yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# (1138) Аттика

(1138) Аттика (лат. Attica) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (1138) Аттика
## Тарихы

1929 елның 22 ноябрендә Карл Райнмут тарафыннан Гейдельберг обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1929 WF» саналган.
# Зубцов

Зубцов (рус. Зубцов) — Россия Федерациясенең Тверь өлкәсендә урнашкан шәһәр.
Халык саны — 6466 кеше (2015).

# Зубцов
## Сәгать поясы

Зубцов Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Зубцов
## Тарих

Шәһәр статусын 1216 елдан башлап йөртә.

# Зубцов
## Халык

Милләтләр (2010): урыслар (95,5%), украиннар (1,3%).
# Буснаго

Буснаго — Италиянең Ломбардия төбәгендә урнашкан коммуна. Монца-э-Брианца провинциясе составына керә.

# Буснаго
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 210 метр биеклектә урнашкан. Беллюско, Корнате-д'Адда, Меццаго, Треццо-сулл'Адда, Рончелло, Треццано-Роза һәм Греццаго коммуналары белән чиктәш.
# Чезалунга (Рим)

Чезалунга — Италиянең Лацио төбәге Марчеллина өязендә урнашкан торак пункт.

# Чезалунга (Рим)
## Географиясе

Чезалунга Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Үзәк Апеннин тауларыннан көнбатышка таба урнашкан.

# Чезалунга (Рим)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Микулай-Ляпунов чиркәве (Казан)

Микулай-Ляпунов чиркәве, могҗиза кылучы Микулай чиркәве (рус. Николо-Ляпуновская церковь, церковь Николая Чудотворца) — Казан шәһәренең Бауман урамында урнашкан булган праваслау чиркәве. 1695 һәм 1818 еллар арасында төзелеп, 1964 елда сүтелгән. Әлеге вакытта чиркәү торган урында ТР ФА бинасы урнаша.
# Урта Сайдыс

Урта Сайдыс (рус. Средний Сайдыс) — Алтай Республикасының Майма районында урнашкан авыл.

# Урта Сайдыс
## Климат

Климаты уртача континенталь. Кыш озын һәм суык. Җәй кыска һәм кызу була. Июль һәм август айларында еш яшен яшнәүләр күзәтелә.

# Урта Сайдыс
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: алтайлар (91%), руслар (9%).
# Боргата Пяно Примефольье (Торино)

Боргата Пяно Примефольье — Италиянең Пьемонт төбәге Ривара өязендә урнашкан торак пункт.

# Боргата Пяно Примефольье (Торино)
## Географиясе

Боргата Пяно Примефольье Альп тауларының көньяк-көнбатыш өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнбатышка таба урнашкан.

# Боргата Пяно Примефольье (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Старий Радзеюв (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)

Старий Радзеюв — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Радзеюв гминаcында урнашкан авыл.

# Старий Радзеюв (Куявия-Диңгез буе воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# IC 5171

IC 5171 — Торна йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 5171
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 5171, ESO-LV 288-0460, IRAS F22078-4619, ESO 288-46, PGC 68223, 2MASX J22105669-4604533, IRAS 22078-4619, 6dFGS gJ221056.7-460453, SGC 220750-4619.7, PSCz Q22078-4619, HIPASS J2210-46, 2MFGC 16733, LEDA 68223, APMBGC 288-109+067 һәм Anon 2207-46 буларак та сурәтләнә.
# Вежь-Ю

Вежь-Ю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елга Лопь-Ю елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Вежь-Ю
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Вычегда, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020200112103000019065
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001906
* Бассейн коды — 03.02.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Брезовица (Горньи Милановац)

Брезовица (серб. Брезовица ) — Сербиянең Моравич округы җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Брезовица (Горньи Милановац)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1227 метр биеклектә урнашкан.

# Брезовица (Горньи Милановац)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Пример Агва (Текпан де Галеана)

Пример Агва — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Текпан-де-Галеана муниципалитеты составына керә.

# Пример Агва (Текпан де Галеана)
## Географиясе

Пример Агва Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Пример Агва (Текпан де Галеана)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Пример Агва (Текпан де Галеана)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Вой-Пемданъю (Кымбажью кушылдыгы)

Вой-Пемданъю — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Кымбажью елгасының уң ярыннан 23 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.

