yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Санта Мария Рйопетра (Форли-Чезена)

Санта Мария Рйопетра — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Соглиано-аль-Рубиконе өязендә урнашкан торак пункт.

# Санта Мария Рйопетра (Форли-Чезена)
## Географиясе

Санта Мария Рйопетра Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Санта Мария Рйопетра (Форли-Чезена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мёрлен

Мёрлен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Мёрлен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,08 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 416 метр биеклектә урнашкан.
# Сари (шәһәр)

Сари (фар. ساری) — Иранның Мазәндәран устанында урнашкан шәһәр.

# Сари (шәһәр)
## Тарих

Хәзерге статусын 1927 елдан башлап йөртә.

# Сари (шәһәр)
## Кардәш шәһәрләр

* Гомель, Беларусь
* Дар-эс-Салам, Танзания
* Нәҗәф, Гыйрак
* Әстерхан, Россия
# Ранчо эль Варал (Ирапуато)

Ранчо эль Варал — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ирапуато муниципалитеты составына керә.

# Ранчо эль Варал (Ирапуато)
## Географиясе

Ранчо эль Варал Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Ранчо эль Варал (Ирапуато)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Ранчо эль Варал (Ирапуато)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Осенья (Ла Специя)

Осенья — Италиянең Лигурия төбәге Майссана өязендә урнашкан торак пункт.

# Осенья (Ла Специя)
## Географиясе

Осенья Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Осенья (Ла Специя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гөйнүк (Гедиз)

Гөйнүк (төр. Göynük) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Гедиз илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Сабадина (Падова)

Сабадина — Италиянең Венеция төбәге Боара-Пизани өязендә урнашкан торак пункт.

# Сабадина (Падова)
## Географиясе

Сабадина Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Сабадина (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нельсон (Джорджия)

Нельсон — Америка Кушма Штатларының Джорджия штатында урнашкан шәһәр.

# Нельсон (Джорджия)
## Тарихы

Нельсон шәһәре елда нигезләнгән.

# Нельсон (Джорджия)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 3,908296 км², 3,771909 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 377 метр биеклектә урнашкан.
# Эвреси

Эвреси (фр. Évrecy) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Сембер өязе

| Өяз үзәге гербы | Губерна гербы |
| Өяз үзәге гербы | Губерна гербы |
| Губерна | Сембер губернасы |
| Үзәк | Сембер |
| Нигезләү датасы | 15 (26) сентябрь 1780 |
| Юкка чыгару датасы | 14 май 1928 |
| Мәйдан | 6 038,9 чакрым²(1897) |
| Халык саны | 225 873 кеше |
Сембер өязе (рус. Симбирский уезд) — Сембер губернасы эчендә административ-территориаль берәмлек.
Өяз үзәге — Сембер шәһәре.

# Сембер өязе
## География
### Чиктәшлек

| Як | Өяз яки губерна |
| Төньяк | Буа өязе |
| Көнбатыш | Карсун өязе |
| Көньяк | Сөнгәләй өязе |
| Төньяк-көнчыгыш | Казан губернасы (Тәтеш өязе) |
| Көньяк-көнбатыш | Самар губернасы (Ставрополь өязе) |

# Сембер өязе
## Тарих

Сембер өязе 1780 елда Сембер калгайлыгы эчендә оештырыла.
1796 елдан — Сембер губернасы составында.
1924 елның 9 маенда Сембернең Ульяновскка исемен алмаштыру аркасында Сембер өязе Ульяновск өязе исемен ала.
1928 елда Ульяновск өязе юкка чыгарыла, аның территориясенда Урта Идел өлкәсенең Ульяновск округының Ульяновск районы оештырыла.

# Сембер өязе
## Административ бүленеш

1913 елда 18 вулыска бүленгән.

