yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# (13890) 1186 T-2

(13890) 1186 T-2 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (13890) 1186 T-2
## Тарихы

1973 елның 29 сентябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1186 T-2» саналган.
# Карт (мәҗүсилек)

Карт (Онаеҥ, карт кугыза) — Мари халкының Мари традицион диненең дин әһеле

# Карт (мәҗүсилек)
## Этимологиясе

Сүз болгар теленнән алынган "карт" дигәнне аңлата. Үз мари атамалары да бар — кугыза («карт»), югтич («каһин»), онаеҥ («күрәзәче»), арвуй (ср. фин. arpoja — дәъвачы; вепс. arboi — багучы). Көнчыгыш марилар үз каһиннәрен мулла дип атыйлар. Баш каһин — Кугу Юмо кугыза. Бу аңлатма коми пам; коми-перм. пам; удм. вöсясь, чуаш. йомыська туры килә; болгар телендә абыз. Мөгаен, «юктуч» сүзе «йÿк сүзеннән килеп чыккан, таулы мари телендә юк» — тавыш (тавыш бәйләмнәре яңгыравы), туры булмаган мәгънәдә — тавыш (ышандыру, нинди дә булса фикерне күңелгә салу, фикер, бәяләмә, караш) яки мари теленнән «юкташ» — укырга, мәсәлән, дога укырга.

# Карт (мәҗүсилек)
## Тарихта картлар

Мари каһиненең язмаларда беренче тапкыр искә алу 1345 елда Якшәмбе монастыренда Язмада бар, анда Гәреч кенәзе Андрей Семён улы белән мари кенәзе Никита Байборода (мар. Ош-Пондаш) кызына өйләнгәндә Ветлуга кенәзлегенең баш каһине Шанги көнчесе килеп тантанада булган Гәреч кенәзе Семён Иван улының Евпраксиягә бозык җибәргән.

# Карт (мәҗүсилек)
## Вазифалар

Картларның ярдәмчеләре бар — ÿссö. Картлар җәмәгать җыелышы Погын тарафыннан сайлана. Карт гадәттә 60 яшьтәге яки олырак кеше булмаган (лаеклы кеше булмаса урта яшьтәге кеше), Мари Ходайларын белергә тиеш булган, дәрәҗәле тормыш белән үзен киңәш иткән, тиз һәм җитез сөйләшә алырга тиеш булган. Яңа туган балаларга исем биргән, өйләнүләрне изге иткән һәм үлгәннәрне күмгән.
# Меровац

Меровац (серб. Меровац) — Сербиянең Топлич округы Прокупле җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Меровац
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 382 метр биеклектә урнашкан.

# Меровац
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Чаркасы (Лёзненский районы)

Чаркасы (белар. Чаркасы) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Лёзненский районында урнашкан авыл.

# Чаркасы (Лёзненский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Шалкүде

Шалкүде (каз. Шалкөде) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Шалкүде
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Гартман (ай кратеры)

Гартман (лат. Hartmann) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 63,29 км булган кратер.

# Гартман (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Йоханнес Франц Хартман (1865—1936) хөрмәтенә бирелә.

# Гартман (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1970 елда раслана.
# HD192662

HD192662 — Аккош йолдызлыгында урнашкан ApSrCrEu һәм A P SR CR EU спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,72 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Боялы (Бейпазары)

Боялы (төр. Boyalı) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Бейпазары илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Бозкурт (Денизли)

Бозкурт (төр. Bozkurt) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесенең Денизли иленә караган бер илчедер.

# Бозкурт (Денизли)
## Географиясе

Илче мәйданы — 359 км².
# Гордонвилл (Алабама)

Гордонвилл — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Гордонвилл (Алабама)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 5,6 квадрат миль, 14,504516 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 210 Фут биеклектә урнашкан.
# 208 ел (б. э. к.)

1 меңьеллык (б. э. к.) :
V гасыр (б. э. к.) — IV гасыр (б. э. к.) — III гасыр (б. э. к.) — II гасыр (б. э. к.) — I гасыр (б. э. к.) :
Хронологик таблица :
208 ел (б. э. к.) — безнең эрага кадәр III гасырга кергән ел.

