yasalma/wikipedia huggingface dataset:
# Бәкер (санаторий, берләштерү)

"Бәкер" шифаханәсе-Татарстанның уникаль хастаханәсе.

# Бәкер (санаторий, берләштерү)
## Урнашу

Санаторий Татарстанның көньяк-көнчыгышында «Мәхәббәт» тавы янында, Шушма елгасы ермагында һәм «Окын күл " күле үзәнендә урнашкан. Лениногорск районында Бакирово авылы.

# Бәкер (санаторий, берләштерү)
## Тарих

1933 елда оеша. Земство табибы, ә соңыннан " Бәкер «курортының баш табибы Игнатьев Максим Игнатович Бакирово авылы янында җирле халыкның үзләрен пычрак дип алдавын күреп ала. Шулай ук җирле пычрак җыялар һәм аны үз-үзеңне дәвалау өчен кулланалар. 1933 елның җәендә дә м.и. Игнатьев дәваханә төзелешен башлый, җирлекне төзекләндерә. Аннан соң беренче корпуслар һәм кечкенә генә дәвалау бинасы төзелде.
Приказы белән 1933 ел курорт рәсми рәвештә ачылды.
1941 ел башында курорт үзенең дәвалау базасын киңәйтә: яңа дәвалау, йокы корпуслары төзелә, котельный барлыкка килә, Төзелеш һәм реконструкциянең генераль планы эшләнә.
Бөек Ватан сугышы елларында курорт яраланган эре буыннарга һәм умыртка баганасына әверелә.
1948 елда хастаханә шифаханә-курорт пычрак бальнеология дәвалау учреждениесе статусына ия була.
1991 елда «Мацеста»тибындагы сульфат-натриево-магниево-кальций суы өслегенә чыгарыла. Ул сәламәтлек профилен киңәйтте.
2003 елның июнендә Рнцвмикның табигый дәвалау ресурсларының сынау үзәге белән балчык тикшерелде. Ул дәвалау һәм косметология максатларында актив кулланыла.

# Бәкер (санаторий, берләштерү)
## Дәвалау

•Сәламәт сулыш
•Дәвалау арка һәм буыннар
•Дәвалау нерв системасын
•Торгызу ир-атлар сәламәтлеге
•Гинекология һәм бала тудырмый торган дәвалау
•Дәвалау тире
•Дәвалау пищеварительной системасы
•Дәвалау сапропелевые пычрак
•"Мацест" тибындагы күкертле су»
•Зәңгәр балчык
•Өч төр эчәргә яраклы су

# Бәкер (санаторий, берләштерү)
## Инфраструктура

•Wi-fi бөтен территориясендә
•Бассейн (ябык)
•Мини-зоопарк, дендрарий
•Күлдә балык тоту һәм Балык тоту кирәк-яракларын прокатка алу
•Вертолет мәйданчыгы
•Бассейнлы Сауна
•Күкерт водородлы Мини-бассейн
•Бильярд
•Тренажерлар залы
•Спорт инвентаре прокаты пункты
•Кышкы шугалак
•Даруханә
•Кибет
•Банкомат
•Санаторий музее
•Саклана торган автостоянка
•Косметика
•Ачык спорт мәйданчыклары

# Бәкер (санаторий, берләштерү)
## Заманчалык

Бүген "Бакирово" санаторийга хезмәт күрсәтүнең иң югары стандартларына җавап бирә. Төрле авыруларны дәвалауның һәм профилактикалауның инновацион методикалары өстенлек итә-шактый өстенлек, шуңа күрә еш кына биредә операцияләр һәм төрле җәрәхәтләр кичергән кешеләрне табарга була. Санаторийның өстенлеге шунда ки, ул зур шәһәрләр тузаныннан һәм шау-шуыннан еракта урнашкан, ә заманча медицина җиһазлары күп санда кешеләрнең сәламәтлеген уңышлы торгызырга мөмкинлек бирә.
# Әбелфәрәҗ әл-Исфахани

Әбелфәрәҗ әл-Исфәһани (897, Исфәһан, Иран — 20 ноябрь 967, Багдад) — гарәп язучысы. Өмәвиләрнең Мәрван II нәселеннән. Грамматика, лексикография, медицина, астрономия белән шөгыльләнгән. Әбелфәрәҗ әл-Исфәһани 20 җилдле «Китаб әл-әгани» («Җырлар китабы»)нда гарәп шигърияте хакында тәфсилле мәгълүмат бирә. Бу китап 1285 елда Мисырда нәшер ителгән.
# Каналь-Сан-Бово

Каналь-Сан-Бово — Италиянең Трентино — Альто-Адидже төбәгендә урнашкан коммуна. Трентино провинциясе составына керә.

