# Marvel кинематографик галәме фильмнары исемлеге

Marvel кинематографик галәме фильмнары (ингл. Marvel Cinematic Universe) Marvel ширкәте комикслары нигезендә ясалган һәм Marvel Studios кᴎнаширкәте белән эшләнгән төрле фильмнардагы күп персонажларны берләштерә.
2018 елда «Тимер кеше» фильмы белән галәм башланып китте. Шулай ук галәмнең Беренче фазасына биш фильм керде: «Искиткеч Һалк» (2008), «Тимер кеше 2» (2010), «Тор» (2011), «Капитан Америка: Беренче үч алучы» (2011) һәм, төп персонажларны бер төркемгә берләштерелгән, кроссовер «Үч алучылар» (2012).
Икенче фаза үзенә түбәндәге фильмнарны кертә: «Тимер кеше 3» (2013), «Тор 2: Караңгылык дөньясы» (2013), «Капитан Америка: Кышкы солдат» (2014), «Галактиканың сакчылары» (2014), «Үч алучылар: Альтрон дәвере» (2015) һәм «Кырмыска-кеше» (2015).
Өченче фаза үзенә менә бу фильмнарны кертә: «Капитан Америка: Ватандашлар сугышы» (2016), «дуᴋтыр Стрәнҗ» (2016), «Галактиканың сакчылары 2» (2017), «Үрмәкүч-кеше: Өйгә кайту» (2017), «Тор: Рагнарөк» (2017), «Кара Каплан» (2018), «Үч алучылар: Чиксезлек сугышы» (2018), «Кырмыска-кеше һәм Шөпшә» (2018), «Капитан Марвел» (2019), «Үч алучылар: Уен ахыры» (2019) һәм «Үрмәкүч-кеше: Өйдән еракта» (2019).
Дүртенче фазага «Кара тол хатын» (2020), «Мәңгелеләр» (2020), «Шан-Чи һәм Ун балдак риваяте» (2021), «дуᴋтыр Стрәнҗ: акылсызлык мультигаләме» (2021) һәм «Тор: Мәхәббәт һәм күк күкрәү» (2021) фильмнары керәчәк.

# Marvel кинематографик галәме фильмнары исемлеге
## Беренче фаза: Үч алучылар, Гомуми җыелу
### Тимер кеше (2008)

    Төп мәкалә: Тимер кеше (фильм)
2016 елда Universal Studios-тан, 20th Century Fox-тан һәм New Line Cinema-дан Marvel Studios Тимер кешене экранлаштыру хокукларын сатып ала. Режиссөр итеп Җон Фавроны ала. Тиздән Җон Огастны яңадан язу өчен алдылар. Шул ук елның сентәбрендә фильмның төп ролен башкару өчен Роберт Дауни-кече кабул ителде, махсус шуның өчен ул сакал үстергән.
Marvel өчен бу беренче тулысынча финанс буенча мөстәкыйль рәвештә башкарылган проект булды. Төшерү башлыгы буларак, Фавро, «Тимер кеше» фильмы башка супербатырлар турындагы фильмнардан аерылып торсын өчен, аны беренче чираттан Калифорниядә төшерергә карар кабул итте, чөнки күп төрле супербатырлар фильмнары Нью-Йоркта төшерелә. Төшерү вакытында актерлар иркенләп үзләренең ике яклы әңгәмәләрен үзгәртә алалар иде, чөнки барлык игътибар фильмның сүжетында юнәлдерелгән иде. Стэнли Уинстон ясаган резинлы һәм металлы корыч тышчаларга, компьютер графигы өстәлде.
Тамашачылар белән фильм бик яхшы кабул ителде, һәм алар аерып Роберт Дауниның актерлык уенын мактадылар. Америк кᴎнасәнгать институты «Тимер кеше» фильмын 2008 елның 10 иң яхшы фильмнары арасына кертте.

