yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# (6352) Шлаун

(6352) Шлаун (лат. Schlaun) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6352) Шлаун
## Тарихы

1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд,Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2400 T-3» саналган.
# Брюгге (Гольштейн)

Брюгге (алман. Brügge) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Брюгге (Гольштейн)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,86 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 19 метр һәм 39 метр биеклектә урнашкан.
# Осова

Осова (чех. Osová) — Чехиянең Высочина крае Осова Битишка районында урнашкан авыл.

# Осова
## Географиясе

Мәйданы — 3,58 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 513 метр биеклектә урнашкан.

# Осова
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Осова
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Осова
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 82 |
| 1880 | 80 |
| 1890 | 93 |
| 1900 | 102 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 134 |
| 1921 | 138 |
| 1930 | 112 |
| 1950 | 85 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 102 |
| 1970 | 94 |
| 1980 | 69 |
| 1991 | 50 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 51 |
| 2011 | 46 |
| 2021 | 33 |
# Дробнице

Дробнице — Польшаның Лодзь воеводалыгы Осьякув гминаcында урнашкан авыл.

# Дробнице
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Арганил

Арганил (порт. Arganil) — Португалиядә урнашкан шәһәр, Коимбра округына карый торган шул ук исемдәге муниципалитет үзәге.

# Арганил
## Тарихы

Шәһәр 1114 елда нигезләнгән. 1936 елдан алып 1976 елга кадәр Португалиянең тарихи Бейра-Литорал провинциясенә караган.

# Арганил
## Географиясе

Мәйданы — 332,84 км². Муниципалитет составына Помареш (Арганил), Секариаш, Сан-Мартинью-да-Кортиса, Фолкеш, Пиодан, Помбейру-да-Бейра, Селавиза, Сарзеду (Арганил), Бенфейта, Cepos e Teixeira, Cerdeira e Moura da Serra, Vila Cova de Alva e Anseriz, Арганил (район) һәм Côja e Barril de Alva фрегезияләре керә.
# Монте I (Потенца)

Монте I — Италиянең Базиликата төбәге Бриенца өязендә урнашкан торак пункт.

# Монте I (Потенца)
## Географиясе

Монте I Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Монте I (Потенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Степан Бендиков

Степан Бендиков (рус. Степан Михайлович Бендиков, 25 май 1907(1907-05-25), Вышча-Дубечнә, Жукын вулысы, Остер өязе, Киев гөбернәсе, Россия империясе — 6 май 1961(1961-05-06) (53 яшь), Васильево, Яшел Үзән районы, Татарстан АССР, РСФСР, СССР) — Советлар Берлеге каһарманы (1945).
# Сан-Джорио-ди-Суза

Сан-Джорио-ди-Суза — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Турин провинциясе составына керә.

# Сан-Джорио-ди-Суза
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 420 метр биеклектә урнашкан. Бруцоло, Кьянокко, Рур (провинция, Турин), Виллар-Фоккьярдо, Буссолено, Коацце һәм Сан-Дидеро коммуналары белән чиктәш.
# Ашагы Гархун (Евлах)

Ашагы Гархун (әзери. Aşağı Qarxun) — Әзербайҗанның Евлах районына караган авыл.
# AP3M2

AP3M2 (ингл. Adaptor related protein complex 3 subunit mu 2 һәм AP-3 complex subunit mu-2) — кешенең 8-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Надишу-Хододулуй

Надишу-Хододулуй — Румыниянең Сату-Маре жудецында урнашкан авыл. Ходод (коммуна) коммунасына карый.

# Надишу-Хододулуй
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 185 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Врата (Дравоград)

Врата — Словениянең Дравоград (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Врата (Дравоград)
## Географиясе

Мәйданы — 3,2 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 382,4 метр биеклектә урнашкан.
# Виста Алегре (Калвильо)

Виста Алегре — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Кальвильо муниципалитеты составына керә.

# Виста Алегре (Калвильо)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Виста Алегре (Калвильо)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Шурково (Гостинский повяты)

Шурково — Польшаның Великопольское воеводалыгы Понец гминасында урнашкан авыл.

# Шурково (Гостинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Сан Николас де лос Вегас, Сан Николасильо (Тариморо)

һәм
Сан Николас де лос Вегас, Сан Николасильо — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Тариморо (муниципалитет) муниципалитеты составына керә.

# Сан Николас де лос Вегас, Сан Николасильо (Тариморо)
## Географиясе

Сан Николас де лос Вегас, Сан Николасильо Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Николас де лос Вегас, Сан Николасильо (Тариморо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Николас де лос Вегас, Сан Николасильо (Тариморо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Гури-Мали

Гури-Мали — Польшаның Мазовия воеводалыгы Гомбин гминасында урнашкан авыл.