# Каналь-Сан-Бово
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 758 метр биеклектә урнашкан. Кастелло-Тезино, Чинте-Тезино, Имер, Меццано, Пьеве-Тезино, Предаццо, Примьеро-Сан-Мартино-ди-Кастроцца, Соврамонте, Циано-Фиемме һәм Ламон коммуналары белән чиктәш.
# Олтон (Айова)

Олтон — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Олтон (Айова)
## Тарихы

Олтон шәһәре елда нигезләнгән.

# Олтон (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 4,923621 км², 4,780988 км² (1 апрель 2010). Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 404 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Гаяз Исхакый урамы (Казан)

Гаяз Исхакый урамы (рус. улица Гаяза Исхаки) — Казанның Вахитов районындагы (Иске Татар бистәсе) урам. Рөстәм Яхин урамы белән киселештә башлана. Казанның Үзәк базарына җитеп төгәлләнә. Чернышевский, Таҗи Гыйззәт урамнары белән кисешә. Татар язучысы Гаяз Исхакый (1878-1954) исемен йөртә.

# Гаяз Исхакый урамы (Казан)
## Тарих

Инкыйлабка кадәр исеме Варлам урамы. Совет чорында Володарский урамының бер өлеше булган. 2005 елда Казан шәһәре администрациясе башлыгы карары белән Володарский урамының Сакко һәм Ванцетти (хәзер Рөстәм Яхин) урамыннан башланган өлешенә татар язучысы Гаяз Исхакый (1878-1954) истәлегенә аның исеме бирелгән.

# Гаяз Исхакый урамы (Казан)
## Игътибарга лаек объектлар

* 7нче йорт — «Смена» заманча мәдәният үзәге
* 13нче йорт — Казан төбәк элемтә үзәге
* 15нче йорт — White Hostel хостелы
* Үзәк базар (Межлаук урамы)

# Гаяз Исхакый урамы (Казан)
## Шәхесләр

* Владимир Лушников
# Каспер-Маунтен (Вайоминг)

Каспер-Маунтен — Америка Кушма Штатларының Вайоминг штатында урнашкан халык санын алу урыны (ингл. census-designated place, CDP).

# Каспер-Маунтен (Вайоминг)
## Географиясе

Каспер-Маунтен халык санын алу урыны мәйданы — 26,799519 км², 26,838042 км² (1 апрель 2010). Статистик яктан аерымланган урынның чикләре хокукый статуска ия түгел.
Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 2427 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Дунаева (елга)

Дунаева — Россия территориясеннән ага торган елга. Тум өлкәсе, Красноярск крае биләмәләрендә ага. Елга Елтырева елгасының уң ярына тамагыннан 181 км өстәрәк кушыла. Елга озынлыгы 87 км.

# Дунаева (елга)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Кеть елгасы. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны, Чулымдан Кеть елгасына кадәр, елга бассейны — (Югары) Об, Иртеш кушылганга кадәр.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010600112115200027566
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115202756
* Бассейн коды — 13.01.06.001
* ГӨ буенча саны — 15
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Жеронице (Лодзь воеводалыгы)

Жеронице — Польшаның Лодзь воеводалыгы Бедльно гминаcында урнашкан авыл.

# Жеронице (Лодзь воеводалыгы)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Тимергалин

Тимергалин — фамилия.
* Адлер Тимергалин (1931—2013), язучы.
* Рафак Тимергалин (1928), журналист, «Социалистик Татарстан» гәҗитенең баш мөхәррир урынбасары (1960—1989).
* Шәрифә Тимергалина (1910—1939), ВЛКСМ ҮК сәркатибе (1936—1938).
* Алсу Тимергалина (1960), рәссам. А. К. Тимергалинның кызы.
# Гути (Соколовский повяты)

Гути — Польшаның Мазовия воеводалыгы Косув-Ляцки гминасында урнашкан авыл.

