yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Эль Серито Пелон (Мануел Добладо)

Эль Серито Пелон — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мануэль-Добладо муниципалитеты составына керә.

# Эль Серито Пелон (Мануел Добладо)
## Географиясе

Эль Серито Пелон Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Серито Пелон (Мануел Добладо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Серито Пелон (Мануел Добладо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Ленински (Каменски шәһәр округы)

Ленинский (рус. Ленинский) — Свердловск өлкәсенең Каменск шәһәр округы составына керүче авыл.

# Ленински (Каменски шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Ленински (Каменски шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (91%), алманнар (3%), арлар (6%).
# Зөлхиҗә

Зөлхиҗә (баш. Зөлхизә) — танылган лирик башкорт һәм татар халык җыры, озын көй.

# Зөлхиҗә
## Тарихы

Беренче тапкыр 20-нче гасырның 20-нче елларында М. А. Бурангулов тарафыннан язып алына.
Аннан соң Лев Николаевич Лебединский (1904 - 1992) җырчылар Роберт Баемов, Мөхтәр Әхмәтгази улы һәм Хәбир Латип улы башкаруында язып ала . Җыр "Башкорт халык йырзары" җыентыгында басып чыгарыла.
Җыр турындагы киләсе мәгълүматләрне З.Г.Исмәгыйлев, К.Й.Рәхимов, И.В.Салтыков , Х.Ф.Әхмәтов язып ала.
Җыр моңлы-драматик характерда. Җырда карт кешегә кияүгә бирелгән гашыйк кызның фаҗигале язмышы турында бәян ителә, Зөлхиҗәнең сөйгәне, аны сагынып, җырын җырлаган.
Башкаручылар арасында Б.Н. Вәлиева, Х.Л. Галимов, Б.М. Мәһәдиева, Д.Д.Нурмөхәмәтова, Г.К.Солтанова, К.Х.Үзәнбаева, Ә.С. Шайморатова бар. Җырны А.С. Ключарев хор (a cappella) өчен, Р.Ә. Мортазин, Рәхимов фортепиано өчен , С.Р. Сәлмәнов, оркестр һәм симфоник оркестр өчен, И.И. Хисаметдинов башкорт халык уен кораллары оркестры өчен эшкәрткән.
«Зөлхиҗә» көе М.М.Вәлиев һәм Н.И.Пейконың «Айсылу» операсында файдаланылган.
# (15440) 1998 WX4

(15440) 1998 WX4 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15440) 1998 WX4
## Тарихы

1998 елның 19 ноябрендә CSS проекты тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 WX4» саналган.
# Бржезинка (Гавличкув Брод)

Бржезинка (чех. Březinka) — Чехиянең Высочина крае Һавличкув-Брод районында урнашкан авыл.

# Бржезинка (Гавличкув Брод)
## Географиясе

Мәйданы — 1,973 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Бржезинка (Гавличкув Брод)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Бржезинка (Гавличкув Брод)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Бржезинка (Гавличкув Брод)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 122 |
| 1880 | 105 |
| 1890 | 115 |
| 1900 | 117 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 117 |
| 1921 | 111 |
| 1930 | 95 |
| 1950 | 87 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 112 |
| 1970 | 99 |
| 1980 | 95 |
| 1991 | 101 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 93 |
| 2011 | 73 |
| 2021 | 67 |
# Кузлаука (Чуашстан)

Кузлаука (чуаш. Куславкка, рус. Козловка) — Чуашстанда урнашкан шәһәр (1967 елдан), Кузлаука районының административ үзәге.
Халык саны — 10 355 кеше (2010).

# Кузлаука (Чуашстан)
## География

Шәһәр Идел елгада, Чабаксардан 97 километрга көнчыгышка таба урнаша. Шәһәр янында М7 «Идел» автомобиль юлы уза. Иң якындагы шәһәрләр: Волжск — (7 км (туры линия буенча)/47 км (юл буенча)), Яшел Үзән (16/35 км), Звенигово (20/82 км).

