yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Урмай җәмигъ мәчете

Урмай җәмигъ мәчете, Рәхимулла хәзрәт Минһаҗетдинов исемендәге мәчет, шулай ук Урта мәчет, Әл-Кәүсәр (чуаш. Урмаел мичĕт, рус. Соборная мечеть села Урмай) ― Чуашстанның Комсомол районы Урмай авылында урнашкан ислам гыйбадәтханәсе. Чуашстан мөселманнары Диния нәзарәтенең Урмай мөхтәсибәте карамагында. Мәчетнең беренче имамы Рәхимулла хәзрәт Минһаҗетдинов исемен йөртә. Мәчетнең хәзерге Имам-хатибы – Хәмидулла хәзрәт Минһаҗетдинов (Миначетдинов).

# Урмай җәмигъ мәчете
## Тарих

Урмай авылында өч мәчет гамәлдә:
* Урта мәчет, Рәхимулла хәзрәт Минһаҗетдинов исемендәге Җәмигъ мәчете (XVII гасырның II яртысы – 1939, 1990 елдан ике манаралы итеп яңадан ачылган)
* Тау башы мәчете, Нәбиулла хәзрәт исемендәге мәчет (41нче мәхәллә, 2005 елда ачылган)
* Кара Пулат мәчете (2010/12 елда ачылган, Чуашстан МДН Урмай мөхтәсибәтенең җәмигъ мәчете).
Урмайда 2010 ел мәгълүматы буенча, 2889 кеше яшәгән (1449 ир-ат, 1440 хатын-кыз).

# Урмай җәмигъ мәчете
## Төзекләндерү

2014 елда мәхәллә кешеләре, бина эчендә дин тотучыларга урын җитмәү сәбәпле, мәчетнең мәйданын арттыру өчен, иске бинаны реконструкцияләү турында карар кабул иткәннәр. Цокольне, тарих символы буларак, үзгәрешсез калдырырга булганнар. 8 елга якын җирле халык һәм меценатлар ярдәме белән мәчетне реконструкцияләү бара.
Төзекләндерелгән Җәмигъ мәчетен ачу Идел буе Болгар дәүләтендә Ислам динен кабул итүгә 1100 ел тулуга багышланган. Мәчетнең иске (икенче) бинасы 1990 елның 25 маенда, нәкъ менә Идел буе Болгар дәүләтендә ислам динен кабул иткән көнне төзелгән булган.
2022 елның 1 июлендә яңартылган мәчетне ачу тантанасында Чувашия Республикасы Башлыгы Олег Николаев, Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Миңнеханов, Россия мөселманнары Дини җыены рәисе, Чувашстан мөфтие Альбир хәзрәт Крганов, БТК Милли Шура рәисе Васил Шәйхразиев, Пенза өлкәсе мөфтие Әбүбәкәр хәзрәт Юнкин, ХМАО-Югра мөфтие Таһир хәзрәт Саматов, Луганск Халык Җөмһүрияте МДН мөфтие Илдар хәзрәт Гамбәров, Чуашстан МДН рәисе Мансур хәзрәт Хәйбуллаев катнашкан..
Рәхимулла Минһаҗетдинов исемендәге (әлеге мөселман гыйбадәтханәсенең беренче имамы) Урмай җәмигъ мәчете территориясендә халык өчен ял итү һәм йөрү зонасы барлыкка килгән.
# Яковлев

Яковлев — фамилия.
* Алексей Яковлев
** Алексей Яковлев (1903―1991), генерал-лейтенант.
** Алексей Яковлев (1923―1990), капитан.
* Борис Яковлев (1932-1992), геолог-геофизик, фән докторы, ТАССР атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1991).
* Валентин Урдаш (Яковлев), чуаш язучысы.
* Геннадий Яковлев (1931), геолог-геофизик, фән докторы, ТССР атказанган фән эшлеклесе (1991).
* Герман Яковлев (1933—2017), медицина фәннәре докторы, профессор, РМА әгъза-корреспонденты, медицина хезмәте генерал-лейтенанты.
* Евстафий Яковлев (1914-1945), Советлар Берлеге Каһарманы (1945).
* Иван Яковлев (1848-1930), чуаш мәгърифәтчесе, педагог.
* Полиен Яковлев (1883—1942), балалар язучысы, драматург.
* Сергей Яковлев (1963—1987), хәрби лейтенант, Әфганстандагы сугышта һәлак булган.
* Юрий Яковлев (1926), техник фәннәр докторы.
# Ямбакты (Урнар районы)

Ямбакты (чуаш. Шӑхаль, рус. Ямбахтино) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.