# Вой-Пемданъю (Кымбажью кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Уса елгасы. Кече елга бассейны — Уса, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050200112103000069092
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103006909
* Бассейн коды — 03.05.02.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Нонанкур

Нонанкур (фр. Nonancourt) — Франциянең Эр департаментында урнашкан коммуна.
# Рыбнохтан-Ега

Рыбнохтан-Ега — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Омск өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Кельват елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 12 км.

# Рыбнохтан-Ега
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Кет белән Васюган арасы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010800112115200030713
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203071
* Бассейн коды — 13.01.08.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Жемляре

Жемляре (словак. Žemliare) — Словакиянең Левице округында урнашкан авыл.

# Жемляре
## Тарихы

Авыл 1075 елда нигезләнгән.

# Жемляре
## Географиясе

Мәйданы — 4,43 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 150 метр биеклектә урнашкан.

# Жемляре
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.
# Түркмен (Юнусемре)

Түркмен (төр. Türkmen) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Маниса иле Юнусемре илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Отривилл (Төньяк Каролина)

Отривилл — Америка Кушма Штатларының Төньяк Каролина штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Отривилл (Төньяк Каролина)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Отривилл (Төньяк Каролина)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 1,353212 км², 1,342111 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 32 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (16752) 1996 QP1

(16752) 1996 QP1 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16752) 1996 QP1
## Тарихы

1996 елның 22 августында Ё. Симидзу, Т. Урата тарафыннан Нати-Кацуура обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1996 QP1» саналган.
# Сен-Ипполит (Ду)

Сен-Ипполит (фр. Saint-Hippolyte һәм фр. Doubs-Marat) — Франциянең Ду департаментында урнашкан коммуна.
# Ошелин

Ошелин (чех. Ošelín) — Чехиянең Пльзень крае Тахов һәм Q89342816? районында урнашкан авыл.

# Ошелин
## Географиясе

Мәйданы — 14,397922 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 478 ± 1 метр биеклектә урнашкан.

# Ошелин
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Ошелин
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Ошелин
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 786 |
| 1880 | 720 |
| 1890 | 746 |
| 1900 | 689 |
| 1910 | 712 |
| 1921 | 722 |
| Ел | Халык саны |
| 1930 | 735 |
| 1950 | 314 |
| 1961 | 280 |
| 1970 | 210 |
| 1980 | 184 |
| 1991 | 148 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 135 |
| 2014 | 158 |
| 2016 | 158 |
| 2017 | 158 |
| 2018 | 178 |
| 2019 | 167 |
| Ел | Халык саны |
| 2020 | 168 |
| 2021 | 168 |
| 2021 | 145 |
| 2022 | 167 |
| 2023 | 166 |
| 2024 | 159 |
# (16180) Рапопорт

(16180) Рапопорт — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (16180) Рапопорт
## Тарихы

2000 елның 4 гыйнварында LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2000 AZ136» саналган.
# Гарсель-Секвиль

Гарсель-Секвиль (фр. Garcelles-Secqueville) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Чурикасы (Муркаш районы)

Чурикасы (чуаш. Чурикасси, рус. Чурикасы ) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429541. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232830011. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300015900.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Чурикасы (Муркаш районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 113 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (97,30%), .
# Лунка (Бая-де-Криш, Хунедоара)

Лунка — Румыниянең Хунедоара жудецында урнашкан авыл. Бая-де-Криш (коммуна) коммунасына карый.

# Лунка (Бая-де-Криш, Хунедоара)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Пер Пяцо (Леко)

Пер Пяцо — Италиянең Ломбардия төбәге Парласко өязендә урнашкан торак пункт.

# Пер Пяцо (Леко)
## Географиясе

Пер Пяцо Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Пер Пяцо (Леко)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# IC 2147

IC 2147 — Күгәрчен йолдызлыгы чикләрендә урнашкан HI (21cm) чыганак, инфракызыл чыганак һәм галактика низкой поверхностной яркости .