# Гути (Соколовский повяты)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Вила Кяра (Бреша)

Вила Кяра — Италиянең Ломбардия төбәге Ордзинуови өязендә урнашкан торак пункт.

# Вила Кяра (Бреша)
## Географиясе

Вила Кяра Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Вила Кяра (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Эпителий үсеп кергәндә глаукома
## Патогенез

Эпителий үсеп керү күзнең алгы бүлеге хирургиясендә яки җәрәхәтендә сирәк һәм була алган өзлегүләрнең куркынычы санала. Конъюнктива яки мөгезкатлау эпителие җәрәхәт тишеге аша кереп күзнең алгы бүлегендә кистоз яки таралган пролиферациягә китерә. Пролиферациянең таралган варианты мөгезкатлау эндотелие, трабекула, төсле катлау яки керфексыман җисемдә эпителиаль күзәнәкләр таралышы белән сыйфатлана (рәс. 13.42а), бу эпителиаль кисталар ясалуы урынына икенчел глаукома ясалышына еш китерә. КЭБ арту сәбәбе моңарчы барлыкка килгән гониосинехияләр, трабекуляр өлкә үзгәрешләре, формалашкан эпителиаль мембрана һәм/яки купкан эпителиаль һәм ялкынсыну күзәнәкләр белән трабекулалар тыгылу катнашмасы санала.

# Эпителий үсеп кергәндә глаукома
## Ачыклау

* Сүлпән барышлы операциядән соң увеит.
* Кисем өлкәсендә пыяласыман җисемнең алгы бүлекләрендә һәм мөгезкатлауның арткы өслеге буенча тигезсез чикле ачык мембрана булу белән таралган эпителизация.
* Бәбәк деформациясе.

# Эпителий үсеп кергәндә глаукома
## Дәвалау

Дәвалау эпителий үсеп керүе кабатлануын булдырмауга яки эпителиаль кисталарының киләчәктә авыр глаукома формасы үсү белән таралган эпителизациясенә яңадан үсеп чыгуын булдырмауга юнәлгән.
1. Астагы төсле катлау, керфексыман җисемнең pars plicata өлеше, күз агының бөтен катламнары һәм барышка җәлеп ителгән мөгезкатлау белән бергә трабекуляр бикләнүне кисеп алу. Ясалган кимчелекне гомосклера белән ябалар. Төсле катлауның зарарланган өлкәсен аргонлы лазер белән коагуляция урыны агарганга кадәр коагуляциялиләр.
2. Криотерапияне мөгезкатлауның арткы өслеге, АПК өлкәсе һәм керфексыман җисем буенча эпителий таралышын булдырмау өчен транссклераль үткәрәләр. Тирә-яктагы тукымалар зарарлануын булдырмау өчен күз эченә һава кертәләр.
3. Фильтрлаучы ясалма дренажларны эпителийның киң колачлы үсеп керүе, дәвалауга җавап бирмәгән һәм хирургик кисеп алу үткәрү мөмкинлеге булмаган глаукомада кулланалар.
# Талявичы

Талявичы (белар. Талявічы) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Дварэцкий районында урнашкан авыл.

# Талявичы
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# Забалацце (Калинкавицкий районы)

Забалацце (белар. Забалацце) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Калинкаицкий районында урнашкан авыл.

# Забалацце (Калинкавицкий районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Лос Эспинитос (Коюка де Каталан)

Лос Эспинитос — Мексиканың Герреро штатында урнашкан торак пункт. Коюка-де-Каталан муниципалитеты составына керә.

# Лос Эспинитос (Коюка де Каталан)
## Географиясе

Лос Эспинитос Мексиканың көньяк-көнбатыш өлешендә, Мехико шәһәреннән көньяктарак урнашкан.

# Лос Эспинитос (Коюка де Каталан)
## Климаты

Җирлеккә йомшак җылы климат хас, еллык уртача температура 21,9 °C.
Явым-төшем күбесенчә җәй көне, сентябрь айларында төшә, кыш коры.

