# Tatar isemnäre

Tatar xalqı üz balarına matur isemnärne birä, awılda andıy isem belän başqa keşelär bulmasqa tırışalar. Tatarlar ike isemnän/süzdän quşma isem uylap çığarırğa sälätle.
    A Ä B C Ç D E F G Ğ H İ I J K L M N Ñ O Ö P Q R S Ş T U Ü V W X Y Z

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse

Qısqartma:
    (i) – ir iseme (x) – xatın iseme
Çığanaq-tel qısqartması:
    (Ğär.) – Ğäräp (Far.) – Farsı (Alm.) – Alman (Yun.) – Yunan (Yäh.) – Yähüd (Lat.) – Latin

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### A

* Abaşay – (Tör.) aba=«ölkän ir tuğan, abí» + -ş + -ay
* Abaşqay – (Tör.) aba=«ölkän ir tuğan, abí» + -ş + -qay
* Abbas (i) – qırıs (عباس)
* Abd- (i) (Ğär.) ... qolı. (isem öleşe) (عبد)
* Abd-al-Caffar (i) – Ğafu-İtüçeneñ qolı (عبدالجعفر)
* Abd-al-Cazım (i) – Böyekneñ qolı (عبدالجزیم)
* Abd-al-Cärid (i) – Çağıştırmasınıñ qolı (عبدالجرید)
* Abd-al-Malik (i) – Ğäläm Saxíbınıñ qolı (عبدالمالک)
* Abd-al-Qäder (i) – Qüätleneñ qolı (عبدالقادر)
* Abd-al-Qärim (i) – Ğafu-İtüçeneñ qolı (عبدالکریم)
* Abd-al-Waxíd (i) – Berdän-berneñ qolı (عبدالوحید)
* Abd-al-Xaq (i) – Xaqlınıñ qolı (عبدالحق)
* Abd-al-Xäkim (i) – Xäkimneñ qolı (عبدالحکیم)
* Abd-al-Ğäziz (i) – Qäderleneñ qolı (عبدالعزیز)
* Abd-Allah (i) (Ğär.) Allah qolı. (isem öleşe) (عبدالله)
* Abd-Urazzaq (i) – Büläk-İtüçeneñ qolı (عبدالرزاق)
* Abd-Urraxman (i) – Ğafu-İtüçeneñ qolı (عبدالرحمن)
* Abdul –› Ğäbdrulla (عبدل)
* Abel (i) – (Ğär.) äti
* Adelinä (x) – (Alm.) namuslı, tärtiple
* Adi –› Hadi
* Adil –› Ğädil
* Adäm – adäm, keşe (آدم)
* Afdal (i) – iñ layıq bulğan
* Afzal (i) – (Ğär.) layıq (افضل)
* Afzal-at-Din – Dinneñ iñ layıqlısı, iñ qäderlese (افضل الدین)
* Al-ad-Din (i) – Din böyeklege (علاءالدین)
* Alan (i) – (Tör.) käpräyle
* Albert (i) – (Lat.) mäşhür
* Albina (x) – (Lat.) aq küzle
* Ali –› Ğäli (علي)
* Alim –› Ğälim (علیم)
* Alimä –› Ğälimä (عالمه)
* Alisa (x) – (Alm.) matur
* Aliä –› Gäliä (عاليه)
* Allabirde –
* Allabirgän –
* Allahiär – Allah dustı, Allahğa iärgän (اللهیار)
* Allamorat – Allah teläge (االله مراد)
* Allaqüät – (الله قوت)
* Allaxuca – (الله قوجا)
* Allağol – (الاگل)
* Almas (i) – (Tör.) awırtu almí torğan (الماس)
* Almaz (i) – (Ğär.) almaz (الماس)
* Almuş – (Tör.)
* Altınbay – (Tör.)
* Altınbäk – (Tör.) (آلتین بیگ)
* Altınçäç – (Tör.)
* Alyuk –› Ğäliulla
* Alí –› Galí (علي)
* Alıp – (Tör.)
* Amilä (x) – (Ğär.) eşçän
* Amna (x) – (Ğär.) iminlektä saqlana torğan
* Anas (i) – (Ğär.) şatlıq
* Anis, Anisä – (Ğär.) dus (انیس)
* Aniä –› Haniä
* Ansar (i) – (Ğär.) yärdämçe (انصار)
* Anwar (i) – (Ğär.) nurlı (Qör'änneñ ber süräse) (انور)
* Apanay – (Tör.)
* Apuş –› Ğäbdulla
* Aqbar (i) – böyek (اکبر)
* Aqbars (i) – (Tör.) aq-bars
* Aqdam (i) – (Ğär.) bik iske (اقدم)
* Aqmöxämmät – (آغ محمد)
* Aqram (i) – (Ğär.) yumart (اکرم)
* Arif (i) – baş (عارف)
* Arif –› Ğärif (عارف)
* Arifä –› Ğärifä (عارفه)
* Arman (i) – (Far.) teläk (آرمان)
* Arsen (i) – (Yun.) köçle; qurıqmí torğan
* Artur (i) – (İng.) ayu
* Arun –› Harun (هارون)
* Arıslan (i) – (Tör.) arıslan (ارسلان)
* Arslan (i) – (Tör.) (ارسلان)
* Arıslanbikä (x) – (Tör.) arıslan+bikä (ارسلان بیگه)
* Asad/Asat (i) – (Ğär.) arıslan; Hicri täqwimendäge 6. ay iseme (اسد)
* Asadulla (i) – (Ğär.) Allah arıslanı (عبدالله)
* Asaf (i) – (Ğär.) qayğırtuçan (آصف)
* Asan (i) – (Tör.) sälämätle
* Asfat (i) – (Ğär.) yaxşı
* Asiä (x) – (Ğär.) tınıçlandıra-dawalandıra torğan (آسیه)
* Asiä – däwalawçı, tabibä
* Asma (x) – (Ğär.) böyek (اسماء)
* Ata (i) – (Tör.) xörmätle (isem öleşe) (عطا)
* Ati –› Hadi
* Atlas (i) – (Ğär.) atlas (اطلس)
* Axad (i) – (Ğär.) yätim, berle (احد)
* Axbar (i) – (Ğär.) yoldızlı
* Axmad, Äxmät (i) – (Ğär.) iñ danlı, iñ maqtawlı (احمد)
* Axmaduq –› Äxmädulla
* Axman –› Äxmädulla
* Axmar, Äxmär (i) – (Ğär.) qızıl (احمر)
* Axmuq –› Äxmädulla
* Axmuş –› Äxmädulla
* Axund (i) – (Tör.) bi (آخوند)
* Axícan (i) – tuğan can
* Ayaz (i) – (Tör.) saf kön (عیاض)
* Aybanu (x) – (Tör.) ayday qız-bala (آی بانو)
* Aybat (i) – (Ğär.) abruylı, ölkän
* Aybikä – (Tör.)
* Aydar (i) – (Tör.) layıqlardan iñ layıq
* Aygöl (x) – (Tör.-Far.) Ay+göl
* Ay-Möxämmät – (آی محمد)
* Ayna (x) – qaraş, küzlär (آینه)
* Aynur, Aynura – (Tat.-Ğär.) ay+nurı
* Ayrat (i) – (Ğär.) xayrat - şaq-qatu, (moğ.) urman keşese
* Aysa –› Ğaysa
* Aysılu (x) – (Tör.) ay kebek matur
* Aysılu – (Tör.)
* Aytuğan (i) – (Tör.) Ay+tuu; tuğan ay kebek matur
* Aytuğan – (Tör.)
* Ayup, Ayub (i) – (Ğär.-Yäh.) Päyğämbär iseme; ğafu itüen sorí; ezlänelä torğan (ایوب)
* Ayşa (x) – (Ğär.) yäşäw, yäşi torğan (Möxämmäd Päyğämbärneñ ber xatını) (عایشه)
* Aza (x) – qayğırunı tuqtata torğan
* Azaliä (x) – (Lat.) çäçäk iseme (ازلیه)
* Azamat (i) – (Ğär.) batıq (عظمت)
* Azamat – böyek, şöhrät, dan
* Azat (i) – (Far.) azat; aq-söyäk
* Azim –› Ğäzim (عظیم)
* Aziz, Azíza – (Ğär.) ğäziz, qäderle (عزیز، عزیزه)
* Azxar (i) – (Ğär.) bik matur (اظهر)
* Azäl (i) – (Ğär.) mäñgelek (ازل)
* Ağilä (x) – (Ğär.) aqıllı (عقیله)
* Ağun –› Axun
* Aşraf (i) – aq-söyäk (اشرف)

