yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Сан Исидро (Силао)

Сан Исидро — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Силао муниципалитеты составына керә.

# Сан Исидро (Силао)
## Географиясе

Сан Исидро Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Сан Исидро (Силао)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Сан Исидро (Силао)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# (1516) Анри

(1516) Анри (лат. Henry) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1516) Анри
## Тарихы

1938 елның 28 гыйнварында Андре Патри тарафыннан Ницца обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1938 BG» саналган.
# Гүрген (Гүнейсу)

Гүрген (төр. Gürgen) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Ризе иле Гүнейсу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# HD84512

HD84512 — Кил йолдызлыгында урнашкан ApSi спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,15 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Невик-Антье

Невик-Антье (фр. Neuvic-Entier) — Франциянең Югары Вьенна департаментында урнашкан коммуна.
# Кайл (Техас)

Кайл — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Кайл (Техас)
## Тарихы

Кайл шәһәре 1881 елда нигезләнгән.

# Кайл (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 51,303224 км², 49,962808 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 222 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Палм-Велли (Флорида)

Палм-Велли — Америка Кушма Штатларының Флорида штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Палм-Велли (Флорида)
## Географиясе

Палм-Велли халык санын алу урыны мәйданы — 35,245513 км², 35,328635 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2 метр биеклектә урнашкан.
# Сан-Маурицио-Канавезе

Сан-Маурицио-Канавезе — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Турин провинциясе составына керә.

# Сан-Маурицио-Канавезе
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 317 метр биеклектә урнашкан. Казелле-Торинезе, Робассомеро, Сан-Франческо-аль-Кампо, Лейни, Сан-Карло-Канавезе һәм Чирие коммуналары белән чиктәш.
# Старий Беленцин

Старий Беленцин — Польшаның Великопольское воеводалыгы Кшеменево гминасында урнашкан авыл.

# Старий Беленцин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Комбержон

Комбержон (фр. Comberjon) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Комбержон
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,57 км².
# Пугачев (шәһәр)

Пугачев (1835 елга кадәр Мәчетле бистә, 1918 елга кадәр — Николаевск) – Сарытау өлкәсенең Идел аръягында урнашкан уртача зурлыктагы шәһәр. Идел кушылдыгы Зур Ыргыз елгасы ярында, Таулы сырт өстендә урнашкан. Сарытаудан 246 км төньяк-көнчыгышка таба, Самардан 170 км еракта. 2010 ел сан алу буенча 41 705 кеше яши.

# Пугачев (шәһәр)
## Тарихи белешмә

Мәчетле бистәсе 1762 елны Екатерина II игълан иткән манифестка (өндәмә) күрә бу урында староверлар килеп төпләнә. Исеме әйтеп тора – элегрәк тә бу урында мөселман-татарлар яшәде. 1772 елда бу урынга Емельян Пугачев килеп чыга, биредәге диндәшләре белән киңәшеп, үзен Петр III патша дип таныштыра башлый, гыйсъян бистәдән чыккан дип әйтергә була.
Татарлар бу урында 1840 елдан яши башлыйлар. 1848 елда татарлар Ыргыз буенда борынгы татар зираты булуы турында бәян итәләр. Ул заманда шәһәр инде Николаевск исемендә йөри. 1828 елны кенәз Голицын биредәге халыкны Рус православ чиркәвенә чукындыра. Татарлар Сарытау губернасының Хвалын һәм Күзнәй өязләреннән күченеп киләләр. 1910 елда Николаевскида халыкның 15%ын тәшкил итәләр (2236 кеше). Күмәкләштерү башлангач, бу якларга күпләп Сембер өлкәсеннән татарлар килә башлый. 1989 халык санын алу буенча район белән шәһәрдә 2863 татар яшәде. 2002 ел исәбе буенча – 3147 татар булган, шуларның күбесе Пугачев каласында – 2753.
1898 елда татарлар зур булмаган мәчет төзи, 1905 елны аны сүтеп, зурракны төзеп куялар. Бераздан икенче мәчет төзелә. Ул хәзерге «Татарский кибет» урынында була. Беренче мәчет 1990 елны мөселманнарга кайтарыла. Аның манарасын иске фотолар буенча яңадан коралар.
Инкыйлабка кадәр татар бистәсендә ике дини мәктәп эшли. 191 елда 7-еллык татар мәктәбе ачыла. Беренче директоры Фатыйх Моратов (1903 елгы) Әстерханнан була. 1965 елга кадәр татарча укытканнар. Әле ул төп (8-еллык) 4№ мәктәп. Биредә һәммә сыйныфларда татар теле укытыла.
2006 елда ачылган «Дуслык» милли-мәдәни үзәге эшли.

