, 35-110 кВт югары көчәнешле электр энергиясе белән тәэмин итүчеләрдән, бу электр энергиясе югалтуларын киметүгә ярдәм итә.
Ел саен техниканы һәм технологияләрне кертү елына 76-80 млн.сум күләмендә эксплуатация чыгымнарын оптимальләштерергә мөмкинлек бирә.
# Маседу-де-Кавалейруш (район)

Маседу-де-Кавалейруш — Португалиянең Браганса округына керә торган фрегезия. Маседу-ди-Кавалейруш муниципалитетына карый.

# Маседу-де-Кавалейруш (район)
## Географиясе

Мәйданы — 15,34 км².
# Татарлар: халык исәбен алу һәм сәясәт

Татарлар: халык исәбен алу һәм сәясәт - Дамир Исхаковның 2010 елда Татарстан китап нәшриятында басылган китабы. Татар халкының этник тарихына багышланган бу хезмәттә татарларның барлыкка килүе, аларның Урта гасырларда һәм милләт оешу дәверендәге этник үсеш проблемалары турында сүз бара. Китапта гомуммилли этноним һәм милли үзаң формалашу мәсьәләсенә, аларны үстерүдә татар зыялыларының тоткан урыннарына игътибар бирелә. Моннан тыш татарлар арасында XVIII-XX гасырларда барган демографик процессларга күзәтү ясала, 2002 елгы Бөтенрусия халык исәбен алу мәгълүматлары анализлана. Китап ике телдә (татар һәм рус) басыла. Китапның тиражы 2000 д.
# Алтай алтын кешесе

Алтай алтын кешесе — безнең эрага кадәр 4-3 гасырларга караган каберлек. Россия фәннәр академиясенең Себер бүлеге Археология һәм этнография институты хезмәткәре Петр Иванович Шульга тарафыннан Алтай краеның Локтев районында табылган (Россия).
Безнең эрага кадәр IV-III гасырларда күмелгән "Алтын кеше" 1995 елда Казакъстан чигеннән якынча 25 км ераклыкта Алтай краеның көньяк өлешендә (Локтев районы) Алей елгасының уң ярында урнашкан Локоть-4а зиратында (Курган № 9) табылган. Күпчелек Курган өемнәре (диаметры 7-19 м) 200-250 ел элек талаучылар, XX гасырда башкарылган төзелеш эшләре тарафыннан тулысынча яки өлешчә җимерелгән булган. Шулай да, анда күп санлы табышлар, шул исәптән мифик хатын-кызлар, ланалар һәм лотослар сурәтләре төшерелгән «алтын белән капланган» импорт Һинд көзгесе-погремушка, шулай ук кораллар, хәрби билбау детальләре һәм күп санлы алтын әйберләр ачылган.
Барлык мәгълүматлар буенча, каберлектә Казакъстан далаларының күчмә сакларының скифоид кабиләләре, Приобье һәм тау Алтаеның камен һәм базырык археологик культуралары белән тыгыз бәйләнешләре булган затлы нәсел вәкилләре җирләнгән. Бу ыругның кайбер үлгән ир-атлары һәм хатын-кызлары рухани функцияләрен үтәгәннәрдер. Өч кабердә үлгән ир-атларның баш киемнәре, курткалары, чалбарлары һәм итекләре калын алтын фольгадан уеп ясалган төрле әйберләр белән бизәлгән, ләкин 9 нчы кургандагы ян каберләрнең берсен генә талаучылар тапмаган. Анда 23-27 яшьлек яшь кешенең сөякләре сакланган, аның баш киемен 119 алтын торба, пластина һәм хайван стилендәге күләмле сурәтләр бизәгән. Сул колагында алтын бөртекле үзенчәлекле алка булган. Куртка, чалбар лампаслары һәм итекләр билгеле бер тәртиптә 1609 алтын шакмак һәм турыпочмаклар белән бизәлгән. Ике алтын бляхалы билбауга алтын фольга белән уралган бер символик уклы колчан эленгән. Мондый каберләрдән аермалы буларак, кабердә башка корал булмаган. Шундый ук, әмма алтын белән бизәлгән костюм Алма-Ата шәһәре янында безнең эрага кадәр IV гасырга караган сак "патша" курганында табылган. Шунысы кызыклы, бу дөньякүләм танылган, якынча 1000 км көньякта яшәгән Ыссык «алтын кешесе», шулай ук кыска буйлы (165 см тирәсе) яшь европеоид булган (16-18 яшь), ул егәрлеге белән аерылып тормаган, һәм шулай ук ян каберендә җирләнгән. Локте-4ада узган казулар скифлар вакытында Урта Азия оазисларыннан Алтайга һәм Приобьега кадәр дала күчмә халыклары арасында тыгыз элемтәләр булуын тагын бер тапкыр раслый. 15 елдан соң үткәрелгән яңа тикшеренүләр Локоть-4а зиратыннан 15 км ераклыкта Бугры авылы янында урнашкан б. э. к. III гасыр «локтевчылар» ның югары элитасы җирләүләрен тикшерә. Аларда Кытайда ясалган дәрәҗәле лаклы һәм көмеш әйберләр табылган, бу аларның бәйләнешләре географиясен Ерак Көнчыгышка таба киңәйтә. Бугры курганындагы барлык каберлекләр дә таланган, ләкин тикшерүчеләр зиратларда шулай ук «алтын кешеләр»булган дип саный.
# Медякасы

Медякасы (чуаш. Метякасси, рус. Медякасы) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429078. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253895004. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000006000.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Медякасы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 112 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (96,00%).
# Түбән Юплан

Түбән Юплан (чирм. Йоплан, рус. Нижняя Юплань) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.

# Түбән Юплан
## Сәгать поясы

Түбән Юплан Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Түбән Юплан
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).