# Ямбакты (Урнар районы)
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Ямбакты (Урнар районы)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 362 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%) алып тора.
# Югары Бүртле-Шигали

Югары Бүртле-Шигали (чуаш. Пӳртлӗ, рус. Верхние Бюртли-Шигали) — Чуашстанның Батыр районында урнашкан авыл.

# Югары Бүртле-Шигали
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Югары Бүртле-Шигали
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 254 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (98%) алып тора.
# Васиштхасана

Васиштхасана (Санскрит телендә: वसिष्ठासन). Уттһита Васиштхасана (उत्थित वसिष्ठासन), яки Ян Як Торышы, ул Йогада тигез авырлык асанасы.

# Васиштхасана
## Этимология һәм килеп чыгышы

Позаның исеме Санскрит वसिष्ठ Васиштхадан килеп чыккан, бу олы фикер иясе, һәм Асана (आसन, āsana) моның мәгънәсе "позиция" яки "торыш". Уттхитаның (उत्थित) мәгънәсе киңәйтелгән.
Позиция урта гасыр Хатха Йога текстларында тасвирланмаган. Ул Паттабһи Джойсның 20-енче гасыр Аштанга Виньяса Йогасында очрый.

# Васиштхасана
## Тасвирламасы

Поза тән, һәм аяклар, һәм ике кулны да туры тоткан килеш, тән бер якта булган баланс позасы. Өстәге кул мөмкин кадәр өскә күтәрелгән. Өске аяк аскы аякта торырга мөмкин, яки тулы поза өчен (кайвакыт ул Эка Пада Васиштхасан, Бер Аяк Ян Планкасы дип атала) ул мөмкин кадәр өскәрәк күтәрелергә мөмкин; өске кул табанны тота ала (кайвакыт Васиштхасана B дип атала), һәм караш өске кулга юнәлергә мөмкин.

# Васиштхасана
## Юрамалар

Чаматкарасана (Санскрит сүзе चमत्कार, могъҗиза) яки Вәхши Позасы авырлыкны табанга һәм кулны шул ук якка күчерә, башка терсәк баш өстеннән күтәрелгән, кул бөгелгән, һәм башка табан тез астында, шулай итеп тән якка һәм бераз өскә карый торган була.

# Васиштхасана
## Шулай ук карарга мөмкин

* Чатуранга Дандасана - аскы планка позициясе
# Лгута (Високе Мито)

Лгута (чех. Lhůta) — Чехиянең Пардубице крае Високе-Мито районында урнашкан авыл.

# Лгута (Високе Мито)
## Географиясе

Мәйданы — 3,202 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.

# Лгута (Високе Мито)
## Климаты

Биредә климат уртача континенталь, җәй чагыштырмача җылы, кыш — салкын, болытлы, дымлы.

# Лгута (Високе Мито)
## Тарихы

Авыл җирләре элек Богемия тарихи төбәгенә караган.

# Лгута (Високе Мито)
## Демография

Халык саны динамикасы:
| Ел | Халык саны |
| 1869 | 273 |
| 1880 | 268 |
| 1890 | 289 |
| 1900 | 272 |
| Ел | Халык саны |
| 1910 | 299 |
| 1921 | 302 |
| 1930 | 292 |
| 1950 | 216 |
| Ел | Халык саны |
| 1961 | 179 |
| 1970 | 152 |
| 1980 | 134 |
| 1991 | 108 |
| Ел | Халык саны |
| 2001 | 104 |
| 2011 | 93 |
| 2021 | 102 |
# Имәнлек урамы (Казан)

Имәнлек урамы (рус. Дубравная улица) — Казанның Идел буе районында урнашкан урам.