# IC 2147
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда IC 2147, PGC 17662, MCG-05-14-013, IRAS 05415-3030, 2MASX J05432804-3029421, ESO 424-13, IRAS F05415-3031, 2MASX J05432869-3029400, ESO-LV 424-0130, HIPASS J0543-30, SGC 054134-3031.0, LCSB L282, 6dFGS gJ054328.1-302942 һәм LEDA 17662 буларак та сурәтләнә.
# Олбани (Оклахома)

һәм
Олбани — Америка Кушма Штатларының Оклахома штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Олбани (Оклахома)
## Географиясе

Олбани халык санын алу урыны мәйданы — . Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 185 метр биеклектә урнашкан.
# Ашкарбейли (Искендерун)

Ашкарбейли (төр. Aşkarbeyli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Һатай иле Искендерун илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Рейно (Арканзас)

Рейно — Америка Кушма Штатларының Арканзас штатында урнашкан шәһәр.

# Рейно (Арканзас)
## Тарихы

Рейно шәһәре елда нигезләнгән.

# Рейно (Арканзас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,631635 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 87 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Локос де Домензаин, Лос Локитос (Саламанка)

һәм
Локос де Домензаин, Лос Локитос — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Саламанка муниципалитеты составына керә.

# Локос де Домензаин, Лос Локитос (Саламанка)
## Географиясе

Локос де Домензаин, Лос Локитос Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Локос де Домензаин, Лос Локитос (Саламанка)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Локос де Домензаин, Лос Локитос (Саламанка)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Гурдон-Мюра

Гурдон-Мюра (фр. Gourdon-Murat һәм фр. Murat) — Франциянең Коррез департаментында урнашкан коммуна.
# HD175706

HD175706 — Калкан йолдызлыгында урнашкан A2mA5/7-F2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,38 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Албареа (Венеция)

Албареа — Италиянең Венеция төбәге Пьянига өязендә урнашкан торак пункт.

# Албареа (Венеция)
## Географиясе

Албареа Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Албареа (Венеция)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нидерштригис

Нидерштригис (алман. Niederstriegis) — Алманиянең Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Нидерштригис
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 14,73 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 249 метр һәм 190 метр биеклектә урнашкан.
# Кече Крутая (Чарка кушылдыгы)

Кече Крутая — Россия территориясеннән ага торган елга. Ненец АО биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Чарка елгасының сул ярыннан 7 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 60 км.

# Кече Крутая (Чарка кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Баренцев диңгезе бассейны елгалары Канин борынынан Печора елгасы бассейнына чаклы. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Печора һәм Мезень елгалары арасындагы, Баренец диңгезенә коючы, елгалар бассейны.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03040000112103000054233
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103005423
* Бассейн коды — 03.04.00.001
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Рейнер (ай кратеры)

Рейнер (лат. Reiner) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 30 км булган кратер.

# Рейнер (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Винченцо Рейнер (Рейнери) (1606 −1647) хөрмәтенә бирелә.

# Рейнер (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Булат Тимер

Булат тимер яки Булаттимер (tat. lat. Bulat Timer(үле сылтама),ﺒِوﻟﺎﺖ ﺗﻳﻣﺌﺭ, 1368-1340) - Алтын Урда әмире, аксөякләренең вәкиле, Идел буе Болгары хакиме (әмире) 1361-1367 елларда.

# Булат Тимер
## Тарих

1361 елда Сарай шәһәрендә түнтәрелеш нәтиҗәсендә Хызыр хан үтерелгәннән соң Булат Тимер Сарайдан Идел буе Болгары Олысына качкан.

# Булат Тимер
## Тарих
### Идел буе Болгары Олысын басып алу һәм бәйсезлеген игълан итү

1361 елда Булат Тимер үз гаскәре белән Болгар шәһәрен зыян китереп басып ала. Тиздән Булат Тимер бөтен Идел буе Болгары һәм болгарга элегрәк буйсынган җирләрен буйсындырып Идел буе Болгары Олысы бәйсезлеген игълан иткән.

# Булат Тимер
## Тарих
### Тышкы сәясәт

Идел буе Болгары Алтын Урдадан аерып якындагы җирләрне басып алган һәм Түбән Новгород кенәзлеген кушканчы булган. Ләкин Пьяна елгасында 1367 елда Булат Тимер берләшкән Мәскәү һәм Сүздәл гаскәрләренә җиңелгән.

