yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Шәйхулла Чанбарисов

Шәйхулла Чанбарисов – Башкортстан дәүләт университетының беренче ректоры (1957-1982), Башкорт АССР атказанган фән эшлеклесе, профессор, Бөек Ватан сугышы ветераны.

# Шәйхулла Чанбарисов
## Тәрҗемәи хәле

Шәйхулла Чанбарисов 1916 елның 9 маенда Уфа губернасының Бәләбәй өязе, Иске Бүздәк авылында дөньяга килә.
Колхоз яшьләре мәктәбендә укыганда комсомолга керә. Бүздәк районы комсомол комитетында инструктор булып эшли.
1932 елда Башкорт педагогика институтының әзерлек курсларына укырга керә. Вузны 1937 елны тарих белгечлеге буенча яхшы билгеләренә генә тәмамлый. Көзен Кызыл армиягә чакыртыла.
Сугыш башланганда кече лейтенант Чанбарисов Златоуст хәрби училищесында тарих укытып ята.
1941 елның декабрендә ул 133нче укчы бригаданың аерым укчы батальонның комиссары итеп тәгаенләнә. Һәрби часть Төньяк-көнбатыш фронтта сугыша.
1942 елның августында Чанбарисов хезмәт иткән батальон дошман чолганышына эләгә. Комиссар киңәше буенча командование белән элемтә, дошманга белгертмәс өчен татар телендә алып барылган. Ике атналык бәрелешләр нәтиҗәсендә частьлар фронтның бирге ягына чыгалар. Төньяк-көнбатыш фронт газетасы «Ватан өчен» журналисты Гомәр Бәширов политрук Чанбарисовка багышлап «Комиссар» хикәясен яза. Күрсәткән батырлык өчен Чанбарисов Кызыл Йолдыз орденына лаек була.
Сугышны Ерак Көнчыгышта тәмамлый. Япония гаскәрләренә каршы сугышкан өчен ул Александр Невский ордены белән бүләкләнә. Әдәбиятта тасвирлаганча, Чанбарисов берүзе бер батальон япон гаскәриен әсир итеп алып кайта.
1946 елны подполковник Чанбарисов сәламәтлек какшады дигән сылтау белән отставкага чыга, үзе укыган институтына укытучы булып кайта. 1954 елда аның директоры итеп билгеләнә.
1957 елда, ССРБ Министрлар Шурасы карары белән Тимирязев ис. Башкорт дәүләт педагогика университеты Башкорт дәүләт университеты итеп үзгәртелә. Беренче ректор итеп Шәйхулла Чанбарисов тәгаенләнә.
Чанбарисов БДУны СССРның классик югары уку йортлары дәрәҗәсенә җиткерә. Яшь галимнәрне илнең вуз үзәкләре булган шәһәрләргә аспирантураларга җибәреп, ул БДУда гыйльми дәрәҗәле укытучылар санын өчтән ике өлешкә җиткерә. Бу - шул чордагы классик университетларның уртача күрсәткече белән чагыштырганда шактый югары. Ул җитәкчелек иткән 28 ел эчендә өч уку-укыту-лаборатор корпус, спорт комплексы, биналар арасындагы зур, лекцион аудиторияләре урнашкан кичеш төзелгән, биология факультеты бинасы бер кат өстәлеп өр-яңадан яңартылган, 5 тулай торак, берничә күпквартиры йорт, сәламәтләндәрү җәйләве төзелгән.
Чанбарисов идарәче вазифаларыннан тыш фәнни эш белән шөгыльләнергә вакыт таба. СССРдагы университетлар тарихына багышланган хезмәтне яклап, 1975 елда тарих фәннәре докторы, профессор исемнәрен ала.

# Шәйхулла Чанбарисов
## Дәүләт бүләкләре

Октябрь революциясе ордены (1971), Кызыл Йолдыз (1942, 1943), Александр Невский (1945), Ватан сугышы 1нче, 2нче дәрәҗә (1945, 1985).

# Шәйхулла Чанбарисов
## Хезмәтләре

* Шайхулла Хабибуллович Чанбарисов Формирование советской университетской системы. Ш. Х. Чанбарисов 255, с. 22 см. М. Высш. шк. 1988.

# Шәйхулла Чанбарисов
## Шәйхулла Чанбарисов әдәбиятта

* Н. Б. Ивушкин Под Старой Руссой
* Г. Бәширов. «Комиссар» хикәясе.
# Тальио Корели (Равена)

Тальио Корели — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Альфонсине өязендә урнашкан торак пункт.