# Лос Эспинитос (Коюка де Каталан)
## Тарихы

Бу җирләрдә беренче кешеләр якынча 20 мең ел элек күренә башлый. Болар ольмеклар дип уйланыла. Соңрак Теотиуакан йогынтысы көчәя. VIII — XV гасырларда ацтеклар йогынтысында була. 1521 елда испаннар керә, Испания яулап алганнан соң территория Мехико аудиенциясенең бер өлешен тәшкил итә, ул башта элекке ацтек империясе провинцияләреннән торган һәм соңрак Яңа Испания вице-корольлеге составына керә.
1849 елның 27 октябреннән Герреро штаты составында.
# Чамлыҗа (Сарычам)

Чамлыҗа (төр. Çamlıca) — Төркия Җөмһүриятенең Акдиңгез бүлгесе Адана иле Сарычам илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Куяба

Куяба — Бразилиядә урнашкан муниципалитет, Мату-Гросу штатына карый.

# Куяба
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 3495,424 км².
# Адамово-Застава

Адамово-Застава — Польшаның Подлясье воеводалыгы Мельник гминасында урнашкан авыл.

# Адамово-Застава
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Бутка (Беляковка кушылдыгы)

Бутка — Россия территориясеннән ага торган елга. Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе, Курган өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга Беляковка елгасына кушылып, аның кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 32 км.

# Бутка (Беляковка кушылдыгы)
## Су реестры мәгълүматы

Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Иртеш бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — Тобол, елга бассейны — Иртеш.
Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
* Дәүләт су реестрында су объектының коды — 14010502212111200008195
* Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 111200819
* Бассейн коды — 14.01.05.022
* ГӨ буенча саны — 11
* ГӨ буенча чыгарылышы — 2
# Чырвоны Сад (Бярэзинский районы)

Чырвоны Сад (белар. Чырвоны Сад) — Белоруссиянең Минск өлкәсе Бярэзинский районында урнашкан авыл.

# Чырвоны Сад (Бярэзинский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,8 °C, июльнеке — плюс 17,5 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# CLIC5

CLIC5 (ингл. Chloride intracellular channel 5, Chloride intracellular channel protein һәм CLIC5 protein) — кешенең 6-нчы хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Мурла

Мурла (кат. Murla) — Испаниянең Аликанте провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Мурла
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 6 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 285 метр биеклектә урнашкан.
# Махнатка-Парцеля

Махнатка-Парцеля — Польшаның Мазовия воеводалыгы Блендув гминасында урнашкан авыл.

# Махнатка-Парцеля
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Карреньо (Астурия)

Карреньо (исп. Carreño) — Испаниянең Астурия провинциясендә урнашкан муниципалитет.

# Карреньо (Астурия)
## Географиясе

Муниципалитет мәйданы — 66,7 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 0 ± 1 метр биеклектә урнашкан.
# Балотца

Балотца (белар. Балотца) — Белоруссиянең Гродно өлкәсе Навагрудский районында урнашкан авыл.

# Балотца
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,6–5 °C, июльнеке — плюс 17–18,2 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 520—640 мм.
# (14902) Miyairi

(14902) Miyairi — Кояш системасының Марс һәм Юпитер орбиталары арасындагы өлкәсендә урнашкан астероид.

# (14902) Miyairi
## Тарихы

1993 елның 17 гыйнварында Ё. Кусида, О. Мурамацу тарафыннан Yatsugatake обсерваториясендә ачыла. Астероидның вакытлыча атамасы булып баштан «1993 BE2» саналган.
# Петроварадин

Петроварадин (серб. Петроварадин) — Сербиянең Воеводина автоном крае Нови-Сад җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Петроварадин
## Географиясе

Урта Дунай тигезлегенең көньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 85 метр биеклектә урнашкан.

# Петроварадин
## Климаты

Климат уртача, континенталь. Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Июльнең уртача температурасы 22 — 24 °C, гыйнварның -1,2 — 2,6 °C. Явым-төшем күләме елына 550-750 мм.
# Ичликавал (Баскил)

Ичликавал (төр. İçlikaval) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Элазыг иле Баскил илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Весеуш

Весеуш — Румыниянең Алба жудецында урнашкан авыл. Жидвей (коммуна) коммунасына карый.

# Весеуш
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән биеклектә урнашкан.
# Гилювка-Дольна

Гилювка-Дольна — Польшаның Мазовия воеводалыгы Илув гминасында урнашкан авыл.

# Гилювка-Дольна
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.
# Җардино (Терамо)

Җардино — Италиянең Абруцци төбәге Розето-дельи-Абруцци өязендә урнашкан торак пункт.