# Булат Тимер
## Тарих
### Вафат

1367 елда Болгар шәһәренә каршы яңа Алтын Урда ханы Газиз яу белән барган.
Булат Тимер Газиз ханга каршы үзара сугышта Сарай әл-Җадид каласында вафат булган.

# Булат Тимер
## Идел буе Болгары Булат Тимер вафатыннан соң

Рус чыганаклары икенче бер ханның — Хәсәннең, Алтын Урда тәхетеннән төшерелгәч, төньякка качуын һәм үзен Болгар әмире дип игълан итүен язалар. (Елъязмаларда ул Асан, Осан исеме белән 1370 һәм 1376 елларда телгә алына.)

# Булат Тимер
## Идел буе Болгары Булат Тимер вафатыннан соң
### Бәйсезлеге тәмамы

XIV йөзнең 70 нче еллар азагында Орыс хан, ягъни Мөхәммәт, үзенең төмәне Мамай белән берлектә, Алтын Урданы яңадан берләштерүгә ирешә. Идел буе Болгары аңа янәдән 1375 елда буйсына һәм бәйсезлеген югалта.

# Булат Тимер
## Тәңкәләр

Булат Тимер 1366-1367 Җәнибәк 2 яки Газиз исеме астында үз тәңкәләрне суккан.
Кайбер тарихчылар Булат Тимер Пулат-Тимер яки Мир Пулад хан белән бутыйлар.
# KCTD17

KCTD17 (ингл. Potassium channel tetramerization domain containing 17) — кешенең 22-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Фенен (коммуна)

Фенен (фр. Fenain) — Франциянең Нор департаментына караган коммуна, Сен-ле-Нобль кантонына карый.
# Гранха лос Фраусто (Ирапуато)

Гранха лос Фраусто — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Ирапуато муниципалитеты составына керә.

# Гранха лос Фраусто (Ирапуато)
## Географиясе

Гранха лос Фраусто Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Гранха лос Фраусто (Ирапуато)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Гранха лос Фраусто (Ирапуато)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# NGC 7214

NGC 7214 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 7214
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы John Herschel тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Алма (Румыния)

Алма — Румыниянең Сибиу жудецында урнашкан авыл. Алма (коммуна) коммунасына карый.

# Алма (Румыния)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 315 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Дони-Парк (Аризона)

Дони-Парк — Америка Кушма Штатларының Аризона штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Дони-Парк (Аризона)
## Географиясе

Дони-Парк халык санын алу урыны мәйданы — 38,734357 км², 38,734362 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Сен-Жак (Франция)

Сен-Жак (фр. Saint-Jacques) — Франциянең Югары Прованс Альплары департаментына караган коммуна, Баррем кантонына карый.

# Сен-Жак (Франция)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 4,66 км².
# Лома Балдия (Илиятенко)

Лома Балдия — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ильятенко (муниципалитет) муниципалитеты составына керә.

# Лома Балдия (Илиятенко)
## Географиясе

Лома Балдия Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Лома Балдия (Илиятенко)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Лома Балдия (Илиятенко)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Орта (Чамлыдере)

Орта (төр. Orta) — Төркия Җөмһүриятенең Эчке Анатолия бүлгесе Анкара иле Чамлыдере илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Маньи-Кур

Маньи-Кур (фр. Magny-Cours) — Франциянең Ньевр департаментында урнашкан коммуна.
# Улашлы Ялы (Гөлҗүк)

Улашлы Ялы (төр. Ulaşlı Yalı) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Коҗаэли иле Гөлҗүк илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Хеслес

Хеслес (алман. Heßles) — Алманиянең Тюрингия җирендә урнашкан коммуна.

# Хеслес
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 5,39 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 326 метр биеклектә урнашкан.
# Руть-Лек-Игол

Руть-Лек-Игол — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Нин-Кан-Еган елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

# Руть-Лек-Игол
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011000112115200038088
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203808
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# HD99729

HD99729 — Гидра йолдызлыгында урнашкан Fm_dD спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,98 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.