yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Мурманск өлкәсе татарлары

Мурманск өлкәсе татарлары — татарларның Мурманск өлкәсендә яшәүче территориаль төркеме.

# Мурманск өлкәсе татарлары
## Тарихлары

Татарларының (шул исәптән махсус күченүчеләрнең) өлкә территориясенә күчүе 20 йөздә әлеге төбәкне актив үзләштерү белән бәйле рәвештә башлана. Аларның саны 1930-1940 елларда Кола ярымутравының сәнәгати үсеше белән бәйле рәвештә арта; күченүчеләр арасында репрессияләнгәннәр күп була.

# Мурманск өлкәсе татарлары
## Таралышлары

2010 елда Мурманск өлкәсендә 5 624 татар кешесе яшәгән (1926 елда — 311, 1959 елда – 5 566, 1989 елда – 11 549, 2002 елда - 7 944 кеше).
Алар нигездә Мурманск (2253 кеше), Североморск (657), Апатиты (290), Мончегорск (266), Боленегорск (162), Кировск (148) шәһәрләрендә яшиләр.

# Мурманск өлкәсе татарлары
## Мәдәният

Хәзерге вакытта Мурманск шәһәрендә «Идел‑Урал» татар‑башкорт мәдәнияте үзәге (1990 елдан), «Гөлҗиһан» Татар мәдәни үзәге (1994 елдан), Мурманск һәм Мурманск өлкәсе мөселманнары җәмгыяте (1999 елдан) эшли. Мәчет эшли. Корбан бәйрәме, Сабантуй, Ураза бәйрәме һәм башка чаралар үткәрелә. Якшәмбе татар мәдәнияте мәктәбе эшли (1994-1998 елларда һәм 2005 елдан башлап).

# Мурманск өлкәсе татарлары
## Күренеле кешләре

* И.К.Уразаев — РФ Герое (Печега штб);
* В.И.Халиулин — техник фәннәр докторы (Гремиха авылы, Саам районы).
# Давгаборье

Давгаборье (белар. Даўгабор’е) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Расонский районында урнашкан авыл.

# Давгаборье
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Дагсевен (Гүрпынар)

Дагсевен (төр. Dağseven) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Гүрпынар илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Лежни (Беларусия)

Лежни (белар. Лежні) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Чэрвеньский районында урнашкан авыл.

# Лежни (Беларусия)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# 19 нчы мәктәп (Яр Чаллы)

Татарстан Республикасы Яр Чаллы шәһәрендә 1974 елның 1 нче сентябрендә 19 нчы урта мәктәп ачыла. Мәктәптә уку-укыту эшчәнлеге рус телендә алып барыла. Директоры Григорьев Михаил Юрьевич.
# Роман Абдуллин

Роман Фәрист улы Абдуллин — рәссам-монументалист, Россия һәм Татарстан Республикасы Рәссамнар берлеге әгъзасы (2019), Санкт-Петербург Хөкүмәте премиясе лауреаты (2019) , Муса Җәлил исемендәге Татарстан Республикасы премиясе лауреаты (2021). Россия Сәнгать Академиясенең әгъза-корреспонденты(2022);