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### Ä

* Älfir (i) – (Ğär.) bik şäp
* Älfirä, Älfiä (x) – (Ğär.) böyek; ozaq ğömerle
* Äli (i) – (Ğär.) böyek; xälif (عالی)
* Älim (i) –› Ğälim (عالم)
* Äliä, Aliä (x) – (Ğär.) böyek (عالیه)
* Älişer (i) – (Far.) arıslan Äli (عالیشیر)
* Älkäy – (Tör.)
* Älmira (x) – (isp.) Almaero - cir iseme
* Älmät –› Älmöxämmät
* Äbalil – yar qarlığaçı, keräşä
* Äbübäker – yäş döyä atası (ابوبکر)
* Ädel, Ädil (i) – ğädel, tawfíqlı (عادل)
* Ädiä –› Hädiä
* Ädälnisa –› Ğädelnisa
* Ädäp (i) – (Ğär.) ädäp; yazuçı, ğälim (ادب)
* Ähli –› Ähliqämäl (اهلی)
* Ähliulla – Allahnıñ ähele, Allah bändäse (اهل الله)
* Äidä (x) – (Ğär.) fayda (عائده)
* Äkräm-at-Din – Dinneñ iñ yumart keşese (اکرم الدین)
* Ämin – ışanıçlı, tuğrılıqlı (امین)
* Ämin, Äminä – (Ğär.) xiänät itmi torğan, namuslı (امین، امینه)
* Äminä – ışanıçlı, turılıqlı; qurqusız, tınıç (آمنه)
* Ämir, Amirä – (Ğär.) ämer birüçe; xan ulı (امیر، امیره)
* Ämzä –› Xämzä (اعظم)
* Ämäl (x) – ömet (امل)
* Äqmäl-at-Din – Dinneñ iñ qämil keşese (اکمل الدین)
* Äsfän –› Äsfändiär (اسفندیار)
* Äsliä (x) – (Ğär.) çın, xaqlı (اصیله)
* Äsma –› Äsmabanu (اسماء)
* Äsqí –› Äsxadulla (اسدالله)
* Äsxät (i) – (Ğär.) iñ bäxetle
* Äsädulla – Allahnıñ arıslanı (اسدالله)
* Äträç – (Tör.)
* Äxmi –› Äxmädulla (احمدالله)
* Äxmädulla –(احمدالله)
* Äxmädulla – Allahnıñ maqtawlı, danlı keşese (احمدالله)
* Äxmät –› Wäli-Äxmät (احمد)
* Äxmätbaqir – (احمدباقر)
* Äxmätbaqí – (احمدباقی)
* Äxmätbarí – (احمدباری)
* Äxmätbay – (احمدبیگ)
* Äxmätbäk –(احمد بک)
* Äxmätcan – (احمدجان)
* Äxmätfäyez –› Fäyez-Äxmät (احمدفائز)
* Äxmätgäräy – (احمد قرای)
* Äxmätkärim – (احمدکریم)
* Äxmätnur – (احمدنور)
* Äxmäträsül –› Räsül-Äxmät (احمدرسول)
* Äxmätsadíq – (احمدصادق)
* Äxmätsafa –› Safa-Äxmät (احمدصفا)
* Äxmätsäyet –› Säyet-Äxmät (احمدسید)
* Äxmätwafa – (احمدوفا)
* Äxmätwäli –› Wäli-Äxmät (احمدولی)
* Äxmätyär – (احمدیار)
* Äxmätzadä – (احمدزاده)
* Äxmätzaqir – (احمدذکیر)
* Äxmätzäki – (احمدزاکی)
* Äxmätzía –› Zía-Äxmät (احمدضیا)
* Äxmätğäli –› Ğäli-Äxmät (احمدعلی)
* Äxmätğäni –› Ğäni-Äxmät (احمدهانی)
* Äxmätğärif – (احمدعارف)
* Äxmätğäzi –› Ğäzi-Äxmät (احمدغازی)
* Äxmätşa – (احمدشاه)
* Äxmätşaqir – (احمد صغیر)
* Äxmätşärif – (احمدشریف)
* Äxmük –› Äxmädulla (احمدالله)
* Äxmüç –› Äxmädulla
* Äyüp – täwbä itüçe (ایوب)
* Äğdäliä (x) – (Ğär.) iñ ğädel
* Äğliä (x) – (Ğär.) bik matur
* Äğläm (i) – (Ğär.) küp belä torğan (isem öleşe)
* Äğmät –› Äxmät
* Äğniä (x) – (Ğär.) bay keşelär
* Äğzäm (i) – (Ğär.) böyek (isem öleşe)

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### B

* Badirä (x) – (Ğär.) başlaw; berençe qız
* Bädrüş –› Bädr-et-Din
* Bäker – döyä balası, bota
* Balqış – (Tör.)
* Baltan – (Tör.)
* Baltay – (Tör.)
* Baltaç – (Tör.)
* Banat (x) – (Ğär.) qız-bala
* Banu (x) – (Far.) bikä
* Baqir, Bağir (i) – (Ğär.) öyränüçe
* Baqíra (x) – (Ğär.) yäş
* Bars (i) – (isk.Tör.) köçle
* Barí – bar itüçe, yaratuçı, tudıruçı, ícat itüçe
* Basír – barısın da kürep toruçı
* Battal (i) – batır
* Batulla (i) – (Ğär.) Qaaba mäçetennän bulğan isem
* Batır – (Tör.)
* Baxadír (i) – (Far.) batır
* Baxram (i) – (Far.) ciñüçe
* Baxtiär (i) – (Far.) bäxetle
* Baxtiär (i) – (Far.-Ğär.) şat
* Baxír (i) – (Ğär.) açıq, matur
* Bäxet (i) – (Ğär.) bäxet
* Bäyçek – (Tör.)
* Bayan (i) – (moğ.-Ğär.) bay, köçle, bäxetle (isem öleşe)
* Bayaz (i) – (Ğär.) aq
* Bayman –
* Baymi –
* Baymuq –
* Baymuş –
* Baymämät –› Bay-Möxämmät
* Baymät –
* Baymöxämmät –
* Bayçura – (Tör.)
* Bayğına – (Tör.)
* Bayımbät –
* Bağidä (x) – (Ğär.) ozın ğömerle
* Bağman (i) – (Far.) yaxşı teläkle
* Bella (x) – (lat). matur
* Berköt (i) – (isk.Tör.) batırlıq/säwlät bilgese
* Bibisä –› Bibisära
* Bibinur (x) –
* Bibixämidä –
* Bikbay (i) – (tat.–Tör.) bik bay
* Bikbolat (i) – (Tör.) timerle bek, iä
* Bikkenä – (Tör.)
* Bikmeç –
* Bikmi –
* Bikmuş –› Bikmulla
* Bikmämät –› Bik-Möxämmät
* Bikmäs –
* Bikmät –
* Bikmät –› Bik-Möxämmät
* Bikmäy –
* Bikmöxämmät –
* Bikmük –
* Bikmüç –
* Bikmüş –
* Biktay – (Tör.)
* Biktaş – (Tör.)
* Bikä (i) – (Tör.) bikä
* Bikäw –
* Bikçura – (Tör.)
* Bikçäntäy – (Tör.) bik=«nıq» + -çän + -täy
* Bilal (i) – (Ğär.) sälämätle, tere
* Biläy –› Bilal-et-Din
* Bılbıl – sanduğaç
* Bimät –
* Biquş –
* Birde (i) – (Tör.) birde (Ul birde - Allah birde)
* Bismillä (x) – Allah iseme belän
* Bolat (i) – (Tör.-Ğär.) bolat (qatı timer)
* Bolğar (i) – (isk.Tör.) iske däwlät iseme
* Boranbay, Boranğul, Boranşa (i) – (Tör.) boran waqıtında tuğan
* Budurdur (x) – tügäräk bitle (tulı ay)
* Bulat – (Tör.)
* Buraq – ata döyä
* Bükäş – (Tör.)

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### C

* Camal –› Xösni-Camal
* Caqup –› Yaqup
* Carulla –› Yarulla
* Comğa (i) – ğibädät köne
* Cäbbar – zur köç-quät iäse, qödrätle
* Cähüdä –› Yähüdä
* Cälil (i) – böyek, şöhrätle, danlı
* Cäläl-at-Din – Dinneñ olılığı
* Cäläy –› Cäläl-et-Din
* Cäläş –› Cäläl-et-Din
* Cämil, Cämilä – (Ğär.) matur, kürkäm, güzäl, çibär
* Cämäl (i) – maturlıq
* Cämäl-ad-Din/Camal-at-Din (i) – Din çibärlege, güzällege, maturlığı
* Cäsmin, Cäsminä –› Yäsmin, Yäsminä
* Cäwad – yumart
* Cäwhär, Cäwhäriä – cäwhär, qíbat
* Cäzit, Cäzidä –› Yäzit, Yäzidä
* Cíhan (i) – (Far.) cíhan

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### Ç

* Çämil/Çämilä –› Cämil/Cämilä
* Çalbay – (Tör.)
* Çalmöxämmät –
* Çamal –› Camal
* Çançura – (Tör.)
* Çianşa –› Cihanşa
* Çingez (i) – (Moğ.) böyek, köçle
* Çulpan/Çolpan (i,x) – (Tör.) Çulpan
* Çuraq – (Tör.)
* Çuraçıq – (Tör.)
* Çurmantay – (Tör.)
* Çäçkä – (Tör.)

