yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Әбү Рәйхан әл-Бируни

Әбү Рәйхан Мөхәммәт Әл-Бируни (ابوریحان محمد بن احمد بیرونی‎, 973 елның 4 сентәбре, кәт, Хорезм, — 1048 елның 4 декабре) — бөек төрки-фарсы галиме, тарих, Җәгъpафия, тел белеме, астрономия, математика, геодезия, минералогия, геология буенча күп хезмәтләр aвтыpы. Үз вакытының бөтен фәннәрен диярлек белгән. Шулай ук шагыйрь буларак танылган. Грек, гарәп, санскрит телләрен бик яхшы белгән.
Әл-Бируни Җир радиусын үлчи.

# Әбү Рәйхан әл-Бируни
## Тормыш юлы

Әбү Рәйхан әл-Бируни 973 елда Харәзм шәһәрендә дөньяга килә. Ул күп җирләрдә булып, күп белемнәр алуга ирешә. Әл-Бирунинең эшчәнлек вакыты Газнәви дәүләтенең солтаны Мәхмүд Газнәви хакимлек иткән чорга туры килә. Мәхмүд Газнәви мәдәният белән фәннәрнең үсүенә дә зур игътибар бирүче хаким булса да, ул үзе каршылыклы шәхес була. Бер яктан ул— прогрессив карашлы кеше, икенче яктан — мәрхәмәтсез сугышчы. Ул Бирунинең иреген дә чикләргә тырыша, аны ерак җирләргә озакка җибәрми, үзен шушындый танылган галимнәр белән «бизәп», дан казануга омтыла.

# Әбү Рәйхан әл-Бируни
## Эшчәнлек

Бируни зур белемгә ия булган шәхес булып таныла. Ул математика, астрономия, җәгъpафия, геология, минераллар гыйльме, тарих фәннәре буенча тирән эчтәлекле хезмәтләр иҗат итә. Аның «Һиндстан тарихы», «Үткән буыннарның һәйкәлләре», «Мәсгуд кануннары» исемле хезмәтләре күп телләрдә басылып чыккан.

# Әбү Рәйхан әл-Бируни
## Эшчәнлек
### Фәлсәфә

Бируни Аллаһны «әүвәл сәбәп» дип таный, ләкин табигать, аныңча, мөстәкыйль күренеш, һәм табигатьтәге төрле үзгәрешләр Алланың кодрәтеннән тормый, алар табигатьнең үз, хосусый кануннарына буйсыналар.
Бируниның карашы буенча, материя конкрет предметларда гәүдәләнә. Әйтик, дөнья (материя) 5 элементтан тора: бушлык, җил, ут, су һәм җир. Бу элементлар, Бируни фикеренчә, бер-берсенә күчештә яшиләр.
Бируниның Җир шарындагы эволүцион процесслар турындагы фикерләре, гомумән, гаҗәеп ачышлар булып саналырга тиеш. Беренчедән, Бируни үз заманындагы Җир шары «хәрәкәтсез бер нәрсә» дип саналган карашларны тәнкыйть итә, дөньяның кояшка бәйле (гелиоцентрик) рәвештә корылганлыгы турында фаразларын белдерә. Икенчедән, ул Җир шарындагы терек табигатьнең, шул исәптән кешенең килеп чыгуын, дини һәм идеалистик карашларны тәнкыйтьләп, чын материалистик нигездә, табигатьнең үз закончалыклары буенча, табигый сайланыш нәтиҗәсендә барлыкка килүе турында фаразлык итә.
Бируниның хайваннарның үсемлекләрдән килеп чыгуы турында белдергән фаразы фән өлкәсендә зур кыюлык, хәтта батырлык булып санала. Әлбәттә, Бируниның материализм юнәлешендәге карашларына билгеле бер чикләнгәнлек тә хас. Аның хаталы карашлары да була. Мәсәлән, ул, табигатьнең өзлексез әйләнештә булып, яңадан үзенә кайтуы канунына (круговорот теориясе) таянып эш итә.