# Роман Абдуллин
## Тәрҗемәи хәле

Абдуллин Роман Фарис улы 1991 елның 25 октябрендә Свердловск өлкәсенең Екатеринбург шәһәрендә туган.
Әтисе ягыннан бабасы Кәлимулла Габдулла улы — Татарстанның Кайбыч районы Иске Чәчкаб авылыннан, ә дәү әнисе — Фәрхебану Әмирһади кызы Башкортстанның Калтасы районы Ваныш авылы кызы, 1954 елны Свердловск шәһәренә килеп төп­ләнгәннәр.
1996—2006 елларда Роман шайбалы хоккей буенча «Спартаковец» балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбендә өстәмә белем алган.
2007—2011 елларда Екатеринбург сәнгать училищесының график дизайн бүлегендә укый. 2011—2017 елларда Санкт-Петербург дәүләт рәсем сәнгате, скульптура һәм архитектура институтының рәсем факультетында белем ала. 2017 елдан Екатеринбург шәһәрендә Г. К. Жуков исемендәге Свердловск өлкәсе региональ иҗтимагый фонды әгъзасы, 2019 елдан Россия Рәссамнар берлеге әгъзасы була. 2019 елдан Татарстан Республикасы Рәссамнар берлеге әгъзасына кабул ителә.
Шәхси күргәзмәләре Урал археологиясе музеенда, Свердловск өлкәсе туган якны өйрәнү музеенда, Санкт-Петербургның Оборона һәм Ленинград блокадасы дәүләт музеенда, Татарстанның Санкт-Петербургтагы даими вәкиллегендә үткән. Рәссам эшләре Россиядән тыш, Украина, Белоруссия, Польша, Италия, Болгария, Швейцария, АКШ, Канада, Монголия, Япония, Кытай дәүләтләрендә саклана.Әсәрләре Мәскәүдә, РФ Оборона министрлыгының РФ Хәрби көчләре Үзәк музеенда, Санкт-Петербургтагы Артиллерия, инженерлар һәм элемтә гаскәрләренең Сугышчан тарихи музеенда бар.
2020 елда «Русское искусство» журналында хезмәтләре дә нәшер ителгән.

# Роман Абдуллин
## Шәхси күргәзмәләре

* 2007 елда Екатеринбург шәһәре курчак театры фойесында курчакларының шәхси күргәзмәсе.
* 2017 елда Екатеринбург шәһәренең Свердловск өлкәсе Туган якны өйрәнү музеенда «Победа. 1945» картинасы күргәзмәзсе.
* 2018 елда Санкт-Петербург шәһәренең Ленинградның Дәүләт мемориаль музеенда «Ленинград блокадасы» бер картиналы күргәзмәсе өчен Рәхмәт хаты белән бүләкләнә.
* 2018 елда Екатеринбург шәһәренең Свердловск өлкәсенең Туган якны өйрәнү музеенда «Листопад» бер картина күргәзмәсе өчен Рәхмәт хаты белән бүләкләнә.
* 2019 «Җиңү юллары буйлап» шәхси күргәзмәсе Татарстан АССР төзелүнең 100 еллыгына һәм Бөек Ватан сугышында Җиңүнең 75 еллыгына багышлана, Татарстан Республикасының Санкт-Петербург шәһәрендә һәм Ленинград өлкәсендә даими вәкиллегенең Рәхмәт хаты белән бүләкләнә
# Салли (округ, Көньяк Дакота)

Салли — Америка Кушма Штатларының Көньяк Дакота штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Онида шәһәре.

# Салли (округ, Көньяк Дакота)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1873 елда оештырыла.

# Салли (округ, Көньяк Дакота)
## Территориясе

Округ мәйданы 2772 км² тәшкил итә.
# Сартии

Сартии (фр. Sartilly) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# (492) Гизмонда

(492) Гизмонда (лат. Gismonda) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (492) Гизмонда
## Тарихы

1902 елның 3 сентябрендә Макс Вольф тарафыннан Хайдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1902 JR» саналган.
# Поҗо ди Лоро (Арецо)

Поҗо ди Лоро — Италиянең Тоскана төбәге Лоро-Чуффенна өязендә урнашкан торак пункт.

# Поҗо ди Лоро (Арецо)
## Географиясе

Поҗо ди Лоро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Поҗо ди Лоро (Арецо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эрбетче

Эрбетче (эрбет чыпчыгы, лат. Nucifraga caryocatactes) — карга кошлар гаиләлегеннән эрбетчеләр ыругының кошы.

# Эрбетче
## Тышкы кыяфәт

Чәүкәдән аз гына кечерәк. Гәүдә озынлыгы 30–35 см, койрыгы — 11 см, авырлыгы 125–190 г. Куе көрән төстә, баш һәм муен артын исәпләмәгәндә, бөтен җирендә зур-зур таплары бар. Койрык асты ак, койрык каурыйларының (ике урта каурыйны исәпләмәгәндә) очлары ак. Теше иркәктән аз аерыла: ул ачыграк төстә һәм ак таплар азрак беленеп тора.

# Эрбетче
## Таралган җир

Аурупа һәм Азия тайга урманнарында Скандинавия һәм Альп тауларыннан Камчатка, Курил утраулары, Диңгез буе, Япония һәм Кытайга кадәр таралган. Татарстанда сирәк очрый. Эрбетче Себердә эрбетне бердәнбер масса-күләм таратучы булып тора.