# Пугачев (шәһәр)
## Халык

| 1840 | 1856 | 1897 | 1913 | 1926 | 1931 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002 | 2010 |
| 1 183 | ~5 700 | 12 504 | ~15 800 | ~17 500 | ~18 500 | 32 725 | 33 963 | 39 050 | 40 947 | 41 436 | 41 705 |

# Пугачев (шәһәр)
## Танылган шәхесләр

* Евгений Ишемгужин (1939—2014), техник фәннәр докторы (1989), профессор (1991), БР атказанган фән эшлеклесе (1998).
* Алексей Попов (1892―1961), режиссер.
* Алексей Толстой (1882―1945), язучы.

# Пугачев (шәһәр)
## Танылган шәхесләр
### Вакытлыча торганнар

* Емельян Пугачев
* Василий Чапаев

# Пугачев (шәһәр)
## Икътисад

Шәһәрнең иң эре сәнәгать ширкәтләре: он тарту заводы, икмәк заводы, сөт заводы, төзелеш материаллары комбинаты һ.б.
# NGC 627

NGC 627 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 627
## Тарихы

Әлеге галактика 1827 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Менестиря-Кашин

Менестиря-Кашин — Румыниянең Бакеу жудецында урнашкан авыл. Менестиря-Кашин (коммуна) коммунасына карый.

# Менестиря-Кашин
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 352 метр биеклектә урнашкан.
# Мазых

Мазых (әзери. Mazıx) — Әзербайҗанның Загатала районына караган авыл.
# Ибраһимкәнд

Ибраһимкәнд (әзери. İbrahimkənd) — Әзербайҗанның Шәки районына караган авыл.
# Александр Терентьев

Александр Терентьев, Александр Михаил улы Терентьев (рус. Александр Михайлович Терентьев, 1961 елның 13 июне, СССР, РСФСР, Татарстан АССР, Югары Ослан районы, Югары Ослан) ― совет һәм россияле дәүләт эшлеклесе, Россия Федерациясенең Федераль Мәҗлесе сенаторы (2022 елның 22 сентябреннән). Россия Үзәк сайлау комиссиясендә Федерация Советының Тулы вәкаләтле вәкиле (2023 елның 17 февраленнән).

# Александр Терентьев
## Тәрҗемәи хәле

1961 елның 13 июнендә Татарстан АССРның Югары Ослан районы Югары Ослан авылында туган.«Гамәли математика» белгечлеге буенча Казан дәүләт университетының Исәпләү математикасы һәм кибернетика факультетын тәмамлаган (1983)..

# Александр Терентьев
## Хезмәт юлы

1982-1986 елларда Казан электрофизика фәнни-тикшеренү институтында техник, бүлек инженеры, ВЛКСМ комитеты секретаре булып эшли.
1987 елда ВЛКСМ ҮК каршындагы югары комсомол мәктәбен тәмамлый, 1991 елга кадәр Казанның ВЛКСМ органнарында җитәкче вазыйфаларын били.1987-1990 елларда ВЛКСМның Мәскәү район комитетының икенче, 1990-1991 елларда – беренче секретаре була.
1992 елдан 1994 елга кадәр Казанның Мәскәү районы яшьләр фондын җитәкли, аннары алты ел Мәскәү районы администрациясе башлыгы урынбасары булып эшли.
2000 елда Александр Терентьев ТР Президенты Аппаратына эшкә күчә, анда оештыру бүлегенең баш референты (2000-2003), аннары — җәмәгатьчелек белән элемтәләр һәм милләтара мөнәсәбәтләр бүлеге мөдире (2003-2006) вазифасын башкара.
2006 елдан 2012 елга кадәр Терентьев ТР Президентының эчке сәясәт мәсьәләләре идарәсен җитәкли, 2012 елдан ТР Президентының Эчке сәясәт департаменты җитәкчесе була..
2022 елның 22 сентябреннән Александр Терентьев Россия Федерациясе сенаторы — Татарстан Республикасы дәүләт хакимияте башкарма органыннан вәкил вәкаләтләренә ия.
2023 елның 17 февраленнән Россия Үзәк сайлау комиссиясендә Федерация Советының Тулы вәкаләтле вәкиле.