# Кузлаука (Чуашстан)
## Тарих

Беренче тапкыр 1671 елда телгә алына.
1781 елга кадәр — Зөя өязе составында, 1781—1920 елларда Казан губернаның Чабаксар өязе составында. 1920 елдан — Чуаш АӨ составында.
1938 елдан — шәһәр тибындагы бистә, 1972 елдан — шәһәр.

# Кузлаука (Чуашстан)
## Халык

Милли состав: чуашлар — 51,4%, руслар — 41,7%, татарлар — 5,3%.

# Кузлаука (Чуашстан)
## Икътисад

* Автофургоннар комбинаты
* Май җитештерү заводы
# Макарычы (Вилейский районы)

Макарычы (белар. Макарычы) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Вилейский районында урнашкан авыл.

# Макарычы (Вилейский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Өренҗик (Дадай)

Өренҗик (төр. Örencik) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Кастамону иле Дадай илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Илье-л'Евек

Илье-л'Евек (фр. Illiers-l'Évêque һәм фр. Illiers-sur-Condanne) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Нирмсдорф

Нирмсдорф (алман. Nirmsdorf) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Нирмсдорф
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2,72 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 200 метр биеклектә урнашкан.
# Бастычы

Бастычы (белар. Бастычы) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Пинский районында урнашкан авыл.

# Бастычы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Мәсгуть (Яңавыл районы)

Мәсгуть — Башкортстанның Яңавыл районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452815, ГАТОБК коды — 80259855001.

# Мәсгуть (Яңавыл районы)
## Авыл белән бәйле шәхесләр

* Рәдиф Тимершин, язучы
# (19600) 1999 NV41

(19600) 1999 NV41 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (19600) 1999 NV41
## Тарихы

1999 елның 14 июлендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 NV41» саналган.
# Уткуль

Уткуль — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай крае, Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елга КАР/ОБЬ/3635/9 кушыла. Елга озынлыгы 55 км.

# Уткуль
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Бия һәм Катунь елгалары кушылган урындан Барнавыл каласына кадәр, Алей елгасын кетрмичә . Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200312115100007750
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100775
* Бассейн коды — 13.01.02.003
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Казале Ботоне (Л'Аквила)

Казале Ботоне — Италиянең Абруцци төбәге Монтереале өязендә урнашкан торак пункт.

# Казале Ботоне (Л'Аквила)
## Географиясе

Казале Ботоне Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Казале Ботоне (Л'Аквила)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Стрижи (Кирово-Чепецк районы)

Стрижи (рус. Стрижи) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.

# Стрижи (Кирово-Чепецк районы)
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Стрижи (Кирово-Чепецк районы)
## Сәгать поясы

Стрижи (Кирово-Чепецк районы) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Стрижи (Кирово-Чепецк районы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Шенпазар

Шенпазар (төр. Şenpazar) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесенең Кастамону иленә караган бер илчедер.

# Шенпазар
## Географиясе

Илче мәйданы — .
# Акушәпештә

Акушәпештә (әзери. Akuşəpeştə) — Әзербайҗанның Лерик районына караган авыл.
# Оргыды

Оргыды:
Ойконим:
Гидроним:
# Новы Пагост

Новы Пагост (белар. Новы Пагост) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Мёрский районында урнашкан авыл.

# Новы Пагост
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Эхидо ла Эсперанза, Км. 14 (Силао)

Эхидо ла Эсперанза, Км. 14 — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Силао муниципалитеты составына керә.

# Эхидо ла Эсперанза, Км. 14 (Силао)
## Географиясе

Эхидо ла Эсперанза, Км. 14 Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эхидо ла Эсперанза, Км. 14 (Силао)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эхидо ла Эсперанза, Км. 14 (Силао)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Викторово (гмина Любень-Куявский)

Викторово — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Любень-Куявский гминаcында урнашкан авыл.

