yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Башкортстанның Рус дәүләтенә кушылуы

Башкортларның Рус дәүләтенә керүе — руслар Казан, Әстерхан, Себер ханлыкларын басып алганнан соң, 1554-1557 елларда башкортларның Килешү нигезендә Россия патшалыгына керүе.

# Башкортстанның Рус дәүләтенә кушылуы
## Тарих

XVI гасыр урталарында хәзерге Башкортстан территориясе — Нугай Урдасы, Әстерхан, Казан һәм Себер ханлыклары - дәүләтләре составына кергән булган. Мондый күренеш башкорт кабиләләренең Мәскәү подданствосын бер үк вакытта алу мөмкинлегенә комачаулаган һәм процессны кыенлаштырган, озакка сузган.
1552 елда Казан ханлыгын буйсындырган патша Иван IV башкортларга Рус дәүләтенә үз теләкләре белән керү тәкъдиме белән мөрәҗәгать иткән.
Шул ук вакытта Нугай Урдасында XVI гасыр уртасында сәяси тотрыксыз ситуация булган. Элек Казан ханлыгына кергән башкорт җирләренә нугай морзалары һәм себер хакимнәре кул сузудан тартынмыйлар. Төбәктәге табигый хәл (афәтләр, ачлык һәм ваба чире) эшне катлауландыра. Биләмәләрнең үзара тарткалаш сугышлары башланган. XVI гасырның икенче яртысында нугайлар башкортлар яшәгән территориядән Идел аръягына һәм соңрак көнбатышка, Кубань юнәлешендә, яисә көньякка, Каспий һәм Арал диңгезләре тирәсенә күченеп китәләр.
Халык җыеннарында башкорт ырулары вәкилләре сайланган, сөйләшүләр алып бару максатында, вәкилләр башта Казанга, аннары Мәскәүгә барган.
1554-1557 елларда Казандагы патша наместнигы баяр А. Б. Горбатый-Шуйский белән элекке Казан ханлыгының подданныйлары — төньяк-көнбатыш башкортлары — байлар, бүләр, гайнә, ирәкте, каратабын, уран, аннары үзәк — мең, юрматы, көньяк-көнчыгыш — бөрҗән, кыпчак, тамъян, үсәргән, көнчыгыш кабиләләре — табын, көлә (?) вәкилләре сөйләшүләр алып барган.
Башкортларның Рус дәүләтенә керүенең йомгаклау этабы 1557 елда илчеләрнең Мәскәүгә барып, анда Мәскәү хакимияте белән сөйләшүләр оештырылуы, башкортларның Иван IV кулыннан Жалованный грамоталар алуы белән тәмамланган. Грамоталарда кушылуның төп шартлары тасвирланган, башкорт кабиләләренең башлыклары тархан һәм кенәз, кайберләре староста дәрәҗәсенә лаек булган. Патша Иван IVнең Грамоталары — Рус дәүләте белән башкортлар арасында башкортларның Россия дәүләтенә керүе турындагы Килешүе.
Җаек арты башкортларының бер өлеше (төньяк-көнчыгыш) Россия гаскәрләренең Күчем хан варислары белән бәрелешләр барышында, ягъни XVI гасыр азагында — XVII гасыр башында, Себер ханлыгы җиңелгәч, Рус дәүләтенә кергән.
# 470-еллар (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
VII гасыр (б. э. к.) — VI гасыр (б. э. к.) — V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
470-еллар (б. э. к.) — б. э. к. 479 елда башланган һәм б. э. к. 470 елда тәмамланган унъеллык.
# Нове Седло над Билиноу

Нове Седло над Билиноу (чех. Nové Sedlo nad Bílinou) — Чехиянең Устецк крае Врскмань районында урнашкан авыл.

# Нове Седло над Билиноу
## Географиясе

Мәйданы — 4,43 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 257 метр биеклектә урнашкан.

# Нове Седло над Билиноу
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Нове Седло над Билиноу
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Нове Седло над Билиноу
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Калень-Товажиство

Калень-Товажиство — Польшаның Мазовия воеводалыгы Жабя-Воля гминасында урнашкан авыл.

