yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Яноглан (Искилип)

Яноглан (төр. Yanoğlan) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Искилип илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Нова Воля (Козеницкий повяты)

Нова Воля — Польшаның Мазовия воеводалыгы Грабув-над-Пилицей гминасында урнашкан авыл.

# Нова Воля (Козеницкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Ай-Котыг-Еган

Ай-Котыг-Еган — Россия территориясеннән ага торган елга. Хант-Манси АО биләмәләрендә ага. Елга Котыг-Еган елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 66 км.

# Ай-Котыг-Еган
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклар бассейны Васюганнан Вагага кадәр, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13011000112115200039733
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115203973
* Бассейн коды — 13.01.10.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Орманбагы (Ширван)

Орманбагы (төр. Ormanbağı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Сиирт иле Ширван илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Одос

Одос (фр. Odos) — Франциянең Югары Пиреней департаментында урнашкан коммуна.
# Казе Роза (Падова)

Казе Роза — Италиянең Венеция төбәге Камподарсего өязендә урнашкан торак пункт.

# Казе Роза (Падова)
## Географиясе

Казе Роза Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Казе Роза (Падова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Любичевац (Кладово)

Любичевац (серб. Љубичевац ) — Сербиянең Бор округы Кладово җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Любичевац (Кладово)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 49 метр биеклектә урнашкан.

# Любичевац (Кладово)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# (11304) Cowra

(11304) Cowra — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (11304) Cowra
## Тарихы

1993 елның 19 февралендә Ц. Сэки тарафыннан Гэйсэй обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 DJ» саналган.
# RITA1

RITA1 (ингл. RBPJ interacting and tubulin associated 1) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Астигматизм (медицина)

Күз астигматизмы (гр. а каршы кую кисәкчәсе + stigme нокта) — күз рефракциясе кимчелеге: күзнең мөгезкатлавы яки сирәк очракларда башка яктылык сындыру нокталары үзләренең төрле меридианнарында бер үк кәкрелектә булмый, яки күз оптик системасының төрле меридианнарда яктылык нурларын сындыру көче тигез булмавы аркасында барлыкка килгән күрү кимчелеге. Шунлыктан яктылык нурларын бер үк төрле сындырмыйлар һәм челтәркатлавында сурәт ачык чыкмый. Нормаль күзгә хас көчсез күз астигматизмы күрүгә артык зыян китерми.
# Хәрби көчләр

Илнең, дәүләтнең яки милләтнең хәрби көчләре, армия белән генә чикләнми, шулай да полицияны, түләүле сугышчылар берлекләрен, ә оккупация астында яшәгән милләт очрагында партизаннар кебек коралланган оешмаларын берләштерә.
Урта гасырларда бер генә дәүләт тә күп миллионлы гаскәр тотмаган. Шулай да халыкның санына нисбәтән йөзәр мең сугышчыдан торган, үзенең авангарды-арьергарды, үзәге-фланглары белән атлы һәм җәяүле гаскәрләр булган.

# Хәрби көчләр
## ССРБ Кораллы көчләре

    Төп мәкалә: ССРБ Кораллы көчләре
ССРБның Кораллы Көчләре – илнең иминлеген саклаучы хәрби дәүләт оешмасы.

# Хәрби көчләр
## Россия Федерациясе Кораллы көчләре

    Төп мәкалә: Россия Федерациясе Кораллы көчләре
Россиянең Кораллы Көчләре – илнең иминлеген саклаучы хәрби дәүләт оешмасы. Кораллы Көчләренең башкомандующий Россия Президенты булып тора. КК белән Саклану министрлыгы һәм Кораллы Көчләре Генераль штабы аша турыдан-туры Саклану министры идарә итә.
2010 елның 5 март хәленә 1 миллион кешедән тора (дөньяда 5-нче урын). КК өч төренә (Коры җир Гаскәрләре, Хәрби-һава көчләре һәм Хәрби-Диңгез Флоты), һәм өч аерым төренә (Һава-Космик оборонасы гаскәрләре, Һава десанты гаскәрләре һәм РВСН (стратегик билгеләнү буенча ракета гаскәрләре)) бүленәләр; шуның өстенә, КК составына Кораллы Көчләр Тылы һәм ККның төрләренә һәм аерым төрләренә кермәүчн хәрби оешмалар керәләр:
* Эчке эшләр идарәсенең Эчке гаскәрләре;
* Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының граждан оборонасы гаскәрләре;
* Тышкы разведка хезмәте;
* Федераль иминлек хезмәте органнары;
* Федераль саклау хезмәте органнары.