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### D

* Damir, Damirä – (Tör.) üzsüzle, teläpçän
* Dana (x) – (Far.) belemle
* Danis (i) – (Far.) belem
* Daniä (x) – (Ğär.) mädxi; ataqlı; danlı; mäşhür
* Daniäl (i) (Yäh.) – Allahım - xökimem minem
* Daníl (i) – (Ğär.) Allahqa yaqın toruçı
* Darísa (x) – (Ğär.) uquıtuçı
* Darina (rus) - büläkkä birelgän
* Dawıt, Dawid, Dawud, Daud, Daut (i) – (isk.Yäh.) söyekle, üzenä cälep itüçe
* Dayan (i) – (Ğär.) dini mäxkämä, qılğan eşlärenä kürä cäzasın birüçe
* Deniz, Denis (i) – (Tör.) Diñgez
* Dilbar (x) – (Far.) söyekle, ğäziz
* Dilrob, Dilroba – küñelne buysındıruçı; güzäl, matur)
* Dilära, Dilä (x) – (Far.) söyekle, ğäziz, matur
* Din-Möxämmät – Möxämmät Dine keşese
* Din-Äxmät – Dinneñ maqtawlısı, danlısı
* Din-Íslam – Möxämmät Dine keşese
* Din-Şäyex – Din şäyexe, ruxaní başlığı
* Dina (x) – (Ğär.) Din
* Dinbay, Dindar – bik Dinle
* Dinulla – Allah Dine
* Dusmöxämmät –
* Dähinä – innek, mäz
* Däliä – georgin göle çäçäge; yözem tälgäşe
* Däwek – (Tör.)
* Däwläki –› Däwlätkäy
* Däwläkän – (Tör.)
* Däwlät (i) – (Ğär.) bäxet, baylıq, däwlät
* Dínar, Dínara – (Ğär.) qäderle
* Döldelä – Ğäli xälifä atlanıp yörgän qaçır iseme

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### E

* Edgar (i) – (İng.) oç, uq
* Eduard (i) – (İng.) bäräkätle, bay
* Edil
* Eleonora (x) – (Yäh.) Allah – yaqtım minem
* Elmir, Elmirä – (İng.) matur
* Elwir, Elwirä – (İsp.) yaqlawçı
* Elza (x) – (Alm.) Allah aldınnan tabınu
* Emil, Emiliä – (Lat.) tırışçan
* Ence – (Tör.)
* Ençe –› Ence
* Erik (i) – (Skand.) bay
* Ernest (i) – (Yun.) citdi
* Esfir, Esfirä – (Yäh.) yoldız
* Ewelinä (i) – (Fr.) urman çikläwege

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### F

* Faik (i) – (Ğär.) şäp
* Faiz (i) – (Ğär.) bäxetle, bay
* Fanis, Anisä – (Far.) yaqtırtqış
* Faruq – yaxşı belän yamannı neçkäläp ayıra belüçe
* Farxad (i) – (Far.) ciñmäslek
* Fattax (i) – (Ğär.) bäxetkä işek açuçı
* Fatía –› Fatíma
* Fatíma – imüdän ayırılğan
* Fatíx, Fatıx – (Ğär.) ciñüçe
* Fawil – borçaq belän satu itüçe
* Fawziä (x) – (Ğär.) ciñüçe
* Fayaz (i) – (Ğär.) yumart
* Fayzulla (i) – (Ğär.) Allah yumartlığı
* Fazlulla – Allah birgän östenlek, talant
* Fazlıraxman –
* Fazıl, Fäzilä – (Ğär.) layıq, belgeç, keşelekle
* Faina (i) – (Yun.) nurlı
* Ferdinand (i) – (Alm.) ğäskär
* Fidai (i) – (Ğär.) şahít bulırğa layıq
* Fidail (i) – (Ğär.) yaxşılıq itüçe
* Fidel (i) – (Lat.) xaqlı, döres
* Firaya (x) – (Ğär.) matur
* Firdi –› Firdüsä
* Firdäüs (x) – (Ğär.-Far.) cännät, cännät baqçası
* Firüzä (x) – (isk.Far.) nurlı, bäxetle
* Flor, Floris, Florid (i) – (Lat.) çäçäk iseme
* Fuad (i) – (Far.) yöräk, añ
* Fändas (i) – (Ğär.) fängä bäylängän
* Fäniä – fänniä, sänğätçe
* Fännur (i) – (Ğär.) fän nurı
* Fäqi, Fäqihä – xoquqçı
* Färid, Färidä – çağıştırmalı, siräkle
* Färx-at-Din – Dinneñ iñ söyeklese
* Fäsi –› Fäsx-et-Din
* Fäsxi –› Fäsx-et-Din
* Fäsäy –› Fäsx-et-Din
* Fätimä (x) – (Ğär.) kükräktän tartıp alınğan bala, Möxämmät qızı
* Fättax – açuçı
* Fätxeraxman –
* Fäwz-at-Din – Dinneñ tantanası
* Fäxri –› Fäxr-et-Din
* Fäyezkärim –
* Fäysal (i) – xäkim itüçe
* Fäytünä – arba
* Fäyzeraxman –
* Fäyzi –› Fäyzulla
* Fäyzulla – Allah räximlege, yumartlığı

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### G

* Gafít (i) – (Ğär.) tınıçlı
* Gazaliä – taw käcäse, antilopa
* Gäräy (i) – (Far.) layıq
* Göl (x) – (Far.) göl; ata torğan; maturlıq
* Göl –› Gölyözem
* Gölbikä – (Tör.)
* Gölçirä – (Tör.)
* Gölkäy – (Tör.)
* Gölnara (x) – (Far.) cöllär belän bizäklängän, granat
* Gölnaz (x) – (Far.) çäçäk sıman nazlı
* Gölnur (x) – (Far.) çäçäk sıman yaqtı
* Gölnur – (Tör.)
* Gölnäy – (Tör.)
* Gölzär, Gölzifä (x) – (Far.) gölle cir
* Gölçäçäk (x) – (Far.) gölçäçäk

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### Ğ

* Ğälit – ğäskäri suğışçı
* Ğabbas (i) – (Ğär.) küñelsez
* Ğabbas – qırıs, qatğí
* Ğabdulla (i) –› (Ğär.) Abdulla
* Ğafar, Ğafur, Ğäfürä (i) – (Ğär.) kiçerüçän
* Ğaffar – barısın da ğafu itüçe, kiçerüçe, yarlıqawçı
* Ğaffä –› Ğäfirä
* Ğaldesattar – ğafu itüçeneñ (Allahnıñ) qolı
* Ğaliä (x) – (Ğär.) qäderle
* Ğallä – aşlıq börtege
* Ğambär, Ğämbäriä – xuşbuy, islemаy
* Ğamdä – tayanıç, teräk
* Ğaní (i) – bay
* Ğasan (i) – matur (=Xäsän)
* Ğata (i) –› Ğataulla
* Ğataulla (i) – (Ğär.) Allah büläge
* Ğattar – xuşbuylar yasawçı häm satuçı
* Ğawas – suğa çumuçı
* Ğayan (i) – (Ğär.) Znatní
* Ğayaz (i) – (Ğär.) yärdämçe
* Ğayfulla (i) – (Ğär.) Milost' Allaha
* Ğayn-at-Din – Din çişmäse
* Ğaynul –› Ğaynulla
* Ğaynulla – Allah çişmäse
* Ğaynuş –› Gayníkmal
* Ğaysa – Allah märxämäte
* Ğayşä – yäşäwçän, tere
* Ğazul –› Ğäzizulla
* Ğazzä –› Ğäzizä
* Ğazíf, Ğazífa – köyçe, başqaruçı
* Ğibakä –› Ğibadulla
* Ğilfän – altın-kömeşçe, yuvelir
* Ğosman/Ğusman, Usman (i) – (Ğär.) söyäk utırtuçı
* Ğäb-at-Din – ğibädät qıluçı, Dingä xezmät itüçe
* Ğäbd-el-Cabbar – böyek qodrätleneñ (Allahnıñ) qolı
* Ğäbd-el-Malik – xaqimlek itüçeneñ, boyıruçınıñ (Allahnıñ) qolı
* Ğäbd-el-Waxít – berdänberneñ (Allahnıñ) qolı
* Ğäbd-el-Ğafur – yarlıqawçınıñ, kiçerüçeneñ (Allahnıñ) qolı
* Ğäbd-e-Räüf – räximleneñ, qızğanuçınıñ (Allahnıñ) qolı»
* Ğäbd-e-räxim – räximle, şäfqätleneñ (Allahnıñ) qolı
* Ğäbd-e-ssälam – isänlek, sälamätlek birüçe, qotqaruçınıñ (Allahnıñ) qolı
* Ğäbd-e-şşäkür – bik şöker itüçeneñ (Allahnıñ) qolı
* Ğäbdulla – Allah qolı
* Ğäbduş –› Ğäbdulla
* Ğäbit (i) – (Ğär.) xörmätlüçe
* Ğädel, Ğädilä – (Ğär.) turı, ğädel
* Ğäden (i) – (Ğär.Far.) Cännät
* Ğäli (i) – (Ğär.) qäderle, biek
* Ğäli – böyek, olı däräcäle
* Ğälim, Ğälima – (Ğär.) belgeç, ğälim
* Ğaliä –› Ğälima
* Ğälimulla (i) – (Ğär.) Allah bar närsä belä
* Ğäliraxman –
* Ğäliulla (i) – (Ğär.) abruylı keşe
* Ğäläm – qol, malay
* Ğämil (i) – (Ğär.) eşläwçän keşe
* Ğämil, Ğämilä – eşläwçe, xezmät itüçe, ğämäl qıluçı
* Ğämäl (i) –› Cämäl
* Ğäni (i) – (Ğär.) bay, däwlätle
* Ğärif (i) – (Ğär.) xäbärdär
* Ğärif –› Ğärifulla
* Ğätifä (x) –
* Ğäyşä (x) – (Ğär.) yäşi torğan; Päyğämbärneñ ber xatını
* Ğäzi (i) – (Ğär.) Din öçen köräşüçe
* Ğäzi –› Minğäzi
* Ğäzikäy –› Ğäzizulla
* Ğäzim – (Ğär.) böyek, yuğarı däräcäle
* Ğäziz, Ğäziza – (Ğär.) qodrätle, köçle, qäderle
* Ğäziä (x) – (Ğär.) biüçe
* Ğizzätulla (i) - (Ğär.)
* Ğimay – xezmätçe
* Ğinabä – yözem
* Ğiqrämä – ana kügärçen
* Ğömär – yäşäw, ğömer itü, çäçäk atu
* Ğösäyn (i) – matur (Xösäyn'neñ töre)
* Ğözäyer – yärdämçe, teläktäş

