yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Окленд (Небраска)

Окленд — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан шәһәр.

# Окленд (Небраска)
## Тарихы

Окленд шәһәре 1868 елда нигезләнгән.

# Окленд (Небраска)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,405056 км² (1 апрель 2010), 2,477853 км² (1 апрель 2020), 2,476607 км² (1 апрель 2020), 0,001246 км² (1 апрель 2020). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 394 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Дурукөй (Лиҗе)

Дурукөй (төр. Duruköy) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Лиҗе илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Койпер билбавы

Койпер билбавы (кайчакта Э́джворт — Койпер билбавы дип атала) — Кояш системасының Нептун орбитасыннан (Кояштан 30 а.б.) Кояштан 55 а.б. аралыгына кадәр җәелә торган өлкәсе.
Койпер билбавының астероидлар билбавына охшашлыгына карамастан, Койпер билбавы астероидлар билбавыннан 20 тапкыр киңрәк һәм 20-200 тапкыр авыррак була, ләкин астероидлар билбавы кебек кече җисемнәрдән тора, алар Кояш системасы формалашканнан соң, калганнар.
Тау токымнарыннан һәм металллардан торган астероидлар билбавыннан аермалы буларак Койпер билбавы оча торган матдәләрдән (су, аммиак, һәм метаннан) тора.
Бу Галәмнең якын өлкәсендә 4 кәрлә планета: Плутон, Хаумеа, Макемаке һәм Эрида урнашкан. Шулай ук Нептунның иярчене Тритон һәм Сатурнның иярчене Феба шул өлкәдә хасил булганнар дип санала.
Койпер билбавы 1992 елда ачылганнан соң, анда 70 000 объект табылган, ләкин 100 км артык диаметры белән объект әлегә табылмаган.
Койпер поясы - динамик тотрыклы өлкә, ә кыска периодлы кометалар (орбиталь периодлары 200 елдан азрак) чәчелгән дискта барлыкка киләләр.
Плутон - Койпер билбавының иң зур билгеле объекты - кәрлә планета. Плутонсыман 4 кәрлә планета "плутоидлар" дип йөртелә.

# Койпер билбавы
## Атама

Шушы пояс Джерард Койпер хөрмәтенә аталган, бу галим 1951 елда Кояш системасының башлангыч дәверендә кечкенә җисемнәрдән торган диск барлыгын фараз иткән. Иртәрәк 1943 елда Кеннет Эджворт Нептун орбитасы артындагы Кояш системасын төзегән томанлыкның башлангыч элементлары калдыклары булуын фараз иткән. Шуның өчен еш кына күп астрономнар бу поясны Эджворт — Койпер билбавы дип йөртәләр.

# Койпер билбавы
## Койпер билбавының иң эре объектлары

Кайбер галимнәр Койпер билбавында шулай ук Җирдән 10 тапкыр авыррак мөмкин булган X планетасы булуын фараз итәләр.
# Полаево (Великопольское воеводалыгы)

Полаево — Польшаның Великопольское воеводалыгы Полаево гминасында урнашкан авыл.

# Полаево (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гаёк (Чачэрский районы)

Гаёк (белар. Гаёк) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Чачэрский районында урнашкан авыл.

# Гаёк (Чачэрский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Гейнсвилл (Техас)

Гейнсвилл — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Гейнсвилл (Техас)
## Тарихы

Гейнсвилл шәһәре елда нигезләнгән.

# Гейнсвилл (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 50,068545 км², 49,318301 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 229 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Сент-Ирье-ла-Монтань

Сент-Ирье-ла-Монтань (фр. Saint-Yrieix-la-Montagne) — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
# Вильки (Вармия-Мазурия воеводалыгы)

Вильки — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Бранево гминасында урнашкан авыл.

# Вильки (Вармия-Мазурия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ренон

Ренон — Италиянең Трентино — Альто-Адидже төбәгендә урнашкан коммуна. Южный Тироль провинциясе составына керә.

# Ренон
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1154 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Барбьяно, Кастельротто, Корнедо-алл'Изарко, Сан-Дженезио-Атезино, Вилландро, Больцано, Фие-алло-Шилиар һәм Сарентино коммуналары белән чиктәш.
# Оруа

Оруа (фр. Oroix) — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Валя-Тирней

Валя-Тирней — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. Шинтеу (коммуна) коммунасына карый.

