yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Лок-Егине

Лок-Егине (фр. Loc-Eguiner) — Франциянең Финистер департаментында урнашкан коммуна.
# Пуксе

Пуксе (фр. Pouxeux) — Франциянең Вогез департаментында урнашкан коммуна.
# Скаленець

Скаленець — Польшаның Лодзь воеводалыгы Осьякув гминаcында урнашкан авыл.

# Скаленець
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кастельветере-ин-Валь-Форторе

Кастельветере-ин-Валь-Форторе — Италиянең Кампания төбәгендә урнашкан коммуна. Беневенто провинциясе составына керә.

# Кастельветере-ин-Валь-Форторе
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 706 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Базеличе, Колле-Саннита, Ричча, Туфара һәм Сан-Бартоломео-ин-Гальдо коммуналары белән чиктәш.
# Чистай өязе

| Өяз үзәге гербы | Губерна гербы |
| Өяз үзәге гербы | Губерна гербы |
| Губерна | Казан губернасы |
| Үзәк | Чистай |
| Нигезләү датасы | 1781 ел |
| Юкка чыгару датасы | 1920 ел |
| Мәйдан | ~9 300 км² |
| Халык саны | 305 711 кеше |
Чистай өязе (рус. Чистпольский уезд) — Казан губернасы эчендә административ-территориаль берәмлек.
Өяз үзәге — Чистай шәһәре.

# Чистай өязе
## География
### Чиктәшлек

| Як | Өяз яки губерна |
| Төньяк | Мамадыш өязе |
| Төньяк-көнбатыш | Лаеш өязе |
| Көнбатыш | Спас өязе |
| Көньяк | Самар губернасы |
| Көнчыгыш | Уфа өязе |

# Чистай өязе
## Тарих

Чистай өязе 1781 елда Казан наместниклылыгы (1796 елдан — губернасы) эчендә барлыкка килә.
1920 елда ул юкка чыгарылган; территориясенең 95% өлеше Татарстан АССР составына кергән, 5% исә Самар губернасы составына кергән..

# Чистай өязе
## Административ бүленеш

1913 елда 21 вулыска бүленгән.
* Аксубай вулысы,
* Биләр вулысы,
* Богородски вулысы,
* Олы Талкыш вулысы,
* Ягүрки вулысы,
* Ерыклы вулысы,
* Изгар вулысы,
* Иске Әлмәт вулысы,
* Иске Иванай вулысы,
* Иске Максимкин вулысы,
* Иске Мукшы вулысы,
* Иске Чаллы вулысы,
* Иске Чишмә вулысы,
* Каргалы вулысы,
* Котыш вулысы,
* Күтәмә вулысы,
* Кызылъяр вулысы,
* Мөслим вулысы,
* Сидилкин вулысы,
* Яңа Әдәм вулысы,
* Яңа Чишмә вулысы.

# Чистай өязе
## Халык

Туган тел буенча состав (1897 елдагы җанисәбе буенча):
| Тел | Кешеләр саны | % |
| рус | 145 930 | 48,39 |
| татар | 98 304 | 32,16 |
| чуаш | 49 563 | 16,21 |
| мордва | 9 747 | 3,19 |
| алман | 52 | 0,02 |
| поляк | 27 | 0,01 |
| украин | 11 | ~0,00 |
| яһуд | 4 | ~0,00 |
| белорус | 2 | ~0,00 |
| литва | 1 | ~0,00 |
| латыш | 1 | ~0,00 |
| чирмеш | 1 | ~0,00 |
| башка | 68 | 0,02 |
| Тел | Кешеләр саны | % |
| рус | 15 087 | 75,04 |
| татар | 4 923 | 24,49 |
| мордва | 24 | 0,12 |
| чуаш | 21 | 0,10 |
| алман | 18 | 0,09 |
| поляк | 14 | 0,07 |
| украин | 4 | 0,02 |
| яһуд | 3 | 0,01 |
| белорус | 2 | 0,01 |
| латыш | 1 | 0,01 |
| башка | 7 | 0,03 |
# IC 5098

IC 5098 — чикләрендә урнашкан оптик икеле йолдыз .

# IC 5098
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 5098 буларак та сурәтләнә.
# Родники (Бәләбәй районы)

Родники — Башкортстанның Бәләбәй районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452021, ГАТОБК коды — 80209819013.
# Ләң

Ләң (рус. Остров) — Свердловск өлкәсенең Тугулым шәһәр округы составына керүче себер татарлары авылы.