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### H

* Hadi – turı yul kürsätüçe, turı yulğa künderüçe
* Hadiäxmät –› Äxmäthadi
* Hilal-at-Din – Dinneñ yaña tuğan ayı
* Hamit

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### İ

* İbrağim (i) – (isk.Yäh.) Awraam – xalıqlar atası
* İman (i) – (Ğär.) Íman
* İslam –› Fätx-el-Íslam
* İslam, Íslamiä – (Ğär.) Allaha tuğrılıqlı
* İsxaq (i) –› (isk.Yäh.) İsaak – kölüçe
* İttifaq (i) – (Ğär.) berläşmä
* Ízmaíl (i) –› (Ğär.-Yäh.) Ísmağíl
* İbrahim – xalıqlar atası
* İbraş –› Íbrahím
* İbät – qollar
* İdris (i) – (Ğär.) öyränüçe, uquçı, tırışuçan
* İdük –› İdiätulla
* İkram (i) – (Ğär.) Abruylıq, xörmät
* İldar (i) – (Tör.Far.) il başı, citäkçe
* İldus, İldüsä – (Tör.Far.) İl söyüçe
* İlfar (i) – (Tör.Far.Far.) İl + far (yaqtırqıç)
* İlfat (i) – (Tör.Far.) il dusı
* İlgiz (i) – (Tör.Far.) il gizüçe
* İl-Möxämmät –
* İlham (i) – (Ğär.) ilham
* İlnar, İlnärä – (Tör.-Ğär.) İl utı
* İlnaz (i) – (Tör.-Far.) İl nazı
* İlnur, İlnura – (Tör.-Ğär) İl nurı
* İlsiä (x) – (Tör.) İlne söyä
* İlsur, İlsura – (Tör.-Ğär) İl batırı
* İlyas/İlyaz (i) – (Ğär-Yäh.) Allah köçe, Allah moğcízası
* İlğam (i) –› İlham
* İlşat (i) – (Tör.) il şatlandıruçı
* İndirä (x) – (Hínd.) suğış podı
* İnsaf (i) – (Ğär.) ğädellek, tärbiälängän
* İnsar (i) – Ciñüçe
* İrada (x) – (Ğär.) yaxşı teläk
* İrek, İrik (i) – (Tör.) irek, azatlıq
* İrmeşıq –› İrmöxäm-Mätşäyex
* İsa (i) – (isk.Yäh.) İisus - Allah saqlar
* İsabay (i) – İsa + bay
* İsfandiär (i) – (isk.Far.) izge büläge
* İskändär (i) –› (isk.Yun.) =Aleksandr – yaqlawçı, ciñüçe
* İslax – reformı
* İsmail/Ísmağíl (i) – (isk.Yäh.) Allah işette
* İsmät, İsmet (i) – (Ğär.) saflıq; yaqlaw
* İsxaq – ul kölde
* İxsan (i) – (Ğär.) yaxşı eş
* İşbirde – (Tör.)
* İşbulat (i) – (Tör.) bulat kebek
* İşbuldı (i) – (Tör.) dus buldı
* İşembet –
* İşgildı (i) – (Tör.) dus bulıp çıqqan
* İşi –
* İşkenä – (Tör.)
* İşmekäy –
* İşmi –
* İşmuy –
* İşmäk –
* İşmämät –› İş–Möxämmät
* İşmät –
* İşmäy –
* İş–Möxämmät –
* İşmük –
* İşnäy – (Tör.)
* İştiräk – (Tör.)
* İştuğan (i) – (Tör.) bertuğan
* İşuy –
* İşäy –
* İşük –› İş–Möxämmät

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### K

* Kamal –› Mihri-Kamäl
* Kamaría (x) – (Ğär.) ayday yaqtı
* Kamay –› Kamal-et-Din
* Kamil, Kamilä – (Ğär.) kamil
* Kasük –› Xädiçä
* Kemäl (i) – (Ğär.) qämil
* Kildeş – (Tör.)
* Kilmöxämmät –
* Kiram, Kirämä – (Ğär.) qäderle, ğäziz
* Klara (x) – (Lat.-Alm.) yaqtı, saf
* Käbir – olı, biek
* Käbüç –› Käbirulla
* Kälimulla – Allahnıñ äñgämädäşçese
* Kälimä –› Xälimä
* Kälkäy –› Kälimulla
* Kämäl-ad-Din (i) – Din kamillege
* Kändil, Kändilä – yaqtırtuçı, lampı, şäm
* Käram – yumart, kiñ küñelle
* Kärim – yumart, märxämätle
* Kärim – yumart, räximle, kiñ küñelle
* Kärimbay –
* Kärimbäk –
* Kärimcan –
* Kärimxan –
* Kärimxuca –
* Kärimä (x) – yumart
* Kärimşa –
* Käris –› Xaris
* Kätimä –› Xätimä
* Kätip, Kätibä – yazuçı, sekretär
* Kätiçä –› Xädiçä
* Käwsär –› Käwsäriä
* Käşf-at-Din – Dinne açıqlawçı
* Könsılu – (Tör.)
* Küke – (Tör.)

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### L

* Lala/Lälä (x) – (Ğär./Far.) qızıl çäçäk, tülpän çäçäge
* Landış (x) – (Lat.) çäçäk
* Latíf, Latífa – (Ğär.) açıq yözle, şäfqätle, igelekle, mölayım, matur
* Laura (x) – (Lat.) däfnä ağaçınnan
* Lenar, Lenara – (Urıs) Lenin+armíası
* Lenizä, Leniz – (Urıs) Lenin+zavet
* Lenora (x) – (Yun.) arıslan qızı
* Lenur (i) – (Urıs) Lenin+uçredil+revolúsiu
* Leyä (x) – (Yäh.) Antilopa
* Liana (x) – (Fr.) neçkä, liana
* Lilí, Liliana (x) – çäçäk, aq tülpan
* Loqman, Lokmaní – (Ğär.) saqçı, aşatuçı
* Lotful –› Lotfulla
* Lotfulla/Lutfulla – (Ğär.) Allah märxämäte, şäfqäte
* Luiza (x) – (Fr.) bäreleş
* Läbibä (x) – (Ğär.) yaqtı
* Läylä (x) – tön
* Läysän (x) – (Ğär.) yaz yañğırı, Süriädä Äpril ayınıñ iseme
* Lúsiä (x) – (Lat.) yaqtı

