yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Юрий Гагарин

Ю́рий Алексе́й улы Гага́рин (1934 елның 9 марты, РСФСР Көнбатыш өлкәсенең Гжатск районы, Клушино авылы — 1968 елның 27 марты Владимир өлкәсе Киржач шәһәре тирәсе) — космонавт, Советлар Союзы герое, космоска очкан беренче кеше.
Юрий Алексеевич Гагарин колхозчы гаиләсендә туган. 1941 елда урта мәктәпкә укырга керә, ләкин сугыш аның укуын бүлә. Сугыш тәмамланганнан соң, Гагариннар гаиләсе Гжатск шәһәренә күчә. 15 яшендә Мәскәү янындагы Люберцы шәһәрендә һөнәрчелек училищесына укырга керә һәм урта белемне эштән соң укып ала. 1951 елда ул Люберцы мәктәпне тамамлый. Ырынбур авиация училищенда белем алып, очучы теләге тормышка аша. 1957 елдан совет авиациясендә очучы булып хезмәт итә. 1961 елның 12 апрелендә Ю. А. Гагарин Галәмгә күтәрелә.
Гагарин космик очышка хәзерлекне космонавтларның беренче группасында башлый. Бик кызу әйләнешле центрифугада сынауларны, авырлыкны югалту очышы сынауларын ул уңышлы үтә. Дәүләт комиссиясе аны космоска очарга билгели.
Ул, моңарчы һич сыналмаган рейста берүзе очкан вакытта, беренче булып космик трасса ачуны өстеңә алуның никадәр җаваплы булуы турында уйлый. Җир йөзендәге барлык кешеләр алдында җаваплылык бит бу. Әмма космостан аның тавышы тыныч яңгырый:
- «Очыш әйбәт бара. Мин Җир горизонтын күрәм. Гаҗәеп матур яктылык!» – ди ул.
Гагаринның корабы, планетабыз тирәли орбита буенча 108 минутта тулы әйләнеш ясап, уңышлы рәвештә җиргә төште. Космик эра менә шулай башланды.
1968 елның 27 мартында Гагарин тәҗрибәле инструктор Владимир Серегин белән МИГ-15 истребителендә очканда, самолетта авария була һәм Владимир өлкәсендә җиргә төшеп шартлый.

# Юрий Гагарин
## Филателия һәм нумизматика

* 1964 елгы совет почта маркасы
* СССР почта блогы (1976)
* Почта маркасы, Украина, 2011]
* Ю.А. Гагаринның тууына 75 ел тулуга почта маркасы, элек басылып чыкмаган фотосы белән.
* 2001 елда чыгарылган ун сумлык Россия тәңкәсе.
* Кешенең космоска беренче очышына 50 ел, Россия, 2011 ел
# Тавацано (Лоди)

Тавацано — Италиянең Ломбардия төбәге Таваццано-кон-Виллавеско өязендә урнашкан торак пункт.

# Тавацано (Лоди)
## Географиясе

Тавацано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Тавацано (Лоди)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.

# Тавацано (Лоди)
## Халкы

| Ел | Халык саны | Халык саны |
| 2001 | 4373 | |
# Давыдовка (Диңгез буе крае)

Давыдовка (рус. Давыдовка) — Диңгез буе краеның Надеждинское районында урнашкан авыл.

# Давыдовка (Диңгез буе крае)
## Климат

Биредә климат муссонлы. Кыш коры һәм суык, көннәре аяз. Яз озак бара, салкынча һәм температура тирбәлеше күзәтелә. Җәй исә җылы, явым-төшемле. Көз чагыштырмача җылы, коры һәм аяз. Җәй көне Тын океаннан җылы җил иссә, кышын төньяктан салкын җилләр исә.

# Давыдовка (Диңгез буе крае)
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (84%). Әлеге торак пунктта татарларның өлеше - 8%.
# Сантини (Парма)

Сантини — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Пеллегрино-Парменсе өязендә урнашкан торак пункт.