# Тальио Корели (Равена)
## Географиясе

Тальио Корели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Тальио Корели (Равена)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Риджвилл-Корнерс (Огайо)

һәм
Риджвилл-Корнерс — Америка Кушма Штатларының Огайо штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Риджвилл-Корнерс (Огайо)
## Географиясе

Риджвилл-Корнерс халык санын алу урыны мәйданы — 2,37 км². Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 735 Фут биеклектә урнашкан.
# Тулбуря (Бузеу)

Тулбуря — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. Козиень (коммуна) коммунасына карый.

# Тулбуря (Бузеу)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 316 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Чеслав Врублевский

Чеслав Врублевский (24 сентябрь [7 октябрь] 1900, Рига, Лифләндия губернасы, Рәсәй империясе—май 1986, Харковь, УССР, ССРБ) — совет дәүләт эшлеклесе.
«Каучук» завутында (Мәскәү) РК(б)Ф ячәйкәсе сәркәтибе (1922-1925), Песковка завуты (Вәтке губернасы) РК(б)Ф ячәйкәсе сәркәтибе, РК(б)Ф Омутнинск өяз комитеты агитация-пропаганда бүлеге мөдире (1925 - 11.1927), РК(б)Ф Омутнинск өяз комитеты җаваплы сәркәтибе (1927-1929), БК(б)Ф Котельнич округ комитеты авылда эш итү бүлеге мөдире (1929), БК(б)Ф Котельнич округ комитеты оештыру-бүлеп бирү бүлеге мөдире (1929-1930), БК(б)Ф Котельнич округ комитеты җаваплы сәркәтибе (1930), БК(б)Ф Котельнич район комитеты җаваплы сәркәтибе (1930-1931), Түбән Новгород край авыл хуҗалыгы идарәсе башлыгы (1931-?), Горьки край кулланучылар җәмгыятьләре берлеге рәисе (?-1934), БК(б)Ф Мари мохтар өлкәсе өлкә комитеты беренче сәркәтибе (1935-1936), БК(б)Ф Мари өлкә комитеты беренче сәркәтибе (1936-1937), «Красная застава» (Сталинград) завуты дириктыры (1937-1938), кулга алынган (1938), 8 елга иректән мәхрүм ителүгә хөкем ителгән (1939), азат ителгән (1946), зоотехник (Владимир өлкәсе) (1946-1948), кулга алынган (1948), Красноярск краена сөрелгән (1949), акланган (1955).
# Айозинапа (Тистла де Герреро)

Айозинапа — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Тистла-де-Герреро муниципалитеты составына керә.

# Айозинапа (Тистла де Герреро)
## Географиясе

Айозинапа Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Айозинапа (Тистла де Герреро)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Айозинапа (Тистла де Герреро)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Сан-Хуан-де-План

Сан-Хуан-де-План (исп. San Juan de Plan) — Испаниянең Уэска провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Сан-Хуан-де-План
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 55,526989 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1122 метр биеклектә урнашкан.
# Сен-Мишель-Мон-Меркюр

Сен-Мишель-Мон-Меркюр (фр. Saint-Michel-le-Cloucq) — Франциянең Вандея департаментында урнашкан коммуна.
# Хрусцина (Ниский повяты)

Хрусцина — Польшаның Ополе воеводалыгы Скорошице гминасында урнашкан авыл.

# Хрусцина (Ниский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гашия Абызгилдина

Абызгилдина Гашия Баязит кызы (4 май 1910 ел — 22 декабрь 1994 ел) — башкорт совет театр актеры. 1954 елдан ССРБ Театр эшмәкәрләре берлеге әгъзасы. Башкорт АССР-ының халык артисты (1963). Хезмәт Кызыл Байрак ордены кавалеры (1949).