# Александр Терентьев
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
### Россия

* 2016 ― II дәрәҗә Ватан алдындагы хезмәтләр өчен ордены медале ― ирешелгән хезмәт уңышлары, актив җәмәгать эшчәнлеге һәм күпьеллык намуслы хезмәте өчен
* 2018 ― Россия Федерациясе Президентының Рәхмәт хаты ― ирешелгән хезмәт уңышлары һәм күпьеллык намуслы хезмәте өчен

# Александр Терентьев
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре
### Татарстан

* 2022 ― «Дуслык» ордены – республиканың социаль-икътисадый үсешенә зур өлеш керткәне һәм дәүләт хакимияте органнарында күпьеллык нәтиҗәле хезмәте өчен
* 2016 ― «Татарстан Республикасы алдындагы казанышлар өчен» ордены медале ― Татарстан Республикасы эчке сәясәтен гамәлгә ашыруга аерым өлеш керткәне һәм дәүләт хакимияте органнарында күпьеллык нәтиҗәле хезмәте өчен
* 2021 ― «Татарстан Республикасының атказанган яшьләр сәясәте хезмәткәре» ― республикада дәүләт яшьләр сәясәтен формалаштыруга һәм гамәлгә ашыруга зур өлеш керткән өчен

# Александр Терентьев
## Гаилә хәле

Хатыны – Елена Дмитриевна, Татарстан Республикасы Президентының эчке сәясәт мәсьәләләре департаментының дини берләшмәләр белән хезмәттәшлек идарәсенең дәүләт-конфессиональ мөнәсәбәтләр бүлеге баш киңәшчесе. Бер балалары бар. 2021 елда 4 миллион 800 мең сум күләмендә керем декларацияләгән.
# IC 1293

IC 1293 — чикләрендә урнашкан йолдызлар төркеме .

# IC 1293
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
# Озтериола (Болонья)

Озтериола — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Имола өязендә урнашкан торак пункт.

# Озтериола (Болонья)
## Географиясе

Озтериола Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Озтериола (Болонья)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Шерот

Шерот (фр. Chéraute) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
# Сесса-Аурунка

Сесса-Аурунка — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Казерта провинциясе составына керә.

# Сесса-Аурунка
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 203 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Каринола, Кастелфорте, Фальчано-дель-Массико, Галлуччо, Мондрагоне, Рокка-д'Эвандро, Роккамонфина, Санти Козма е Дамяно, Теано, Челлоле һәм Минтурно коммуналары белән чиктәш.
# Чизильияна (Маса-Карара)

Чизильияна — Италиянең Тоскана төбәге Личчана-Нарди өязендә урнашкан торак пункт.

# Чизильияна (Маса-Карара)
## Географиясе

Чизильияна Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Чизильияна (Маса-Карара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (15867) 1996 NK5

(15867) 1996 NK5 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15867) 1996 NK5
## Тарихы

1996 елның 14 июлендә Эрик Эльст тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 NK5» саналган.
# Мароссан

Мароссан (фр. Maraussan) — Франциянең Эро департаментында урнашкан коммуна.
# Червичешть

Червичешть — Румыниянең Ботошань жудецында урнашкан авыл. Михай-Еминеску (коммуна) коммунасына карый.

# Червичешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 184 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Олми (Болцано)

Олми — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Альдино өязендә урнашкан торак пункт.