# Әбү Рәйхан әл-Бируни
## Эшчәнлек
### Җәмгыять белеме

Әл-Бирунинең социаль фәлсәфә өлкәсендәге фикерләре әхлак принциплары үзәнлеге белән чикләнә. Шулай да аның һәр эштә дә гаделлекне яклау карашлары зур игътибарга лаеклы. Ул гаделлекне дәүләт белән идарә итү эшендә таләп итә, җәмгыятьтә кешеләрнең фидакәр эшләрен югары бәяли, милли мөнәсәбәтләр өлкәсендә дә гаделлекне яклый.
# Кинтана-Редонда

Кинтана-Редонда (исп. Quintana Redonda) — Испаниянең Сория провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Кинтана-Редонда
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 183 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1026 метр биеклектә урнашкан.
# Юдзава (Акита)

Юдзава (яп. 湯沢市) — Япония дәүләтенең Акита префектурасында урнашкан шәһәр.

# Юдзава (Акита)
## Тарихы

Юдзава шәһәре 2005 елның 22 мартында шәһәр статусын ала.

# Юдзава (Акита)
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 53588 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 67.8 кеше тәшкил иткән.

# Юдзава (Акита)
## Географиясе

Шәһәр территориясе 790.72 км² тәшкил итә.

# Юдзава (Акита)
## Кардәш шәһәрләр

* Csurgó, Маҗарстан (9 октябрь 2003)
* Кучиро, Япония (4 октябрь 1963)
* Тайчжоу, Кытай (6 август 2019)
# Сен-Парду (Де-Севр)

Сен-Парду — Франциянең Де-Севр департаментында урнашкан коммуна.
# Вильянуэва-де-лос-Инфантес (Сьюдад-Реаль)

Вильянуэва-де-лос-Инфантес (исп. Villanueva de los Infantes) — Испаниянең Сьюдад-Реаль провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Вильянуэва-де-лос-Инфантес (Сьюдад-Реаль)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 135 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 880 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Зур Шурчак

Зур Шурчак — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай, Новосибирск өлкәсе, Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сары-Чумыш елгасының уң ярыннан 69 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 11 км.

# Зур Шурчак
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Чумыш елгасы. Кече елга бассейны — Об, Чулым кушылганга чаклы (Томи елгасын керетмәсә), елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200412115200001886
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200188
* Бассейн коды — 13.01.02.004
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Валя-Велень

Валя-Велень — Румыниянең Вилча жудецында урнашкан авыл. Зетрень (коммуна) коммунасына карый.

# Валя-Велень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Плавна (Неготин)

Плавна (серб. Плавна ) — Сербиянең Бор округы Неготин җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Плавна (Неготин)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 324 метр биеклектә урнашкан.

# Плавна (Неготин)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Тржич

Тржич — Словениянең Тржич (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Тржич
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 519 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 3611

NGC 3611 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3611
## Тарихы

Әлеге галактика 1786 елда инглиз астрономы тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Краснооктябрьский (Киров өлкәсе)

Краснооктябрьский (рус. Краснооктябрьский) — Киров өлкәсенең Кумёны районында урнашкан авыл.

# Краснооктябрьский (Киров өлкәсе)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Краснооктябрьский (Киров өлкәсе)
## Сәгать поясы

Краснооктябрьский (Киров өлкәсе) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Краснооктябрьский (Киров өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (1%), руслар (99%).
# Мшадля-Стара

Мшадля-Стара — Польшаның Мазовия воеводалыгы Пшиленк гминасында урнашкан авыл.

# Мшадля-Стара
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# TBC1D10C

TBC1D10C (ингл. TBC1 domain family member 10C) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Траксвилл (Пенсильвания)

Траксвилл — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Траксвилл (Пенсильвания)
## Географиясе

Траксвилл халык санын алу урыны мәйданы — 4,5 км², 4,499958 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# 3 меңьеллык

1  меңьеллык — 2  меңьеллык — 3  меңьеллык — 4  меңьеллык — 5  меңьеллык :
Хронологик таблица :
Григориан календаре буенча 3-нче (өченче) меңьеллык — 2001 елның 1 гыйнварыннан 3000 елның 31 декабренә кадәрге меңьеллык. Бу хәзерге меңьеллык.
# Гаделшин

Гаделшин ― фамилия.
* Альберт Гаделшин (Альберт Гадел, 1939), эстрада, цирк артисты, режиссер, ТАССР атказанган сәнгать эшлеклесе (1989).
* Морат Гаделшин (1958), VII чакырылыш Дәүләт Думасы депутаты.
* Рөстәм Гаделшин (1955—2016), физика-математика фәннәре докторы (1994), профессор (1999). БР атказанган фән эшлеклесе (2006).
* Хәмит Гаделшин (1923―2000), Советлар Берлеге Каһарманы (1944).
# Фельден (Фильс)

Фельден — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Фельден (Фильс)
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Фельден (Фильс)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 477 метр биеклектә урнашкан.
# Воля-Коснова

Воля-Коснова — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Лонцко гминасында урнашкан авыл.