# Валя-Тирней
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Булин

Булин — Польшаның Любуш воеводалыгы Кожухув гминасында урнашкан авыл.

# Булин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бруннер (ай кратеры)

Бруннер (лат. Brunner) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 50,66 км булган кратер.

# Бруннер (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Вильям Бруннер (1878—1958) хөрмәтенә бирелә.

# Бруннер (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# Урта Әнеш

Урта Әнеш — Россия территориясеннән ага торган елга. Чуашстан биләмәләрендә ага. Елга Әнеш елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 33 км.

# Урта Әнеш
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010400712112100001487
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100148
* Бассейн коды — 08.01.04.007
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Виталий Добрынин

Виталий Алексеевич Добрынин (1923 - 1995) - Совет патологоанатомы һәм онколог, медицина фәннәре докторы, профессор, Казан медицина институтының патологик анатомия кафедрасы мөдире (1969-1993). Гистогенез һәм үпкә яман шешенең патогенезы белгече буларак билгеле.

# Виталий Добрынин
## Биография

1923 елның 5 гыйнварында Кострома өлкәсенең Парфеньево шәһәрендә туган.
Икенче бөтендөнья сугышы башлангач, ул Кызыл Армиягә 1941 елның 1 августында мобилизацияләнә, Киев хәрби медицина училищесына укырга җибәрелә (ул вакытта эвакуацияләнә). Ул 1943-нче елда көллиятне тәмамлый, 1-нче Белоруссия фронты составында фронтта сугыша. Берлиндагы сугышны тәмамлый. 1945 елда медицина хезмәтендә майор дәрәҗәсе белән демобилизацияләнә.
1952 елда ул Иваново медицина институтын тәмамлый, диплом алгач, биредә эшли башлый. 1960 елда патологик анатомия бүлеге мөдире һәм Кемерово медицина институтының медицина факультеты деканы итеп билгеләнә. 1963 елдан Кубан медицина институтында укыта.
1969 елда ул Казанга күченеп килә һәм гомеренең ахырына кадәр шунда эшли. 1989 елга кадәр Казан медицина институтының патологик анатомия бүлеген җитәкли.
Ул Татарстан сәламәтлек саклау министрлыгында баш штатта патологоанатом булып эшли.
1995 елның 2 маенда Казанда үлә.

# Виталий Добрынин
## Фәнни эшчәнлеге

Яман шешләрнең морфологиясен һәм клиник картинасын, сәламәтлек һәм авыруларда тамыр системасы морфологиясен тикшерә. Ул үпкә яман шеш авыруы белән бәйләнешле һәм ялкынсыну процессларының бәйләнешен өйрәнә, яңару процесслары, бронхиаль эпителий метаплазиясе һәм бронхиаль яман шеш арасындагы үзара бәйләнешне ача.

# Виталий Добрынин
## Бүләкләре

* Ватан сугышы ордены, 2 нче дәрәҗә
* Хөрмәт билгесе ордены
* "Берлинны яулап алу өчен" медале
* "1941-1945 елгы Бөек Ватан сугышында Германияне җиңү өчен" медале»

# Виталий Добрынин
## Сочинениеләре

* Үпкә рагы. Мәскәү, 1971 (авторлыкта)
* Сәламәт вакытта һәм авыру вакытта тамыр системасы морфологиясе. Казан, 1977
# Азыклы (Башкале)

Азыклы (төр. Azıklı) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Ван иле Башкале илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сыгдер-Яха

Сыгдер-Яха — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Мудуй-Яха елгасының уң ярыннан 66 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 98 км.

# Сыгдер-Яха
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кара диңгезе елгалары бассейны Таз елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Енисей култыгы су бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000212115300073462
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115307346
* Бассейн коды — 15.05.00.002
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Фризлар

Фризлар (фриз. Friezen) — Нидерландларның Фрисландия һәм Гронинген провинцияләрендә һәм Германиянең кайбер өлешләрендә милли азчылык буларак яшәүче ингевоннар төркеменнән булган герман халкы. Аларның тарихи яшәү урыннары «Фризия» буларак билгеле. Фризлар бик бай тарихка һәм халык иҗатына ия халык.
Саннары якынча 410 мең кеше (1992 ел).
Ышанучылар арасында нигездә кальвинистлар, шулай ук католиклар да бар.
# Стефанкув (Шидловецкий повяты)

Стефанкув — Польшаның Мазовия воеводалыгы Хлевиска гминасында урнашкан авыл.