# Эрбетче
## Туклану

Күбесенчә пешкән эрбет чикләвекләре белән туклана. Өстәвенә имән һәм бук чикләвекләре, чыршы һәм нарат орлыклары, җиләкләр һәм бөҗәкләр белән туклана.

# Эрбетче
## Үрчү

Бу кошлар тик иң куе һәм кара урманнарда оялыйлар. Апрель яисә мартта теше 3–4 озынча аксыл яшел күкәй сала. Күкәйләрдә тик теше утыра, иркәк аны ашата.
* 1 2 3 Integrated Taxonomic Information System — 1999.https://wikidata.org/wiki/Track:Q82575https://wikidata.org/wiki/Track:P815
* 1 2 IOC World Bird List Version 6.3 — 2016. — doi:10.14344/IOC.ML.6.3https://wikidata.org/wiki/Track:Q27042747
* ↑ World Bird List: IOC World Bird List — 6.4 — IOU, 2016. — doi:10.14344/IOC.ML.6.4https://wikidata.org/wiki/Track:Q27907675https://wikidata.org/wiki/Track:Q1325616
* ↑ IOC World Bird List. Version 7.2 — 2017. — doi:10.14344/IOC.ML.7.2https://wikidata.org/wiki/Track:Q29937193
# Реҗҗо-ди-Калабрия

Реҗҗо-ди-Калабрия (итал. Reggio di Calabria) — Италиянең Калабрия төбәгендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 170,951 кеше (1 гыйнвар 2023).

# Реҗҗо-ди-Калабрия
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Реҗҗо-ди-Калабрия Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

# Реҗҗо-ди-Калабрия
## Рәсми сайт

* Рәсми веб-сәхифәсе
# (13573) 1993 FZ18

(13573) 1993 FZ18 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13573) 1993 FZ18
## Тарихы

1993 елның 17 мартында UESAC проекты тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 FZ18» саналган.
# Дагсарай (Меҗитөзү)

Дагсарай (төр. Dağsaray) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Меҗитөзү илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Бенту

Бенту — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. Гелбинаши (коммуна, Бузеу) коммунасына карый.

# Бенту
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 63 метр биеклектә урнашкан.
# Маринин

Маринин — рус һәм чуаш фамилиясе.
* Виктор Маринин (1923-1943), Советлар Берлеге Каһарманы (1943).
* Максим Маринин (1977), спортчы (фигуралы шуу), Олимпия уеннары чемпионы.
* Ксения Маринина (1922-2014), кинорежиссер.
* Александра Маринина (1957), детектив жанрында иҗат итүче рус язучысы.
# Юхма Мишши

Михаил Николаевич Юхма (Юхма Мишши, Михаил Николаевич Ильин, 1936 елның 10 апрелендә Согыт, Батыр районы, Чуваш АССР) - чуваш язучысы, шагыйрь, драматург һәм тәрҗемәче, педагог. Чуаш Республикасының халык язучысы (1993). Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре.

# Юхма Мишши
## Биография

Юхма Мишши Чуваш АССРның Батыр районы Согыт авылында туган.
Михаил Николаевич Чуаш дәүләт педагогия институтын, Мәскәү театр сәнгате институты каршындагы Югары театр курсларын тәмамлый. Чуваш Республика туган якны өйрәнү музееның фәнни хезмәткәре, 6 нчы Чабаксар урта мәктәбендә укытучы, Чуваш АССРның Министрлар Советы инспекторы, Чуваш китап нәшрияты редакторы, «Вучах» газетасының баш мөхәррире булып эшли. Аның күп кенә әсәсрләре СССР халыклары телләренә, шул исәптән татар теленә дә тәрҗемә ителгән.
Юхма Мишши Идел буе Болгары дәүләтчелеген торгызу идеяларын яклаучылардан.
# Понте Феличе (Анкона)

Понте Феличе — Италиянең Марке төбәге Монте-Сан-Вито өязендә урнашкан торак пункт.

