yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Итәй

Итәй — Башкортстанның Илеш районында урнашкан авыл.
ᴨyчты индексы — 452278, ГАТОБК коды — 80230836001.

# Итәй
## Авыл белән бәйле шәхесләр

* Илдус Тимерханов
* Рәбис Хисаметдинов
# Паредонес (Искатеопан де Кваутемок)

Паредонес — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Ixcateopan de Cuauhtémoc муниципалитеты составына керә.

# Паредонес (Искатеопан де Кваутемок)
## Географиясе

Паредонес Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Паредонес (Искатеопан де Кваутемок)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Паредонес (Искатеопан де Кваутемок)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Эль Тигре (Сан Мигел де Альенде)

Эль Тигре — Мексиканың Гуанхуато штатында урнашкан торак пункт. Сан-Мигель-де-Альенде муниципалитеты составына керә.

# Эль Тигре (Сан Мигел де Альенде)
## Географиясе

Эль Тигре Мексиканың үзәк өлешендә урнашкан.

# Эль Тигре (Сан Мигел де Альенде)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 16 — 22 °C.
Явым-төшем аз күләмдә, уртача 400 мм — 700, һәм күбесенчә җәй көне төшә, кыш коры.

# Эль Тигре (Сан Мигел де Альенде)
## Тарихы

Безнең эрага кадәр 800-300 елларда бу җирләрдә чупикуарио халыклары яшәгән. X һәм XI гасырлар чикләрендә корылык аркасында бу халыклар биредән күченергә мәҗбүр була. Соңрак чичимеклар килеп урнаша башлый. 1520 елларда җирлеккә испаннар керә. Чичимек кабиләләре Испания басып алучыларына кадәр төп халык булган.
1824 елның 14 октябреннән Гуанхуато штаты составында.
# Каттен (Калифорния)

Каттен — Америка Кушма Штатларының Калифорния штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Каттен (Калифорния)
## Географиясе

Каттен халык санын алу урыны мәйданы — 3,351483 км², 3,351484 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 61 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Бузешть (Горж)

Бузешть — Румыниянең Горж жудецында урнашкан авыл. Красна (коммуна, Горж) коммунасына карый.

# Бузешть (Горж)
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 340 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# (2347) Вината

(2347) Вината (лат. Vinata) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан Кояш тирәли әйләнеп йөрүче астероид.

# (2347) Вината
## Тарихы

1936 елның 7 октябрендә Генри Джиклас тарафыннан Флагстафф обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1936 TK» саналган.
# Актарла (Догубаязыт)

Актарла (төр. Aktarla) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Агры иле Догубаязыт илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Щуткив

һәм
Щуткив — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Любачув гминасында урнашкан авыл.

# Щуткив
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чалкөй (Асланапа)

Чалкөй (төр. Çalköy) — Төркия Җөмһүриятенең Эгей бүлгесе Күтахья иле Асланапа илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Динозаврлар варислары

"Динозаврларның варислары" (ингл. Walking with Beasts, АКШта "Walking with Prehistoric Beasts" исеме астында чыгарылган, алманча Die Erben der Saurier - Динозаврларның варислары) — ВВС каналының фәнни-популяр сериалы, "Сәфәр белән динозаврлар" сериалының дәвамы
Фильмда борынгы хайваннар хакында әйтелә. Алдынгы санак технологияләре ярдәмендә төшерелгән.
Бюджет — 15 млн стерлинг фунты.
Композиторлар — Бен Бартлетт, Ханс-Флориан Циммер.
2001 елда чыгарылган.
# Алту-Арагуая

Алту-Арагуая — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.

# Алту-Арагуая
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 5399,292 км².
# Огожелець (Каменногурский повяты)

Огожелець — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Каменна-Гура гминасында урнашкан авыл.

# Огожелець (Каменногурский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Чалкөй (Бафра)

Чалкөй (төр. Çalköy) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Самсун иле Бафра илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Кольвож

Кольвож — Россия территориясеннән ага торган елга. Вологда өлкәсе , Киров өлкәсе , Коми Республикасы биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Ожин елгасының сул ярыннан 34 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 16 км.

