yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Серка Ларга (Комонфорт)

Серка Ларга — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мексика һәм Комонфорт муниципалитеты составына керә.

# Серка Ларга (Комонфорт)
## Географиясе

Серка Ларга Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Серка Ларга (Комонфорт)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Серка Ларга (Комонфорт)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Фране-Реньи

Фране-Реньи (фр. Frasnay-Reugny) — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
# I Геде Сумантара Ади Пратама

I Геде Сумантара Ади Пратама Карангасемның мэры.
# Нуаян-сюр-Сен

Нуаян-сюр-Сен (фр. Noyen-sur-Seine) — Франциянең Сена һәм Марна департаментында урнашкан коммуна.
# Пицегоро (Виченца)

Пицегоро — Италиянең Венеция төбәге Рекоаро-Терме өязендә урнашкан торак пункт.

# Пицегоро (Виченца)
## Географиясе

Пицегоро Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Пицегоро (Виченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Пиней

Пиней (фр. Pineuilh) — Франциянең Жиронда департаментында урнашкан коммуна.
# Ла-Саль-лез-Альп

Ла-Саль-лез-Альп (фр. La Salle-les-Alpes) — Франциянең Югары Альплар департаментына караган коммуна, Ле-Монетье-ле-Бен кантонына карый.

# Ла-Саль-лез-Альп
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 35,42 км².
# Антуан (Арканзас)

Антуан — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Антуан (Арканзас)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,312881 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 91 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Брач (Болцано)

Брач — Италиянең Трентино-Альто-Адиҗе төбәге Мареббе өязендә урнашкан торак пункт.

# Брач (Болцано)
## Географиясе

Брач Альп тауларында, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Брач (Болцано)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Маргарет Тэтчер

Ма́ргарет Һи́льда Тэ́тчер (ингл. Margaret Hilda Thatcher) — Бөекбритания премьер-министры (1979—1990), Консерватив фиркасе әгъзасы, баронесса (1992). Бөекбританиянең премьер-министр вазифасында булган бердәнбер хатын-кыз. «Тимер леди» буларак танылган.

# Маргарет Тэтчер
## Тормыш юлы

1950 елда Оксфорд университетын тәмамлый. 1959 елда парламентка сайлана. 1970—1974 елларда Эдвард Хит җитәкчелегендәге хөкүмәттә фән һәм мәгариф министры вазифаларын үти. 1975 елдан башлап — Консерватив фиркасе җитәкчесе. 1979 елның 3 маенда Парламент сайлауларында консерваторлар җиңү яулый, 4 майда Маргарет Тэтчер премьер-министр кәнәфиен ала.
Тэтчерның идарә итү вакыты ил өчен катлаулы булган. Шуңа карамастан, күп кенә икътисади, социаль-иҗтимагый реформалар үткәреп, Тэтчерның Консерватив фиркасе популяр була. Аның премьерлыгы XX гасырда иң озын була. 1990 елда вазифасыннан китә.
Хөкүмәт башлыгы буларак, Тэтчер илнең начар хәлдән коткару өчен күпсанлы сәяси һәм икътисади реформалар үткәрә. Аның фәлсәфи һәм икътисади сәясәте дерегуляциягә (аеруча, финанс системасында), хәрәкәтчән хезмәт базарын тәэмин итүдә, дәүләт ширкәтләрен хосусыйлаштыруга, профсоюзлар тәэсирен киметүгә юнәлгән булган. Беренче елларда аның югары рейтингы рецессия һәм эшсезлекнең югары дәрәҗәсе сәбәпле кими, ләкин 1982 елгы Фолкленд сугышыннан һәм илнең икътисади үсешеннән соң янә югары күтәрелә.
1992 елда аңа баронесса исеме һәм тугра бирелә.
2002 елда сәламәтлеге какшау сәбәпле, публик чараларда катнашмый башлады. Гомернең соңгы елларында деменциядән зарар күрә.
«Тимер леди» дип танылган Маргарет Тэтчер 2013 елның 8 апрелендә иртәсендә инсульттан вафат була. По словам её пресс-секретаря Лорда Белла, смерть наступила ранним утром 8 апреля. Моңа кадәр берничә ай дәвамында Тэтчер хәле начар булган иде.
# Ржисути

Ржисути (чех. Řisuty) — Чехиянең Урта Чехия крае Кладно һәм Q89892340? районында урнашкан авыл.