# Понте Феличе (Анкона)
## Географиясе

Понте Феличе Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Понте Феличе (Анкона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Доруксарай (Илич)

Доруксарай (төр. Doruksaray) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Илич илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Фаняново

һәм
Фаняново — Польшаның Великопольское воеводалыгы Лобженица гминасында урнашкан авыл.

# Фаняново
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Монгидоро

Монгидоро — Италиянең Эмилия-Романья төбәгендә урнашкан коммуна. Болонья провинциясе составына керә.

# Монгидоро
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 841 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Лояно, Монцуно, Фиренцуола (қала), Монтеренцио һәм Сан-Бенедетто-Валь-ди-Самбро коммуналары белән чиктәш.
# Дембно (Новотарзький повяты)

Дембно — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Новы-Тарг гминасында урнашкан авыл.

# Дембно (Новотарзький повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гүнлүҗе (Эфлани)

Гүнлүҗе (төр. Günlüce) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Карабүк иле Эфлани илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Розачәчәклеләр

Розачәчәклеләр (лат. Rosáles) — икеөлешле үсемлекләр тәртибе. Анда 9 гаиләлек керә, иң танылганы: Розасыманнар.

# Розачәчәклеләр
## Гаиләлекләр

* Barbeyaceae
* Киндерчәләр (Cannabaceae)
* Derachmaceae
* Лохсыманнар (Elaeagnaceae)
* Тутсыманнар (Moraceae)
* Розасыманнар (Rosaceae)
* Rhamnaceae
* Элмәсыманнар (Ulmaceae)
* Кычыткансыманнар (Urticaceae)
# Пирито ди Пезкара (Козенца)

Пирито ди Пезкара — Италиянең Калабрия төбәге Луцци өязендә урнашкан торак пункт.

# Пирито ди Пезкара (Козенца)
## Географиясе

Пирито ди Пезкара Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Пирито ди Пезкара (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Казчине Маргерита (Торино)

Казчине Маргерита — Италиянең Пьемонт төбәге Кандия-Канавезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчине Маргерита (Торино)
## Географиясе

Казчине Маргерита Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казчине Маргерита (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пудлов

Пудлов (чех. Pudlov) — Чехиянең Моравия-Силезия крае Боһумин районында урнашкан авыл.

# Пудлов
## Географиясе

Мәйданы — 4,039 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 202 метр биеклектә урнашкан.

# Пудлов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Пудлов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Силезия тарихи төбәгенә караган.

# Пудлов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 479 |
| 1880 | 579 |
| 1890 | 700 |
| 1900 | 2329 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 3016 |
| 1921 | 3761 |
| 1930 | 4189 |
| 1950 | 2998 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 2730 |
| 1970 | 2046 |
| 1980 | 1632 |
| 1991 | 1347 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 1499 |
| 2011 | 1315 |
| 2021 | 1046 |
# Таммела

Таммела (эст. Tammela) — Эстониянең Хийумаа өязендә урнашкан авыл.
# Сталети (Бергамо)

Сталети — Италиянең Ломбардия төбәге Ардезьо өязендә урнашкан торак пункт.

# Сталети (Бергамо)
## Географиясе

Сталети Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Сталети (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дивача

һәм
Дивача — Словениянең Дивача (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Дивача
## Географиясе

Мәйданы — 7,8 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 435 ± 1 метр һәм 438 метр биеклектә урнашкан.
# Grigoriy Danilov (yazuçı)

Grigoriy Danilov, Grigoriy Daniloviç Danilov (udm. Григорий Данилович Данилов; 1935 yılnıñ 4 fevrale, SSRB, RSFSR, Udmurt ASSR, Vılgurt — 1989 yılnıñ 20 aprele, SSRB, RSFSR, Udmurt ASSR, Mojga) — udmurt sovet yazuçısı, şağire häm prozaigı, jurnalistı, pedagogı.