# Сантини (Парма)
## Географиясе

Сантини Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сантини (Парма)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Гардинг-Берч-Лейк (Аляска)

Гардинг-Берч-Лейк — Америка Кушма Штатларының Аляска штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Гардинг-Берч-Лейк (Аляска)
## Географиясе

Гардинг-Берч-Лейк халык санын алу урыны мәйданы — 598,914942 км², 598,913951 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 218 метр биеклектә урнашкан.
# Habbl daimie

Habbl daimie - galaktikadan tışqı obyektqa (galaktika, kvazar) qädär aralıqnı häm anıñ yıraqlaşuı tizlege belän bäyläwçe koeffitsient, Habbl qanunında kerä, H xärefe belän bilgelänä. Waqıtqa kire ülçäneşle (H = 2,3×10⁻¹⁸ s⁻¹), läkin km/sek megaparsekta itep kürsätelä.
2013 yılda Habbl daimieneñ iñ ışanıçlı qimmäte tabılğan: 67,80 ± 0,77 (km/s)/Mpk, dimäk bügenge zamanda 1 Megaparsek aralığında torğan ike galaktika ber-bersennän 70 km/s tizlege belän yıraqlaşa.
Çınnan da Habbl daimie waqıt belän kimi bara, läkin Ğälämneñ barlıq noqtalarında ul daimi bula.
Habbl daimie Ğälämneñ yäşenä kire proportsional', Habbl daimie bügenge qimmäte 67,80 ± 0,77 (km/s)/Mpk yäki (2,197 ± 0,025)·10⁻¹⁸ s⁻¹ täşkil itä, ul Ğälämneñ yäşe (4,354 ± 0,012)·10¹⁷ s yäki (13,798 ± 0,037)·10⁹ yılğa turı kilä.
Qayçaqta tigezlämälärdä ülçämsez Habbl daimie qullanıla.
# Павели (Фиренца)

Павели — Италиянең Тоскана төбәге Figline e Incisa Valdarno өязендә урнашкан торак пункт.

# Павели (Фиренца)
## Географиясе

Павели Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Павели (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Малчев

Малчев — Польшаның Лодзь воеводалыгы Бжезины гминаcында урнашкан авыл.

# Малчев
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Андрава

{{ЕлгаВМ |Исем = Андрава |Милли исем = |Рәсем =
|Рәсем киңлеге =
|Рәсем язуы =
|Харита = |Харита киңлеге = |Харита язуы =
|Озынлык = 17 |Бассейн мәйданы =
|Бассейн = Кара диңгезе, Төньяк Боз океаны |Елгалар бассейны = (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр |Су чыгымы күләме = |Үлчәү урыны =
|Баш = |Башның урнашкан урыны = |Башның биеклеге =
|Башның координатлары = |Тамак = [[Таган (Об кушылдыгы)|Таган]] |Тамакның урнашкан урыны = уң ярына тамагыннан 7 км өстәрәк |Тамакның координатлары =
|Елганың авышлыгы = |Ил = Россия |Төбәк = Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе |Викиҗыентыкта төркем =
Андрава — Россия территориясеннән ага торган елга. Новосибирск өлкәсе, Тум өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга [[Таган (Об кушылдыгы)|Таган]] елгасының уң ярына тамагыннан 7 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 17 км.

# Андрава
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Об елгасы Новосибирск сусаклагычынан Чулым елгасы менән кушылгансы, Иняи һәм Томь елгаларын кетрмичә. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Томь кушылганга кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200712115200007205
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200720
* Бассейн коды — 13.01.02.007
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# HD159150

HD159150 — Корбан чалу урыны йолдызлыгында урнашкан A3mA6-A8 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,75 ± 0,01 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Яңа Бәшир

Яңа Бәшир — Башкортстанның Чакмагыш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452207, ОКАТО коды — 80256810002.
# Юнион (Вернон, Висконсин)

Юнион — Америка Кушма Штатларының Висконсин штатында урнашкан зур булмаган шәһәр (ингл. town).

# Юнион (Вернон, Висконсин)
## Тарихы

Огачи шәһәре елда нигезләнгән.

# Юнион (Вернон, Висконсин)
## Географиясе

Шәһәрчек мәйданы — 35,8 квадрат миль. Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 358 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Зузана Наварова

Зузана Наварова де Техада (18 июнь, 1959, Градец Кралов - 7 декабрь, 2004, Прага) - Чехия җырчысы һәм җыр авторы.