# Викторово (гмина Любень-Куявский)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Барэйшава

Барэйшава (белар. Барэйшава) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.

# Барэйшава
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Каборно

Каборно — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Пурда гминасында урнашкан авыл.

# Каборно
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Грабноволя-Колёния

Грабноволя-Колёния — Польшаның Мазовия воеводалыгы Гловачув гминасында урнашкан авыл.

# Грабноволя-Колёния
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# NGC 2065

NGC 2065 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2065
## Тарихы

Әлеге галактика 1826 елда Шотландия астрономы Джеймс Данлоп тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 22.86 см (9 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Немрут Дагта археологик табылмалар

Немрут-Дагта археологик табылмалар — әрмән Ервандидлар династиясеннән Коммагена патшасы Антиох I Коммагеналы тарафыннан хәзерге Төркия территориясендә Адыяман илендә Тавр тауларында Немрут тавы башында үзенә дип карап төзелгән төрбә. Диңгез дәрәҗәсеннән 2150 метр биеклегендә урнаша.

# Немрут Дагта археологик табылмалар
## Эчтәлек

Немрут тавында комплекс 8—9 метр биеклектәге сыннар белән уратылган изге урын булып тора. Төрбәнең үзәге биеклеге 49,8 метр һәм нигезендә киңлеге 150 метр булган тау өстендә вак ташлардан курган. Курган астында Антиох I Коммагеналы табуты урнашкан. Төрбә урнашкан таш кыялы түбәнең кырыйлары өч урыннан зур террасаларга әверелгән.

# Немрут Дагта археологик табылмалар
## Тарих

1882 һәм 1883 елларда төрбә алман археологлары Отто Пухштейн һәм Карл Хуман тарафыннан өйрәнелгән булган. 1987 елда тау өстендә һәйкәлләр ЮНЕСКО Бөтендөнья мирасы исемлегенә кертелгән булган. Немрут-Даг һәйкәлләре Самсара (2011) фильмының эпизодларының берсендә күрсәтелә.
# Лорабюк

Лорабюк (фр. Laurabuc) — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
# Хәбәшстан гимны