# Grigoriy Danilov (yazuçı)
## Biografiäse

Grigoriy Daniloviç Danilov Udmurt ASSRnıñ Mojga rayonınıñ Vılgurt awılında kolxozçı ğailäsendä tuğan. 1953 yılda Mojga pedagogiä uquxanäsen, ä 1958 yılda Udmurt däwlät pedagogiä institutın tämamlağan. Yuğarı uqu yortın tämamlağaç, Mojgağa qaytqan, anda pedagogiä uquxanäsendä udmurt tele häm ädäbiätı uqıtqan, «Ленинское знамя» gäzitendä ädäbiät xezmätkäre, şulay uq suqırlar cämğiätendä instruktor bulıp eşlägän.
Mojga pedagogiä uquxanäsendä pedagogik eşçänlege çorında Grigoriy Daniloviç ädäbi tügäräk citäkçese bulğan. Bulaçaq tanılğan udmurt yazuçıları arasında Danilovtan ädäbi icat nigezlären Vladimir Samsonov, Yuliä Baysarova, Ölfät Bädretdinov, Anatoliy Leontyev, Semön Karpov häm başqalar alğan.
Danilov üzeneñ icat yulın şağir bularaq başlağan. Balalar öçen proza avtorı bularaq ayırım tanılu alğan. 1976 yılda Grigoriy Danilovqa Mojga turında anıñ 50 yıllıq yubileyına kitap yazu yöklängän.

# Grigoriy Danilov (yazuçı)
## Saylanğan äsärläre

* Данилов Г. Д. и Леонтьев А. К. Чагыр сюрес(удм.). — Ижевск: Удмуртия, 1974. — 60 с.
* Данилов Г. Д. Можга. — Ижевск: Удмуртия, 1976. — 176 с.
* Данилов Г. Д. Ӵуказе лыктоз. Веросъёс(удм.). — Ижевск: Удмуртия, 1978. — 80 с.
* Данилов Г. Д. Усьыло ӵужектэм куаръёс. — Веросъёс(удм.). — Ижевск: Удмуртия, 1981. — 160 с.
* Данилов Г. Д. Табань сиён нуналэ. — Кылбуръёс но выжыкыл-поэма(удм.). — Ижевск: Удмуртия, 1982. — 28 с.
* Данилов Г. Д. Кырӟамтэ кырӟан: Повестьёс(удм.). — Ижевск: Удмуртия, 1991. — 312 с. — ISBN 5-7659-0221-9.
* Данилов Г. Д. Пинал мылкыд — юмал йӧлпыд: Повесть(удм.) / Йылпумъян кыл гожтӥз А. А. Ермолаев. — Ижевск: Удмуртия, 2005. — 148 с. — (Школьной библиотека). — ISBN 5-7659-0291-X.
# HD258428

HD258428 — Сыңармөгез йолдызлыгында урнашкан A7 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,24 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Прущ (Тухольский повяты)

һәм
Прущ — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Гостыцын гминаcында урнашкан авыл.

# Прущ (Тухольский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (4925) Zhoushan

(4925) Zhoushan (лат. Zhoushan) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (4925) Zhoushan
## Тарихы

1981 елның 3 декабрендә биредә эшләүче галимнәр тарафыннан Нанкин обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1981 XH2» саналган.
# Пшистроне (Түбән Силезия воеводалыгы)

һәм
Пшистроне — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Лагевники гминасында урнашкан авыл.

# Пшистроне (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Равил Тумашев

Равил Рәхим улы Тумашев (1923-2016) — татар театр режиссеры, Г.Тукай исемендәге Дәүләт бүләге лауреаты.