# Гашия Абызгилдина
## Биографиясе

Гашия Баязит кызы Абызгилдина 1910 елның 4 маенда Уфа губернасы Бәләбәй өязе (хәзерге Башкортстан Әлшәй районы) Кыпчак-Аскар авылында туган.
1931 елда Башкорт сәнгать техникумын тәмамлаган. 1931-1932 елларда Башкорт дәүләт драма театрында, 1933-1972 елларда Сибай драма театрында эшли. 1939-1954 елларда, зур булмаган өзеклекләр белән, бу театрны җитәкли.
Якты үзенчәлекле актриса. Абызгилдина башкорт, рус һәм чит ил драматурглары әсәрләре буенча 200-дән артык әсәр ролен сәхнәләштерә. Шулар арасында төп рольләр — Караубикә (Д.Юлтый, «Карагол»), Нәгыймә (А.Таһиров, «Боргыч»), Үлмәсбикә һәм Гарифә (С.Мифтахов, «Сакмар» — «Дуслык һәм күңел», «Зимагорлар»), Галәм һәм Сафия (Х.Ибраһимов, «Башмагым», «Кияүкәй»), Зөләйха һәм Туктабикә (М. Кәрим, «Ялгыз каен», «урлау»), Киленбикә һәм Шәмсия (И.Абдуллин, «Баҗалар», «Йөрәк менән шаярмайзар»), Фекла Ивановна (Н. В. Гоголь, «Кавышу»), Бессонная (А. Н. Островский, «На бойком месте») һәм башкалар. Шулай ук актрисаның эше классик, хәзерге заман рус һәм татар драматургиясе персонажлары аша да күренә.
# Отвьель-Сен-Мартен-Бидеран

Отвьель-Сен-Мартен-Бидеран (фр. Autevielle-Saint-Martin-Bideren) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
# Вицов (Пржештице)

Вицов (чех. Vícov) — Чехиянең Пльзень крае Пршеститсе районында урнашкан авыл.

# Вицов (Пржештице)
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Вицов (Пржештице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Вицов (Пржештице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Вицов (Пржештице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Демервал-Лобан

Демервал-Лобан — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Пиауи штатына карый.

# Демервал-Лобан
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 221,023 км².
# Жукевичы (Гродзенский районы)

Жукевичы (белар. Жукевічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Гродзенский районында урнашкан авыл.

# Жукевичы (Гродзенский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# SAMD4A

SAMD4A (ингл. Sterile alpha motif domain containing 4A) — кешенең 14-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Яктыкүл (Мәләвез районы)

Яктыкүл — Башкортстанның Мәләвез районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453875, ОКАТО коды — 80241815006.

# Яктыкүл (Мәләвез районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 89 кешенең яшәве мәгълүм.
# Эпаньи (Кот-д’Ор)

Эпаньи (фр. Épagny) — Франциянең Кот-д’Ор департаментына караган коммуна, И-сюр-Тий кантонына карый.

# Эпаньи (Кот-д’Ор)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12.39 км².
# Кани (Польша)

Кани — Польшаның Люблин воеводалыгы Реёвец-Фабрычны гминаcында урнашкан авыл.

# Кани (Польша)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# (20443) 1999 JJ60

(20443) 1999 JJ60 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (20443) 1999 JJ60
## Тарихы

1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JJ60» саналган.
# Тарговиско (Люблин воеводалыгы)

Тарговиско — Польшаның Люблин воеводалыгы Закшев гминасында урнашкан авыл.

# Тарговиско (Люблин воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мюз (Пенсильвания)

Мюз — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Мюз (Пенсильвания)
## Географиясе

Мюз халык санын алу урыны мәйданы — 4,020932 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Гойчелу

Гойчелу — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. Серулешть (коммуна, Бузеу) коммунасына карый.

# Гойчелу
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 444 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Айрюм (Улька кушылдыгы)

Айрюм — Россия территориясеннән ага торган елга. Адыгея республикасы биләмәләрендә ага. Елга Улька елгасының уң ярына тамагыннан 42 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 19 км.

# Айрюм (Улька кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Кубань су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Лаба елгасы Чамлык елгасы менән кушылган урынган тамагына кадәр. Кече елга бассейны — Өстәмә бассейны юк, елга бассейны — Кубань.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 06020000912108100004217
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 108100421
* Бассейн коды — 06.02.00.009
* ГӨ буенча саны — 08
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Тукый

Тукый яки Тукки, Тукый илтәбәр (tat.lat. Tuqıy(үле сылтама)) (VIII гасыр-815) — Идел буе Болгары өченче хәкиме, Ирхан илтәбәр улы, Котраг илтәбәр оныгы. Тукый хәкимлеге чорында Болгар шәһәре гөрләп үскән иде. Аның хәкимлеге 50 ел дәвам итә иде.
Тукый үлеменнән соң, аның улы - Айдар 815 елда Болгар тәхетендә утырган.
# Тузла (Румыния)

Тузла — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. Күстәнҗә өязе коммунасына карый.