# Ләң
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Ләң
## Тарих

Октябрь инкыйлабына кадәр Тубыл губернасының Төмән өязенә караган.

# Ләң
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: татарлар (100%).
# Янавка (Хоцимский районы)

Янавка (белар. Янаўка) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Хоцимский районында урнашкан авыл.

# Янавка (Хоцимский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Коллепьетро

Коллепьетро — Италиянең Абруццо төбәгендә урнашкан коммуна. Л’Акуила провинциясе составына керә.

# Коллепьетро
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 849 ± 0 метр биеклектә урнашкан. Бусси-суль-Тирино, Навелли, Пополи, Сан-Бенедетто-ин-Периллис һәм Капестрано коммуналары белән чиктәш.
# Камышинка (Бөре районы)

Камышинка — Башкортстанның Бөре районында урнашкан авыл.
Почта индексы — ?, ГАТОБК коды — ?.
# Каракамыш (Алпу)

Каракамыш (төр. Karakamış) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Эскишеһир иле Алпу илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Лиманец

Лиманец (Немальцовская, Нимальцовская) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ростав өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Калитвенец елгасының сул ярыннан 66 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 20 км.

# Лиманец
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Тын су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Северский Донец елгасы, елганвң РФ менән Украина чигеннән Калитва елгасы менән кушылган урынга чаклы. Кече елга бассейны — Северский Донец (су бассейнының Россия бүлеге), елга бассейны — Тын (су бассейнының Россия өлеше).
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 05010400512107000014003
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 107001400
* Бассейн коды — 05.01.04.005
* ГӨ буенча саны — 07
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Мезидон-Канон (кантон)

Мезидон-Канон (кантон) (фр. canton de Mézidon-Canon һәм фр. canton de Mézidon Vallée d'Auge) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Лонгобарди Марина (Козенца)

Лонгобарди Марина — Италиянең Калабрия төбәге Лонгобарди өязендә урнашкан торак пункт.

# Лонгобарди Марина (Козенца)
## Географиясе

Лонгобарди Марина Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Лонгобарди Марина (Козенца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Ухтанга

Ухтанга — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе, Архангельск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Сухона елгасының сул ярыннан 294 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.

# Ухтанга
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — елганың башыннан алып Төньяк Двина Вычерга елгасына койганчыга чаклы, Юг һәм Сухона елгаларын кертмичә (инештән Көбән гидротөененә чаклы). Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100312103000007995
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103000799
* Бассейн коды — 03.02.01.003
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Горки (Чэрвеньский районы)

Горки (белар. Горкі) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Чэрвеньский районында урнашкан авыл.

# Горки (Чэрвеньский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Гроувленд (Калифорния)

Гроувленд — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гроувленд (Калифорния)
## Географиясе

Гроувленд халык санын алу урыны мәйданы — 24,76269 км², 24,778938 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 3061 Фут биеклектә урнашкан.
# Кампомаҗо (Мачерата)

Кампомаҗо — Италиянең Марке төбәге Полленца өязендә урнашкан торак пункт.

# Кампомаҗо (Мачерата)
## Географиясе

Кампомаҗо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Кампомаҗо (Мачерата)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Каня (Старгардский повяты)

Каня — Польшаның Көнбатыш Диңгез буе воеводалыгы Хоцивель гминаcында урнашкан авыл.

# Каня (Старгардский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# 6-нчы гвардия механикалаштырылган корпус

6-нчы гвардия Вена Ленин һәм II дәрәҗә Кутузов орденнары механикалаштырылган корпус (рус. 6-й гвардейский механизированный корпус (6 гв.мк)) — Бөек Ватан сугышы вакытында ЭККГ гвардиясенең механикалаштырылган корпусы.

# 6-нчы гвардия механикалаштырылган корпус
## Сугыш еллары

1942 елның 29 декабрендә 413нче Халык Саклау Коммисарияты (ХСК) боерыгы буенча 7-нче танк корпусы 3-нче гвардия танк корпусы оештырыла.
3 майда генерал А. П. Панфилов (1898 елда Казан шәһәрендә туган) җитәкчесендәге 3-гвардия танк корпусы каршыга килүче алман-фашист резервларын тар-мар итеп Висмар янында инглиз көчләре белән очраша.

# 6-нчы гвардия механикалаштырылган корпус
## Советлар Берлеге Каһарманнары

* Пётр Днепров — гвардия капитаны, 44-нче гвардия танк бригадасының танклар батальоны командирының урынбасары.

