yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Говинд Дэв Җи

Вайшнава Говинд Дэв Җи гыйбадәтханәсе Һиндстанда Раджастхан штатында Җайпур районында урнашкан. Ул Җайпурның Сити Пэлэсы комплексында урнашкан. Муртины җиңел итеп Сити Сараеннан күреп була. Гыйбадәтханә Говинд Дэв Җига (Ходай Кришнага багышланган). Бу гыйбадәтханә Вриндаванның 7 Тһакур гыйбадәтханәләре арасында - Радһаваллабһ җи, Шри Бэнки Биһари Җи, Шри Говинда Дэв Җи һәм тагын дүртесе. Илаһның поты (муртисы) бирегә Вриндаваннан Җайпур нигезләүчесе Раджа Саваи Җаи Сингһ II тарафыннан китерелгән булган. Популяр риваять буенча гыйбадәтханәдә Ходай Кришнаның сурәте Кришнаның Җирдә инкарнациясе вакытында формасына охшаш.

# Говинд Дэв Җи
## Риваять

Риваять буенча, Ходай Говинд Дэвҗиның сурәте шулай ук "Баҗракрит" булрак атала, бу аның Баҗранабһ тарафыннан ясалганын күрсәтә - бу Ходай Кришнаның оныгының угылы. 5000 ел элек Шри Баджранабһка якынча 13 ел булганда, ул дәү әнисеннән Ходай Шри Кришнаның кыяфәте ничек булганы турында сораган; шуннан соң ул аннан бирелгән күрсәтмә буенча сурәт ясаган. Шулай да ул, потның табаннары гына Ходай Шри Кришнаныкына охшаш дип әйткән. Ул башка сурәтне эшләгән, шулай да аңа күкрәге Ходай Шри Кришнаныкына охшаш дип әйтелгән булган. Шуннан соң, ул өченче сурәтне ясаган һәм аңа карап ул тыйнаклыгын күрсәтер өчен йөзен вуаль белән каплаган һәм пот нәкъ Ходай Шри Кришна кебек булганына ишарә иткән. Беренчесе "Мадан Моһанҗи" буларак мәгълүм булган. Икенчесе Ходай "Гопинатһҗи" дип аталган булган һәм өченчесе Кришна Ходаена охшаш булганы ХОДАЙ "Говинд Дэвҗи" дип атала. Гасырлар узу белән Һинд мәдәниятенең даны онытылган булган һәм вакыт комнары җыелган булган. Һәр башка әйбер белән бу дәрәҗәле илаһи сурәтләр кешеләр хәтирәсеннән шулай ук югалтылган булган. 500 ел элек тирәсе, риваять буенча Шри Чайтанья Махапрабху өйрәнчекләрнең берсен Говинда потын казып чыгарырга сораган, ул Могол мародёрларыннан яклау өчен күмелгән булган. Говинд дэвҗи гыйбадәтханәсендә югары тере рухи атмосфера, ул тугърыларның йөрәкләрен яшь итә һәм Ходай Кришнаның яратучы энергиясе аларны материализм эффектларыннан бушата һәм җанны тынычлыкның олырак патшалыкларына алып китә. Вайшнавитлар өчен, аеруча Ходай Кришна тарафдарлары өчен, бу Вриндаваннан тыш иң әһәмиятле гыйбадәтханәләрнең берсе булып тора. 'Аартилар' һәм 'Бһог' көненә җиде мәртәбә Илаһның пәрдәсе 'Даршан' өчен ачылганда җиде мәртәбә тәкъдим ителә. Меңнәрчә тугърылар гыйбадәтханәгә көн саен киләләр һәм Джнамаштами вакытында хәттә тагын да күбрәк тугъры килә.

# Говинд Дэв Җи
## Аартида Говинд Дэв Җиның вакытлары

| Аарти | Вакыт |
| Мангла | 4:45 to 5:15 AM |
| Дһуп | 7:45 to 9:00 AM |
| Шрингар | 9:30 to 10:15 AM |
| Раджбһог | 11:00 to 11:30 AM |
| Гвал | 17:30 to 18:00 PM |
| Сандһья | 18:30 to 19:45 PM |
| Шаян | 20:45 to 21:15 PM |
Говинд Дэв Җи Гыйбадәтханәсендә көненә 7 аарти бар һәм шул вакытта тугърылар Ходай Говинд даршанына ия була алалар
# Аргеландер (ай кратеры)

Аргеландер (лат. Argelander) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 34 км булган кратер.