Алга атла, сөекле Хәбәшстан-анабыз (амх. ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ, Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp’ya) — хәзерге Хәбәшстанның дәүләт гимны. Ул шулай ук የዜግነት ክብር (Yäzêgennät Keber, Ватандашлыкны хаклау) исеме белән дә билгеле. Бу гимн 1992 елда, Менгисту Һайле Мәрьям җитәкләгән Хәбәшстан Халык-Демократик Җөмһүрияте һәм илдәге бер фиркалек идарә системы бетерелгәч, соңгыларының “Хәбәшстан, бул беренче” дип аталган советчыл гимнына алмашка килде. Аның бер куплетлык текстын Дәрәҗә Мәлакү Мәнгәша (ደረጀ መላኩ መንገሻ: 1957 елда туган), көен Соломон Лулу Метеку (ሰሎሞን ሉሉ ምትኩ: 1950 елда туган) язган.
| Амһара язуындагы текст | IPA транскрипциясе | Латин транскрипциясе | Татар теленә тәрҗемә |
| የዜግነት ክብር በኢትዮጵያችን ፀንቶ ታየ ህዝባዊነት ዳር እስከዳር በርቶ ለሰላም ለፍትህ ለህዝቦች ነፃነት በእኩልነት በፍቅር ቆመናል ባንድነት መሰረተ ፅኑ ሰብዕናን ያልሻርን ህዝቦች ነን ለስራ በስራ የኖርን ድንቅ የባህል መድረክ ያኩሪ ቅርስ ባለቤት የተፈጥሮ ፀጋ የጀግና ህዝብ እናት እንጠብቅሻለን አለብን አደራ ኢትዮጵያችን ኑሪ እኛም ባንቺ እንኩራ። | jəzegɨnnət kɨbɨr bə-itjopˀjaʧʧɨn ʦˀənto tajə hɨzbawinnət dar ɨskədar bərto. ləsəlam ləfɨtɨh ləhɨzboʧnəʦˀannət; bəˀɨkkulɨnnət bəfɨkˀɨr kˀomənal bəˀandɨnnət. məsərətə ʦˀɨnu səbɨˀɨnan jalʃarɨn; hɨzboʧnən ləsɨra bəsɨra jənorɨn. dɨnkˀ jəbahɨl mədrək jəˀakuri kˀɨrs baləbɨt; jətəfətˀro ʦˀəgga jəʤəgna hɨzb ɨnnat. ɨnnɨtˀəbbɨkˀɨʃallən alləbbɨn adəra; itjopˀjaʧʧɨn nuri ɨɲɲam banʧi ɨnnɨkura! | Yäzêgennät Keber Bä-Ityoppyachen Sänto Tayyä Hezbawinnät Dar Eskädar Bärto. Läsälam Läfeteh Lähezboch Näsannat; Bäekkulennat Bäfeqer Qomänal Bäandennat. Mäsärätä Senu Säbeenan Yalsharen; Hezboch Nän Läsera Bäsera Yänoren. Denq Yäbahel Mädräk Yäahuri Qers Baläbet; Yätäfätro Sägga Yäakuri Qers Baläbet; Ennetäbbeqeshallän Alläbben Adära; Ityoppyachchen nuri Eññam Banchi Ennekura! | Без хаклыйбыз Хәбәшстанның ватандашларын, Милли горурлык балкыта ил тарафларын.  Тату илдә хөкем сөрә гаделлек, ирек, Тигезлектә, туганлыкта — безнең бердәмлек. Бездә җәмгыять нигезе — кеше кадере, Тырыш хезмәттә көн күрә илдә һәрбере; Буыннан буынга күчә баба мирасы. Саф табигать, күркәм халык Ватан-анасы, Күз карасы күк саклау сине — бурычыбыз, Мәңге яшә, Хәбәшстан, горурлыгыбыз! |
# Помария (Көньяк Каролина)

Помария — Америка Кушма Штатларының Көньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Помария (Көньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Помария (Көньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 2,713348 км², 2,697 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 122 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Варжан

Варжан — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.

# Варжан
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 519,029 км².
# (10862) 1995 QE2

(10862) 1995 QE2 (лат. 1995 QE2) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10862) 1995 QE2
## Тарихы

1995 елның 26 августында Тимоти Спар тарафыннан Каталина обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1995 QE2» саналган.
# Кырмыскалы районы татар авыллары