# 208 ел (б. э. к.)
## Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:208 елда (б. э. к.) туганнар

# 208 ел (б. э. к.)
## Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:208 елда (б. э. к.) вафатлар
# Сөгүтдере (Баскил)

Сөгүтдере (төр. Söğütdere) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Баскил илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Авраамий (Чурилин)

Авраами (Адриан Алексей улы Чурилин, 20 август (1 сентябрь) 1867, Морки, Чар өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 12 гыйнвар 1938(1938-01-12) (70 яшь), Архангельск, РСФСР, СССР) — праваслау дин эшлеклесе, Сызран (1926-1928), Нолинск (1928), Скопин (1928-1930), Мари Иле (1931-1935) һәм Пенза һәм Саранск (1935) епискобы.
# Сент-Остреберт (Сен-Маритим)

Сент-Остреберт (фр. Sainte-Austreberthe) — Франциянең Сен-Маритим департаментында урнашкан коммуна.
# Шейинли

Шейинли (әзери. Şeyinli) — Әзербайҗанның Кәлбәҗәр районына караган авыл.
# Сердейра (Арганил)

Сердейра — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. Арганил муниципалитетына карый.

# Сердейра (Арганил)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Колуза (округ, Калифорния)

Колуза — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Колуза шәһәре.

# Колуза (округ, Калифорния)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1850 елда оештырыла.

# Колуза (округ, Калифорния)
## Территориясе

Округ мәйданы 2981 км² тәшкил итә.
# Деро Күчүккараҗавиран (Огузэли)

Деро Күчүккараҗавиран (төр. Dero Küçükkaracaviran) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Газиантеп иле Огузэли илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Самсон (Алабама)

Самсон — Америка Кушма Штатларының Алабама штатында урнашкан шәһәр.

# Самсон (Алабама)
## Тарихы

Самсон шәһәре елда нигезләнгән.

# Самсон (Алабама)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 9,395318 км², 9,395319 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 61 ± 1 метр һәм 62 метр биеклектә урнашкан.
# Аркон (коммуна)

Аркон (фр. Arcomps) — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
# Гөкчеяка (Финике)

Гөкчеяка (төр. Gökçeyaka) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Финике илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Монти-Алегри-ди-Гояс

Монти-Алегри-ди-Гояс — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Гояс штатына карый.

# Монти-Алегри-ди-Гояс
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 3119,808 км² (2016).
# Кече Кызыл урам (Казан)

Кече Кызыл урам (рус. Малая Красная улица) — Казанның тарихи үзәгендә урнашкан урам. Зур Кызыл урамнан башланып, Солтан-Галиев мәйданы тирәсендә тәмамлана. Адамюк һәм Бассейн урамнары белән кисешә. Исеме XVII гасырның азагында хәзерге Карл Маркс, Горький, Пушкин, Зур һәм Кече Кызыл урамнары урынында барлыкка килгән Кызыл бистә буенча бирелгән.

# Кече Кызыл урам (Казан)
## Игътибарга лаек объектлар

* 1 нче йорт — Венецианов йорты (1851 ел, архитектор Ф. Петонди). 1906-1910 елларда шул бинада Казанда китап басу эшенә зур өлеш керткән Гросс басмаханәсе урнашкан булган.
* 14 нче йорт — Н. Җиһановның музей-фатиры (5нче кат, 11нче фатир).

# Кече Кызыл урам (Казан)
## Урам белән бәйле танылган шәхесләр

* Нәҗип Җиһанов (1911-1988), көйязар.
* Лия Шакирова
# Гафурҗан Хәкимҗанов

Хакимҗанов Гафурҗан Хакимҗан улы — хәрби хезмәткәр, полковник.

# Гафурҗан Хәкимҗанов
## Балачагы

Г.Хәкимҗанов 1932 елда Түнтәр авылында туган. Түнтәр җидееллык мәктәбен тәмамлагач Чепья урта мәктәбенә кукырга килә һәм аны 1949 елда тәмамлый. Шул ук елны хәрби һава училищесына укырга керә һәм аны уңышлы тәмамлый.