# Имәнлек урамы (Казан)
## Географиясе

Зорге урамы белән киселештән башланып, Җиңү проспекты белән киселештә тәмамлана.

# Имәнлек урамы (Казан)
## Тарих

Хәзерге исемен 1989 елның 15 мартыннан йөртә.

# Имәнлек урамы (Казан)
## Урам белән бәйле шәхесләр

* Ринат Зарипов
* Рәшит Низамов
* Шамил Тимербулатов
* Юри Калинин
# Кырый Шешмарасы

Кырый Шешмарасы (таулы чирм. Шошмар, рус. Крайние Шешмары) — Мари Илнең Таулы Мари районында урнашкан авыл.

# Кырый Шешмарасы
## Сәгать поясы

Кырый Шешмарасы Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Кырый Шешмарасы
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%), .
# Ле Кватро Страде (Фиренца)

Ле Кватро Страде — Италиянең Тоскана төбәге Сан-Кашиано-ин-Валь-ди-Пеза өязендә урнашкан торак пункт.

# Ле Кватро Страде (Фиренца)
## Географиясе

Ле Кватро Страде Апеннин ярымутравының төньяк өлешендә, Италия башкаласы Римнан төньякка таба урнашкан.

# Ле Кватро Страде (Фиренца)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Нурулла Фазлаев

Нурулла Фазлаев, Нурулла Гарифулла улы Фазлаев, рус. Фазлаев Нурулла Гарифуллович (1909 елның 6 марты, Сембер губернасы, Буа өязе, Мунчәли — 1997 ел, Казакъстан, Тараз) – Бөек Ватан сугышында катнашкан Советлар Берлеге Каһарманы, старшина.

# Нурулла Фазлаев
## Тәрҗемәи хәле

1909 елның 6 мартында Сембер губернасы Буа өязе (хәзерге Чүпрәле районы) Мунчәли авылында крестьян гаиләсендә туган. Авылда җиде сыйныфлы мәктәп тәмамлаган. 1929-1936 елларда Данбаста шахтада эшли. 1936-1940 елларда Җамбул (хәзерге Тараз) шәһәрендә (Казакъстан ССР) ремонт-төзелеш конторасында ташчы, урман эшкәртүче булып эшли. 1941 елның августында Кызыл гаскәргә алына. Ике ел Иранга кертелгән Кызыл гаскәр составында хезмәт итә, союздаш илләрдән кертелүче ярдәмне юллардан тоткарлыксыз үткәрүне тәэмин итү хезмәтендә була, кече командирлар әзерләүче курсларны тәмамлый, старшина итеп билгеләнә.

# Нурулла Фазлаев
## Бөек Ватан сугышы

1943 елдан фронтта. Үзәк һәм 1нче Украина фронтларында сугышларда катнаша. 1нче Украина 13нче армия 19нчы инженер-сапер бригадасы 281нче аерым штурм инженер-сапер батальонында отделение белән җитәкчелек итә. Курск дугасында отделениегә хәрәкәт итүче армия үтәсе юлны миналардан чистарту бурычы йөкләнә. Беренче көнне отделение 500 мина, икенче көнне 750 мина, өченче һәм алдагы көннәрне 1000 әр мина табып, зарарсызландыра. 1945 елның 26 гыйнварында каһарманлык күрсәткән. Һохбаушвиц авылында (Сьцинава шәһәреннән 6 км төньяктарак, Польша) Одер елгасын кичү өчен, беренче булып, борам кичүе сала. 5 тәүлек эчендә әлеге борам аркылы 100 дән артык автомашина, туплар үтә, корал ташыла. Шулай итеп, совет солдатларына аргы якта плацдарм тоту өчен зур ярдәм күрсәтелә. 1945 елның 10 августында Советлар Берлеге Каһарманы исеме бирелә.

# Нурулла Фазлаев
## Сугыштан соң

1945 елда хәрби хезмәттән азат ителә. Җамбул (хәзерге Тараз) шәһәрендә яши.