Кырмыскалы районы (рус. Кармаскалинсᴋий район, баш. Ҡырмыҫҡалы районы) — Башкортстан Республикасының үзәк өлешендә урнашкан район.
Районда барлыгы 122 авыл бар, шуларның 44-е татар авылы.
Районда татар авыллары: Аккүл, Актүбә, Алмалык , Арыслан, Атҗитәр, Балта, Белски, Бозаяз, Бозаязбаш, Бүләкәй, Варшавка, Илтуган, Иске Акташ, Иске Кыешкы, Иске Шәрәй, Кабак, Колыш, Кушкүл, Куяш, Кырмыскалы, Кәчевән, Ляхово, Октябрь , Подлуб, Олыкүл, Салҗыгыт, Сарсаз, Сарт-Нәүрүз, Сарт-Чишмә, Сахай, Сем, Сулы Куак, Суык Чишмә, Сәвәләй, Таусеңер, Таңсәет, Түбән Тимкә, Урал, Шәйморат, Югары Тимкә, Якты Ялан, Яктыкүл, Яңа Акташ, Яңа Куганак, Яңа Кыешкы, Яңа Муса.
Кайбер шул татар авыллары халкы өлешчә башкортлар дип яздырылган.
Аккүл, Актүбә, Алмалык , Арыслан, Атҗитәр, Балта, Бозаяз, Бозаязбаш, Бүләкәй, Варшавка, Илтуган, Иске Кыешкы, Кушкүл, Кырмыскалы, Кәчевән, Ляхово, Октябрь , Подлуб, Салҗыгыт, Сарсаз, Сарт-Нәүрүз, Сарт-Чишмә, Сулы Куак, Суык Чишмә, Таусеңер, Түбән Тимкә, Урал, Шәйморат, Югары Тимкә, Якты Ялан, Яктыкүл, Яңа Акташ, Яңа Куганак, Яңа Муса. авылларында күбесенчә мишәрләр яши. Төньяк Башкортстан җирлегенә иң беренче булып күченгән һәм XVIII гасырда көньякка юнәлгән мишәр токымнары (ягъни байкыбаш токымнары). Таңсәет авылы — татарлашкан чирмешләрдән.
Яңа Кыешкы, Сарт-Нәүрүз, Сарт-Чишмә, Иске Акташ, Иске Шәрәй, Куяш, Белски, Сем, Олыкүл, Сахай, Кабак, Колыш, Сәвәләй авылларында күберәк казан татарлары яши (типтәрләр, ясаклы, йомышлы татарлар).
Шуны истә тотарга кирәк биредәге мишәр авылларына казан татарлары да (типтәрләр, ясаклы, йомышлы татарлар), ә казан тарлары авылларына мишәрләр дә күпләп килеп утырган.
Казан татарлары авылларында татар теленең минзәлә сөйләше таралган,, шул ук вакытта байкыбаш сөйләше йогынтысы бар. Мишәр авылларында стәрлетамак сөйләше таралган. Бу авылларда байкыбаш сөйләше минзәлә сөйләше йогынтысында урта диалектка якынаю кичергән.
Юкка чыккан татар авыллары: Чарлак, Тугай, Янбай, Казакүл.
# Дутлуҗа (Кемалие)

Дутлуҗа (төр. Dutluca) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Кемалие илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Эль Чинчин, Ранчо (Асьентос)

Эль Чинчин, Ранчо — Мексиканың Агваскальентес штатында урнашкан торак пункт. Асьентос муниципалитеты составына керә.

# Эль Чинчин, Ранчо (Асьентос)
## Географиясе

Бу җирлеккә йомшак дала климаты хас, еллык уртача температура 17 — 18 °C (62.6 — 64.4 °F), шул ук вакытта май һәм июнь айларында уртача температура 22 — 23 °C (71.6 — 73.4 °F). Алар кызу айлар булып саналалар, һәм бу айларда температура 30 °C-тан (86.0 °F) артып китә ала. Гыйнвар — иң салкын ай, уртача 13 — 14 °C (55.4 — 57.2 °F) булса, температураның 4 °C-ка (39,2 °F) кадәр түбәнәюе белән билгеле. Салкыннар ноябрьдән февральгә кадәр бара. Явым-төшем аз күләмдә, уртача 526 мм (яки 20,7 дюйм), һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Чинчин, Ранчо (Асьентос)
## Тарихы

Бу җирләрдә испан басып алучыларына кадәр чичимек кабиләләре яшәгән, 1530-1531 елларда җирлеккә испаннар керә.
1789 елның 24 апреленнән Сакатекас штатына кергән, 1835 елның 23 маеннан Агваскальентес штаты составында.
# Коскүл (Павлодар өлкәсе)

Коскүл (каз. Қоскөл) — Казакъстанның Павлодар өлкәсендә урнашкан авыл.

# Коскүл (Павлодар өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Казайоле (Перуҗа)

Казайоле — Италиянең Умбрия төбәге Фратта-Тодина өязендә урнашкан торак пункт.