# Marvel кинематографик галәме фильмнары исемлеге
## Беренче фаза: Үч алучылар, Гомуми җыелу
### Искиткеч Һалк (2008)

    Төп мәкалә: Искиткеч Һалк (фильм)
2006 елның гыйнварында Marvel Һалкны экранлаштыру өчен хокуклар сатып алып Universal Pictures-тан кире кайтара (әмма Universal Pictures-та дистрибьюциягә хокуклары калу шартлары белән).
Фильмның режиссөры Лүи Летерье булып чыкты. Сценаричы Зәк Пенн булды. Танылган актөрлардан фильмда төштеләр: Эдвард Нортон, Лив Тайлер, Тим Рот, Тим Блейк Нелсон, Тай Баррелл һәм Уильям Хөрт. Фильмда Брүс Бәннернең Һалкка әйләнүенең яңа төрле тарихы күрсәтелде. Брүс Бәннер чарасыздан гамма-нурландыру ярдәме белән суперсолдат ясау тәҗрибәсе корбаны була. Качу да булган чакта, Беннер үзенең эчендәге монстрдан котылырга тырыша. Беннерны аның иске дошманы Тәддеус Росс һәм тәҗрибәле солдат Эмил Блонски эзәрлекләйләр. Блонски соңыннан Һалкка охшаган җанварга әйләнә.
Роберт Дауни-кече Тони Старк кәмео-ролен башкарды. Титрлар беткәннән соң Старк яʜарал Росска (Уильям Хөрт)) барга килә, һәм «Үч алучылар» турында аңа читләтеп әйтә (моңа кадәр Старкка шулай ук Ник Фьюри әйткән иде). Капитан Америка туңдырылган килеш боз эчендә, фильм ачуы башыннан бетерелгән күренештә, килеп чыга. Шушы күренеш нәтиҗә буларак DVD-дагы релизга кертелгән иде. Режиссөр Лүи Летерье шушының буенча болай диде: «Сез кешене күрәчәксез! Сез аны күрәчәксез. Сезгә ошаячак».

# Marvel кинематографик галәме фильмнары исемлеге
## Беренче фаза: Үч алучылар, Гомуми җыелу
### Тимер кеше 2 (2010)

    Төп мәкалә: Тимер кеше 2
2008 елдагы «Тимер кеше» фильмының дәвамы. Яyрупа илләренең күбесендә фильмның премьерасы 2010 елның 28—30 апрелләрендә, Әᴍирикə Кушма Штатлары-да 7 маенда, ә Россиядә 29 апрелендә булды.

# Marvel кинематографик галәме фильмнары исемлеге
## Беренче фаза: Үч алучылар, Гомуми җыелу
### Тор (2011)

    Төп мәкалә: Тор (фильм)
Sony Pictures-тан 2006 елда Торга хокукларны сатып алып кире кайтаргач, Marvel Studios Марк Протосевичны сценарий ясарга эшкә алды. 2007 елның аyгысында Мәттью Вонга режиссөр урынына тәкъдим җибәрелгән иде. Әмма, 2008 елның маенда шартнамәнең вакыты беткәч, килешү озайтылмайчы калды. Marvel Вон урынына шул ук елның сентәбрендә танылган британ актөрын һәм режиссөрын Кеннет Брәнаны яллый. Брәнаның режиссөр урынына килеп керүе белән берьюлы, Марк Протосевич сценариның яңа юрамасын ясап бетерә. 2009 елның маенда Крис Һемсворт төп персонаж роленә, Торга, кабул ителә, ә Том Һиддлстонга Локи роле эләгә.
Фильмның төп персонажы — Тор, тәкәббер һәм горур яшен тәңре, — көченнән мәхрүм ителде һәм Асгардтан (тугыз дөньяларның берсеннән) куып җибәрелде. Җиргә эләккәч ул яшь астрофизик Җейн Фостер белән таныша, һәм соңрак Торның Җейнга берникадәр хисләре килеп чыга. Ул гына түгел, Тор үзенең үги туганын Локины туктатырга тиеш. Локи Асгардның яңа патшасы булырга ниятләнә. Бу фильм Marvel кинематографик галәменә, гомуми сүжет сызыгына кушылган фильмнар арасына, керде.
Беренче тапкыр фильм 2011 елның 17 апрелендә Сиднейдә дөнья күрде, ә тәгәрәтүләр дүрт көннән соң башландылар. Америка кᴎнатәгәрәтүләренә фильм 6 майда чыкты, ә Россиянекенә — 28 әᴨрилда 3D һәм IMAX форматларында. 449 млн доллардан артык җыеп фильм финанс яклап уңыш яулады, һәм тәнкыйтьчеләр ягыннан да макталды.