# Нурулла Фазлаев
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* Советлар Берлеге Каһарманы (10.08.1945)
* Ленин ордены (10.08.1945)
* 1нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены (11.03.1985)
* 2нче дәрәҗә Ватан сугышы ордены (13.08.1944)
* ике Кызыл Йолдыз ордены (23.10.1943; 19.01.1944)

# Нурулла Фазлаев
## Хәтер

* Яшәгән йорты диварына истәлек тактаташ куелган.
* Тараз шәһәрендә урамга исеме бирелә.
# Олы Кайбыч

Олы Кайбыч — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл.Район үзәге булып тора. Иске Чәчкаб, Афанас, Симәки авыллары белəн бергә Олы Кайбыч авылы җирлеге үзәге булып тора.
Казаннан 100, Колаңгы тимер юл станциясеннән 22 чакрымда урнашкан. Авыл эченнән Бәрле елгасы ага.

# Олы Кайбыч
## Халкы

Авылда нигездә татарлар яши, 2010 елга халык саны 1600 кеше
| Ел | 1859 | 1897 | 1908 | 1920 | 1938 | 1958 | 1970 | 1989 | 1997 | 2000 | 2010 |
| Халык | 1158 | 1864 | 2193 | 1969 | 1816 | 1861 | 1575 | 942 | 1409 | 1422 | 1600 |
2002 елга милли составы: татарлар - 1513 (96%), руслар - 52 (3%), чуашлар - 8 (0,5%).

# Олы Кайбыч
## Мәгариф

* Олы Кайбыч урта мәктәбе

# Олы Кайбыч
## Мәдәният

* Галия Кайбицкая музее
# Казлар-аккошлар: рус халык әкиятләре

Казлар-аккошлар: рус халык әкиятләре - 2014 елда Татарстан китап нәшриятында басылган китап. Китапта рус халык әкиятләре туплап бирелде. Төзүчесе Талия Шакирова, рәссамы Диләрә Нәүрузова. Китапның тиражы 2500 д.
# Диләрә Ваһапова

Диләрә Ваһапова, Диләрә Зөфәр кызы Ваһапова (1985 елның 14 сентябре, ССРБ, РСФСР, Ленинград) — татар җырчысы, җырлар авторы, «Мураками» рок-төркеменең җитәкчесе. Татарстанның атказанган артисты (2020).

# Диләрә Ваһапова
## Тәрҗемәи хәле

1985 елда Ленинград шәһәрендә дөньяга килә, соңрак Казанга күчә.
Казан дәүләт энергетика университетын тәмамлый.
2004 елда «Халык артисты-2» телевизион проектында катнаша.
2004 елда «Мураками» рок-төркеменә керә һәм аны җитәкли. Төркем Сергей Безруков төшергән «Реаль әкият» фильмына музыка яза, 2010 елда «Яңа дулкын» фестивалендә катнаша.
Танылган җырлары - "Урал турында", "Нуль километры", "Әкият".
2014 елда "Тавыш" (Голос) дигән телевизион проектта катнаша.

# Диләрә Ваһапова
## Бүләкләре, мактаулы исемнәре

* 2020 — Татарстанның атказанган артисты.
# 2 (сан)

2 (ике) — 1 белән 3 арасындагы натураль сан.
2 саны Фибоначчи саны булып тора.

# 2 (сан)
## Математикада

* Бөтен сан 2гә бүленсә җөп дип атала.
* 2 — беренче гади һәм бердән бер җеп гади сан.
* 2 — факториаль гади сан, Лукас гади саны, Смарандейк — Веллин гади саны
* 1 нче Софи Жермен саны (2 × 2 + 1 = 5).
* 2 — Эйнштейн гади саны $3n-1$ төренең уйланма булмаган һәм чын өлеше.
* 2 — Штерна гади саны, Пелл саны, Марков саны.
* 2!=2

# 2 (сан)
## Фән

Гелийның атом саны — ике.
# Шорсола

Шорсола (чирм. Шорсола, рус. Шорсола) — Мари Илнең Көҗәңәр районында урнашкан авыл.