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### M

* Maarif (i) – tanılğan
* Mädinä (x) – (Ğär.) Mädinä şähäre
* Madış –› Möxämmät-iş
* Mahi –› Mahi-Kamäl
* Mahirä – osta, hönär iäse
* Maidä – yawlıq, qul-yawlıq
* Mamaq –
* Mamay –
* Mamaş –
* Mamlaqat (x) – xanlıq
* Mamuq –
* Mamış –
* Manap (i) – (Ğär.) yärdämçe
* Manat (i) – aqça iseme
* Mannaf (i) – (Ğär.) biek
* Mansur, Mansura – (Ğär.) ciñüçe
* Maqay –› Comğaqay
* Maqsud (i) – telägän
* Maqsuz, Maxsut (i) – (Ğär.) Teläk belän kilgän
* Marat (i) – (fr.) Fransí ínqílab başınıñ iseme – Jan-Pol Marat
* Mardan (i) – (Far.) Paren – batır
* Marlen (i) – Marx+Lenin
* Mars (i) – (Lat.) suğış podı
* Marsel, Marselä – (Hol.–Fr.) Marsel Kaçen iseme
* Marína (x) – (Lat.) diñgezle
* Marğärita (x) – (Yun.) ence
* Masnawí (i) – (Ğär.) ikençe ir-balağa birälär
* Maynur –› Mahínur
* Maysara (x) – (Ğär.) baylıq
* Maysur (i) – (Ğär.) ciñüçe
* Mayya (x) – (Lat.) ay isemennän
* Mayış –› Möxämmät-iş
* Mazit (i) – (Ğär.) danlı
* Mağafur (i) – (Ğär.) ğafu itü
* Mağdan (i) – (Ğär.) çişmä
* Mağsum, Mağsuma – (Ğär.) ğönahsız
* Mergen (i) – (Tör.) osta awçı
* Midxad (i) – (Ğär.) maaqtaw
* Miftax (i) – (Ğär.) açqıç
* Miftax-at-Din – Din açqıçı
* Miläwşä (x) – (Far.) çäçäk iseme
* Milüş –› Miläwşä
* Mincan –› Miñle-Cihän
* Mindel – qul-yawlıq
* Minxan –› Miñlexan
* Miqraz – qayçı
* Mirza (i) – (Ğär.-Far.) patşa ulı (isem öleşe)
* Mirğayaz (i) – (Ğär.-Far.) Pomoğayuşçiy
* Mirğäli (i) – (Ğär.-Far.) Welikiy sär
* Mirğälim (i) – (Ğär.-Far.) Uçení sär
* Misbax (i) – (Ğär.) Fakel
* Misbax – yaqtılıq çığanağı, yaqtırtqıç, şämdäl, lampı
* Mitaq –› Miftax-et-Din
* Miñlegöl – (Tör.)
* Miñlekärim –
* Miñlemöxämmät –
* Miñleraxman –
* Miñleäxmät –
* Miñnulla (i) – (Ğär-Tör.) Çelowek s rodinqoy
* Miñnulla – Allahnıñ bäxetle keşese
* Miñsılu – (Tör.)
* Moqamay –
* Morad (i) – telägän
* Mortaza –› Murtaza
* Mortí –› Murtaza
* Mostafa – saylap alınğan, iñ saf; başqalardan östen
* Mostay –› Mostafa
* Mostí –› Mostafa
* Motallip – cawapqa tartuçı
* Motíğulla – Allahğa buysınuçı, baş iüçe
* Moxaní –› Ömmexäni
* Moxtar – saylanğan, saylap alınğan
* Mubaraq (i) – (Ğär.) möbäräk
* Mullaäxmät –
* Mumin (i) – berdän ber Allahğa ışanuçı
* Munír, Munirä – (Ğär.) yaqtırtuçı
* Munís, Munisä – (Ğär.) dus
* Muqay –
* Muqaç –
* Muqqaram (i) – (Ğär.) xörmätle
* Murat (i) – (Ğär.) telängän
* Murtaza (i) – (Ğär.) yaratılğan, saylap alınğan
* Musa (i) – (Ğär.-Yäh.) Päyğämbär, bala
* Mustafa (i) – (Ğär.) saylanğan
* Mustafir (i) – (Ğär.) yılmayuçı
* Mutalib (i) – sikäyät birüçe
* Muxaç –
* Muxtar (i) – (Ğär.) saylanğan
* Muşarraf (i) – (Ğär.) qäderle, abruylı
* Muşaríf (i) – (Ğär.) abruylı
* Mäcit – danlı, maqtawlı, ataqlı
* Mäcit, Mäzit (i) – (Ğär.) köçle
* Mädinä (x) – mädäniät, Medin sähäre
* Mäewa – toraq yort, toru-síınu urını
* Mälik, Mälikä – (Ğär.) xäkim itüçe
* Mälikä (x) – färeştä
* Mämbät –
* Mämät –
* Mämäş –
* Männaf – östen, iñ yuğarı
* Männan – çiksez räximle, niğmät birüçe
* Märcän (x) – waq ence
* Märiäm (x) – (isk.Yäh.) „yaratılğan“ =Maria
* Märsülä – ilçe
* Märüç –› Märyäm
* Mätşa –› Möxämmät-şah
* Mäwlüd (i) – tuğan
* Mäwlüdä (x) – (Ğär.) qız-bala
* Mäxfäzä – saqlaw öçen eçenä äyber salına torğan sawıt, sumqa
* Mäxkäm (i) – köçle
* Mäxkämä – xökem yortı, sud
* Mäxmüd (i) – (Ğär.) maqtalğan, maqtawlı
* Mäxmüdä –
* Mäxmütbay –
* Mäxmütbäk –
* Mäxmütcan –
* Mäxmütfoat –
* Mäxmütgäräy –
* Mäxmütnisa –
* Mäxmütsoltan –
* Mäxmütwäli –
* Mäxmütxan –
* Mäxmütär –
* Mäxmütğäli –
* Mäxmütşa –
* Mäxäbbät (x) – mäxäbbät
* Mäyüp –› Möxämmätäyüp
* Mäşräbä – su eçä torğan sawıt, krujqa
* Möddäris (i) – (Ğär.) mödärris
* Mödir – mödir, başlıq, idarä itüçe
* Mödärris – yuğarı uqu yortlarında däres birüçe, uqıtuçı
* Möslim (i) – (Ğär.) möselman
* Möslim (i) – möslim
* Mösämirä – cimeş birüçe
* Mösäwwir, Mösäwwirä – arxitektor, rässam
* Möx-ad-Din (i) – Dinne tereltüçe, qüätläwçe, yaqlawçı
* Möxammäd (i) – (Ğär.) mädxiä uqu
* Möxammädcan (i) – (Ğär.-Far.) Möxammäd+can
* Möxlis (i) – (Ğär.) Nastoyaşçiy dus
* Möxtär (i) – saylanğan
* Möxäm –
* Möxäm –› Möxämmät
* Möxämmi –
* Möxämmät – maqtalğan, maqtawlı, danlıqlı
* Möxämmät-Din – Möxämmät Dine keşese
* Möxämmätbaqir –
* Möxämmätbaqí –
* Möxämmätcan –
* Möxämmätiş –
* Möxämmätnur –
* Möxämmätxan –
* Möxämmätzaqir –
* Möxämmätğäli –
* Möxämmätşa(h) –
* Möxämmätşaqir –
* Möxämäy –
* Möxändis, Möxändisä – (Ğär.) cir ülçäwçe
* Möğälim (i) – (Ğär.) Uçitel

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### N

* Nabib (i) – (Ğär.) aqıllı
* Nacar – balta ostası, baltaçı
* Nadir, Nadíra – (Ğär.) siräkle
* Nadiä (x) – (Ğär.) çaqıruçı
* Nafik (i) – (Ğär.) fayda
* Naib, Naibä – urınbasar, namestnik
* Nail, Nailä – (Ğär.) sälät
* Naiq – qurayçı, köyçe
* Narat (i) – (Moğ.-Tör.) gel yäşel bulıp tora torğan narat açağı
* Narbek (i) – (Far.) granat cimeşennän, (Ğär.) yaqtılıq
* Naríman (i) – (iran.) köçle íman belän
* Nasix (i) – (Ğär.) yärdämçe, dus
* Nasíf, Nasífä – xezmätçe
* Nasím, Nasimä – (Ğär.) cılı cil
* Nasír/Nasır (i) – yärdäm birüçe, yaqlawçı, qotqaruçı
* Nazar, Nazirä – (Ğär.) qaraş/yüraq kürü, (Yäh.) şahít bulu
* Nazip (i) – (Ğär.) sälätle
* Nazir, Nazirä – (Ğär.) mödir, näriz
* Nazíf, Nazifä – (Ğär.) saf, päq
* Nazím (i) – (Ğär.) tözüçe
* Nazım (i) – ğädel, nazlı
* Nağim (i) – (Ğär.) yaxşı toru
* Nizam (i) – (Ğär.) tärtip
* Niäz (i) – (Far.) teläk
* Niäz (i) – (Ğär.) kiräklek, mänfäğät, teläk, büläk
* Niğmätulla – Allah büläge
* Noğman (i) – (Ğär.) qızıl, yaxşı eş, yaqtı töre
* Noğman – lalä çäçägeneñ ber töre
* Nur-ad-Din (i) – (Ğär.) Din nurı
* Nur-ad-Din (i) – Din nurı
* Nurali (i) – (Far.) Ali nurı
* Nurbirde (i) – (Tör.) nur birüçe
* Nurdä –› Nurdidä
* Nuri, Nuriä – (Ğär.) yaqtılı
* Nuri-äxmät –
* Nurmaq –
* Nurmat –
* Nurmay –
* Nurmaç –
* Nurmaç –› Nur-Möxämmät
* Nurmi –
* Nurmuq –
* Nurmuş –
* Nurmämät –› Nur-Möxämmät
* Nurmiä –
* Nur-Möxämmät –
* Nurpeis (i) – (Tör.) cännät nurı
* Nursoltan (i) – soltan nurı
* Nurulla (i) – (Ğär.) Nur + Allah
* Nur-Wäli (i) – (Ğär.) izge
* Nurxi –
* Nurxämit –› Xämätnur
* Nurxämät –
* Nuräxmät –
* Nuri –› Nuriäxmät
* Nurğäli (i) – (Ğär.) Weliçestwenní
* Näbi (i) – (Ğär.) päyğämbär
* Näbiulla – Allahnıñ ilçese, päyğämbäre
* Näbiulla – Allahnıñ päyğämbäre
* Näcib (i) – aqsöyäkle
* Näcm-ad-Din (i) – Din yoldızı, Dinne balqıtuçı
* Näcmi (i) – (Ğär.) yoldız
* Näfis, Näfisä – (Ğär.) matuq, yabıq
* Näfsä –› Näfisä
* Näqi (i) – (Ğär.) päk, bozıqsız
* Näsr-ad-Din (i) – (Ğär.) Din ciñüe; Dingä yärdäm itüçe

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### O

* Olcas (i) – Dar, büläk
* Oluğbek (i) – Olı + bek
* Oluğzade (i) – Böyekneñ ulı
* Omar (i) – yäşäw
* Oruzbay (i) – (Tör.) “şatlıq sizü” + bay
* Osman (i) – xälif iseme

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### Ö

* Ömet, Ömidä – (Ğär.) Ömet
* Ömetbay (i) – Ömet (Far.) + bay
* Ömmegölsem – al yañaqlınıñ anası

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### P

* Panu –› Banu
* Pasıl –› Fazıl
* Patiga –› Fatixa
* Patix –› Fatix
* Pattal –› Battal
* Patíma –› Fatíma
* Pazli –› Fazli
* Päxri –› Fäxri
* Päyes –› Fäyez