# Калень-Товажиство
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Михаил Барашов

Михаил Барашов (28 сентябрь 1897(1897-09-28), Яраң өязе, Нократ губернасы, Россия империясе — 7 сентябрь 1962(1962-09-07) (64 яшь), Әстерхан, РСФСР, СССР) — график, театр рәссамы. Казанның КЭМСТ театрына нигез салучыларның берсе; 1923-1926 елларда аның куючы рәссамы һәм актеры. 1933-1962 елларда Әстерхан драма театрының баш рәссамы.
# Сирадан

Сирадан (фр. Siradan) — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Карловице-Велики

Карловице-Велики — Польшаның Ополе воеводалыгы Каменник гминасында урнашкан авыл.

# Карловице-Велики
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чакырлар (Каргы)

Чакырлар (төр. Çakırlar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Каргы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Лальск

Лальск (рус. Лальск) — Киров өлкәсенең Луза районында урнашкан штп.

# Лальск
## География

Бистә Лала елгасында, Луза шәһәреннән 27 километр ераклыкта урнашкан.

# Лальск
## География
### Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Лальск
## География
### Сәгать поясы

Лальск Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Лальск
## Тарих

Лалаьск новгродлылар тарафыннан 1570 елда нигезләнгән.
1726 елда посадка, ә 1779 елда — шәһәргә үзгәртеп корылган. 1779—1796 елларда — Вологда губернасының Лальск өязе үзәге. 1796 елдан — өяз үзәге булмаган шәһәр. 1927 елда шәһәр тибындагы бистәгә үзгәртеп корылган.
1856 елда биредә 8 чиркәү, 170 йорт һәм 3 базар (торжок) булган.
1924 елдан 1965 елга кадәр Лальск районы үзәге булган.

# Лальск
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (98%).

# Лальск
## Икътисад

Май заводы, промкомбинат, леспромхоз, кәгазь фабрикасы.
# Салине ди Волтера

Салине ди Волтера — Италиянең Тоскана төбәге Вольтерра өязендә урнашкан торак пункт.

# Салине ди Волтера
## Географиясе

Салине ди Волтера Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Салине ди Волтера
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Яңатаң (Павлодар өлкәсе)

Яңатаң (каз. Жаңатаң) — Казакъстанның Павлодар өлкәсендә урнашкан авыл.

# Яңатаң (Павлодар өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Зуевка районы

Зуевка районы (рус. Зуевский район) — Киров өлкәсендә ураншкан административ берәмлек.
Административ үзәге — Зуевка шәһәре.
Район 1929 елда барлыкка килгән.

# Зуевка районы
## География
### Чиктәшлек

| Як | Район яки регион |
| Төньяк | Белая Холуница районы |
| Төньяк-көнчыгыш | Слободской районы |
| Көнбатыш | Кирово-Чепецк районы, Кумёны районы |
| Көньяк | Богородское районы |
| Көнчыгыш | Фалёнки районы |
Төп елгалар — Чүпче, Коса, Суна, Сома.

# Зуевка районы
## Халык

Халыкның якынча 60% өлеше Зуевка шәһәрендә һәм Косино штп-да яши.

# Зуевка районы
## Административ бүленеш

* Зуевка шәһәр җирлеге
* Косино шәһәр җирлеге
* Зуи авыл җирлеге
* Кордяга авыл җирлеге
* Лема авыл җирлеге
* Мухино авыл җирлеге
* Октябрьский авыл җирлеге
* Олы Пасынки авыл җирлеге
* Сезенево авыл җирлеге
* Семушино авыл җирлеге
* Соколовка авыл җирлеге
* Суна авыл җирлеге
* Чепецкий авыл җирлеге
# 259 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 259 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
I гасыр — II гасыр — III гасыр — IV гасыр — V гасыр :
Хронологик таблица :
259 (ике йөз илле тугызынчы) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча шимбә көнне башлана. Бу безнең эраның 259 елы, I меңьеллыкның 259 елы, III гасырның 59 елы, III гасырның 6 унъеллыгының 9 елы, 250 елларның 10 елы. 259 елдан бирле 1765 ел үтте.

# 259 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:259 елда туганнар

# 259 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:259 елда вафатлар
# Бржэзова

Бржэзова (белар. Бржэзова) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лёзненский районында урнашкан авыл.

# Бржэзова
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Ла-Фрет

Ла-Фрет (фр. La Frette) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Бьевр кантонына карый.