# Стефанкув (Шидловецкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Смольники (Остшешовский повяты)

Смольники — Польшаның Великопольское воеводалыгы Грабув-над-Просной гминасында урнашкан авыл.

# Смольники (Остшешовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кандаһар

* Кандаһар (шәһәр) - Әфганстанның көньяк өлешендә урнашкан шәһәр. Халык саны буенча илнең иченче шәһәре.
* Кандаһар (фильм, 2010) - Россиядә төшерелгән нәфис фильмы.
# Маркавичы (Гомельский районы)

Маркавичы (белар. Маркавічы) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Гомельский районында урнашкан авыл.

# Маркавичы (Гомельский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Сант'Аполония-Кроче (Верона)

Сант'Аполония-Кроче — Италиянең Венеция төбәге Колонья-Венета өязендә урнашкан торак пункт.

# Сант'Аполония-Кроче (Верона)
## Географиясе

Сант'Аполония-Кроче Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Сант'Аполония-Кроче (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бучник (Диңгез буе воеводалыгы)

Бучник — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Стары-Дзежгонь гминасында урнашкан авыл.

# Бучник (Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Марчиньяно (Перуҗа)

Марчиньяно — Италиянең Умбрия төбәге Монте-Санта-Мария-Тиберина өязендә урнашкан торак пункт.

# Марчиньяно (Перуҗа)
## Географиясе

Марчиньяно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Марчиньяно (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Левице (Великопольское воеводалыгы)

һәм
Левице — Польшаның Великопольское воеводалыгы Мендзыхуд гминасында урнашкан авыл.

# Левице (Великопольское воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Леневски (Реж шәһәр округы)

Леневское (рус. Леневское) — Свердловск өлкәсенең Реж шәһәр округы составына керүче авыл.

# Леневски (Реж шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Леневски (Реж шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).

# Леневски (Реж шәһәр округы)
## Шәхесләр

* Адольф Мокроносов (1928-2000), биология фәннәре докторы.
# Фладниц-им-Рабталь

Фладниц-им-Рабталь — Австриянең Штирия федераль җирендә урнашкан коммуна. Зюдостштайермарк һәм Кирхберг-ан-дер-Раб округы составына керә.

# Фладниц-им-Рабталь
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 310 метр биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
# Бернов (Крайкова)

Бернов (чех. Bernov) — Чехиянең Карловы Вары крае Крайкова районында урнашкан авыл.

# Бернов (Крайкова)
## Географиясе

Мәйданы — 12,831 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 640 метр биеклектә урнашкан.

# Бернов (Крайкова)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Бернов (Крайкова)
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Бернов (Крайкова)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 416 |
| 1880 | 396 |
| 1890 | 302 |
| 1900 | 315 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 281 |
| 1921 | 296 |
| 1930 | 308 |
| 1950 | 89 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 48 |
| 1970 | 8 |
| 1980 | 3 |
| 1991 | 0 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 1 |
| 2011 | 23 |
| 2021 | 8 |
# Эжиково (Познанский повяты)

Эжиково — Польшаның Великопольское воеводалыгы Победзиска гминасында урнашкан авыл.

# Эжиково (Познанский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Уря (Катанцаро)

Уря — Италиянең Калабрия төбәге Селлия-Марина өязендә урнашкан торак пункт.

# Уря (Катанцаро)
## Географиясе

Уря Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Уря (Катанцаро)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мирное (Анений Ной)

Мирное (рум. һәм молдав. Mirnoe ) — Молдова Республикасының Анений Ной районына караган авыл.
# Миттельстенаэ

Миттельстенаэ — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Миттельстенаэ
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 33,75 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 15 метр биеклектә урнашкан.
# Безье (Эро)

Безье — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
# «Азатлык» Татар яшьләре берлеге

«Азатлык» Татар яшьләре берлеге - татар милли хәрәкәт оешмасы.