# Ржисути
## Географиясе

Мәйданы — 6,123175 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 310 метр биеклектә урнашкан.

# Ржисути
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ржисути
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Ржисути
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 564 |
| 1880 | 605 |
| 1890 | 616 |
| 1900 | 623 |
| 1910 | 692 |
| 1921 | 664 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 578 |
| 1950 | 463 |
| 1961 | 464 |
| 1970 | 389 |
| 1980 | 352 |
| 1991 | 292 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 287 |
| 2014 | 334 |
| 2016 | 343 |
| 2017 | 344 |
| 2018 | 339 |
| 2019 | 358 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 364 |
| 2021 | 362 |
| 2021 | 359 |
| 2022 | 358 |
| 2023 | 387 |
| 2024 | 412 |
# Райрис-де-Вейга

Райрис-де-Вейга (гал. Rairiz de Veiga) — Испаниянең Оренсе провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Райрис-де-Вейга
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 72,1 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 622 метр биеклектә урнашкан.
# Төенчек (уен)

Төенчек — татар халык уены.

# Төенчек (уен)
## Уйнау тәртибе

Ачык һавада уйнала торган уеннарның берсе. Егермеләп кеше, бер-берсеннән ике адым чамасы ара калдырып, түгәрәк булып тезләнеп утыралар. Бер баланы көтүче итеп куялар. Ул кулындагы төенчеген түгәрәктәге иптәшенең берсенә бирә дә 2—3 адым артка китә. Шул вакыт түгәрәктәгеләр төенчекне кулдан-кулга җибәрәләр. Ә көтүче әйләнә буенча йөгереп төенчекне кулга төшерергә тырыша. Ул төенчекне кем кулыннан тартып алса, шул кеше көтүче булып, уен яңадан башлана.
Уенның шундый кагыйдәләре бар: төенчекне бары тик уңда я сулда утыручыга гына бирергә ярый, кеше аша ыргыту тыела; көтүче төенчекне кешенең кулыннан тартып алырга тиешле, җиргә төшкәндә яисә һавада очып барганда тотып алу ярамый; төенчекне йөртү юнәлеше үзгәреп торырга мөмкин.
# Гарбатка (Крычавский районы)

Гарбатка (белар. Гарбатка) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Крычавский районында урнашкан авыл.

# Гарбатка (Крычавский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Бибер (Калифорния)

Бибер — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Бибер (Калифорния)
## Географиясе

Бибер халык санын алу урыны мәйданы — 4,386514 км², 4,386515 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1257 метр биеклектә урнашкан.
# Дрвенчно

Дрвенчно — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Орнета гминасында урнашкан авыл.

# Дрвенчно
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Симгә

Симгә (рус. Сёмга) — Коры Үләмә (Зөя бас.) кушылдыгы. Татарстанның Кама Тамагы районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 11 км.

# Симгә
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Идел елгасы кушылдыклары бассейны, елга бассейны — (Югары) Идел Куйбышев сусаклагычына кадәр (Ука елгасы бассейныннан тыш).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 08010400612112100002782
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100278
* Бассейн коды — 08.01.04.006
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Монтепертузо (Салерно)

Монтепертузо — Италиянең Кампания төбәге Позитано өязендә урнашкан торак пункт.

# Монтепертузо (Салерно)
## Географиясе

Монтепертузо Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньякка таба урнашкан.