# Ла-Фрет
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,80 км².
# Авис Привин

Авис Привин (Авис Герш улы Привин, 24 май 1947(1947-05-24), Казан, РСФСР, СССР — 1 февраль 2022(2022-02-01) (74 яшь), ) — Россия кино операторы, ТРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1996), Муса Җәлил премиясе лауреаты (1980).
# (13766) Bonham

(13766) Bonham — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13766) Bonham
## Тарихы

1998 елның 26 сентябрендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 SA139» саналган.
# Казалино (Верона)

Казалино — Италиянең Венеция төбәге Изола-Рицца өязендә урнашкан торак пункт.

# Казалино (Верона)
## Географиясе

Казалино Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казалино (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дворце (Тучапи)

Дворце (чех. Dvorce) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Тучапи районында урнашкан авыл.

# Дворце (Тучапи)
## Географиясе

Мәйданы — 4,177 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Дворце (Тучапи)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Дворце (Тучапи)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Дворце (Тучапи)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 333 |
| 1880 | 329 |
| 1890 | 273 |
| 1900 | 273 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 308 |
| 1921 | 306 |
| 1930 | 274 |
| 1950 | 201 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 224 |
| 1970 | 193 |
| 1980 | 157 |
| 1991 | 143 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 126 |
| 2011 | 118 |
| 2021 | 146 |
# Эль Тристе (Эль Льяно)

Эль Тристе — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Эль-Льяно муниципалитеты составына керә.

# Эль Тристе (Эль Льяно)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Тристе (Эль Льяно)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Гордей Филиппов

Гордей Филиппов (рус. Гордей Иванович Филиппов, 1 гыйнвар 1904(1904-01-01), Катюшино, Спас өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 14 сентябрь 1982(1982-09-14) (78 яшь), Щёлково, Мәскәү өлкәсе, РСФСР, СССР) — Советлар Берлеге каһарманы (1945).
# NGC 3146

NGC 3146 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3146
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Ормонд Стоун тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Бабасултан (Кестел)

Бабасултан (төр. Babasultan) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Бурса иле Кестел илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Юкка-Велли (Калифорния)

Юкка-Велли — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан шәһәр.

# Юкка-Велли (Калифорния)
## Тарихы

Юкка-Велли шәһәре 1971 елда нигезләнгән.

# Юкка-Велли (Калифорния)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 103,639185 км², 103,639186 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1027 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Око (Наварра)

Око (исп. Oco) — Испаниянең Наварра провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Око (Наварра)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 3 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 503 метр биеклектә урнашкан.
# Чотлу (Юрегир)

Чотлу (төр. Çotlu) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Юрегир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ruby

Ruby (ингл. ruby — рубин, якут; ру́би дип әйтелә) — динамик, интерпретацияләнүче, югары дәрәҗәле һәм объект-юнәлтелгән программалау теле. Әлеге телдә операцион системага бәйсез күпагымлылык гамәлгә ашырылган. Шулай ук тел катгый типизация, чүп җыю һәм башка мөмкинлекләргә ия. Синтаксис үзенчәлекләре белән ruby Perl һәм Эйфель телләренә, обект-юнәлтелү мөнәсәбәте буенча Smalltalk теленә якын. Телдәге кайбер алымнар Python, Lisp һәм Dylan программалаштыру телләреннән алынган.

# Ruby
## Барлыкка килү һәм үсеш тарихы

Rubyны ясаучы — Юкихиро Мацумото (Matz) — студент чагыннан программалау телләре белән кызыксына, ләкин яңа тел ясау фикере соңрак туа. Ruby 1993 елның 23 февралендә эшләнә башлый һәм 1995 елда дөнья күрә.
Яңа телне ясауның масаты "чын" объект-юнәлтелгән, куллануда җиңел, интерпретацияләнүче программалаштыру телен булдыру була.

# Ruby
## Үрнәкләр

Телләр белән танышуны башлый торган программа ruby-да
Ruby-да үзенчəлекле, башка киң таралган телләрдә сәрәк яисә бөтенләй очрамый торган, алымнар аз түгел. Шуларның берсе, теләсә кайсы класска гына түгел, теләсә кайсы объектка да метод өстәү мөмкинлеге. Мәсәлән, алдан билгеләнгән юлга (ингл. string) теләсә ниниди метод өстәп була.
* Технология порталы
* Санак порталы
# Лопянка

Лопянка — Польшаның Мазовия воеводалыгы Лохув гминасында урнашкан авыл.