# Олми (Болцано)
## Географиясе

Олми Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Олми (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Векшина (Гари шәһәр округы)

Векшина (рус. Векшина) — Свердловск өлкәсенең Гари шәһәр округы составына керүче авыл.

# Векшина (Гари шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Векшина (Гари шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Плеши (Бузеу)

Плеши — Румыниянең Бузеу жудецында урнашкан авыл. Бисока (коммуна) коммунасына карый.

# Плеши (Бузеу)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 826 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Прата Чентро (Сондрио)

Прата Чентро — Италиянең Ломбардия төбәге Прата-Кампортаччо өязендә урнашкан торак пункт.

# Прата Чентро (Сондрио)
## Географиясе

Прата Чентро Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Прата Чентро (Сондрио)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Бернен

Бернен (фр. Bernin) — Франциянең Изер департаментына караган коммуна, Муаян-Грезиводан кантонына карый.

# Бернен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,67 км².
# Сен-Мартен-ле-Редон

Сен-Мартен-ле-Редон (фр. Saint-Martin-le-Redon) — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
# Гронди (Паенчанский повяты)

Гронди — Польшаның Лодзь воеводалыгы Дзялошин гминаcында урнашкан авыл.

# Гронди (Паенчанский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Гольдебек

Гольдебек (алман. Goldebek) — Алманиянең Шлезвиг-Гольштейн җирендә урнашкан коммуна.

# Гольдебек
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 10,18 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 12 метр биеклектә урнашкан.
# Денизкөй (Карасу (Сакарья))

Денизкөй (төр. Denizköy) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Сакарья иле Карасу (Сакарья) илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# PNPLA1

PNPLA1 (ингл. Patatin like phospholipase domain containing 1) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# IC 2270

IC 2270 — чикләрендә урнашкан оптик икеле йолдыз .

# IC 2270
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
# Юрий Кузнецов

Юри Кузнецов (рус. Юрий Владимирович Кузнецов, 2 август 1958(1958-08-02) (66 яшь), Яңа Троицк, Ырынбур өлкәсе, РСФСР, СССР — , ) — Россия һөнәри футболчысы (һөҗүмче).
# Момпероне

Момпероне — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Алессандрия провинциясе составына керә.

# Момпероне
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 279 ± 0 метр биеклектә урнашкан. Казаско, Монтемарцино, Бриньяно-Фраската, Чечима һәм Поццоль-Гроппо коммуналары белән чиктәш.
# Велике Маленце

һәм
Велике Маленце — Словениянең Брежице (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Велике Маленце
## Географиясе

Мәйданы — 4,08 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 226 метр биеклектә урнашкан.
# Бишоффен

Бишоффен — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.

# Бишоффен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 35,37 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 307 метр биеклектә урнашкан.
# Усть-Тарка районы

һәм
Усть-Тарка районы (рус. Усть-Таркский район) — Новосибирск өлкәсенең көнбатышында урнашкан административ берәмлек.
Административ үзәге — Усть-Тарка.

# Усть-Тарка районы
## География

| Як | Район яки регион |

# Усть-Тарка районы
## Тарих

Усть-Тарка районы 1925 елда Себер краеның Омск округы составында оештырыла.
1930 елдан — Көнбатыш Себер крае, 1937 елдан — Новосибирск өлкәсе составында.

# Усть-Тарка районы
## Административ бүленеш

* Дубровино авыл җирлеге
* Еланка авыл җирлеге
* Камышево авыл җирлеге
* Козино авыл җирлеге
* Кушаги авыл җирлеге
* Новоникольск авыл җирлеге
* Новосилиш авыл җирлеге
* Победа авыл җирлеге
* Угуй авыл җирлеге
* Усть-Тарка авыл җирлеге
* Щербаки авыл җирлеге
* Яркуль-Матюшкино авыл җирлеге
* Яркуль авыл җирлеге
# Казе Җуцио Ломонако (Потенца)

Казе Җуцио Ломонако — Италиянең Базиликата төбәге Потенца өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Җуцио Ломонако (Потенца)
## Географиясе

Казе Җуцио Ломонако Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Җуцио Ломонако (Потенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Менгартице

Менгартице (чех. Menhartice) — Чехиянең Высочина крае Тршебич һәм Q89269382? районында урнашкан авыл.