# Кольвож
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Двина-Печора су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Көньяк елгасы. Кече елга бассейны — Сухона, елга бассейны — Төньяк Двина.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 03020100212103000012358
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 103001235
* Бассейн коды — 03.02.01.002
* ГӨ буенча саны — 03
* ГӨ буенча чыгарылышы — 0
# Нюхта

Нюхта (чирм. Нӱктӧ, рус. Нюхта) — Мари Илнең Медведево районында урнашкан авыл.

# Нюхта
## Сәгать поясы

Нюхта Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Нюхта
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).
# IC 5299

IC 5299 — Пегас йолдызлыгы чикләрендә урнашкан галактика .

# IC 5299
## Тавиры

Әлеге күк җисеме Индекс каталогының оригиналь басмасы исемлегенә керә. Шулай ук бу космик объект башка каталогларда буларак та сурәтләнә.
# Пукшице

Пукшице (чех. Pukšice) — Чехиянең Высочина крае Uhelná Příbram районында урнашкан авыл.

# Пукшице
## Географиясе

Мәйданы — 3,819 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Пукшице
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Пукшице
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Пукшице
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 250 |
| 1880 | 221 |
| 1890 | 207 |
| 1900 | 205 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 219 |
| 1921 | 206 |
| 1930 | 196 |
| 1950 | 151 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 145 |
| 1970 | 152 |
| 1980 | 151 |
| 1991 | 117 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 89 |
| 2011 | 76 |
| 2021 | 79 |
# Тердөкен (Хазро)

Тердөкен (төр. Terdöken) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Диярбакыр иле Хазро илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Семянув (Стшелинский повяты)

Семянув — Польшаның Түбән Силезия воеводалыгы Борув гминасында урнашкан авыл.

# Семянув (Стшелинский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Баньяк-сюр-Селе

Баньяк-сюр-Селе (фр. Bagnac-sur-Célé, фр. Bagnac һәм фр. Lacapelle-Bagnac) — Франциянең Ло департаментында урнашкан коммуна.
# Мильча (Польша)

Мильча — Польшаның Карпатасты воеводалыгы Рыманув гминасында урнашкан авыл.

# Мильча (Польша)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Күл-Кункас

Күл-Кункас — Башкортстанның Миякә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 452080, ГАТОБК коды — 80244829004.

# Күл-Кункас
## Демография

Халык саны динамикасы:
2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 209 кешенең яшәве мәгълүм.
# Чаталолук (Каш)

Чаталолук (төр. Çataloluk) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Анталья иле Каш илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Дияс Яндурин

Яндурин Дияс Хатип улы (20 гыйнвар, Бер мең тугыз йөз кырык, БАССР-ның Малаяз районы (хәзер — Башкортстан Республикасының Салават районы) Лагыр авылы - 4 октябрь 2022 ел, Уфа) — тарихчы, тарих фәннәре докторы (2005), профессор (2004). Башкортстан Республикасының атказанган укытучысы (2009), ССРБ Югары мәктәбе отличнигы (1985), Россия Федерациясенең мактаулы югары һөнәри белем бирү хезмәткәре (2007).

# Дияс Яндурин
## Биографиясе

Яндурин Дияс Хатыйп улы 1940 елның 20 гыйнварында Лагыр авылында туа. Атасы Хатыйп Өметбай улы — Бөек Ватан сугышында катнаша, Кызыл Йолдыз, I һәм II дәрәҗә Ватан сугышы ордены һәм медальләр белән бүләкләнә, тыныч тормышка гвардия капитаны дәрәҗәсендә кайта. Төбәкнең башлангыч мәгариф бүлеге мөдире була, Салават райкомының пропаганда һәм агитацион бүлеге мөдире булып эшли. Сугыштан соң Лаклы авылына балалар йортына директоры, Лагыр җидееллык мәктәбе директоры, колхоз рәисе, пенсиягә чыкканчы укытучы була.
Шуңа да Дияс Хатыйп улы кечкенәдән белемгә омтыла. Мәктәпне тәмамлаганнан соң, югары белемне Башкорт дәүләт университетында ала (1967)
Шул ук елда Лагыр урта мәктәбендә директорның укыту буенча урынбасары вазифасына тәгаенләнә.
1968—1970 елларда КПСС-ның Салават район комитетында пропаганда һәм агитацион бүлек мөдире булып эшли. 1974 елдан алып Башкорт дәүләт университетында укыта.