# 6-нчы гвардия механикалаштырылган корпус
## Составы

* 16-нчы гвардия механикалаштырылган бригада (Львов Ленин, Кызыл Байрак, Суворов, Кутузов һәм Богдана Хмельницкий орденнары)
# Җ

Җ, җ (койрыклы Ж) — кирилл әлифбасының хәрефе; татар әлифбасының унынчы хәрефе.
Ж кирилл хәрефтән барлыкка килде.
* Татар теленә /ʓ/ авазны белдерә.
* Калмык телендә /ʤ/ авазны белдерә.
* дуңган телендә /tʂ/ һәм /tɕ/ авазларны белдерә.

# Җ
## Куллану

* Калмык әлифбасында унберенче хәреф.
* дуңган әлифбасында унынчы хәреф.
* Татар әлифбасында унынчы хәрефе.
* Төркмән кирилл әлифбасында тугызынчы хәреф.
* Коми әлифбасында 1917-1931 елларда кулланылган.

# Җ
## Алмашлар

* Төркмән латин алфавитта «J, j» әрефе кулланыла.
* Татар латин әлифбасында «C, c» хәрефе кулланыла.

# Җ
## Юникодта

| Хәреф | Код | Исеме |
| Баш хәреф | 0496 | CYRILLIC CAPITAL LETTER ZHE WITH DESCENDER |
| Юл хәрефе | 0497 | CYRILLIC SMALL LETTER ZHE WITH DESCENDER |

# Җ
## Охшаган хәрефләр

* Ӂ ӂ (кратка белән Ж)
* Ӝ ӝ
# Чукуръюрт (Терҗан)

Чукуръюрт (төр. Çukuryurt) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзинҗан иле Терҗан илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Инлиҗе (Симав)

Инлиҗе (төр. İnlice) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Симав илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Пьяццали

Пьяццали (фр. Piazzali) — Франциянең Югары Корсика департаментына караган коммуна, Кастаньичча кантонына карый.

# Пьяццали
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 0,78 км².
# Папаниче (Кротоне)

Папаниче — Италиянең Калабрия төбәге Кротоне өязендә урнашкан торак пункт.

# Папаниче (Кротоне)
## Географиясе

Папаниче Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Папаниче (Кротоне)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Болгар (Түбән Кама районы)

Болгар — Татарстан Республикасының Түбән Кама районындагы авыл.
Халык саны — 260 тирәсендә. Почта индексы — 423587.

# Болгар (Түбән Кама районы)
## Тарих

1920-елларда нигезләнгән.

# Болгар (Түбән Кама районы)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Болгар (Түбән Кама районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.1 °C | -10.9 °C | -5.7 °C | 4.4 °C | 13.4 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.7 °C | 12.1 °C | 4.3 °C | -4.9 °C | -10.3 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
# Рикачево (Мазовия воеводалыгы)

Рикачево — Польшаның Мазовия воеводалыгы Цеханув гминасында урнашкан авыл.

# Рикачево (Мазовия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Нове Грабово

Нове Грабово — Польшаның Подлясье воеводалыгы Завады гминасында урнашкан авыл.

# Нове Грабово
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Эль Вальядо (Хенерал Элиодоро Кастильо)

Эль Вальядо — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Хенераль-Элиодоро-Кастильо муниципалитеты составына керә.

# Эль Вальядо (Хенерал Элиодоро Кастильо)
## Географиясе

Эль Вальядо Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Эль Вальядо (Хенерал Элиодоро Кастильо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Эль Вальядо (Хенерал Элиодоро Кастильо)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Гоздкув (Лодзь воеводалыгы)

Гоздкув — Польшаның Лодзь воеводалыгы Витоня гминаcында урнашкан авыл.

# Гоздкув (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мур

Мур (серб. Мур) — Сербиянең Рашка округы Нови-Пазар җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Мур
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 560 метр биеклектә урнашкан.

# Мур
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Эль Дивисадеро (Мануел Добладо)

Эль Дивисадеро — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Мануэль-Добладо муниципалитеты составына керә.

