yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Сан Теренцияно (Перуҗа)

Сан Теренцияно — Италиянең Умбрия төбәге Гуальдо-Каттанео өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Теренцияно (Перуҗа)
## Географиясе

Сан Теренцияно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Теренцияно (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (14296) 4298 T-1

(14296) 4298 T-1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14296) 4298 T-1
## Тарихы

1971 елның 26 мартында К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «4298 T-1» саналган.
# 551 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 551 — Милади тәкъвим буенча VI гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 551 — безнең эрага кадәр VI гасырга кергән ел.
* 551 — сан.
# Высокая Гара (Бешанковицкий районы)

Высокая Гара (белар. Высокая Гара) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Бешанковицкий районында урнашкан авыл.

# Высокая Гара (Бешанковицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Америка (дөнья кисәге)

Бу терминның башка аңлатмалары да бар, аларны карау өчен Америка (мәгънәләр) битенә күчегез.
Америка — ике кыйтганы, Төньяк һәм Көньяк Американы һәм якында яткан утрауларны берләштеркән дөнья кисәге.
Бу дөнья кисәген шулай ук Яңа дөнья дип атыйлар. Америка исеме Америго Веспуччи исеменнән килә, дип саныйлар.
Американы гадәттә Төньяк Америкага, Көньяк Америкага, Латин Америкага, Үзәк Америкага һәм Кариб бассейнына бүлиләр.
# Күпер (тимер юл разъезды)

Күпер (каз. Көпір) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Күпер (тимер юл разъезды)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Пяски (Ловицкий повяты)

һәм
Пяски — Польшаның Лодзь воеводалыгы Неборув гминаcында урнашкан авыл.

# Пяски (Ловицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Үштүбе (Костанай өлкәсе)

Үштүбе (каз. Үштөбе) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Үштүбе (Костанай өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Гранха Марисела (Агваскальентес)

Гранха Марисела — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Агуаскальентес муниципалитеты составына керә.

# Гранха Марисела (Агваскальентес)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха Марисела (Агваскальентес)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Пьеркур (Югары Сона)

Пьеркур (фр. Pierrecourt) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Пьеркур (Югары Сона)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 15,60 км².
# IC 1417

IC 1417 — Дәлү йолдызлыгы чикләрендә урнашкан Сейферт II .

# IC 1417
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 1417, IRAS 21576-1323, PGC 67811, 2MASX J22002162-1308504, GSC 05808-01074, MCG-02-56-003, AGC 610147, 6dFGS gJ220021.6-130851, LEDA 3096651, LEDA 67811 һәм Gaia DR2 6840609122602904448 буларак та сурәтләнә.
# Ранчо Санта Катарина (Саламанка)

Ранчо Санта Катарина — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Саламанка муниципалитеты составына керә.

# Ранчо Санта Катарина (Саламанка)
## Географиясе

Ранчо Санта Катарина Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Ранчо Санта Катарина (Саламанка)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ранчо Санта Катарина (Саламанка)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Добра Вода (Малчин)

Добра Вода (чех. Dobrá Voda) — Чехиянең Высочина крае Малчин районында урнашкан авыл.

# Добра Вода (Малчин)
## Географиясе

Мәйданы — 1,298 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Добра Вода (Малчин)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Добра Вода (Малчин)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Добра Вода (Малчин)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 112 |
| 1880 | 18 |
| 1890 | 16 |
| 1900 | 24 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 27 |
| 1921 | 24 |
| 1930 | 14 |
| 1950 | 15 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 33 |
| 1970 | 26 |
| 1980 | 22 |
| 1991 | 6 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 5 |
| 2011 | 3 |
| 2021 | 3 |
# Полдини (Алесандрия)

Полдини — Италиянең Пьемонт төбәге Монтакуто өязендә урнашкан торак пункт.

# Полдини (Алесандрия)
## Географиясе

Полдини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Полдини (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сент-Еньян-Гранлье

Сент-Еньян-Гранлье (фр. Saint-Aignan-Grandlieu) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Луара департаментында урнашкан.
# Седилес

Седилес (исп. Sediles) — Испаниянең Сарагоса провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Седилес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 11,705202 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 739 метр биеклектә урнашкан.
# (11001) Andrewulff

(11001) Andrewulff — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11001) Andrewulff
## Тарихы

1979 елның 16 июнендә Г.Э. Шустер тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1979 MF» саналган.
# (5349) Полхаррис

(5349) Полхаррис (лат. Paulharris) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (5349) Полхаррис
## Тарихы

1988 елның 7 сентябрендә Элеанор Хелин тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1988 RA» саналган.
# Мезретли (Кадирли)

Мезретли (төр. Mezretli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Османие иле Кадирли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Демикелиз (Торино)

Демикелиз — Италиянең Пьемонт төбәге Коассоло-Торинезе өязендә урнашкан торак пункт.