# Тузла (Румыния)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Шатонеф-сюр-Изер

Шатонеф-сюр-Изер (фр. Châteauneuf-sur-Isère, фр. Châteauneuf-d'Isère һәм фр. Mivallon-d'Isère) — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
# Праймериз

Праймериз, кайчакта (фирка эчендә) алдан тавыш бирү (ингл. primaries) — сәяси фиркадән бердәм намзәт сайлана торган тавыш бирү төре ул. Сайланган намзәтләр арасында гади тавыш бирү үткәрелә. Праймериз уздыруның мәгънәсе бер фиркагә керүче намзәтләрнең бер-берсеннән тавыш тартып алуын булдырмау.
Праймериз ачык (һәркем тавыш бирә ала) һәм ябык типтагы (фирка әгъзалары гына тавыш бирә ала) була. Шуннан тыш төрле вариантлар булырга мөмкин, мәсәлән, праймеризнең икенче турында берьюлы иң күп тавыш җыйган ике намзәтнең катнашуы.
Праймериз ешрак Америка Кушма Штатларында кулланыла, башка илләрдә - күпкә сирәгрәк.
# Понтерото (Фиренца)

Понтерото — Италиянең Тоскана төбәге Монтелупо-Фьорентино өязендә урнашкан торак пункт.

# Понтерото (Фиренца)
## Географиясе

Понтерото Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Понтерото (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Отлукбэли (Демирөзү)

Отлукбэли (төр. Otlukbeli) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Байбурт иле Демирөзү илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Стара Лиса

Стара Лиса (чех. Stará Lysá) — Чехиянең Урта Чехия крае Нимбурк һәм Q12042021? районында урнашкан авыл.

# Стара Лиса
## Географиясе

Мәйданы — 9,710796 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 190 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Стара Лиса
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Стара Лиса
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Стара Лиса
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 604 |
| 1880 | 620 |
| 1890 | 685 |
| 1900 | 705 |
| 1910 | 748 |
| 1921 | 760 |
| 1930 | 778 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 634 |
| 1961 | 623 |
| 1970 | 533 |
| 1980 | 465 |
| 1991 | 413 |
| 2001 | 474 |
| 2011 | 647 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 655 |
| 2016 | 692 |
| 2017 | 721 |
| 2018 | 762 |
| 2019 | 785 |
| 2020 | 798 |
| 2021 | 806 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 827 |
| 2022 | 785 |
| 2023 | 809 |
| 2024 | 826 |
# Микуловац

Микуловац (серб. Микуловац) — Сербиянең Топлич округы Прокупле җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Микуловац
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 626 метр биеклектә урнашкан.

# Микуловац
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# NGC 86

NGC 86 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 86
## Тарихы

Әлеге галактика 1884 елда Франция астрономы Guillaume Bigourdan тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 30.48 см (12 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Тошлем

Тошлем (чирм. Тошлем, рус. Тошлем) — Мари Илнең Советский районында урнашкан авыл.

# Тошлем
## Сәгать поясы

Тошлем Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Тошлем
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# Эль Капулин (Акатепек)

Эль Капулин — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Acatepec Municipality муниципалитеты составына керә.

# Эль Капулин (Акатепек)
## Географиясе

Эль Капулин Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Капулин (Акатепек)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Капулин (Акатепек)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Неень

Неень — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. Неень (коммуна) коммунасына карый.

# Неень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 366 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Турск (Любуш воеводалыгы)

Турск — Польшаның Любуш воеводалыгы Суленцин гминасында урнашкан авыл.

# Турск (Любуш воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Хайдар (Артуклу)

Хайдар (төр. Haydar) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Мардин иле Артуклу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Геннадий Максимов (1940)

Бу Уфа табибы-профессор турында мәкалә, Казан музыканты-баянчы турында моннан укыгыз
Геннадий Максимов (Геннадий Григорий улы Максимов, 29 март 1940(1940-03-29) (84 яшь), Уфа, РСФСР, СССР — , ) — токсиколог, медицина фәннәре докторы (1990), профессор (1992), БАССРның атказанган табибы (1986), СССР сәламәтлек саклау әтличнигы (1980).
# Гарадзишча (Славкавицки авыл советы)

Гарадзишча (белар. Гарадзішча) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Глуский районында урнашкан авыл.

# Гарадзишча (Славкавицки авыл советы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Швайгхофен

Швайгхофен — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Швайгхофен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 11,23 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 160 метр биеклектә урнашкан.
# Сбарбари (Җенова)

Сбарбари — Италиянең Лигурия төбәге Реццоальйо өязендә урнашкан торак пункт.