# Воля-Коснова
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Асбах-Зикенберг

Асбах-Зикенберг (алман. Asbach-Sickenberg) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Асбах-Зикенберг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 9,78 км², 9,91 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 256 метр биеклектә урнашкан.
# Брантонн

Брантонн (фр. Brenthonne) — Франциянең Югары Савойя департаментына караган коммуна, Сье кантонына карый.

# Брантонн
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,38 км².
# Казе Кярело (Падова)

Казе Кярело — Италиянең Венеция төбәге Камподарсего өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Кярело (Падова)
## Географиясе

Казе Кярело Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Кярело (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дүрт Мунча

Дүрт Мунча — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

# Дүрт Мунча
## Тарих

1678 елда нигезләнгән.

# Дүрт Мунча
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Дүрт Мунча
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11.1 °C | -5.8 °C | 4.3 °C | 13.3 °C | 18.6 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 12 °C | 4.2 °C | -5.1 °C | -10.5 °C | 3.9 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
# Болдара (Венеция)

Болдара — Италиянең Венеция төбәге Груаро өязендә урнашкан торак пункт.

# Болдара (Венеция)
## Географиясе

Болдара Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Болдара (Венеция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (10749) Musaus

(10749) Musaus (лат. Musaus) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10749) Musaus
## Тарихы

1989 елның 6 апрелендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 GH8» саналган.
# HD38485

HD38485 — Күгәрчен йолдызлыгында урнашкан A1mA8-F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,26 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# NGC 4410

NGC 4410 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 4410
## Тарихы

Әлеге галактика 1828 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ильиновка

Ильиновка — Россия территориясеннән ага торган елга. Сарытау өлкәсе, Волгоград өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Курдюм елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Ильиновка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010002212112100010916
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112101091
* Бассейн коды — 11.01.00.022
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# 655 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 655 — Милади тәкъвим буенча VII гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 655 — безнең эрага кадәр VII гасырга кергән ел.
* 655 — сан.
# Пармаксыз (Сарайкент)

Пармаксыз (төр. Parmaksız) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Йозгат иле Сарайкент илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# (12702) Панамаренко

(12702) Панамаренко — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (12702) Панамаренко
## Тарихы

1990 елның 22 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1990 SR6» саналган.
# Анжи (футбол клубы, Махачкала)

«Анжи» футбол клубы — Махачкала шәһәре спорт оешмасы. Русиянең икенче футбол дивизионында уйный.
Рәсми нигезләнү датасы — 1991 ел.
Анжи сүзе комык телендә Энҗе дигәнне аңлата

# Анжи (футбол клубы, Махачкала)
## Тарих
### Тренерлар

* 1992 Махач Керимов
* 1993 Владимир Петров
* 1994 Әхмәт Алескеров
* 1995 Рафаэль Сафаров
* 1996—1998 Эдуард Малофеев
* 1998 Александр Решетняк (в. ү)
* 1998 Гаҗи Гаҗиев
* 1999—2001 Георгий Глазков
* 2001 Александр Маркаров (в. ү.)
* 2001—2002 Леонид Ткаченко
* 2002 Мирон Маркевич
* 2002—2003 Гаҗи Гаҗиев
* 2003 Александр Пискарёв (в. ү.)
* 2003 Александр Решетняк (в. ү)
* 2003 Александр Маркаров (в. ү.)
* 2004 Евгений Кузнецов
* 2004 Александр Решетняк (в. ү)
* 2004—2006 Дмитрий Галямин
* 2006 Александр Маркаров
* 2007—2010 Омари Тетрадзе
* 2010 Арсен Акаев (в. ү)
* 2010—2011 Гаҗи Гаҗиев
* 2011 Андрей Гордеев (в. ү)
* 2011—2012 Юрий Красножан
* 2012—2013 Гус Хиддинк
* 2013 Рене Мөленстен
* 2013—… Гаҗи Гаҗиев
# Бойница (авыл)