# Җардино (Терамо)
## Географиясе

Җардино Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Җардино (Терамо)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дыскот

Дыскот — Болгариянең Велико-Тырново өлкәсендә урнашкан авыл. Павликени җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Дыскот
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 250 метр биеклектә урнашкан.
# Малинава

Малинава (белар. Малінава) — Белоруссиянең Могилёв өлкәсе Глуский районында урнашкан авыл.

# Малинава
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 5 °C, июльнеке — плюс 18,3 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Рудҗа

Рудҗа (серб. Руђа) — Сербиянең Рашка округы Тутин җирлегендә (серб. општина) урнашкан торак пункт.

# Рудҗа
## Географиясе

Балкан ярымутравының төньяк өлешендә, диңгез дәрәҗәсе өстеннән 979 метр биеклектә урнашкан.

# Рудҗа
## Климаты

Биредә кышлар кыска һәм карлы, җәйләр җылы. Иң салкын ай – гыйнвар, иң җылы ай – июль. Урта температура - 11 °C. Уртача еллык явым-төшем саны – 896 мм.
# Акгүней (Испир)

Акгүней (төр. Akgüney) — Төркия Җөмһүриятенең Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Эрзурум иле Испир илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# 28 (мәгънәләр)

Бу терминның берничә мәгънәсе бар:
* 28 — Милади тәкъвим буенча I гасырга кергән ел.
* Б. э. к. 28 — безнең эрага кадәр I гасырга кергән ел.
* 28 — сан.
# Волковка (Костанай өлкәсе)

Волковка (каз. Волковка) — Казакъстанның Костанай өлкәсендә урнашкан авыл.

# Волковка (Костанай өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Жукавичы (Акцябрский районы)

Жукавичы (белар. Жукавічы) — Белоруссиянең Гомель өлкәсе Акцябрский районында урнашкан авыл.

# Жукавичы (Акцябрский районы)
## Климаты

Биредә климат уртача, җылы җәй һәм йомшак кыш хас. Гыйнварның уртача температурасы — минус 6,3–2,3 °C, июльнеке — плюс 17,8–20,6 °C. Кышын көньяк җилләр, җәен көнчыгыш һәм төньяк-көнчыгыш җилләр исә. Җилнең уртача тизлеге 3 м/сек. Еллык явым-төшем күләме 550—650 мм.
# Жребичко

Жребичко — Болгариянең Пазарҗык өлкәсендә урнашкан авыл. Брацигово җәмгыяте (общинасы) составына керә.

# Жребичко
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 734 метр биеклектә урнашкан.
# Ийису (Араклы)

Ийису (төр. İyisu) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Трабзон иле Араклы илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Сент-Мари-де-Шиньяк

Сент-Мари-де-Шиньяк (фр. Sainte-Marie-de-Chignac) — Франциянең Дордонь департаментында урнашкан коммуна.
# Игәнәбаш

Игәнәбаш — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.
Халык саны — 80 тирәсендә. Почта индексы — 423356.

# Игәнәбаш
## Тарих

1923 елда нигезләнгән.

# Игәнәбаш
## Демография

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

# Игәнәбаш
## Климат

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы :
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
| -11.2 °C | -11.1 °C | -5.8 °C | 4.3 °C | 13.3 °C | 18.6 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 12 °C | 4.2 °C | -5.1 °C | -10.5 °C | 3.9 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.
# Иеркүл (Кызылорда шәһәр хакимлеге)

Иеркүл (каз. Иіркөл) — Казакъстанның Кызылорда өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

# Иеркүл (Кызылорда шәһәр хакимлеге)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Стояновка (Кантемир)

Стояновка (рум. һәм молдав. Stoianovca ) — Молдова Республикасының Кантемир районына караган авыл.
# Колледара

Колледара — Италиянең Абруццо төбәгендә урнашкан коммуна. Терамо провинциясе составына керә.

# Колледара
## Географиясе

Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 430 ± 1 метр биеклектә урнашкан. Башано, Кастель-Кастанья, Изола-дель-Гран-Сассо-д'Италия, Монторио-аль-Вомано һәм Тоссичия коммуналары белән чиктәш.
# Кызылшелек (Павлодар өлкәсе)

Кызылшелек (каз. Қызылшілік) — Казакъстанның Павлодар өлкәсендә урнашкан авыл.