# Сбарбари (Җенова)
## Географиясе

Сбарбари Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Сбарбари (Җенова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Хаҗыарсланлар (Эдремит)

Хаҗыарсланлар (төр. Hacıarslanlar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Эдремит илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Радлув (Ополе воеводалыгы)

Радлув — Польшаның Ополе воеводалыгы Радлув гминасында урнашкан авыл.

# Радлув (Ополе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Топору

Топору — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. Топору (коммуна) коммунасына карый.

# Топору
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 85 метр биеклектә урнашкан.
# Гозлице

Гозлице — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Климонтув гминасында урнашкан авыл.

# Гозлице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Надажин (Мазовия воеводалыгы)

Надажин — Польшаның Мазовия воеводалыгы Надажин гминасында урнашкан авыл.

# Надажин (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 827 ел (б. э. к.)

827 ел (б. э к.) — Милади тәкъвим буенча безнең эрага кадәр IX гасырга кергән ел.
1 меңьеллык (б. э. к.) :
XI гасыр (б. э. к.) — X гасыр (б. э. к.) — IX гасыр (б. э. к.) — VIII гасыр (б. э. к.) — VII гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :

# 827 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:827 елда (б.э.к.) туганнар

# 827 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:827 елда (б.э.к) вафатлар
# Чанакчы (Сиверек)

Чанакчы (төр. Çanakçı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Сиверек илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Терминология

Терминология — терминнарны һәм аларның кулланылышын өйрәнүче фән. Шул ук вакытта, кешеләрнең берәр эшчәнлек тармагындагы барлык терминнарның берлеген дә терминология термины белән билгелиләр (мәсъәлән, сәяси терминология — сәясәт өлкәсендәге барлык терминнарның берлеге).
Башка әйберләр арасында, терминология фәне терминнарның барлыкка килүләрен һәм берәр мәдәният эчендә аларның бер-берсе белән барлыкка килгән элемтә/мөнәссәбәтләрен өйрәнә. Сүзләрне һәм аларның мәгънәләрен өйрәнүче лексикологиядән аермалы буларак, терминология төшенчәләрне, концептуаль системаларны һәм аларны билгеләүче тамгаларны (терминнарны) өйрәнә.

# Терминология
## Фәнни эшчәнлек

Терминология фәненең эшчәнлеге гадәттә астагы аспектлардан тора:
* эшчәнлек тармагында кулланылган төшенчәләрне һәм концептуаль структураларны анализлау
* төшенчәләр белән бәйле терминнарны билгеләү
* ике яки күптелле терминология очракларында, төрле телләрдәге терминнар арасында бәйләнешне билгеләү
* махсус тармакның терминологияны кәгазь, башка матди материал өстендә яки мәгълүмат базасында язып туплау
* терминологик мәгълүмат базасын (терминнар сүзлеген) белән идарә итү
* кирәк булганда, яңа терминнар булдыру
Терминологның максаты категорияләргә аерылган терминнар берлегенең киңлеген һәм сыйфатын үстерү. Техник тармаклар һәм стандартлаштыру институтлары үз терминологик сүзлекләрне булдыралар.
# Харт (округ, Кентукки)

Харт — Америка Кушма Штатларының Кентукки штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Munfordville шәһәре.

# Харт (округ, Кентукки)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1819 елда оештырыла.

# Харт (округ, Кентукки)
## Территориясе

Округ мәйданы 1077 км² тәшкил итә.
# Планинца (Брезовиця)

Планинца — Словениянең Брезовиця (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Планинца (Брезовиця)
## Географиясе

Мәйданы — 3,5 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 563,3 метр биеклектә урнашкан.
# Усохи (Крупский районы)

Усохи (белар. Усохі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Крупский районында урнашкан авыл.

# Усохи (Крупский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Башекин (Доганшар)

Башекин (төр. Başekin) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Доганшар илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Триснеккер буразналары

Триснеккер буразналары (лат. Rimae Triesnecker) — Айның 4°18′ т. к. 4°36′ кч. о. координаталары буенча урнашкан, диаметры якынча 215 километр озынлыкта булган буразналары системасы.

# Триснеккер буразналары
## Исеме

Триснеккер буразналары якындагы Триснеккер кратеры хөрмәтенә аталган.
# Илава (Ополе воеводалыгы)

Илава — Польшаның Ополе воеводалыгы Ныса гминасында урнашкан авыл.

# Илава (Ополе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Паницово

Паницово — Болгариянең Бургас өлкәсендә урнашкан авыл. Несебыр җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Паницово
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 345 метр биеклектә урнашкан.