# Казайоле (Перуҗа)
## Географиясе

Казайоле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казайоле (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Таваличево

Таваличево — Болгариянең Көстендил өлкәсендә урнашкан авыл. Кюстендил җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Таваличево
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 642 метр һәм 616 метр биеклектә урнашкан.
# Кундули

Кундули — Россия территориясеннән ага торган елга. Ростов өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кевсала елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Кундули
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Басс. притоков Дона ниже впадения Северского Донца, елга бассейны — Тын (бассейнның Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010500912107000017724
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107001772
* Бассейн коды — 05.01.05.009
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Орриос

Орриос (исп. Orrios) — Испаниянең Теруэль провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Орриос
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 44,229778 ± 1,0E−6 км² (1 гыйнвар 2014). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1046 ± 30 метр биеклектә урнашкан.
# Куивасту

Куивасту (эст. Kuivastu) — Эстониянең Сааремаа өязендә урнашкан авыл.
# Бабровичы (Калинкавицкий районы)

Бабровичы (белар. Бабровічы) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.

# Бабровичы (Калинкавицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# (11223) 1999 JC30

(11223) 1999 JC30 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11223) 1999 JC30
## Тарихы

1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JC30» саналган.
# Дэвид Аттенборо

Сэр Дэвид Фредерик Аттенборо (ингл. Sir David Frederick Attenborough), OM, CH, CVO, CBE, FRS (1926 елның 8 маенда, Лондон шәһәрендә туган) — дөньядә иң танылган телевезион алып баручы һәм табигатьче. Күбесе аны табигать турындагы документаль фильмнарының пионеры дип саный. Ул табигать турындагы ун иң танылган телевизион сериалларының төп ясаучысы һәм алып баручысы (унынчысы 2009 елда тәмамлана), әлеге сериал Җирдәге һәрбер төрнең үзара ничек яшәвен, тормышын тәфсилләп сөйли. Моңардан кала ул 1960-1970 елларда Би-би-синың төп менеджеры булып эшләгән.
Дэвид Аттенборо танылган режиссер һәм актер Ричард Аттенбороның энекәше булып тора.
# Пележма

Пележма — Россия территориясеннән ага торган елга. Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Солза елгасының сул ярыннан 4 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.

# Пележма
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Ак диңгез елгалары бассейны Золотница елгасының төньяк-көнчыгыш чигеннән Воронов борынына чаклы (Төньяк Двина елгасын кертмичә). Кече елга бассейны — Төньяк Двина, Вычегды һәм Кече Төньяк Двиналар кушылган урыннан түбәнрәк, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020300512103000004880
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000488
* Бассейн коды — 03.02.03.005
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Гурки (Паенчанский повяты)

Гурки — Польшаның Лодзь воеводалыгы Стшельце-Вельке гминаcында урнашкан авыл.

# Гурки (Паенчанский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Яңа Парат

Яңа Парат (чирм. Шарача, рус. Новые Параты) — Мари Илнең Волжск районында урнашкан сала.

# Яңа Парат
## Сәгать поясы

Яңа Парат Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Яңа Парат
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (91,5%), руслар (6,5%).
# Раздол (Благоевград өлкәсе)

Раздол — Болгариянең Благоевград өлкәсендә урнашкан авыл. Струмяни җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Раздол (Благоевград өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1135 метр биеклектә урнашкан.
# Өчмәче

Эчмитче, Өчмәче — Пермь краеның Барда районында урнашкан авыл. Өчмәче авыл җирлегенә карый.
Барда авылы үзәгеннән якынча 23 км төньяк-көнбатыштарак урнашкан.

# Өчмәче
## Халык

Халык саны динамикасы:

# Өчмәче
## Климат

Климаты — уртача континенталь. Кыш суык һәм буранлы, кар катламы берәр метрдан артып китә ала. Явым-төшем күләменең күпчелек өлеше июнь-август айларына туры килә.
# Фризенайм

Фризенайм (фр. Friesenheim) — Франциянең Түбән Рейн департаментына караган коммуна.

# Фризенайм
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 12,03 км².