# Кызылшелек (Павлодар өлкәсе)
## Климаты

Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.
# Пьеве (Алесандрия)

Пьеве — Италиянең Пьемонт төбәге Сильвано-д'Орба өязендә урнашкан торак пункт.

# Пьеве (Алесандрия)
## Географиясе

Пьеве Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Пьеве (Алесандрия)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Везио (Бреша)

Везио — Италиянең Ломбардия төбәге Тремозине өязендә урнашкан торак пункт.

# Везио (Бреша)
## Географиясе

Везио Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан төнякка таба урнашкан.

# Везио (Бреша)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Дурханлы (Алаплы)

Дурханлы (төр. Durhanlı) — Төркия Җөмһүриятенең Карадиңгез бүлгесе Зонгулдак иле Алаплы илчесенә караган бер авыл (төр. köy).
# Эндрю (Айова)

Эндрю — Америка Кушма Штатларының Айова штатында урнашкан шәһәр.

# Эндрю (Айова)
## Тарихы

Эндрю шәһәре 1863 елда нигезләнгән.

# Эндрю (Айова)
## Географиясе

Шәһәр мәйданы — 0,690483 км² (1 апрель 2010), 0,69048 км². Диңгез дәрәҗәсе өстеннән 269 ± 0 метр биеклектә урнашкан.
# Айранлы (Акчакале)

Айранлы (төр. Ayranlı) — Төркия Җөмһүриятенең Көньяк-Көнчыгыш Анатолия бүлгесе Шанлыурфа иле Акчакале илчесенә караган бер мәхәллә (төр. mahalle).
# Чейс (округ, Небраска)

Чейс — Америка Кушма Штатларының Небраска штатында урнашкан округ (өлкә). Үзәге - Империал шәһәре.

# Чейс (округ, Небраска)
## Тарихы

Округ рәсми рәвештә 1873 елда оештырыла.

# Чейс (округ, Небраска)
## Территориясе

Округ мәйданы 2316,54 км² тәшкил итә.
# Моржсыманнар

Моржсыманнар (лат. Odobenidae) — диңгез имезүчеләре гаиләлеге. Элек ишкәкаяклылар отрядына кертелсәләр, хәзер ерткычлар отрядына кертәләр. Казылмалар буенча бу гаиләлек неоген чорында ук, якынча 20,5 млн ел элек яшәгәне күренә Бүгенге көндә бер генә төре — морж гына билгеле.
# FITM1

FITM1 (ингл. Fat storage inducing transmembrane protein 1) — кешенең 14-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# MMADHC

MMADHC (ингл. Metabolism of cobalamin associated D) — кешенең 2-нче хромосомасы аксымы, шул ук исемдәге ген тарафыннан кодлана торган югары молекуляр органик матдә.
# Териязка (Җенова)

Териязка — Италиянең Лигурия төбәге Сори өязендә урнашкан торак пункт.

# Териязка (Җенова)
## Географиясе

Териязка Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.

# Териязка (Җенова)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Җирарди (Торино)

Җирарди — Италиянең Пьемонт төбәге Кампильоне-Фениле өязендә урнашкан торак пункт.

# Җирарди (Торино)
## Географиясе

Җирарди Апеннин ярымутравының урта өлешендә, Италия башкаласы Римнан көнчыгышка таба урнашкан.-->

# Җирарди (Торино)
## Климаты

Биредәге җирләргә Урта диңгез климаты хас, җәй чагыштырмача коры һәм кызу, эссе, ә кыш — йомшак.
# Кичке аш

Кичке аш — тәүлектәге актык туклану һәм дә бу вакытта кулланылучы азыкларның гомуми атамасы, гадәттә кичен яки төнлә була. Кичке аш төп туклануның берсе булып тора.
Кичке ашка керүче азыклар һәм аның вакыты, ешрак, халыкның мәдәниятына яки шәхси кешеләгә бәйле.
Кунакханәләрдә төшке аш тулы пансионга кертелә.
# Направа (гмина Йорданув)

Направа — Польшаның Кече Польша воеводалыгы Йорданув гминасында урнашкан авыл.

# Направа (гмина Йорданув)
## Климаты

Климаты уртача, йомшак кыш һәм җылы җәй белән характерлана. Гыйнварның уртача температурасы -1 °C — -5 °C, июльдә +17 °C — +19 °C. Явым-төшем 500-800 мм.