# Сембер өязе
## Халык

Туган тел буенча состав (1897 елдагы җанисәп буенча):
| Тел | Кешеләр саны | % |
| рус | 174 253 | 77,15 |
| татар | 22 133 | 9,80 |
| чуаш | 16 765 | 7,41 |
| мордва | 10 963 | 4,85 |
| эстон | 454 | 0,20 |
| поляк | 409 | 0,18 |
| украин | 276 | 0,12 |
| яһуд | 237 | 0,10 |
| алман | 204 | 0,15 |
| башка телләр | 199 | 0,09 |
| Тел | Кешеләр саны | % |
| рус | 37 785 | 90,65 |
| татар | 2 191 | 5,26 |
| поляк | 390 | 0,94 |
| чуаш | 303 | 0,73 |
| украин | 252 | 0,60 |
| яһуд | 237 | 0,57 |
| мордва | 189 | 0,45 |
| алман | 172 | 0,41 |
| башка телләр | 165 | 0,40 |
# Грабржи

Грабржи (чех. Hrabří) — Чехиянең Урта Чехия крае Vysoký Chlumec районында урнашкан авыл.

# Грабржи
## Географиясе

Мәйданы — 6,486 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Грабржи
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Грабржи
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Грабржи
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 241 |
| 1880 | 227 |
| 1890 | 236 |
| 1900 | 227 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 236 |
| 1921 | 196 |
| 1930 | 181 |
| 1950 | 151 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 122 |
| 1970 | 125 |
| 1980 | 137 |
| 1991 | 128 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 109 |
| 2011 | 115 |
| 2021 | 121 |
# Бельянес

Бельянес (кат. Belianes) — Испаниянең Льейда провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Бельянес
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 15,7 км² (2016). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 373 метр биеклектә урнашкан.
# Авинтеш

Авинтеш — Португалиянең Порту округына керә торган фрегезия. Вила-Нова-де-Гая муниципалитетына карый.

# Авинтеш
## Географиясе

Мәйданы — 8,821 км².
# (1160) Иллирия

(1160) Иллирия (лат. Illyria) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1160) Иллирия
## Тарихы

1929 елның 9 сентябрендә Карл Райнмут тарафыннан Гейдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1929 RL» саналган.
# HD3970

HD3970 — Андромеда йолдызлыгында урнашкан F0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,2 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Надзвин

Надзвин (белар. Надзвін) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рэчыцкий районында урнашкан авыл.

# Надзвин
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Нёман (Мастовский районы)

Нёман (белар. Нёман) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Мастовский районында урнашкан авыл.

# Нёман (Мастовский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Отанув

Отанув — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Мыслибуж гминаcында урнашкан авыл.

# Отанув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шейе

Шейе (фр. Cheillé) — Франциянең Эндр һәм Луара департаментында урнашкан коммуна.
# Опипи

Опипи — Польшаның Мазовия воеводалыгы Гродзиск-Мазовецкий гминасында урнашкан авыл.

# Опипи
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Муларҗа (Нуоро)

Муларҗа — Италиянең Сарденья төбәге Бортигали өязендә урнашкан торак пункт.

# Муларҗа (Нуоро)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шафран (станция)

Шафран (рус. Шафраново) — Куйбышев тимер юлының Башкортстан төбәгенә караган тимер юл станциясе. Чишмә — Кенәл сызыгының бер өлеше.
1888 дә нигезләнә.
Нигезләнгән көненнән Самар-Зылатаус, 1936 дан Куйбышев, 1949 тән Уфа, 1959 тән янә Куйбышев тимер юлы эчендә.
# Башаран (Вираншеһир)

Башаран (төр. Başaran) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Вираншеһир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Филиу

Филиу — Румыниянең Бреила жудецында урнашкан авыл. Бордей-Верде (коммуна) коммунасына карый.

# Филиу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Хисарарды (Гөлхисар)

Хисарарды (төр. Hisarardı) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Бурдур иле Гөлхисар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ка ди Тадео (Болонья)

Ка ди Тадео — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Лояно өязендә урнашкан торак пункт.

# Ка ди Тадео (Болонья)
## Географиясе

Ка ди Тадео Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Ка ди Тадео (Болонья)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Мина де ла Консепсион (Хенерал Кануто А. Нери)

Мина де ла Консепсион — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Хенераль-Кануто-Нери муниципалитеты составына керә.