# Marvel кинематографик галәме фильмнары исемлеге
## Беренче фаза: Үч алучылар, Гомуми җыелу
### Капитан Америка: Беренче үч алучы (2011)

    Төп мәкалә: Капитан Америка: Беренче үч алучы
Капитан Америка ролен Крис Эванс башкарды. Фильмны ясау белән Marvel Studios ширкәте шөгыльләнде, ә дистрибьюция белән — Paramount Pictures. Фильмның сүжеты Икенче бөтендөнья сугышы вакытында сүтелә һәм Стив Роҗерс, — үзенең иленә хезмәт итәргә хыялланган, Бруклиннән клигән яшь һәм чирләшкә яшүсмер турында сөйли. Ул хәрби әзерлек эксперименталь програмында катнашырга ризалаша, шушы эксперимент кысаларында аңа «суперсолдат» сүлын кертәләр һәм вита-нурлар йогынтысы астына куялар. Шушы аңа кешедә була алмас көч бирә. Капитан Америка кушаматы астында, Роҗерс, нацистны һәм нацистлар оешмасының лидерын — Йоһанн Шмидтны туктатырга тиеш. Шушы оешма, серле куб рәвешендәге энергия чыганагы ярдәме белән, үзенә дөнья өстеннән хакимлеккә юл салырга ниятләнә.
Капитан Америка турындагы фильмны төшерү фикере Marvel-га 1997 елда килгән иде, коцепциянең беренче юрамалары өстеннән эш башланган иде, ә фильмны тарату белән Artisan Entertainment ширкәте шөгыльләнергә тиеш иде, әмма персонажларга карата аʙтырлык хокуклары турында суд тикшерүе сәбәпле, проект 2003 елның сентәбренә кадәр катырылган иде. Merrill Lynch-тан Marvel Studios грант алганнан соң, Paramount Pictures өчен проект эшләнә башланды.
Фильмның режиссөры Җоу Җонстон булды. Ул элегрәк Җорҗ Лукас белән «Йолдыз сугышлары» оригинал трилогие өстендә эшләгән.
Фильм Һолливудта 2011 елның 19 июлендә дөнья күрде. Әᴍирикə Кушма Штатлары-да кᴎнатәгәрәтү 22 июльда башланды. Россиядә тәгәрәтүләр 28 июль көнне 3D форматында башландылар. Фильм күбесенчә тәнкыйтьчеләрнең уңай бәяләмәләрен алды һәм тәгәрәтүдә 370 млн доллардан артык җыйды.

# Marvel кинематографик галәме фильмнары исемлеге
## Беренче фаза: Үч алучылар, Гомуми җыелу
### Үч алучылар (2012)

    Төп мәкалә: Үч алучылар (фильм, 2012)

# Marvel кинематографик галәме фильмнары исемлеге
## Икенче фаза
### Тимер кеше 3 (2013)

    Төп мәкалә: Тимер кеше 3

# Marvel кинематографик галәме фильмнары исемлеге
## Икенче фаза
### Тор 2: Караңгылык дөньясы (2013)

    Төп мәкалә: Тор 2: Караңгылык дөньясы

# Marvel кинематографик галәме фильмнары исемлеге
## Икенче фаза
### Капитан Америка: Кышкы солдат (2014)

    Төп мәкалә: Капитан Америка: Кышкы солдат

# Marvel кинематографик галәме фильмнары исемлеге
## Икенче фаза
### Галактиканың сакчылары (2014)

    Төп мәкалә: Галактиканың сакчылары (фильм)

# Marvel кинематографик галәме фильмнары исемлеге
## Икенче фаза
### Үч алучылар: Альтрон дәвере (2015)

    Төп мәкалә: Үч алучылар: Альтрон дәвере
кᴎнарежиссөр Җосс Уидонның супербатырлар турындагы фильмы. Marvel кинематографик галәменә кергән унберенче фильм.
Россиядә фильмның премьерасы 2015 елның 23 апрелендә 3D һәм IMAX 3D форматларында булды. Фильмның «Үч алучылар: Чиксезлек сугышы» дигән сиквелы 2018 елда экраннарга чыкты.
«Үч алучылар: Альтрон дәвере» бөтен дөнья буйлап 1,4 миллиард доллардан артык акча җыйды. Шушы вакыйга бу фильмны 2015 елның дүртенче иң кассалы фильмы итеп, һәм кинематографның бөтен тарихында җиденче иң кассалы фильм итеп ясады.