# Шорсола
## Сәгать поясы

Шорсола Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Шорсола
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (99,1%).
# Мансур Халиков

Халиков Мансур Хатыйп улы — күренекле дин әһеле, дәүләт һәм җәмәгать эшмәкәре. Башкортстан мөселманнары Диния нәзарәте мөфтие (1921-1923).

# Мансур Халиков
## Тормышы

Мансур Хатип улы 1886 елның 20 декабрендә Кәлчер-Табын олысының Стәрлетамак өязе Зур Үтәш авылында (хәзерге Гафури районы) туган. Троицкидагы «Рәсүлия», ишан Зәйнулла Рәсүлев хакына) һәм дә Уфадагы «Галия» мәдрәсәләрен тәмамлый.
1929 елда репрессияләнә. Чиләбе өлкәсе, Магнитогорски төзелешендә вафат була. 1991 елда аклана.
# Фәдис Ганиев

Фәдис Рәхимҗан улы Ганиев (1967 елның 4 февралендә Борай районы Мулла авылында туган) — җырчы, Башкортстан Республикасының атказанган (1997) һәм халык (2008) артисты.

# Фәдис Ганиев
## Биографиясе

Фәдис Рәхимҗан улы 1967 елның 4 февралендә Башкорт АССР-ының Борай районы Мулла авылында туган. Үзен 2020 елда узасы Җанисәп алдыннан „мишәр милләте“ вәкиле буларак сыйфатлый.
Уфа дәүләт сәнгать институтында галим (профессор М. Г. Мортазина сыйныфы). 1989 елда Стәрлетамак дәүләт филармониясендә солист-вокалист булып эшли, ары — Башкорт дәүләт филармониясе солисты.
Хәзерге вакытта Башкорт дәүләт филармониясе солисты Лилия Биктимерова белән дуэтта җырлый.

# Фәдис Ганиев
## Сәхнә эшмәкәрлеге

Композиторлар Р. Яхин, Салават Низаметдинов, Нур Даутов, С. Сәйдәшев («Хуш авылым»), Руза Сәхәветдинова, Урал Рәшитов, Р. Хәкимов («Әйтмә син авыр сүз»), Н. Шәймәрданов, Рәис Хәннанов («Уфтанма») җырларын башкара.
Репертуарында башкорт һәм татар халык җырлары «Уел», «Сәлимәкәй», "Ырынбур каласы, «Шахта», «Сарман», «Хәмдия» урын алган.

# Фәдис Ганиев
## Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре

* Башкортстан Республикасының халык артисты (2008)
* Башкортстан Республикасының атказанган артисты (1997)
* Бөтен Союз «Татар җыры» конкурсының беренче премиясе (1991)
# Ле-Буске

Ле-Буске (фр. Le Bousquet) — Франциянең Од департаментында урнашкан коммуна.
# Майя Санду

Майя Санду, Майя Григорий кызы Санду (молдав. Maia Sandu, 1972 елның 24 мае, ССРБ, Молдавия ССР, Фалешты районы, Рисипень) — Молдова сәясәтчесе, дәүләт эшлеклесе, икътисадчы. Молдова президенты (2020 елның 24 декабреннән). Молдова мәгариф министры (2012—2015). Молдова премьер-министры (2019 елның 8 июненнән 12 ноябренә кадәр).

# Майя Санду
## Тәрҗемәи хәле

1972 елның 24 маенда Молдавия ССР Фалешты районы Рисипень авылында туган. Молдова икътисад белеме академиясен тәмамлаган (1994). Молдова президенты каршындагы дәүләт идарәсе академиясендә халыкара мөнәсәбәтләрне өйрәнгән (1995—1998). Гарвард университетының Джон Ф. Кеннеди исемендәге идарә итү мәктәбен тәмамлаган (2010). Инглиз, румын, рус, испан телләрен белә.