# Демикелиз (Торино)
## Географиясе

Демикелиз Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Демикелиз (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Майдан (Мари Ил)

Майдан (таулы чирм. Майдан, рус. Майдан) — Мари Илнең Юрино районында урнашкан авыл.

# Майдан (Мари Ил)
## Сәгать поясы

Майдан (Мари Ил) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Майдан (Мари Ил)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (95,6%), чирмешләр (4,4%).
# Буково-Морске

һәм
Буково-Морске — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Дарлово гминаcында урнашкан авыл.

# Буково-Морске
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# План де Ортиз (Зиватанехо де Азуета)

План де Ортиз — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Сиуатанехо-де-Асуэта муниципалитеты составына керә.

# План де Ортиз (Зиватанехо де Азуета)
## Географиясе

План де Ортиз Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# План де Ортиз (Зиватанехо де Азуета)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# План де Ортиз (Зиватанехо де Азуета)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Аяз (Чорум)

аяз (төр. Ayaz) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Чорум илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сед-Ёль (Кожва кушылдыгы)

Сед-Ёль — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Кожва елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 21 км.

# Сед-Ёль (Кожва кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050100212103000064020
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006402
* Бассейн коды — 03.05.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Путковице-Надольне

Путковице-Надольне — Польшаның Подлясье воеводалыгы Дрохичин гминасында урнашкан авыл.

# Путковице-Надольне
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# ZNF232

ZNF232 (ингл. Zinc finger protein 232) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Сураттани

Сураттани (тай. สุราษฎร์ธานี) — Тайландның Сураттани правинсәсендә урнашкан шәһәр.

# Сураттани
## Тарих

Хәзерге статусын 2007 елдан башлап йөртә.
# CPE

CPE (ингл. Carboxypeptidase E) — кешенең 4-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Меһмана

Меһмана (әзери. Mehmana) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
# Муган (Җәлилабад)

Муган (әзери. Muğan) — Әзербайҗанның Җәлилабад районына караган авыл.
# Сокый-Кикя

Сокый-Кикя — Россия территориясеннән ага торган елга. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ратта елгасының уң ярыннан 58 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.

# Сокый-Кикя
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Таз елгасы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Таз.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 15050000112115300064188
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115306418
* Бассейн коды — 15.05.00.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 3
# Хвалчовице

Хвалчовице (чех. Chvalčovice) — Чехиянең Либерец крае Била районында урнашкан авыл.

# Хвалчовице
## Географиясе

Мәйданы — 1,683 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Хвалчовице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Хвалчовице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Хвалчовице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 116 |
| 1880 | 116 |
| 1890 | 130 |
| 1900 | 118 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 115 |
| 1921 | 124 |
| 1930 | 122 |
| 1950 | 79 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 64 |
| 1970 | 48 |
| 1980 | 34 |
| 1991 | 27 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 30 |
| 2011 | 23 |
| 2021 | 29 |
# ENPP2

ENPP2 (ингл. Ectonucleotide pyrophosphatase/phosphodiesterase 2) — кешенең 8-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Поплар (Монтана)

Поплар — Америка Кушма Штатларының Монтана штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Поплар (Монтана)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Поплар (Монтана)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,710024 км², 0,716916 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 607 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Боргата

Боргата — Башкортстанның Дүртөйле районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452305, ГАТОБК коды — 80224847006.
# Сент-Ави-де-Тард

Сент-Ави-де-Тард (фр. Saint-Avit-de-Tardes) — Франциянең Крёз департаментында урнашкан коммуна.
# Валя-Сатулуй (Олт)

Валя-Сатулуй — Румыниянең Олт жудецында урнашкан авыл. Вулпень (коммуна) коммунасына карый.

# Валя-Сатулуй (Олт)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Храмыя

Храмыя (белар. Храмыя) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Глыбоцкий районында урнашкан авыл.

# Храмыя
## Тарихы

1921-1945 елларда Польша Республикасы Виленский воеводалыгы Дисенский өязе Залессе гминасы составында авыл.