# Гури-Мали
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 2028

NGC 2028 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2028
## Тарихы

Әлеге галактика 1836 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ханда (шәһәр)

Ханда (яп. 半田市) — Япония дәүләтенең Айти префектурасында урнашкан шәһәр.

# Ханда (шәһәр)
## Тарихы

Ханда шәһәре 1937 елның 1 октябрендә шәһәр статусын ала.

# Ханда (шәһәр)
## Халкы

2008 елның 1 гыйнварына шәһәрдә 117927 кеше яшәгән. Халык тыгызлыгы - 1 км²-га 2496 кеше тәшкил иткән.

# Ханда (шәһәр)
## Географиясе

Шәһәр территориясе 47.24 км² тәшкил итә.

# Ханда (шәһәр)
## Кардәш шәһәрләр

* Мидленд, Америка Кушма Штатлары (5 июнь 1981)
* Порт-Маккуори, Австралия (14 апрель 1990)
* Сюйчжоу, Кытай (27 май 1993)
# Ранчо Анастасио Авелино (Тлапа де Комонфорт)

Ранчо Анастасио Авелино — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Тлапа-де-Комонфорт муниципалитеты составына керә.

# Ранчо Анастасио Авелино (Тлапа де Комонфорт)
## Географиясе

Ранчо Анастасио Авелино Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Ранчо Анастасио Авелино (Тлапа де Комонфорт)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Ранчо Анастасио Авелино (Тлапа де Комонфорт)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# План дел Каризо (Атояк де Алварез)

План дел Каризо — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Атояк-де-Альварес (муниципалитет) муниципалитеты составына керә.

# План дел Каризо (Атояк де Алварез)
## Географиясе

План дел Каризо Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# План дел Каризо (Атояк де Алварез)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# План дел Каризо (Атояк де Алварез)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# GSC1574-2576

GSC1574-2576 — Геркулес йолдызлыгында урнашкан A2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,83 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Гвалдо (Ферара)

Гвалдо — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Вогиера өязендә урнашкан торак пункт.

# Гвалдо (Ферара)
## Географиясе

Гвалдо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Гвалдо (Ферара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# TOB2

TOB2 (ингл. Transducer of ERBB2, 2) — кешенең 22-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Дмитрий Каюмов

Дмитрий Каюмов (Дмитри Игорь улы Каюмов, 11 май 1992(1992-05-11) (32 яшь), Реутов, Мәскәү өлкәсе, Россия — , ) — РФПЛның 11 матчында 1 туп керткән Россия футболчысы (ярымсакчы), Россия чемпионатының көмеш призчысы (2011/12).
* 1 2 https://web.archive.org/web/20111011193646/http://rfpl.org/player/id12600
* 1 2 Transfermarkt.com — 2000.https://wikidata.org/wiki/Track:Q2449070https://wikidata.org/wiki/Track:P3699https://wikidata.org/wiki/Track:P7455https://wikidata.org/wiki/Track:P2447https://wikidata.org/wiki/Track:P7223https://wikidata.org/wiki/Track:P2446
* ↑ http://www.futhead.com/14/players/8242/dmitriy-kayumov/
# Рапе

Рапе (фр. Rapey) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Фурн-ан-Вепп

Фурн-ан-Вепп (фр. Fournes-en-Weppes) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Аннёллен кантонына карый.
# Штайнебах-ам-Виде

Штайнебах-ам-Виде — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Штайнебах-ам-Виде
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,3 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 378 метр биеклектә урнашкан.
# Ени Новрузлу

Ени Новрузлу (әзери. Yeni Novruzlu) — Әзербайҗанның Саатлы районына караган авыл.
# Сладкий Врх

Сладкий Врх — Словениянең Шентиль (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Сладкий Врх
## Географиясе

Мәйданы — 2,13 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 252,1 метр биеклектә урнашкан.
# Бриджпорт (Пенсильвания)

һәм
Бриджпорт — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Бриджпорт (Пенсильвания)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1800 елда нигезләнгән.

# Бриджпорт (Пенсильвания)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,71 квадрат миль, 1,845126 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 108 Фут биеклектә урнашкан.
# Казирага (Бергамо)

Казирага — Италиянең Ломбардия төбәге Казирате-д'Адда өязендә урнашкан торак пункт.

# Казирага (Бергамо)
## Географиясе

Казирага Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Казирага (Бергамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Җейлан (Сейдикемер)

Җейлан (төр. Ceylan) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Мугла иле Сейдикемер илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Фриҗери (Сондрио)

Фриҗери — Италиянең Ломбардия төбәге Тельо (Италия) өязендә урнашкан торак пункт.