# Лопянка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Левакша

Левакша — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Толшма елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.

# Левакша
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100312103000007865
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000786
* Бассейн коды — 03.02.01.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Бюси-ле-Лон

Бюси-ле-Лон (фр. Bucy-le-Long) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Кайнарҗа (Ешилъюрт)

Кайнарҗа (төр. Kaynarca) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Ешилъюрт илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Гүлтепе (Никсар)

Гүлтепе (төр. Gültepe) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Токат иле Никсар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Зәйнулла (җыр)

Зәйнулла җыры (рус, Зайнулла) — башкорт халык җыры, озын көй.

# Зәйнулла (җыр)
## Җырның язылып алынуы

«Зәйнулла» - башкорт халык җыры, озын көй. Тәүге тапкыр Х.Хамматов тарафыннан 1939 елда БАССР‑ның Баймак районы Иске Сибай авылында курайчы С.Бикбулатовтан язып алына, "Башкорт халык җырлары" җыентыгында Хөсәен Фәйзулла улы Әхмәтов язмасында басыла. Җыр вариантын Гата Сөләймәнов язып ала.

# Зәйнулла (җыр)
## Җырның тарихы

Туган ил, Ватан, башкорт халкы рухын югары дәрәҗәләргә күтәрүче бөек шәхесләребезнең берсе Зәйнулла ишанга да (1833-1917) халык җырдан һәйкәл сала. "Рәсүлия" мәдрәсәсенә (хәзерге Чиләбе — Карталы тимер юлы буендагы Троицк шәһәрендә) нигез салучы, мәдрәсәнең шәехе (ректоры) Зәйнулла ишан 10 елга якын сөргендә — Вологда, Кострома губерналарында гомер кичерә... Социаль тигезсезлекне чагылдырган бу көй шул заманның социаль-икътисади шартлары сөземтәсендә барлыкка килгән тарихи күренешне моң аша тапшыра.

# Зәйнулла (җыр)
## Җырның характеристикасы

Җыр лирик характерда.
Тексты — төрмәгә ябылган Зәйнулланың туган ягын, Ирәндек буйларын, якыннарын һәм сөйгәнен сагынуы турындагы монологы. "Зәйнулла" киң диапазонлы җыр, көй бизәкләренең зур булмавы белән аерылып тора.
Форма төзүче ролен секвенцияләр уйный, аларның уйчан мелодик дулкыннары бөтен җырга тотрыклылык, тыныч характер бирә. "Зәйнулла" җырын аеруча оста башкаручы җырчы — Гали Габбас улы Хәмзин иде.
Көйне тавыш һәм фортепиано өчен Х. Ф. Әхмәтов эшкәрткән.

# Зәйнулла (җыр)
## Җырның сүзләре

    Әйтер идем, дускай, илкәй,
    Уйнап-көлеп үскән җиркәй,
    Ерак кына калды ла шул туган илкәем,
    Ирәндеккәй буенда шул үскән җиркәем.
    Ат уйнатып чапкан җиркәй,
    Ирәндеккәй буе юлкай,
    Искә төшсә, өзелә лә, дускай, йөрәккәй;
    Тилмерепләй көтәдер лә сагынып әнкәем.
    Җырчыларга калыр җырым,
    Истәлеккә калыр кылычым,
    Миндәй генә булып та ирләр тумасмы?
    Дошманнардан үчемне лдә минем алмасмы?
    Узадыр ла гомер тынмый,
    Бер туктамый, агым судай,
    Су ага ла бит, дәрья була ла дулкына,
    Дулкын каккан ирләр үз илкәен юксына.
Рус телендә:
    Рассказал бы я, дружок, о стороне моей,
    О земле, где вырос, играя и смеясь,
    Далеко осталась родная сторонушка моя,
    Вдоль Ирендыка земля, где вырос.
    Земля, где гарцуя, скакал,
    Дорога вдоль Ирендыка,
    Когда вспоминаются, болит, дружок, сердечко;
    Томясь, ждет, наверное, соскучившись, любимая моя.
    Певцам останется песня моя,
    Как наследие, останется сабля моя,
    Подобные мне мужи не родятся ли?
    Врагам за меня не отомстят ли?
    Проходит жизнь, не стихая,
    Не останавливаясь, как текущая вода,
    Вода течет, становится рекой и волнуется,
    Мужи, которых бьет волна, по своей сторонке очкуют.
# Пезё (Юра)

Пезё (фр. Peseux) — Франциянең Юра департаментына караган коммуна.