# Храмыя
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.

# Храмыя
## Халык саны

* 1921 елда авылда 83 кеше, 15 хуҗалык исәпләнгән.
* 1931 елда авылда 80 кеше, 17 хуҗалык исәпләнгән.
# Елена Карлеуша

Елена Карлеуша (серб. Jелена Карлеуша, 17 август 1978 ел, Белград, Югославия социалистик федератив җөмһүрияте) — Сербия җырчысы.

# Елена Карлеуша
## Дискография

* Огледалце (1995)
* Жените се момци (1996)
* Вештице, виле (1997)
* Јелена (1998)
* Гили, гили (1999)
* За своје године (2001)
* Само за твоје очи (2002)
* Магија (2005)
* JK Revolution (2008)
* The Diamond Collection (2009)
* Дива (2012)
# SGCD

SGCD (ингл. Sarcoglycan delta) — кешенең 5-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# ODF2L

ODF2L (ингл. Outer dense fiber of sperm tails 2 like) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Тойшниц

Тойшниц — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Тойшниц
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Тойшниц
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 34,25 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 614 метр биеклектә урнашкан.
# Җевизли (Сеетгази)

Җевизли (төр. Cevizli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Сеетгази илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Самоводене

Самоводене — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. Велико-Тырново җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Самоводене
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 134 метр биеклектә урнашкан.
# Юртбейли (Һаймана)

Юртбейли (төр. Yurtbeyli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Һаймана илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Матия Благотич

Матия Благотич (серб. Матија Благотић, 15 (27) март 1884, — август 1918 (34 яшь), Яшел Үзән тимер юл күпере, Ильинка вулысы, Казан өязе, Казан губернасы, РСФСР) — серб әфисәре (майор), 1918 елның августындагы Казан өчен сугышында мөһим роль уйнаган Серб инкыйлаб батальоны командиры.
# Шляпина

Шляпина (белар. Шляпіна) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Талачинский районында урнашкан авыл.

# Шляпина
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Борковка

Борковка — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Сельменьга елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Борковка
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100312103000008787
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000878
* Бассейн коды — 03.02.01.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Длугополе-Здруй

Длугополе-Здруй — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Быстшица-Клодзка гминасында урнашкан авыл.

# Длугополе-Здруй
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Элизабет (кратер)

Элизабет (лат. Elizabeth) — Венера планетасының 59°06′ к. к. 215°24′ кб. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 10,5 километр озынлыкта булган кратеры.

# Элизабет (кратер)
## Исеме

Элизабет кратеры яһүд хатын-кыз исеме хөрмәтенә аталган.
# Федор Казин

Федор Казин (Федор Нил улы Казин, 26 июль (7 август) 1858, Казан губернасы, Россия империясе — 2 (15) март 1915 (56 яшь), Казан, Россия империясе) — җәмәгать эшлеклесе, 4 нче чакырылыш РИ дәүләт думасы депутаты (җир һәм җирле үзидарә комиссияләре әгъзасы).
# (1898) Коуэлл

(1898) Коуэлл (лат. Cowell) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1898) Коуэлл
## Тарихы

1971 елның 26 октябрендә Любош Когоутек тарафыннан Гамбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1971 UF1» саналган.
# Щепанув (Любуш воеводалыгы)

Щепанув — Польшаның Любуш воеводалыгы Илова гминасында урнашкан авыл.

# Щепанув (Любуш воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Исса

И́сса — Пенза өлкәсе һәм Мордовия Республикасы территориясендәге елга, Мокша елгасының уң кушылдыгы.
Елга озынлыгы — 149 км (шулардан 98 км — Мордовия җиреннән), бассейн мәйданы — 2350 км² (Мордовиядә — 1790 км²). Киңлеге түбән агымында — 50 м кадәр, уртача тирәнлеге — 1—1,5 м. Исса Пенза өлкәсенең Лунин районы, Березниковский поселогы тирәсендә башлана.
Исса буендагы иң зур торак пунктлар — Инсар шәһәре һәм Исса штб.
Иссаның 3 кече кушылдыгы (Сеитьма, Инсарка, Потиж) һәм 30 бик кече кушылдыгы бар.

# Исса
## Кушылдыклары (тамакка кадәр)

* 19 км: Сеитьма (Сельма)
* 44 км: Тарса
* 68 км: Шишков, инеш
* 71 км: Паська, инеш
* 78 км: Инсарка
* 85 км: Вязера, инеш
* 90,7 км: Большой, инеш
* 91 км: Сиалеевка
* 98 км: Потиж
* 105 км: Шишов
* 114 км: Коры Широкоис
* 128 км: Костыляйка
# Гожалув

Гожалув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Блашки гминаcында урнашкан авыл.