# Дияс Яндурин
## Хезмәтләре

100-ләп гыйльми хезмәт авторы.
** Яндурин Дияс Хатипович. Национально-государственное строительство в автономиях Урало-Поволжья в 20-30-е годы XX в. : Дис. … д-ра ист. наук : 07.00.02 : Уфа, 2003 380 c. РГБ ОД, 71:05-7/186.
** Подготовка национальных кадров в Башкортостане (1920—1930-е годы) [Текст] / Д. Х. Яндурин // Вестник Академии наук Республики Башкортостан. — 2003. — Т. 8, № 4. — С. 29-33 : 1 табл. — Библиогр.: с. 33 (12 назв.)
ББК 74.03(рос. Баш) + 74.5(рос. Баш).
* Яндурин, Дияс Хатипович. Национализм и национально- государственное устройство России: история и современная практика: Формирование национально — территориальных государственных образований народов Урало — Поволжья.
# Лестер-Прери (Миннесота)

Лестер-Прери — Америка Кушма Штатларының Миннесота штатында урнашкан шәһәр.

# Лестер-Прери (Миннесота)
## Тарихы

Лестер-Прери шәһәре елда нигезләнгән.

# Лестер-Прери (Миннесота)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 2,260208 км², 2,232367 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 299 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Конгута

Конгута (эст. Konguta) — Эстониянең Тартумаа өязендә урнашкан авыл.
# Камка (Нижгар өлкәсе)

Камка (Камкино) — Түбән Новгород өлкәсенең Сергач районында урнашкан торак пункт.

# Камка (Нижгар өлкәсе)
## Тарих

Октябрь инкыйлабына кадәр Түбән Новгород губернасының Кнәгин өязенә караган.

# Камка (Нижгар өлкәсе)
## Халык

Милләтләр (2010): татарлар — 96,1%, руслар — 3,9%.

# Камка (Нижгар өлкәсе)
## Авыл белән бәйле шәхесләр

* Алимҗан Орлов
* Зөһрә Габдүханова
* Рәшит Баязитев
* Рәүф Әбләзев
* Рөстәм Башкуров
* Шамил Йосыпов
# Татар Аксуы

Татар Аксуы — Татарстан Республикасының Буа районындагы авыл.
Халык саны — 103 тирәсендә. Почта индексы — 422419.

# Татар Аксуы
## Тарих

XIX гасырда нигезләнгән.

# Татар Аксуы
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Татар Аксуы
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.1 °C | -10.3 °C | -5.3 °C | 5.5 °C | 14.2 °C | 18.9 °C | 20.7 °C | 18.4 °C | 12.8 °C | 5 °C | -3.8 °C | -9.3 °C | 4.7 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.
# (10911) 1997 YC1

(10911) 1997 YC1 (лат. 1997 YC1) — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (10911) 1997 YC1
## Тарихы

1997 елның 19 декабрендә BAO SCAP тарафыннан Синлун обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1997 YC1» саналган.
# Зиннәтулла Исхаков

Зиннәтулла Гыйниятулла улы Исхаков (1908 елның 17 августы, Яңа Урагар, Әлки районы, Татарстан, Россия — 1958 елның 5 июле, Пермь, РСФСР, ССРБ) — Совет Гаскәре полковнигы, Бөек Ватан сугышында катнашучы, Советлар Берлеге каһарманы (1945).