# Эль Дивисадеро (Мануел Добладо)
## Географиясе

Эль Дивисадеро Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Дивисадеро (Мануел Добладо)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Дивисадеро (Мануел Добладо)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Ганне-сюр-Луар

Ганне-сюр-Луар (фр. Gannay-sur-Loire) — Франциядә урнашкан коммуна, Овернь — Рона — Альплар регионы Алье департаментында урнашкан.
# Провиденс (Нью-Йорк)

Провиденс — Америка Кушма Штатларының Нью-Йорк штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Провиденс (Нью-Йорк)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Провиденс (Нью-Йорк)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 45,09 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 444 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# ISCU

ISCU (ингл. ) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# 249 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 249 — Милади тәкъвим буенча I гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 249 — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
* 249 — сан.
# Бондя

Бондя (рус. Бондя) — Киров өлкәсенең Кирово-Чепецк районында урнашкан авыл.

# Бондя
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Бондя
## Сәгать поясы

Бондя Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Бондя
## Халык

Халык саны динамикасы:
2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Тейшори

Тейшори — Румыниянең Джурджу жудецында урнашкан авыл. Булбуката (коммуна) коммунасына карый.

# Тейшори
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 77 метр биеклектә урнашкан.
# Хаҗыюсуфлар (Батталгази)

Хаҗыюсуфлар (төр. Hacıyusuflar) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Малатья иле Батталгази илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Мамброль

Мамброль (фр. Membrolles) — Франциянең Луар һәм Шер департаментында урнашкан коммуна.
# Педра-Прета (Риу-Гранди-ду-Норти)

Педра-Прета — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатына карый.

# Педра-Прета (Риу-Гранди-ду-Норти)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 294,979 км².
# Тәтеш өязе

| Өяз үзәге гербы | Губерна гербы |
| Өяз үзәге гербы | Губерна гербы |
| Губерна | Казан губернасы |
| Үзәк | Тәтеш |
| Нигезләү датасы | 1781 ел |
| Юкка чыгару датасы | 1920 ел |
| Мәйдан | 4 900 км² |
| Халык саны | 185 865 кеше |
Тәтеш өязе (рус. Тетюшский уезд) — Казан губернасы эчендә административ-территориаль берәмлек.

# Тәтеш өязе
## География
### Чиктәшлек

| Як | Өяз яки губерна |
| Төньяк | Зөя өязе |
| Төньяк-көнчыгыш | Лаеш өязе |
| Көнчыгыш | Спас өязе |
| Көньяк | Сембер губернасы |
| Көнчыгыш | Чуел өязе |
Элекке Тәтеш өязе территорисндә Татарстанның Тәтеш, Буа, Кама Тамагы һәм Апас районнары; Чуашиянең Ялчык, Батыр һәм Комсомол районнары урнашалар.

# Тәтеш өязе
## Тарих

Тәтеш өязе Казан калгайлыгы (1796 елдан — губерна) составында 1781 елда барлыкка килгән.
1920 елда ул юкка чыгарыла, ә аның территориясе Татарстан АССР составына Тәтеш кантоны буларак керә.

# Тәтеш өязе
## Административ бүленеш

1913 елда 17 вулыска бүленгән.

# Тәтеш өязе
## Халык

1897 елдагы җанисәбе буенча: татарлар — 91 124 кеше (49,1 %), урыслар — 58 663 кеше (31,2 %), чуашлар — 30 875 кеше (16,6 %), мордвалар — 5 040 кеше (2,7 %), башкалар (поляклар, белоруслар, украиннар, алманнар, яһудләр, чирмешләр) — 73 кеше (0,04 %)
* Тәтеш шәһәре (4 754 кеше): урыслар — 3 883 кеше (81,7 %), татарлар — 789 кеше (16,6 %), чуашлар — 49 кеше (1,0 %), поляклар — 9 кеше (0,2 %), белоруслар — 17 кеше (0,2 %), алманнар, мордвалар — 4 кеше (0,1 %), чирмешләр — 1 кеше (0,02 %), башкалар — 8 кеше (0,2 %).
* Тәтеш районы порталы
# Раушания Килдебәкова

Раушания Килдебәкова (13 июль 1949 ел) — кардиолог. Медицина фәннәре докторы (2000), профессор (2002). Башкортстан Республикасының атказанган табибы (2001).