# Хәрби көчләр
## Иранның кораллы көчләре

    Төп мәкалә: Иранның кораллы көчләре
2018 елда Иранның саклану бюджеты $13 млрд тәшкил итте, хәрби чыгымнар күләме белән ул дөньяда 18нче урында, дип хәбәр итә Стокһольмдагы SIPRI халыкара тикшеренү институты.
# Казчина Бараҗа (Новара)

Казчина Бараҗа — Италиянең Пьемонт төбәге Момо өязендә урнашкан торак пункт.

# Казчина Бараҗа (Новара)
## Географиясе

Казчина Бараҗа Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Казчина Бараҗа (Новара)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Лилль (округ)

һәм
Лилль — Франциядәге округ (фр. Arrondissement). Нор департаментына карый.

# Лилль (округ)
## Географиясе

Мәйданы — 879 км². Округ 28 кантоннан тора, алар үз чиратында 124 коммунага бүленгән.
# MCF2

MCF2 (ингл. MCF.2 cell line derived transforming sequence) — аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Лочика (Рековац)

Лочика (серб. Лоћика ) — Сербиянең Поморав округы Рековатс җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Лочика (Рековац)
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 218 метр биеклектә урнашкан.

# Лочика (Рековац)
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Рахомысты

Рахомысты — Россия территориясеннән ага торган елга. Алтай Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Башкаус елгасының сул ярыннан 112 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 26 км.

# Рахомысты
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Телец күле су бассейны. Кече елга бассейны — Бия һәм Катунь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010100112115100002590
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115100259
* Бассейн коды — 13.01.01.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 1
# Ухватавка

Ухватавка (белар. Ухватаўка) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Рагачовский районында урнашкан авыл.

# Ухватавка
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Сен-Тюаль

Сен-Тюаль (фр. Saint-Thual һәм фр. Motay-Thual) — Франциянең Иль һәм Вилен департаментында урнашкан коммуна.
# Вильнёв-Лубе

Вильнёв-Лубе (фр. Villeneuve-Loubet) — Франциянең Диңгез буе Альплары департаментына караган коммуна.

# Вильнёв-Лубе
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 19,60 км².
# Вайнерт (Техас)

Вайнерт — Америка Кушма Штатларының Техас штатында урнашкан шәһәр.

# Вайнерт (Техас)
## Тарихы

Вайнерт шәһәре елда нигезләнгән.

# Вайнерт (Техас)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 1,251894 км², 1,251893 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 465 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Ди ла Тйоне (Верона)

Ди ла Тйоне — Италиянең Венеция төбәге Сорга өязендә урнашкан торак пункт.

# Ди ла Тйоне (Верона)
## Географиясе

Ди ла Тйоне Италиянең төньягында, Падан тигезлегендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Ди ла Тйоне (Верона)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Молино-дей-Торти

Молино-дей-Торти — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан коммуна. Алессандрия провинциясе составына керә.

# Молино-дей-Торти
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 76 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Казеи-Джерола, Гуаццора, Изола-Сант'Антонио, Альцано-Скривия һәм Кастельнуово-Скривия коммуналары белән чиктәш.
# Нью-Берлинвилл (Пенсильвания)

Нью-Берлинвилл — Америка Кушма Штатларының Пенсильвания штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Нью-Берлинвилл (Пенсильвания)
## Географиясе

Нью-Берлинвилл халык санын алу урыны мәйданы — 2,43 км², 3,920137 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 390 Фут биеклектә урнашкан.
# Чулпан (Пачелма районы)

Чулпан (рус. Чулпан) — Пенза өлкәсенең Пачелма районына керүче татар авылы.
Авылда 2004 елда 26 йортта 55 кеше яшәгән.
Авыл 1930 елда нигезләнгән.
# Эрмиш (Амасья)

Эрмиш (төр. Ermiş) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Амасья иле Амасья илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# NGC 1596

NGC 1596 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 1596
## Тарихы

Әлеге галактика 1834 елда инглиз астрономы Джон Гершель тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 47.5 см (18.7 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Ак мәчет (Чаллы)