# Монтепертузо (Салерно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 7368

NGC 7368 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7368
## Тарихы

Әлеге галактика 1836 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# TBC1D3I

TBC1D3I (ингл. TBC1 domain family member 3I) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Карагейикли (Миһалыччык)

Карагейикли (төр. Karageyikli) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Миһалыччык илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# EDAR

EDAR (ингл. Ectodysplasin A receptor) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Песочня (Суходрев кушылдыгы)

Песочня — Россия территориясеннән ага торган елга. Калуга өлкәсе, Смоленск өлкәсе, Мәскәү өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Суходрев елгасының сул ярыннан 38 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.

# Песочня (Суходрев кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Угра елгасы, инештән тамагына чаклы. Кече елга бассейны — Мокша елгасы кушылган урындан алып Ука кушылдыктары бассейны, елга бассейны — Ука.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010100412110000021603
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110002160
* Бассейн коды — 09.01.01.004
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Джефферсон (Мэриленд)

Джефферсон — Америка Кушма Штатларының Мэриленд штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Джефферсон (Мэриленд)
## Географиясе

Джефферсон халык санын алу урыны мәйданы — 5,43 км². Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 583 Фут биеклектә урнашкан.
# Нетушково

һәм
Нетушково — Польшаның Великопольское воеводалыгы Ходзеж гминасында урнашкан авыл.

# Нетушково
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мур-Сент-Езеб

Мур-Сент-Езеб (фр. Mours-Saint-Eusèbe һәм фр. Mours) — Франциянең Дром департаментында урнашкан коммуна.
# Топчу (Исмаеллы)

Топчу (әзери. Topçu) — Әзербайҗанның Исмаеллы районына караган авыл.
# Еловка (Лозьва кушылдыгы)

Еловка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Лозьва елгасының сул ярыннан 356 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 15 км.

# Еловка (Лозьва кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Тауда елгасының, инештән тамагына чаклы, инештән алып Морозко авылы янындагы су үлсәү постына чаклы Сосьва елгасын кертмичә. Кече елга бассейны — Тубыл, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502512111200009069
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111200906
* Бассейн коды — 14.01.05.025
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Кандаки

Кандаки (белар. Кандакі) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Зэльвенский районында урнашкан авыл.

# Кандаки
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Собенс

Собенс (фр. Saubens) — Франциянең Югары Гаронна департаментында урнашкан коммуна.
# Равелино (Леко)

Равелино — Италиянең Ломбардия төбәге Колле-Брианца өязендә урнашкан торак пункт.

# Равелино (Леко)
## Географиясе

Равелино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Равелино (Леко)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Беркбернетт (Техас)

Беркбернетт — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Беркбернетт (Техас)
## Тарихы

Беркбернетт шәһәре 1923 елда нигезләнгән.

# Беркбернетт (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 29,348303 км², 29,348258 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 323 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Лиме

Лиме (фр. Limé) — Франциядә урнашкан коммуна, Эна департаментында урнашкан.
# Ред-Дог-Майн (Аляска)

һәм
Ред-Дог-Майн — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Ред-Дог-Майн (Аляска)
## Географиясе

Ред-Дог-Майн халык санын алу урыны мәйданы — 178,326547 км², 178,339009 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 260 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гасселл (Төньяк Каролина)

Гасселл — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гасселл (Төньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Гасселл (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 0,710502 км², 0,7105 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 24 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ильис Ямалетдинов

Ямалетдинов Ильис Миңлеәхмәт улы (1936 елның 17 ноябре, СССР, РСФСР, БАССР, Дәүләкән ― 2022 елның 23 феврале, РФ, БР, Уфа) — бизәү-гамәли сәнгате өлкәсендәге башкорт рәссамы. БАССРның атказанган рәссамы (1977)..Башкортстан Республикасының Салават Юлаев исемендәге дәүләт премиясе лауреаты (1985). Уфа сәнгать училищесының сәнгать бүлеге укытучысы.
Башкортстанның билгеле символы — «Бал мичкәсе белән аю» — милли брендының ижатчысы.