# Фриҗери (Сондрио)
## Географиясе

Фриҗери Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Фриҗери (Сондрио)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# 653 ел

    Бу мәкалә ел турында, шулай ук 653 саны турында да мәкаләне карагыз.
1 меңьеллык :
V гасыр — VI гасыр — VII гасыр — VIII гасыр — IX гасыр :
Хронологик таблица :
653 (алты йөз илле өченче) ел — кәбисә булмаган ел, юлиан тәкъвим буенча сишәмбе көнне башлана. Бу безнең эраның 653 елы, I меңьеллыкның 653 елы, VII гасырның 53 елы, VII гасырның 6 унъеллыгының 3 елы, 650 елларның 4 елы. 653 елдан бирле 1371 ел үтте.

# 653 ел
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:653 елда туганнар

# 653 ел
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:653 елда вафатлар
# Демюен

Демюен (фр. Démuin) — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
# Таковар

Таковар — Татарстан Республикасының Буа районындагы авыл.

# Таковар
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.1 °C | -10.3 °C | -5.3 °C | 5.5 °C | 14.2 °C | 18.9 °C | 20.7 °C | 18.4 °C | 12.8 °C | 5 °C | -3.8 °C | -9.3 °C | 4.7 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
# Гзи (гмина Гзи)

һәм
Гзи — Польшаның Мазовия воеводалыгы Гзы гминасында урнашкан авыл.

# Гзи (гмина Гзи)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Трылесина (Быхавский районы)

Трылесина (белар. Трылесіна) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Быхавский районында урнашкан авыл.

# Трылесина (Быхавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Пиратининга

Пиратининга — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Сан-Паулу штатына карый.

# Пиратининга
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 397,207 км².
# Ләфиет

Ләфиет (ингл. Lafayette) — АКШның Луизиана штатында урнашкан шәһәр.

# Ләфиет
## Тарих

1821 дә нигезләнә.

# Ләфиет
## Кардәш шәһәрләр

* Аньибилекру, Кот-д’Ивуар
* Ле-Канне, Франция
* Намюр, Бельгия
* Пуатье, Франция
# Фрационе Пяне (Павия)

Фрационе Пяне — Италиянең Ломбардия төбәге Монтекальво-Версиджа өязендә урнашкан торак пункт.

# Фрационе Пяне (Павия)
## Географиясе

Фрационе Пяне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Фрационе Пяне (Павия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Карвен (Румыния)

Карвен — Румыниянең Констанца жудецында урнашкан авыл. Липница (коммуна) коммунасына карый.

# Карвен (Румыния)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 70 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Сицьано

Сицьано — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Павия провинциясе составына керә.

# Сицьано
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 93 метр биеклектә урнашкан. Борнаско, Карпьано, Лаккьярелла, Локате-ди-Триульци, Пьеве-Эмануэле, Видигульфо, Ландриано, Джуссаго һәм Казариле коммуналары белән чиктәш.
# Лузевера

Лузевера — Италиянең Фриули-Венеция-Джулия төбәгендә урнашкан коммуна. Удине провинциясе составына керә.

# Лузевера
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 325 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Монтенарс, Нимис, Тайпана, Венцоне, Джемона-дель-Фриули, Резия, Тарченто һәм Кобарид коммуналары белән чиктәш.
# Форче

Форче — Италиянең Марке төбәгендә урнашкан коммуна. Асколи-Пичено провинциясе составына керә.

# Форче
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 689 метр биеклектә урнашкан. Монтельпаро, Ротелла, Санта-Виттория-ин-Матенано, Комунанца, Монтефальконе-Аппеннино, Пальмьяно һәм Венаротта коммуналары белән чиктәш.
# Кышкы Тоехта

Кышкы Тоехта — Россия территориясеннән ага торган елга. Кострома өлкәсе, Вологда өлкәсе, Түбән Новгород өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Тоехта елгасының уң ярыннан 25 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 8 км.

# Кышкы Тоехта
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Унжа елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Идел, Рыбинск сусаклагычыннан Ука кушылган урынга чаклы, елга бассейны — Иделның өске өлеше, Куйбышев сусаклагычына чаклы (Ука елгасын кертмичә).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010300312110000015952
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110001595
* Бассейн коды — 08.01.03.003
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Бяла-Паланка

Бяла-Паланка — Болгариянең Сливен өлкәсендә урнашкан авыл. Твырдица җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Бяла-Паланка
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 480 метр биеклектә урнашкан.
# Тимениця-Нова

Тимениця-Нова — Польшаның Мазовия воеводалыгы Хотча гминасында урнашкан авыл.

# Тимениця-Нова
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Әрина

Әрина (эст. Ärina) — Эстониянең Ляэне-Вирумаа өязендә урнашкан авыл.
# Буковани (Пржибрам)

Буковани (чех. Bukovany) — Чехиянең Урта Чехия крае Пршибрам һәм Q10817119? районында урнашкан авыл.

# Буковани (Пржибрам)
## Географиясе

Мәйданы — 3,160512 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 520 метр биеклектә урнашкан.