# Аргеландер (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Фридрих Вильгельм Август Аргеландер (1799—1875) хөрмәтенә бирелә.

# Аргеландер (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Дҗаке

Дҗаке (серб. Ђаке) — Сербиянең Топлич округы Куршумлия җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Дҗаке
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 773 метр биеклектә урнашкан.

# Дҗаке
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Локалита Баньяра (Ровиго)

Локалита Баньяра — Италиянең Венеция төбәге Петторацца-Гримани өязендә урнашкан торак пункт.

# Локалита Баньяра (Ровиго)
## Географиясе

Локалита Баньяра Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Локалита Баньяра (Ровиго)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# NGC 7764

NGC 7764 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7764
## Тарихы

Әлеге галактика 1836 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ходиш (Арад)

Ходиш — Румыниянең Арад жудецында урнашкан авыл. Бирса (коммуна) коммунасына карый.

# Ходиш (Арад)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 200 метр биеклектә урнашкан.
# Зинаида Смирнова

Зинаида Ивановна Смирнова (1923 елның 4 октябре, Мәскәү) — совет санинструкторы, медицина хезмәте гвардиясе старшинасе, Бөек Ватан сугышында катнашучы, Ленин (1944), Кызыл Байрак орденнары, Флоренс Найтингейл исемендәге медаль һәм башка медальләр белән бүләкләнгән. Бендер шәһәренең Мактаулы гражданины(1974).
Бөек Ватан сугышы елларында 600 дән артык яраланган солдат һәм офицерны сугыш кырыннан алып чыга.

# Зинаида Смирнова
## Биографиясе

Зинаида Ивановна 1923 елның 4 октябрендә Мәскәү шәһәрендә туа, аннары 1937 елда гаиләсе белән Куйбышев шәһәренә күчеп килә. Зинаида Смирнова мәктәптә укый, сандружинниклар һәм шәфкать туташлары курсларында укый. Бөек Ватан сугышы башланганда Зинаида унсигез яшь тулмаган була, 1941 елның 16 июлендә Кызыл Армия сафларына алына. Санинструкторлар әзерлек курсын үтеп, бер айдан фронтка озатыла, Смоленск оборонасында катнаша , Мәскәү янында сугышта катнаша, Сталинград урамнарыннан яралы сугышчыларны чыгара һәм медицина ярдәме күрсәтә.. Аннары Зинаида Ивановна Смирнова-санинструктор, старшина медицина хезмәте гвардиясе 15 нче гвардия Кызыл Байрак укчылар дивизиясенә күчерелде. Харьков, Кривой Рог һәм башка шәһәрләрне азат итә. 1943 елдан башлап Зинаида Ивановна ВКП(б) әгъзасы булып тора).
1944 елның апрелендә, Днестрның уң як ярында хәрби хәрәкәтләр вакытында станок пулеметыннан Варница Смирнова 20 немец солдатын һәм офицерын юк итә һәм кырдан 20дән артык яраланган совет солдатын һәм офицерын чыгара.. Варницк плацдармдагы батырлыгы өчен Ленин ордены белән бүләкләнә..
Зинаида Ивановна Смирнова кырдан 600дән артык яраланган совет солдатын һәм офицерын алып чыга, үзе алты мәртәбә яралана, шул исәптән өч авыр яра ала, һәм ике контузия ала, госпитальдә дәвалана. Кызыл Байрак ордены һәм медальләр белән бүләкләнә. 1944 елның октябрендә госпитальдән алтынчы (өченче — авыр) яраланганнан соң, сугыш инвалид документын ала. Аннары Куйбышев шәһәренә кайта. Зинаида Ивановна институтны тәмамлый,Куйбышев өлкәсенең Ставрополь шәһәрендә юридик консультациядә адвокат булып эшли..
1971 елда Флоренс Найтингейл исемендәге медаль белән бүләкләнә, 1974 елда Смирнова Зинаида Ивановнага "Бендер шәһәренең Мактаулы гражданины" дигән мактаулы исем бирелә.