# Зиннәтулла Исхаков
## Тормыш юлы

Зиннәтулла Исхаков 1908 елның 4 (яңа стиль буенча — 17) августында Яңа Урагар авылында (хәзер — Татарстанның Әлки районы) туа. Сигез сыйныфны тәмамлаганнан соң, Әстерхан районы башкарма комитеты рәисе урынбасары булып эшли. 1935 елда Исхаков Эшче-крестьян Кызыл Гаскәренә хезмәткә чакырыла. Политсостав курсларын һәм хәрби-сәяси училищены тәмамлый.
1941 елдан Бөек Ватан сугышы фронтларында. 1942 елда Исхаков Политсоставның югары курсларын, 1943 елда «Выстрел» курсын тәмамлый. 1944 елның августына гвардия подполковнигы Зиннәтулла Исхаков 2 нче Украин фронтының 53 нче армиясенең 1 нче гвардия һава-десант дивизиясенең 13 нче гвардия һава-десант полкы белән җитәкчелек итә.
1944 елның 20 августыннан башлап, Исхаков полкы Румыния территориясендә дошманга зур югалтулар китереп, хәрби хәрәкәтләрне уңышлы алып бара. 1944 елның 24-25 октябрендә полк бүлекчәләре Тису елгасы аша Маҗарстанның Сольнок шәһәреннән төньякка уңышлы чыгалар һәм плацдармны алалар. Плацдармны биш көн тоталар, көн саен 6-7 дошман атакасын кичектереп торалар. 1944 елның 6 ноябрендә полк икенче тапкыр Тисуны Тисафюредтан көнбатышка таба кичә һәм ике атнадан соң Карпат тауларына чыга.
ССРБ Югары Шурасы Президиумының 1945 елның 24 мартындагы Указы белән подполковник Зиннәтулла Исхаков Ленин ордены һәм «Алтын Йолдыз» медале тапшырылып, Советлар Берлеге Каһарманы исеменә лаек була.
Сугыштан соң Исхаков Совет Гаскәрендә хезмәт итүен дәвам итә. 1950 елда М. В. Фрунзе исемендәге Хәрби академияне тәмамлый. Пермьдә яшәгән, Пермь хәрби авиация училищесын җитәкләгән. 1958 елның 5 июлендә вафат була. Пермьнең Егошиха зиратында җирләнгән.

# Зиннәтулла Исхаков
## Бүләкләр

* Советлар Берлеге Каһарманы:
** «Алтын Йолдыз» медале
** Ленин ордены
* ике Кызыл Байрак ордены;
* Кызыл Йолдыз ордены;
* III дәрәҗә Суворов ордены;
* Александр Невский ордены.
# Тебучешть

Тебучешть — Румыниянең Вранча жудецында урнашкан авыл. Богешть (коммуна) коммунасына карый.

# Тебучешть
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 140 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гай-Гжменца

һәм
Гай-Гжменца — Польшаның Куявия-Диңгез буе воеводалыгы Збично гминаcында урнашкан авыл.

# Гай-Гжменца
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Мадона деле Грацье (Кунео)

Мадона деле Грацье — Италиянең Пьемонт төбәге Санто-Стефано-Роеро өязендә урнашкан торак пункт.

# Мадона деле Грацье (Кунео)
## Географиясе

Мадона деле Грацье Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Мадона деле Грацье (Кунео)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Зур Алан (Алексеевск районы)

Зур Алан — Татарстан Республикасының Алексеевск районындагы авыл.
Халык саны — 377 тирәсендә. Почта индексы — 422914.

# Зур Алан (Алексеевск районы)
## Тарих

XVIII гасырда нигезләнгән.

# Зур Алан (Алексеевск районы)
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар — 47%, мордва халкы — 32%.

# Зур Алан (Алексеевск районы)
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -10.9 °C | -10.9 °C | -5.8 °C | 4.5 °C | 13.4 °C | 18.5 °C | 20.4 °C | 17.8 °C | 12.1 °C | 4.4 °C | -4.8 °C | -10.2 °C | 4.0 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.
# (15194) 2272 T-3

(15194) 2272 T-3 — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (15194) 2272 T-3
## Тарихы

1977 елның 16 октябрендә К. Й. ван Хаутен, И. ван Хаутен-Груневельд, Том Герельс тарафыннан Паломар обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «2272 T-3» саналган.
# Рацлавице (Горлицкий повяты)

Рацлавице — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Беч гминасында урнашкан авыл.

# Рацлавице (Горлицкий повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шаван-сюр-Сюран

Шаван-сюр-Сюран (фр. Chavannes-sur-Suran) — Франциянең Эн департаментына караган коммуна, Сент-Этьен-дю-Буа кантонына карый.

# Шаван-сюр-Сюран
## Географиясе

Коммуна мәйданы — 21,50 км².
# Сөләйман Мөлеков

Сөләйман Мөлеков (Сөләйман Мифтах улы Мөлеков, 5 гыйнвар 1920(1920-01-05), Пыжмара, Шода вулысы, Малмыж өязе, Нократ губернасы, РСФСР — сентябрь 1941 (21 яшь), Киев өлкәсе, Украина Совет Социалистик Республикасы, СССР) — татар телендә иҗат иткән язучы, шагыйрь.