# Мина де ла Консепсион (Хенерал Кануто А. Нери)
## Географиясе

Мина де ла Консепсион Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Мина де ла Консепсион (Хенерал Кануто А. Нери)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Мина де ла Консепсион (Хенерал Кануто А. Нери)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Ялуцавичы (Баранавицкий районы)

Ялуцавичы (белар. Ялуцавічы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.

# Ялуцавичы (Баранавицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Чолт

Чолт — Румыниянең Марамуреш жудецында урнашкан авыл. Шомкута-Маре коммунасына карый.

# Чолт
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Венгельсдорф

Венгельсдорф (алман. Wengelsdorf) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Венгельсдорф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,89 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 94 метр биеклектә урнашкан.
# Чуракай (Куергазы районы)

Чуракай (баш. Сураҡай) — Башкортстанның Куергазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453354, ОКАТО коды — 80239820014.

# Чуракай (Куергазы районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 5 кешенең яшәве мәгълүм.
# (13940) 1989 SZ3

(13940) 1989 SZ3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13940) 1989 SZ3
## Тарихы

1989 елның 26 сентябрендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 SZ3» саналган.
# Хаҗымазлы (Кандыра)

Хаҗымазлы (төр. Hacımazlı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Кандыра илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Отар Анджапаридзе

Отар Георгиевич Анджапаридзе (12 февраль 1920, Батум — 27 май 1996, Мәскәү) — ССРБ һәм Россия вирусологы, ССРБ һәм Россия вирусологиясе билгеле кеше, аңа нигез төзәүче һәм, берничә дистә ел Мәскәүдә ССРБ РМФА Сәламәтлек саклау вирус препаратлары институтының алыштыргысыз директоры була, институтка 1979 елда аның исеме бирелә.

# Отар Анджапаридзе
## Биографиясе

Анджапаридзе Отар Георгиевич 1920 елның 12 февралендә Батум шәһәрендә мирза Георгий Несторович Анджапаридзе гаиләсендә туган. 1937 елда рус урта мәктәбен Батуми шәһәрендә тәмамлый. 1938 елда Мәскәүгә килә һәм 1-нче медицина институтына укырга керә. Хирург булырга җыена, әммә бер күзенең күз начар күрү сәбәпле медкомиссия үтә алмый. Нәтиҗәдә билгеле вирусолог була.
Мәскәүдә уку чорында әнисе ягыннан туганнарында 1-нчеТверская-Ямская урамында (шул елларда Горьковское урамы) яши. Медицина белемен 1943 елда Тбилисида тәмамлый. 1946 елга кадәр Батумида эпидемияга каршы эштә эшли. 1946 елдан алып — ССРБ Медицина фәннәре академиясенең Д.И. Ивановский исемендәге вирусология институтында тикшеренүче. 1950 елда — Дәүләт контроле институтында җитештерү контроле бүлеге мөдире (медицина биологик препаратларның Л.А.Тарасевич исемендәге дәүләт контроль институты).
1946 елда Орлова Татьяна Сергеевнага өйләнеп, Мәскәүгә күченә һәм Мәскәү фәнни-тикшеренү институтында эшли. 1957 елда вирус препаратларының гыйльми-тикшеренү институтына эшкә килә, ары аның алыштыргысыз директоры була.
1963— 1965нче еллар ССРБ Сәламәтлек саклау министрлыгының вируслы һәм бактерияле препаратлар җитештерү буенча баш идаралыгы начальнигы. 1965нче елдан Мәскәү вирус препаратлары фәнни-тикшеренү институтын җитәкли.
1971 елда ССРБ Медицина фәннәре академиясенең әгъза-корреспонденты итеп сайлана.
Отар Георгиевичның балалары булмый, әммә ул бай иҗади һәм фәнни мирас калдыра, ул бүген дә көнүзәклеген югалтмый. Мәскәүдә Троекуров зиратында җирләнгән.