Ак мәчет — Чаллы шәһәрендә Энтузиастлар бульвары 12нче йорт адресы буенча урнашкан мәчет.
Мәчет бинасын Чаллы шәһәре аксакаллары КамАЗ генераль мөдиренең социаль мәсьәләләр буенча урынбасары Илдус Закирҗановка мөрәҗәгать итү нәтиҗәсендә бүленеп бирелә. Тау мәчетеннән мәхәлләнең бер өлеше шунда күченә. Бу бинаны ремонтлап, манара куелып яхшы гына хәлгә китерелә. 1992 елның көзендә, Чаллы ит комбинаты белән килешү нигезендә, шәһәрдә беренче хәләл ит кибете ачыла, дини китаплар сатыла башлый.
Мәчет бинасында мәдрәсә дә оештырыла. Ул [2000 ел]дан анда ир-егетләр укый. Мәдрәсәдә укыту төпле программа буенча алып барыла. Мәдрәсә халыктан кергән сәдакә исәбенә яши. Мәчет-мәдрәсә базасында [2003 ел]ны Татарстан Диния нәзарәте имамнарның белемен күтәрү институтын оештыра.
2006 елны намаз залы киңәйтелә. Хатын-кызлар өчен аерым намаз залы эшләнә.
Мәчетнең гомуми мәйданы 2500 м², спорт залы, компьютер классы, кибет бар. Ак мәчет шәһәр мәчетләре арасында иң зур намаз залына ия булу сәбәпле, биредә балаларның республика күләмендәге Коръән уку ярышлары үтә. Корбан гаетендә мәчет территориясендә корбан чалулар оештырыла.
# (15415) Рика

(15415) Рика — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15415) Рика
## Тарихы

1998 елның 4 февралендә А. Накамура тарафыннан Кумакоген обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1998 CA1» саналган.
# Кушкүл (Авыргазы районы)

Кушкүл — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 453455, ГАТОБК коды — 80215834000.

# Кушкүл (Авыргазы районы)
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 58 кешенең яшәве мәгълүм.

# Кушкүл (Авыргазы районы)
## Географик урынлашу

* район үзәгенә кадәр (Толбазы): 18 км
* тимер юл станциясенә кадәр (Аккүл): 48 км
# Безправи (Орлицке Подгуржи)

Безправи (чех. Bezpráví) — Чехиянең Пардубице крае Орлицке Подгуржи районында урнашкан авыл.

# Безправи (Орлицке Подгуржи)
## Географиясе

Мәйданы — . Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Безправи (Орлицке Подгуржи)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Безправи (Орлицке Подгуржи)
## Тарихы

Авыл җирләре элек тарихи төбәгенә караган.

# Безправи (Орлицке Подгуржи)
## Демография

Халык саны динамикасы:
# Сумаррага

Сумаррага (баск. Zumarraga) — Испаниянең Гипускоа провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Сумаррага
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 19,42 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 356,9 метр биеклектә урнашкан.
# Бардела III (Кьети)

Бардела III — Италиянең Абруцци төбәге Ортона өязендә урнашкан торак пункт.

# Бардела III (Кьети)
## Географиясе

Бардела III Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Бардела III (Кьети)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# (17952) Folsom

(17952) Folsom — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17952) Folsom
## Тарихы

1999 елның 10 маенда LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 JT19» саналган.
# Язлык (Оф)

Язлык (төр. Yazlık) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Оф илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Ремельфен

Ремельфен (фр. Rémelfing) — Франциянең Мозель департаментына караган коммуна.

# Ремельфен
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 2,62 км².
# GSC3168-1896

GSC3168-1896 — Аккош йолдызлыгында урнашкан A1 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 10,03 ± 0,03 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Виктор Воробьёв

Виктор Васильевич Воробьёв (1925 елның 15 марты, Казан — 2006 елның 18 апреле, Брянск) — совет һәм Россия рәссамы һәм педагог. ССРБ Рәссамнар берлеге әгъзасы (1960; 1992 елдан Россия Рәссамнар берлеге). РСФСРның атказанган мәдәният хезмәткәре (1980).