# Зинаида Смирнова
## Бүләкләре

* Ленин ордены,
* Кызыл Байрак ордены,
* Флоренс Найтингейл исемендәге Медаль,
башка медальләр,
* Бендер шәһәренең Мактаулы гражданины.
# Ювалычаер (Елдызэли)

Ювалычаер (төр. Yuvalıçayır) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Сивас иле Елдызэли илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Кара күл (күл, Биектау районы)

Кара күл — Россиядәге күл. Татарстан Республикасы Биектау районында шул ук исемдәге Каракүл авылдан көньяктарак урнашкан. Ашыт һәм Питиал елгалары субүләре янында урнашкан. 1978 елдан бирле табигать һәйкәле.

# Кара күл (күл, Биектау районы)
## География

Күлнең көнчыгыш яры калкулыклы һәм киң яфраклы урман белән капланган. Су күләме 400 мең м3. Күлнең озынлыгы 820 м, иң зур киңлеге 220 м, уртача тирәнлеге 4 м га якын, иң зур тирәнлеге 10 м.Су көзгесе мәйданы 10 га.
Күл катлаулы, озынча формада, барлыкка килүе карст күренеш катламы белән бәйле. Ике күл плёcы (акрылып торган өлеше) ермак белән тоташкан. Җир асты сулары белән тотырыклы тулылана.

# Кара күл (күл, Биектау районы)
## Гидрология

Суның минераллеге 153 мг/л), катылыгы 7,8 мг-экв/л, суның тибы гидрокарбонат-хлорлы-кальцийлы. Үтә күренмәлелеге 200 см га кадәр. Тау токымнары известьташ-доломиттан тора. Бу тиз эри торган токым тирән ятмый. Әйтергә кирәк, Ашыт бассейны күлләренә карст килеп чыгышы хас. Аларның барысының да диярлек ярлары текә, тирән чокырлары бар һәм карст каналлары һәм атмосфера явым-төшемнәре буенча күтәрелүче артезиан сулары белән туклана (чокырның тирәнлеге - Урман һәм Карасу күлләре - 15-20 м).
1978 елдан Татарстан Республикасының табигать һәйкәле (1978).
# GSC3182-1231

GSC3182-1231 — Аккош йолдызлыгында урнашкан A2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 9,43 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Мир (Баранавицкий районы)

Мир (белар. Мір) — Белоруссиянең Брест өлкәсе Баранавицкий районында урнашкан авыл.

# Мир (Баранавицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас, дәүләттә иң җылы климат шушы төбәктә. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза.
# Вияле (Перуҗа)

Вияле — Италиянең Умбрия төбәге Дерута өязендә урнашкан торак пункт.

# Вияле (Перуҗа)
## Географиясе

Вияле Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Вияле (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ченджо

Ченджо — Италиянең Лигурия төбәгендә урнашкан коммуна. Савона провинциясе составына керә.

# Ченджо
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 360 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Кайро-Монтенотте, Коссерия, Миллезимо, Монтецемоло, Роккавиньяле һәм Саличето коммуналары белән чиктәш.
# NGC 2696

NGC 2696 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 2696
## Тарихы

Әлеге галактика 1886 елда Америка астрономы Ормонд Стоун тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 66.04 см (26 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Мишов

Мишов (чех. Míšov) — Чехиянең Пльзень крае Пльзень-юг һәм Q89342796? районында урнашкан авыл.

# Мишов
## Географиясе

Мәйданы — 9,882768 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 620 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Мишов
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Мишов
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Мишов
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 442 |
| 1880 | 477 |
| 1890 | 444 |
| 1900 | 371 |
| 1910 | 327 |
| 1921 | 319 |
| 1930 | 285 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 229 |
| 1961 | 229 |
| 1970 | 185 |
| 1980 | 139 |
| 1991 | 114 |
| 2001 | 121 |
| 2011 | 103 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 109 |
| 2016 | 113 |
| 2017 | 115 |
| 2018 | 114 |
| 2019 | 120 |
| 2020 | 121 |
| 2021 | 119 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 107 |
| 2022 | 112 |
| 2023 | 111 |
| 2024 | 111 |
# HD53898

HD53898 — Җәүза йолдызлыгында урнашкан A0 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 7,83 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# (6644) Jugaku