# Майя Санду
## Хезмәт юлы

1994 елның 1 июленнән Молдова икътисад министрлыгы тышкы икътисади элемтәләр департаментының Европа берлеге һәм Кара диңгез бассейны илләре белән хезмәттәшлек бүлеге баш белгече.
1996 елның июненнән халыкара икътисади оешмалар белән хезмәттәшлек буенча Баш идарәнең консультанты.
1997—1998 елларда халыкара икътисади оешмалар белән хезмәттәшлек буенча Баш идарә башлыгы урынбасары.
1999—2005 елларда Бөтендөнья банкының Кишиневтагы вәкиллеге икътисадчысы, 1998—1999 елларда консультанты.
2005—2006 елларда Молдова икътисад министрлыгында макроикътисад сәясәте һәм үсеш программалары буенча Баш идарә директоры.
2007 елның март—сентябрендә БМОның Молдованы үстерү программасы кысаларында программа координаторы.
2007—2009 елларда үзәк публик идарәнең реформа буенча төп консультанты.
2010—2012 елларда Бөтендөнья банкы башкарма директоры киңәшчесе.
2012 елның 24 июленнән 2015 елның 30 июленә кадәр — Молдова мәгариф министры.

# Майя Санду
## Сәяси эшчәнлеге

2015 ел азагында «Майя Санду / белән / адым яса» сәяси хәрәкәтен булдыра, соңрак PAS фиркасе. 2016 елның 16 маенда Майя Санду фирка рәисе итеп сайлана.
2016 елның 30 октябрендә узган президент сайлауларының икенче турында Игорь Додонга җиңелә (52,11 % : 47,89 %).
2020 елның 1 ноябрендә узган президент сайлауларының беренче турында сайлаучыларның 36,16 % тавышын җыеп, икенче турга үтә (икенче урын алган илнең гамәлдәге президенты Игорь Додон сайлаучыларның 32,61 % тавышын җыйган). Икенче тур 2020 елның 15 ноябрендә уза.
15 ноябрьдә узган икенче тур нәтиҗәләре буенча, Майя Санду гамәлдәге ил президенты Игорь Додонны җиңә. Үзәк сайлау комиссиясе белдерүенчә, Санду сайлаучыларның 57,7 %, Додон 42,25 % тавышын җыйган. Әлеге нәтиҗәләр Майя Сандуны Молдованың бәйсез республика тарихында беренче хатын-кыз президент итә .
Россия белән якынаю яклы булган көндәше Игорь Додоннан аермалы буларак, Майя Санду евроинтеграция, Румыния, Украина, Европа берлеге илләре белән якынаю яклы булуы белән билгеле.
2024 елның 3 ноябрендә узган Президент сайлауларының икенче турында 55,33% тавыш нәтиҗәсе белән җиңеп чыга, элеккеге Генпрокурор Александр Стояноглоның нәтиҗәсе ― 44,67%.
# Бәя

Бәя — сатучы товар берәмле өчен алмашка тапшырырга (сатарга) әзер булган акча саны. Асылда, бәя конкрет товарны акчага алмаштыру коэффициенты булып тора. Бәя төшенчәсе — фундаменталь икътисадый категория.
Көндәлек сөйләмдә бәя һәм кыйммәт дигән сүзләр еш кына синонимнар булып тора, алар бер-берсен алмаштыра ала.
Кыйммәтнең хезмәт теориясе бәяне алмашу процессында бәя зурлыгының чагылыш формасы буларак аңлата, шул ук вакытта бәя үзе җитештерү процессында бу хезмәт өчен кирәкле чыгымнар белән формалаша. Шуңа күрә бәя кыйммәт зурлыгының акчалата чагылышы булып санала.
# Василий Анисимов (1896)

Василий Анисимов (рус. Анисимов Василий Фёдорович) — дәүләт-партия эшлеклесе.
Ревоюциягәчә Алафузовның тукыма фәбригендә эшләгән. Беренче дөнья, Ватандашлар сугышларында катнашкачтын Спас катунында партия эшендә. 1929-30 да ВКП(б)ның Зөя, 1931-34 тә Бөгелмә, 1937-37 дә Чистай РКлары береннче секретаре. 1937 дә ТАССР азык-төлек сәнәгате министры. 1937 дә кулга алынып, 1938 дә атып үтерелүгә хөкем ителә. 1957 дә аклана.
# Кивьялы

Кивьялы (чуаш. Кивьял Нурӑс, рус. Кивьялы) — Чуашстанның Урнар районында урнашкан авыл.