# Зузана Наварова
## Биография

Ул Карлов университетында фәлсәфә факультетында укыган, педагог булып Чех һәм Испан телләрен өйрәнгән. Аны тәмамлагач, тел мәктәбендә испан укытучысы булып эшли башлый. 80-нче еллар ахырында ул консерваториядә спектакль һәм укуын берләштерә. 1980 елдан ул Нерез төркеме белән җырлый (чех. Nerez), аның беренче шәхси альбомы 1992-нче елда дөнья күрә. 1994 елда ул Трес (чех. Tres), һәм Koa төркеме белән киләсе биш альбом (чех. Koa) чыгаралар. Ул шулай ук спектакльләр өчен музыкалар язган. Продюсерлык эше белән шөгыльләнә. 90-нчы еллар башында ул "Надаце Живот умелце" (чех. Nadace Život umělce).
Озак вакыт Кубада яшәде, шунда ире белән таныша. Ул Куба музыкасы белән рухландырылган, аның мотивлары аның барлык җырларында.
Ул 45 яшендә яман шеш һәм бавыр циррозасыннан үлеп китә.
Прага консерваториясендә аның хөрмәтенә Зузана Наварова исемле премия барлыкка килә.
# Винтик Шор

Винтик Шор — Россия территориясеннән ага торган елга. Коми Республикасы, Ненец АО биләмәләрендә ага. Елга Созьва елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 26 км.

# Винтик Шор
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Печора елгасы кушылдыклары бассейны Уса кушылганчы, елга бассейны — Печора.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03050300212103000081748
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103008174
* Бассейн коды — 03.05.03.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Цихавка

Цихавка — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Лапанув гминасында урнашкан авыл.

# Цихавка
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бадыйков

Бадыйков ― фамилия.
* Канәфи Бадыйков (Хәнәфи Бәдигый, 1941―2020), язучы, шагыйрь, галим. Муса Җәлил премиясе лауреаты (2019).
* Рәшит Бадыйков (1932), медицина фәннәре докторы. БАССР (1975) һәм РСФСР (1986) атказанган табибы. Уфаның мактаулы гражданы (1994).
# Дубровка 2

Дубровка 2 (белар. Дуброўка 2) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Шкловский районында урнашкан авыл.

# Дубровка 2
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Вилья Фелисидад (Леон)

Вилья Фелисидад — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Леон муниципалитеты составына керә.

# Вилья Фелисидад (Леон)
## Географиясе

Вилья Фелисидад Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Вилья Фелисидад (Леон)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Вилья Фелисидад (Леон)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Скарамела (Катанцаро)

Скарамела — Италиянең Калабрия төбәге Джиццерия өязендә урнашкан торак пункт.

# Скарамела (Катанцаро)
## Географиясе

Скарамела Апеннин ярымутравының көньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан көньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Скарамела (Катанцаро)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Горни Доброуч

Горни Доброуч (чех. Horní Dobrouč) — Чехиянең Пардубице крае Долни Доброуч районында урнашкан авыл.

# Горни Доброуч
## Географиясе

Мәйданы — 10,151 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Горни Доброуч
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Горни Доброуч
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Горни Доброуч
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 679 |
| 1880 | 627 |
| 1890 | 613 |
| 1900 | 596 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 603 |
| 1921 | 553 |
| 1930 | 537 |
| 1950 | 339 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 353 |
| 1970 | 346 |
| 1980 | 283 |
| 1991 | 257 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 262 |
| 2011 | 257 |
| 2021 | 257 |
# Фамилия Ризо Роча (Силао)

Фамилия Ризо Роча — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Силао муниципалитеты составына керә.

# Фамилия Ризо Роча (Силао)
## Географиясе

Фамилия Ризо Роча Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Фамилия Ризо Роча (Силао)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Фамилия Ризо Роча (Силао)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# C1QL1

C1QL1 (ингл. Complement C1q like 1) — кешенең 17-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Синьял-Оринино

Синьял-Оринино (чуаш. Ҫӗнъял Оринин, рус. Синьял-Оринино ) — Чуашстанның Муркаш районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429555. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97232845012. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2101300011700.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Синьял-Оринино
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 112 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (100,00%), .
# Сан Сабино (Перуҗа)

Сан Сабино — Италиянең Умбрия төбәге Джано-делл'Умбрия өязендә урнашкан торак пункт.