# Marvel кинематографик галәме фильмнары исемлеге
## Икенче фаза
### Кырмыска-кеше (2015)

    Төп мәкалә: Кырмыска-кеше (фильм)

# Marvel кинематографик галәме фильмнары исемлеге
## Өченче фаза
### Капитан Америка: Ватандашлар сугышы (2016)

    Төп мәкалә: Капитан Америка: Ватандашлар сугышы

# Marvel кинематографик галәме фильмнары исемлеге
## Өченче фаза
### дуᴋтыр Стрәнҗ (2016)

    Төп мәкалә: дуᴋтыр Стрәнҗ (фильм, 2016)

# Marvel кинематографик галәме фильмнары исемлеге
## Өченче фаза
### Галактиканың сакчылары 2 (2017)

    Төп мәкалә: Галактиканың сакчылары 2
2014 елның «Галактиканың сакчылары» фильмының дәвамы. Фильмның премьерасы 4 майда булды. Бу фильмда Галактиканың сакчылары галәмдә сәяхәт дәвам итәләр, шул ук вакытта Питер Квиллга аның хакыйкать чыгышының турында күбрәк белергә булышалар.

# Marvel кинематографик галәме фильмнары исемлеге
## Өченче фаза
### Үрмәкүч-кеше: Өйгә кайту (2017)

    Төп мәкалә: Үрмәкүч-кеше: Өйгә кайту

# Marvel кинематографик галәме фильмнары исемлеге
## Өченче фаза
### Тор: Рагнарөк (2017)

    Төп мәкалә: Тор: Рагнарөк

# Marvel кинематографик галәме фильмнары исемлеге
## Өченче фаза
### Кара Каплан (2018)

    Төп мәкалә: Кара Каплан (фильм)

# Marvel кинематографик галәме фильмнары исемлеге
## Өченче фаза
### Үч алучылар: Чиксезлек сугышы (2018)

    Төп мәкалә: Үч алучылар: Чиксезлек сугышы
Әнтони һәм Җо Руссо режиссөрларының нәфис фильмы. Бу фильм 2012 елдагы Үч алучылар һәм 2015 елдагы Үч алучылар: Альтрон дәвере фильмнарының сиквелы. Шулай ук унтугызынчы фильм булып Marvel кинематографик галәменә керә.
«Капитан Америка: Ватандашлар сугышы» фильмындагы вакыйгалар вакытында Үч алучылар таркалганнан соң ике ел үткәч, Танос, үзенең бишбармакчасы өчен Чиксезлек ташларын табу максаты белән, Җиргә килә. Бишбармакчасына Чиксезлек ташларын кушса, ул үзенең теләге буенча чынбарлыкны үзгәртә алачак. Чиктән тыш дуамал титанны, аның җимерү һөҗүме ярты галәмгә чик куйганчы, туктатыр өчен Үч алучылар көч куюларын Галактиканың сакчылары белән берләштерергә тиешләр.
Фильмны 2014 елның октәбрендә «Үч алучылар: Чиксезлек сугышы — 1-нче бүлек» исеме астыннан анонслаганнар иде. 2015 елның апрелендә Руссо кардәшләр режиссөр урынында булып чыктылар, майда Маркус һәм МакФили дуэты сценарий өстеннән эшләр өчен чакырылдылар. 2016 елның июлендә Marvel ширкәте фильмның исемен «Үч алучылар: Чиксезлек сугышы»-на кадәр кыскартты. Төшерүләр Атлантада Pinewood студиясендә гыйнварда башландылар һәм 2017 елның июлендә тәмамландылар. Өстәмә төшерүләр Шотландиядә, Англиядә, Атланта үзәгендә һәм Нью-Йоркта уздылар.
Премьера күрсәтүе 2018 елның 23 апрелендә Лос-Анҗелестә узды. Әᴍирикə Кушма Штатлары-да тәгәрәтүгә фильм 2018 елның 27 апрелендә чыкты, Россиядә — 3 майда 2D, 3D һәм IMAX форматларында. «Үч алучылар 4» фильмының чыгуы 2019 елның 2 маена билгеләнде.