# Сөләйман Мөлеков
## Биографиясе

Сөләйман Мөлеков 1920 елның 5 гыйнварында Казан губернасының Казан өязе Пыжмара авылында (хәзер Татарстан Республикасының Балтач районы) туа. Туган авылында һәм Шода авылында белем алган, яхшы билгеләр белән җиде еллык мәктәпне тәмамлаган. Колхозда эшли, аннары Алабугага китә, анда китапханә техникумында һөнәри әзерлек уза. Түнтәр китапханәсе мөдире, республиканың төрле авылларында мәктәп укытучысы булып эшләгән, Алабуга педагогия училищесында укыткан (хәзерге вакытта - Казан федераль университетының Алабуга институты).
1940 елда Кызыл Армиягә хезмәткә чакырыла һәм Украинаның көнбатыш чигендә эләгә. Танк гаскәрләре составында дошман белән сугышкан, 1941 елның августында хәбәрсез югалган. Фаразланганча, сентябрьдә Киев янындагы сугышларда һәлак булган.
Иҗат белән мәктәп елларында ук шөгыльләнә башлаган һәм 1930 нчы еллардан бирле җирле матбугатта шигырьләр һәм хикәяләр бастырган. Татар язучылары белән язышып, Муса Җәлилне шәхсән белгән. Табигать һәм мәхәббәт лирикасы турында шигырьләр яздган.
Сугыштан соң Сөләйман Мөлеков әсәрләре «Татар поэзиясе антологиясе» (1956), «Алар сафта» (1961), «Илем турында» (2000) исемле шигъри җыентыкларда басыла.

# Сөләйман Мөлеков
## Хәтер

Сөләйман Мөлеков хөрмәтенә аның туган авылы Пыжмарада төп урам исеме аталган. Татарстан язучылар берлеге истәлек тактасында Сөләйман Мөлеков исеме Бөек Ватан сугышларында һәлак булган Татарстан АССР язучысы һәм шагыйре исемлегендә.

# Сөләйман Мөлеков
## Гаиләсе

Сөләйман Мулюковның авылында 1934 елгы сеңелесе Разыя, Гөлзифа, абыйлары Тәхәветдин (1922), Хәйретдин Мөлеков 1928 елгы калган, Хәйретдин Мөлеков шулай ук шагыйрь булып киткән.
# Мөде хан

Мөде хан (шулай ук Моду яки Маодун (кыт. 冒頓單于, пиньинь: Mòdú chānyú; т.: б.э.к. 234 ел - үл. б.э.к. 174 ел) - хунну империясенә нигез салучы һәм б.э.к. 209 елдан алып б.э.к. 174 елга кадәр аның идарәчесе (шаньюй). Сызгыра торган укларны беренче булып гамәлгә кертүче буларак билгеле.
Кайбер галимнәр аны угыз төркиләрендәге һәм уйгурлардагы мифик шәхес Угыз хан белән тәңгәлләштерәләр.
# E2F7

E2F7 (ингл. E2F transcription factor 7) — кешенең 12-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Лексин

Лексин — Польшаның Мазовия воеводалыгы Бодзанув гминасында урнашкан авыл.

# Лексин
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Шәһитләр (фильм, 2008)

«Шәһитләр» (фр. Martyrs) — режиссер Паскаль Ложьеның 2008 елда экранда чыккан фильмы.