# Кивьялы
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Кивьялы
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 141 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (97%) алып тора.
# Әндри (Чуашстан)

Әндри, Кушъелга (чуаш. Хăвăл Çырма, рус. Кушелга ) — Чуашстанның Ялчык районында урнашкан авыл.

# Әндри (Чуашстан)
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 417 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98,47%).
# Сөләйман мәчете (Казан)

Сөләйман мәчете — Казанның Ютазы урамында урнашкан мәчет.

# Сөләйман мәчете (Казан)
## Тарих

1994 елда Левченко поселогының Ютазы урамында иске агач йортында намаз уку бүлмәсе оештырыла. Ул Рәхмәт мәчете дип атала. Әлеге бина 1998 елда янып бетә. Бу районда совет чорында рәсми булмаган мулла вазифасын башкарган Сөләйман оныгы Рәхимҗан Сөләйманов шунда таш мәчет төзү эшенә алына. Төзелеш 1998 елның маенда башлана, мәчет 1999 елның 17 декабрендә ачыла. Ләкин соңрак мәчет бинасы яңадан яна, аның бинасын янә төзи башлыйлар. Бу мәчеткә Сөләйман мәчете исеме бирелә. Мәчет бинасының тулы реконструкциясе 2004 елда тәмамлана.
Сөләйман мәчетендә иҗтимагый эшләр актив алып барыла. Хәерчеләр өчен ашлар уздырыла, балалар өчен лагерьлар уздырыла, чукрак-телсез балалар өчен махсус дәресләр алып барыла.

# Сөләйман мәчете (Казан)
## Яңа бина

2023 елның ноябрендә мәчетнең яңа бинасы ачыла. Левченко бистәсендә урнашкан мәчетнең иске бинасы манара өстәп куелган коттедждан гыйбарәт булган. Яңа бинада төзелеш эшләре 2021―2023 елларда барган. Илдар хәзрәт Баязитов башлап йөргән. Мәчетнең иске бинасы сүтелеп, гомуми мәйданы 1 000 кв. метрдан артык булган яңа мәчет һәм мәдәни үзәктән торган комплекс төзелгән. Мәчетнең проект авторы ― архитектор Искәндәр Еникеев. Төзелеш эшләрен алып баруда инженер-төзүче Рәхимҗан абый Сөләйманов катнашкан. Комплексны төзүгә Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе, Россия Композиторлар берлеге әгъзасы, танылган меценат Рөстәм Латыйповның тол хатыны Разия Исмәгыйль кызы Еникеева зур өлеш керткән (төп спонсор). Мәчетнең өч ак гөмбәзе бар. Бизәлештә тышкы яктан да, интерьерда да ак төскә өстенлек бирелгән.
Яңа бинада якынча 300 кешегә исәпләнгән зур намаз залы, икенче катта якынча 80 урынлык хатын-кызлар залы урнашкан. Бина эчендә кабинетлар, тәһарәтханә бар. Комплексның уку сыйныфлары һәм ашханә белән җиһазландырылган ике катлы ягында ислам мәдәнияте үзәге урнашкан..
Мәчеттә Балтач районы Бөрбаш аз керемле һәм күп балалы гаиләләрдә тәрбияләнүче мөселман ир балаларга исәпләнгән «Ярдәм» пансионатының икенче ноктасы урнаша.
Мәчетнең яңа бинасын ачу тантанасында Казан мэры Илсур Метшин, мөфти Камил Сәмигуллин, Татарстан Иҗтимагый палатасы рәисе Зилә Вәлиева, мөфтинең социаль мәсьәләләр буенча киңәшчесе, Казан шәһәренең Киров һәм Мәскәү районнары имам-мөхтәсибе Илдар хәзрәт Баязитов, күпләгән дин әһелләре, абыстайлар, иганәчеләр, мәхәллә халкы, чакырылган кунаклар катнашкан.
Яңа мәчеттә имам-хатыйб вазифасын Илһам хәзрәт Исмәгыйлев дәвам итә.
# Лас-Крусес

Лас-Крусес — Америка Кушма Штатларының Нью-Мексико штатында урнашкан шәһәр.