# Гафурҗан Хәкимҗанов
## Совет Армиясендә хезмәте

Г.Хәеимҗанов Советлар Союзының күп почмакларындагы хәрби һава частьларында инженер- техник булып хезмәт итә. Аның бурычы—хәрби очышларның куркынычсызлыгын тәэмин итү була. Үз хезмәтен иң кырыс таләпләр югарылыгында башкара ул, бернинди көтелмәгән ситуацияләргә урын калдырмый. Югары командованиенең рәхмәт хатлары, күпсанлы хөкүмәт бүләкләре, хезмәтендәге эзлекле үсеше (ә мондый четерекле хезмәттә бу сирәк очрый торган хәл) менә шул турыда сөйли. Хезмәтендәге осталыгын һәм булганлыгын исәпкә алып командование Г.Хакимҗановны Н.Е.Жуковский исемендәге хәрби һава инженерлык академиясенә укырга җибәрә. Монда аңа беренч космонавт Ю.А.Гагарин белән бергә уку бәхете насыйп була.

# Гафурҗан Хәкимҗанов
## Җәмәгать эшчәнлеге

Г.Хәкимҗанов туган авылына, әти-әисе, туганнары янына еш кайта иде. Кайткан саен үзе укыган Түнтәр мәктәбенә килеп балалар белән бик матур очрашулар, әңгәмәләр үткәреп килде. Отставкага чыкканнан соң якташыбыз Мәскәү өлкәсендә яши һәм шунда 2001 елда вафат була.

# Гафурҗан Хәкимҗанов
## Чыганаклар:

Р.Зарипов Тирән тамырлы Түнтәрем, 2008.
Р.Зарипов Бакыйлыкка күчкән әби-бабаларыбыз рухына бер дога, 2021.
Г.Мөхәммәтшин Балтач энциклопедиясе (Р.Зарипов туплап биргән мәгълүмат), 1 том, 2006.
# Сьвецихово

Сьвецихово — Польшаның Диңгез буе воеводалыгы Дамница гминасында урнашкан авыл.

# Сьвецихово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вигодне

Вигодне — Польшаның Мазовия воеводалыгы Хынув гминасында урнашкан авыл.

# Вигодне
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Хассельфельде

Хассельфельде (алман. Hasselfelde) — Алманиянең Саксония-Анхальт җирендә урнашкан коммуна.

# Хассельфельде
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 74,28 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 488 метр биеклектә урнашкан.
# Хлум (Страконице)

Хлум (чех. Chlum) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Страконице һәм Блатня районында урнашкан авыл.

# Хлум (Страконице)
## Географиясе

Мәйданы — 6,211791 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 473 ± 1 метр һәм 477 метр биеклектә урнашкан.

# Хлум (Страконице)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Хлум (Страконице)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Хлум (Страконице)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 292 |
| 1880 | 288 |
| 1890 | 298 |
| 1900 | 323 |
| 1910 | 335 |
| 1921 | 291 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 276 |
| 1950 | 227 |
| 1961 | 194 |
| 1970 | 179 |
| 1980 | 176 |
| 1991 | 159 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 173 |
| 2014 | 194 |
| 2016 | 196 |
| 2017 | 195 |
| 2018 | 199 |
| 2019 | 202 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 198 |
| 2021 | 202 |
| 2021 | 197 |
| 2022 | 203 |
| 2023 | 200 |
| 2024 | 205 |
# Нестюковская

Нестюковская (рус. Нестюковская) — Архангельск өлкәсенең Вельск районы составына керүче авыл.

# Нестюковская
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Кыш озын, салкын, ә җәй кыска, гадәттә җылы, яисә салкынча. Кырау җәен дә күзәтелә. Җәй көне циклоннар активлыгы сүлпәнәя, көзен исә киресенчә, үсә, шуңа күрә дә явым-төшем күләме арта. Көз белән яз салкын.

# Нестюковская
## Сәгать поясы

Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.

# Нестюковская
## Халык

2010 елда биредә 170 кеше яшәве билгеле.
2010 елгы җанисәп буенча авылда руслар (100%) яши.
# Люри-сюр-Арнон

Люри-сюр-Арнон (фр. Lury-sur-Arnon) — Франциянең Шер департаментында урнашкан коммуна.
# Врбица (Заечар)

Врбица (серб. Врбица ) — Сербиянең Заечар округы Заечар җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Врбица (Заечар)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 194 метр биеклектә урнашкан.

# Врбица (Заечар)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# ATF7

ATF7 (ингл. Activating transcription factor 7) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# PROX1

PROX1 (ингл. Prospero homeobox 1) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Гутенаккер

Гутенаккер — Алманиянең Рейнланд-Пфальц җирендә урнашкан коммуна.