# Виктор Воробьёв
## Тормыш юлы

Виктор Воробьёв 1925 елның 15 мартында Казанда туа.
1941 елда Бөек Ватан сугышы башланганнан соң, уналты яшендә, Казан һөнәр училищесын тәмамламыйча, фронт ихтыяҗлары өчен хәрби продукция чыгарган хәрби заводта хезмәт эшчәнлеген башлый. 1942 елдан Эшче-крестьян Кызыл Армиясе сафларына алына һәм гамәлдәге армия сафларына җибәрелә. 38 нче укчы дивизиясенең 29 нчы укчы полкы составында Бөек Ватан сугышында катнашучы — корал командиры. 3 нче Украин фронты составында Конотоп сугышларда, Днепр елгасын чыгуда һәм Чехословакияне азат итүдә катнашкан, авыр яраланган. 1945 елда хәрби госпитальдә дәваланганнан соң сугыш инвалиды буларак хәрби хезмәттән азат ителә. Сугышта катнашкан һәм шул ук вакытта күрсәткән батырлыгы өчен ССРБ Югары Советы Президиумы указы белән 1 нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены һәм «Сугышчан хезмәтләре өчен» медале белән бүләкләнә.
1945 елдан 1950 елга кадәр Казан сәнгать училищесының рәсем бүлегендә укый. 1950 елдан 1956 елга кадәр ССБР Сәнгать академиясенең И. Е. Репин исемендәге рәсем сәнгате, скульптура һәм архитектура институтының рәсем сәнгате факультетында укый, Ю. М. Непринцев һәм М. И. Авилов укучысы була. 1957—1990 елларда, иҗаттан тыш, утыз өч ел дәвамында Брянск сынлы сәнгать студиясе оештыручысы һәм җитәкчесе була.
Бөтенсоюз, бөтенроссия, республика һәм халыкара сәнгать күргәзмәләрдә катнаша: Бөтенсоюз — «Совет хакимиятенә 40 ел» (1957), «Тынычлык сагында» (1965), «Совет хакимиятенә 50 ел» (1967), «Туган ил буенча» (1981). Халыкара — 1977 һәм 1987 елда Болгариядә.
1960 елда Виктор Воробьев ССРБ Рәссамнар берлеге әгъзасы итеп сайлана. РСФСР Рәссамнар берлегенең Брянск бүлеген оештыручыларның берсе була.
1980 елда РСФСР Югары Советы Президиумының «Совет мәдәнияте өлкәсендәге казанышлары һәм күпьеллык нәтиҗәле хезмәте өчен» указы белән Воробьевка «РСФСРның Атказанган мәдәният хезмәткәре» дигән мактаулы исем бирелә.
2006 елның 18 апрелендә Брянскта вафат була.

# Виктор Воробьёв
## Бүләкләр

* I дәрәҗә Ватан сугышы ордены (06.04.1985);
* «Сугышчан хезмәтләре өчен» медале (28.06.1944);
* «1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Алманияне җиңгән өчен» медале;
* РСФСРның Атказанган мәдәният хезмәткәре.
# Акатемпан (Телолоапан)

Акатемпан — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Телолоапан муниципалитеты составына керә.

# Акатемпан (Телолоапан)
## Географиясе

Акатемпан Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Акатемпан (Телолоапан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Акатемпан (Телолоапан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Андзин

Андзин — Польшаның Мазовия воеводалыгы Насельск гминасында урнашкан авыл.

# Андзин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мәгъсүм Латыйфуллин

Мәгъсүм Латыйфуллин, Мәгъсүм Мөбәрәкша улы Латыйфуллин (Магсум Мубаракшевич Латифуллин, 1925 елның 28 декабре, СССР, РСФСР, ТАССР, Бөгелмә кантоны, Зур Сукаеш ― 1995 елның 8 августы, РФ, ТР, Сарман районы, Җәлил) ― Бөек Ватан сугышында катнашкан укытучы, балалар язучысы, күренекле татар җырчылары репертуарына кергән күп җырларның сүзләре һәм «Сәйдәшнең балачагы» повестеның (1990, ТКН) авторы.