# Сан Сабино (Перуҗа)
## Географиясе

Сан Сабино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Сан Сабино (Перуҗа)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Калиничы

Калиничы (белар. Калінічы) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Наравлянский районында урнашкан авыл.

# Калиничы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Машкова (Аршанский районы)

Машкова (белар. Машкова) — Белоруссиянең Витебск өлкәсе Аршанский районында урнашкан авыл.

# Машкова (Аршанский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Җил җәен төньяк-көнбатыштан, кышын көньяк яки көньяк-көнбатыштан исә, кышын еш кына циклоннар уза һәм җепшек һава торышы тора.
# Штадтхаген

Штадтхаген — Алманиянең Түбән Саксония җирендә урнашкан коммуна.

# Штадтхаген
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 60,27 км² (2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 72 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (10015) Валенлебедев

(10015) Валенлебедев (лат. Valenlebedev) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10015) Валенлебедев
## Тарихы

1978 елның 27 сентябрендә Черных Л. И. тарафыннан Кырым обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1978 SA5» саналган.
# Гори (Горни Плана)

Гори (чех. Hory) — Чехиянең Көньяк Чехия крае Һорни-Плана районында урнашкан авыл.

# Гори (Горни Плана)
## Географиясе

Мәйданы — 4,003 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Гори (Горни Плана)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Гори (Горни Плана)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Гори (Горни Плана)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 202 |
| 1880 | 201 |
| 1890 | 184 |
| 1900 | 178 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 193 |
| 1921 | 181 |
| 1930 | 166 |
| 1950 | 61 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 49 |
| 1970 | 23 |
| 1980 | 10 |
| 1991 | 4 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 4 |
| 2011 | 3 |
| 2021 | 4 |
# Бионди (Асколи Пичено)

Бионди — Италиянең Марке төбәге Карассай өязендә урнашкан торак пункт.

# Бионди (Асколи Пичено)
## Географиясе

Бионди Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньяк-көнчыгышка таба урнашкан.

# Бионди (Асколи Пичено)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Терзили (Сунгурлу)

Терзили (төр. Terzili) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Чорум иле Сунгурлу илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Маҗарстан патшалыгы

Маҗар патшалыгы (маҗар. Magyar Királyság) — Үзәк Аурупада 1001 елдан 1918 елга кадәр булган дәүләт (1920—1944 елларда шулай ук регент Миклош Һорти җитәкчелегендә Маҗар патшалыгы булган).
Хәзерге Маҗарстанның көнбатышында барлыкка килгән. Үз составына Маҗарстан, Трансильвания, Словакия, Воеводина, Закарпатье, Хорватия (Далмация һәм Истриядән тыш) һәм кайбер башка җирләрне керткән.
# Саяк (шәһәр тибындагы поселок)

Саяк (каз. Саяқ) — Казакъстанның Караганды өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Саяк (шәһәр тибындагы поселок)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Красноселька

Красноселька — Россия территориясеннән ага торган елга. Мәскәү өлкәсе, Тула өлкәсе, Рязань өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Пачога елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 11 км.

# Красноселька
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Ука бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Ука елгасы кушылдыклары бассейны Мукшы елгасы кушылганчы, елга бассейны — Ока.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 09010101912110000022916
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 110002291
* Бассейн коды — 09.01.01.019
* ГӨ буенча саны — 10
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# NGC 503

NGC 503 — Томанлыклар һәм йолдыз тупланмалары яңа гомуми каталогында теркәлгән галактика.