# Буковани (Пржибрам)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Буковани (Пржибрам)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Буковани (Пржибрам)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 369 |
| 1880 | 362 |
| 1890 | 321 |
| 1900 | 292 |
| 1910 | 252 |
| 1921 | 264 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 252 |
| 1950 | 347 |
| 1961 | 176 |
| 1970 | 134 |
| 1980 | 111 |
| 1991 | 81 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 71 |
| 2014 | 85 |
| 2016 | 83 |
| 2017 | 92 |
| 2018 | 85 |
| 2019 | 93 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 89 |
| 2021 | 88 |
| 2021 | 80 |
| 2022 | 85 |
| 2023 | 115 |
| 2024 | 113 |
# Нөвҗү

Нөвҗү (әзери. Növcü) — Әзербайҗанның Агсу районына караган авыл.
# Блоне (Карпатасты воеводалыгы)

һәм
Блоне — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Пшецлав гминасында урнашкан авыл.

# Блоне (Карпатасты воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Арашки

Арашки (белар. Арашкі) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.

# Арашки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Еглизнев-д'Антрег

Еглизнев-д'Антрег (фр. Égliseneuve-d'Entraigues) — Франциянең Пюи-де-Дом департаментында урнашкан коммуна.
# Призма (оптика)

Призма — оптикада: үтә күренмәле материалдан ясалган, яссы шомартылган кырлы геометрик призма формасындагы оптик элемент. Яктылык нуры призмада сына.

# Призма (оптика)
## Призма төрләре
### Дисперсион призмалар

Дисперсион призмаларны спектраль җиһазларда төрле озынлыктагы дулкыннар нурланышларын пространствода аеру өчен кулланалар.
* Гади өчкырлы призма
* Броунинг-Рузерфорд призмасы
* Аббе дисперсион призмасы
* Амичи призмасы

# Призма (оптика)
## Призма төрләре
### Кайтаручы призмалар

Кайтаручы призмаларны нурлар, оптик күчәр һәм визирләштерү сызыгы юнәлешләрен үзгәртү өчен кулланалар. Кайтаручы призмалар берничә сыйфат буенча бүленәләр:
* призмадагы кайтарылулар саны
* «түбә» булу яки булмау
* призма конструкциясе характеры
* оптик күчәр сыну почмагы
Шулай ук һава аралыгы белән аерылган берничә өлештән торучы призмалар да кайтаручы призмалар арасында билгеле урында торалар. Кайсыбер киң таралган призмалар үз исемнәрен алалар:
* Пентапризма
* Порро призмасы
* Аббе-Порро призмасы
* Аббе призмасы
* Пехан-Шмидт призмасы
* Дове призмасы
* «Түбәле» призмалар
* Дихроид призма
Призма исеме сызык аша язылган ике яки өч хәреф һәм сан белән билгеләнә. Беренче хәреф кайтаручы кырлар (кайтарылулар) санын күрсәтә(«А» — бер, «Б» — ик, «В» — өч һ.б.). «Түбә», шартлы рәвештә, бер кыр булып санала, һәм аны билгеләр өчен беренче хәрефтән соң «к» индексын куялар (мәсәлән, Ак, Бк) Икенче хәреф конструкция характерына күрсәтә («Р» — тигезьяклы, «П» — пентапризма, «У» — ярымпентапризма, «С» — ромб рәвешле, «М» — ераклык үлчәү тибындагы, «Л» — Леман призмасы). Сызык аша язылган саннар оптик күчәр сыну почмагын күрсәтәләр(0°,90°,180°). Мәсәлән, «ВкР-45°» — өч кайтаручы кырлы һәм түбәле тигезьяклы призма, күчәр сыну зурлыгы - 45°.
Җыелма призмалар үз исемнәре һәм күчәр сыну зурлыклары буенча билгеләнәләр. Мәсәлән, «А-0°» — Аббе призмасы, «Бк-90°» — түбәле башмакча призма, «К-0°» — призма-куб.

# Призма (оптика)
## Призма төрләре
### Поляризацион призмалар

* Николь призмасы
* Волластон призмасы
* Аренс призмасы
* Глан-Фуко призмасы
* Глазебрук призмасы
* Рошон призмасы
# Ерши (Оричи районы)

Ерши (рус. Ерши) — Киров өлкәсенең Оричи районында урнашкан авыл.

# Ерши (Оричи районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Ерши (Оричи районы)
## Сәгать поясы

Ерши (Оричи районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Ерши (Оричи районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.
# Сова (Шаква кушылдыгы)

Сова — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае , Свердловск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Шаква елгасының уң ярыннан 119 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 26 км.

# Сова (Шаква кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Сөлил, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейннары, Агыйдел кушылганга чаклы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100812111100013040
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111101304
* Бассейн коды — 10.01.01.008
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Ованш

Ованш (фр. Ovanches) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Ованш
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,70 км².