# Ильис Ямалетдинов
## Биографиясе

Ильис Миңлеәхмәт улы Ямалетдинов 1936 елның 17 ноябрендә БАССРның Дәүләкән бистәсендә (хәзер шәһәр) туган.

# Ильис Ямалетдинов
## Белеме

В. И. Мухина исемендәге югары художество-сәнәгать училищесы янында агач эшкәртү буенча осталар бүлегендә ике ел укый, аннары Түбән Тагил институтының (Түбән Тагил дәүләт социаль-педагогия академиясе) сәнгать-графика факультетында белем ала. Аны тәмамлагач, юнәлтмә буенча Полтавада эшли.

# Ильис Ямалетдинов
## Иҗат юлы

1960 елдан алып 14 ел дәвамында Ильис Миңлеәхмәт улы Бөре сәнгать әйберләре фабрикасында рәссам — сырлаучы булып эшли. 1974 елда Уфага күчеп килә, «Агыйдел» Башкортстан сәнгать берләшмәсендә рәссам, баш рәссам булып эшли.
3 ел Башкортстан халыклары этнографиясе музеенда гыйльми хезмәткәр, бүлек мөдире булып эшли.
1974 елдан Уфада яши һәм эшли.
2022 елның 23 февралендә Уфада авырудан соң 85 яшендә вафат. Туган шәһәре Дәүләкәндә җирләнә.
Ямалетдиновның әсәрләре Россия халыклары этнографиясе дәүләт музеенда (Санкт-Петербург), Венгрия этнография дәүләт музеенда (Будапешт), М. В. Нестеров исемендәге Башкорт дәүләт сәнгать музеенда (Уфа), Азәрбайҗан халык музеенда (Шеки), «Агыйдел» Башкортстан сәнгать кәсебе акционерлар җәмгыятендә (Уфа), шәхси коллекцияләрдә саклана.

# Ильис Ямалетдинов
## Күргәзмәләре

1964 елдан — республика, шул исәптән махсус (бизәү-гамәли сәнгать), зона, төбәк, Бөтенрусия, башка Союз һәм чит ил махсус (бизәү-гамәли сәнгать, халык кәсепләре) күргәзмәләре катнашучысы.
1969 елдан 1992 елга кадәр Ямалетдинов чит ил бизәү-гамәли сәнгать күргәзмәләрендә профессиональ осталыгын күрсәтү мастер-класслары белән катнашты (Аргентина, Болгария, Алмания, Дания, Гыйрак, Һиндстан, Канада, Польша, Португалия, Америка, Шри-Ланка).
2012 елның апрелендә Уфа сәнгать галереясында Ильис Миңлеәхмәт улы Ямалетдиновның 75 яше тулу хөрмәтенә бизәү-гамәли сәнгате һәм сынлы рәсем сәнгате (живопись) буенча күргәзмә үтте.

# Ильис Ямалетдинов
## Бүләкләре

Башкортстан Республикасының Салават Юлаев исемендәге дәүләт премиясе лауреаты (1985), «Халыклар дуслыгы ордены «Агыйдел» Башкортстан сәнгать берләшмәсендә халык кәсепләре сәнгате изделиеләрен эшләгәне өчен».
Россия рәссамнары Берлегенең күкрәккә тага торган «Духовность. Традиции. Мастерство» Алтын медале иясе; СССРның Халык хуҗалыгы казанышлары күргәзмәсенең (ВДНХ) медаль иясе; «Мастера Большого Урала» халык сәнгать кәсепләре һәм һөнәрләре төбәк күргәзмәсе дипломанты; Россия мәдәният фондының Башкортстан филиалы, агач буенча сырлау һәм бизәү осталары Өченче Бөтенрусия конкурсы дипломанты.
# Закшево (Нидзицкий повяты)

Закшево — Польшаның Вармия-Мазурия воеводалыгы Козлово гминасында урнашкан авыл.