# NGC 503
## Тарихы

Әлеге галактика 1863 елда Алмания астрономы Heinrich d'Arrest тарафыннан, яктылык җыючы элемент буларак көзге кулланучы, 27.94 см (11 дюйм) зурлыктагы оптик телескоп ярдәмендә ачылган.
# Вентресс (Луизиана)

һәм
Вентресс — Америка Кушма Штатларының Луизиана штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Вентресс (Луизиана)
## Географиясе

Вентресс халык санын алу урыны мәйданы — . Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Арыташ

Арыташ (төр. Arıtaş) — Төркия Җөмһүриятенең Кахраманмараш иленә караган бер шәһәре.
# (6229) Турсахан

(6229) Турсахан (лат. Tursachan) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (6229) Турсахан
## Тарихы

1983 елның 4 ноябрендә Брайан А. Скифф тарафыннан Андерсон-Меса обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1983 VN7» саналган.
# Вуйцице (Лодзь воеводалыгы)

Вуйцице — Польшаның Лодзь воеводалыгы Блашки гминаcында урнашкан авыл.

# Вуйцице (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# HD36070

HD36070 — Йөкче йолдызлыгында урнашкан A2 спектраль класслы химик пекуляр йолдыз, күренмә йолдызча зурлыгы 8,59 ± 0,02 тәшкил итә.
Шул ук спектраль класслы гадәти йолдызлардан спектрдагы мөһим үзенчәлекләре белән аерылып тора. Әлеге химик пекуляр йолдыз баш эзлеклелек янучы йолдызлары арасында урнашкан.
Гадәттә, баш эзлеклелек кайнар йолдызларында күзәтелә торган өслекнең аерым составы йолдыз барлыкка килгәннән соңгы процесслардан гыйбарәт дип санала. Бу процесслар кайбер элементларны, аерым алганда, He, N һәм O, атмосфераның түбән катламнарында утырырга мәҗбүр итә, шул ук вакытта Mn, Sr, Y һәм Zr кебек башка элементлар эчтән тышка таба очалар, нәтиҗәдә, спектраль үзенчәлекләр күзәтелә. Йолдызның үзәге һәм йолдызның төп составы нормаль химик катнашмаларга ия, моның шулай булуын йолдызны барлыкка китергән газ болытлары составы чагылдыра. Мондый диффузия һәм левитация, ягъни каты яки сыек таяныч өслегенә кагылмыйча, киңлектә очып гравитацияне җиңү барсын һәм барлыкка килгән катламнар кагылгысыз булып калсын өчен, йолдыз атмосферасы конвекция өчен шактый тотрыклы булырга тиеш. Мондый тотрыклылыкны барлыкка китерә торган механизм булып гадәти булмаган зур магнит кыры тора, һәм ул, гадәттә, әлеге типтагы йолдызларда күзәтелә.
# Падзамча

Падзамча (белар. Падзамча) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Шчучынский районында урнашкан авыл.

# Падзамча
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Мокра-Права

һәм
Мокра-Права — Польшаның Лодзь воеводалыгы Скерневице гминаcында урнашкан авыл.

# Мокра-Права
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Хоэнштайн (Түбән Таунус)

Хоэнштайн — Алманиянең Гессен җирендә урнашкан коммуна.

# Хоэнштайн (Түбән Таунус)
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 63,86 км² (31 декабрь 2017). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 334 метр биеклектә урнашкан.
# Амброжув

Амброжув — Польшаның Свентокшиж воеводалыгы Павлув гминасында урнашкан авыл.

# Амброжув
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Перетягины

Перетягины (рус. Перетягины) — Киров өлкәсенең Даровской районында урнашкан авыл.

# Перетягины
## Климат

Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

# Перетягины
## Сәгать поясы

Перетягины Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Перетягины
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).
# Петерс (ай кратеры)

Петерс (лат. Peters) - Ай өслегенә кече күк объекты бәрелү нәтиҗәсендә барлыкка килгән, диаметры якынча 14,7 км булган кратер.

# Петерс (ай кратеры)
## Атамасы

Кратерга атама Христиан Иванович Петерс (1806—1880) хөрмәтенә бирелә.

# Петерс (ай кратеры)
## Тарихы

Кратер Халыкара Астрономия Берлеге (ингл. International Astronomical Union (IAU)) тарафыннан 1935 елда раслана.
# Монтемерлано (Алесандрия)

Монтемерлано — Италиянең Пьемонт төбәге Поццоль-Гроппо өязендә урнашкан торак пункт.

# Монтемерлано (Алесандрия)
## Географиясе

Монтемерлано Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Монтемерлано (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.