# Marvel кинематографик галәме фильмнары исемлеге
## Өченче фаза
### Кырмыска-кеше һәм Шөпшә (2018)

    Төп мәкалә: Кырмыска-кеше һәм Шөпшә

# Marvel кинематографик галәме фильмнары исемлеге
## Өченче фаза
### Капитан Марвел (2019)

    Төп мәкалә: Капитан Марвел (фильм)

# Marvel кинематографик галәме фильмнары исемлеге
## Өченче фаза
### Үч алучылар: Уен ахыры (2019)

    Төп мәкалә: Үч алучылар: Уен ахыры
Әнтони һәм Җоу Руссо белән Кристофер Маркус һәм Стивен Макфили сценарие буенча Marvel Studios кᴎнастудиясенең 2019 елда төшерелгән супербатырлар фильмы. Үч алучылар дигән супербатырлар төркеменең маҗаралары турындагы Marvel комиксларының экранлаштыруы. «Үч алучылар» (2012), «Үч алучылар: Альтрон дәвере» (2015) һәм «Үч алучылар: Чиксезлек сугышы» (2018) фильмнарының дәвамы, шулай ук 22-нче Marvel кинематографик галәме фильмы, «Чиксезлек сагасы»-нда (ингл. The Infinity Saga) соңгыдан алдагысы булып тора.
Проект 2014 елның октәбрендә «Үч алучылар: Чиксезлек сугышы — 2-нче өлеш» исеме астында игълан ителгән иде. Абыйлы-энеле Руссо проект төркеменә режиссерлар буларак 2015 елның апрелендә керә, май аенда Маркус һәм Макфили сценарий язу буенча контрактка кул куя. 2016 елның июлендә Marvel студиясе фильмның исемен алып ыргыткан һәм аны «исемсез» дип кенә атаган. 2017 елның аyгысыннан 2018 елның гыйнварына кадәр Атлантадагы Pinewood студиясендә төшерү узган. Өстәмә төшерүләр Атланта үзәгендә һәм агломерациясендә узганнар. Булачак фильмның исеме 2018 елның декабрендә ачылган.
Премьера 2019 елның 22 апрелендә Лос-Анҗелеста узды. Дистрибьютор булып Walt Disney Studios Motion Pictures компаниясе чыгыш ясады. Фильм режиссура, актерлык осталыгы һәм эмоциональлеге өчен югары бәя алды; тәнкыйтьчеләр 22 фильм тарихының кульминациясе буларак аны аеруча билгеләп үттеләр. Беренче уик-эндта фильм рекордлы 1,223 млрд доллар җыйды, аннары, күп кенә касса рекордларын узып, фильм 2019 елда иң кассалы релиз гына түгел, тарихта иң кассалы супербатырлар турындагы фильмга, шулай ук дөнья кинематографы тарихында иң кассалы фильмга әверелгән, ул 2,8 млрд долларга якын акча җыйды.