# Пезё (Юра)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,36 км².
# (3278) Бегоунек

(3278) Бегоунек (лат. Běhounek) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (3278) Бегоунек
## Тарихы

1984 елның 27 гыйнварында А. Мркос тарафыннан Клеть обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1984 BT» саналган.
# Дорук (Кавак)

Дорук (төр. Doruk) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Кавак илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кастелнуово ди Фарфа

Кастелнуово ди Фарфа — Италиянең Лацио төбәге Риети өязендә урнашкан торак пункт.

# Кастелнуово ди Фарфа
## Географиясе

Кастелнуово ди Фарфа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Кастелнуово ди Фарфа
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Кастелнуово ди Фарфа
## Халкы

| Ел | Халык саны |
| 2008 | 1027 |
| 2017 | 1066 |
| 2018 | 1036 |
| 2023 | 1000 |
# Алтынташ (Даламан)

Алтынташ (төр. Altıntaş) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Даламан илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Торгызба (Җем авыл округы)

Торгызба (каз. Тұрғызба) — Казакъстанның Атырау өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Торгызба (Җем авыл округы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Поташевка (Вопша кушылдыгы)

Поташевка — Россия территориясеннән ага торган елга. Ярославль өлкәсе, Кострома өлкәсе, Иваново өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Вопша елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Поташевка (Вопша кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел кушылдыклары бассейны Рыбинск сусаклагычыннан түбәнгә таба Ука кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010300212110000011535
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110001153
* Бассейн коды — 08.01.03.002
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Салабуе (Алесандрия)

Салабуе — Италиянең Пьемонт төбәге Понцано-Монферрато өязендә урнашкан торак пункт.

# Салабуе (Алесандрия)
## Географиясе

Салабуе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Салабуе (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Воля-Задибска

һәм
Воля-Задибска — Польшаның Люблин воеводалыгы Клочев гминаcында урнашкан авыл.

# Воля-Задибска
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Саломоне (Пезаро һәм Урбино)

Саломоне — Италиянең Марке төбәге Карточето өязендә урнашкан торак пункт.

# Саломоне (Пезаро һәм Урбино)
## Географиясе

Саломоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Саломоне (Пезаро һәм Урбино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 1610

NGC 1610 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1610
## Тарихы

Әлеге галактика 1885 елда Америка астрономы Фрэнк Ливенворт тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Үниверсите (Һавза)

Үниверсите (төр. Üniversite) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Һавза илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Румар

Румар (фр. Roumare) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Соколиця (Түбән Силезия воеводалыгы)

Соколиця — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Нова-Руда гминасында урнашкан авыл.

# Соколиця (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Каргалы вулысы (Чистай өязе)

Каргалы вулысы (тат. قارغالىٰ ۋولىٰسىٰ, рус. Каргалинская волость) — Казан губернасына һәм Татарстан АССРга кергән административ-территориаль берәмлек.
Иске Иванай, Олы Талкыш, Ерыклы, Яңа Чишмә һәм Аксубай вулыслары белән чиктәш булган (1890). 13 торак пунктта 14761 кеше яшәгән. 1920-еллар уртасында күрше вулыслар исәбенә зурайтыла. 1930 елда бетерелә, территориясе Чистай районына кушыла.
# Литва (Уздзенский районы)

Литва (белар. Літва) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Узденский районында урнашкан авыл.

# Литва (Уздзенский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Тайо (Тренто)

Тайо — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Predaia өязендә урнашкан торак пункт.

# Тайо (Тренто)
## Географиясе

Тайо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Тайо (Тренто)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Баж (Од)

Баж (фр. Bages) — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
# 470 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 470 — Милади тәкъвим буенча V гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 470 — безнең эрага кадәр V гасырга кергән ел.
* 470 — сан.
# Камйонка (Серадзький повяты)

Камйонка — Польшаның Лодзь воеводалыгы Буженин гминаcында урнашкан авыл.

# Камйонка (Серадзький повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Алменара (Минас-Жерайс)

Алменара — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Минас-Жерайс штатына карый.

# Алменара (Минас-Жерайс)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 2300,797 км².