# Закшево (Нидзицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Түбән Новгород өлкәсе мөселманнарының Диния нәзарәте

Түбән Новгород өлкәсе мөселманнарының Диния нәзарәте (рус. Централизованная религиозная организация Духовное управление мусульман Нижегородской области , ДУМ НО), шулай ук Түбән Новгород мөхтәсибәте (рус. Мухтасибат Нижегородской области) ― Түбән Новгород өлкәсе мөселманнарының төбәк дини оешмасы. Диния нәзарәте резиденциясе Түбән Новгород җәмигъ мәчете комлексында урнашкан. Россия Федерациясе мөселманнарының Диния нәзарәте юрисдикциясендә.

# Түбән Новгород өлкәсе мөселманнарының Диния нәзарәте
## Тарих

1950-елларда Горький өлкәсенең кайбер авылларында мәчетләр эшли башлый һәм Горькийда мөселман җәмгыяте теркәлү үтә. 1988 елда дин тотучыларга Түбән Новгород җәмигъ мәчете бинасы кайтарыла, аның базасында 1991 елда СССР мөселманнарының Үзәк Диния нәзарәте составына кергән Түбән Новгород мөхтәсибәте барлыкка килә. 1993 елда Түбән Новгород шәһәре һәм Түбән Новгород өлкәсе мөселманнарының Диния нәзарәте оештырыла. Диния нәзарәте биш мөхтәсибәтне, 57 мәхәллә, крайның барлык мөселманнарын берләштергән, дини мәгариф учреждениеләре эшчәнлеген үзәкләштереп контрольдә тотучы мөһим структура булып тора. Яңа оешманың беренче көннәреннән 2008 елга кадәр аны Түбән Новгород җәмигъ мәчете имам-хатыйбы Гомәр хәзрәт Идрисов(рус.)татар. (1954―2020) җитәкли Гомәр хәзрәт Идрисов җитәкчелегендә 1994 елда «Маһинур» мәдрәсәсе төзелеше тәмамлана һәм беренче студентлар кабул ителә.
Гомәр Идрисовның ирекле рәвештә отставкага китүе сәбәпле, 2008 елның ноябрь аенда узган чираттагы Диния нәзарәте пленумында Түбән Новгород өлкәсе Диния нәзарәте рәисе итеп, әлеге вазифага бердәнбер кандидат, Дзержинск шәһәре җәмигъ мәчете имам-хатыйбы Гаяз хәзрәт Закиров сайланган. Гаяз хәзрәт «Хендай» автомобиле ачкычын алган (Әбу-Хәнифә исемендәге Фондтан бүләк). 2013 һәм 2018 елларда яңадан рәис итеп сайланган.

# Түбән Новгород өлкәсе мөселманнарының Диния нәзарәте
## Структура

Түбән Новгород өлкәсе мөселманнарының Диния нәзарәте составына 63 мәчет, 57 җирле мөселман дини оешмасы керә.

# Түбән Новгород өлкәсе мөселманнарының Диния нәзарәте
## Максат

Диния нәзарәте түбәнновгородлыларны рухи агарту белән шөгыльләнә, Совет хакимияте дистә еллар эчендә җимергән мәчетләрне һәм мөселман белем бирү учреждениеләре системасын торгыза, Ислам турында белемнәрне тарата һәм әхлакый кыйммәтләрне ныгыта.

# Түбән Новгород өлкәсе мөселманнарының Диния нәзарәте
## Басма органнар

2004 елдан «Медина аль-Ислам» 2022 елның 28 июнь көнендә архивланган. газетасы басыла, ул биш ел дәвамында нәшер ителгән «Нур аль-Ильм» бюллетене, рус һәм татар телләрендә чыккан башка газеталарның дәвамы булып тора. Ислам доктринасының фәнни-дини журналы «Минарет» һәм «Ислам на Нижегородчине» журналлары чыгарылган.
# Корам

Корам (каз. Қорам) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Корам
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Боровица (Кырҗали өлкәсе)

Боровица — Болгариянең Кырҗали өлкәсендә урнашкан авыл. Ардино җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Боровица (Кырҗали өлкәсе)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 484 метр биеклектә урнашкан.
# Долхешть (Нямц)

Долхешть — Румыниянең Нямц жудецында урнашкан авыл. Пипириг (коммуна) коммунасына карый.