# Marvel кинематографик галәме фильмнары исемлеге
## Өченче фаза
### Үрмәкүч-кеше: Өйдән еракта (2019)

    Төп мәкалә: Үрмәкүч-кеше: Өйдән еракта

# Marvel кинематографик галәме фильмнары исемлеге
## Рейтинг һәм тәнкыйтьчеләр җаваплары
### Box Office Mojo рейтингы

| Фильм | Ел | Җыемнар | Җыемнар | Җыемнар | бүҗет | Искәрмәләр |
| Фильм | Ел | Әᴍирикə Кушма Штатлары һәм Канада | Чит илләрдә | Бөтен дөньяда | бүҗет | Искәрмәләр |
| Тимер кеше | 2008 | $318 412 101 | $266 762 121 | $585 174 222 | $140 млн | |
| Искиткеч Һалк | 2008 | $134 806 913 | $128 620 638 | $263 427 551 | $150 млн | |
| Тимер кеше 2 | 2010 | $312 433 331 | $311 500 000 | $623 933 331 | $200 млн | |
| Тор | 2011 | $181 030 624 | $268 295 994 | $449 326 618 | $150 млн | |
| Капитан Америка: Беренче үч алучы | 2011 | $176 654 505 | $193 915 269 | $370 569 774 | $140 млн | |
| Үч алучылар | 2012 | $623 357 910 | $895 455 078 | $1 518 812 988 | $220 млн | |
| Тимер кеше 3 | 2013 | $409 013 994 | $805 797 258 | $1 214 811 252 | $200 млн | |
| Тор 2: Караңгылык дөньясы | 2013 | $206 362 140 | $438 209 262 | $644 571 402 | $170 млн | |
| Капитан Америка: Кышкы солдат | 2014 | $259 766 572 | $454 497 695 | $714 264 267 | $170 млн | |
| Галактиканың сакчылары | 2014 | $333 176 600 | $440 152 029 | $773 328 629 | $170 млн | |
| Үч алучылар: Альтрон дәвере | 2015 | $459 005 868 | $946 397 826 | $1 405 403 694 | $250 млн | |
| Кырмыска-кеше | 2015 | $180 202 163 | $339 109 802 | $519 311 965 | $130 млн | |
| Капитан Америка: Ватандашлар сугышы | 2016 | $408 084 349 | $745 220 146 | $1 153 304 495 | $250 млн | |
| дуᴋтыр Стрәнҗ | 2016 | $232 641 920 | $445 076 475 | $677 718 395 | $165 млн | |
| Галактиканың сакчылары 2 | 2017 | $389 813 101 | $473 942 950 | $863 756 051 | $200 млн | |
| Үрмәкүч-кеше: Өйгә кайту | 2017 | $334 201 140 | $545 965 784 | $880 166 924 | $175 млн | |
| Тор: Рагнарөк | 2017 | $315 058 289 | $538 918 837 | $853 977 126 | $180 млн | |
| Кара Каплан | 2018 | $699 754 944 | $646 597 449 | $1 346 352 393 | $200 млн | |
| Үч алучылар: Чиксезлек сугышы | 2018 | $670 390 838 | $1 361 709 937 | $2 032 100 775 | $321,2 млн | |
| Барлыгы | Барлыгы | $6 643 697 186 | $10 246 144 550 | $16 890 311 852 | $3,5812 млрд | |

# Marvel кинематографик галәме фильмнары исемлеге
## Рейтинг һәм тәнкыйтьчеләр җаваплары
### Тәнкыйтьчеләр җаваплары

| Фильм | Rotten Tomatoes | Metacritic |
| Тимер кеше | 94 % (268 бәяләмә) | 79 (38 бәяләмә) |
| Искиткеч Һалк | 67 % (225 бәяләмә) | 61 (38 бәяләмә) |
| Тимер кеше 2 | 73 % (280 бәяләмә) | 57 (40 бәяләмә) |
| Тор | 77 % (270 бәяләмә) | 57 (40 бәяләмә) |
| Капитан Америка: Беренче үч алучы | 80 % (252 бәяләмә) | 66 (43 бәяләмә) |
| Үч алучылар | 92 % (329 бәяләмә) | 69 (43 бәяләмә) |
| Тимер кеше 3 | 80 % (299 бәяләмә) | 62 (44 бәяләмә) |
| Тор 2: Караңгылык дөньясы | 66 % (255 бәяләмә) | 54 (44 бәяләмә) |
| Капитан Америка: Кышкы солдат | 89 % (273 бәяләмә) | 70 (47 бәяләмә) |
| Галактиканың сакчылары | 91 % (297 бәяләмә) | 76 (52 бәяләмә) |
| Үч алучылар: Альтрон дәвере | 75 % (327 бәяләмә) | 66 (49 бәяләмә) |
| Кырмыска-кеше | 82 % (288 бәяләмә) | 64 (43 бәяләмә) |
| Капитан Америка: Ватандашлар сугышы | 91 % (363 бәяләмә) | 75 (52 бәяләмә) |
| дуᴋтыр Стрәнҗ | 89 % (313 бәяләмә) | 72 (49 бәяләмә) |
| Галактиканың сакчылары 2 | 83 % (341 бәяләмә) | 67 (47 бәяләмә) |
| Үрмәкүч-кеше: Өйгә кайту | 92 % (317 бәяләмә) | 73 (51 бәяләмә) |
| Тор: Рагнарөк | 92 % (333 бәяләмә) | 74 (51 бәяләмә) |
| Кара Каплан | 97 % (378 бәяләмә) | 88 (55 бәяләмә) |
| Үч алучылар: Чиксезлек сугышы | 83 % (337 бәяләмә) | 68 (53 бәяләмә) |