# Лас-Крусес
## Тарихы

Лас-Крусес шәһәре 1849 елда нигезләнгән.

# Лас-Крусес
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 199,506948 км² (1 апрель 2020). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 1191 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Түбән Сунары

Түбән Сунары (чуаш. Анат Сăнар, рус. Нижние Сунары ) — Чуашстанның Ядернә районында урнашкан авыл.
Почта индексы — 429068. Гомумрусия административ-территориаль объектлары бүленеше классификаторы коды - 97253860005. Дәүләт идарәсе секторы операцияләре классификациясе коды - 2102000007000.
Федераль салым хезмәте инспекциясе коды - 2136.

# Түбән Сунары
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 96 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халык: чуашлар (98,47%).
# Монтемор-у-Велью (район)

һәм
Монтемор-у-Велью — Португалиянең Коимбра округына керә торган фрегезия. Montemor-o-Velho e Gatões муниципалитетына карый.

# Монтемор-у-Велью (район)
## Географиясе

Мәйданы — .
# Ле-Брёй-ан-Ож

Ле-Брёй-ан-Ож (фр. Le Breuil-en-Auge) — Франциянең Кальвадос департаментында урнашкан коммуна.
# Мартынкино

Мартынкино (чуаш. Мартынкасси, рус. Мартынкино) — Чуашстанның Әлек районында урнашкан авыл.

# Мартынкино
## Климат

Авыл уртача континенталь климат зонасында, урман-дала табигый зонасында урнашкан. Гыйнварда уртача температура −13°С; июльдә +19°С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 530—570 мм.

# Мартынкино
## Халык

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 113 кешенең яшәве мәгълүм.
2002 елгы җанисәп буенча авылда күпчелек халыкны чуашлар (100%) алып тора.
# Лафетное

Лафетное (рус. Лафетное) — Чиләбе өлкәсенең Октябрьское районы составына керүче авыл.

# Лафетное
## Климат

Климаты уртача континенталь. Биредә һава торышы бик үзгәрүчән, моның төп сәбәбе булып Урал таулары тора. Монда алар биек булмаса да, Россиянең Европа өлешеннән килгән һава массаларын кертми, шуңа да монда салкын Арктика һавасы да, кызу Урта Азия һава массалары да җиңел үтә. Боларның нәтиҗәсе булып, биредә һава торышының кинәт үзгәреше еш күзәтелә.

# Лафетное
## Сәгать поясы

Лафетное Екатеринбург вакыты (Yekaterinburg Time Zone, YEKT) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +5:00 сәгать тәшкил итә. Мәскәү вакыты белән аермасы +2 сәгатьне тәшкил итә һәм Россиядә MSK+2 итеп күрсәтелә.

# Лафетное
## Халык

Халык саны динамикасы:
2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (74%), украиннар (11%), казахлар (15%).
# Полворейра

һәм
Полворейра — Португалиянең Брага округына керә торган фрегезия. Гимарайнш муниципалитетына карый.

# Полворейра
## Географиясе

Мәйданы — 3,29 км².
# Юрдур (Октябрьский авыл җирлеге)

Юрдур (чирм. Ердӱр, рус. Юрдур) — Мари Илнең Морке районында урнашкан авыл.

# Юрдур (Октябрьский авыл җирлеге)
## Сәгать поясы

Юрдур (Октябрьский авыл җирлеге) Мәскәү вакыты (Moscow Time Zone, MSK) сәгать поясында урнашкан. UTC белән аермасы +3:00 сәгать тәшкил итә.

# Юрдур (Октябрьский авыл җирлеге)
## Халык

2010 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (100%).