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### Q

* Qabir (i) – zur, olı
* Qadir – qodrätle, härnärsägä köçe citüçe
* Qadir, Qädira – (Ğär.) Vsemoğuşçiy
* Qafir (i) –
* Qahhar – çiksez köçle, bik quätle
* Qalmay –
* Qalmi –
* Qalmämät –
* Qalmät –
* Qalmí –
* Qalmöxämmät –
* Qalmöxämmät –
* Qandyuq –› Ğaynetdin
* Qarib (i) – tuğan keşe
* Qarlığaç – (Tör.)
* Qasim – bülep birüçe, öleş çığaruçı
* Qawwas – uqçı
* Qayum (i) – (Ğär.) Suşçestwuyuşçiy weçno
* Qayum – ber dä üzgärmäwçän, totrıqlı; uyanu
* Qazbek (i) – (Ğär-Tör.) V çest knyazya Qazbeqä
* Qazim (i) – azsüzle
* Qaşay –› Qaşafetdin
* Qaşşaf-at-Din – Dinne açuçı, Dinne añlatıp birüçe
* Qodaş – (Tör.)
* Qol-Äxmät (i) – (Ğär-Tör.) abruynıñ qolı
* Qoltay – (Tör.)
* Qolçıq – (Tör.)
* Qorban (i) – (Ğär.) qorban
* Qorbat (i) – (Ğär.) tuğanlıq
* Qotlıqay – (Tör.)
* Qädermöxämmät –
* Qädim, Qädima – (Ğär.) iske yädqär
* Qädriä (x) – (Ğär.) qäderle, ğäziz
* Qäfil, Qäfilä – (Ğär.) Wozvraşçayuşçiysyä
* Qäid, Qäidä – citäkläwçe, citäkçe, yulbaşçı
* Qäilä (x) – (Ğär.) söyläşüçän
* Qäima (x) – (Ğär.) ayaqta nıq tora torğan
* Qäimä – qazıq, bağana, teräk
* Qälima (x) – (Ğär.) matur süz
* Qämil – möqämmäl, här yağı citeş
* Qämär-at-Din – Dinneñ ayı
* Qämät –
* Qärim, Qärima – (Ğär.) Weliqoduşní, blağorodní, şçedrí
* Qäsim, Qäsimä – (Ğär.) Raspredeläyüşçiy
* Qätib, Qätibä – (Ğär.) yazuçı
* Qäwi – köçle, qüätle, kiñ qödrätle
* Qäxir, Qäxira – (Ğär.) ciñüçe
* Qäzim (i) – (Ğär.) sabırlı
* Qäşäfulla (i) – (Ğär.) Otkrowenie Allahu

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### R

* Rabi (i) – (Ğär.) yaz
* Rabit (i) – (Ğär.) Svyaznoy
* Rabiğä (x) – (Ğär.) päyğämbär qızı; dürtençe bala
* Rada (x) – (rus.) şatlıq
* Radif (i) – (Ğär.) soñğı bala
* Radik (i) – (rus.) Ot xim. elementa
* Rafail (i) – (Lat.-yäh.) Boğ wıleçil
* Rafik (i) – (Ğär.) dus
* Rafil –› İsrafil
* Rafis (i) – (Ğär.) kürenekle, ğämäli
* Rafqat (i) – (Ğär.) Prowojayuşçiy
* Rafğat (i) – (Ğär.) Weliçestwennost'
* Rahil
* Rail, Railä – (Ğär.) Osnowatel
* Ramadan/Ramazan (i) – (Ğär.) Ramazan ayı
* Ramil, Ramilä – (Ğär.) Çudodeystwenní, wolşební
* Ramis (i) – (Ğär.) Plotovşçik
* Ramiz (i) – (Ğär.) Opoznawatelní znaq orientir
* Rana, Raniä (x) – (Ğär.) matur
* Raqiä (x) – (Ğär.) alda baruçı
* Rasil (i) – (Ğär.) wäkil
* Rasix (i) – (Ğär.) qatı, awmí torğan
* Rasim, Räsiä – (Ğär.) rässäm
* Rasul (i) – wäkil
* Rauf (i) – милосердный
* Rauf, Raufä – (Ğär.) Milostiwí
* Raut (x) – Ruf; (isk.Yäh.) «iptäş-qız»
* Rawza – çäçäkle bolın, gölbaqça
* Rawşan, Rawşaniä –» Ruşan
* Raxil, Raxilä – (isk.Yäh.) Oweçqa
* Raxman (i) – (Ğär.) şäfqätle
* Raxman – räximle, şäfqätle, yarlıqawçı
* Raxman –› Xäbibraxman
* Raxmanbay –
* Raxmanbi –
* Raxmanbäk –
* Raxmanqol –
* Raxmanzadä –
* Raxmanşa –
* Rayxan, Räyxänä – (Ğär.) Bazilik, blajenstwo
* Raşid (i) – tuğrılıq
* Raşid, Raşad (i) – (Ğär.) döres yul belän baruçı
* Regina (x) – (Lat.) xan xatını
* Rem (Rim), Rimma – (Lat.) Ot ğoroda Rim, ili rus. varíant revolúsí mirowaya
* Renas (i) – (Lat.) ínqílab
* Renat, Renata – (Lat.) yañadan tuğan
* Rezedä (x) – (fr.) Ot nazvaní swetqa obladayuşçeğo prítnım aromatom
* Rif (i) – (Alm.) korall rifınnan
* Rifqa (x) – (isk.Yäh.)
* Rifqät (i) – (Ğär.) Duslıq
* Robert, Robína – (ing.) Prelestní
* Roksana (x) – A.Makedonski xatını
* Roqia – tılsım, küñelne üzenä tartıp toruçı, cälep itüçe
* Rozalín, Roza – (lat.–isp.) bik matur
* Rubin (i) – (Lat.) rubin
* Rudolf (i) – (Alm.) ayu
* Rumiä (x) – (Ğär.) Bizanti qızı
* Ruslan (i) –» arıslan
* Rux –› Ruxılbayan
* Ruxulla – Allahnıñ ruxı,
* Ruzi, Ruziä – bäxetle, rizıqlı
* Ruzäl (i) – (Far.) bäxetle
* Ruşan, Ruşaniä – (Far.) yaqtı, yaltırawlı
* Ruşan, Ruşaniä – nur iäse; yaqtı
* Räcäp – (Ğär.)
* Rädinä – erläwçe
* Räis, Räisä – (Ğär.) baş keşe; citäkçe
* Räis, Räisä – başlıq, citäkçe, predsedatel
* Räqip – barın da kürep toruçı
* Räqip-Räqibä – küzätüçe, kontroler
* Räsil, Räsilä – cibärelüçe, ilçe, wäkil
* Räsim, Räsimä – räsem yasawçı, xudojnik
* Räsül, Räsülä – ilçe, xäbär kiterüçe
* Räsülulla – Allahnıñ ilçese
* Räwil (i) – (Ğär.) Yunoşa
* Räx –› Räximulla
* Räxim – märxämätle, räximle, ayawçan
* Räxim, Räximä – (Ğär.) räximle
* Räximulla – Allah şäfqäte, räxime
* Räxmätulla (i) – (Ğär.) Allah şäfqätle
* Räxmätulla – Allah märxämäte
* Räxmüç –› Räxmätulla
* Räzil, Räzilä – (Ğär.) saylañğan
* Räzzaq – rizıq birüçe, tuyındıruçı
* Räüf – räximle, qızğanuçı
* Räşid-at-Din – Dingä tuğrılıqlı, Dingä döres yul totuçı
* Ríza, Rída (i) – (Ğär.) Saylanğan
* Rízwan (i) – (Ğär.) Blağosklonnost', udovletworenie
* Röstäm (i) – (Far.) batır
* Rodion, Radion (Yun.) - ciñüçe