һәм
Бойница — Болгариянең Видин өлкәсендә урнашкан авыл. Бойница җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Бойница (авыл)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 241 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Boston

| İl | AQŞAQŞ |
| Ştat | MassaçusetsMassaçusets |
| Koordinatalar | 42°21′28″ т. к. 71°03′42″ кб. о. |
| Mer | Michelle Wu |
| Nigezlände | 1630 |
| Mäydan | 232,1 km² |
| Märkäz bieklege | 14 m |
| Xalıq sanı | 625 087 keşe (2011) |
| Aglomeratsiä | 4 628 910 keşe |
| UTC | UTC-5 |
| Telefon kodı | 617, 781, 857 |
| Poçta indeksı | 02150 |
| Räsmi säxifä | http://www.boston.gov |
* [[Файл:|300px|Boston (Җир)]]
Boston - AQŞ Massaçusets ştatınıñ iñ zur şähäre häm başqalası. Yaña Angliä töbägeneñ iñ ere şähäre häm AQŞnıñ iñ iske häm bay şähärläreneñ berse.
Xalıq sanı 636 meñ, Boston ölkäseneñ xalıq sanı 5,8 mln artıq.
Şähärneñ quşamatı - Beantown (Borçaq qalası).

# Boston
## Tarix

1630 yılnıñ 17 sentäberendä Massaçusets koloniäseneñ puritannarı şähärgä nigez sala. Berniçä yıldan AQŞnıñ berençe kölliäte - Harward salına.
XVIII qädär Boston - Britan Amerikasınıñ iñ ere şähäre, soñraq Nyu-Yorkka urın birä.
1773 yılda "Boston çäy eçüe" waqiğaları näticäsendä AQŞ bäysezlege öçen suğış başlana.
Suğıştan soñ Boston - qollıqqa qarşı köräş üzägenä äwerelä.
Bostonğa küp möhäcirlär - irlandlar, almannar, livannar, fransuz kanadlıları, italiannar, läx häm urıs yähüdläre kilä başlıy.
1970 yılda Bostonda yaña iqtisadi üseş başlana.
XXI ğasırda Boston AQŞnıñ texnologik, säyäsi üzäge xaläten yänä qaytara.

# Boston
## Mäğärif häm Fän

Bostonda mäşhür Harvard Universitetı, Massaçusets texnologik institutı, Boston universitetı urnaşqan.
Bostonda Aleksandr Bell telefonnı uylap çığara.
1944 yılda Eyken häm Hopper berençe tsifrlı sanaqnı uylap çığara.

# Boston
## Şähär klimatı

Boston klimatı :
| Kürsätkeç | Ği | Fev | Mar | Apr | May | İün | İül | Avg | Sen | Okt | Noya | Dek | Yıl |
| Absolüt maksimum, °C | 22,2 | 21,1 | 30,0 | 34,4 | 35,6 | 41,0 | 39,4 | 38,9 | 37,8 | 32,2 | 28,3 | 24,4 | 41,0 |
| Urtaça maksimum, °C | 2,1 | 3,1 | 7,7 | 13,3 | 19,2 | 24,6 | 27,4 | 26,6 | 22,7 | 17,1 | 11,2 | 4,2 | 15,0 |
| Urtaça temperatura, °C | −1,5 | −0,3 | 3,8 | 9,1 | 14,7 | 20,0 | 23,3 | 22,4 | 18,2 | 12,3 | 7,2 | 1,6 | 10,9 |
| Urtaça minimum, °C | −5,8 | −5 | −0,4 | 4,6 | 9,9 | 15,1 | 18,4 | 17,8 | 13,8 | 8,3 | 3,5 | −2,9 | 6,5 |
| Absolüt minimum, °C | −24,4 | −27,8 | −17,2 | −10,6 | 1,1 | 5,0 | 10,0 | 7,8 | 2,8 | −3,9 | −13,3 | −27,2 | −27,8 |
| Yawım-töşem norması, mm | 91,2 | 91,9 | 93,7 | 91,4 | 82,6 | 78,5 | 72,1 | 82,3 | 77,7 | 83,8 | 107,2 | 101,9 | 1054,3 |
# HD259380

HD259380 — Йөкче йолдызлыгында урнашкан A7 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,62 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Зарэчная (Чашницкий районы)

Зарэчная (белар. Зарэчная) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Чашницкий районында урнашкан авыл.