# Гожалув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 3213

NGC 3213 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3213
## Тарихы

Әлеге галактика 1883 елда Франция астрономы Эдуард Стефан тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 80.01 см (31.5 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# SDHD

SDHD (ингл. Succinate dehydrogenase complex subunit D) — кешенең 11-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Линдстром (Миннесота)

Линдстром — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Линдстром (Миннесота)
## Тарихы

Линдстром шәһәре елда нигезләнгән.

# Линдстром (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 9,774954 км², 9,560686 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 282 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Янице (Түбән Силезия воеводалыгы)

Янице — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Любомеж гминасында урнашкан авыл.

# Янице (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 1107 ел

2 меңьеллык :
X гасыр — XI гасыр — XII гасыр — XIII гасыр — XIV гасыр :
Хронологик таблица :
1107 (бер мең йөз җиденче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча сишәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 1107 елы, II меңьеллыкның 107 елы, XII гасырның 7 елы, XII гасырның 1 унъеллыгының 7 елы, 1100 елларның 8 елы. 1107 елдан бирле 917 ел үтте.

# 1107 ел
## Вакыйгалар
### Русь

* Идел болгарлары Суздальны басып алганнар.

# 1107 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1107 елда туганнар

# 1107 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1107 елда вафатлар
# Ә. Ш. Әбдриев исемендәге «Җир һәм кешеләр» музее (Иске Шәйморза)

* Мәдәният порталы
Ә. Ш. Әбдриев исемендәге «Җир һәм кешеләр» музее (рус. Музей «Земля и люди» имени А. Ш. Абдреева) — Татарстанның Чүпрәле районы Иске Шәйморза авылында урнашкан муниципаль мәдәният оешмасы (музей). Чүпрәле районы туган якны өйрәнү музее филиалы. Авыл тарихы, Социалистик Хезмәт Каһарманы Әхмәтгәрәй Шакирҗан улы Әбдриевның тормыш юлы, татар һәм чуаш халкының мәдәнияте белән таныштыра.

# Ә. Ш. Әбдриев исемендәге «Җир һәм кешеләр» музее (Иске Шәйморза)
## Тарих

1956 елда материаллар җыю эше башланган. Тарих укытучысы Әминә Заһит кызы Азизова башлап йөри. Музейны нигезләүче — күмәк хуҗалык рәисе Әхмәтгәрәй Шакирҗан улы Әбдриев (1923—2005) — Социалистик Хезмәт Каһарманы, 3 Ленин ордены, Октябрь Инкыйлабы ордены кавалеры.
1982 елның 26 маенда музей рәсми төстә ачылган.

# Ә. Ш. Әбдриев исемендәге «Җир һәм кешеләр» музее (Иске Шәйморза)
## Экспонатлар

Музей фондында 9 500 (төп фондта 7 000) саклау берәмлеге. Экспозиция авыл тарихын чагылдыра. 9 күргәзмә залы булдырылган. Этнография залы XIX гасыр азагы — ХХ гасыр башы татар һәм чуаш халкының көнкүреш җиһазлары һәм кием тупланмасын күрсәтә. Экспозициядә шулай ук татар гаиләсенең торак йорты интерьеры торгызылган. Башка залларда Октябрь инкыйлабыннан соңгы авыл тарихы, пионер һәм комсомол оешмалары төзелеше тарихы, авылда күмәк хуҗалык оешу, Бөек Ватан сугышы чоры тасвирлана.
Чүпрәле районы хакимияте заказы буенча Ә. Ш. Әбдриевның 75 яшенә сынчы Альфред Хәйрулла улы Габдрәшитов аның бюстын эшли. Бюст музейга бүләк ителгән.

# Ә. Ш. Әбдриев исемендәге «Җир һәм кешеләр» музее (Иске Шәйморза)
## Экскурсияләр

* Иске Шәйморза авылы тарихы
* Иске Шәйморза кешеләре
* Бөек Ватан сугышы елларында
* Авылда пионер һәм комсомол оешмаларын оештыручылар
* Хезмәт даны
* Әхмәтгәрәй Әбдриевның тормыш юлы
* Күмәк хуҗалык оешу
* Габдулла Рәхимкулов
* Татар милли гореф-гадәтләре
# М'ерлеу

М'ерлеу — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. Хидишелу-де-Сус (коммуна) коммунасына карый.

# М'ерлеу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.