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### S

* Saban (i) – (Tör.) Saban (cir sörü waqıtında tuğan)
* Sabax, Sabixä – (Ğär.) İrtä
* Sabir – tüzem, sabır
* Sabir, Sabirä –
* Sabit (i) – (Ğär.) nıq, çıdımlı
* Sabır, Sabirä – (Ğär.) Sabırlı
* Sadr-at-Din – Din kükräge, Din üzäge
* Sadrí – (Ğär.) berençe, baş
* Sadıq, Sadíq – (Ğär.) Çın, dus
* Safar (i) (Ğär.) Hicri täqwimeneñ ikençe ay iseme. Säyäsätçe
* Safi – saf, çın
* Safi –› Safíulla
* Safiä (x) – saf, bällür
* Safír (i) – ilçe
* Safíulla (i) – Allah saflığı
* Safíulla – Allahnıñ saylap alğanı
* Sagi (i) – (Ğär.) tırışuçan
* Sair –› Zahir
* Salamat, Sälim (i) – (Ğär.) sälämätle
* Salawat (i) – (Tör.-Ğär.) doğa
* Salax, Salix (i) – (Ğär.) igelek
* Salix (i) – благочестивый; от (isk.Yäh.) Mafüsäil
* Salman (i) – (Ğär.) kiräkle
* Salman (i) – Söläyman, Solomon; (isk.Yäh.) tınıçlı, imin
* Samad, Samat – (Ğär.) mäñgegä
* Samat – mäñge yäşäwçe
* Samir, Samirä – cimeş birüçe, cimeş ağaçı
* Samír, Samirä – (Ğär.) äñgämädäş; uñdırışlı
* Sandra –› Aleksandra
* Sandır –› Aleksander
* Saniä (x) – (Ğär.) ikençe bala
* Saniäxmät –
* Sara (x) – (isk.Yäh.) bikä
* Saríba –› Zarífa
* Saríma (x) – (Ğär.) Şustraya, ostraya
* Sattar (i) – (Ğär.) Proşçayuşçiy
* Sattar – ğafu itüçe, yaqlawçı
* Satuqaç – (Tör.)
* Sawd (i) – (Ğär.) Sçastliwí
* Sayat – awçı, sunarçı
* Sayfí – daça, cäy köne tora torğan urın
* Sayran (i) – (Ğär.) Otdıx, weseloyı vremyä preprowojdenie, piknik
* Sağadat, Sağid – (Ğär.) şatlıq
* Sağíra (i) – (Ğär.) bala
* Sibay (i) – (Ğär-Tör.) mäxäbbät, yäşlek
* Sibqay –› Sibğatulla
* Sibğät (i) – (Ğär.) matur tös
* Simxa (x) – şatlıq
* Sipa –› Zifa
* Sirac –› Siracetdin
* Sirac, Siraciä – yaqtırtqıç, şäm, lampı, fakel
* Sirazi (i) – (Ğär.) Fakel
* Sitdíq – tuğrılıqlı
* Soltan, Soltana – (Ğär.) Vläst, prawitel
* Soltanat (x) – qüät, xäkimiät
* Spartak (i) – (fr.) Predwoditel gladíatorov
* Sufiä (x) – (yunan) aqıllıq
* Sufiä (x) – (Ğär.) Ne delayuşçaya zlo
* Sunğat (i) – (Ğär.) Professí
* Susanna (x) – (Yäh.) Lilia
* Säbbi –› Mösäbbixä
* Sädikä (x) – eçkersez, saf küñelle, íxlas
* Säfinä – zur köymä
* Säfir, Säfirä – ilçe, tulı xoquqlı wäkil
* Säid, Säidä – (Ğär.) iä
* Säid, Säidä – bäxetle
* Sälim, Sälimä –
* Sälimulla – Allahnıñ sälamät bändäse
* Sälimä (x) – sälämätle
* Sälix, Sälixä – (Ğär.) ğädel, dobrí
* Sälmüş –› Sälimulla
* Sälämät (x) – iminlek
* Sämäriä – cimeşle äyber
* Sämür – qoş iseme
* Särbi – kiparis, särwi ağaçı
* Särbi –› Särbicamal
* Särwär –› Mahisärwär
* Sät –› Säyetgäräy
* Sätgäräy –› Säyet-Gäräy
* Säwbän (i) –
* Säwbän, Säwbänä – qarap, tärbiäläp toruçı
* Säyd (i) – iä
* Säydulla (i) – Allahım
* Säydulla (i) – iäm
* Säydä (x) – bikä
* Säyf-ad-Din (i) – Din yatağanı
* Säyfi – (Ğär.) qılıç
* Säyfulla (i) – (Ğär.) Allah qılıçı
* Säyfulla (i) – Allah yatağanı
* Säyfulla – Allah qılıçı
* Säyfuş –› Säyfulla
* Säyäx – säyäxätçe, dönya gizüçe, turist
* Söbbux – olı, danlı, maqtawlı
* Söbxan – dan, maqtaw
* Söläy –› Söläyman
* Söläyman (i) – bibl. Solomon, (isk.Yäh.) yaqlanğan
* Söläyman – isän-imin yäşäwçe, tınıç
* Sömbelä – aşlıq başağı; sömbel çäçäge
* Sönğät/Sönäğät – ostalıq, hönär
* Sörä –› Zöhrä
* Sılu – (Tör.)
* Sırtlan – (Tör.)

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### Ş

* Şaaban (i) – tuq, bay
* Şadidä (x) – (Ğär.) köçle
* Şafağat (i) – (Ğär.) yärdäm
* Şafik, Şafqat (i) – (Ğär.) şäfqätle
* Şahimöxämmät –
* Şairä – şağirä
* Şamil, Şamilä – (Ğär.) kiñ, bötenesen añlí torğan
* Şaqir – şöker itüçe
* Şaqur (i) – fazlı
* Şaqír, Şaqírä – (Ğär.) xörmätle, räxmätle
* Şaqírcan (i) – (ğäräp – farsı) räxmätle + can
* Şarif, Şarip (i) – (Ğär.) şöker
* Şaxmät –› Şahimöxämmät
* Şaxrír (i) – (Far.) Ğosudär, sär (iz sqazoq «Tısyaça, odna noç'»)
* Şayda (x) – (Far.) söykemle
* Şayduq –› Şahídulla
* Şaynur –› Şahínur
* Şayxulla (i) – (Ğär.) Stares Allaha
* Şerali (i) – arıslan Ali (farsí)
* Şihäb-at-Din – Dinneñ yaqtı yoldızı
* Şirin (x) – (Far.) tatlı
* Şirämät –› Şirmöxämmät
* Şixäb-ad-Din (i) – Din yaldızlı yañğırı
* Şoğayıp – nurlı
* Şäcärä – näsel ağaçı
* Şäfi, Şäfiä – şífa birüçe, däwalawçı, tabíb
* Şähidulla/Şäydulla – Allah yulında şähit kitüçe, qorban buluçı
* Şäkert (i) – (Far.) şäkert
* Şämkäy –› Şämsetdin
* Şäms-ad-Din (i) – (Far.) Din qoyaşı
* Şämsemöxämmät –
* Şämsi, Şämsiä – (Far.) qoyaşlı
* Şämük –› Şämsetdin
* Şänük –› Şängäräy
* Şärif (i) – aq-söyäkle
* Şäräf-ad-Din (i) – Din yarıtuçı
* Şäyx-at-Din – Din qartı, Din başlığı
* Şäyxulla – Allah şäyexe, Allah qartı

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### T

* Tabibä – däwalawçı, doktor
* Tac-at-Din – Din tacı
* Tacir, Tacirä – säwdägär, satuçı
* Tahír (i) – saf
* Taif (i) – (Ğär.) xalıq
* Tair (i) – (Ğär.) qoşlar
* Tair, Tairä – oçuçı
* Tair/Tairä –› Tahír/Tahirä
* Talib, Talibä – uquçı, şäkert, student
* Talib-at-Din – Din yulınnan baruçı
* Taliğä (x) – (Ğär.) aldan baruçı
* Talxa (x) – (Ğär.) Nazwanie rasteniä pustıni, akasí
* Talíb (i) – (Ğär.) ezläwçe, teläwçe, teläpçän
* Talíbulla – Allah yulınnan baruçı
* Tamara (x) – (Yäh.) xörmä
* Tansılu (x) – (Tör.) Prekrasnaya, qaq utrennyäya zarya
* Tanía –› Danía
* Taqtaş – (Tör.)
* Tatlıqaç – (Tör.)
* Tatuqaş – (Tör.)
* Tawis, Tawisä – tawis qoşı
* Taxír, Tağír (i) – (Ğär.) saf, päq
* Taymas (i) – (Tör.) çın yuldan taymı torğan
* Taçettin –› Tacetdin
* Tañsılu – (Tör.)
* Taşbulat – (Tör.)
* Taşmöxämmät –
* Taştimer – (Tör.)
* Temir (i) –› Timer
* Tilarä –› Dilarä
* Timer (i) – (Tör.) timer
* Timer – (Tör.)
* Timerkäy – (Tör.)
* Timertaş – (Tör.)
* Timerxan – (Tör.)
* Timur (i) –› Timer
* Tiñiş – (Tör.)
* Tiñkäç – (Tör.)
* Tiñkäş – (Tör.)
* Tiñçura – (Tör.)
* Torsın (i) – (Tör.) “yäşäsen” (bala ülep tora torğan ğäilädä birgännär)
* Tulpar (i) – (Tör.) tulpar
* Tuqay (i) – (moğ.) salawat
* Tuqay – (Tör.)
* Tuqaç – (Tör.)
* Tuqtar – (Tör.)
* Turğun (i) – (Tör.) ozın ğömerle
* Tuybikä – (Tör.)
* Tuğaş – (Tör.)
* Täbär – balta
* Tälxa – akasía, kölsint
* Tälüç –› Talíbulla
* Tärceman – tärcemäçe, tolmaç
* Täñkä – (Tör.)
* Töx –› Töxfätulla

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### U

* Ubaydulla (i) – Allahınıñ keçe qolı
* Ural (i) – (Tör.) Şatlıq, küñel kiterüçe
* Uraz (i) – (Tör.) Şat
* Urazaq – (Tör.)
* Urazay – (Tör.)
* Urazmät –› Uraz-Möxämmät
* Uraz-Möxämmät –
* Urazçıq – (Tör.)
* Usman (i) – (Ğär.) äkren baruçı
* Uzbek (i) – (Tör.) Yäşäw

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### Ü

* Ülfät (i) – (Ğär.) duslıq, söyü
* Ülmäs (i) – (Tör.) ülmi torğan
* Ütämeş – (Tör.)