# Менгартице
## Географиясе

Мәйданы — 4,737878 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 485 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Менгартице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Менгартице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Менгартице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 210 |
| 1880 | 201 |
| 1890 | 203 |
| 1900 | 225 |
| 1910 | 233 |
| 1921 | 253 |
| 1930 | 233 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 198 |
| 1961 | 175 |
| 1970 | 140 |
| 1980 | 163 |
| 1991 | 146 |
| 2001 | 162 |
| 2011 | 137 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 142 |
| 2016 | 136 |
| 2017 | 133 |
| 2018 | 130 |
| 2019 | 127 |
| 2020 | 129 |
| 2021 | 130 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 127 |
| 2022 | 128 |
| 2023 | 136 |
| 2024 | 136 |
# Йолгөрен (Араклы)

Йолгөрен (төр. Yolgören) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Араклы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сен-Мартен-ле-Пен

Сен-Мартен-ле-Пен (фр. Saint-Martin-le-Pin һәм фр. Le Chêne-Vert) — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
# Модрузень

Модрузень — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. Мэрэшешти коммунасына карый.

# Модрузень
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 60 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# NGC 2587

NGC 2587 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2587
## Тарихы

Әлеге галактика 1835 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Скшишув (Кече Польша воеводалыгы)

Скшишув — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Скшишув гминасында урнашкан авыл.

# Скшишув (Кече Польша воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кемеңгер (авыл)

Кемеңгер (каз. Кемеңгер) — Казакъстанның Павлодар өлкәсендә урнашкан авыл.

# Кемеңгер (авыл)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Цорнединг

Цорнединг — Алманиянең Бавария җирендә урнашкан коммуна.

# Цорнединг
## Халкы

Ошибка Lua в Модуль:Sources на строке 178: attempt to concatenate local 'letter' (a nil value).

# Цорнединг
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 23,79 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 555 метр биеклектә урнашкан.
# Ноймюле (Эльстер)

Ноймюле (алман. Neumühle/Elster) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Ноймюле (Эльстер)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 8,38 км², 8,43 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 250 метр биеклектә урнашкан.
# Ното (Сицилия)

Ното — Италиянең Сицилия төбәгендә урнашкан коммуна. Свободный муниципальный консорциум Сиракуз провинциясе составына керә.

# Ното (Сицилия)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 152 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Авола, Каникаттини-Баньи, Испика, Модика, Пакино, Палаццоло-Акрейде, Розолини һәм Сиракуз коммуналары белән чиктәш.
# Брукк-ан-дер-Гросглоккнерштрасе

Брукк-ан-дер-Гросглоккнерштрасе — Австриянең Зальцбург федераль җирендә урнашкан коммуна. Целль-ам-Зе округы составына керә.

# Брукк-ан-дер-Гросглоккнерштрасе
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 756 метр биеклектә урнашкан. коммуналары белән чиктәш.
# Турово (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

Турово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Любранец гминаcында урнашкан авыл.

# Турово (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 3409

NGC 3409 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 3409
## Тарихы

Әлеге галактика 1885 елда Америка астрономы Фрэнк Ливенворт тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ени (Айвалык)

Ени (төр. Yeni) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Айвалык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Грондоне Сопра (Пяченца)

Грондоне Сопра — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Феррьере өязендә урнашкан торак пункт.

# Грондоне Сопра (Пяченца)
## Географиясе

Грондоне Сопра Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Грондоне Сопра (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Доброево (Любуш воеводалыгы)

Доброево — Польшаның Любуш воеводалыгы Сквежина гминасында урнашкан авыл.

# Доброево (Любуш воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD218725

HD218725 — Андромеда йолдызлыгында урнашкан A0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 6,68 ± 0,009 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Иллурма

Иллурма (эст. Illurma) — Эстониянең Харьюмаа өязендә урнашкан авыл.
# Преси-Сен-Мартен

Преси-Сен-Мартен (фр. Précy-Saint-Martin) — Франциянең Об департаментына караган коммуна, Бриен-ле-Шато кантонына карый.