# Гутенаккер
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 3,83 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 278 метр биеклектә урнашкан.
# Еклюзье-Во

Еклюзье-Во (фр. Éclusier-Vaux) — Франциянең Сомма департаментында урнашкан коммуна.
# Сәуле (Караганды өлкәсе)

Сәуле (каз. Сәуле) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Сәуле (Караганды өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Халфети (Һалфети)

Халфети (төр. Halfeti) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Һалфети илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Иһсание (Кепсут)

Иһсание (төр. İhsaniye) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Кепсут илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Борувек (Люблин воеводалыгы)

Борувек — Польшаның Люблин воеводалыгы Жулкевка гминаcында урнашкан авыл.

# Борувек (Люблин воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Нью-Альбион (Нью-Йорк)

Нью-Альбион — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Нью-Альбион (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Нью-Альбион (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 36,32 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 549 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Лоренс (Массачусетс)

Лоренс — Америка Кушма Штатларының Массчусетс штатында урнашкан шәһәр.

# Лоренс (Массачусетс)
## Тарихы

Лоренс шәһәре 1655 елда нигезләнгән.

# Лоренс (Массачусетс)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 19,242073 км², 19,180344 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 11 метр биеклектә урнашкан.
# Небилер (Дөшемеалты)

Небилер (төр. Nebiler) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Дөшемеалты илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Суходол чокырындагы атсыз елга

Суходол чокырындагы атсыз елга — Мочегай елгасы кушылдыгы. Ырынбур өлкәсенең Әсәкәй районы биләмәләрендә ага. Елга озынлыгы 10 км.

# Суходол чокырындагы атсыз елга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Түбән Идел бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Асбассейн юк, елга бассейны — Куйбышев сусаклагычыннан алып Каспийга койганчыга кадәр Идел елгасы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 11010000812112100007893
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112100789
* Бассейн коды — 11.01.00.008
* ГӨ буенча саны — 12
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Альварес Җиһаншин

Әлварес Җиһаншин (Әлварес Габдулла улы Җиһаншин, 7 ноябрь 1937(1937-11-07) (86 яшь), Казан, РСФСР, СССР — , ) — агроном, авыл хуҗалыгы фәннәре нәмзәте (1968), ТАССРның атказанган агрономы (1984), РФ дәүләт премиясе дауреаты (1995).
# Алерия

Алерия (фр. Aleria) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Гизоначча кантонына карый.

# Алерия
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 58,33 км².
# Чичестер (Нью-Гэмпшир)

Чичестер — Америка Кушма Штатларының Нью-Гэмпшир штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Чичестер (Нью-Гэмпшир)
## Тарихы

Огачи шәһәре 1727 елда нигезләнгән.

# Чичестер (Нью-Гэмпшир)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 21,2 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 164 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Мостовая (Реж шәһәр округы)

Мостовая (рус. Мостовая) — Свердловск өлкәсенең Реж шәһәр округы составына керүче авыл.

# Мостовая (Реж шәһәр округы)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Мостовая (Реж шәһәр округы)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (97%).
# (16057) 1999 JO75

(16057) 1999 JO75 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16057) 1999 JO75
## Тарихы

1999 елның 6 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JO75» саналган.
# Шоштань

һәм
Шоштань — Словениянең Шоштань (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Шоштань
## Географиясе

Мәйданы — 3,7 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 361 метр биеклектә урнашкан.
# Сареда

Сареда — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Тобыш елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 67 км.

# Сареда
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300212103000080208
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103008020
* Бассейн коды — 03.05.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Пояна (Криштиору-де-Жос, Бихор)

Пояна — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. Криштиору-де-Жос (коммуна) коммунасына карый.

# Пояна (Криштиору-де-Жос, Бихор)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Ри (Орн)

Ри (фр. Ri) — Франциянең Орн департаментында урнашкан коммуна.
# Сан Фермо Биз (Белуно)

Сан Фермо Биз — Италиянең Венеция төбәге Беллуно өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Фермо Биз (Белуно)
## Географиясе

Сан Фермо Биз Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Сан Фермо Биз (Белуно)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Яшь педагог (журнал)

Яшь педагог — иҗтимагый-сәяси һәм әдәби журнал. Казан Көнчыгыш педагогика институтының ВКП(б) һәм БЛКЯБ ячәйкәләре органы. 1926-1929 елларда Казан шәһәрендә татар телендә нәшер ителә, барлыгы 7 саны чыга. Мөхәррир – Г. Шәрәф.
# Черневице (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

һәм
Черневице — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Хоцень һәм Влоцлавский повет гминаcында урнашкан авыл.