# Мәгъсүм Латыйфуллин
## Тәрҗемәи хәле

1925 елның 28 декабрендә Татарстан АССР Бөгелмә кантоны (1930 елдан Тымытык, 1965 елдан Азнакай) районы Зур Сукаеш авылында туган. Бөек Ватан сугышында катнашкан. Лейтенант Мәгъсүм Латыйфуллин «1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында Германияне җиңгән өчен» медале белән бүләкләнгән.
Казан дәүләт университетының татар теле һәм әдәбияты бүлеген тәмамлаган. Татарстан радиокомитетында, Татарстан АССР Мәгариф министрлыгында, ТАССР Язучылар берлегенең Әлмәт бүлегендә төрле вазифалар башкарган. Баулыда, Сарман районында (Карашай-Саклауда, Җәлилдә) укытучы булып эшләгән.
Мәгъсүм Латыйфуллин шигырьләренә композиторлар Фәтхерахман Әхмәдиев («Җилләр, җилләр», «Мин килермен каршыңа»), Сафьян Ибраһимов («Тагын, тагын, тагын да»), Рәис Сафиуллин («Бик сагындым, авылым»), Фасил Әхмәтов («Люция»), Мөхтәр Әхмәдиев («Син кайда»), Ганс Сәйфуллин («Гөлләрем», «Ул кайтыр»), Әнвәр Бакиров («Туган якларыма») һәм башкалар көй язган. Аның сүзләренә язылган җырларны Илһам Шакиров («Люция», «Туган якларыма»), Әлфия Авзалова («Бик сагындым, авылым»), Фәридә Кудашева («Җилләр, җилләр»), Усман Әлмиев («Син кайда»), Таһир Якупов («Мин килермен каршыңа»), Хәйдәр Бегичев («Бик сагындым, авылым») һәм башка популяр җырчылар үз репертуарына алган.
1965 елның 3 гыйнварында «Яшь ленинчы» («Сабантуй») газетасында унбер яшьлек Салих Сәйдәшев белән аны музыкага өйрәтүче татар халкының беренче һәвәскәр композиторы Заһидулла Яруллинның дуслыгы турында «Үлемсез җырлар» исемле язмасын бастырган.
1982―1995 елларда Җәлил бистәсендә яшәгән. Шунда кече яшьтәге мәктәп балалары өчен «Сәйдәшнең балачагы» повестен язган. Китап, рәссам И. Галләмов бизәлеше белән Казанда, Татарстан китап нәшриятында 1990 елда басылып чыккан (ISBN 5-298-00763-5). Икенче китап буларак дөнья күрергә тиешле кулъязмасы туганнары кулында саклана. «Юл башы» дигән хикәясе билгеле. Мәгъсүм Латыйфуллинның шактый бай иҗат мирасы бергә тупланмыйча, китап булып басылмыйча калган.
* Уртача буйлы иде. Мин аны язучы Фоат Садриевка охшата идем. Киенү рәвешләре, чәчен артка сыпырып-тарап куюлары белән нәкъ аның кебек идеГафифә Гаффарова, шагыйрә

# Мәгъсүм Латыйфуллин
## Гаиләсе

Хатыны Хәлимә (?) татар теле укытучысы булып эшләгән. Улы Таһир Латыйфуллин (1958), балет артисты, педагог, ТР халык артисты (2009).
# Загозд (Лития)

Загозд — Словениянең Лития (община) җәмгыятендә урнашкан авыл.

# Загозд (Лития)
## Географиясе

Мәйданы — 1,76 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 746,5 метр биеклектә урнашкан.
# Сен-Дени-ле-Га

Сен-Дени-ле-Га (фр. Saint-Denis-le-Gast) — Франциянең Манш департаментында урнашкан коммуна.
# (17021) 1999 DS6

(17021) 1999 DS6 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (17021) 1999 DS6
## Тарихы

1999 елның 20 февралендә LINEAR проекты тарафыннан Сокорро обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1999 DS6» саналган.
# Халык мәгарифе (журнал)

Халык мәгарифе — атналык журнал. 1919 елда Әстерхан шәһәрендә татар телендә нәшер ителә.
# Студниця (Түбән Силезия воеводалыгы)

Студниця — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Милковице гминасында урнашкан авыл.

# Студниця (Түбән Силезия воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кардиган култыгы

    Бу терминның башка мәгънәләре дә бар: Кардиган битен карагыз.
Кардиган култыгы (ингл. Cardigan Bay, Велс. Bae Ceredigion) — Ирланд диңгезе өлеше булган култык. Велснең көнбатыш ярын били. Bardsey утравы, Gwynedd һәм Strumble Head арасында урнаша.
Кардиган култыгына 3 графлык карый — Гвинед, Кередигион һәм Пембрукшир.
Култык ярларында күпсанлы диңгез курортлары бар. Шулай ук аннан ерак түгел шактый фермалар бар.
Култыкка аккан иң зур елгалар — Тэйфи, Рэйдол, Дайфи, Эрон, Дайсинни.
# Тенкерли (Феке)

Тенкерли (төр. Tenkerli) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Феке илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Өрен (Билеҗик)

Өрен (төр. Ören) — Төркия Җөмһүриятенең Мәрмәр бүлгесе Билеҗик иле Билеҗик илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Ешилташ (Юксекова)

Ешилташ (төр. Yeşiltaş) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Хаккари иле Юксекова илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Авеланш-де-Сима

һәм
Авеланш-де-Сима — Португалиянең Авейру округына керә торган фрегезия. Анадия муниципалитетына карый.

# Авеланш-де-Сима
## Географиясе

Мәйданы — 40,58 км².
# Губахәлилли

Губахәлилли (әзери. Qubaxəlilli) — Әзербайҗанның Исмаеллы районына караган авыл.
# (10345) 1992 DC11

(10345) 1992 DC11 (лат. 1992 DC11) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10345) 1992 DC11
## Тарихы

1992 елның 29 февралендә UESAC тарафыннан Ла-Силья обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1992 DC11» саналган.