# «Азатлык» Татар яшьләре берлеге
## Оешу тарихы

Оешманың булачак активы әле 1988-89 елларда ук, Татар иҗтимагый үзәгенең яшьләр бүлеге кысаларында берләшә башлый. 1990 елның 17-28 июнь көннәрендә беренче Татар яшьләре көннәре уза, шунда 400 делегат катнаша. Шунда катнашучыларда яшьләрдән милли сәяси оешма төзү турында фикерләр туа. 1990 елның 13-15 октябрендә Казанда оешманың беренче Корылтаен уза. Корылтайга килгән делегатлар Казанда Хәтер көнендә катнашалар. Оешма белән төрле елларда Ирек Гариф, Тәлгать Әхмәдишин, Рамай Юлдашев, Наил Нәбиуллин җитәкчелек итәләр. Оешманың Татарстанның һәм Башкортстанның төрле шәһәрләре һәм районнарында бүлекчекләре бар иде.

# «Азатлык» Татар яшьләре берлеге
## Җитәкчеләр

* Ирек Гариф - берлекнең беренче рәисе.
* Тәлгать Әхмәдишин - 1992-2005 елларда җитәкчелек итә.
* Рамай Юлдашев - 1993-1998 елларда оешманың Казан бүлеген җитәкли.
* Дамир Шәйхетдин - 2005-2007 елларда җитәкли.
* Наил Нәбиуллин - 2010 елдан җитәкли.

# «Азатлык» Татар яшьләре берлеге
## Максатлар

* татар яшьләрендә милли узаңны үстерү, ныгыту;
* татар телен, мәдәниятен һәм татарча яшәү рәвешен пропагандалау;
* яшьләрдә татар китапларына, матбугатына кызыксыну уяту;
* татарның чын тарихы белән кызыксыну уяту;
* татарның бүгенге хәлен аңлату, милләт-тел проблемаларын ачык итеп күрсәтү, алар хакында фикер алышу;
* милләт-тел проблемаларына битараф булмауга, актив гражданлык позициясенә өндәү;
* милләткә битараф булмаган, милли уйлар белән янып йөргән яшьләрне таныштыру, берләштерү.
* татарда ислам динен торгызу һәм күтәрү, ислам дине хакында объектив мәгълүмат тарату, ислам диненә тугърылыгыбызны ныгыту;.
# NGC 5821

NGC 5821 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 5821
## Тарихы

Әлеге галактика 1789 елда инглиз астрономы William Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Хаятиһаррани (Ейьюбие)

Хаятиһаррани (төр. Hayatiharrani) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Ейьюбие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Элджин (Миннесота)

Элджин — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Элджин (Миннесота)
## Тарихы

Элджин шәһәре елда нигезләнгән.

# Элджин (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,53927 км², 2,381443 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 323 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Абонкур-Жезенкур

Абонкур-Жезенкур (фр. Aboncourt-Gesincourt) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Абонкур-Жезенкур
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,68 км².
# Велика Полана (община)

Велика Полана — Словениянең Словения җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Велика Полана (община)
## Географиясе

Мәйданы — 18,7 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 169 метр биеклектә урнашкан.
# Вонио (Катанцаро)

Вонио — Италиянең Калабрия төбәге Ламеция-Терме өязендә урнашкан торак пункт.

# Вонио (Катанцаро)
## Географиясе

Вонио Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Вонио (Катанцаро)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сәнәр (Чиләбе өлкәсе)

Синарский (рус. Синарский) — Чиләбе өлкәсенең Коншак районы составына керүче авыл.

# Сәнәр (Чиләбе өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Сәнәр (Чиләбе өлкәсе)
## Сәгать поясы

Сәнәр (Чиләбе өлкәсе) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Сәнәр (Чиләбе өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (10%), татарлар (75%), башкортлар (15%).
# Судслава

Судслава (чех. Sudslava) — Чехиянең Пардубице крае Усти-над-Орлици һәм Q89751685? районында урнашкан авыл.