# Долхешть (Нямц)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 630 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Кампомарцио

Кампомарцио — Италиянең Калабрия төбәге Монастераче өязендә урнашкан торак пункт.

# Кампомарцио
## Географиясе

Кампомарцио Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Кампомарцио
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Немглови

Немглови — Польшаның Лодзь воеводалыгы Целёндз гминаcында урнашкан авыл.

# Немглови
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бенгс (Техас)

Бенгс — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Бенгс (Техас)
## Тарихы

Бенгс шәһәре 1886 елда нигезләнгән.

# Бенгс (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 3,875355 км², 3,818847 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 490 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# 1390-еллар

2 меңьеллык :
XII гасыр — XIII гасыр — XIV гасыр — XV гасыр — XVI гасыр :
Хронологик таблица :
1390 нчы еллар — 1390 елда башланган һәм 1399 елда тәмамланган унъеллык.

# 1390-еллар
## Төп вакыйгалар

* Тамерлан Моголстан гаскәрләрен тар-мар итә.
# Хоэнэмс

Хоэнэмс — Австриянең Форарльберг федераль җирендә урнашкан коммуна. Дорнбирн округы составына керә.

# Хоэнэмс
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 432 метр биеклектә урнашкан. Дорнбирн, Лустенау, Фраксерн, Гётцис, Альтах һәм Дипольдзау коммуналары белән чиктәш.
# Дорфштеттен

Дорфштеттен — Австриянең Түбән Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Мельк округы составына керә.

# Дорфштеттен
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 740 метр биеклектә урнашкан. Санкт-Георген-ам-Вальде, Бернкопф, Исперталь, Санкт-Освальд (Түбән Австрия), Вальдхаузен-им-Штруденгау һәм Димбах (Югары Австрия) коммуналары белән чиктәш.
# Бржевнице (Странни)

Бржевнице (чех. Břevnice) — Чехиянең Урта Чехия крае Странни районында урнашкан авыл.

# Бржевнице (Странни)
## Географиясе

Мәйданы — 0,582 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Бржевнице (Странни)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Бржевнице (Странни)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Бржевнице (Странни)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 72 |
| 1880 | 53 |
| 1890 | 38 |
| 1900 | 48 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 48 |
| 1921 | 44 |
| 1930 | 38 |
| 1950 | 20 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 17 |
| 1970 | 19 |
| 1980 | 22 |
| 1991 | 14 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 16 |
| 2011 | 13 |
| 2021 | 22 |
# Зур Рассоха (Лытва кушылдыгы)

Зур Рассоха — Россия территориясеннән ага торган елга. Пермь крае биләмәләрендә ага. Елга Лытва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 13 км.

# Зур Рассоха (Лытва кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Чулман бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Чулман кушылдыклары бассейны Агыйдел кушылганчы, елга бассейны — Чулман.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 10010100912111100007376
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111100737
* Бассейн коды — 10.01.01.009
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Үлейыэ (Рапла)

Үлейыэ (эст. Ülejõe) — Эстониянең Рапламаа өязендә урнашкан авыл.
# Сапатария

һәм
Сапатария — Португалиянең Лиссабон округына керә торган фрегезия. Собрал-ди-Монте-Аграсу муниципалитетына карый.

# Сапатария
## Географиясе

Мәйданы — 14,4 км².
# Пуккинг

Пуккинг — Австриянең Югары Австрия федераль җирендә урнашкан коммуна. Линц округы составына керә.

# Пуккинг
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 286 метр биеклектә урнашкан. Мархтренк, Хёршинг, Траун (шәһәр), Ансфельден, Нойхофен-ан-дер-Кремс, Альхаминг һәм Вайскирхен-на-Трауне коммуналары белән чиктәш.