(6644) Jugaku (лат. Jugaku) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6644) Jugaku
## Тарихы

1991 елның 5 гыйнварында А. Такахаси, К. Ватанабэ тарафыннан Китами обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 AA» саналган.
# Гранит (Юта)

Гранит — Америка Кушма Штатларының Юта штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гранит (Юта)
## Географиясе

Гранит халык санын алу урыны мәйданы — 3,294714 км², 5,372405 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1564 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Агаҗанлы

Агаҗанлы (әзери. Ağacanlı) — Әзербайҗанның Һаҗыкабул районына караган авыл.
# Тадеушево

Тадеушево — Польшаның Великопольское воеводалыгы Чрода-Велкопольска гминасында урнашкан авыл.

# Тадеушево
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Котимуш

һәм
Котимуш — Португалиянең Гуарда округына керә торган фрегезия. Транкозу муниципалитетына карый.

# Котимуш
## Географиясе

Мәйданы — 13,48 км².
# Ак Барс

* «Ак Барс Банк» ГАҖ — Россия акционер коммерция банкы.
* Ак Барс — Континенталь хоккей лигасында чыгыш ясаучы профессиональ хоккей клубы.
* Ак Барс Аэро — Татарстан һава ширкәте.
* Ак Барс Арена (2019 елның ноябренә кадәр «Казан-Арена», «Kazan-Arena») — Казанда урнашкан футбол стадионы. Рубин футбол клубының өй стадионы.
* «Ак Барс — Динамо» — суперлигада чыгыш ясаучы профессиональ туплы хоккей клубы.
# Дерекөй (Бозкыр)

Дерекөй (төр. Dereköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Конья иле Бозкыр илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Венкель

Венкель (фр. Winkel) — Франциянең Югары Рейн департаментына караган коммуна, Альткирш кантонына карый.

# Венкель
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 7,87 км².
# Ту-334

Ту-334 — 1990 елларының азагында ОКБ Туполев тарафыннан эшләнгән Россия Федерациясе якынмагистраль пассажир очкычы. Ту-334 иске Ту-134, Ту-154Б һәм Як-42 очкычларын алмаштырырга тиеш иде.
Ту-334 2003 елдан Казанда КАПО заводында җитештерелде, ләкин Ту-334 проекты Погосян җитәкчесендәге ОАК ясый торган Superjet-100 очкычының конкуренты булганга күрә, тегеләре аңа махсус аяк чалалар, дигән фикер йөри. Әлегә (2013 ел) 5 данә Ту-334 ясалды.
Ту-334 очкычында берничә мөһим өстенлек Superjet-100 очкычы алдында бар:
* Бәясе: Ту-334 — 18-22 млн. доллар тора; Superjet-100 — 38-40 млн. доллар тора.
* Двигатель: Ту-334 очкычында двигательләр койрыкта югарыда урнашкан, Superjet-100 очкычының канатларында 40 см. җир өстеннән урнашкан, шуңа күрә күбесе Россия һава аланында Superjet-100 кулланып булмый.
* Ту-334 очкычы 97%ка Россия җиһазларыннан тора. Superjet-100 очкычы 10-15%ка Россия җиһазларыннан гына тора.
* Россия Төньяк салкын өлкәләрендә Superjet-100 куллануы шик астында була, чөнки чит ил җиһазы шул каты хәлдә ватыла ала. Ту-334 эшенең температура киңлеге -50 С +50 С диярлек була.
* Сухой авиаширкәте хәрби очкычлары гына җитештерә иде, граждан очкычы җитештерүе тәҗрибәсе бөтенләй юк. Туполев Бюросы — танылган, аталган һәм тикшерелгән граждан очкычының җитештерүче.
Superjet-100 очкычында бер өстенлек генщ Ту-334 очкычы алдында бар:
2003 елның 30 декабрендә Ту-334-100 очкычы СТ231-Ту-334-100 сертификаты алды.
Ту-334 фюзеляжы Ту-204 аркылы кисеме кебек, Ту-334 һәм Ту-204 60%ка унификациянгән. Ту-334 очкычы 97%ка Россия җиһазларыннан тора.