# Раушания Килдебәкова
## Биографиясе

Раушания Нәсгетдин кызы Килдебәкова 1949 елның 13 июлендә БАССРның Бәләбәй шәһәрендә туган.
1972 елда Башкорт дәүләт медицина институтын тәмамлый. Диплом алганнан соң, С. М. Киров исемендәге Уфа телефон аппаратурасы заводы поликлиникасында цех терапевты булып хезмәт юлын башлый.
Практик эшчәнлеге материаллары буенча 1980 елда (икенче мәгълүмат буенча 1981 елда) 1 Мәскәү медицина институтында «Результаты диспансеризации и этапного лечения больных гипертонической болезнью на промышленном предприятии» темасына кандидатлык диссертациясе яклый.
1980 елдан Уфаның 1‐нче хастаханәсендә табип-ординатор булып эшли.
1984—1990 елдарда Уренгой-Ужгород үткәргеч торба эшчеләренең сәламәтлеген өйрәнү буенча гыйльми төркем җитәкчесе була.
1984 елдан (икенче мәгълүматлар буенча 1982 елдан башлап) Башҡорт дәүләт медицина институтының госпиталь терапия кафедрасында укыта башлый.
1990 елда Раушания Килдебәковаға һәлакәтләр медицинасы кафедрасы доценты гыйльми дәрәҗәсе бирелә.
2000 елда «Липидный профиль сыворотки крови, фактор питания и артериальная гипертензия среди сельского населения республики Башкортостан: значения для прогноза сердечно-сосудистых заболеваний» темасына докторлык диссертациясе яклый.
2005 елдан хәрби һәм гадәттән тыш хәлләр медицинасы кафедрасының хәрби-ялан терапиясе курсы белән мөдирлек итә..
Раушания Килдебәковага 2003 елда профессор дәрәҗәсе, ә 2002 елда «Башкортстан Республикасының атҡазанган табибы» исеме бирелә. Рәсәй Медицина фәндәре академиясенең «Ученые России 2006» исемлегенә кертелә.

# Раушания Килдебәкова
## Фәнни эшчәнлеге

Раушания Килдебәкованың фәнни тикшеренүләре кардиология һәм гадәттән тыш хәлләр медицинасы мәсьәләләренә багышланган. Аның тарафыннан гипертония авыруын иртә диагностикалау һәм дәвалау мәсьәләләре өйрәнелә, сәнәгать предприятиеләрендә эшләүчеләр һәм авыл җирендә яшәүчеләр өчен аны искәртү буенча тәкъдимнәр эшләнә, кайбер агулы матдәләр белән зарарланганда, йомшак тукымалар озак кысылып йөргәндә кискен бөер җитешмәүчәнлеге вакытында дәвалау ысуллары камилләштерелә.
250‐дән артык фәнни хезмәт, шул исәптән өч монография, 3 уйлап табу авторы. Профессор Раушания Килдебәкова җитәкчелегендә 24 кандидатлык һәм 1 докторлык диссертациясе якланган

# Раушания Килдебәкова
## Хезмәтләре

* Медико‐психологическое сопровождение лиц экстремальных профессий. Уфа, 2011 (автордаш);

# Раушания Килдебәкова
## Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре

* Башкортстан Республикасының атказанган табибы (2002).
# Камера I

Камера I — Италиянең Сицилия төбәге Аугуста өязендә урнашкан торак пункт.

# Камера I
## Географиясе

Камера I Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Камера I
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Окоте Соло, Лос Окотес (Коюка де Каталан)

һәм
Окоте Соло, Лос Окотес — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Коюка-де-Каталан муниципалитеты составына керә.

# Окоте Соло, Лос Окотес (Коюка де Каталан)
## Географиясе

Окоте Соло, Лос Окотес Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Окоте Соло, Лос Окотес (Коюка де Каталан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Окоте Соло, Лос Окотес (Коюка де Каталан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Йыыпре

Йыыпре (эст. Jõõpre) — Эстониянең Пярнумаа өязендә урнашкан авыл.
# SMG8

SMG8 (ингл. SMG8 nonsense mediated mRNA decay factor һәм Protein SMG8) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Грандвью (Висконсин)

Грандвью — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Грандвью (Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 277,5 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 429 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# IC 56A

IC 56A — Кит йолдызлыгы чикләрендә урнашкан спираль галактика .

# IC 56A
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 56A, PGC 3035, 2MASX J00515127-1246018, 6dFGS gJ005151.3-124602 һәм LEDA 3035 буларак та сурәтләнә.
# Чаерһисар (Алтыэйлүл)

Чаерһисар (төр. Çayırhisar) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Балыкесир иле Алтыэйлүл илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Тюдель (Коррез)

Тюдель (фр. Tudeils) — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
# (9957) Raffaellosanti

(9957) Raffaellosanti (лат. Raffaellosanti) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (9957) Raffaellosanti
## Тарихы

1991 елның 6 октябрендә Ф. Бёрнген тарафыннан Таутенбург обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1991 TO13» саналган.