# Шәһитләр (фильм, 2008)
## Сюжет

Бер ел диярлек Люси исемле кыз хәбәрсез югалган дип санала, ләкин көтмәгәндә, кыйналганһәм җәфаланган хәлдә, ул табыла. Полиция аптырашта кала, чөнки Люсиның тәнендә күп санлы кыйнауларга карамастан, җенси көчләү эзләре булмый. Бу җинаять шулай да ачылмаган булып кала.
Унбиш ел гомерен Люси үзен газаплаган кешеләрне эзләүгә багышлый. Эзләүләр нәтиҗә бирә: кыз ир-атны һәм хатын-кызны таба ала, алар, аның фикеренчә, аны газаплаучыларның берсе булалар. Ул аларның йортына бәреп керә һәм анда булдынарны рәхимсез үтерә. Шуннан соң Люси үзенең дусты Аннага шалтыратып, аны килергә сорый. Люси шулай ук Аннага аны күптән инде ниндидер «җан иясе» эзәрлекли дип сөйли. Җан иясе җәфаланган хатын-кызга охшаган. Люси бу хатынга качарга ярдәм итми. Бу җан иясе Люсиның фантазиясендә генә була. Люси, җәзалаучылар үлгәч, җан иясе аны тынычлыкта калдырачак дип уйлый, ләкин бу болай булмый. Люси инде куркуын түзә алмый һәм үз-үзенә кул сала.
Анна йортның подвалында җәфаланган яшь хатын-кызның яшерен бүлмәсен таба. Анна бәхетсезгә ярдәм итәргә тырыша, ләкин өлгерми, чөнки өйгә башка кешеләр килә, алар белән барысы да Мадемуазель дип атаган хатын-кыз җитәкчелек итә. Ул Аннага үзенең яшерен җәмгыятькә каравын аңлата, аның әгъзалары теге дөньяның серен ясалма рәвештә шәһитләр булдыру юлы белән ачарга телиләр (яшь кызларны җәфалыйлар). Мадемуазель фикеренчә, берничә ай яки хәтта еллар газапланганнан соң, тормыш һәм үлем чигендә булган кызлар үз күзләре белән теге дөньяны күрергә һәм үз белемнәрен җәмгыятькә тапшырырга тиеш. Үткәндәге канлы экспериментлар уңышсыз булган корбаннар я акылдан шашканнар, я авыртудан үлгәннәр. Ләкин Мадемуазель Анна чын шәһит була ала дип саный. Аның боерыгы буенча кызны чылбырлап, ерткычларча җәзалый башлыйлар. Берникадәр вакыттан соң Аннаның тиресен салдыралар. Аннан соң Аннаны лампа алдына асып куялар. Моңа кадәр 4 кыз гына теге дөньяның шаһиты булган, ләкин бары тик Анна гына Мадемуазельгә күргәнәрен сөйләгән. Икенче көнне йортта бөтен яшерен җәмгыять җыела. Алар Мадемуазельдән күп еллар шулай эзләгәннәрен ишетергә телиләр. Әмма Мадемуазель үзенең чыгышы алдыннан үзен пистолеттан үтерә, шулай да коллегаларына теге дөньяның серен җиткерми.
# Уссе (Майенн)

Уссе (фр. Houssay) — Франциянең Майенн департаментында урнашкан коммуна.
# Катаранья (Пяченца)

Катаранья — Италиянең Эмилия-Романья төбәге Феррьере өязендә урнашкан торак пункт.

# Катаранья (Пяченца)
## Географиясе

Катаранья Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Катаранья (Пяченца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Сьверщув (Грубешивский повяты)

Сьверщув — Польшаның Люблин воеводалыгы Хрубешув гминасында урнашкан авыл.

# Сьверщув (Грубешивский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Кабияно (Асколи Пичено)

Кабияно — Италиянең Марке төбәге Кастель-ди-Лама өязендә урнашкан торак пункт.

# Кабияно (Асколи Пичено)
## Географиясе

Кабияно Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Кабияно (Асколи Пичено)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Джеймс Милль

Джеймс Милль (1773-1836) - инглиз философы, тарихчы һәм экономист Дэвид Юмның философик карашларын дәвам иттерүче. Давид Рикардоның экономик тәгълиматын шәрехләп биргән кеше.
* ↑ Милль Джеймс // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / мөхәррир А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135https://wikidata.org/wiki/Track:Q649https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737
* ↑ Oxford Dictionary of National Biography / C. Matthew — Oxford: OUP, 2004.https://wikidata.org/wiki/Track:Q17565097https://wikidata.org/wiki/Track:P1415https://wikidata.org/wiki/Track:Q5145336https://wikidata.org/wiki/Track:Q34217https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595
# Яңа Исаково

Яңа Исаково — Татарстан Республикасының Бөгелмә районындагы авыл.
Почта индексы — 423211.

# Яңа Исаково
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11 °C | -10.8 °C | -5.7 °C | 4.8 °C | 13.9 °C | 19 °C | 20.7 °C | 18.2 °C | 12.6 °C | 4.6 °C | -4.6 °C | -10.2 °C | 4.3 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.
# Фраңсуа Жакоб

Фраңсуа Жакоб (17 июнь 1920(1920-06-17), Нанси, Франция — 20 апрель 2013(2013-04-20) (92 яшь), XIV округ Парижа, Франция) — тереклек химиячесе, университет профессоры, генетик, физиолог, автобиограф, профессор, кинопродюсер, монтажчы, кинорежиссёр, сценаричы (Франция). Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1965).