# Черневице (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Брюсов урамы (Казан)

Брюсов урамы (рус. Брюсова улица) — Казанның Киров районында, Бишбалта бистәсендә урнашкан урам.

# Брюсов урамы (Казан)
## Географиясе

Зур урамнан башланып, Бишбалта зиратына барып җитеп тәмамлана.

# Брюсов урамы (Казан)
## Тарих

Хәзерге исемен 1953 елның 1 октябреннән йөртә.

# Брюсов урамы (Казан)
## Шәхесләр

* Владимир Иовлев, Советлар Берлеге каһарманы.
# Узуе-ле-Дуаян

Узуе-ле-Дуаян (фр. Ouzouer-le-Doyen) — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
# (278) Паулина

(278) Паулина (лат. Paulina) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (278) Паулина
## Тарихы

1888 елның 16 маенда Иоганн Пализа тарафыннан Вена обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «ук әлеге атамасы» саналган.
# WDR3

WDR3 (ингл. WD repeat domain 3) — кешенең 1-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Варис Хәсәнов

Варис Габдулла улы Хәсәнов (12 май 1941 ел, СССР, ТАССР, Казан) - рәссам, Мәскәү Рәссамнар берлеге әгъзасы.

# Варис Хәсәнов
## Биографиясе

1941 елның 12 маенда Казан шәһәрендә туган.
Җиде сыйныфны тәмамлаганнан соң, 1956 елда Казан сәнгать училищесына укырга керә. 18 яшендә иң яхшы эскиз өчен - Мәскәүгә бару өчен конкурста премия ала. 1961 елда Н.Островский исемендәге Ташкент театр-сәнгать институтына сәнгать факультетының рәсем сәнгате бүлегенә укырга керә.
3 курстан Совет Армиясенә алына, анда ул «Фашист Германиясен җиңүгә 25 ел» медале белән бүләкләнә.
1966 елда Ленинградның И. Е. Репин исемендәге рәсем сәнгате, скульптура һәм архитектура институтына укырга керә.
1971-1975 елларда Казанда эшли. Аннан Мәскәүгә күчә.
Варис Хәсәновның исеме Германиядә нәшер ителгән барлык чор һәм халыклар рәссамнарының «Albqemahue Kunstler» дөньякүләм сәнгать тарихы антологиясенә, шулай ук Казанда чыгарылган татар энциклопедик сүзлегенә кертелгән.

# Варис Хәсәнов
## Соңгы үргәзмәләре

Мәскәү рәссамнарының «Җир һәм кешеләр» күргәзмәсе, Смоленск шәһәре, 1993 ел.
Халыклар дуслыгы галереясеннән күргәзмә, В. И. Ленин Үзәк музее, Мәскәү, 1994 ел.
Татар рәссамнары күргәзмәсе, «Кытай-шәһәр» галереясе, Мәскәү, 1995 ел.
Мәскәү һәм Казан шәһәре татар рәссамнары күргәзмәсе, «Кузьминки» мәдәни үзәге, 2002 ел.
Мәскәү рәссамнарының «Рәсем сәнгатендә төс» күргәзмәсе, ЦДХ, Мәскәү, 2006 ел.
# Изем

Изем — Башкортстанның Шаран районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452633, ГАТОБК коды — 80258845005.
# Бабоневка

Бабоневка (белар. Бабонеўка) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Карэлицкий районында урнашкан авыл.

# Бабоневка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Колый (Чиләбе өлкәсе)

Колый (рус. Кулуево) — Чиләбе өлкәсенең Аргаяш районы составына керүче авыл.

# Колый (Чиләбе өлкәсе)
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Колый (Чиләбе өлкәсе)
## Сәгать поясы

Колый (Чиләбе өлкәсе) Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Колый (Чиләбе өлкәсе)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (21%), татарлар (8%), башкортлар (70%).

# Колый (Чиләбе өлкәсе)
## Шәхесләр

* Вәкил Җәләлетдинов (1955), җырчы (баритон), Башкортстанның халык артисты (2002).