# Ту-334
## Очу-техникалык бәяләмәләре

| Бәяләмә | Ту-334-100 |
| Беренче очыш | 8 февраль, 1999 |
| Файдалану башы | 2003 |
| Канат киңлеге | 29.8 м |
| Озынлыгы | 31.3 м |
| Фюзеляж киңлеге | 3,8 м |
| Койрык биеклеге | 9.4 м |
| Канат мәйданы | 83.2 м² |
| Иң зур сәүдә йөкләнеше | 12 000 кг |
| Иң зур ягулык салуы | 10 100 кг |
| Иң зур очып китү авырлыгы | 47 900 кг |
| Пассажир сыйдырышлыгы | 102 |
| Салон киңлеге | 3.57 м |
| Салон биеклеге | 2,11 м |
| Экипаж | 3 |
| Крейсер тизлеге | 820 км/ч |
| Иң зур тизлек | 850 км/ч |
| Хезмәт түшәме | 11 000 м |
| Иң күп ягулык белән очыш озынлыгы | 3 150 км |
| Иң зур сәүдә йөкләнеше белән очыш озынлыгы | 2 040 км |
| Двигательләр | Д-436Т1, 2 x 7500 кгс |
| Уртак сәгатьтәге ягулыкның тотылуы (Иң зур сәүдә йөкләнеше) | 1 700 кг/сәг чагыштырма ягулыкның тотылуы: 23.4 г/пасс.-км |
| Кирәкле очып менү-төшү юл озынлыгы | 1820 м |

# Ту-334
## Тасвирлама

Ту-334 — Т-гәүдәле каурыйлы (иске Ту-134 кебек), койрыкта урнаштырган ике двигательле очкычы. Ту-334 һәм Ту-204 60%ка унификациянгән. Ту-334 очкычы 97%та Россия җиһазларыннан тора.
# Яңатекес

Яңатекес (каз. Жаңатекес) — Казакъстанның Алматы өлкәсендә урнашкан авыл.

# Яңатекес
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Апуш

Апуш (псевдоним, чын исем-фамилиясе Габдулла Гатауллин, 1894 ел, РИ, Пермь — билгесез) — XX гасыр башында шигърияткә килгән татар шагыйре, Ватандашлар сугышында фронт газеталары хезмәткәре, сугыштан соң Уралда җаваплы фирка-совет эшендә.

# Апуш
## Тәрҗемәи хәле

1894 елда Пермь шәһәрендә хезмәткәр гаиләсендә туа. Туган шәһәрендә мәдрәсәдә, аннары һөнәр мәктәбендә белем ала. 1913 елдан Уфада һөнәр мәктәбендә укыта. Беренче бөтендөнья сугышына солдат итеп алына.
Инкыйлабтан соң Пермьдә чыккан гәҗитләрдә наборщик булып эшли. 1919 елда РКП(б) сафларына керә. Ватандашлар сугышы елларында Эшче-Крестьяннар Кызыл Армиясенең Көнчыгыш фронты сәяси идарәсе тарафыннан 1919 елдан татарча чыгарылган гәҗитләрдә (мәсәлән, «Коммунист» гәҗитендә) хезмәткәр булып катнаша. Фронт гәҗитләрендә һәм «Кызыл Урал» гәҗитендә «Апуш» псевдонимы астында инкыйлаби пафос белән язылган шигырьләрен (мәсәлән, «Эшче, Уралга!», 1919) бастыра. «Инкыйлаб чаткылары» дип исемләнгән аерым шигырьләр җыентыгы чыгара.
Ватандашлар сугышы тәмамлангач, Уралда җаваплы фирка-совет эшендә.

# Апуш
## «Эшче, Уралга!»

   | Әйдә алга! Бай Уралга! Уралга – алга таба! Анда байлык, бар хәзинә, - Данлыклы тауга таба ! Әйдә алга! Ал да мылтык, Туп-туры алга таба! Хуҗа бул син бай Уралга! Уралга – алга таба! | Сал күзеңне зур Уралга: Анда вәхшәт, анда төн, Анда җәбер, анда золым, Ярлыга юк анда көн. Син рәхимле, син шәфкатьле, Суз кулны анда таба! Анда эшче нык богауда, Ярдәмгә –алга таба! | Мен Уралга! Ку барын да... Синдә бар көч, бар корал. Юк урын анда залимга! Ул безнең саф, пакъ Урал! Мен Уралга! Арчылсын тиз, Түкмәсен яшь киң Урал, Эл байрагын эшчеләрнең, Ярлыга – ул, бай Урал! | Ялтырат сөнге, кылычны, Уралга атлау белән, Мактан син эшче Уралда Кызарган байрак белән. Әйдә алга! Кор мылтык шунда таба! Тот та байрак, алга омтыл – Данлыклы тауга таба! (1919) |
# Амаж

Амаж (фр. Amage) — Франциянең Югары Сона департаментына караган коммуна.