# Отар Анджапаридзе
## Танылуы һәм наградалары

Отар Георгиевич Анджапаридзе — Россия медицина фәннәре академиясе академигы, профессор, медицина фәннәре докторы, ватан вирусологиясе үсешенә зур өлеш кертә. 400-дән артык тикшеренү һәм монография авторы, аның җитәкчелегендә 30 дан артык кандидатлык һәм докторлык диссертациясе уңышлы яклана.
Күп еллар дәвамында вируслы инфекция буенча Бөтендөнья сәламәтлек оешмасы эксперты, РМФА медицина профилактикасы бүлекчәсенең академик-секретаре итеп сайлана.
Фәнни эшмәкәрлегендә уңышлары өчен Ленин ордены, Октябрь Революциясе ордены (11.02.1980) ике Кызыл Байрак Хезмәт ордены һәм Халыклар Дуслыгы орденына лаек була.

# Отар Анджапаридзе
## Кызык фактлар

* Отар Георгиевич Анджапаридзе — Имеретин Епархиясе, Киций Спас чиркәве рухание Самсон Анджапаридзеның, аның олы улы — Нестор линиясе буенча варисы. 1855 елда Несторны чукындырганда урынына килүчесе булып мирза Шенгелия языла.
* Отар Георгиевич Анджапаридзеның катыны — Татьяна Сергеевна 1951 елда Мәскәү чит телләре институтын тәмамлаган. Ул башта чит ил телләрендәге әдәбият нәшриятендә референт сыйфатында эшли, ә 1954 елда, үзен докторлык диссертациясе яклау өстендә тулысынча иренә ярдәм итүгә багышлый, диссертация 10 ел үткәч — 1964 елда яклана.
# Свабода (Пухавицкий районы)

Свабода (белар. Свабода) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Пухавицкий районында урнашкан авыл.

# Свабода (Пухавицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Бавырҗан Байбәк

Бавырҗан Байбәк, Бавырҗан Кыдыргали улы Байбәк (каз. Baýyrjan Qydyrǵalıuly Baıbek; Бауыржан Қыдырғалиұлы Байбек, 1974 елның 19 март, СССР, Казакъстан ССР, Алматы) — Казакъстанның дәүләт эшлеклесе, илчелек хезмәткәре (1999―2002), Алматы хакиме (2015―2019), сәясәт фәннәре кандидаты.

# Бавырҗан Байбәк
## Тәрҗемәи хәле

1974 елның 19 мартында Алматыда туган. 1994-1998 елларда Алмания Федератив Республикасында Казакъстан президентының «Болашак» халыкара стипендия программасы буенча укый. 3 югары белеме бар: «алман теле» белгечлеге буенча Бремендагы Гёте институтын (1995), «укытучы» белгечлеге буенча Любектагы югары мәктәпне (1998), «халыкара икътисади бәйләнешләр» белгечлеге буенча Урта Азия университетын (2002) тәмамлаган. Сәясәт фәннәре кандидатлыгына диссертация яклаган.

# Бавырҗан Байбәк
## Хезмәт юлы
#### Дипломатия хезмәтендә

* 1999-2002 Франкфурт шәһәрендәге Казакъстан баш консуллыгында референт, атташе, Берлиндагы Казакъстанның Алманиядәге илчелегенең икътисад бүлегендә 3- сәркатип.

# Бавырҗан Байбәк
## Хезмәт юлы
#### Казакъстан хакимиятендә

* 2002-2006 Казакъстан президенты хакимиятендә төрле вазифаларда эшли, мәгълүмат һәм тәхлил бүлекчәсе мөдире, Казакъстан президенты беркетмәсе (протоколы) баш инспекторы.
* 2006-2009 Казакъстан президенты протоколы шефы.
* 2009 елның августыннан Казакъстан президенты хакимиятенең җитәкче урынбасары.
* 2013 елның гыйнварыннан «Нур Отан» сәяси фиркасе рәисенең беренче урынбасары.
* 2015 елның 9 августыннан Алматы шәһәре башлыгы (хакиме).
* 2019 елның 29 июнендә яңадан «Nur Otan» партиясе рәисенең беренче урынбасары итеп билгеләнә. 2022 елның 28 гыйнварында партия съездында Токаев партия эшен тәнкыйтьләгәч һәм партия яңартуга мохтаҗ дип белдергәч, 2022 елның 2 февралендә «Нур-Отан» партиясе рәисенең беренче урынбасары вазифасыннан китә.