# Судслава
## Географиясе

Мәйданы — 4,406553 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 432 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Судслава
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Судслава
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Судслава
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 359 |
| 1880 | 326 |
| 1890 | 329 |
| 1900 | 307 |
| 1910 | 327 |
| 1921 | 314 |
| 1930 | 285 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 243 |
| 1961 | 225 |
| 1970 | 197 |
| 1980 | 191 |
| 1991 | 152 |
| 2001 | 178 |
| 2011 | 180 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 182 |
| 2016 | 189 |
| 2017 | 193 |
| 2018 | 193 |
| 2019 | 193 |
| 2020 | 186 |
| 2021 | 187 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 169 |
| 2022 | 176 |
| 2023 | 176 |
| 2024 | 177 |
# Дөнердере (Өмерли)

Дөнердере (төр. Dönerdere) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Өмерли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Гүллүҗе (Маһмудие)

Гүллүҗе (төр. Güllüce) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Маһмудие илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Зенденхорст

Зенденхорст — Алманиянең Төньяк Райн-Вестфалия җирендә урнашкан коммуна.

# Зенденхорст
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 96,95 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 68 метр биеклектә урнашкан.
# Сен-Мартен-де-Конне

Сен-Мартен-де-Конне (фр. Saint-Martin-de-Connée һәм фр. Connée) — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
# Кара диңгез губернасы

Кара диңгез губернасы (рус. Черноморская губерния) — Россия империясенең административ берәмлеге.

# Кара диңгез губернасы
## Тарих

Кара диңгез губернасы 1896 елда оештырылып, 1918 елда юкка чыгарылган.

# Кара диңгез губернасы
## Халык

Туган тел буенча состав, 1897: рус теле — 42,9%, украин теле — 16,1%, әрмән теле — 10,9%, юнан теле — 10,4%, чиркәс теле — 3,4%, чех теле — 2,2%, яһүд теле — 1,7%, гөрҗи теле — 1,7%, молдав теле — 1,6%, эстон теле — 1,4%, алман теле — 1,3%, поляк теле — 1,3%, белорус теле — 1,2%, төрек теле — 1,1%.
Дини состав, 1897: праваслаулар — 74,9%, әрмән-григорианнар — 10,7%, мөселманнар — 5,4%, католиклар — 4,2%, лютераннар — 2,5%.

# Кара диңгез губернасы
## Эчке бүленеш

1897 елда Кара диңгез губернасы 3 бүлгегә бүленгән булган.
# Олы Афанас

Олы Афанас — Татарстан Республикасының Түбән Кама районындагы авыл.
Халык саны — 2579 тирәсендә. Почта индексы — 423551.

# Олы Афанас
## Тарих

XVII гасырда нигезләнгән.

# Олы Афанас
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар — 53%, татарлар — 40%.

# Олы Афанас
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.1 °C | -10.9 °C | -5.7 °C | 4.4 °C | 13.4 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.7 °C | 12.1 °C | 4.3 °C | -4.9 °C | -10.3 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
# Өзкан (Эмирдаг)

Өзкан (төр. Özkan) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Афйонкарахисар иле Эмирдаг илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Огема (Миннесота)

Огема — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Огема (Миннесота)
## Тарихы

Огема шәһәре елда нигезләнгән.

# Огема (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 3,331245 км², 3,325229 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 387 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Николас Браво, Занха дел Теньенте (Акапулко де Хуарез)

Николас Браво, Занха дел Теньенте — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Акапулько-де-Хуарес муниципалитеты составына керә.

# Николас Браво, Занха дел Теньенте (Акапулко де Хуарез)
## Географиясе

Николас Браво, Занха дел Теньенте Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Николас Браво, Занха дел Теньенте (Акапулко де Хуарез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Николас Браво, Занха дел Теньенте (Акапулко де Хуарез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Минольио (Асти)

Минольио — Италиянең Пьемонт төбәге Монкальво өязендә урнашкан торак пункт.

# Минольио (Асти)
## Географиясе

Минольио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Минольио (Асти)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нор-Леленгем

Нор-Леленгем (фр. Nort-Leulinghem) — Франциянең Па-де-Кале департаментында урнашкан коммуна.
# Ка Феронато (Тревизо)

Ка Феронато — Италиянең Венеция төбәге Сан-Дзеноне-дельи-Эццелини өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка Феронато (Тревизо)
## Географиясе

Ка Феронато Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ка Феронато (Тревизо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.