# Зарэчная (Чашницкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Дудукөй (Кайнарҗа)

Дудукөй (төр. Duduköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Кайнарҗа илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# NGC 361

NGC 361 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 361
## Тарихы

Әлеге галактика 1826 елда Шотландия астрономы Джеймс Данлоп тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 22.86 см (9 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# (18785) Betsywelsh

(18785) Betsywelsh — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (18785) Betsywelsh
## Тарихы

1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JV48» саналган.
# (16335) 5058 T-2

(16335) 5058 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16335) 5058 T-2
## Тарихы

1973 елның 25 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «5058 T-2» саналган.
# Заполле (Калацицки авыл советы)

Заполле (белар. Заполле) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Глуский районында урнашкан авыл.

# Заполле (Калацицки авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (16819) 1997 VW

(16819) 1997 VW — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16819) 1997 VW
## Тарихы

1997 елның 1 ноябрендә Т. Кобаяси тарафыннан Оидзуми обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 VW» саналган.
# Ка Паван-Фарнеда (Виченца)

Ка Паван-Фарнеда — Италиянең Венеция төбәге Фара-Вичентино өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка Паван-Фарнеда (Виченца)
## Географиясе

Ка Паван-Фарнеда Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ка Паван-Фарнеда (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бредешть (Долж)

Бредешть — Румыниянең Долж жудецында урнашкан авыл. Бредешть (коммуна, Долж) коммунасына карый.

# Бредешть (Долж)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 126 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Әхмәт (Әбҗәлил районы)

Әхмәт — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453615, ОКАТО коды — 80201825002.

# Әхмәт (Әбҗәлил районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 145 кешенең яшәве мәгълүм.

# Әхмәт (Әбҗәлил районы)
## Авылның танылган кешеләре

* Айсылу Ягафәрова - язучы, БР атказанган мәдәният хезмәткәре (1993).
# IC 4820

IC 4820 — Тавис йолдызлыгы чикләрендә урнашкан тәэсирле галактика, тәэсирле галактикалар һәм инфракызыл чыганак .

# IC 4820
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4820, ESO-LV 104-0390, 2MASX J19091355-6327557, ESO 104-39, IRAS F19045-6332, PGC 62824, AM 1904-633, HIPASS J1909-63b, 6dFGS gJ190913.7-632757, SGC 190431-6332.7, LEDA 62824 һәм FAUST 4415 буларак та сурәтләнә.
# Мифтахетдин Вәлишин

Мифтахетдин Вәлишин (1811, Кушлавыч, Казан өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 1904, Казан, Казан губернасы, Россия империясе) — Казанның 2 нче гилдия сәүдәгәре. Җәнлек тиресе белән сәүдә иткән. Мәрҗани мәчетен төзекләндерүгә, Яңа бистәдә мәдрәсә, Мәрҗән, Мулла Иле, Атабай, Аты һәм башка авылларында мәчет төзүгә акча иганә иткәнлеге билгеле.
# Леменьга (авыл)

Леменьга (рус. Леменьга) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче авыл.

# Леменьга (авыл)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Леменьга (авыл)
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.

# Леменьга (авыл)
## Халык

2010 елда биредә 15 кеше яшәве билгеле.
2010 елгы җанисәп буенча авылда руслар (94%), коми (6%) яши.
# Валя-Лупулуй (Бакеу)

Валя-Лупулуй — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Вултурень (коммуна, Бакеу) коммунасына карый.

# Валя-Лупулуй (Бакеу)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 232 метр биеклектә урнашкан.
# IC 1818

IC 1818 — чикләрендә урнашкан астрономик җисем .

# IC 1818
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда 2MASX J02340713-1102261, 6dFGS gJ023407.1-110226, LEDA 970700, NPM1G -11.0094 һәм Gaia DR2 5172127749603292160 буларак та сурәтләнә.
# Брывичени (Орхей)

һәм
Брывичени (рум. һәм молдав. Brăviceni ) — Молдова Республикасының Орхей районына караган авыл.