# Бавырҗан Байбәк
## Китаплары

* «Казакъстан Республикасының дәүләт беркетмәсе» (2004, автордаш; 2010).
* «Казакъстан президенты катнашында узган беркетмә чараларын үткәрү өчен гамәли кулланма» (2007). (казакъча)(рус.)
* «Президентның бер елы» (2006, 2007).

# Бавырҗан Байбәк
## Иҗтимагый эшчәнлеге

* Казакъ дәүләт хокук университетының багучылар шурасы рәисе (2010).
* С. Әсфәндияров исемендәге Казакъ милли медицина университеты багучылар шурасы әгъзасы (2010).
* Казакъстан президентының «Болашак» халыкара стипендиясе ияләре берлеге шурасы рәисе (2008).

# Бавырҗан Байбәк
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* «Хөрмәт» ордены (Казакъстан)
* Казакъстан медальләре
# Дегола (Империя)

Дегола — Италиянең Лигурия төбәге Ранцо өязендә урнашкан торак пункт.

# Дегола (Империя)
## Географиясе

Дегола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Дегола (Империя)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Казоли

Казоли — Италиянең Абруццо төбәгендә урнашкан коммуна. Кьети провинциясе составына керә.

# Казоли
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 378 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Алтино, Чивителла-Мессер-Раймондо, Джессопалена, Гуардьагреле, Паломбаро, Роккаскаленья, Сант'Эузанио-дель-Сангро һәм Пеннапьедимонте коммуналары белән чиктәш.
# Казаяк-Хөснулла

Казаяк-Хөснулла — Башкортстанның Иглин районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452408, ГАТОБК коды — 80228830006.

# Казаяк-Хөснулла
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 53 кешенең яшәве мәгълүм.
# Кинцхайм

Кинцхайм (фр. Kintzheim) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Кинцхайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 18,78 км².
# Хиллерзе

Хиллерзе — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Хиллерзе
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 24,18 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 64 метр биеклектә урнашкан.
# Бжозовець (Мазовия воеводалыгы)

Бжозовець — Польшаның Мазовия воеводалыгы Илув гминасында урнашкан авыл.

# Бжозовець (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Видигейра

Видигейра (порт. Vidigueira) — Португалиядә урнашкан шәһәр, Бежа округына карый торган шул ук исемдәге муниципалитет үзәге.

# Видигейра
## Тарихы

Шәһәр 1514 елда нигезләнгән. 1936 елдан алып 1976 елга кадәр Португалиянең тарихи Байшу-Алентежу провинциясенә караган.

# Видигейра
## Географиясе

Мәйданы — 316 км², 316,61 ± 0,01 км². Муниципалитет составына Видигейра (фрегезия), Педроган (Видигейра), Вила-де-Фрадеш һәм Селмеш фрегезияләре керә.
# Вельден

Вельден — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Вельден
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Вельден
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 17,98 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 464 метр биеклектә урнашкан.
# Шенивес (Нью-Йорк)

Шенивес — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Шенивес (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шенивес халык санын алу урыны мәйданы — 2,7 км², 2,664025 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1266 Фут биеклектә урнашкан.
# Боллук (Ширан)

Боллук (төр. Bolluk) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Гүмүшхане иле Ширан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# GSC2412-697

GSC2412-697 — Йөкче йолдызлыгында урнашкан B9m спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 11,04 ± 0,1 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (13941) 1989 TF14

(13941) 1989 TF14 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13941) 1989 TF14
## Тарихы

1989 елның 2 октябрендә Анри Дебеонь тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1989 TF14» саналган.
# Берешть-Мерия (коммуна)

Берешть-Мерия — Румыниянең Галац жудецында урнашкан коммуна.

# Берешть-Мерия (коммуна)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 107,85 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 191 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Коммуна территориясендә Берешть-Мерия, Алдешть, Балинтешть, Ончу, Плеша, Проденешть, Пурикань, Сесень (Румыния), Сливна һәм Шипоте авыллары урнашкан.
# Белоглинка (Озынкүл районы)

Белоглинка (каз. Белоглинка) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Белоглинка (Озынкүл районы)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.