# Амаж
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 6,54 км².
# Черцитело (Козенца)

Черцитело — Италиянең Калабрия төбәге Фирмо өязендә урнашкан торак пункт.

# Черцитело (Козенца)
## Географиясе

Черцитело Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Черцитело (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Вердетс

Вердетс (фр. Verdets) — Франциядә урнашкан коммуна, Атлантик Пиренейлар департаментында урнашкан.
# Франкенберг (Эдер)

Франкенберг — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.

# Франкенберг (Эдер)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 124,86 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 296 метр биеклектә урнашкан.
# IC 4670

IC 4670 — Кавәс йолдызлыгы чикләрендә урнашкан планетар томанлык .

# IC 4670
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 4670, GSC 06262-00349, IRAS 17521-2144, 2MASS J17550707-2144398, ESO 589-20, 2MASS J17550701-2144401, DENIS J175507.0-214440, GCRV 10358, GSC2 S223100057, NVSS J175507-214440, PK 007+01 1, UCAC2 23192123, UCAC4 342-116269, CSI-21-17522, SCM 169, F3R 255 һәм WEB 14803 буларак та сурәтләнә.
# Зарачаны (Лидский районы)

Зарачаны (белар. Зарачаны) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Лидский районында урнашкан авыл.

# Зарачаны (Лидский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Фатиһ (Полатлы)

Фатиһ (төр. Fatih) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Полатлы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Балым (Эгыйль)

Балым (төр. Balım) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Эгыйль илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Трейд-Лейк (Висконсин)

Трейд-Лейк — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Трейд-Лейк (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 91,9 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 288 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гурбешть (Спинуш, Бихор)

Гурбешть — Румыниянең Бихор жудецында урнашкан авыл. Спинуш (коммуна) коммунасына карый.

# Гурбешть (Спинуш, Бихор)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Ешилли

Ешилли (төр. Yeşilli) — Төркия Җөмһүриятенең Мардин иленә караган бер шәһәре.
# Алворада

Алворада (порт. Alvorada) — Бразилиянең Риу-Гранди-ду-Сул штатында урнашкан шәһәр һәм муниципалитет.

# Алворада
## Тарих

1965 елда нигезләнгән.
# .bw

.bw — Ботсванның югары дәрәҗәле милли домены.
# Врановска Вес

Врановска Вес (чех. Vranovská Ves) — Чехиянең Көньяк Моравия крае Зноймо, Зноймо һәм Зноймо районында урнашкан авыл.

# Врановска Вес
## Географиясе

Мәйданы — 4,298017 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 385 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Врановска Вес
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Врановска Вес
## Тарихы

Авыл җирләре элек Моравия тарихи төбәгенә караган.

# Врановска Вес
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 563 |
| 1880 | 572 |
| 1890 | 543 |
| 1900 | 641 |
| 1910 | 752 |
| 1921 | 607 |
| 1930 | 542 |
| Ел | Халык саны |
| 1950 | 361 |
| 1961 | 396 |
| 1970 | 320 |
| 1980 | 289 |
| 1991 | 253 |
| 2001 | 252 |
| 2011 | 247 |
| Ел | Халык саны |
| 2014 | 283 |
| 2016 | 291 |
| 2017 | 295 |
| 2018 | 300 |
| 2019 | 301 |
| 2020 | 310 |
| 2021 | 307 |
| Ел | Халык саны |
| 2021 | 264 |
| 2022 | 295 |
| 2023 | 297 |
| 2024 | 292 |
# Токты (авыл)

Токты (каз. Тоқты) — Казакъстанның Павлодар өлкәсендә урнашкан авыл.

# Токты (авыл)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.