# Равил Тумашев
## Тәрҗемәи хәл

1923 елның 21 апрелендә Семипалат шәһәрендә театр сәнгате әһелләре гаиләсендә туган. Әтисе Семипалат рус драма театры каршындагы татар труппасының режиссеры, әнисе шул труппаның артисты була. Балалары Равил тугач Тумашевлар гаиләсе Казанга кайта. Монда озак еллар авырганнан соң ун яшьлек Равилнең әтисе үлеп китә. Әнисе Мәскәүдә театр институтында (ГИТИС) уку сәбәпле аны Мәскәүдәге бер балалар йортына урнаштыра, Равил җиде сыйныфны шунда тәмамлый. 1941 елда Казанда урта мәктәп тәмамлый. Бөек Ватан сугышы башлану белән аны хәрби хезмәткә алалар. Шушы елның азагына кадәр оборона заводында эшли. 1942 елның башыннан сугышның ахырына кадәр фронтта була, күп сугыш операцияләрендә катнаша, сугышның барлык фаҗигаләрен кичерә.
1946 елда демобилизацияләнә һәм Мәскәү театр институтына (ГИТИС) укырга керә. 1951 елда аны тәмамлап Казанга кайта, Татар дәүләт академия театры сәхнәсендә Мирхәйдәр Фәйзинең «Галиябану» драмасы буенча диплом спектакле куя. Режиссер квалификациясе алып Татар дәүләт академия театрына эшкә кайта. Бу данлыклы коллективка ул үзенең ун ел иҗат гомерен багышлый. Ул татар сәхнәсенә дөнья классикларының, рус һәм татар драматургларының бик күп әсәрләрен чыгара, аларның күбесе татар сәхнәсендә беренче мәртәбә куела.
1962 елда Р. Тумашев Республика татар күчмә театрында эшли башлый. Баш режиссер, әнисе Кәшифә Тумашева пенсиягә киткәч театрның баш режиссеры булып кала һәм 1985 елның азагына кадәр шушы театрны җитәкли. Әлеге чор эчендә ул алтмыш спектакль куя. Алар арасында дөнья, рус һәм татар классиклары әсәрләреннән тыш яшь драматургларның беренче әсәрләре күп. Соңгысы — аның иҗат биографиясенең иң игелекле өлеше. Туфан Миңнуллин, Аяз Гыйләҗев, Илдар Юзеев, Ризван Хәмид, М.Шәрифуллин, Ю.Сафиуллин, Ю.Әминев кебек атаклы драматургларның беренче әсәрләрен сәхнәгә нәкъ менә Р.Тумашев күтәрде.
Р. Тумашев күп еллар дәвамында Казан театр училищесында, Казан мәдәният һәм сәнгать институтында үзешчән сәнгать өчен бик күп режиссерлар хәзерләде.
Бөек Ватан сугышында күрсәткән батырлыклары өчен ике орден, күп медальләр белән бүләкләнде. Татар театр сәнгатен үстерүдәге хезмәтләре өчен 1966 елда Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе исеме бирелде. 1976 елда Т.Миңнуллинның «Үзебез сайлаган язмыш», А.Гыйлаҗевның «Сары чәчәк ата көнбагыш», И.Юзеевның «Сандугачлар килгән безгә» спектакльләре өчен Татарстанның Г.Тукай исемендәге Дәүләт бүләгенә лаек булды. 1993 елда аңа Татарстан Республикасының Мактау Таныклыгы тапшырылды.
2016 елның 2 гыйнварында Казанда вафат.
# Сан Хуан де Ариба, Позо Уно (Сан Луис де ла Паз)

Сан Хуан де Ариба, Позо Уно — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Луис-де-ла-Пас муниципалитеты составына керә.

# Сан Хуан де Ариба, Позо Уно (Сан Луис де ла Паз)
## Географиясе

Сан Хуан де Ариба, Позо Уно Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Хуан де Ариба, Позо Уно (Сан Луис де ла Паз)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Хуан де Ариба, Позо Уно (Сан Луис де ла Паз)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Эль-Каньявате

Эль-Каньявате (исп. Cañavate, El) — Испаниянең Куэнка провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Эль-Каньявате
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 36 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 750 метр биеклектә урнашкан.
# Сан Сиро (Падова)

Сан Сиро — Италиянең Венеция төбәге Баньоли-ди-Сопра өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Сиро (Падова)
## Географиясе

Сан Сиро Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Сан Сиро (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Махан-Яха

Махан-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Матюй-Яха елгасының сул ярыннан 24 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 32 км.

# Махан-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об култыгы бассейныннан көнбатыштагы елгалар. Кече елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Об, Төньяк Сосьва елгасы кушылган урыннан түбәнрәк.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15020300312115300044591
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115304459
* Бассейн коды — 15.02.03.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Пруска Валгинова

Пруска Валгинова (белар. Пруска Валгінова) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Камянецкий районында урнашкан авыл.

# Пруска Валгинова
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Фифф (Алабама)

Фифф — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Фифф (Алабама)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 11,411255 км², 11,411252 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 393 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Борго а Казча (Фиренца)

Борго а Казча — Италиянең Тоскана төбәге Реджелло өязендә урнашкан торак пункт.

# Борго а Казча (Фиренца)
## Географиясе

Борго а Казча Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Борго а Казча (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.