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### V

* Venerä (x) – (Lat.) Yoldız, Çulpan
* Vilen (i) – (Urıs) qısqartma: Vladimir İlitç Lenin
* Violetta (x) – (Fran.) çäçäk
* Väli –› Wäli

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### W

* Wafa (i) – (Ğär.) tuğrı
* Wahap – tereklek birüçe, ğömer büläk itüçe
* Wassíf – tabíb, retsept yazuçı
* Wasím, Wäsimä – (Ğär.) matur
* Waxit – berdänber
* Waxíd, Waxít (i) – (Ğär.) berle, berençe (Allah - ber genä)
* Wazíx, Wazixä – (Ğär.) yaqtı, açıq
* Wildän (i) – (Ğär.) bala
* Wäfidä – wäkil, ilçe
* Wäkil (i) – (Ğär.) wäkil
* Wäkil, Wäkilä – ışanıp cibärelgän keşe, wäkil
* Wäli (i) –(x) (Ğär.) izge, iä, iptäç
* Wäli – izge
* Wälid, Wälidä – (Ğär.) bala
* Wäläk –› Wäliulla
* Wäraqa – yäş yafraq
* Wäsi – yaqlawçı
* Wäsil, Wäsilä – (Ğär.) ayırılmas dus

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### X

* Xabir (i) – (Ğär.) xäbärçe
* Xabíb, Xäbibä – (Ğär.) sögän; dus
* Xabíbulla (i) – (Ğär.) yaratılğan (Allah yaqtan)
* Xacip, Xacibä – xezmätçe
* Xadis, Xadisä – (Ğär.) yañalıq; päyğämbär süze
* Xadiä (x) – (Tör.) büläk
* Xadiçä (x) – (Ğär.) Päyğämbärneñ berençe xatını
* Xadí (i) – (Ğär.) citäkçe
* Xalifa (i) – xälif
* Xalik (i) – (Ğär.) yaqtırtuçı
* Xalik – yaratuçı, bar qıluçı
* Xalil (i) – (Ğär.) çın dus; yaratılğan (Allah belän)
* Xalim, Xälimä – (Ğär.) tínaq, yomşaq
* Xalit (i) – (Ğär.) mäñge yäşäwçe
* Xalla –› Xälilulla
* Xalsä –› Xalisä
* Xalída (i) – (Ğär.) üzgärelmi torğan
* Xammat (i) – – (Ğär.) maqtawçı
* Xamza (i) – (Ğär.) oçlı; kötä torğan
* Xanif, Xanifä – (Ğär.) çın
* Xanmöxämmät –
* Xanna (i) – (isk.Yäh.) Yuxanna İoann
* Xantimer – (Tör.)
* Xaq – çın, döres, xaq
* Xaq –› Ğäbdelxaq
* Xaris – saqlawçı, yaqlawçı
* Xaris, Xarisä – igençe, sabançı, suqaçı, saqçı
* Xarun (i) – (isk.Yäh.) — Aron/Aaron
* Xarís (i) – (Ğär.) sabançı
* Xasan, Xäsänä – (Ğär.) äybät, matur, güzäl
* Xasip, Xasibä – xisapçı, xisaplawçı
* Xatib, Xatibä – orator, wäğäz söyläwçe
* Xattab (i) – (Ğär.) utın yaruçı
* Xayat (x) – (Ğär.) yäşäw
* Xaydar (i) – (Ğär.) arıslan
* Xayrat (i) – (Ğär.) igänä kürsätü
* Xayrul –› Xäyrulla
* Xazar (i) – (Ğär.) şähär keşese urtaça mullıq belän
* Xaşim (i) – (Ğär.) salım cíuçı
* Xiqmät (i) – (Ğär.) xiqmät
* Xisam, Xusam (i) – (Ğär.) qılıç, yatağan
* Xisan (i) – (Ğär.) bik matur
* Xoca (i) – (Far.) xoca
* Xodaybirde (i) – (Far.) Xoday+birde
* Xozır – mäñge ülemsez
* Xucaäxmät –
* Xuciäxmät –
* Xäbibraxman –
* Xäbibulla – Allahnıñ söyeklese
* Xäbul –› Xäbibulla
* Xäbüç –› Xäbibulla
* Xädiçä – citlekmägän, waqıtınnan elek tuuçı
* Xädsä –› Xädiçä
* Xäfiz (i) – (Ğär.) saqlawçı
* Xäkim (i) – (Ğär.) belğeç, aqıllı, xäkim
* Xälim – xatın-qıznıñ bizänü äyberläre
* Xälim, Xälimä –
* Xäliulla – Allahnıñ dustı
* Xäliulla – Allahnıñ yaqın dustı
* Xälliä – kiem-salım, kostúm
* Xälüç –› Xälilulla
* Xämdi –› Xämdelnisa
* Xämid, Xämidä – (Ğär.) maqtawlı, maqtawğa layıqlı
* Xämidulla (i) – Allah maqtawına layıq
* Xämisä (x) – (Ğär.) bişençe bala
* Xämitbay –› Xämätbay
* Xämitbäk –› Xämätbäk
* Xämitcan –› Xämätcan
* Xämitqamal –
* Xämitwäli –› Xämät-Wäli
* Xämitxan –
* Xämitşa –› Xämätşa
* Xämmät –› Möxämmät-Din
* Xämzä – ütken, ötep ala torğan
* Xämäträxim –
* Xämätsafa –
* Xämätsäğit –
* Xämätwafa –
* Xämätğäli –
* Xämätğälim –
* Xässän (i) – bik matur
* Xäsän – çibär, matur; yaxşı
* Xäy –› Ğäbdelxäy
* Xäydär – arıslan
* Xäyer – izgelek qıluçı
* Xäyr-at-Din – Dinneñ igeleklese
* Xäyrüç –› Xäyrulla
* Xäyrüş –› Xäyretdin
* Xäyçä –› Xädiçä
* Xöbäybä – orlıq, aşlıq börtege
* Xösn-at-Din – Dinneñ kürkämlege, güzällege
* Xösni (x) – iñ matur
* Xösnul –› Xösnulla
* Xösnulla – Allahnıñ kürkämlege, güzällege
* Xösäyen – çibär, güzäl; yaxşı; ike maturnıñ berse
* Xösäyn (i) – (Ğär.) matur; äybät

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### Y

* Yabbar/Çappar –› Cäbbar
* Yadğar (i) – (Far.) yädqär, xäter
* Yamal –» Camal, Cämil
* Yamal –› Camal
* Yansılu (x) – (Tör.) qäläm; söykemle; can+sılu
* Yaqub (Yaqup) (i) – (isk.Yäh.) ezdän baruçı, ükçä; Päyğämbär iseme
* Yaqub – iärep baruçı, artınnan qalmawçı
* Yaqut (i) – (Yun.) yaxont, qızıl yaqut
* Yaxya – minem tuğanım Yäxwe
* Yianşa –› Cíhanşa
* Yoldız (x) – (Tör.) yoldız
* Yomaqay –› Comğaqay
* Yonıs (i) – (isk.Yäh.) kügärçen
* Yosıf (i) – (isk.Yäh.) İosif – ul (Allah) kübäyter
* Yosıf – Allah tarafınnan arttırılğan, östälgän güzällek
* Yuldaş (i) – (Tör.) iptäş; yuldaş
* Yulia (x) – (Lat.) dulqın; esse
* Yägi, Yägiä – aqçarlaq
* Yämil, Yämilä –› Cämil, Cämilä
* Yätim (i) – (Far.) yätim, berle
* Yäwdät –› Cäwdät
* Yäxiä (i) – (isk.Yäh.) „Yäxwe abíım“
* Yäşmöxämmät –
* Yözem (i) – (Tör.) Yözem, İke bitle
* Yözlekäy – (Tör.)
* Yülgizä, Yülgiz – (Tör. – farsı) ozaq yäşäwçe

# Tatar isemnäre
## İsem mäğnäse
### Z

* Zaidä –› Zahidä
* Zakarí (i) – (isk. Yäh.) xäterle
* Zalikä (x) – (Ğär.) matur-süzle
* Zaliä (x) – (Ğär.) aqçäçle qız
* Zamam (i) – (Ğär.-Tör.) zaman keşese
* Zamír, Zämirä – (Ğär.) añ, serle, yöräk
* Zaqí, Zäkiä – (Ğär.) igelekle
* Zaqír, Zäkirä – (Ğär.) añlí torğan
* Zarig, Zariğä – igençe
* Zaríf (i) – (Ğär.) nazlı, yağımlı, matur
* Zaxir, Zaxirä – (Ğär.) yärdämçe, matur
* Zaxíd (i) – (Ğär.) asket, tarafdaş
* Zayduq –› Zahídulla
* Zihni –› ZihniKämäl
* Zilä (x) – (Ğär.) şäfqätle, pöxtälek
* Zinnuraynı – nurlı bizäk, nur iäse
* Zinnät – bizäk, zatlı äyber
* Zinä (x) – bizäk
* Ziä (x) – (Far.) yaqtılıq
* Ziä-Xaq (i) – xaqnıñ nurı
* Zäbib, Zäbibä – yözem, yözem börtege
* Zäbir, Zäbirä – (Ğär.) qatı, köçle
* Zäidä (x) – östämä
* Zäirä (x) – qunaq qız
* Zämilä (x) – iptäş qız
* Zäriğä – şıtım, ürente
* Zäxrä (x) – göl
* Zäyd (i) – (Ğär.) büläk, östi torğan, zurayta torğan
* Zäyni, Zäyniä – bizäkle, bizälgän
* Zäynulla (i) – (Ğär.) Allah bizäge
* Zäynulla – Allah bizäge
* Zäynäb (x) – (Ğär.) sälämätle, taza
* Zäynäp – tulı gäwdäle, taza
* Zäynäğ-at-Din – Din bizäge
* Zäynäş –› Zäynetdin
* Zäytün, Zäytünä – zäytün ağaçı häm cimeşe
* Zäytünä (x) – (Ğär.) Olíwı, weçno zelenoyı derewo
* Zía-at-Din, Zía-at-Dinä – (Ğär.) Din yaqtılığı, Din nurı, Dineñ yaqtılıq taratuı
* Zífa (x) – (Far.) zífa
* Zínnat (i) – (Ğär.) bizäk
* Zínnur (i) – (Ğär.) nurlı
* Zöfär (i) – (Ğär.) ciñüçe
* Zöhrä (x) – (Ğär.) yaqtırawlı, yaqtı, yoldız, çäçäk
* Zöhrä (x) – maturlıq, Çolpan
* Zölfiä (x) – (Ğär.) bödräle keşe
* Zölfät (i) – (Ğär.) bödrä çäçle
* Zömrä – cämäğät, törkem, klass
* Zönnar – bilbaw, quşaq